Οι Γεωπολιτικές Συνέπειες µιας Οικονοµικής Κρίσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι Γεωπολιτικές Συνέπειες µιας Οικονοµικής Κρίσης"

Transcript

1 DÉLKELET EURÓPA SOUTH-EAST EUROPE INTERNATIONAL RELATIONS QUARTERLY, Vol. 4. No.1. (Spring 2013/1 Tavasz) Τριµηνιαία ιεθνών Σπουδών, Τόµος 3. Νο.1 (Άνοιξη 2011/1) Οι Γεωπολιτικές Συνέπειες µιας Οικονοµικής Κρίσης ESZTER NOVA Περίληψη Μπορούν τα οικονοµικά να αλληλεπιδράσουν µε τη γεωπολιτική; Μήπως η οικονοµική ύφεση έχει µια µόνιµη επίδραση στην κατανοµή της εξουσίας ή είναι απλώς µια συνέπεια των ίδιων των αλλαγών της δηµογραφίας, του κλίµατος και της κατανοµής των φυσικών πόρων; Οι γεωπολιτικές αλλαγές εκδηλώνονται µε διάφορους τρόπους. Το άρθρο κάνει την ερώτηση αν η κρίση επηρέασε κάποια από τις ακόλουθες πτυχές της γεωπολιτικής: τις δηµογραφικές τάσεις, τη γεωγραφική θέση, την τοπογραφία, τους φυσικούς πόρους και το κλίµα. Μήπως έχει αντίκτυπο στο σχετικό µέγεθος και τη δύναµη των εγχώριων οικονοµιών και µέσω αυτών στην εξωτερική και αµυντική πολιτική, στις δυνατότητες, στους καθοριστικούς παράγοντες της πολιτιστικής και εγχώριας πολιτικής της κάθε χώρας; Το άρθρο ορίζει το καθήκον να λάβει υπόψη τις γεωπολιτικές πτυχές της πρόσφατης οικονοµικής ύφεσης. Εισαγωγή <<Η κύρια βραχυπρόθεσµη ανησυχία ασφάλειας των Ηνωµένων Πολιτειών είναι η παγκόσµια κρίση και οι γεωπολιτικές της επιπτώσεις>> είπε ο Dennis Blair, ο διευθυντής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών το Φεβρουάριο του 2009 στην ετήσια του αξιολόγηση απειλών για την Επίλεκτη Επιτροπή Πληροφοριών Γερουσίας. (Blair 2009). Η προσέγγιση της γεωπολιτικής είναι µάλλον στατική σε σύγκριση µε εκείνη είτε των διεθνών σχέσεων είτε των οικονοµικών. Γεγονότα µε σοβαρές βραχυπρόθεσµες συνέπειες σπάνια ταρακουνούν µελετητές της γεωπολιτικής. Τίθεται το ρώτηµα αν ένα γεγονός, όπως µια οικονοµική κρίση, µπορεί να προκαλέσει σηµαντική, µόνιµη αλλαγή στην υποκείµενη δοµή της γεωπολιτικής. Για να διαπιστωθεί αν η τρέχουσα οικονοµική κρίση µπορεί να έχει γεωπολιτικές συνέπειες πρέπει πρώτα κάποιος να προσδιορίσει αν και πως η κρίση επηρεάζει τις γεωπολιτικές περιοχές που συνήθως απασχολούν, δηλαδή τη γεωγραφική θέση, την τοπογραφία, το κλίµα, τη δηµογραφία, την εξωτερική και αµυντική πολιτική των χωρών, ή σηµαντική αλλαγή στην εσωτερική πολιτική τους, το συνολικό µέγεθος και τη δύναµη των οικονοµιών, τον έλεγχο επί των φυσικών πόρων, κλπ. Πρέπει να λάβουµε υπόψη τις άµεσες και έµµεσες όσο και τις µεσοπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες επιπτώσεις. Εν ολίγοις, τα γεωπολιτικά στοιχεία δεν έχουν µεταβληθεί σηµαντικά από όταν άρχισε η οικονοµική κρίση. Αλλαγές έχουν πράγµατι συµβεί, αλλά ήταν ανάλογες στις υποκειµενικές βάσεις της δηµογραφίας, και στο µεταβαλλόµενο τοπίο των φυσικών πόρων - η οικονοµική κρίση έχει φέρει µόνο µερικά από αυτά στο φως. Η πιο άµεση επίπτωση της γεωπολιτικής σηµασίας είναι οι αλλαγές σε σχέση µε τους αµυντικούς προϋπολογισµούς και τους πόρους που δαπανώνται για τις διπλωµατικές προσπάθειες. Η οικονοµική ύφεση µπορεί να προκαλέσει αλλαγές στη διεθνή ισορροπία δυνάµεων σε µακροπρόθεσµη βάση. Μπορεί να αλλάξει την ικανότητα και την προθυµία των παικτών να εγκαταλείψουν την εποχή της σχετικά ειρηνικής γεωοικονοµίας και να εισαχθούν στην εποχή της πιο δυναµικής επιρροής. *

2 2 Eszter Nova Άνοιξη 2011/1 Οι προτεραιότητες της Γεωπολιτικής Οι οικονοµικές εξελίξεις και άλλα "ήπια" θέµατα \ παραδοσιακά αγνοούνται από τη γεωπολιτική. Ακόµα κι αν είναι µέρος µιας µεγαλύτερης αλλαγής του τοπίου, όποιος τα βλέπει ως σεισµικά γεγονότα σε µια γεωπολιτική κλίµακα θα ήταν λανθασµένο. (Blackwill 2009) Η Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930 και ο επόµενος Παγκόσµιος Πόλεµος κάνει κάποιον προσεκτικό. Καµία αµερικανική ύφεση από τη δεκαετία του 1930 δεν ήταν σε θέση να ενεργοποιήσει ένα τέτοιο σεισµικό γεγονός, αλλά η οικονοµική καταστροφή του 2008 θυµίζει σε κάποιους αυτά τα µοιραία γεγονότα τον Οκτώβριο του 1929 τόσο σε µέγεθος όσο και σε γενικό χαρακτήρα του. Και οι δύο περιπτώσεις έχουν δει µια κύριο οικονοµική κρίση να εξαπλώνεται γρήγορα από τις Ηνωµένες Πολιτείες στον υπόλοιπο κόσµο (µε εξαίρεση τις χώρες που δεν περιλαµβάνονται στον κανόνα του χρυσού το 1929). Η άλλη σηµαντική επίπτωση ήταν η επέκταση της κρίσης από τη σφαίρα της χρηµατοδότησης προς την πραγµατική οικονοµία. Στη δεκαετία του 1930, η κρίση µεταδόθηκε από το χρυσό πρότυπο: Το 2008 ταξίδεψε µε τα φτερά της παγκόσµιας οικονοµικής αλληλεξάρτησης. Η διαφορά έγκειται στην περίπτωση των χωρών που δεν ενσωµατώνονται στο δυτικό οικονοµικό σύστηµα της δεκαετία του 1930, όπως η Ρωσία (πολύ υπανάπτυκτες) και την Κίνα, που ήταν ακόµα στο πρότυπο του ασηµιού τότε και ως εκ τούτου σε µεγάλο βαθµό γλιτώσει από τον άµεσο αντίκτυπο της Ύφεσης του Στη δεκαετία του 1930 η ανάκαµψη των µεµονωµένων εθνών από τον αντίκτυπο της οικονοµικής ύφεσης σε µεγάλο βαθµό εξαρτάται από το πόσο γρήγορα βγήκε από το χρυσό πρότυπο και πήραν τη διαχείριση της προσφοράς χρήµατος στα χέρια τους. (Galbraith 1954) Αυτό, όµως, γρήγορα οδήγησε σε µια κούρσα προς τα κάτω σε υποτίµηση, οικονοµικού προστατευτισµού και των πληθωριστικών σπειρών. Εν ολίγοις, σηµαντική αλλαγή στην γεωπολιτική θα σήµαινε ότι οι Ηνωµένες Πολιτείες θα έχανε το ρόλο της ως πρώτη δύναµη στον κόσµο, αλλά αυτό δεν είναι η περίπτωση βραχυπρόθεσµα και µεσοπρόθεσµα. (Friedman 2009) Μακροπρόθεσµα, ωστόσο, υπάρχει µια σειρά από σηµεία ανησυχίας. Το πρώτο τέτοιο σηµείο είναι ο τρόπος µε τον οποίο διεθνείς οργανισµοί, µε πιο γνωστούς το ΝΤ και η G-20, έχουν συγκεντρωθεί σηµαντικά στην πρώτη φάση της κρίσης του Επιτρέποντας νεοφερµένους να εισαχθούν σε αυτά τα ιδρύµατα ως µεγάλοι ενδιαφερόµενοι µε το αντίστοιχο, ανάλογο δικαίωµα ψήφου µπορεί να ξαναγράψει το τοπίο του διεθνούς χρηµατοπιστωτικού συστήµατος, τους κανονισµούς και την ανάπτυξη. Η δεύτερη ανησυχία µπορεί να περιγραφεί ως πιο γενική, πολιτική απογοήτευση µε το υτικό οικονοµικό σύστηµα - σε σηµείο που πραγµατικά αντικαθίσταται µε ένα βιώσιµο εναλλακτικό. Αυτό, όµως, δεν είναι άµεσα επικείµενο, καθώς τόσο η Κίνα όσο και η Ινδία έχουν υιοθετήσει διάφορες µορφές του ίδιου του καπιταλισµού της αγοράς - ανεξάρτητα από το όνοµα. Για το αν παράγοντες της αγοράς και επενδυτές απογοητεύονται και φεύγουν από το υτικό οικονοµικό σύστηµα είναι ακόµη ένα αναπάντητο ερώτηµα. Μπορεί οι επενδυτές πράγµατι να φύγουν από τα πρώην ασφαλή καταφύγια, ειδικά οι Ηνωµένες Πολιτείες, αλλά αυτή τη στιγµή δεν υπάρχει κανένας αξιόπιστος αντικαταστάτης και όχι ευρέως αποδεκτός υποψήφιος για το ρόλο. Κατά την εξέταση στο ρόλο του δολαρίου ως παγκόσµιο πρωταρχικό αποθεµατικό νόµισµα µπορεί κανείς να δει ότι ο ρόλος του είναι ακόµη εντυπωσιακός, παρά τις επανειληµµένες εκκλήσεις για διαφοροποίηση από κάθε γωνιά της επιχείρησης: αραβικές χώρες εξαγωγής πετρελαίου διαφοροποίηση στη ζώνη του ευρώ, προκειµένου να µειώσει την έκθεσή τους σε διακυµάνσεις του δολαρίου, ο Γάλλος πρόεδρος Σαρκοζί καλεί για την απόσπαση των παγκόσµιων αγορών τροφίµων από την τύχη του δολαρίου, καθώς καλεί το ΝΤ που εκδίδει Ειδικά Τραβηχτικά ικαιώµατα να λάβει τη θέση του δολαρίου. Καµία, ωστόσο, δεν απέδωσε πολύ αποτέλεσµα. Μόνο η FED µπορεί να βλάψει ουσιαστικά το δολάριο σε σηµείο που να θέτει σε κίνδυνο ο ρόλος του ως αποθεµατικό νόµισµα του κόσµου. (Βλέπε Σχήµα A. σχετικά µε τα αποθεµατικά νοµίσµατα) Εικόνα Α. Επίσηµα συναλλαγµατικά αποθέµατα: µετοχές νοµισµάτων, ως ποσοστό των συνολικών πιστοποιηµένων καταθέσεων: τέλος του έτους οι τιµές εκφράζονται σε δολάρια.

3 3 Τριµηνιαία ιεθνών Σπουδών Όλες οι χώρες ολάριο Αµερικής 71 70,5 70,7 66,5 65, ,4 Ευρώ 17,9 18,8 19,8 24,2 25,3 24,9 24,3 Ιαπωνικό Γιέν 6,4 6,3 5,2 4,5 4,1 3,8 3,7 Λίρες Στερλίνες 2,9 2,8 2,7 2,9 2,6 3,2 3,6 Σουηδικό Φράνκο 0,2 0,3 0,3 0,4 0,2 0,2 0,1 Άλλα νοµίσµατα 1,6 1,4 1,2 1,4 1,9 1,9 1,9 1) εδοµένα τέλη Σεπτεµβρίου 2) Οι µετοχές υπολογίζονται µόνο για την οµάδα των χωρών που αναφέρουν σύνθεση αποθεµατικού νοµίσµατος στο ΝΤ, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% των παγκόσµιων αποθεµατικών. Νοµισµατική Σύνθεση των Επίσηµα συναλλαγµατικών αποθεµάτων ( ) Πηγή: (Κατεβάστε: εκέµβριος 2010) Οι ιστορικοί γρήγορα επισηµαίνουν ότι το ίδιο έχει συµβεί µε την Στερλίνα κατά τη διάρκεια της εξασθένησης του Βρετανικού Αυτοκρατορικού ρόλου - και αυτό ήταν µια αργή διαδικασία. (Galbraith 1954) Αξίζει επίσης να θυµόµαστε, ότι ήταν πράγµατι οι Ηνωµένες Πολιτείες, που µπλόκαραν τις απόπειρες να δηµιουργηθεί ένα εναλλακτικό νόµισµα στον κόσµο τόσο στο Bretton Woods και στην περίπτωση του SDR που εκδίδεται από το ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο. Μια πιο γενική θέση ηγεσίας των Ηνωµένων φαίνεται ασφαλής µέχρι να δούµε την πρώτη παγκόσµια δύναµη ή ακόµη και µια οµάδα χωρών ικανή να επιλύσει µια διεθνή διαφορά, χωρίς τη συµµετοχή των Ηνωµένων Πολιτειών. (Friedman 2009, Blackwill 2009, Ferguson 2008b) Όψεις του Γεωπολιτικού ενδιαφέροντος Α. Demographic trends Τι ανήκει εδώ είναι το πραγµατικό µέγεθος του πληθυσµού, µαζί µε πτυχές όπως το ποσοστό γεννήσεων, την ανάπτυξη, την πυκνότητα και την εθνικότητα του πληθυσµού, καθώς και τη βασική εκπαίδευση, τις θρησκείες, τη µετανάστευση, την αφοµοίωση, την απορρόφηση, και τη γενική εργατικότητα. Περαιτέρω ανησυχίες που προκύπτουν από τα παραπάνω είναι τα θέµατα που αφορούν τη γήρανση της ύσης και τη "διόγκωση της νεολαίας» στη Μέση Ανατολή και τις αναδυόµενες επιπτώσεις της πολιτικής του ενός παιδιού στην Κίνα και τη σταθερή επιδείνωση της δηµογραφίας στη Ρωσία. Στην κορυφή είναι τα θέµατα που αφορούν την ανεργία σε γενικές γραµµές, και µεταξύ των νέων ειδικότερα. Αυτές οι τάσεις δεν είναι καθόλου αποτέλεσµα της κρίσης, αν και µπορεί να είναι χρήσιµο για την έρευνα κατά πόσον η ίδια τάση ήταν αποτέλεσµα της αλλαγής του οικονοµικού τοπίου σε προηγµένες οικονοµίες µετά τον εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο. Οι δηµογραφικές εξελίξεις έχουν δει ελάχιστα την οικονοµική ύφεση να επιδεινώνει τις επιπτώσεις τους µέσα από τις µεγάλου µεγέθους συστήµατα κοινωνικής πρόνοιας και µη βιώσιµα κρατικά σχέδια δαπανών. Οι γερασµένες κοινωνίες έχουν από καιρό συνειδητοποιήσει το επερχόµενο πρόβληµα (οι δηµογράφοι έχουν προειδοποιήσει τους λήπτες αποφάσεων από τη δεκαετία του 1990 για τον ερχοµό των επιπτώσεων), αλλά απέτυχαν να ανταποκριθούν επαρκώς λόγω της φύσης της δηµοκρατικής πολιτικής, όπου η πολιτική της βραχυπρόθεσµης προσέγγισης ανταµείβεται, ο κίνδυνος µπορεί να κοινωνικοποιείται ενώ ενοχλητικές αποφάσεις µπορεί να αναβληθούν επ 'αόριστον. Η αρχή της πλειοψηφίας προσκαλεί καµπάνιες µε επίκεντρο τον αριθµό των ψήφων σε αντίθεση µε τις καλύτερες πολιτικές. Οι κοινωνίες που υποφέρουν οι περισσότερες κάτω από την πίεση των νωρίς συνταξιοδοτηµένων (η γενιά που γεννήθηκε µετά το δεύτερο παγκόσµιο πόλεµο) είναι η Ιαπωνία, η Ευρώπη (µε την πιο σοβαρή περίπτωση της Ιταλίας) και η Ρωσία, ενώ οι Ηνωµένες Πολιτείες µπορούν να αντλήσουν ακόµα δηµογραφικούς πόρους κυρίως απολαµβάνοντας µάζες µετανάστευσης. (Blackwill 2009) Η Ευρώπης, από την άλλη πλευρά, πρέπει να ασχοληθεί µε την οικονοµική µετανάστευση σε µαζική κλίµακα, µε όλες τις πολιτικές επιπτώσεις της τόσο για τις χώρες εξαγωγής όσο και εισαγωγής εργατικού δυναµικού. (Libicki - Shatz - Taylor 2011)

4 4 Eszter Nova Άνοιξη 2011/1 B. Το µέγεθος και η δύναµη της εγχώριας οικονοµίας Η ανεργία θα είναι ένα διαρκές χαρακτηριστικό αυτής της ύφεσης, ακόµη και όταν οι χώρες θα έχουν τεχνικά επιστρέψει στην ανάπτυξη. Μια ανάκαµψη χωρίς θέσεις εργασίας είναι αναµφισβήτητα η πιο σοβαρή επίπτωση της ύφεσης. Μπορεί να οδηγήσει σε (µερικές φορές βίαιες) διαµαρτυρίες των συνδικάτων και των δηµοσίων υπαλλήλων κατά των περικοπών των δαπανών (για παράδειγµα, στη Λετονία, την Ιρλανδία, το Ηνωµένο Βασίλειο και πιο έντονα στην Ελλάδα) και τη µεταρρύθµιση των συντάξεων (στη Γαλλία και το Ηνωµένο Βασίλειο). Η ιεθνής Οργάνωση Εργασίας ( ΟΕ) έχει προειδοποιήσει για µια ανάκαµψη χωρίς θέσεις εργασίας σε µια έκθεση του 2010 και το ίδιο έκαναν και εξέχοντες οικονοµολόγοι, πολιτικοί από την ΕΚΤ και την FED. Η δηµοσιονοµική λιτότητα είναι έτσι ένα επικίνδυνο εργαλείο για την αντιµετώπιση της κρίσης σε αυτό το στάδιο. Η ανεργία των νέων είναι ακόµη πιο ανησυχητικό χαρακτηριστικό αυτής της κρίσης. Σε συνδυασµό µε την παρούσα «διόγκωση της νεολαίας», τόσο στις αραβικές χώρες όσο και στις οµάδες µεταναστών αυτό µπορεί να οδηγήσει σε ακόµη πιο σοβαρές και µακροχρόνιες πολιτικές αναταραχές. Είναι δελεαστικό να επιλυθεί αυτό το ζήτηµα µέσω των δηµοσίων συστηµάτων εργασίας, µεταξύ των οποίων η στρατιωτική επιστράτευση σηµειώνει υψηλή περιεκτικότητα σε αυταρχικά καθεστώτα. Τα δηµογραφικά στοιχεία µπορούν, µε λίγα λόγια, να διαµορφώσουν τον κόσµο στον 21ο αιώνα, αλλά είναι µετά βίας το αποτέλεσµα της κρίσης. Άλλες πτυχές της αλλαγής του παγκόσµιου οικονοµικού τοπίου είναι: Ποιες είναι οι παγκόσµιες πολιτικές συνέπειες των οικονοµικών ανισορροπιών και οι «Ασιατικές πλεονασµατικές αποταµιεύσεις»; Μπορούν οι αναπτυσσόµενες οικονοµίες (BRICS) να ευθυγραµµιστούν ειρηνικά µε το τρέχον χρηµατοπιστωτικό και οικονοµικό τοπίο; Πόσο ανθεκτική είναι η προκύπτουσα νέα ισορροπία; Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα (και για ποιον) µιας αλλαγής σε δικαιώµατα ψήφου στους υπάρχοντες θεσµούς της οικονοµικής συνεργασίας; Μήπως οι χώρες BRICS φιλοδοξούν και µπορούν να σχηµατίζουν την ενότητα που είναι αναγκαίο να θεσπιστεί ένα εναλλακτικό διεθνές οικονοµικό σύστηµα; Γ. Γεωγραφική θέση, τοπογραφία και κλίµα Η κλιµατική αλλαγή µπορεί να αναµορφώσει τον παρόντα παράκτιο χάρτη και κατοικήσιµο τοπίο. Αυτό είναι σοβαρή ανησυχία για την γεωπολιτική, αλλά δεν σχετίζεται µε την οικονοµική κρίση, εκτός εάν η τεχνολογία που απαιτείται για τις παράκτιες εξελίξεις µπορούν να επηρεάσουν σηµαντικά το ΑΕΠ των επιµέρους χωρών. Οµοίως, και στο ίδιο σηµείωµα, οι βιοµηχανίες ανανεώσιµων πηγών ενέργειας, αν βοηθηθούν από τις κυβερνήσεις, έχουν τη δυνατότητα να αλλάξουν το οικονοµικό τοπίο. Η αυξανόµενη διεθνής δυναµική των χωρών µπορεί επίσης να εντείνει τη συζήτηση για τους φυσικούς πόρους της Αρκτικής, επίσης, να τους φτάσουν λόγω των επιπτώσεων της πρόσφατης αλλαγής του κλίµατος. D. Η παρουσία των φυσικών πόρων Ο έλεγχος των φυσικών πόρων αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της γεωπολιτικής. Λόγω των πρόσφατων γεγονότων και µια άνευ προηγουµένου έκρηξη του πληθυσµού στον 20ο αιώνα τα τρόφιµα έχουν αναδειχθεί ως το επόµενο µεγάλο πράγµα για τη γεωπολιτική ατζέντα-και το ίδιο έκανε και ο έλεγχος καλλιεργήσιµης γης. Το επακόλουθο της κρίσης είδε µια αύξηση των τιµών των βασικών εµπορευµάτων που σε µεγάλο βαθµό οφείλεται στην πτήση του κεφαλαίου και της κερδοσκοπίας, αλλά και τροφοδοτείται από την ξηρασία στην Κίνα. Στο µέτωπο της ενέργειας, η εξάντληση του πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν ήδη στείλει ένα κύµα µέσω των οικονοµιών και οι ανησυχίες για αβεβαιότητες εξακολουθούν. (. Παρατηρήστε πώς το Ηνωµένο Βασίλειο έχει εξαντλήσει σε µεγάλο βαθµό αποθέµατα στη Βόρεια Θάλασσα και είναι στραµµένη προς τα επάνω µε αποτέλεσµά επί του εισοδήµατος της κυβέρνησης) Οι εκτιµήσεις για το ποσό του εκχυλίσιµου αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου ποικίλλουν σε µεγάλο βαθµό - λόγω τεχνικών αβεβαιοτήτων, αλλά και λόγω της αύξηση των τιµών της ενέργειας που συνεχίζει την αύξηση του ποσού των χρηµάτων που δαπανώνται για την περαιτέρω έρευνα και την εξόρυξη των αποθεµάτων που στο παρελθόν ήταν πολύ

5 5 Τριµηνιαία ιεθνών Σπουδών ακριβό για να συλλογιστεί. Η εξόρυξη σχιστόλιθου φυσικού αερίου µπορεί να είναι το επόµενο µεγάλο πράγµα που ωφελεί µις σειρά νέων χωρών, αυτή τη φορά µε τις προηγµένες οικονοµίες. Η εξόρυξη σχιστόλιθου φυσικού αερίου έχει, ωστόσο, ήδη θέσει τα δικά της οικονοµικά και περιβαλλοντικά ζητήµατα. Το άλλο πεδίο της επέκτασης στην εξαγωγή ενέργειας είναι η δεξαµενή της Αρκτικής. Σε αυτή την περίπτωση, όµως, δεν υπάρχουν µόνο περιβαλλοντικές, αλλά και διεθνείς πολιτικές και διπλωµατικές ανησυχίες. ύο ακόµη τοµείς που προκαλούν ανησυχία είναι η ρύπανση και ιδιαίτερα του πόσιµου νερού. Μπορεί η ρύπανση στον απόηχο της βιοµηχανικής αλλαγής του τοπίου να δηµιουργεί τροµερές πολιτικές συνέπειες; Μπορεί θέµατα τροφίµων και πόσιµου νερού συνδυασµένα µε τον επαναπατρισµό και την µαζική µετανάστευση στις πόλεις να προκαλέσουν τοπική εξάντληση των πόρων; Ε. Εξωτερική και αµυντική πολιτική, δυνατότητες, καθοριστικοί πολιτιστικοί παράγοντες και εσωτερική πολιτική των επιµέρους χωρών Η πιο σηµαντική αλλαγή από γεωπολιτική άποψη είναι σίγουρα των στρατιωτικών και αµυντικών προϋπολογισµών σε όλο τον κόσµο. Η κοινή γνώµη ανέχεται σπάνια πλούσιες δαπάνες για το στρατό και τη διεθνή ανάπτυξη κατά τη διάρκεια της εγχώριας δηµοσιονοµικής λιτότητας. Η σύσφιξη των δηµοσίων δαπανών µπορεί να οδηγήσει σε συρρίκνωση των στρατιωτικών ικανοτήτων - όπως φαίνεται στις περιπτώσεις των χωρών µε έλλειµµα της παγκόσµιας ανισορροπίας: οι Ηνωµένες Πολιτείες έχουν ανακοινώσει περικοπές στο διπλωµατικό και αµυντικό προϋπολογισµό, ενώ η Γαλλία και το Ηνωµένο Βασίλειο εισήλθαν σε µια µακρά στρατηγική εταιρική σχέση το Μια κατά τα άλλα σηµαντική και ιστορική κίνηση που υπαγορεύτηκε από την πρόθεση να περικόψει τις ατοµικές αµυντικές δαπάνες. Πλεονασµατικές χώρες, η Γερµανία και η Κίνα, από την άλλη πλευρά, επένδυσαν σε µεγάλο βαθµό στην αµυντική βιοµηχανία για να παράγουν περισσότερο εγχώρια ανάπτυξη. Αυτό από µόνο του µπορεί να προκαλέσει µεγάλες αλλαγές όχι µόνο στην παγκόσµια κατανοµή του στρατιωτικού υλικού, αλλά και στη γενική αυτοπεποίθηση των µεγάλων δυνάµεων. (Ο πρόσφατος δυναµισµός της Κίνας στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας είναι ένα παράδειγµα), η Κίνα έχει αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες της µε ετήσιο ρυθµό 12,9% από το 1989, το οποίο είναι ένα φιλόδοξο πρόγραµµα - ακόµα κι αν είναι αιώνες πίσω από την αµερικανική στρατιωτική ικανότητα και δεν αποτελούν άµεση απειλή έξω από την περιοχή (ακόµη και αν το κινεζικό αεροπλανοφόρο σύστηµα έχει έρθει πολύ στο φως της δηµοσιότητας πρόσφατα) 1. Και τελικά, είµαστε µάρτυρες ενός προοιµίου σε µια αλυσίδα γεγονότων, όπου η οικονοµική και εµπορική δύναµη µετατρέπεται σε σκληρή στρατιωτική δύναµη; Τα ιστορικά παραδείγµατα για αυτό είναι άφθονα - και έτσι είναι το αντίθετο. Πολιτική αναταραχή και πολιτική ριζοσπαστικοποίηση ακολουθούν προβλέψιµα τις οικονοµικές υφέσεις. εν είναι σχετική φτώχεια, αλλά η επιβράδυνση της ανάπτυξης που προκαλεί κοινωνικές αναταραχές. Το ζήτηµα της ανεργίας των νέων µετατρέπει το δηµόσιο αίσθηµα σε ακόµα πιο απελπιστικό (και τις διαµαρτυρίες πιο βίαιες ) σε όλη την Ευρώπη. Μπορεί η παρατεταµένη ύφεση να θέτει σε κίνδυνο την εξυγίανση των φιλελεύθερων δηµοκρατιών στην Ανατολική Ευρώπη; Μπορεί η οικονοµική ύφεση να προκαλέσει πολιτική αναταραχή στην Κίνα µοιραία για το σηµερινό κοµµατικό σύστηµα; Η παγκόσµια οικονοµική κρίση έχει ένα πολύ προβλέψιµο πολιτικό αποτέλεσµα: δηµοκρατικά εκλεγµένες κυβερνήσεις έχουν την τάση να χάνουν τις επερχόµενες εκλογές, συχνά από κατολισθήσεις. Τεκτονικές µετατοπίσεις της προτίµησης κόµµατος έχουν συµβεί λίγο µετά το οικονοµικό κραχ του 2008 στις Ηνωµένες Πολιτείες, το Ηνωµένο Βασίλειο, την Ισλανδία και τα κράτη της Βαλτικής, µεταξύ άλλων, και αναµένονται κι άλλα. Το ερώτηµα που τίθεται είναι εάν υπήρχε κάτι κοινό σε αυτά τα αποτελέσµατα ή αν ήταν απλά ένα κύµα των ψήφων διαµαρτυρίας που σαρώνει µια σειρά από χώρες. Οι πιο εθνικιστικές (ή «δεξιά πτέρυγα») κυβερνήσεις φέρνουν αναγκαστικά µια αναβίωση του προστατευτισµού; Όπως είδαµε στην περίπτωση των Ηνωµένων Πολιτειών, η οικονοµική δυσπραγία µπορεί να δηµιουργήσει πράγµατι µεγαλύτερη όρεξη για αποµονωτισµό. 1 Πηγή: Παγκόσµια Ασφάλεια, Ιανουάριος 2010: Προϋπολογισµός Άµυνας της Κίνας (Κατεβασµένο: εκέµβριος 2010) εδοµένα: αυτόθι.

6 6 Eszter Nova Άνοιξη 2011/1 Σε εθνικό επίπεδο, εξάλλου, οι υφέσεις µπορούν να επηρεάσουν τη δηµόσια ασφάλεια µε το να επιδεινώνονται τα εγκληµατικά ποσοστά, συχνά κατηγορούνται οι µειονοτικές οµάδες. Αυτό, µε τη σειρά του, µπορεί να οδηγήσει στην ενδυνάµωση πολιτικών οµάδων και δεξιών κοµµάτων αξιοποιώντας την ανασφάλεια του πληθυσµού. Αυτές οι πολιτικές δυνάµεις µπορούν να αρπάξουν την ευκαιρία για τη δηµιουργία δηµόσιας στήριξης µε το να τους στρέφουν κατά µειονοτικών οµάδων µε µικρότερη χωρητικότητα που εκφράζουν το ενδιαφέρον τους και την αυτο-προστασία, όπως εθνοτικές και θρησκευτικές µειονότητες, οι µετανάστες και άλλες εύκολα αναγνωρίσιµα µειονοτικές οµάδες (από την τάξη, το επάγγελµα, το καθεστώς ή τον πλούτο). Και τη δεκαετία του 1930 και του 2010 έχουν δει µια αύξηση της ξενοφοβίας και «αποδιοποµπαίων τράγων», µετατρέποντας ουσιαστικά την προσοχή του κοινού από τα οικονοµικά παράπονα στον «εσωτερικό εχθρό» και αντικαθιστώντας τη ζήτηση για οικονοµικά αγαθά µε τη ζήτηση για την ασφάλεια. Οι υφέσεις ως εκ τούτου συχνά δίνουν µια ώθηση για να εθνικιστικά αισθήµατα - εθνικοί ηγέτες µπορούν να ξυπνήσουν ιστορικές αδικίες προκειµένου να συγκαλύψουν τις δυσκολίες των οικονοµικών δεινών των χωρών τους. Οι εθνικές αφηγήσεις της θυµατοποίησης έχουν σχεδιαστεί για να προβάλουν µια εικόνα του «τους» και «µας», γρήγορα ανατρέποντας το αποτέλεσµα των δεκαετιών της παγκόσµιας ολοκλήρωσης και της ειρηνευτικής προσπάθειας. Κοιτάζοντας την ιστορία, αυτό µπορεί να είναι η πιο σηµαντική (αν και δύσκολα µετρήσιµη) γεωπολιτική συνέπεια της οικονοµικής κρίσης. Ο προστατευτισµός µπορεί έτσι να οδηγήσει σε ολέθριες οικονοµικές και πολιτικές συνέπειες. Η πιο σοβαρή επίπτωση της Μεγάλης Ύφεσης της δεκαετίας του 1930 ήταν το δεύτερο αντίστροφο κύµα εκδηµοκρατισµού στην Ευρώπη, και κυρίως η αποτυχία της ηµοκρατίας της Βαϊµάρης. Η εκτεταµένη απογοήτευση για τη δηµοκρατία και την λαχτάρα για έναν ισχυρό ηγέτη µπορεί να υπονοµεύσει ακόµα και το πιο προσεκτικά κατασκευασµένο σύνταγµα των ελέγχων και ισορροπιών. Εκδηλώσεις σε παρόµοια κλίµακα στη δεκαετία του 2010 θα είναι για παράδειγµα, η οικονοµική και πολιτική κατάρρευση της Κίνας, η αναβίωση του αµερικανικού αποµονωτισµού ή η επιδείνωση των σχέσεων µεταξύ των δύο εξουσιών. Σύµφωνα µε τον Ferguson η κινεζική-αµερικανική συµβίωση (που σε µεγάλο βαθµό έχει δηµιουργηθεί από το 2000), µπορεί εύκολα να έρθει σε απότοµο τέλος µε την κρίση. (Ferguson 2008b) Αυτό θα σήµαινε πράγµατι µια διαρθρωτική αλλαγή στο διεθνές σύστηµα. Αν οι Κινέζοαµερικανικές σχέσεις (ιδρύθηκαν το 1972) επιδεινωθούν, η Κίνα µπορεί να λάβει διαφορετική προσέγγιση για την επίτευξη παγκόσµιας κυριαρχίας, µε την προϋπόθεση ότι µπορούν να αποσπάσουν την οικονοµία της από την αµερικανική - και τη µοίρα του γιουάν από ότι του δολαρίου - εστιάζοντας στην εγχώρια του αγορά, για παράδειγµα. Αυτές οι συνθήκες της κινεζικής οικονοµικής ανεξαρτησίας είναι, ωστόσο, απίθανο να συµβούν οποιαδήποτε στιγµή σύντοµα και το τέλος του αµερικανικού αιώνα φαίνεται µε ασφάλεια εκτός οπτικού πεδίου. Όπως παρατήρησε ο Ferguson, προηγούµενες υφέσεις έχουν δει τις Ηνωµένες Πολιτείες επανειληµµένα να προσγειώνονται στην κορυφή του διεθνούς συστήµατος. Και αν και οι προκλήσεις φαίνονται ανυπέρβλητες, κάνουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να ανατρέψει την ηγεµονία της. Οι εκτιµήσεις των αναλυτών για το έτος κατά το οποίο το κινεζικό ΑΕΠ θα ξεπεράσει το αµερικανικό µπορεί να έρθει πιο κοντά στο παρόν, αλλά τα οικονοµικά προβλήµατα της Κίνας φαίνεται να είναι εξίσου σοβαρά µε αυτά του ανεπτυγµένου κόσµου. Η Κίνα έχει πράγµατι γίνει µια παγκόσµια δύναµη στη δεκαετία του 2000, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που συνδέονταν µε αυτή γύρω στις αρχές της νέας χιλιετίας. Η Κίνα έχει γίνει ο κύριος εισαγωγέας των πρώτων υλών και χρησιµοποίησε την οικονοµική επιρροή της για να εξυπηρετήσει την ασφάλεια των προµηθειών. Αν η Κίνα καταφέρει να διατηρήσει την εσωτερική σταθερότητα έχει τη δυνατότητα να γίνει η νέα παγκόσµια υπερδύναµη. Η εκβιοµηχάνιση της ήταν ένα σεισµικό γεγονός τόσο από οικονοµικής όσο και γεωπολιτικής άποψης. Γλύτωσε εκατοµµύρια από τη φτώχεια, αλλά επίσης είχε δει την αυξανόµενη ανισότητα της κατανοµής του εισοδήµατος, µια πιθανή πηγή δυσαρέσκειας των πολιτών. Η Κίνα έχει, µε λίγα λόγια, ήδη δείξει σηµάδια αδυναµίας. Παρά την σχεδόν ατελείωτη προσφορά του ανθρώπινου κεφαλαίου, η πολιτική του ενός παιδιού έχει αφήσει την Κίνα σε µια ανησυχητική δηµογραφική κατάσταση. Η οικονοµία της υπερθερµαίνεται χωρίς αµφιβολία: Η υπερπαραγωγή δύσκολα µπορεί να συµβαδίσει µε τις απαιτήσεις της οικονοµίας. Υπάρχει αυξανόµενη

7 7 Τριµηνιαία ιεθνών Σπουδών ένταση µεταξύ αγροτικών και αστικών πληθυσµών, ενώ µέγα-προγράµµατα όπως τα Τρία Ανάθεµα Φαράγγια έχουν τη πιθανότητα των µεγάλων οικολογικών και οικονοµικών καταστροφών. Μια νέα ρωσική εξωτερική πολιτική µπορεί επίσης να είναι το αποτέλεσµα της κρίσης. Αυτό θα ήταν πράγµατι µια αλλαγή του γεωπολιτικού µεγέθους µε δεδοµένο το ρόλο που διαδραµατίζει η Ρωσία στις Βόρειο Κορεάτικες και το Ιρανές πυρηνικές συνοµιλίες. Μια νέα προσέγγιση της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ ή το Ιράν δεν είναι πιθανό να συµβεί λόγω της κρίσης. Η συνέχεια και η προβλεψιµότητα της ηγεσίας επίσης χρησιµεύουν ως σταθεροποιητές στην περίπτωση της Ρωσίας. Κανένα από τα γεωπολιτικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η Ρωσία δεν έχουν πληγεί από την κρίση. Παρά το γεγονός ότι βρίσκεται αντιµέτωπη µε µια βαριά γήρανση του πληθυσµού, σοβαρά προβλήµατα υγείας και προβλήµατα στο στρατό της, κανένα από αυτά δεν έχουν µεταβληθεί από την κρίση. Επίλογος Κατά την εξέταση των γεωπολιτικών παραγόντων µια οικονοµική κρίση επηρεάζει κάποιους άµεσα, ενώ άλλους µόνο έµµεσα. Είναι επίσης αξιοσηµείωτο το γεγονός ότι οι περισσότερες από τις αλλαγές που παρατηρήθηκαν από τους µελετητές της γεωπολιτικής έχουν ήδη λάβει χώρα για µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα και άρχισε πολύ πριν από την οικονοµική κρίση. Ενώ παρατηρώντας τα πέντε βασικά θέµατα, µέσω των οποίων η γεωπολιτική αλλαγή µπορεί να συµβεί έχουµε καταλήξει στο συµπέρασµα ότι αν και είµαστε µάρτυρες κάποιων µόνιµων αλλαγών στη γεωπολιτική δύναµη, οι λόγοι βρίσκονται πέρα από το πεδίο εφαρµογής της παρούσας οικονοµικής ύφεσης - µε την πιθανή εξαίρεση των στρατιωτικών δαπανών που είναι σε µεγάλο βαθµό επηρεασµένη από την οικονοµική ικανότητα των µεγάλων δυνάµεων. Η πιο σηµαντική βραχυπρόθεσµη αλλαγή από γεωπολιτική σκοπιά, εποµένως, είναι από τους στρατιωτικούς και αµυντικούς προϋπολογισµούς σε όλο τον κόσµο. Η δεύτερη πτυχή, η οποία είναι αιτία ανησυχίας, είναι η πολιτική ριζοσπαστικοποίηση που ακολουθεί προβλέψιµα τις οικονοµικές υφέσεις. Η παγκόσµια οικονοµική κρίση έχει ένα πολύ προβλέψιµο πολιτικό αποτέλεσµα: δηµοκρατικά εκλεγµένες κυβερνήσεις χάνουν την εξουσία. Η πιο σοβαρή επίπτωση της Μεγάλης Ύφεσης της δεκαετίας του 1930 ήταν το δεύτερο κύµα αντίστροφου εκδηµοκρατισµού στην Ευρώπη. Και τη δεκαετία του 1930 και του 2010 έχει παρατηρηθεί µια αύξηση της ξενοφοβίας και του «αποδιοποµπαίου τράγου", οι υφέσεις ως εκ τούτου συχνά δίνουν µια ώθηση για τα εθνικιστικά αισθήµατα. Περισσότερες εθνικιστικές (ή «δεξιάς πτέρυγας») κυβερνήσεις φέρνουν συχνά ένα σερί προστατευτισµού στην οικονοµία, το οποίο, µε τη σειρά του, µπορεί να οδηγήσει σε τροµερές οικονοµικές και πολιτικές συνέπειες. Όταν συζητάµε για το ρόλο του παγκόσµιου ηγέτη των Ηνωµένων Πολιτειών, ωστόσο, οι δείκτες δείχνουν σε διάφορες κατευθύνσεις. Η οικονοµική δυσκολία τείνει να δηµιουργήσει µεγαλύτερη όρεξη για αποµονωτισµού στις Ηνωµένες Πολιτείες, αλλά αυτό δεν διευκολύνει καθόλου την παγκόσµια αµφισβήτηση. Η Κίνα αντιµετωπίζει τα δικά της προβλήµατα και τα διλήµµατα της και δεν µπορεί η ίδια να βγει από το παγκόσµιο οικονοµικό σύστηµα. Μετάφραση: Μαρία Κουτουλάκου Επιλεγµένη Βιβλιογραφία Bernanke, Ben (2002): Deflation: Making Sure "It" Doesn't Happen Here - Remarks by Governor Ben S. Bernanke Before the National Economists Club, Washington, D.C. November 21, (Downloaded: October 2010) Blackwill, Robert D. (1999): The future of transatlantic relations: report of an independent task force sponsored by the Council on Foreign Relations (New York: Council on Foreign Relations Press; distributed by the Brookings Institution Press, February Blackwill, Robert D. (2009): The Geopolitical Consequences of the World Economic Recession A Caution (web page: Downloaded October 2009)

8 8 Eszter Nova Άνοιξη 2011/1 Blair, Dennis (2009): Annual Threat Assessment of the Intelligence Community for the Senate Select Committee on Intelligence, February 12, (June 20, 2009) ILO (2010) International Labour Organisation report, 2010: World of Work Report 2010 from one crisis to the next? WCMS_145112/index.htm (Downloaded: October 2010) Fergusson, Adam (1975): When Money Dies: The Nightmare of the Weimar Hyper-Inflation (William Kimber, London, 1975) Ferguson, Niall (2008b): Geopolitical Consequences of the Credit Crunch (Financial Times, 21 September, 2008) Friedman, George (2009): The Next 100 Years: A Forecast for the 21st Century (New York: Doubleday, 2009) Galbraith, John Kenneth (1954): The Great Crash, 1929 (New York: Time Inc., 1961, c1954) Galbraith, John Kenneth (1993): A short history of financial euphoria (New York, N.Y.: Whittle Books in association with Viking, 1993) Ikenberry, G. John (ed. 2002): America Unrivaled: The Future of the Balance of Power (Ithaca, N.Y.: Cornell University Press) Haass, Richard N. (2008): The Age of Nonpolarity: What Will Follow the U.S. Dominance In: Foreign Affairs, May/June 2008 Huntington, Samuel (2003): The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order (New York: Simon & Schuster, 2003 First published in 1996) Krauthammer, Charles (1990): The Unipolar Moment, Foreign Affairs, Vol. 70, No. 1, America and the World (1990/1991) P Krauthammer, Charles (2002): The Unipolar Moment Revisited, The National Interest, Winter 2002/03 P 5-17 Kupchan, Charles A. (2003): The end of the American era: U.S. foreign policy and the geopolitics of the twenty-first century (New York: Vintage Books, 2003) Kupchan, Charles A. (2010): As nationalism rises, will the European Union fall? In: The Washington Post, 29 August 2010 Libicki, Martin C., Shatz, Howard J., Taylor, Julie E. (2011): Global Demographic Change and Its Implications for Military Power, RAND Project Air Force, 2011 NSS (2002): The National Security Strategy of the United States of America (September 2002) (Downloaded: October 2010) NSS (2006): The National Security Strategy of the United States of America. 16 March (Downloaded: October 2010) Rogoff, Kenneth S. Reinhart, Carmen M. (2010): This Time Is Different: Eight Centuries of Financial Folly (Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 2009) Roubini, Nouriel Mihm, Stephen (2010): Crisis Economics: A Crash Course in the Future of Finance (New York, Penguin, 2010) Skidelsky, Robert (2003): John Maynard Keynes: Economist, Philosopher, Statesman (London, MacMillan, 2003) Soros, George (2008): The New Paradigm of Financial Markets The Credit Crisis of 2008 and What it Means (Public Affairs, New York) Stratfor (2009): Europe: Xenophobia rising (March 3, 2009) DKE 2012

9 9 Τριµηνιαία ιεθνών Σπουδών Σηµείωση: Σεβαστοί ερευνητές, αν κάνετε µια αναφορά σε αυτό το τµήµα ή απόσπασµα του άρθρου, παρακαλούµε στείλτε µας ένα στο για να µας το δηλώσετε. Παρακαλούµε αναφερθείτε στο άρθρο ως εξής: Eszter Nova: Οι Γεωπολιτικές Συνέπειες µιας Οικονοµικής Κρίσης. (Μετάφραση από Μαρία Κουτουλάκου) Délkelet Európa - South-East Europe International Relations Quarterly, Τόµος 3. Νο.3 (Άνοιξη 2011) σελ. 8. Σας ευχαριστούµε για την συνεργασία σας. Αρχισυντάκτης.

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

OECD Economic Outlook: May No. 76 - Volume 2004 Issue 2. Οικονοµικές Προοπτικές του ΟΟΣΑ, αρ. 76, τόµ. 2004, τεύχ. 2, Μάιος

OECD Economic Outlook: May No. 76 - Volume 2004 Issue 2. Οικονοµικές Προοπτικές του ΟΟΣΑ, αρ. 76, τόµ. 2004, τεύχ. 2, Μάιος OECD Economic Outlook: May No. 76 - Volume 2004 Issue 2 Summary in Greek Οικονοµικές Προοπτικές του ΟΟΣΑ, αρ. 76, τόµ. 2004, τεύχ. 2, Μάιος Περίληψη στα ελληνικά ΝΕΑ ΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΑΡΑ ΤΙΣ ΑΝΑΤΑΡΑΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Τρέχουσες τάσεις και προοπτικές Πλάτων Μονοκρούσος Συνθέτοντας το πάζλ Οικονοµία, επιτόκια, συνάλλαγµα Συνθέτοντας το πάζλ Τα θεµελιώδη µεγέθη Ερώτηµα 1 ο - θα συνεχίσει το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία αναμένεται να γνωρίσει ήπια ύφεση.

Σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία αναμένεται να γνωρίσει ήπια ύφεση. IMF Survey ΕΛΕΓΧΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Πολωνία: Ένα φωτεινό σημείο στην πληγείσα από την ύφεση Ευρώπη Ευρωπαϊκό τμήμα του ΝΤ 13 Αυγούστου 2009 Εργοστάσιο στο Rzeszow, Πολωνία, όπου η εγχώρια οικονομία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση του ΚΕΠΠ με θέμα : «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Αίθουσα Παλαιάς Βουλής Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2009 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση μετέχω στη σημερινή συζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ Η.Π.Α.

ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ Η.Π.Α. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ο ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ Η.Π.Α. 10.1 Εισαγωγή Η διατλαντική σχέση υπήρξε το κλειδί στην ασφάλεια και την ευηµερία µας από την εποχή της ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Μετά τον Β

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 8.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό της έρευνάς µας θα ασχοληθούµε µε το συνεχώς αυξανόµενο πρόβληµα της µετανάστευσης. Η παράνοµη µετανάστευση αποτελεί µία ακόµη

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Ευκλείδης Τσακαλώτος Ειδική Έκδοση Οικονοµία και Κρίση ΑΥΓΗ 28/2/10 Αν, όπως λένε, µια εικόνα ισοδυναµεί µε χίλιες ιστορίες, σκεφτείτε πόσες ιστορίες εµπεριέχονται σε τρία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ Μάιος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σύμφωνα με τις οικονομετρικές εκτιμήσεις του ΚΟΕ, το η Κυπριακή οικονομία θα διέλθει περίοδο ύφεσης ως αποτέλεσμα της κρίσης χρέους που

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα της CISCO για τους Εργαζόµενους από Απόσταση Αποκαλύπτει την Ανάγκη για Μεγαλύτερη Προσοχή σε θέµατα Ασφάλειας

Έρευνα της CISCO για τους Εργαζόµενους από Απόσταση Αποκαλύπτει την Ανάγκη για Μεγαλύτερη Προσοχή σε θέµατα Ασφάλειας Υπεύθυνη Τύπου Σιλβάνα Θεοδωροπούλου Τηλ: +30 210 6381457 e-mail: stheodor@cisco.com Έρευνα της CISCO για τους Εργαζόµενους από Απόσταση Αποκαλύπτει την Ανάγκη για Μεγαλύτερη Προσοχή σε θέµατα Ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

Αποθέματα Υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο: Συνεισφέροντας στην Ασφάλεια του Ενεργειακού Εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αποθέματα Υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο: Συνεισφέροντας στην Ασφάλεια του Ενεργειακού Εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αποθέματα Υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο: Συνεισφέροντας στην Ασφάλεια του Ενεργειακού Εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η Ενέργεια στο Επίκεντρο του Ευρωπαϊκού Οικοδομήματος Συνθήκη για την ίδρυση

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

ιεθνής Αναπτυξιακή Συνεργασία και ο σηµαντικός ρόλος της Υ..Α.Σ. (Υπηρεσία ιεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας)

ιεθνής Αναπτυξιακή Συνεργασία και ο σηµαντικός ρόλος της Υ..Α.Σ. (Υπηρεσία ιεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας) ιεθνής Αναπτυξιακή Συνεργασία και ο σηµαντικός ρόλος της Υ..Α.Σ. (Υπηρεσία ιεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας) Η Ελλάδα διαθέτει 15ετή εµπειρία στη διεθνή αναπτυξιακή συνεργασία. Είναι επίσηµο µέλος της

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ : ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ»

«ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ : ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ» «ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ : ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ» ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΝΤΩΝΑΚΗ Γενική Διευθύντρια Ε.Α.Ε.Ε. Aθήν α, 12 Νοεμβρίου 2 0 1 3 Pensions sustainability Αναμένει ο Έλληνας επαρκή σύνταξη στα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα»

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών «Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Ι Βασικό πρόβληµα της χώρας υπήρξε εδώ και καιρό η ποιότητα της δηµοκρατίας και της λειτουργίας των δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005.

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005. OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005 Summary in Greek Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005 Περίληψη στα ελληνικά Σύνοψη Η μακροπρόθεσμη τάση προς την

Διαβάστε περισσότερα

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece. Starter Kit 1 Precious Metals Greece Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.com Αγαπητέ επενδυτή, Σε ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σου προς

Διαβάστε περισσότερα

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Η υλοποίηση αυτών των στόχων ζήτηση» (σ. 195) Ήδη σήµερα 500 περίπου Ευρωσύµβουλοι βοηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013 Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Δολάριο: Γεμάτο προκλήσεις το α τρίμηνο του 2013 Των Jamie Saettele,

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Προοπτικές ΟΟΣΑ, Έκδοση 2010

Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Προοπτικές ΟΟΣΑ, Έκδοση 2010 OECD Science, Technology and Industry Outlook 2010 Summary in Greek Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Προοπτικές ΟΟΣΑ, Έκδοση 2010 Περίληψη στα ελληνικά H επιστήμη, η τεχνολογία και η καινοτομία αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Κρίσεις και μεταρρυθμίσεις στην ελληνική οικονομία, τέλη 19 ου 21 ος αιώνας Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Γιώργος Προγουλάκης (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Σχολιαστής: Χρυσάφης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων Υπερπροσφορά ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ «υπερπροσφορά» (Investopedia) Η υπερβολική ποσότητα ενός αγαθού ή µιας υπηρεσίας. Η Υπερπροσφορά προκύπτει,

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΣΤΟΧΟΙ Το γνωστικό αντικείµενο της Αναπτυξιακής Οικονοµικής ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Βασικές πηγές στατιστικών στοιχείων σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

«Πρέπει και οι πιστωτές της Ελλάδας να κάνουν θυσίες» NAFTEMPORIKI.GR Τρίτη, 6 Ιουλίου 2010 10:43 Αναδιαπραγμάτευση του χρέους ώστε να παραταθεί η διάρκεια των ελληνικών ομολόγων προτείνει για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

International Migration Outlook 2012. Προοπτικές της διεθνούς μετανάστευσης 2012. Summary in Greek. Περίληψη στα ελληνικά

International Migration Outlook 2012. Προοπτικές της διεθνούς μετανάστευσης 2012. Summary in Greek. Περίληψη στα ελληνικά International Migration Outlook 2012 Summary in Greek Read the full book on: 10.1787/migr_outlook-2012-en Προοπτικές της διεθνούς μετανάστευσης 2012 Περίληψη στα ελληνικά Ο ρυθμός των μεταναστευτικών ροών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών στα πλαίσια της εκδήλωσης What s Next Κεφαλαιοποιώντας τον θετικό αντίκτυπο της πρόσφατης επίσκεψης του Πρωθυπουργού στην Washington 23 Μαρτίου 2010 Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

IT Consulting; 3,1% Development and Integration; 4,1% Outsourcing; 2,3% Business Consulting; 73,5% Other Services; 17,0%

IT Consulting; 3,1% Development and Integration; 4,1% Outsourcing; 2,3% Business Consulting; 73,5% Other Services; 17,0% ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Μείωση εσόδων για την ευρωπαϊκή και ελληνική αγορά συµβουλευτικών υπηρεσιών για το 2009 Μικρή ανάκαµψη αναµένεται για το 2010» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Αγορές Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές του Στρατή Κωνσταντίνου in DEEP ANALYSIS Η κατανομή του πλούτου μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο.

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων Από την Οδηγία 2000/60 στη διαχείριση σε επίπεδο υδατικής λεκάνης Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Αντιδήμαρχος Θέρμης Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 27 Αυγούστου 2015 Αποτελέσµατα Β Τριµήνου / Α Εξαµήνου 2015 Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης Ο Όµιλος

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΡΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΙΚΑΙΩΜΑ Η ΘΕΜΕΛΙΩ ΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΓΚΗ;

ΝΕΡΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΙΚΑΙΩΜΑ Η ΘΕΜΕΛΙΩ ΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΓΚΗ; AQUA 2010 23_10_2010 Φωτοπούλου Αντωνία-Αγγελική Ευρωπαϊκό Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας & Κατάρτισης ΝΕΡΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΙΚΑΙΩΜΑ Η ΘΕΜΕΛΙΩ ΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΓΚΗ; ΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα