Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ ΙΑΤΡΟΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ ΙΑΤΡΟΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ"

Transcript

1 23 Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ ΙΑΤΡΟΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ Παντελής Χαραλάµπους 1, Κλεισιάρης Χρήστος 2, Αγά Γεωργία 3 1. Κοινωνικός Λειτουργός ΤΕ, «MSc Πρωτοβάθµιας Φροντίδας Υγείας» Μαυρούδι Ηγουµενίτσας Τ.Κ 46 Τηλ: , Νοσηλευτής ΤΕ- «MSc Πρωτοβάθµιας Φροντίδας Υγείας»- Εργαστηριακός Συνεργάτης του τµήµατος Νοσηλευτικής του ΤΕΙ Λάρισας. Ε. Κοτσώνη 2, Λάρισα, Τ.Κ 41222, Tηλ: , Ιατρός Γενικής Ιατρικής Κέντρου Υγείας Ελλασόνας Λάρισα, Ε. Κοτσώνη 2, Λάρισα, Τ.Κ 41222, Tηλ: Ιατρική Θεσσαλίας, Τµήµα «Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Υπόβαθρο: Στην εποχή µας διατυπώνεται όλο και περισσότερο το αίτηµα για καλύτερη ενηµέρωση των ασθενών από το προσωπικό υγείας, µε σκοπό την βελτίωση της συµµετοχής τους στην αντιµετώπιση των προβληµάτων υγείας που τους απασχολούν. Παράλληλα όµως διαπιστώνεται µια σηµαντική ανεπάρκεια πληροφόρησης από την πλευρά του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, που µπορεί να οφείλεται είτε στην έλλειψη κατάλληλης εκπαίδευσης είτε σε άλλους παράγοντες. Η αξιολόγηση του βαθµού ενηµέρωσης σε έναν πληθυσµό κρίνεται απαραίτητη για την καλύτερη κατανόηση της τρέχουσας κατάστασης και την διατύπωση προτάσεων για βελτίωση του υγειονοµικού µας συστήµατος. Σκοπός: Θελήσαµε να εξετάσουµε τις εντυπώσεις Ελλήνων ασθενών για την ποιότητα της ενηµέρωσης που είχαν για τα προβλήµατα της υγείας τους από το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και από άλλες πηγές, καθώς και τον βαθµό ικανοποίησής τους από την ενηµέρωση αυτή. Μέθοδος: 181 ασθενείς (91 νοσηλευόµενοι και 9 ασθενείς εξωτερικών ιατρείων) σε έξη διαφορετικούς χώρους (νοσοκοµεία και κέντρα υγείας) συµπλήρωσαν ένα ανώνυµο, δοµηµένο ερωτηµατολόγιο που εξέταζε τις πηγές πληροφόρησης, την επάρκεια του χρόνου ενηµέρωσης και τον βαθµό ικανοποίησης των ασθενών από την ενηµέρωση αυτή. Αποτελέσµατα Το 78% των ασθενών δήλωσε ότι είχε λάβει πληροφορίες για τη θεραπεία της νόσου, ενώ τα ποσοστά για την αιτία, τις αναγκαίες εξετάσεις και τη µελλοντική πορεία της νόσου ήταν περίπου 5%. Μόνο 8,8% δήλωσε ότι είχε ενηµερωθεί για όλα αυτά τα στοιχεία. Το 4% των ασθενών θεώρησε ότι ο χρόνος ενηµέρωσης ήταν ανεπαρκής ή 23

2 24 οριακός. Κύρια πηγή ενηµέρωσης ήταν ο γιατρός, νοσοκοµειακός (71%) ή οικογενειακός (37,5%). Το 49,7% των ασθενών ανέφερε ότι συχνά ή αρκετά συχνά σκέφθηκε να αλλάξει θεράποντα ιατρό λόγω κακής συνεργασίας ή ελλιπούς ενηµέρωσης. Το 64% πιστεύει ότι σε περίπτωση σοβαρής νόσου ο ιατρός θα πρέπει να ενηµερώσει πρώτα τον ασθενή (µε ή χωρίς την οικογένεια) και µόνο 2,2% πιστεύουν ότι πρέπει να ενηµερωθεί µόνο η οικογένεια, χωρίς συµµετοχή του ασθενούς. Επίσης οι ασθενείς στην πλειοψηφία τους επιθυµούν να συµµετέχουν στη λήψη αποφάσεων για θέµατα υγείας που τους αφορούν. Το 77,9% των ασθενών εκδηλώνει προτίµηση για την προφορική πληροφόρηση, µε ή χωρίς συνοδά µέσα (π.χ. έντυπα). Συµπεράσµατα: Ο πληθυσµός της µελέτης φάνηκε να έχει λάβει µια µέτριου επιπέδου ενηµέρωση από το ιατρικό προσωπικό. Ο βαθµός ικανοποίησης από την πληροφόρηση ήταν πολλές φορές δυσανάλογα χαµηλός σε σχέση µε τις απαιτήσεις και τις προσδοκίες του. Πολλές φορές οι ασθενείς θα ήθελαν από τον ιατρό τους να τους διαθέσει περισσότερο χρόνο, καθώς και νέες µορφές ενηµέρωσης πέρα από την συνήθη προφορική καθοδήγηση. Κύρια πηγή ενηµέρωσης είναι ο γιατρός, και σ αυτόν ανήκει το µεγαλύτερο µερίδιο της ευθύνης για την ικανοποίηση των αναγκών αυτών. Η συµµετοχή της οικογένειας στην θεραπευτική διαδικασία δεν παύει να υπάρχει, αλλά διαφαίνεται η επιθυµία των ασθενών να συµµετέχουν περισσότερο στη λήψη αποφάσεων για την υγεία τους και στη θεραπευτική διαδικασία. Λέξεις κλειδιά: ενηµέρωση, πληροφόρηση, ενηµερωµένος ασθενής, επικοινωνία, θεραπευτική διαδικασία, επικοινωνιακές δεξιότητες, σχέση ιατρού-ασθενούς. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις περισσότερες δυτικές χώρες τα συστήµατα υγειονοµικής περίθαλψης αλλάζουν. Παράδοξα, σε µια εποχή παγκόσµιας επικοινωνίας βρισκόµαστε αντιµέτωποι µε µια διαταραχή στην επικοινωνία µεταξύ των ασθενών και των γιατρών, µε αποτέλεσµα την αυξανόµενη δυσαρέσκεια των ασθενών, τον συνεχώς αυξανόµενο ρυθµό καταγγελιών και µηνύσεων για κακή ιατρική πρακτική (medical malpractice), καθώς και την εγκατάλειψη της συµβατικής ιατρικής για εναλλακτικές µορφές θεραπείας που είναι συχνά αντιεπιστηµονικές. Μελέτες που χρησιµοποιούν διάφορες µεθοδολογικές προσεγγίσεις έχουν δείξει ότι η ποιότητα της ιατρικής φροντίδας δεν είναι το µόνο πράγµα που οδηγεί τους ασθενείς σε καταγγελίες κατά των ιατρών. Εκτιµάται ότι 7-8% της παραποµπής 24

3 25 ιατρών σε δικαστήρια αφορούν στη σχέση ιατρού-ασθενούς ή σε προβλήµατα επικοινωνίας.[1] Η επικοινωνία είναι η αρχή και το τέλος κάθε επαφής του γιατρού µε τον ασθενή καθώς και ένα από τα κριτήρια µε τα οποία οι ασθενείς αξιολογούν τους γιατρούς τους ή ακόµα και να στραφούν σε εναλλακτικές µορφές θεραπείας. [2] Μια ανοικτή και άνετη ατµόσφαιρα για τον ασθενή και για τον ιατρό είναι ένα ουσιαστικό µέρος στη θεραπευτική διαδικασία. Οι µελέτες έχουν αποδείξει ότι η ποιότητα της επικοινωνίας επηρεάζει έντονα την προθυµία του ασθενή να συµµορφωθεί µε τις διαδικασίες της θεραπείας και να δοκιµάσει νέες θεραπευτικές µεθόδους. Τα δύο βασικά συστατικά που οδηγούν προς την ικανοποίηση του ασθενούς περιλαµβάνουν τη δυνατότητα του ασθενή να καταλάβει και να αποµνηµονεύσει τι λέει ο γιατρός. [3] Τη δεκαετία του '7 υπήρξε δραµατική αλλαγή στην τακτική ενηµέρωσης των ασθενών, µε το µεγαλύτερο ποσοστό των θεραπόντων να ακολουθούν την µέθοδο της λεπτοµερούς και αναλυτικής ενηµέρωσης. [3] Αυτό βέβαια ίσχυσε κυρίως για τις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής, όπου η δεοντολογική αρχή της αυτονοµίας των ασθενών διέπει τη σχέση ιατρούασθενούς, µε αποτέλεσµα οι θεράποντες να ενηµερώνουν τους ασθενείς χωρίς υπεκφυγές. Η κλινική επικοινωνία του ιατρού µε τον ασθενή είναι πρωταρχικής σηµασίας για την αρµονική και αποτελεσµατική σχέση µεταξύ τους. Καλύπτει όλες τις µορφές της σχέσης γιατρού-ασθενούς και από την ποιότητα της εξαρτάται ο βαθµός συνεργασίας των δύο µερών για την επίτευξη της διάγνωσης και την εφαρµογή της προτεινόµενης θεραπείας. Έτσι δεν είναι υπερβολή να πούµε ότι πολλές φορές η επικοινωνία επηρεάζει ακόµα και την έκβαση της νόσου. [2] ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΗ Η επικοινωνία µεταξύ ιατρού και ασθενή είναι ένα αναπόσπαστο τµήµα της κλινικής πρακτικής. Σύµφωνα µε επικυρωµένες µελέτες όταν γίνεται µε σωστό τρόπο µια τέτοια επικοινωνία έχει θεραπευτική επίδραση για τον ασθενή. [4] Η σχέση ιατρού-ασθενή έχει αναγνωριστεί από καιρό ως σύνθετη και πολύπλευρη. Ενώ οι διάφορες πτυχές αυτής της σχέσης έχουν εξερευνηθεί, οι µορφές επικοινωνίας δεν εξετάστηκαν στο πλαίσιο της επιστηµονικής έρευνας µέχρι την δεκαετία του '6 όταν µια µελέτη από τους Korsch et al (1968) κατέδειξε έναν άµεσο συσχετισµό µεταξύ των µορφών επικοινωνίας των γιατρών και της σε σχέση τους µε την πορεία της θεραπείας. [5] [6] 25

4 26 Οι µορφές επικοινωνίας των γιατρών βρέθηκαν να είναι σηµαντικές όχι µόνο στην συµµόρφωση των ασθενών στις θεραπευτικές αγωγές αλλά επίσης βρέθηκαν ότι επηρεάζουν την ικανοποίηση του ασθενή ως προς την προσοχή απέναντι στον ιατρό και την κατανόηση των ιατρικών πληροφοριών. [7] Ο τρόπος µε τον οποίο ένας ιατρός µεταβιβάζει τις πληροφορίες σε έναν ασθενή είναι τόσο σηµαντικός όσο και οι πληροφορίες που µεταβιβάζονται σ αυτόν. Οι ασθενείς που καταλαβαίνουν τους γιατρούς τους είναι πιθανότερο να αποδεχθούν τα προβλήµατα υγείας τους, να καταλάβουν τις επιλογές τους σε σχέση µε την θεραπεία και να ακολουθήσουν πιστά το πρόγραµµα της φαρµακευτικής τους αγωγής. [8] [9] Στη σύγχρονη ιατρική εκπαίδευση οι δεξιότητες επικοινωνίας και διαπροσωπικών σχέσεων δεν αντιµετωπίζονται πλέον ως αµετάβλητα προσωπικά χαρακτηριστικά του καθενός αλλά αντίθετα, ως σύνολο µετρήσιµων και τροποποιήσιµων συµπεριφορών που µπορούν να αναπτυχθούν και να αξιολογηθούν παράλληλα. [9] Από τη λήψη του ιατρικού ιστορικού του ασθενή µέχρι την οριστικοποίηση ενός θεραπευτικού σχήµατος η κάποιας άλλης ιατρικής πράξης, η σχέση του ιατρού µε τον ασθενή του στηρίζεται στην αποτελεσµατική επικοινωνία και συνεργασία. Αν και κατά ένα µεγάλο µέρος η επικοινωνία αναφέρεται σε πληροφορίες για τη διάγνωση και την θεραπεία, οι περισσότεροι ιατροί θα διαπιστώσουν ότι η επαφή δεν περιορίζεται µόνο στα παραπάνω αλλά µπορεί να περιλαµβάνει επίσης συζητήσεις ψυχοκοινωνικού και γενικού ενδιαφέροντος. Αυτή η πτυχή της σχέσης ασθενούς-ιατρού είναι δύσκολο να καθορισθεί, όµως µε προσπάθεια και θέληση µπορεί να βρεθεί η χρυσή τοµή µίας αληθινά θεραπευτικής σχέσης. Αυτή η θεραπευτική σχέση θα αποτελέσει επίσης τη βάση για µια ποιοτική φροντίδα υγείας. [] ΤΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΘΕΛΟΥΝ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ; Οι περισσότερες καταγγελίες από τους ασθενείς και τους οικείους τους αναφέρονται σε προβλήµατα επικοινωνίας και όχι τόσο στην κακή κλινική πρακτική. Η πιο κοινή καταγγελία είναι ότι οι γιατροί δεν ακούνε τους ασθενείς τους. ιάφορες µελέτες έχουν δείξει ότι οι γιατροί και οι ασθενείς έχουν τις δικές τους απόψεις σχετικά µε αυτό που κάνει καλή και αποτελεσµατική µια επικοινωνία. Αυτές οι διαφορές επηρεάζουν την ποιότητα των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των γιατρών και των ασθενών, καθώς και τη συµµόρφωση, την εκπαίδευση των ασθενών, και την έκβαση της υγείας τους. [11] 26

5 27 Η συµµετοχή των ασθενών είναι κάτι που σήµερα θεωρείται θεµελιώδες στην σύγχρονη ιατρική διαδικασία. Η όλη αυτή διαδικασία τον καθιστά υπεύθυνο, αναπτύσσει την συνεργασία, µειώνει το άγχος και αυξάνει την εµπιστοσύνη προς τον θεράποντα ιατρό του. [12] [13] Η σχέση του γιατρού µε τον ασθενή του έχει ιδιαίτερη σηµασία για την επιτυχία οποιασδήποτε θεραπείας. Για τους ασθενείς µε χρόνια νοσήµατα ή µε καρκίνο, η σχέση µε το γιατρό αποκτά µια άλλη διάσταση. Η συνεχής και µακρόχρονη σχέση που επιβάλλεται µεταξύ τους λόγω της φύσης της ασθένειας παράλληλα µε το γεγονός ότι η ζωή του ασθενούς µπορεί να απειλείται, περιέχει µια ξεχωριστή συναισθηµατική ιδιοµορφία που χρήζει µεγάλης προσοχής. [14] Η εκµάθηση βασικών δεξιοτήτων επικοινωνίας πρέπει να είναι καθήκον και υποχρέωση κάθε ιατρού στις µέρες µας αλλά και µάθηµα υποχρεωτικής παρακολούθησης όλων των ιατρικών σχολών. Η διδασκαλία της σωστής επικοινωνίας πρέπει να συµπεριληφθεί σε όλα τα επίπεδα της ιατρικής εκπαίδευσης και να γίνει µάθηµα υποχρεωτικής φύσεως στα προγράµµατα σπουδών των ιατρικών σχολών και στη συνεχιζόµενη ιατρική εκπαίδευση. Στις αναπτυγµένες χώρες θεωρείται υποχρεωτική η παρακολούθηση µαθηµάτων επικοινωνίας και βασικό στοιχείο για την λήψη του τίτλου του ιατρού. [15] [] [16] EΡEYNHTIKO ΠΛΑΙΣΙΟ Η µελέτη πραγµατοποιήθηκε από /6/7 έως /8/7. Για τη συλλογή των δεδοµένων χρησιµοποιήθηκε ειδικά σχεδιασµένο ερωτηµατολόγιο µε κλειστές ερωτήσεις (βλ. Παράρτηµα). Το ερωτηµατολόγιο απαντήθηκε από τους ασθενείς ανώνυµα, µε εξαίρεση τα βασικά δηµογραφικά στοιχεία (ηλικία, φύλο, επίπεδο εκπαίδευσης) που συµπληρώθηκαν µε τη µέθοδο της προσωπικής συνέντευξης. Το δείγµα της µελέτης αποτέλεσαν 181 ασθενείς εκ των οποίων οι 91 νοσηλευόµενοι λίγο πριν την έξοδο τους από το νοσοκοµείο και οι 9 ασθενείς εξωτερικών ιατρείων στην ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου. Η συλλογή των ερωτηµατολογίων έγινε από τα εξής Νοσοκοµεία: 1) Γενικό Νοσοκοµείο- Κέντρο Υγείας Φιλιατών Θεσπρωτίας, 2) Γενικό Νοσοκοµείο Άρτας, 3) Γενικό Νοσοκοµείο Πρεβέζης, 4) Γενικό Νοσοκοµείο Ιωαννίνων Χατζηκώστα, 5) Πανεπιστηµιακό Νοσοκοµείο Ιωαννίνων και 6) Κέντρο Υγείας Ηγουµενίτσας. Το µόνο κριτήριο επιλογής ήταν να µην έχει προηγουµένως συµπληρώσει ο ασθενής το ερωτηµατολόγιο. Η επεξεργασία των δεδοµένων έγινε µε τη χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS

6 28 ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η κατανοµή των ασθενών κατά φύλο και ηλικία ήταν παρόµοια. Ως προς το µορφωτικό επίπεδο, η µελέτη περιέλαβε άτοµα από όλες σχεδόν τις εκπαιδευτικές βαθµίδες. Παρατηρούµε (Πίνακας 1)ότι ένα σχετικά µεγάλο ποσοστό, περίπου 78%, φαίνεται να δηλώνει σχετικά ενήµερο µε την θεραπεία της νόσου. Αντίθετα, µόνο οι µισοί περίπου ασθενείς δήλωσαν ότι ενηµερώθηκαν για την αιτία (54,6%) και για τις εξετάσεις και την µελλοντική πορεία (47,5%), ενώ πολύ λίγοι είχαν πληροφόρηση για τον µηχανισµό της νόσου (9,9%), πράγµα που ίσως να οφείλεται σε κάποια σύγχυση στους ασθενείς ως προς το νόηµά του (π.χ. σε τι διαφέρει ο µηχανισµός από την αιτία;). Εντύπωση δηµιουργεί το πολύ χαµηλό ποσοστό πλήρους ενηµέρωσης (8,8%) που θα αποτελούσε την ιδανική µορφή. 1. Μέχρι τώρα οι γιατροί και οι νοσηλευτές σας έχουν δώσει πληροφορίες για τα παρακάτω σχετικά µε την νόσο σας: (Σηµειώστε ένα ή περισσότερα). Ασθενείς (%) Αιτία Θεραπεία Εξετάσεις Μελλοντική Πορεία Μηχανισµό Όλα τα παραπάνω ,6 77,9 47,5 47,5 9,9 8,8 (Πίνακας 1) Στην Ιταλία [17] σε µια αντίστοιχη έρευνα ασθενών φάνηκε ότι το 37% ήταν πλήρως ενηµερωµένοι για τη διάγνωση και τους θεραπευτικούς στόχους, το 35,2% ήταν µερικώς ενηµερωµένοι, ενώ το 27,8% δεν είχαν αντίληψη της νόσου. Όσον αφορά την επάρκεια χρόνου που διατίθεται από τον ιατρό για την ενηµέρωση των ασθενών (Γράφηµα 1) βλέπουµε ότι µόνο ένα ποσοστό 29,3% θεωρεί ότι η ενηµέρωση είναι χρονικά επαρκής, ενώ ένα σηµαντικό ποσοστό της τάξης του 39,8% χαρακτηρίζει την ενηµέρωση ως οριακή η και ανεπαρκή (12,2%). Η ανεπάρκεια του χρόνου επικοινωνίας έχει καταγραφεί και σε άλλες χώρες. Έτσι το 1 µια έρευνα [18] έδειξε ότι οι νοσοκοµειακοί γιατροί αφήνουν τους ασθενείς να µιλήσουν κατά µέσον όρο µόνο 18 δευτερόλεπτα πριν τους διακόψουν. Η ίδια µελέτη έδειξε ότι µόνο 2% των ασθενών προλάβαιναν να πουν αυτά 28

7 29 που ήθελαν. Ακόµη, έχει βρεθεί [16] ότι οι γιατροί και οι ασθενείς έχουν πολλές φορές διαφορετικές απόψεις σχετικά µε αυτό που κάνει καλή και αποτελεσµατική µια επικοινωνία.. 3 Επαρκής Σχεδόν επαρκής Οριακός Ανεπαρκής Γράφηµα 1. Επάρκεια του χρόνου ενηµέρωσης των ασθενών. Σε γενικές γραµµές ο χρόνος που διαθέτει ο γιατρός για ενηµέρωση θα µπορούσε να χαρακτηριστεί µέτριου βαθµού και να βρίσκεται µεταξύ του σχεδόν επαρκής και οριακός. Σε αντίστοιχη έρευνα µεταξύ 4 ασθενών στην Καλιφόρνια [19] φάνηκε ότι οι ασθενείς εµπιστεύονται περισσότερο τους γιατρούς που αφιερώνουν χρόνο για να ακούσουν τις ανησυχίες και τα προβλήµατά τους. Οι Έλληνες ασθενείς θεωρούν ως βασική πηγή της ενηµέρωσης τον ιατρό, είτε οικογενειακό είτε νοσοκοµειακό, µε ποσοστά 37,5% και 71% αντίστοιχα. (Πίνακας 2). Πρέπει να επισηµανθεί επίσης ο σχεδόν ανύπαρκτος ρόλος του νοσηλευτή στον τοµέα της ενηµέρωσης (που µπορεί να οφείλεται στο ότι ίσως στη χώρα µας δεν καλλιεργείται ο ρόλος αυτός στη νοσηλευτική εκπαίδευση, κάτι που γίνεται αλλού, αν και ανάλογο εύρηµα έχει καταγραφεί και στην Ουαλία [], καθώς και η ελλιπής ενηµέρωση των ασθενών από άλλες πηγές (internet, εγκυκλοπαίδεια). 3.Ποιος σας έχει δώσει πληροφορίες για την πάθησή σας; (Σηµειώστε µια ή περισσότερες απαντήσεις) Ασθενείς (%) Οικογενειακός Ιατρός Νοσοκοµειακός Ιατρός Νοσηλευτής Internet Ενηµερωτικό φυλλάδιο Εγκυκλοπαίδεια Φίλος που έχει την ίδια πάθηση (Πίνακας 2) , ,2 4,97 3,3 1,

8 3 Η συχνότητα µε την οποία οι ασθενείς παίρνουν ικανοποιητικές απαντήσεις από το γιατρό τους. Οι απαντήσεις δίνονται παραστατικά στο (γράφηµα 2). Από τις απαντήσεις φαίνεται ότι σε περισσότερες από τις µισές περιπτώσεις η ικανοποίηση είναι κάτω του µετρίου ( µερικές φορές, σχεδόν ποτέ ή ποτέ ). Η τέχνη της επικοινωνίας ιατρού-ασθενή και της ικανότητας της κατανόησης του αρρώστου διδάσκεται στο 65% των ιατρικών σχολών της Αγγλίας και των Η.Π.Α και θεωρείτε βασική γνώση για την απόκτηση της άδειας ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλµατος. [21] Σύµφωνα µε µια έρευνα του Πανεπιστηµίου της Καλιφορνίας [11] [19] οι ασθενείς που έχουν καλή επικοινωνία µε τον θεράποντα ιατρό τους καταλαβαίνουν καλύτερα τις πληροφορίες που τους δίνονται, είναι πιθανότερο να αποδεχθούν τα προβλήµατα υγείας τους, να καταλάβουν τις επιλογές τους σε σχέση µε την θεραπεία και ακολουθήσουν πιστά το πρόγραµµα της φαρµακευτικής τους αγωγής. Ειδικά προγράµµατα που εφαρµόστηκαν στις Η.Π.Α και στηρίζονταν στην εποικοδοµητική επικοινωνία µε τους ασθενείς µπόρεσαν να αυξήσουν την ικανοποίηση των ασθενών. Οπωσδήποτε η παροχή πληροφοριών δεν είναι απλή υπόθεση, και οι ανάγκες της διαφέρουν κατά περίπτωση. Ωστόσο η γενική αίσθηση της µη ικανοποίησης σε µεγάλο ποσοστό ασθενών δίνει µια κάπως αρνητική εικόνα που σίγουρα επιδέχεται βελτίωση, κάτι που έχει γίνει σε άλλες χώρες µέσα από προγράµµατα εκπαίδευσης Πάντοτε Συχνά Μερικές φορές Σχεδόν ποτέ Ποτέ Γράφηµα 2. Συχνότητα ικανοποιητικών απαντήσεων από τους Ιατρούς. Είναι αξιοπρόσεκτο ότι οι µισοί ασθενείς (49,7%) δήλωσαν ότι συχνά η αρκετά συχνά έχουν σκεφθεί να αλλάξουν ιατρό λόγω κακής συνεργασίας και ελλιπούς ενηµέρωσης, έναντι 18,8% που δήλωσαν ότι ποτέ δεν σκέφθηκαν να αλλάξουν θεράποντα ιατρό για τους λόγους αυτούς (Γράφηµα 3). Οι Kaplan et al. [22] έδειξαν σε ανάλογη έρευνα ότι οι ασθενείς αποφασίζουν να αλλάξουν τους γιατρούς που δεν τους ενηµερώνουν και τους 3

9 31 αφήνουν αµέτοχους από την διαγνωστική και θεραπευτική διαδικασία. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι σαφώς υπάρχει πρόβληµα στον τρόπο επικοινωνίας και την γενικότερη σχέση ιατρού-ασθενή. 4 3 Αρκετά συχνά Συχνά Σπάνια Ποτέ Γράφηµα 3. Επιθυµία των ασθενών για αλλαγή θεράποντος Ιατρού. Στην ερώτηση αυτή δεν υπήρχε διαφορά µεταξύ των φύλων. Ωστόσο, στην ανάλυση κατά ηλικία (Γράφηµα 4) βλέπουµε ότι οι ηλικιακές οµάδες 18 έως 5 ετών δείχνουν λιγότερη ικανοποίηση από τον θεράποντα ιατρό και µπορούν να θεωρηθούν πιο απαιτητικοί (µε την καλή έννοια) ασθενείς σε σχέση µε τους ασθενείς των µεγαλύτερων ηλικιών. 25 Εχετε σκεφθεί να αλάξετε θεράποντα ιατρό λόγω κακής συνεργασίας και ελλιπούς ενηµέρωσης; Αρκετά συχνά Συχνά Σπάνια Ποτέ και άνω Γράφηµα 4. Ηλικία και επιθυµία αλλαγής θεράποντος Ιατρού. Σηµαντική επίσης διαφορά φαίνεται να υπάρχει στο θέµα αυτό µεταξύ των νοσηλευόµενων ασθενών και των εξωτερικών ασθενών (Γράφηµα 5), οι οποίοι απαντούν ότι πολύ πιο εύκολα αλλάζουν ιατρό λόγω κακής συνεργασίας. Μια πιθανή ερµηνεία του γεγονότος αυτού είναι ότι οι νοσοκοµειακοί ασθενείς δεν έχουν τη δυνατότητα επιλογής του θεράποντος ιατρού την οποία έχουν οι εξωτερικοί ασθενείς. 31

10 Ασθενείς νοσηλευόµενοι ή ασθενείς εξωτερικών ιατρείων Εξωτερικά ιατρεία Κλινική(παθ. χειρ. ορθ. καρδ.) Αρκετά συχνά Συχνά Σπάνια Ποτέ Γράφηµα 5. ιαφορά νοσηλευόµενων και εξωτερικών ασθενών ως προς την επιθυµία αλλαγής θεράποντος Ιατρού. Το επόµενο ερώτηµα εξετάζει το µεγάλο θέµα της ενηµέρωσης του ασθενούς σε περίπτωση δύσκολης διάγνωσης. Παραδοσιακά πιστεύεται ότι οι Έλληνες ασθενείς δεν θέλουν να ενηµερώνονται για σοβαρά προβλήµατα. Φαίνεται όµως ότι αυτό αποτελεί από τη µια µεριά µια αµυντική δικαιολογία των ιατρών για να αποφεύγουν τη δύσκολη και ψυχολογικά φορτισµένη συζήτηση (για την οποία δεν είναι άλλωστε εκπαιδευµένοι), και αφετέρου την επιθυµία των συγγενών που θέλουν να προστατεύσουν τον άνθρωπό τους από το στρες µιας τέτοιας αποκάλυψης. Σε άλλες χώρες η πρακτική διαφέρει για λόγους που είτε αναφέρονται στην παιδεία των ασθενών είτε στις νοµικές υποχρεώσεις των ιατρών και τον φόβο µιας µήνυσης για ελλιπή ενηµέρωση. Έτσι, µια διαπολιτισµική έρευνα της Παγκόσµιας Ψυχοογκολογικής Εταιρείας [23] έδειξε ότι η πλήρης αποκάλυψη της αλήθειας, συµπεριλαµβανοµένης και της πρόγνωσης, κυµαινόταν από 24% στην Ελλάδα µέχρι και 89% στη Φινλανδία. Από τις απαντήσεις στη µελέτη µας φαίνεται ότι το 64,1% των ασθενών επιζητούν την συµµετοχή τους στην ενηµέρωση όταν πρόκειται για σοβαρές παθήσεις και όχι την απόκρυψη του προβλήµατος από το ιατρικό προσωπικό (39,8% απαντούν ότι θέλουν να ενηµερώνεται πρώτα ο ασθενής και 24,3% ταυτόχρονα ο ασθενής και η οικογένεια). Αυτό θα πρέπει να οδηγήσει σε αναθεώρηση της ιατρικής πρακτικής στη χώρα µας ως προς την ενηµέρωση και σε πληρέστερη εκπαίδευση του προσωπικού στις δύσκολες µορφές επικοινωνίας, ώστε οι ασθενείς να µην αδικούνται από µια κακή προσέγγιση. Αξίζει να σηµειωθεί ότι στην ερώτηση αυτή ένα µεγάλο ποσοστό ασθενών που απαντούν ότι προέχει η ενηµέρωση του ασθενή χαρακτηρίζουν τον χρόνο ενηµέρωσης από το ιατρικό 32

11 33 προσωπικό ως οριακό ή ανεπαρκή (Γράφηµα 6). Προφανώς οι ασθενείς αυτοί ανήκουν στους ανθρώπους εκείνους που θέλουν το κάτι περισσότερο, τόσο από πλευράς χρόνου όσο και από πλευράς περιεχοµένου της ενηµέρωσης. Η συµµετοχή των ασθενών είναι κάτι που σήµερα πλέον θεωρείται πανάκεια στην σύγχρονη ιατρική αφού µε την εµπλοκή του ο ασθενής αισθάνεται ποιο ασφαλής και είναι ο ίδιος συµµέτοχος στις όποιες αποφάσεις. Αν και ο ασθενής δεν µπορεί να κάνει την τελική επιλογή της θεραπείας η όλη διαδικασία των καθιστά υπεύθυνο, αναπτύσσει την συνεργασία µε τον ιατρό, µειώνει το άγχος και αυξάνει την εµπιστοσύνη προς το θεράπων ιατρό. [12] Θεωρείτε ότι ο χρόνος που διαθέτει ο ιατρός για την ενηµέρωση σας είναι: Επαρκής Σχεδόν επαρκής Οριακός Ανεπαρκής 3 Πρώτα τον ασθενή Πρώτα την οικογένεια Μόνο την οικογένεια Και τους δύο ταυτόχρονα Γράφηµα 6. Σχέση της ικανοποίησης από τον χρόνο ενηµέρωσης και προτίµησης για πληροφόρηση σε σοβαρές παθήσεις Στο ερώτηµα αυτό δεν παρατηρήθηκαν διαφορές µεταξύ νοσηλευόµενων και εξωτερικών ασθενών, ούτε µεταξύ των δυο φύλων. Όσον αφορά την ηλικία, στις ηλικίες µεταξύ 31-5 ετών διαφαίνεται µεγαλύτερη προτίµηση για ενηµέρωση του ίδιου του ασθενή (Γράφηµα 7). Η αξιολόγηση των αποτελεσµάτων αυτών δείχνει ότι οι ισχυρισµοί που προβάλλουν οι γιατροί ότι οι περισσότεροι ασθενείς προτιµούν να µην έχουν πλήρη ενηµέρωση είναι αβάσιµοι 33

12 34 25 Πρώτα τον ασθενή Πρώτα την οικογένεια Μόνο την οικογένεια Και τους δύο ταυτόχρονα και άνω Γράφηµα 7. Επιθυµία για ενηµέρωση σε σοβαρές παθήσεις σε σχέση µε την ηλικία. Οι απαντήσεις στην ερώτηση για την επιθυµία συµµετοχής δείχνουν ότι οι ερωτηθέντες επιθυµούν την συµµετοχή τους στη λήψη αποφάσεων για την θεραπευτική διαδικασία σε ποσοστό 64,6% (42,5% απαντούν ο ασθενής και ο ιατρός, ενώ ένα 22,1% εµπλέκει στην θεραπευτική διαδικασία και την οικογένεια). Παρόλα αυτά ένα σηµαντικό ποσοστό (25,4%) θεωρεί ότι µόνο ο ιατρός πρέπει να είναι υπεύθυνος για τις θεραπευτικές αποφάσεις. Στη Βρετανία πρόσφατα [19] από το Πανεπιστήµιο του Southampton ρωτήθηκαν 8 ασθενείς για το ίδιο θέµα. Το 9% δήλωσε ότι έδινε µεγάλη σηµασία στο γεγονός ότι ο ιατρός τους θεωρούσε συνεργάτες του στην όλη διαγνωστική και θεραπευτική διαδικασία και ότι οι δικές τους θέσεις ή απόψεις λαµβάνονταν σοβαρά υπόψη στην πορεία που αποφασιζόταν τελικά γι αυτούς. Για τον λόγω αυτό τονίζεται ξανά ότι θα πρέπει να διερευνώνται οι προσωπικές προτιµήσεις του κάθε συγκεκριµένου αρρώστου και να του δίνεται η ευκαιρία να συµµετέχει στον βαθµό που εκείνος αισθάνεται άνετα. Στη µελέτη µας στη συγκεκριµένη ερώτηση δεν φάνηκε να υπάρχει διαφορά απόψεων µεταξύ των φύλων και µεταξύ των δυο οµάδων ασθενών (νοσηλευόµενων και εξωτερικών), ενώ ως προς τις ηλικίες φάνηκε ότι οι ασθενείς έως 5 ετών επιζητούν περισσότερο την συµµετοχή τους (Γράφηµα 8). 34

13 Μόνο ο ασθενής Οασθενής και η οικογένεια Ο ασθενής και ο ιατρός µαζί Μόνο ο ιατρός Ο ιατρός και η οικογένεια του ασθενή Όλοι µαζί και άνω Γράφηµα 8. Επιθυµία συµµετοχής στη λήψη αποφάσεων σε σχέση µε την ηλικία Ως προς τη µορφή της ενηµέρωσης, ένα ποσοστό 27% των ασθενών προτιµά να ενηµερώνεται µόνο προφορικά από τον θεράποντα ιατρό, ενώ ένα ποσοστό περίπου 19,5% προτιµά µόνο την γραπτή ενηµέρωση. Στο σύνολο, το 8% περίπου των ασθενών δηλώνει προτίµηση στην προφορική ενηµέρωση (κάτι που έχει καταγραφεί και σε αντίστοιχες µελέτες στο εξωτερικό, όπως π.χ. σε 386 ασθενείς στην Ουαλία) [], ενώ ένα 7% περίπου στην γραπτή ενηµέρωση, είτε µόνη είτε ως συµπλήρωµα της προφορικής. Τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι σε µεγάλο βαθµό οι ασθενείς επιθυµούν την ενηµέρωση µε περισσότερους από ένα τρόπους, γεγονός που ίσως φανερώνει την πείνα για πληροφορίες που µένει ακόρεστη στην τρέχουσα πραγµατικότητα. 4 3 Γραπτή Οπτική(βίντεο, φυλλάδιο, Cd) Προφορική Προφορική+Γραπτή Γραπτή+Οπτική Οπτική+προφορική Γραπτή+προφορική Γράφηµα 9. Προτιµώµενες µορφές πληροφόρησης 35

14 36 Πριν από αρκετά χρόνια οι Korsch et al (1968) παρουσίασαν τον άµεσο συσχετισµό µεταξύ των µορφών επικοινωνίας των γιατρών και την πορεία της θεραπευτικής διαδικασίας που ακολουθεί ο ασθενής. Η µελέτη αυτή αποτέλεσε τη βάση για παρόµοιες έρευνες τις επόµενες δεκαετίες. Οι µορφές επικοινωνίας βρέθηκε ότι επηρεάζουν την ικανοποίηση του ασθενούς, την προσοχή του προς τον γιατρό και την κατανόηση των ιατρικών πληροφοριών. [7] Το πρακτικό συµπέρασµα είναι ότι η προφορική ενηµέρωση είναι η απαραίτητη βάση, που θα πρέπει να συµπληρώνεται µε έντυπα φυλλάδια ή οδηγίες, κάτι που αποτελεί συχνή πρακτική στο εξωτερικό. Στην πρακτική αυτή πρωτοστατούν αφενός οι ενώσεις ασθενών µε χρόνια νοσήµατα (π.χ. διαβήτη, άσθµα, κολίτιδα) και αφετέρου η φαρµακευτική βιοµηχανία που ενδιαφέρεται για την προβολή των θεραπευτικών σκευασµάτων και την πληροφόρηση των ασθενών για τα διαθέσιµα φάρµακα. Εφόσον το διατιθέµενο υλικό είναι επιστηµονικά σωστό και δεν εξυπηρετεί αποκλειστικά και µόνο διαφηµιστικούς και εµπορικούς σκοπούς, µπορεί να αποτελέσει πολύτιµο βοήθηµα στις προσπάθειες του γιατρού να ενηµερώσει επαρκώς τους ασθενείς. Ακόµη, στη γραπτή ενηµέρωση δεν θα πρέπει να ξεχνούµε τις απλές οδηγίες (π.χ. για τη χρήση, τη δοσολογία και το ωράριο των φαρµάκων) που πρέπει να συνοδεύουν ακόµη και την απλούστερη συνταγή, ώστε να αποφεύγονται τα λάθη. Ως προς την ηλικία, διαφαίνεται µια προτίµηση για προφορική και γραπτή ενηµέρωση στους ασθενείς άνω των 41 ετών και κυρίως στους άνω των 65 ετών. Φαίνεται ότι µε την πάροδο της ηλικίας οι άνθρωποι αυτοί όχι σπάνια ξεχνούν τις συµβουλές των ιατρών και η γραπτή ενηµέρωση πρέπει να θεωρείται απαραίτητη. Σε έρευνα που έγινε από ιατρούς στις ΗΠΑ και τον Καναδά [25] σε 1 ασθενείς µε µέση ηλικία 41 ετών παρατηρήθηκε ότι εκείνοι που είχαν λάβει και γραπτή ενηµέρωση θυµόνταν σηµαντικά περισσότερο τους κινδύνους σε σύγκριση µε τους υπόλοιπους µετά από παρέλευση µερικών ηµερών. Αν και η προφορική επικοινωνία πρέπει να είναι η βασική µέθοδος µετάδοσης πληροφοριών στους ασθενείς, η γραπτή αναφορά µε µορφή σηµειώσεων και η χορήγηση εντύπου ενηµερωτικού υλικού µπορεί να αποτελέσει χρήσιµο συµπλήρωµα για ορισµένους ασθενείς και τις οικογένειές τους. [26] ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Από την έρευνά µας διαπιστώθηκε ότι γενικά στον πληθυσµό που εξετάσθηκε η επικοινωνία µεταξύ ιατρού και ασθενούς κυµαινόταν σε µέτριο επίπεδο. Ο Έλληνας ασθενής φάνηκε να έχει ανάγκη για περισσότερη επαφή και πληρέστερη ενηµέρωση από τον 36

15 37 θεράποντα ιατρό του, γεγονός που πιθανώς θα του αυξήσει την εµπιστοσύνη και την αφοσίωση στον θεράποντα. Όταν η επικοινωνία αυτή είναι ελλιπής, πολλές φορές δεν διστάζει να αλλάξει γιατρό. Επιδιώκει τις περισσότερες φορές να είναι συµµέτοχος στη θεραπευτική διαδικασία και όχι παθητικός αποδέκτης αποφάσεων που άλλοι έχουν πάρει γι αυτόν. Η συµµετοχή της οικογένειας δεν παύει να υπάρχει, αλλά φαίνεται η τάση των ασθενών να έχουν τον κύριο λόγω και να επιζητούν την ενηµέρωση για τη φύση της νόσου τους, όσο επώδυνα κι αν είναι αυτά που πρόκειται να ακούσουν. Ο χρόνος που διαθέτει ο γιατρός για ενηµέρωση των ασθενών φάνηκε ότι δεν είναι επαρκής, και σε πολλές περιπτώσεις η ανεπάρκεια αυτή αποτελεί και ένα λόγω για τον οποίο ο ασθενής επιλέγει να αλλάξει θεράποντα ιατρό. Όπως αναφέρθηκε στο θεωρητικό µέρος, έχει βρεθεί ότι οι ασθενείς δίνουν µεγάλο βάρος στον τρόπο µε τον οποίο ο γιατρός επικοινωνεί µαζί τους και πόσο ανθρώπινος είναι στη συµπεριφορά του. Είναι αλήθεια ότι πολλές φορές είναι δύσκολο για τους γιατρούς των νοσοκοµείων, που εργάζονται µε συνθήκες µεγάλου φόρτου εργασίας και ελλιπούς προσωπικού, να διαθέσουν τον απαραίτητο χρόνο για επικοινωνία µε τον κάθε ασθενή. Ωστόσο πρέπει να γνωρίζουµε ότι η ικανοποίηση δεν έχει πάντα να κάνει µε τη χρονική διάρκεια της ενηµέρωσης, αλλά και µε το περιεχόµενό της και τη συµπεριφορά του γιατρού προς τον ασθενή και τους οικείους του (ενδιαφέρον, ευγένεια, κατανόηση), κάτι που δεν εξετάσθηκε στην παρούσα µελέτη. Στο σύνολό τους οι ασθενείς δηλώνουν προτίµηση στην προφορική ενηµέρωση, αλλά θα πρέπει να υπογραµµισθεί η ανάγκη που φάνηκε σε πολλές περιπτώσεις για συµπληρωµατική πληροφόρηση (έντυπα, γραπτές οδηγίες κτλ.), κάτι που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη από το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό. Οι ιατροί θα πρέπει να λάβουν υπόψη τις ανάγκες και τις επιθυµίες των ασθενών τους για καλύτερη επικοινωνία και πληρέστερη ενηµέρωση, και να επιδιώξουν τη βελτίωση των επικοινωνιακών δεξιοτήτων τους µε επιµόρφωση σε ειδικά προγράµµατα, κάτι που έχει αποφέρει καρπούς σε άλλες χώρες. Η διδασκαλία του µαθήµατος της επικοινωνίας µε τον ασθενή θα πρέπει κάποτε να ενσωµατωθεί στα προγράµµατα ιατρικών σπουδών, τόσο για τη λήψη του πτυχίου όσο και στην ειδίκευση. Κλινικές ειδικότητες µε αυξηµένες απαιτήσεις (π.χ. ογκολόγοι ή χειρουργοί) θα πρέπει να δώσουν περισσότερη έµφαση στη σωστή επικοινωνία, και ιδιαίτερα στην αναγγελία δυσαρέστων ειδήσεων στον ασθενή και την οικογένειά του. Στην εποχή µας υπάρχει µια αυξανόµενη απαίτηση των ασθενών για όλο και περισσότερη ενηµέρωση και συµµετοχή στη θεραπευτική διαδικασία. Η διασπορά ιατρικών 37

16 38 πληροφοριών από τα µέσα µαζικής επικοινωνίας (όχι πάντα µε ορθό και ακριβή τρόπο) και η πρόσβαση στο ιαδίκτυο έχουν καταστήσει τον ασθενή πιο ενηµερωµένο, αλλά ταυτόχρονα και πιο απαιτητικό απέναντι στο προσωπικό υγείας. Από την άλλη πλευρά, ο ιατρός δεν παύει να αποτελεί την κύρια πηγή πληροφόρησης, και κατά συνέπεια σ αυτόν ανήκει η κύρια ευθύνη για την ικανοποίηση των αναγκών των ασθενών. Η άρτια επιστηµονική κατάρτιση και συνεχής επιµόρφωση, αλλά και η σωστή τεχνική της επικοινωνίας θα τον βοηθήσουν να ανταποκρίνεται µε επάρκεια, αλλά και ανθρωπιά στις προσδοκίες τους. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1) Lussier M and Richard C. Complaints and legal actions. Role of doctor-patient communication. Can Fam Physician 5; 51: ) Παπαγιάννης Α, Μιλώντας µε τον Άρρωστο, Εισαγωγή στην κλινική επικοινωνία,university Studio Press, Θεσσαλονίκη 3, 15-16, ) Carroll G. The Importance of Enhancing Patient-Physician Communication. 4) John M. Travaline,Robert Ruchinskas,Gilbert E. D Alonzo, Patient-Physician Communication,Why and How. JAOA Vol 5 No 1,January 5, ) L. Råstam, S. Selander and M. Troein, Communication in Care: A Structural Framework, The European Journal of Public Health (2): , European Journal of Public Health 6) DALHOUSIE UNIVERSITY, Faculty of Medicine, Communications Skills Programm, Researched Literature Evidence, ESEARCH LITERATURE FINDINGS ON SELECTED R ECOMMUNICATION SKILLS IN MEDICIN, February, 4 7) Gordon GH, Baker L, Levinson W. Physician-Patient Communication in Managed Care. West J Med 1995; 163: ) Kidd J, Patel V, Peile E, Carter Y. Clinical and communication skills. BMJ 5; 33: ) Teutsch C. Patient-doctor communication. Med Clin North Am 3; 87: ) Paice E, Heard S, Moss F. How important are role models in making good doctors? BMJ 2; 325: ) Skelton JR. Everything you were afraid to ask about communication skills. British Journal of General Practice, Volume 55, Number 5, January 5, pp. 4-46(7). 12) Say RE, Thomson R. The importance of patient preferences in treatment decisions challenges for doctors. BMJ 3; 327: ) Loh A, Simon D, Hennig K, Hennig B, Harter M, Elwyn G. The assessment of depressive patients' involvement in decision making in audio-taped primary care consultations. Patient Educ Couns. 6; 63: ) Back AL, Curtis JR. Communicating bad news. West J Med 2; 176: ) Pendleton D, Schofield T, Tate P, Havelock P. The New Consultation: Developing Doctor Patient Communication. Oxford: Oxford University Press, 3 38

17 39 16) Unger J-P, Ghilbert P, Fisher JP. Doctor-patient communication in developing countries. BMJ 3 ; ) Morasso G, Alberisio A, Capelli M, et al. Illness awareness in Cancer Patients: a Conceptual Framework and a Preliminary Classification Hypothesis. Psycho-Oncology 1997, 6: ) Kathleen Daily Mock, Effective clinician-patient communication, Published February 1 19) The journal family of practice, 1; 5: ) Papagiannis A, Richards R, Shale DJ. Patient satisfaction with information provided in an outpatient clinic for respiratory diseases. Respir Med 1995; 89: ) Houghton A, Allen J. Doctor-patient communication. BMJ Career Focus 5; 33: ) Siegfried Meryn, Improving doctor-patient communication Not an option, but a necessity, BMJ June 27; 316(7149): ) Kαρκάνιας A., Iακωβίδης B., Mπεντενίδης Χ., Τοµέας Ψυχικής Yγείας Αντικαρκινικού Νοσοκοµείου Πειραιά "Μεταξά", Εγκέφαλος, Αρχεία Νευρολογίας και Ψυχιατρικής 24) R Say;R.G. Thomson. The importance of patient preferences in treatment decisions - challenges for doctors. British Medical Journal 3, 327, ) Archives of facial surgery, Informed consent in facial plastic surgery: Effectiveness of a simple educational intervention, 4 ; 6: ) Aunan E. Writing information and consent prior to orthopaedic surgery. Tidsskr Nor Laegeforen 3; 123: *Κώδικας Ιατρικής εοντολογίας. 28 Νοεµβρίου 5 (ΦEK A/287) NOMOΣ ΥΠ ΑΡΙΘ

Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας»

Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» Υγεία είναι «η κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας

Διαβάστε περισσότερα

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ Ένα από τα δύσκολα καθήκοντα του γιατρού είναι και η αναγγελία δυσάρεστων ειδήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΝΤΟΓΟΥΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΝΤΟΓΟΥΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΝΤΟΓΟΥΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΝΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ ΤΟ 56% ΤΩΝ ΘΕΡΑΠΟΝΤΩΝ ΔΕΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΕΙ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ Στόχος της έρευνας Αξιολόγηση της επικοινωνίας των Φαρμακευτικών Εταιριών με: Γιατρούς Φαρμακοποιούς Κοινό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ. ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ (ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ) Dr Harris Panagiotalidis

ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ. ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ (ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ) Dr Harris Panagiotalidis ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ (ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ) Dr Harris Panagiotalidis Βασικά Δικαιώματα για Ανθρώπους με Πάρκινσον Καταστατικός

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών

Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας Τομέας Κοινωνιολογίας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας 17/10/2009 Π.Μ.Σ. Δ.Υ. & Δ.Υ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηµατολόγιο για τη συνολική εκτίµηση της ικανοποίησης από τη νοσηλεία

Ερωτηµατολόγιο για τη συνολική εκτίµηση της ικανοποίησης από τη νοσηλεία Ερωτηµατολόγιο για τη συνολική εκτίµηση της ικανοποίησης από τη νοσηλεία COMPREHENSIVE ASSESSMENT OF SATISFACTION WITH CARE Τη σύνταξη του ερωτηµατολογίου έκαναν οι: A. Bredart D. Razavi Ν. Deelvuax Tην

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Ορισμοί Ο διδάσκων δεν αρκεί να κάνει μάθημα, αλλά και να διασφαλίζει ότι πετυχαίνει το επιθυμητό αποτέλεσμα της μάθησης Η εκτίμηση της μάθησης αναφέρεται στην ανατροφοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.;

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.; 4/22/2016 template from www.brainybetty.com copyright 2006 2 Θέματα για Συζήτηση. Όροι και Ορολογία Συμμόρφωση Προσκόλληση Συνεργατική Θεραπεία - Αυτοδιαχείριση Παράγοντες που επιδρούν Πως εκτιμάται η

Διαβάστε περισσότερα

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Δρ. Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος - Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του προβλήματος

Παρουσίαση του προβλήματος Εισαγωγή Κατά τον Martin (2013) ο φίλαθλος χρησιμοποιεί το άθλημα που παρακολουθεί και συγκεκριμένα την ομάδα ή τον αθλητή ως μέσο απόδρασης από τη καθημερινότητα, ως μέσο διασκέδασης, αίσθηση του επιτεύγματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Η Σημασία της Επικοινωνίας

Η Σημασία της Επικοινωνίας 1 Η Σημασία της Επικοινωνίας Η επικοινωνία είναι ζωτικής σημασίας για τη θεραπεία και τη φροντίδα του ασθενή, καθώς αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες που επηρεάζει την έκβαση της νόσου

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ: 2 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 3 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΑΝΤΑ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ:

1 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ: 2 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 3 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΑΝΤΑ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ: ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α (συμπληρώνεται από τους προϊσταμένους των Τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας) ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΣΤΑ 1 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ: 2 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 3 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Πειραιάς,1.06.2006 Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2004/2005 ΑΠΑΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο πόνος και ο απλός πολίτης

Ο πόνος και ο απλός πολίτης Ο πόνος και ο απλός πολίτης Χ. Καραναστάση, Ι. Σιαφάκα, Ε. Βραχνού, Μ. Κοκολάκη, Φ. Κρεμαστινού, Β. Ντόλου, Φ. Κωνσταντάκη, Ι. Μπερδούσης, Μ. Ρεκατσίνα, Α. Βαδαλούκα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΝΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ο δρόμος από τη βιολογία στη ψυχολογία

Ο δρόμος από τη βιολογία στη ψυχολογία Ο δρόμος από τη βιολογία στη ψυχολογία Ανακοίνωση της οροθετικότητας: Ο ρόλος του γιατρού Νίκος Τσόγκας Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος ΜΕΛ-ΝΕΕΣ Παρά την παντελή έλλειψη εκπαίδευσης, γνώσης, εμπειρίας κατά τα

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

1= <2 Ώρες, 2=2-4 Ώρες, 3=4-6 Ώρες, 4=6-8 Ώρες, 5= >8 Ώρες

1= <2 Ώρες, 2=2-4 Ώρες, 3=4-6 Ώρες, 4=6-8 Ώρες, 5= >8 Ώρες ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ X2011-2012 Ονοµασία Μαθήµατος: Υπεύθυνος ιδάσκων (ονοµατεπώνυµο): Ηµεροµηνία και Ώρα: Ειδικό Τεχνικό Προσωπικό: Βαθµολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24)

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΕΡΕΥΝΑ ΝΟΥΜΕΡΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: : ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ; Οι απόψεις σας για την πρόσφατη εισαγωγή του μέλους της οικογενείας σας στην

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θέµα Εργασίας: «Η έννοια της ποιότητας στις Υπηρεσίες Υγείας. Αξιολόγηση της ποιότητας των παρεχόµενων υπηρεσιών από τα ηµόσια Νοσοκοµεία στην Ελλάδα και προτάσεις για τη

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1: Ενδεικτικές Κατηγορίες είκτη Ικανοποίησης Totally un-acceptable Medium average Strong / good.

Πίνακας 1: Ενδεικτικές Κατηγορίες είκτη Ικανοποίησης Totally un-acceptable Medium average Strong / good. ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΙΚΤΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ EPSI RATING (Extended Performance Satisfaction Index) EPSI HELLAS Επιστηµονικός Υπεύθυνος:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ «Ο ρόλος της επικοινωνίας/σχέσης µεταξύ γιατρού και ασθενή στην ικανοποίηση του τελευταίου και την ποιότητα των παρεχόµενων υπηρεσιών υγείας: Μελέτη Περίπτωσης ασθενούς µε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2010

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2010 www.vima-asklipiou.gr Σελίδα 394 ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Ανάγκες νοσηλευομένων ασθενών με στεφανιαία νόσο Κ ατά τις τελευταίες δεκαετίες, λόγω της αύξησης του προσδόκιμου της επιβίωσης των ασθενών με στεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Πλακούτση Σοφία Νοσηλεύτρια Αιµοδυναµικού Εργαστηρίου Π.Γ.Ν.Ι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Κώστας Ρ. Σολδάτος Ομότ. Καθηγητής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ Διευθυντής Μ.Φ.Ψ.Υ. Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου Διάλεξη 14.10.2015 (Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ

ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ Δρ. Κωνσταντίνος Ν. Φελλάς Αντιπρύτανης Έρευνας καιακαδημαϊκού Προσωπικού Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Χριστιάνα Δίπλη Ερευνήτρια- Ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση συστημάτων της τηλεεκπαίδευσης στη Ρωσία και στην Ελλάδα και Στατιστικές μελέτες.

Σύγκριση συστημάτων της τηλεεκπαίδευσης στη Ρωσία και στην Ελλάδα και Στατιστικές μελέτες. Σύγκριση συστημάτων της τηλεεκπαίδευσης στη Ρωσία και στην Ελλάδα και Στατιστικές μελέτες. Συλλογή των αποτελεσμάτων και επεξεργασία τους. Δημιουργία βάσης δεδομένων για τις δύο χώρες ξεχωριστά (Ρωσία/Ελλάδα).

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 5η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Θα πρέπει να συμπληρώσετε αυτό το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έρευνας Αγοράς σε Ιατρούς και Φαρμακοποιούς σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ

Αποτελέσματα Έρευνας Αγοράς σε Ιατρούς και Φαρμακοποιούς σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ Αποτελέσματα Έρευνας Αγοράς σε Ιατρούς και Φαρμακοποιούς σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ Αντώνης Ευαγγελίδης Νew Business Development & Training Manager VIANEX/MSD Πρόεδρος Δ.Σ. ΕΕΦΑΜ Αποτελέσματα έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM).

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή στη θεραπεία είναι πράξη θάρρους Οι πρώτες καταγραφές συμμετοχής νοσούντων

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Breaking Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Πώς θα την προσεγγίσετε; Γυναίκα 57 ετών πρόσφατα υποβλήθηκε σε κολονοσκόπηση. Κατά την εξέταση βρέθηκε μάζα μεγέθους 2cm

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του νοσηλευτή στην ψυχολογική προσέγγιση του διαβητικού ασθενή

Ο ρόλος του νοσηλευτή στην ψυχολογική προσέγγιση του διαβητικού ασθενή Ο ρόλος του νοσηλευτή στην ψυχολογική προσέγγιση του διαβητικού ασθενή Κωνσταντίνος Τούφας, Νοσηλευτής, Msc Προϊστάμενος ΜΗΝ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Εργαστηριακός Συνεργάτης ΑΤΕΙΘ Νοσηλευτικής Συντονιστής Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Το ερωτηματολόγιο...

Το ερωτηματολόγιο... 1 Η έρευνά μας... Έλαβε μέρος στο ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ κατά το χειμερινό εξάμηνο 2012-2013 στο τμήμα Αυτοματισμού Έγινε σε εθελοντική - ανώνυμη βάση από τους φοιτητές. Το ερωτηματολόγιο μοιράστηκε κατά την 8 η

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II Case Study Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II ΕΡΕΥΝΑ Η έρευνα ικανοποίησης που πραγματοποιήθηκε αφορά µία εταιρεία πληροφορικής. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ.

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ. Εισαγωγή Είμαστε μαθήτριες της Α τάξεως του Γενικού Λυκείου Βουλιαγμένης και ονομαζόμαστε Σοφία Παντελικίζη και Όλγα Καβουρίνου. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΕΙΚΝΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΕΜΠΟ ΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ: H ΠΛΕΥΡΑ Τ ΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΑΝΑ ΕΙΚΝΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΕΜΠΟ ΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ: H ΠΛΕΥΡΑ Τ ΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΝΑ ΕΙΚΝΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΕΜΠΟ ΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ: H ΠΛΕΥΡΑ Τ ΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Σύμφωνα με την «ιατρική προσέγγιση» η αναπηρία σχετίζεται με την απώλεια, τη βλάβη ή την απόκλιση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 PCO CONVIN ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. 3 ΣΕΛ. 4 ΣΕΛ. 6 ΣΕΛ. 16 ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης employ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΣΡΟΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Επιστηµονική Επιµέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Οι φαρμακοποιοί στην πρωτοβάθμια φροντίδα

Οι φαρμακοποιοί στην πρωτοβάθμια φροντίδα Οι φαρμακοποιοί στην πρωτοβάθμια φροντίδα Λευτέρης Μαρίνος MSc Φαρμακοποιός ΜSc Φαρμακογνωσία βιοδραστικών προϊόντων Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακευτικής

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ, αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία, υλοποίησε την Πράξη «Λειτουργία Ολοκληρωµένης Μονάδας Αντιµετώπισης Νόσου Alzheimer και Συναφών Παθήσεων»

Διαβάστε περισσότερα

ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007

ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007 ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007 Μια αληθινή ιστορία... Ελληνοτουρκικός πόλεµος 1920.. Στρατιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Περιεχόμενα Περιεχόμενα Διαγραμμάτων...2 Εισαγωγή...3 Το δείγμα της έρευνας...3 Τα εργαλεία ενημέρωσης...4

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης στη Βικτώρια GREEK

Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης στη Βικτώρια GREEK Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης στη Βικτώρια GREEK 2 Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση. Αθήνα 12/04/2016

Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση. Αθήνα 12/04/2016 Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση Αθήνα 12/04/2016 Ο ρυθμός αύξησης των ασφαλίστρων στην Ευρώπη (βάση το έτος 2004) 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% -20% 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο.

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. 01 Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Νιώστε ασφαλείς από τα απρόοπτα της ζωής! Τα απρόοπτα είναι μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Συλλογικός Κατάλογος Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών,

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Συλλογικός Κατάλογος Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών, Περίληψη των αποτελεσµάτων της έρευνας για τα µέλη διδακτικού προσωπικού του Ε.Μ.Π., αναφορικά µε τη χρήση της βιβλιοθήκης και την πληροφοριακή παιδεία Φωτεινή Ευθυµίου Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Συλλογικός

Διαβάστε περισσότερα

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας;

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας; Σχιζοφρένεια Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Η σχιζοφρένεια, μια πνευματική ασθένεια που προκαλεί διαταραχή στον τρόπο που σκέφτεται το άτομο, επηρεάζει περίπου το 1% του πληθυσμού. Συνήθως ξεκινά από τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος. Ανακτήθηκε 1 Οκτωβρίου 2014, από http://www.iatrikostypos.com/iatrikos-meypografi/oi-omades-balint-kai-i-xrisomotita-tous-gia-tous-giatrous

Τύπος. Ανακτήθηκε 1 Οκτωβρίου 2014, από http://www.iatrikostypos.com/iatrikos-meypografi/oi-omades-balint-kai-i-xrisomotita-tous-gia-tous-giatrous ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ BALINT KAI H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑΤΡΟΥΣ 1 Οι ομάδες Balint δημιουργήθηκαν από τον γιατρό και ψυχαναλυτή Michael Balint (1896-1970) και την σύζυγό του Enid στη Μεγάλη Βρετανία στη δεκαετία

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 4η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ: Γ.Ν.Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Θα πρέπει να συμπληρώσετε αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ Μπάτσης Παντελής Ειδικευόμενος Ιατρός Εργασίας, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Διπλωματική εργασία για την απόκτηση του τίτλου της

Διαβάστε περισσότερα

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών 1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών Το στάδιο αυτό ορίζεται ως η συγκέντρωση ενός ικανοποιητικού αριθµού κατάλληλων υποψήφιων εθελοντών για την

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοπή σε ογκολογικό τµήµα Ηθικά & Νοµικά ζητήµατα

Ανακοπή σε ογκολογικό τµήµα Ηθικά & Νοµικά ζητήµατα Ανακοπή σε ογκολογικό τµήµα Ηθικά & Νοµικά ζητήµατα Αικατερίνη Π. Ρουµπή MD, MSc, PhD(c) Υπεύθυνη Καρδιολογικού Ιατρείου Ογκολογικής Μονάδας Γ Πανεπιστηµιακής Καρδιολογικής κλινικής ΕΚΠΑ ΓΝΝΘ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ Καρδιακή ανεπάρκεια & Κατάθλιψη θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος: λόγω του υψηλού επιπολασμού τους & της τάσης

Διαβάστε περισσότερα

Αποφασίζοντας βάσει της αποτελεσματικότητας: η αξιολόγηση της ιατρικής τεχνολογίας

Αποφασίζοντας βάσει της αποτελεσματικότητας: η αξιολόγηση της ιατρικής τεχνολογίας Αποφασίζοντας βάσει της αποτελεσματικότητας: η αξιολόγηση της ιατρικής τεχνολογίας Χρήστος Λιονής Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κρήτης Η αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης όπως προέκυψαν από τις απαντήσεις των συμμετεχόντων στην έρευνα έχουν ως εξής:

Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης όπως προέκυψαν από τις απαντήσεις των συμμετεχόντων στην έρευνα έχουν ως εξής: Μέτρηση της Ικανοποίησης και Εμπιστοσύνης των Ελλήνων Ασθενών στο Φάρμακο με βάση των Ευρωπαϊκό Δείκτη Ικανοποίησης EPSI Rating (European Performance Satisfaction Index) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρόν άρθρο παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Συνεννοούμαστε (1); Η κατάσταση στη δικαιοσύνη. Θεόδωρος Βυζάς. Επιστ. Συνεργάτης ΤΕΙ Ηπείρου

Συνεννοούμαστε (1); Η κατάσταση στη δικαιοσύνη. Θεόδωρος Βυζάς. Επιστ. Συνεργάτης ΤΕΙ Ηπείρου Συνεννοούμαστε (1); Η κατάσταση στη δικαιοσύνη Θεόδωρος Βυζάς Επιστ. Συνεργάτης ΤΕΙ Ηπείρου Στόχοι Να διερευνηθεί η πραγματικότητα της διερμηνείας στα αστυνομικά τμήματα και τις αίθουσες δικαστηρίων στην

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΨΥΧΟΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΟΡΙΣΜΟΣ: Ψυχοεκπαιδευση είναι μια μορφή εκπαίδευσης και θεραπεία επιλογής για τα άτομα με ψυχικό πρόβλημα η οποία συνδιάζει διάφορες μορφές θεραπείας όπως η συμπεριφορική και η προσωποκεντρική.

Διαβάστε περισσότερα

του ΚΕΘΕΑ εγγράφονται σε δηµόσια σχολεία ως κατ οίκον διδαχθέντες, για να συµµετάσχουν στις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις. Ακόµη, όλες σχεδόν

του ΚΕΘΕΑ εγγράφονται σε δηµόσια σχολεία ως κατ οίκον διδαχθέντες, για να συµµετάσχουν στις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις. Ακόµη, όλες σχεδόν Εκδοτικό σηµείωµα Στη φιλοσοφία και πρακτική του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων η εκπαίδευση αποτελεί κεντρικό άξονα της θεραπευτικής του προσέγγισης και της λειτουργίας του. Το προσερχόµενο στη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Υγείας

Κοινωνιολογία της Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Κοινωνιολογία της Υγείας Ενότητα 13 : Η σχέση ασθενούς ιατρού Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Νοσηλευτικής Κοινωνιολογία

Διαβάστε περισσότερα

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ X.ΠΩΓΩΝΙΔΗΣ 1,Α.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2,Ε.ΞΕΝΟΔΟΧΙΔΟΥ 3, Δ.ΟΥΖΟΥΝΗΣ 2, Μ.ΤΣΟΥΛΗ 3,Α.ΠΑΠΠΑ 3, Ε.ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ 4 1.Κ.Υ ΜΑΥΡΟΘΑΛΑΣΣΑΣ, 2.Κ.Υ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 13 Μαρτίου 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνει τα αποτελέσµατα της Έρευνας Εκπαίδευσης Ενηλίκων,

Διαβάστε περισσότερα

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Διεθνής Έκθεση Αναφοράς Ανάλυσης Αναγκών για την Κύπρο Φεβρουάριος 2016 IO1 How to Get There? Η έκθεση αναφοράς αναπτύχθηκε από: This project has been funded with support

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ 2010-2015 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, ΑΠΘ Ημερομηνία 28/02/2015 2/38 «ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τί εκτιμούν οι ιατροί στη συνεργασία τους (interaction) με τις Φαρμακευτικές Εταιρείες ΑπόέρευναπουέγινεσεΕυρώπηκαιΗΠΑ (Ι Τρίμηνο2008)

Τί εκτιμούν οι ιατροί στη συνεργασία τους (interaction) με τις Φαρμακευτικές Εταιρείες ΑπόέρευναπουέγινεσεΕυρώπηκαιΗΠΑ (Ι Τρίμηνο2008) Γιώργος Καλαφατάκης GlaxoSmithKline Τί εκτιμούν οι ιατροί στη συνεργασία τους (interaction) με τις Φαρμακευτικές Εταιρείες ΑπόέρευναπουέγινεσεΕυρώπηκαιΗΠΑ (Ι Τρίμηνο2008) Έρευνα: TNS Healthcare ΕΕΦΑΜ 17

Διαβάστε περισσότερα

«Οι προσωπικές ανάγκες των ασθενών» ΓΕΩΡΓΑ ΘΑΛΕΙΑ Πρόεδρος Δωδεκανησιακού Συλλόγου Αυτοάνοσων Νοσημάτων Αρθρίτιδας & Λύκου «ΘΑΛΕΙΑ»

«Οι προσωπικές ανάγκες των ασθενών» ΓΕΩΡΓΑ ΘΑΛΕΙΑ Πρόεδρος Δωδεκανησιακού Συλλόγου Αυτοάνοσων Νοσημάτων Αρθρίτιδας & Λύκου «ΘΑΛΕΙΑ» «Οι προσωπικές ανάγκες των ασθενών» ΓΕΩΡΓΑ ΘΑΛΕΙΑ Πρόεδρος Δωδεκανησιακού Συλλόγου Αυτοάνοσων Νοσημάτων Αρθρίτιδας & Λύκου «ΘΑΛΕΙΑ» «Το δύσκολο δεν είναι να κοιτάζεις τον άλλο στα μάτια, αλλά να κοιτάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλοκή Ιατρικής Πράξης - Θεραπευτικός Κίνδυνος Ιατρικό Σφάλμα Lege Artis Ιατρική Πράξη: Χρήσιμες Ιατρικές Έννοιες για τους Εφαρμοστές του Δικαίου

Επιπλοκή Ιατρικής Πράξης - Θεραπευτικός Κίνδυνος Ιατρικό Σφάλμα Lege Artis Ιατρική Πράξη: Χρήσιμες Ιατρικές Έννοιες για τους Εφαρμοστές του Δικαίου Επιπλοκή Ιατρικής Πράξης - Θεραπευτικός Κίνδυνος Ιατρικό Σφάλμα Lege Artis Ιατρική Πράξη: Χρήσιμες Ιατρικές Έννοιες για τους Εφαρμοστές του Δικαίου Βασίλειος Κ. Ταρλατζής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 13/5/2013 1/7/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ

Διαβάστε περισσότερα