ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 1999

2 Συγγραφική οµάδα Συντονιστής: Πεπόνης Γεώργιος Μέλη: Βαρνάβα Αδριανή Βλάχος Ιωάννης Λιοδάκης Εµµανουήλ 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 5 ΕΙΣΑΓΩΓH... 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1o ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ερωτήσεις διάταξης Ερωτήσεις αντιστοίχησης Ερωτήσεις συµπλήρωσης Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Ερωτήσεις ανάπτυξης Ερωτήσεις του τύπου «σωστό-λάθος» µε αιτιολόγηση Συνδυαστικές ερωτήσεις διαφόρων µορφών Ασκήσεις - Προβλήµατα Κριτήρια Αξιολόγησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ερωτήσεις διάταξης Ερωτήσεις αντιστοίχησης Ερωτήσεις συµπλήρωσης Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Ερωτήσεις ανάπτυξης Ερωτήσεις του τύπου «σωστό-λάθος» µε αιτιολόγηση Συνδυαστικές ερωτήσεις διαφόρων µορφών Κριτήρια Αξιολόγησης

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΟΞΕΑ - ΒΑΣΕΙΣ - ΟΞΕΙ ΙΑ - ΑΛΑΤΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ερωτήσεις διάταξης Ερωτήσεις αντιστοίχησης Ερωτήσεις συµπλήρωσης Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Ερωτήσεις ανάπτυξης Ερωτήσεις του τύπου «σωστό-λάθος» µε αιτιολόγηση Συνδυαστικές ερωτήσεις διαφόρων µορφών Κριτήρια Αξιολόγησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΣΤΟΙΧΕΙΟΜΕΤΡΙΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ερωτήσεις διάταξης Ερωτήσεις αντιστοίχησης Ερωτήσεις συµπλήρωσης Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Ερωτήσεις ανάπτυξης Ερωτήσεις του τύπου «σωστό-λάθος» µε αιτιολόγηση Συνδυαστικές ερωτήσεις διαφόρων µορφών Ασκήσεις - Προβλήµατα Κριτήρια Αξιολόγησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο ΡΑ ΙΕΝΕΡΓΕΙΑ Ερωτήσεις διαφόρων µορφών

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας (Κ.Ε.Ε.), συνεχίζοντας την προσπάθεια υποβοήθησης των εκπαιδευτικών στο δύσκολο έργο τους, αναµόρφωσε τα βιβλία που αναφέρονται στην αξιολόγηση των µαθητών των Α και Β τάξεων του Ενιαίου Λυκείου (Ε.Λ.). Κατά την αναµόρφωσή τους έχουν ληφθεί υπόψη οι παρατηρήσεις και υποδείξεις των εκπαιδευτικών που τα χρησιµοποίησαν κατά τα σχολικά έτη και και οι διαπιστώσεις που προέκυψαν από έρευνες του Κ.Ε.Ε. σχετικές µε την αξιοποίηση των βιβλίων αυτών στη σχολική πράξη. Mε την ευκαιρία της επανέκδοσης των παραπάνω βιβλίων θα ήθελα να επαναλάβω ακόµη µία φορά τα κύρια σηµεία του τρόπου χρησιµοποίησής τους. Οι ερωτήσεις που περιλαµβάνονται στα βιβλία αξιολόγησης των µαθητών έχουν ενδεικτικό χαρακτήρα. Οι εκπαιδευτικοί δεν είναι υποχρεωµένοι να τις χρησιµοποιούν αυτούσιες. Έχουν τη δυνατότητα να τις τροποποιούν, έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις ιδιαιτερότητες των µαθητών τους, να τις απλουστεύουν, εφόσον τις θεωρούν δύσκολες, να παραλείπουν όσες κρίνουν πως δεν αντιστοιχούν στο επίπεδο των µαθητών τους ή στους διδακτικούς στόχους, τους οποίους οι ίδιοι θέτουν. Τα παραδείγµατα αυτά επιδιώκουν να βοηθήσουν τους διδάσκοντες να εκπονούν οι ίδιοι δικές τους ερωτήσεις. Πρόθεσή µας δεν είναι να περιορίσουµε την ελευθερία και την παιδαγωγική αυτονοµία του εκπαιδευτικού, αλλά να του προσφέρουµε ιδέες που θα τον βοηθήσουν να αυξήσει τα περιθώρια της πρωτοβουλίας του και να βελτιώσει την αποτελεσµατικότητα της διδασκαλίας του. Η προσπάθεια ορισµένων εκπαιδευτικών να αναθέτουν στους µαθητές τους την επεξεργασία όλων των ερωτήσεων που περιέχονται στα βιβλία του Κ.Ε.Ε. οδήγησε κατά το πρόσφατο παρελθόν σε σηµαντική αύξηση της εργασίας των µαθητών. Η τακτική αυτή, της οποίας οι αρνητικές συνέπειες είναι προφανείς, οφείλεται σε παρεξήγηση και σε µη ορθή κατανόηση του σκοπού, τον οποίο υπηρετεί το παραπάνω παιδαγωγικό υλικό. Οι Οµάδες Εργασίας του Κ.Ε.Ε. εκπόνησαν για κάθε ενότητα της διδακτέας ύλης ικανό αριθµό ερωτήσεων, επειδή στόχος τους ήταν: α) να καλύψουν ευρύ φάσµα διδακτικών στόχων, β) να ικανοποιήσουν ποικίλα επίπεδα απαιτήσεων και γ) να αξιοποιήσουν τα θετικά στοιχεία διαφορετικών τύπων ερωτήσεων. Επιδίωξαν, µε άλλα λόγια, να διευρύνουν, µέσα από την παροχή πολλών παραδειγµάτων, τη δυνατότητα επιλογής ερωτήσεων από τους διδάσκοντες και να καλύψουν, στο βαθµό του δυνατού, όλες τις πιθανές ανάγκες τους. Ποτέ, όµως, και για κανένα λόγο, δεν ζητήθηκε από τους εκπαιδευτικούς ούτε να εξαντλούν τα σχετικά παραδείγµατα, ούτε να περιορίζονται αποκλειστικά σ αυτά. Κάτι τέτοιο και αντιπαιδαγωγικό είναι και αντίθετο προς το πνεύµα της εκπαιδευτικής µεταρρύθµισης. Οι διδάσκοντες πρέπει 5

6 να επιλέγουν από κάθε ενότητα µικρό αριθµό ερωτήσεων, οι οποίες ανταποκρίνονται στους διδακτικούς στόχους που επιδιώκουν και στα κριτήρια που οι ίδιοι θέτουν, και αυτές θα αξιοποιούν στο πλαίσιο της διδακτικής πράξης. Τα θέµατα και οι ερωτήσεις που περιλαµβάνονται στα βιβλία αξιολόγησης δεν προορίζονται µόνο για εργασίες των µαθητών στο σπίτι ή για την εκπόνηση ολιγόλεπτων και ωριαίων διαγωνισµάτων. Πολλά από τα θέµατα και τα ερωτήµατα αυτά µπορούν και πρέπει να αξιοποιούνται στο πλαίσιο της καθηµερινής σχολικής εργασίας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα ζητήµατα εκείνα που, κατά την κρίση του εκπαιδευτικού, παρουσιάζουν δυσκολίες για το µέσο µαθητή. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει ακόµη να έχουν υπόψη τους ότι καµιά από τις ερωτήσεις που περιέχονται στα βιβλία αξιολόγησης δεν θα χρησιµοποιηθεί αυτούσια στις προαγωγικές εξετάσεις. Στις εξετάσεις αυτές τίθενται ερωτήσεις ανάλογες προς εκείνες που περιέχονται στα βιβλία του Κ.Ε.Ε. και στα σχολικά εγχειρίδια, διαφορετικές, όµως, ως προς το περιεχόµενό τους. Η χρησιµοποίηση, τέλος, των ερωτήσεων που περιέχονται στα παραπάνω βιβλία δεν αποκλείει ούτε εµποδίζει την αξιοποίηση των ερωτήσεων που περιλαµβάνονται στα σχολικά εγχειρίδια. Για τη διεύρυνση της βοήθειας που φιλοδοξεί το Κ.Ε.Ε. να προσφέρει στους εκπαιδευτικούς στο κρίσιµο ζήτηµα της αξιολόγησης των µαθητών, έχουν γίνει και οι εξής συµπληρωµατικές ενέργειες: Τα παραδείγµατα των ερωτήσεων που περιέχονται στα βιβλία αξιολόγησης έχουν καταχωρισθεί στη σελίδα που έχει δηµιουργήσει το Κ.Ε.Ε. στο Internet (http://www.kee.gr), από την οποία µπορούν να τα αντλούν όσοι έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο. Προωθείται, τέλος, η επανέκδοση όλων των ερωτήσεων που έχουν εκπονηθεί από το Κ.Ε.Ε. σε ηλεκτρονική µορφή (cd-rom). Τελειώνοντας, αισθάνοµαι την ανάγκη να ευχαριστήσω τους επιστηµονικούς συνεργάτες του Κ.Ε.Ε. για την εργασία τους καθώς και τους εκπαιδευτικούς των Ενιαίων Λυκείων για τα σχόλια που µας έστειλαν και τις υποδείξεις τους. Εύχοµαι τα νέα βιβλία να αποδειχθούν, όπως και τα προηγούµενα, πολύτιµο εργαλείο στην προσπάθεια βελτίωσης του τρόπου αξιολόγησης των µαθητών του Ενιαίου Λυκείου. Οκτώβριος 1999 Ο Πρόεδρος του Κ.Ε.Ε. Καθηγητής Μιχάλης Κασσωτάκης 6

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από την επικοινωνία που είχαµε µέχρι τώρα µε τους συναδέλφους του κλάδου µας, έχουµε αντιληφθεί ότι αποδέχονται σχεδόν στο σύνολό τους την αναγκαιότητα της αξιολόγησης των µαθητών, θεωρώντας αυτήν κατά βάση ως τη συνεχή διαδικασία για τον έλεγχο επίτευξης των εκπαιδευτικών στόχων. Επο- µένως είναι µεγάλη η σηµασία που έχει η αξιολόγηση στην εκπαιδευτική διαδικασία, αφού εξυπηρετεί πολλές ανάγκες και είναι αναπόσπαστα συνδεδεµένη µε τη διδακτική πράξη. Κεντρική θέση στη διαδικασία της αξιολόγησης των µαθητών κατέχει η εκπόνηση των ερωτήσεων µε τις οποίες εξάλλου, µπορεί να εξυπηρετηθεί και η ίδια η διδακτική. Γνωρίζουµε τα προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι συνάδελφοι του κλάδου, ιδιαίτερα όσοι διδάσκουν Χηµεία, τα οποία απορρέουν κυρίως από το γεγονός ότι το µάθηµα αυτό εξακολουθεί να διδάσκεται µία µόνο ώρα εβδοµαδιαίως. Για το λόγο αυτό φροντίσαµε σ αυτό το τεύχος να καλύψουµε µε ακόµη µεγαλύτερο αριθµό ερωτήσεων προβλήµατα και κριτήρια αξιολόγησης όλη τη διδακτέα ύλη του τρέχοντος διδακτικού έτους, πιστεύοντας ότι µε τον τρόπο αυτό διευκολύνουµε το δύσκολο πράγµατι έργο των συναδέλφων. Θα θέλαµε όµως εδώ να επισηµάνουµε ότι περιέχονται ερωτήσεις και προβλήµατα διαφόρων επιπέδων δυσκολίας, ώστε να µπορεί ο συνάδελφος να επιλέγει όσες από αυτές κρίνει ότι ανταποκρίνονται στις δυνατότητες των µαθητών του και στους εκπαιδευτικούς του στόχους. Άλλωστε, όπως ήδη έχουµε αναφέρει και στα προηγούµενα τεύχη, οι συνάδελφοι µπορούν να τροποποιούν το επίπεδο δυσκολίας των ερωτήσεων. Επιµένουµε στην επισήµανση αυτή διότι έχει καλλιεργηθεί, σκόπιµα ίσως από ορισµένους, η εντύπωση ότι στα θέµατα των εξετάσεων του προσεχούς Ιουνίου θα περιλαµβάνεται ό,τι πιο δύσκολο περιέχεται στα τεύχη του Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας. Εξακολουθούµε να δίνουµε έµφαση στις ερωτήσεις κλειστού τύπου, γιατί πιστεύουµε ότι απαιτείται περισσότερη εξοικείωση τόσο των συναδέλφων όσο και των µαθητών µε αυτές. Αυτό άλλωστε αποτέλεσε και παράκληση των ίδιων των συναδέλφων. Σταθερή προσπάθειά µας είναι η σύνδεση των παραδειγµάτων των ερωτήσεων, αλλά και πολλών προβληµάτων µε τις εφαρµογές της Χηµείας, καθώς και µε φαινόµενα που παρατηρεί ο µαθητής στην καθηµερινή του ζωή µε στόχο να λειτουργήσουν ως κίνητρο για την ενίσχυση της παρατηρητικότητας. Συντελεί άλλωστε αυτό στο να αντιληφθούν οι µαθητές ότι η εκµάθηση της Χηµείας δεν 7

8 αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά ανάγκη για πληρέστερη ενηµέρωσή τους σε θέµατα κοινού ενδιαφέροντος. Κρίναµε επίσης σκόπιµο να χρησιµοποιήσουµε σύµβολα και έννοιες που διδάσκεται ο µαθητής σε άλλα µαθήµατα των Φυσικών Επιστηµών, καθώς και στα Μαθηµατικά (σύνολα, συναρτήσεις, διαγράµµατα, πίνακες, ακολουθίες κ.λπ.). Αυτό συµβάλλει στη διαπλοκή των γνώσεων, αλλά και στην κατανόηση εκ µέρους των µαθητών ότι οι Επιστήµες αλληλοεξαρτώνται. Σχετικά µε τα προτεινόµενα προβλήµατα και ασκήσεις, µε αφορµή πολλά ερωτήµατα και σχόλια που διατυπώθηκαν, έχουµε να παρατηρήσουµε ότι εξυπηρετούν, κατά τη γνώµη µας, ποικίλους διδακτικούς στόχους και για το λόγο αυτό θεωρήσαµε αναγκαία τη διατήρησή τους, φροντίζοντας συγχρόνως: Να σχετίζονται µε υπαρκτούς προβληµατισµούς οι οποίοι συνδέονται µε την επιστήµη της Χηµείας. Να περιέχουν περισσότερα από ένα ερωτήµατα κλιµακούµενου βαθµού δυσκολίας και, όπου είναι δυνατό, να µην εξαρτάται απόλυτα η απάντηση του ενός από τη σωστή απάντηση των προηγουµένων. Να ελέγχεται µε αυτά ευρύτερο πεδίο γνώσεων και δεξιοτήτων και Να µην απαιτούνται για την επίλυσή τους πολύπλοκες αριθµητικές πράξεις, οι οποίες άλλωστε είναι δυνατόν και να µην είναι απαραίτητες. ε θεωρήσαµε σκόπιµο να προτείνουµε ερωτήσεις του τύπου «σωστόλάθος» εξαιτίας της µεγάλης πιθανότητας που υπάρχει να βρεθεί τυχαία η σωστή απάντηση. Τις αντικαταστήσαµε όµως µε τις ερωτήσεις τύπου «σωστό - λάθος µε αιτιολόγηση», στις οποίες µάλιστα ζητείται από τους µαθητές να δώσουν σχετικό παράδειγµα σε όσες περιπτώσεις κρίνεται αυτό σκόπιµο από τους συναδέλφους. Είναι όµως ευνόητο ότι µε τη µορφή αυτή οι ερωτήσεις αυτές είναι ανοιχτές. Επιθυµούµε να επισηµάνουµε και πάλι, ότι τα προτεινόµενα κριτήρια αξιολόγησης είναι για πολλούς λόγους σκόπιµο να χρησιµοποιούνται µετά από κάποια τροποποίηση. Τέλος ελπίζουµε πάντα στη συµβολή των συναδέλφων του κλάδου µας µε ποικίλους τρόπους, ώστε να υπάρξει συνεχής βελτίωση και εµπλουτισµός των φυλλαδίων µας. Η Οµάδα Σύνταξης 8

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1o ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις (1-21) να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το 1g είναι: α. µονάδα βάρους γ. µονάδα βάρους και µονάδα µάζας β. µονάδα µάζας δ. µονάδα άλλου µεγέθους. 2. Το 1L είναι ίσο µε: α. 1 κυβικό µέτρο γ. το 1/1000 του m 3 β κυβικά µέτρα δ. το 1/10 του m Αν 1g ενός σώµατος Σ καταλαµβάνει όγκο 0,5cm 3, τότε η πυκνότητα αυτού του σώµατος είναι: α. 0,5g/cm 3 β. 2g/cm 3 γ. 0,5cm 3 /g δ. 0,2 cm 3 /g. 4. Μια σιδερένια σφαίρα όγκου V και µάζας m έχει στο εσωτερικό της µια κοιλότητα όγκου V 1. Η πυκνότητα ρ του σιδήρου δίνεται από τη σχέση: m α. ρ = γ. ρ = m. V V β. ρ = m V + V 1 δ. ρ = m V - V 1 5. Μια σταγόνα νερού αποτελείται από: α µόρια περίπου γ µόρια περίπου β µόρια περίπου δ. άπειρα µόρια. 9

10 6. Ποια από τις παρακάτω ιδιότητες δεν είναι ιδιότητα µετάλλου: α. είναι αγωγός της θερµότητας και του ηλεκτρισµού β. µετατρέπεται σε ανιόντα γ. είναι ελατό δ. µπορεί να µετατραπεί σε σύρµα. 7. Τα ιόντα είναι: α. ηλεκτρικά φορτισµένα σωµατίδια β. ηλεκτρικά φορτισµένα άτοµα γ. ηλεκτρικά φορτισµένα συγκροτήµατα ατόµων δ. άτοµα ή συγκροτήµατα ατόµων ε. άτοµα ή συγκροτήµατα ατόµων µε ηλεκτρικό φορτίο. 8. Ο αριθµός των χηµικών στοιχείων που βρίσκονται στη φύση είναι: α. µεγαλύτερος από ογδόντα, αλλά µικρότερος από εκατό β. µεγαλύτερος από εκατό γ. µικρότερος από εξήντα δ. εβδοµήντα δύο ε. άγνωστος. 9. Η εσωτερική ενέργεια ορισµένης ποσότητας νερού σε ορισµένη θερµοκρασία είναι µεγαλύτερη, όταν αυτό είναι: α. στερεό γ. αέριο β. υγρό δ. µείγµα υγρού και αερίου. 10. Όταν ελαττώνεται η ατµοσφαιρική πίεση, το σηµείο βρασµού ενός υγρού: α. αυξάνεται γ. ελαττώνεται β. δε µεταβάλλεται δ. µεταβάλλεται, αλλά η µεταβολή αυτή εξαρτάται και από άλλους παράγοντες. 11. Εξάχνωση είναι η µετάβαση ενός σώµατος από: α. τη στερεά στην υγρή φυσική κατάσταση β. την υγρή στην αέρια κατάσταση γ. την υγρή στη στερεά κατάσταση δ. τη στερεά στην αέρια φυσική κατάσταση ε. την αέρια στην υγρή κατάσταση. 10

11 12. Όταν θερµαίνουµε το νερό υπό σταθερή πίεση, τότε το σηµείο βρασµού του: α. ελαττώνεται συνεχώς γ. δε µεταβάλλεται β. αυξάνεται συνεχώς δ. αυξάνεται µέχρι µιας σταθερής θερµοκρασίας. 13. Τρία βαρέλια Α, Β και Γ περιέχουν νερό που βράζει και βρίσκονται αντίστοιχα σε µια παραλιακή πόλη, στην κορυφή του Έβερεστ και στην κορυφή του Ολύµπου. Για τις θερµοκρασίες θ 1, θ 2 και θ 3 του νερού στο καθένα από τα τρία βαρέλια αντίστοιχα ισχύει: α. θ 1 < θ 2 < θ 3 γ. θ 2 < θ 3 < θ 1 β. θ 1 = θ 2 = θ 3 δ. θ 2 > θ 3 > θ Κατά την πραγµατοποίηση κάθε φυσικής µεταβολής µεταβάλλεται: α. η σύσταση των σωµάτων που συµµετέχουν σ αυτό β. η συνολική µάζα του συστήµατος γ. µια τουλάχιστον από τις µορφές ενέργειας του συστήµατος δ. οι χηµικές ιδιότητες των σωµάτων που συµµετέχουν σ αυτό. 15. Κατά την πραγµατοποίηση κάθε χηµικής µεταβολής δε µεταβάλλεται: α. η συνολική ενέργεια του συστήµατος β. η συνολική µάζα του συστήµατος γ. η χηµική σύσταση των ουσιών του συστήµατος δ. καµιά από τις ιδιότητες του συστήµατος. 16. Σε ποια από τις παρακάτω περιπτώσεις δε θα σχηµατιστεί µείγµα; α. κατά την προσθήκη ζάχαρης σε νερό β. κατά την προσθήκη νερού σε λάδι γ. κατά την ανάµειξη ζεστού µε κρύο νερό δ. κατά το επιφανειακό σκούριασµα του σιδήρου ε. κατά τη νοθεία βενζίνης µε νερό. 11

12 17. Ποια από τις παρακάτω ιδιότητες που αναφέρονται στα οµογενή µείγµατα δεν ισχύει; α. έχουν ίδια πυκνότητα σε όλη την έκταση του όγκου τους β. έχουν µεταβλητή πυκνότητα, ανάλογα µε την αναλογία µε την οποία αναµείχτηκαν τα συστατικά τους γ. η πυκνότητα τους ισούται µε το άθροισµα των πυκνοτήτων των συστατικών τους δ. η πυκνότητά τους αυξάνεται όταν ψύχονται µε σταθερή πίεση. 18. Αν το σύνολο Α του διπλανού σχήµατος (Α) (Β) παριστάνει όλα τα µείγµατα και το σύνολο Β. γ τα οµογενή σώµατα, τότε: i) η τοµή των δύο αυτών συνόλων παριστάνει: α. τα στοιχεία γ. τα ετερογενή µείγµατα β. τα διαλύµατα δ. τις χηµικές ενώσεις. ii) το στοιχείο γ του συνόλου Β µπορεί να είναι: α. το αλατόνερο γ. τα καυσαέρια ενός αυτοκινήτου β. το νερό δ. ο χυµός ενός λεµονιού. 19. Υδατικό διάλυµα NaCl 10% w/w σηµαίνει ότι: α. σε 100g νερού είναι διαλυµένα 10g NaCl β. 100g νερού µπορούν να διαλύσουν 10g NaCl γ. σε 100g διαλύµατος περιέχονται 10g NaCl δ. 90g νερού µπορούν να διαλύσουν 10g NaCl 20. Η διαλυτότητα του ιωδιούχου καλίου (KJ) στο νερό: i) είναι µέγεθος που εκφράζει: α. τη µάζα σε g του KJ που περιέχεται σε 100g διαλύµατος β. την ελάχιστη ποσότητα KJ που µπορεί να διαλυθεί σε ορισµένη ποσότητα νερού γ. τη µέγιστη ποσότητα KJ που µπορεί να διαλυθεί σε ορισµένη ποσότητα νερού δ. τη µέγιστη ποσότητα νερού που µπορεί να διαλύσει ορισµένη ποσότητα KJ. 12

13 ii) και εξαρτάται από: α. το είδος του διαλυόµενου σώµατος β. το είδος του διαλύτη γ. τη θερµοκρασία δ. τη θερµοκρασία, το είδος του διαλυόµενου σώµατος και το είδος του διαλύτη. 21. Η διαλυτότητα του NaCl, στους 30 C, είναι 35g/100g νερού. Για να παρασκευάσουµε κορεσµένο διάλυµα NaCl, στους 30 C, µπορούµε να αναµείξουµε: α. 7g NaCl µε 30g νερό β. 5g NaCl µε 20g νερό γ. 7g NaCl µε 20g νερό δ. 100g NaCl µε 35g νερό 1.2 Ερωτήσεις διάταξης 1. Τοποθετήστε τις µονάδες 1L, 1cm 3 και 1m 3 κατά σειρά αυξανόµενου µεγέθους. 2. Τέσσερα δοχεία Α, Β, Γ και περιέχουν το καθένα αντίστοιχα 240g αλάτι, mg ζάχαρη, 0,20kg ρύζι και mg καφέ. Να διατάξετε τα δοχεία Α, Β, Γ και κατά σειρά αυξανόµενης µάζας του περιεχοµένου τους. 3. Πέντε ποτήρια Α, Β, Γ, και Ε περιέχουν νερό όγκου 150mL, 0,2L, 10-3 m 3, 0,0016m 3 και 160cm 3 αντίστοιχα το καθένα. Να διατάξετε τα δοχεία αυτά κατά σειρά αυξανόµενου όγκου νερού που περιέχεται σ αυτά. 4. Τα σώµατα Σ 1, Σ 2, Σ 3 και Σ 4 έχουν ίσες µάζες, ενώ οι πυκνότητές τους είναι αντίστοιχα 0,2g/cm 3, 2g/cm 3, 1g/cm 3 και 1,2g/cm 3. Να διατάξετε τα τέσσερα αυτά σώµατα κατά σειρά αυξανόµενου όγκου. 13

14 5. ιατάξτε τις τρεις κατηγορίες των σωµάτων στερεά, υγρά, αέρια: α) κατά σειρά αυξανόµενων δυνάµεων συνοχής µεταξύ των δοµικών σωµατιδίων β) κατά σειρά αυξανόµενης κινητικότητας των δοµικών σωµατιδίων. 6. Να διατάξετε κατά σειρά αυξανόµενης πτητικότητας τα σώµατα: νερό, υγρό οξυγόνο, οινόπνευµα, ορυκτέλαιο, αλουµίνιο. 7. Τέσσερα διαλύµατα Α, Β, Γ και παρασκευάστηκαν ως εξής: ιάλυµα Α: σε 600g νερό διαλύθηκαν 200g ζάχαρης ιάλυµα Β: 250g ζάχαρης διαλύθηκαν σε 500g νερό ιάλυµα Γ: 50g ζάχαρης διαλύθηκαν σε 250g νερό ιάλυµα : 100g ζάχαρης διαλύθηκαν σε νερό µέχρι το διάλυµα να αποκτήσει µάζα 500g. Να διατάξετε τα τέσσερα αυτά διαλύµατα κατά σειρά αυξανόµενης περιεκτικότητας στα εκατό κατά βάρος (% w/w). 8. Τέσσερα κορεσµένα υδατικά διαλύµατα Α, Β, Γ και έχουν θερµοκρασία 20 C, µάζα 100g το καθένα και περιέχουν αντίστοιχα 0,2g θειϊκού ασβεστίου (CaSO 4 ), 24g χλωριούχου νατρίου (NaCl), 70g ζάχαρης (C 12 H 22 O 11 ) και 0,0012g ανθρακικού ασβεστίου (CaCO 3 ). Να διατάξετε τις τέσσερις παραπάνω διαλυµένες ουσίες κατά σειρά αυξανό- µενης διαλυτότητας στο νερό. 14

15 1.3 Ερωτήσεις αντιστοίχησης 1. Να αντιστοιχήσετε την κάθε µονάδα µέτρησης της στήλης (Ι) µε το µέγεθος που αυτή µετράει και το οποίο βρίσκεται στη στήλη (ΙΙ). (Ι) (ΙΙ) Α. 1mg Β. 1mL α. µάζα Γ. 1kg. 1kg/m 3 β. όγκος Ε. 1dm 3 Ζ. 1L γ. πυκνότητα Η. 1g/L 2. Αντιστοιχήστε το κάθε στοιχείο της στήλης (Ι) µε ένα στοιχείο της στήλης (ΙΙ), έτσι ώστε οι ποσότητες που αντιστοιχίζονται να είναι ίσες. (Ι) (ΙΙ) Α. 1mg α g Β. 1Μg β g Γ. 1ng γ g. 1µg δ g Ε. 1kg ε g ζ g η g 3. Να αντιστοιχήσετε κάθε χηµικό στοιχείο της πρώτης στήλης µε την ατοµικότητά του στη δεύτερη στήλη: Χηµικό στοιχείο Ατοµικότητα Α. υδρογόνο Β. νέο α. 1 Γ. φώσφορος β. 2. άζωτο γ. 4 Ε. όζον Ζ. θείο δ. 8 Η. ιώδιο ε. 3 15

16 4. Αντιστοιχήστε το κάθε όνοµα του στοιχείου της στήλης (Ι) µε το σύµβολό του στη στήλη (ΙΙ). (Ι) (ΙΙ) α. He Α. Αργίλιο β. Si Β. Σίδηρος γ. Mn Γ. Ήλιο δ. Th. Μόλυβδος ε. Μο Ε. Μαγνήσιο ζ. Al Ζ. Θείο η. Fe Η. Άζωτο θ. Na ι. Pb κ. Mg λ. S µ. N 5. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω µεταβολές ως φυσικές ή χηµικές, τοποθετώντας σε κάθε τετραγωνίδιο το γράµµα Φ ή Χ αντίστοιχα. Μεταβολή! η καύση του ξύλου! το σάπισµα του ξύλου! το βάψιµο ενός τοίχου! η εξάτµιση του νερού! το ξίνισµα του γάλακτος! το στέγνωµα της µπογιάς λόγω εξάτµισης του διαλύτη! η διάλυση της ζάχαρης στο νερό! το λιώσιµο του κεριού. 16

17 6. Τι από τα παρακάτω µεταβάλλεται και τι όχι κατά την πραγµατοποίηση µίας χηµικής µεταβολής; (Σηµειώστε στο αντίστοιχο τετραγωνίδιο το γράµµα Μ αν µεταβάλλεται και το γράµµα αν δε µεταβάλλεται).! το είδος των µορίων! ο συνολικός αριθµός ατόµων! η µάζα του συστήµατος! οι ιδιότητες των σωµάτων! η χηµική σύσταση των σωµάτων! το είδος των ατόµων! η ενέργεια του συστήµατος. 7. Χαρακτηρίστε κάθε µία από τις παρακάτω ιδιότητες του υδρογόνου ως φυσική ή χηµική τοποθετώντας το γράµµα Φ ή Χ αντίστοιχα σε κάθε τετραγωνίδιο:! είναι αέριο! είναι άοσµο και άχρωµο! ενώνεται µε το οξυγόνο και σχηµατίζει νερό! υγροποιείται πολύ δύσκολα! είναι ελαφρύτερο του αέρα! δε διαλύεται στο νερό! ενώνεται µε ορισµένα µέταλλα! δεν ενώνεται µε το σίδηρο! ενώνεται δύσκολα µε τον άνθρακα. 8. Να αντιστοιχήσετε τα σώµατα της στήλης (Ι) µε την κατηγορία σωµάτων της στήλης (ΙΙ): Σώµατα Α. το αποσταγµένο νερό Κατηγορία Β. το νερό ενός χειµάρρου α. ετερογενές µείγµα Γ. ο καθαρός σίδηρος β. διάλυµα. ένα φλιτζάνι ελληνικού καφέ γ. χηµική ένωση Ε. ένα φλιτζάνι τσάι δ. στοιχείο Ζ. ο καπνός του τζακιού 17

18 9. Τοποθετήστε στο καθένα από τα τετραγωνίδια το γράµµα Μ, αν η αντίστοιχη ιδιότητα αναφέρεται στα µείγµατα και το γράµµα Ε, αν αναφέρεται στις χηµικές ενώσεις.! έχουν καθορισµένη σύσταση! διατηρούν τις ιδιότητες των συστατικών τους! είναι πάντοτε οµογενή σώµατα! αποτελούνται από ένα είδος µορίων! µπορούν να διαχωριστούν σε απλούστερα σώµατα µε φυσικές µεθόδους. 10. Να αντιστοιχήσετε τις παρατηρήσεις που περιλαµβάνονται στη στήλη (Ι) µε το φαινόµενο της στήλης (ΙΙ). (Ι) (ΙΙ) Α. Το χειµώνα που ξαναβγάζουµε τα µάλλινα α. τήξη ρούχα η ναφθαλίνη που είχαµε τοποθετήσει σ αυτά δεν υπάρχει. β. πήξη Β. Αν αφήσουµε το «Blanco» ανοιχτό µετά από λίγο δεν µπορούµε να το χρησιµοποιήσουµε. γ. υγροποίηση Γ. Τα κρύα πρωινά του χειµώνα τα τζάµια του αυτοκινήτου θαµπώνουν. δ. εξάτµιση. Το χειµώνα στις βόρειες χώρες το νερό στις περισσότερες λίµνες των πάρκων είναι ε. εξάχνωση παγωµένο. Ε. Όταν ρίξουµε σε ένα ποτήρι νερό ένα παγάκι ζ. βρασµός µετά από λίγο «εξαφανίζεται». Ζ. Όταν ρίξουµε σε ένα ποτήρι νερό µερικούς η. διάλυση κρυστάλλους ζάχαρης µετά από λίγο «εξαφανίζονται». Η. Αν αφήσουµε στο αναµµένο µάτι της κουζίνας ένα µπρίκι µε νερό µετά από λίγο ελευθερώνονται στην επιφάνεια φυσαλίδες. 18

19 1.4 Ερωτήσεις συµπλήρωσης 1. Συµπληρώστε τα κενά στις παρακάτω ισότητες: α) 1m 3 =... L γ) 1mg =... kg β) 1cm 3 =... L δ) 1g =... mg 2. Υπάρχουν στοιχεία µονοατοµικά, όπως το... διατοµικά, όπως το..., τετρατοµικά, όπως το...και µε περισσότερες από µία ατοµικότητες, όπως το Συµπληρώστε σε κάθε διάστικτο το σύµβολο του αντίστοιχου στοιχείου. Ασβέστιο... Ψευδάργυρος... Μαγγάνιο... Χαλκός... Άργυρος... Βρώµιο... Άνθρακας... Άζωτο... Θείο Συµπληρώστε στο διάστικτο που βρίσκεται µπροστά από το κάθε σύµβολο το όνοµα του αντίστοιχου στοιχείου.... (F)... (Mg)... (N)... (Fe)... (Mn)... (H) 5. Τα ιόντα διακρίνονται σε... που έχουν... ηλεκτρικό φορτίο, όπως για παράδειγµα το... και σε... τα οποία έχουν... ηλεκτρικό φορτίο, όπως το Στα αέρια τα δοµικά σωµατίδια βρίσκονται σε... αποστάσεις µεταξύ τους. Οι δυνάµεις συνοχής είναι... και η κινητικότητα των σωµατιδίων.... Γι αυτό τα αέρια παίρνουν το σχήµα του..., ενώ ο όγκος τους µεταβάλλεται σηµαντικά µε µικρή µεταβολή της ή της

20 7. Εξαέρωση λέµε τη µετατροπή ενός... σε... και διακρίνεται σε..., δηλαδή εξαέρωση που γίνεται από... και σε..., δηλαδή εξαέρωση που γίνεται από.... Η εξαέρωση ενός... γίνεται γρηγορότερα όταν αυτό έχει θερµοκρασία ίση µε το Εξάχνωση είναι το φαινόµενο κατά το οποίο ένα... µετατρέπεται απ ευθείας σε..., χωρίς προηγουµένως να µετατραπεί σε..., όπως για παράδειγµα το Το νερό βράζει στους 100 C ή στους...κ και πήζει στους 273Κ ή στους... C. 10. Τα υγρά που εξατµίζονται σχετικά εύκολα ονοµάζονται..., όπως για παράδειγµα το..., ενώ αυτά που εξατµίζονται σχετικά δύσκολα ονοµάζονται..., όπως για παράδειγµα το Το ιξώδες χαρακτηρίζει... ενός υγρού. Όσο µεγαλύτερο είναι το ιξώδες ενός υγρού τόσο πιο... αυτό ρέει. Όσο µεγαλύτερη είναι η θερµοκρασία ενός υγρού τόσο είναι το ιξώδες αυτού. 12. Τα µείγµατα έχουν... σύσταση, αποτελούνται από... είδη ουσιών και... τις ιδιότητες των συστατικών τους. Μπορεί να διαχωριστούν στα συστατικά τους εύκολα µε... µεθόδους. 20

21 13. Εάν σε υδατικό διάλυµα χλωριούχου νατρίου (NaCl) προσθέσουµε νερό, τότε: (συµπληρώστε στα διάστικτα την κατάλληλη από τις λέξεις: αυξάνεται, ελαττώνεται, δε µεταβάλλεται) α) η µάζα του διαλύµατος... β) η µάζα του διαλύτη... γ) η µάζα της διαλυµένης ουσίας... δ) ο όγκος του διαλύµατος... ε) η περιεκτικότητα του διαλύµατος... ζ) η πυκνότητα του διαλύµατος Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Γράψτε τη µαθηµατική σχέση µε την οποία ορίζεται η πυκνότητα ενός σώµατος, καθώς και τρεις µονάδες µέτρησής της. 2. Τι εννοούµε όταν λέµε ότι ο φώσφορος είναι στοιχείο τετρατοµικό. 3. Ποια στοιχεία ονοµάζονται µονοατοµικά; Γράψτε τα σύµβολα και τα ονόµατα δύο µονοατοµικών στοιχείων. 4. Γράψτε τους µοριακούς τύπους πέντε διατοµικών στοιχείων, καθώς και ενός τετρατοµικού. Να ονοµάσετε αυτά τα στοιχεία. 5. Κατά τι διαφέρει το µόριο ενός στοιχείου από το µόριο µιας χηµικής ένωσης; Γράψτε το µοριακό τύπο ενός στοιχείου και µιας χηµικής ένωσης. 6. Σε ποιες κατηγορίες σωµάτων διακρίνονται οι χηµικές ουσίες; Πώς ορίζεται κάθε µια από τις κατηγορίες αυτές; ώστε ένα παράδειγµα για κάθε κατηγορία. 21

22 7. Τι ονοµάζονται ιόντα; Γράψτε τους χηµικούς τύπους: α) ενός µονοατοµικού κατιόντος β) ενός µονοατοµικού ανιόντος γ) ενός πολυατοµικού κατιόντος και δ) ενός πολυατοµικού ανιόντος. 8. Σε ποιες από τις παρακάτω µετατροπές η θερµοκρασία του σώµατος στο οποίο αυτή πραγµατοποιείται παραµένει σταθερή; α) υγροποίηση δ) πήξη β) βρασµός ε) εξαέρωση γ) εξάχνωση στ)εξάτµιση. 9. Ποια υλικά σώµατα ονοµάζονται µείγµατα; Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται; Πώς ορίζονται αυτές οι κατηγορίες των µειγµάτων; ώστε ένα παράδειγµα για κάθε µια απ αυτές. 10. Τι µεταβάλλεται κατά την πραγµατοποίηση κάθε χηµικής µεταβολής; 11. Να αναφέρετε δύο λόγους οι οποίοι µας επιτρέπουν να χαρακτηρίσουµε το αλατόνερο ως µείγµα. 12. Τι ονοµάζουµε διάλυµα και πως χαρακτηρίζονται τα συστατικά του; Να αναφέρετε ένα παράδειγµα ενός υγρού και ενός αερίου διαλύµατος. 13. Μπορεί ένα διάλυµα να αποτελείται: α) από δύο διαλύτες και µια διαλυµένη ουσία; β) από ένα διαλύτη και δύο διαλυµένες ουσίες; Να αναφέρετε ένα παράδειγµα για κάθε περίπτωση θετικής απάντησης. 14. Τι ονοµάζεται διαλυτότητα ενός σώµατος σε ορισµένο διαλύτη, σε τι µονάδες εκφράζεται συνήθως αυτή και από ποιους παράγοντες εξαρτάται; 22

23 15. Αν αναµείξουµε κορεσµένο διάλυµα KJ µε ακόρεστο διάλυµα KJ της ίδιας θερµοκρασίας, το διάλυµα που θα προκύψει θα είναι κορεσµένο ή ακόρεστο; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. 16. Το CaCO 3 (ανθρακικό ασβέστιο) είναι το κύριο συστατικό του ασβεστόλιθου, του µαρµάρου, του κελύφους των αυγών, του κελύφους των αχινών κ.λπ. Με βάση αυτές τις πληροφορίες πώς µπορείτε να συµπεράνετε αν το CaCO 3 είναι ευδιάλυτο ή δυσδιάλυτο στο νερό; 17. Τι εννοούµε όταν λέµε ότι: α) ο ατµοσφαιρικός αέρας περιέχει 20% v/v οξυγόνο και 80% v/v άζωτο; β) ένα διάλυµα ζάχαρης σε νερό έχει περιεκτικότητα 20% w/v; γ) ο ατµοσφαιρικός αέρας περιέχει όζον (O 3 ) µε περιεκτικότητα 1ppm (v); δ) το νερό της βρύσης περιέχει ανιόντα χλωρίου (Cl - ) µε περιεκτικότητα 2 ppb (w); 1.6 Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Περιγράψτε µε συντοµία ένα τρόπο µε τον οποίο µπορείτε να µετρήσετε: α) τον όγκο του νερού που βρίσκεται σε ένα ποτήρι και β) τον όγκο ενός χαλικιού. 2. Στις συνηθισµένες συνθήκες θερµοκρασίας και πίεσης υπάρχουν σώµατα και στις τρεις φυσικές καταστάσεις. Να αναφέρετε τους παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η φυσική κατάσταση στην οποία βρίσκεται ένα σώµα και να εξηγήσετε µε βάση τους παράγοντες αυτούς γιατί το υγρό νερό έχει σταθερό όγκο και µεταβλητό σχήµα. 3. Να εξηγήσετε γιατί το σηµείο βρασµού και το σηµείο πήξης ενός σώµατος αποτελούν κριτήρια της καθαρότητάς του. 4. Μια ποσότητα αέρα που περιέχεται σε ένα µπαλόνι χαρακτηρίζεται από ορισµένο όγκο, µάζα, βάρος και πυκνότητα. Εξετάστε ποια από τα παραπάνω µεγέθη αυτής της ποσότητας του αέρα µπορούν να µεταβληθούν και µε ποιο τρόπο. 23

24 5. Ο καθηγητής ρώτησε τους µαθητές µιας τάξης αν ο ατµοσφαιρικός αέρας είναι οµογενές µίγµα. Ένας µαθητής απάντησε: «Ναι, είναι» και ανέφερε σαν παράδειγµα τον αέρα σε ένα φουσκωµένο µπαλόνι. Αρχικά συµφώνησαν όλοι µαζί του. Όµως λίγο αργότερα µια µαθήτρια διατύπωσε την αντίθετη άποψη, για την οποία µάλιστα ανέπτυξε σχετικά επιχειρήµατα. α) Ποια µπορεί να ήταν τα επιχειρήµατα της µαθήτριας; β) Μήπως θα έπρεπε η ερώτηση να ήταν περισσότερο σαφής ή µήπως θα έπρεπε στην απάντηση να διακρίνουν οι µαθητές επιµέρους περιπτώσεις; γ) Απαντήστε στο ανάλογο ερώτηµα: «το θαλασσινό νερό είναι οµογενές µείγµα»; 6. Το αλατόνερο είναι ως γνωστόν αλµυρό όπως και το αλάτι. Έχει σε όλη του την έκταση την ίδια σύσταση και µπορεί να διαχωριστεί στα συστατικά του µε εξάτµιση του νερού. Ο θειούχος σίδηρος σχηµατίζεται κατά τη θέρµανση σιδήρου και θείου. Αντιδρά µε αραιά διαλύµατα οξέων σε αντίθεση µε το θείο, ενώ δεν έλκεται από µαγνήτη σε αντίθεση µε τον σίδηρο. Με βάση τα παραπάνω δεδοµένα σε ποιες κατηγορίες σωµάτων κατατάσσετε το αλατόνερο και τον θειούχο σίδηρο; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. 7. Να προτείνετε ένα τρόπο µε τον οποίο µπορούµε να µετατρέψουµε ένα κορεσµένο διάλυµα σε ακόρεστο, χωρίς να µεταβάλουµε τη µάζα και τη σύσταση του διαλύµατος. Να εξετάσετε αν µπορεί να γίνει η µετατροπή αυτή σε όλα γενικά τα διαλύµατα. 8. ιαθέτουµε κορεσµένο υδατικό διάλυµα CO 2 θερµοκρασίας 2 C. Αν θερµάνουµε το διάλυµα αυτό στους 12 C, να εξετάσετε: α) αν θα µεταβληθεί η περιεκτικότητα του διαλύµατος και µε ποιο τρόπο β) αν το διάλυµα των 12 C είναι κορεσµένο ή ακόρεστο. 9. Ένα ποτήρι περιέχει κορεσµένο διάλυµα αερίου H 2 S σε νερό και έχει θερµοκρασία 25 C. Αν ψύξουµε αυτό το διάλυµα στους 10 C: α) θα µεταβληθεί ή όχι η µάζα του; β) το διάλυµα των 10 C που θα προκύψει θα εξακολουθεί να είναι κορεσµένο; Να δικαιολογήσετε τις απαντήσεις σας. 24

25 10. Ένας µαθητής εξέφρασε την άποψη ότι δεν µπορεί ένα σώµα να έχει διαλυτότητα 120g/100g H 2 O. Ποια είναι η δική σας γνώµη; Να αναφέρετε ένα παράδειγµα για να υποστηρίξετε την άποψή σας. 11. Ένα ποτήρι περιέχει διάλυµα 1 ιωδιούχου καλίου (KJ). Στο ποτήρι αυτό προσθέτουµε µερικούς ακόµη κρυστάλλους KJ, ανακατεύουµε και αφήνουµε το διάλυµα σε ηρεµία για αρκετό χρονικό διάστηµα, οπότε προκύπτει διάλυµα 2. Να συγκρίνετε τις µάζες m 1 και m 2 των διαλυµάτων 1 και 2 στις παρακάτω περιπτώσεις και να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. α) Αν το διάλυµα 1 ήταν ακόρεστο. β) Αν το διάλυµα 1 ήταν κορεσµένο. 12. Το αδιάλυτο στο νερό CaCO 3 µε την επίδραση του CO 2 και του H 2 O µετατρέπεται σε Ca (HCO 3 ) 2. Έχει αποδειχθεί ότι η κοίτη ενός ποταµού που αποτελείται κυρίως από CaCO 3 έχει διαβρωθεί σε βάθος αρκετών µέτρων σε ένα πολύ µεγάλο χρονικό διάστηµα. Με βάση τα παραπάνω δεδοµένα, τι συµπέρασµα προκύπτει για τη διαλυτότητα του CO 2 και του Ca (HCO 3 ) 2 στο νερό; 13. Στον πάγκο ενός εργαστηρίου έπεσαν τρεις κρύσταλλοι χλωριούχου ασβεστίου (CaCl 2 ). Μετά από µερικές ώρες διαπιστώθηκε ότι στη θέση των τριών κρυστάλλων υπήρχαν τρεις σταγόνες. α) Ποια εξήγηση δίνετε σ αυτό το φαινόµενο; β) Τι συµπέρασµα προκύπτει από την παρατήρηση αυτή σχετικά µε τη διαλυτότητα του CaCl 2 ; γ) Ποια επίδραση µπορούν να έχουν οι καιρικές συνθήκες στο χρόνο ολοκλήρωσης του παραπάνω φαινοµένου; δ) Αν σε ένα κλειστό χώρο βάλουµε αρκετή ποσότητα CaCl 2 και µια φέτα ψωµιού, διαπιστώνουµε µετά από λίγες ώρες ότι η φέτα µετατρέπεται σε παξιµάδι, ενώ η πίεση στο χώρο µειώνεται. Ποια εξήγηση δίνετε σ αυτά τα φαινόµενα; 25

26 14. Το παρακάτω διάγραµµα δείχνει τη διαλυτότητα του KNO 3 (gkno 3 / 100g H 2 O) σε συνάρτηση µε τη θερµοκρασία. διαλυτότητα g/100g νερού θερ/σία/ C Παρασκευάσαµε ένα διάλυµα µε διάλυση 60g ΚΝΟ 3 σε 100g Η 2 Ο. α) Σε ποια θερµοκρασία το διάλυµα αυτό θα είναι κορεσµένο; β) Αν ψύξουµε το διάλυµα αυτό στους 20 C, θα µεταβληθεί η µάζα του; Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας. 1.7 Ερωτήσεις τύπου "σωστό - λάθος" µε αιτιολόγηση Εξηγήστε αν ισχύουν ή όχι οι προτάσεις που ακολουθούν. Να αναφέρετε σχετικό παράδειγµα, όπου το κρίνετε σκόπιµο. 1. Όταν δύο σώµατα έχουν ίσες µάζες, θα έχουν και ίσα βάρη. 2. Η µάζα ενός σώµατος µειώνεται όταν αυτό µεταφερθεί από ένα πόλο της γης στον ισηµερινό, διότι τότε µειώνεται και το βάρος του. 3. Αν δύο σώµατα µε ίσες µάζες έχουν στις ίδιες συνθήκες άνισες πυκνότητες, τότε οι όγκοι τους, στις συνθήκες αυτές, είναι ανοµοίως άνισοι (δηλαδή το σώµα µε τη µικρότερη πυκνότητα έχει το µεγαλύτερο όγκο). 4. Στη φύση υπάρχουν στοιχεία που τα δοµικά τους σωµατίδια είναι άτοµα και όχι µόρια. 26

27 5. Όλα τα µέταλλα τα βρίσκουµε ελεύθερα στη φύση. 6. Κατά τον σχηµατισµό νερού (Η 2 Ο) από την αντίδραση υδρογόνου (Η 2 ) και οξυγόνου (Ο 2 ) η µάζα του νερού που παράγεται είναι πάντα ίση µε το άθροισµα των µαζών του Η 2 και του Ο 2 που αναµείχθηκαν πριν από την αντίδραση. 7. Ορισµένες ιοντικές ενώσεις αποτελούνται από κατιόντα και ορισµένες άλλες από ανιόντα. 8. Μια ιοντική χηµική ένωση αποτελείται από ίσο αριθµό θετικών και αρνητικών ιόντων. 9. Η φυσική κατάσταση αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισµα για το κάθε σώµα και δεν µπορεί να µεταβληθεί. 10. Η εξαέρωση ενός σώµατος πραγµατοποιείται όταν αυτό θερµανθεί µέχρι το σηµείο βρασµού του. 11. Κατά την τήξη ενός σώµατος οι δυνάµεις συνοχής µεταξύ των δοµικών σωµατιδίων του ελαττώνεται, ενώ η κινητικότητά τους αυξάνεται. 12. Στην κορυφή του Ολύµπου το νερό βράζει σε χαµηλότερη θερµοκρασία απ ότι στην επιφάνεια της θάλασσας. 13. Το αλατόνερο βράζει σε µικρότερη θερµοκρασία σε σχέση µε το καθαρό νερό. 14. ιάλυµα ζάχαρης πήζει στην ίδια θερµοκρασία µε το καθαρό νερό. 15. Ένα κουτί γεµάτο µέλι αδειάζει γρηγορότερα το καλοκαίρι παρά το χειµώνα. 16. Τα ετερογενή µείγµατα έχουν τις ίδιες ιδιότητες σε όλη την έκταση της µάζας τους. 17. Κάθε σώµα που αποτελείται από δύο ή περισσότερα είδη ατόµων µε διαφορετικό ατοµικό αριθµό είναι οπωσδήποτε χηµική ένωση. 27

28 18. Κορεσµένο διάλυµα ΚΝΟ 3 20 C όταν θερµανθεί στους 40 C µετατρέπεται σε ακόρεστο διάλυµα. 19. Σε ορισµένη ποσότητα ζεστού νερού µπορεί να διαλυθεί µεγαλύτερη ποσότητα ζάχαρης απ ότι στην ίδια ποσότητα κρύου νερού. 1.8 Συνδυαστικές ερωτήσεις διαφόρων µορφών 1. Μετρήθηκε η µάζα ενός σώµατος στην Αθήνα, στη Μόσχα και στο Κάϊρο και βρέθηκε αντίστοιχα: α g, β g και γ g. i) Μεταξύ των αριθµών α, β, γ ισχύει η σχέση: α. α = β = γ γ. α > β > γ β. α < β < γ δ. α < γ < β ii) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. 2. Ένας κρύσταλλος θειικού αργιλίου αποτελείται από ένα τεράστιο πλήθος ιόντων Al 3+ και SO 2-4. i) Ο λόγος πλήθος ανιόντων στον κρύσταλλο λ =, πρέπει να έχει την τιµή: πλήθος κατιόντων στον κρύσταλλο α. λ = β. λ = - γ. λ = - δ ii) Πώς προκύπτει αυτή η τιµή για το λόγο λ; 2 λ = ε. 3 1 λ = 1 3. Ένα µπαλόνι µε ελαστικά τοιχώµατα περιέχει ένα αέριο στους 20 C. Αυξάνουµε τη θερµοκρασία στους 40 C. i) Η πυκνότητα του αερίου που περιέχεται στο µπαλόνι: α. παραµένει σταθερή γ. ελαττώνεται β. αυξάνεται δ. αυξάνεται ή ελαττώνεται ανάλογα µε το είδος του αερίου ii) Αιτιολογήστε την επιλογή της σωστής απάντησης. 28

29 4. Μελετήστε το παρακάτω σχήµα και απαντήστε στις ερωτήσεις που ακολουθούν. (A) (B) (Γ) ( ) α) Ποια κατηγορία σωµάτων εκφράζει καθένα από τα σύνολα Α, Β, Γ και ; β) Αν το άζωτο (Ν 2 ) είναι ένα στοιχείο του συνόλου, να βρείτε ένα σώµα που ανήκει στο σύνολο Α και δεν ανήκει στο σύνολο Β, ένα σώµα του συνόλου Β που να µην ανήκει στο σύνολο Γ και ένα σώµα του συνόλου Γ που να µην ανήκει στο σύνολο. 5. i) Ποια από τις παρακάτω µεταβολές είναι χηµικές; α. Η διάλυση της ζάχαρης στο νερό. β. Η εξάτµιση του νερού. γ. Το ξίνισµα του γάλακτος. δ. Η εξάχνωση του ιωδίου. ii) Να αναφέρετε µία ακόµη φυσική και µία χηµική µεταβολή. 6. Το νερό πήζει στους 0 C, το κερί λειώνει στους 50 C και ένα υδατικό διάλυµα αλατιού πήζει στους 271Κ. Σε τρία ποτήρια Α, Β και Γ βάλαµε αντίστοιχα ένα παγάκι, ένα κοµµάτι κερί και µια ποσότητα από το αλατόνερο. i) Αν τοποθετήσουµε τα τρία ποτήρια σε ένα χώρο θερµοκρασίας 1 C, τότε τα τρία ποτήρια Α, Β και Γ θα περιέχουν αντίστοιχα: α. υγρό, στερεό, υγρό γ. υγρό, υγρό, υγρό β. στερεό, στερεό, στερεό δ. στερεό, στερεό, υγρό. 29

30 ii) Κάντε την αντιστοίχηση µεταξύ του πλήθους από τα παραπάνω σώµατα που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση και της θερµοκρασίας που περιλα- µβάνεται στη στήλη (ΙΙ). (Ι) (ΙΙ) Α. ένα µόνο υγρό α. -3 C Β. δύο υγρά β. 330K Γ. τρία υγρά γ. 272K. κανένα υγρό δ. 7 C iii) Σε ένα ποτήρι περιέχεται νερό. Περιγράψτε ένα τρόπο µε τον οποίο µπορούµε να διαπιστώσουµε αν είναι καθαρό. 7. Στο Μονολίθι της Πρέβεζας βρέθηκε ορυκτό χλωριούχο νάτριο (µαγειρικό αλάτι). i) Πιστεύετε ότι αυτό βρίσκεται: α. στην επιφάνεια του εδάφους; β. κάτω από καλλιεργήσιµο έδαφος της περιοχής; γ. πάνω σε κοιλότητες βράχων κοντά στην παραλία; δ. κάτω από αργιλικά πετρώµατα αδιαπέραστα από το νερό; ii) Να αιτιολογήσετε µε συντοµία την απόρριψη των τριών λανθασµένων απαντήσεων. 8. ύο ποτήρια Π 1 και Π 2 περιέχουν αντίστοιχα τα υδατικά διαλύµατα 1 και 2 των ουσιών Α και Β αντίστοιχα και βρίσκονται σε θερµοκρασία 10 C. Αν αυξήσουµε τη θερµοκρασία τους στους 20 C παρατηρούµε ότι η µάζα του πρώτου διαλύµατος παραµένει σταθερή, ενώ του δευτέρου ελαττώνεται. α) Με βάση τα παραπάνω δεδοµένα προκύπτει ότι: i) από τις ουσίες Α και Β αέριο είναι η ουσία... και στερεό είναι η ουσία... ii) στους 20 C το διάλυµα που περιέχεται στο ποτήρι Π 1 είναι..., και το διάλυµα στο Π 2 είναι.... β) Εξηγήστε πως θα µπορούσαµε να µετατρέψουµε το διάλυµα Π 2 θερµοκρασίας 10 C σε ακόρεστο, χωρίς να µεταβάλλουµε τη µάζα του και τη θερµοκρασία του. 30

31 9. Για τέσσερα σώµατα Α, Β, Γ και που στις συνηθισµένες συνθήκες είναι υγρά δίνονται οι παρακάτω πληροφορίες: Τα µόρια των σωµάτων Α, Β και Γ αποτελούνται από δύο ή περισσότερα άτοµα µε διαφορετικό ατοµικό αριθµό. Το σώµα Α έχει καθορισµένο σηµείο βρασµού και το Β έχει την ίδια πυκνότητα σε όλη τη µάζα του. Με βάση τα παραπάνω δεδοµένα: i) Να αντιστοιχήσετε ένα προς ένα τα σώµατα της στήλης (Ι) µε την κατηγορία στην οποία ανήκει και βρίσκεται στη στήλη (ΙΙ). (Ι) (ΙΙ) Α χηµική ένωση Β διάλυµα Γ χηµικό στοιχείο ετερογενές µείγµα ii) Ποια από τις παρακάτω προτάσεις που αναφέρεται στο σώµα Β είναι σωστή; α. αποτελείται από ένα είδος µορίων β. έχει σταθερό σηµείο βρασµού γ. δεν διατηρεί τις ιδιότητες των συστατικών του δ. αποτελείται από δύο τουλάχιστον χηµικές ουσίες iii) Ποια από τις παρακάτω προτάσεις που αφορά το σώµα Α είναι λανθασµένη; α. είναι οµογενές σώµα β. διατηρεί τις ιδιότητες των συστατικών του γ. έχει καθορισµένη σύσταση ανεξάρτητα από τον τρόπο παρασκευής του δ. αποτελείται από ένα είδος µορίων iv) Αν το σώµα παρουσιάζει µεγάλη θερµική αγωγιµότητα είναι ο

32 1.9 Ασκήσεις - Προβλήµατα 1. Η δεξαµενή πετρελαίου µιας πολυκατοικίας έχει χωρητικότητα 2500L. Ο διαχειριστής της πολυκατοικίας γέµισε τη δεξαµενή πετρέλαιο και πλήρωσε στον υπάλληλο της εταιρείας που το προµήθευσε δρχ. Αν η πυκνότητα του πετρελαίου είναι 0,82 g/ml και η τιµή του δραχµές ανά τόννο (1 τόννος = 1000kg) πλήρωσε ο διαχειριστής τα σωστά χρήµατα ή όχι; 2. Μια φιάλη ζυγίζει άδεια 220g, γεµάτη νερό 380g και γεµάτη πετρέλαιο 351,2g. Αν η πυκνότητα του νερού είναι 1g/mL, να βρεθούν: α) ο όγκος της φιάλης β) η πυκνότητα του πετρελαίου. 3. Τα χυτά µεταλλικά αντικείµενα είναι ανθεκτικότερα όταν είναι συµπαγή παρά όταν έχουν εγκλωβίσει κατά τη χύτευσή τους ποσότητα αέρα. Προκειµένου να ελέγξουµε αν ένα µπρούτζινο αγαλµατίδιο είναι συµπαγές ή όχι, το ζυγίσαµε αρχικά και βρήκαµε ότι έχει µάζα 188,6g και στη συνέχεια µετρήσαµε µε κατάλληλη µέθοδο τον όγκο του και τον βρήκαµε ίσο µε 25mL. α) Να περιγράψετε ένα πιθανό τρόπο µε τον οποίο µετρήσαµε τον όγκο του αγαλµατιδίου. β) Αν η πυκνότητα του µπρούντζου είναι 8,2g/mL, εξετάστε αν το αγαλµατίδιο είναι ή όχι συµπαγές. 4. Σε 500g νερό διαλύσαµε 300g θειικού οξέος και σχηµατίστηκαν 750mL διαλύµατος. Να υπολογίσετε: α) τη µάζα και την πυκνότητα του διαλύµατος. β) τις περιεκτικότητες του διαλύµατος % w/w και % w/v. 32

33 5. Ένα πυκνό διάλυµα ενός άλατος έχει µάζα 240g, όγκο 200mL και γνωρίζουµε ότι παρασκευάστηκε µε διάλυση κάποιας ποσότητας του άλατος σε 180g νερό. Να υπολογίσετε τα παρακάτω στοιχεία του διαλύµατος: α) την πυκνότητα β) την περιεκτικότητα % w/w γ) την περιεκτικότητα % w/v. 6. ιάλυµα 1 παρασκευάστηκε µε τη διάλυση 80g ζάχαρης σε 240g νερό. Μετρήθηκε σε ογκοµετρικό κύλινδρο ο όγκος του και βρέθηκε ίσος µε 250mL. Υπολογίστε: α) την περιεκτικότητα στα εκατό κατά βάρος (% w/w) του διαλύµατος 1 β) την περιεκτικότητα στα εκατό βάρος κατ όγκο (% w/v) του διαλύµατος 1 γ) την πυκνότητα του διαλύµατος 1. δ) Αν αραιώσουµε το διάλυµα 1 µε 64mL νερού προκύπτει νέο διάλυµα 2. Υπολογίστε τις περιεκτικότητες στα εκατό w/v και w/w του διαλύµατος Ένα διάλυµα θειικού οξέος έχει περιεκτικότητα 12% w/w και µάζα 2kg. α) Από πόσα g διαλύτη και διαλυµένης ουσίας αποτελείται αυτό το διάλυµα; β) Πόση θα γίνει η % w/w περιεκτικότητα του διαλύµατος, αν το αραιώσουµε µέχρι να γίνει η µάζα του 6 kg; 8. Σε 76g νερό διαλύσαµε 24g ζάχαρης και παρασκευάσαµε διάλυµα 1 όγκου 80mL. α) Ποια είναι η πυκνότητα του διαλύµατος 1 ; β) Ποια είναι η % w/w περιεκτικότητα του διαλύµατος 1 ; γ) Πόσα ml νερό πρέπει να προσθέσουµε ακόµα στο διάλυµα 1 για να παρασκευάσουµε διάλυµα 2 µε περιεκτικότητα 15% w/v; δ) Πόσα g νερό πρέπει να εξατµιστούν από το διάλυµα 1 για να προκύψει διάλυµα 3 µε περιεκτικότητα 30% w/w; 33

34 9. Μια φιάλη περιέχει διάλυµα ΚΟΗ. Μετρήσαµε µε ένα ογκοµετρικό κύλινδρο τον όγκο του διαλύµατος και τον βρήκαµε 270mL. Από το διάλυµα αυτό πήραµε µια ποσότητα 20mL και βρήκαµε ότι περιείχε 4g ΚΟΗ. α) Πόσα g ΚΟΗ περιέχει η υπόλοιπη ποσότητα του διαλύµατος; β) Αν το διάλυµα αυτό που απέµεινε το αραιώσουµε µέχρι να αποκτήσει µάζα 400g, πόση θα γίνει η % w/w περιεκτικότητά του; 10. Η ετικέτα σε µία γυάλινη φιάλη του εργαστηρίου έγραφε: ιάλυµα ΝaOH 20% w/v. α) Τι σηµαίνει αυτή η έκφραση περιεκτικότητας του διαλύµατος; β) Αν υποτεθεί ότι από το διάλυµα εξατµίστηκε µία ποσότητα νερού, αυξήθηκε ή µειώθηκε η περιεκτικότητά του και για ποιο λόγο; γ) Αν ο όγκος του διαλύµατος είναι 500mL και σε 200mL αυτού βρέθηκαν 50g NaOH, πόσα ml νερό πρέπει να προσθέσουµε στο υπόλοιπο διάλυµα όγκου 300mL, ώστε να αποκτήσει ξανά περιεκτικότητα 20% w/v; 11. Σε 150g Η 2 Ο διαλύσαµε 50g NaOH που περιείχε 20% υγρασία. Για το διάλυµα που προέκυψε να βρείτε: α) πόσα g καθαρό NaOH περιέχει β) πόσα g νερό περιέχει γ) την περιεκτικότητα στα εκατό κατά βάρος (% w/w). 12. Θέλουµε να παρασκευάσουµε 2L διαλύµατος NaOH µε περιεκτικότητα 20% w/v. Υπολογίστε τη µάζα του ΝaOH που πρέπει να διαλύσουµε σε νερό στις εξής περιπτώσεις:. α) αν το NaOH που διαθέτουµε είναι καθαρό β) αν το NaOH που διαθέτουµε περιέχει 20% υγρασία (νερό). 13. Ένα βαρέλι χωρητικότητας 100L είναι γεµάτο µε κρασί 4 αλκοολικών βαθµών (% v/v περιεκτικότητα του κρασιού σε οινόπνευµα). α) Αν κάποιος πιει µισό λίτρο απ αυτό το κρασί πόσα ml οινοπνεύµατος θα κυκλοφορούν στο αίµα του; β) Αν από το γεµάτο βαρέλι αφαιρέσουµε 10L κρασί και µετά το συµπληρώσουµε µε νερό, πόσων αλκοολικών βαθµών θα είναι το αραιωµένο κρασί; 34

35 14. Παρασκευάσαµε ένα διάλυµα 1 µε τη διάλυση 10g ζάχαρης σε 190g νερό και ένα άλλο διάλυµα 2 µε τη διάλυση 30g ζάχαρης σε 270g νερό. Στη συνέχεια αναµείξαµε τα δύο αυτά διαλύµατα και προέκυψε διάλυµα 3. α) Ποια είναι η % w/w περιεκτικότητα του διαλύµατος 1 ; β) Ποια είναι η % w/w περιεκτικότητα του διαλύµατος 2 ; γ) Ποια είναι η % w/w περιεκτικότητα του διαλύµατος 3 ; 15. Παρασκευάσαµε 250g διαλύµατος NaCl περιεκτικότητας 20% w/w. α) Πόσα g NaCl και πόσα g νερού χρησιµοποιήσαµε; β) Αν η διαλυτότητα του NaCl είναι 36g/100g νερού, πόσα g ΝaCl πρέπει να προσθέσουµε ακόµη στο διάλυµα ώστε να γίνει κορεσµένο; γ) Ποια θα είναι η % w/w περιεκτικότητα του κορεσµένου διαλύµατος; 16. Αν η διαλυτότητα του ΝaNO 3 στους 10 C είναι 80g/100g νερού, να βρείτε: α) Σε πόσα g νερό πρέπει να διαλύσουµε 200g ΝaNO 3 ώστε να προκύψει κορεσµένο διάλυµα θερµοκρασίας 10 C; β) Μέχρι πόσο όγκο πρέπει να αραιώσουµε το παραπάνω κορεσµένο διάλυµα για να προκύψει ένα νέο διάλυµα περιεκτικότητας 40% w/w; 17. Σε 200g νερό προσθέσαµε 90g KNO 3, ανακατέψαµε για αρκετή ώρα, ενώ διατηρούσαµε σταθερή τη θερµοκρασία στους 15 C. Όταν το διάλυµα ηρέµησε διαπιστώσαµε ότι παρέµειναν αδιάλυτα 40g ΚΝΟ 3. α) Πόση ήταν η µάζα του διαλύµατος που σχηµατίστηκε; β) Πόση είναι η διαλυτότητα του ΚΝΟ 3 στους 15 C; γ) Πόση είναι η w/w περιεκτικότητα του διαλύµατος που σχηµατίστηκε; δ) Πόση είναι η ελάχιστη µάζα νερού που απαιτείται να προστεθεί στο σύστηµα, ώστε να διαλυθεί όλη η ποσότητα του ΚΝΟ 3 ; 18. Ένα κορεσµένο διάλυµα 1 κάποιου άλατος σε θερµοκρασία 27 C έχει περιεκτικότητα 20% w/w. α) Ποια είναι η διαλυτότητα του άλατος αυτού στους 27 C (g άλατος/100g H 2 O); β) Αν σε 500g του διαλύµατος 1 προσθέσουµε 300g νερού θερµοκρασίας 27 C, ποια θα είναι η % w/w περιεκτικότητα του νέου διαλύµατος 2 που προκύπτει; 35

36 19. Η διαλυτότητα του ΚΝΟ 3 στους 10 C είναι 20g/100g νερού, ενώ στους 20 C είναι 35g/100g νερού. α) Πόσα g KNO 3 πρέπει να διαλύσουµε σε 200g νερού για να προκύψει κορεσµένο διάλυµα θερµοκρασίας 20 C; β) Αν ψύξουµε το κορεσµένο αυτό διάλυµα στους 10 C, πόσα g κρυστάλλων ΚΝΟ 3 θα σχηµατιστούν; 20. Η διαλυτότητα ενός άλατος στο νερό είναι 10g/100g νερού στους 10 C, 20g/100g νερού στους 30 C και 40g/100g νερού στους 50 C. Ένα ποτήρι περιέχει 110g κορεσµένου διαλύµατος αυτού του άλατος σε θερµοκρασία 10 C. Ένα δεύτερο ποτήρι περιέχει 140g κορεσµένου διαλύµατος του ίδιου άλατος σε θερµοκρασία 50 C. Αν αναµείξουµε τα δύο αυτά διαλύµατα προκύπτει διάλυµα θερµοκρασίας 30 C. α) Εξετάστε αν το διάλυµα είναι κορεσµένο ή ακόρεστο. β) Ποια θα είναι η µάζα του διαλύµατος ; 36

37 1.10 Κριτήρια αξιολόγησης Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας Αντικείµενο εξέτασης: οµικά σωµατίδια της ύλης - χηµικές ουσίες - καταστάσεις της ύλης Χρονική διάρκεια: 15 λεπτά (κατά προσέγγιση) Βαθµολόγηση και περιγραφή στόχων κατά ερώτηση Ερώτ. Στόχοι που επιδιώκονται Βαθµολ. 1-α ιάκριση µοριακών τύπων χηµικών ενώσεων - στοιχείων 6 1-β 2-3 Γνώση της έννοιας µόριο χηµικού στοιχείου - χηµικής ένωσης Γνώση της έννοιας του ιόντος και κατανόηση της ταξινοµίας τους Γνώση των µεταβολών στη δοµή και στις ιδιότητες των σωµάτων (ιδιαίτερα του νερού), κατά τη µεταβολή της φυσικής τους κατάστασης Στοιχεία µαθητή: Επώνυµο... Όνοµα... Τάξη... Τµήµα... Μάθηµα... Ηµεροµηνία... 37

38 Ερωτήσεις: 1. α) Από τους µοριακούς τύπους: NH 3, H 2 O, O 2, He, HNO 3, P 4, H 2 O 2, O 3, HBr συµβολίζουν: µόρια χηµικών ενώσεων οι... µόρια χηµικών στοιχείων οι... β) Γράψτε τη διαφορά που υπάρχει ανάµεσα στα µόρια των χηµικών ενώσεων και στα µόρια των χηµικών στοιχείων Τι ονοµάζουµε ιόντα; Γράψτε τους χηµικούς τύπους: α) ενός µονοατοµικού κατιόντος... β) ενός µονοατοµικού ανιόντος... γ) ενός πολυατοµικού κατιόντος... δ) ενός πολυατοµικού ανιόντος Συµπληρώστε µέσα σε κάθε παρένθεση το γράµµα Α, Ε ή Σ, αν το αντίστοιχο µέγεθος αυξάνεται, ελαττώνεται ή παραµένει σταθερό. Κατά τη µετατροπή µιας ποσότητας υγρού νερού σε πάγο: α) η κινητικότητα των µορίων ( ) β) οι δυνάµεις συνοχής µεταξύ των µορίων ( ) γ) η πυκνότητα ( ) (Σκεφθείτε αν ο πάγος επιπλέει ή βυθίζεται στο νερό) δ) Ο όγκος ( ) ε) Οι αποστάσεις µεταξύ των µορίων ( ) στ) Το µέγεθος των µορίων ( ) ζ) Η ενέργεια του συστήµατος ( ) η) Η µάζα του συστήµατος ( ) θ) Η θερµοκρασία του συστήµατος ( ) ι) Η µάζα του κάθε µορίου ( ) 38

39 Επαναληπτικό κριτήριο αξιολόγησης Αντικείµενο εξέτασης: Σύσταση, καταστάσεις, µεταβολές και ταξινόµηση της ύλης, διαλυτότητα, εκφράσεις περιεκτικότητας διαλυµάτων Χρονική διάρκεια: 45 λεπτά (κατά προσέγγιση) Βαθµολόγηση και περιγραφή στόχων κατά ερώτηση ΘΕΜΑ Ερώτ. ιδακτικός στόχος Βαθµολ. 1ο 1ο 1ο 1ο 1ο 1ο 2ο 2ο 2ο 3ο 3ο 3ο 3ο 1-i 1-ii α β γ α β γ δ Kατανόηση της έννοιας της πυκνότητας και της επίδρασης σ αυτή της πίεσης και της θερµοκρασίας. Αν µπορούν να συνδυάζουν οι µαθητές την επίδραση της πίεσης και θερµοκρασίας στον όγκο των αερίων µε τον ορισµό της πυκνότητας. Ερµηνεία του συµβολισµού των ιόντων και κατανόηση του αιτίου της ηλεκτρικής ουδετερότητας των ιοντικών ενώσεων. Γνώση µεταβολών στη σύσταση της ύλης κατά την πραγµατοποίηση των χηµικών φαινοµένων. Κατανόηση της ταξινόµησης της ύλης. Γνώση της έννοιας της διαλυτότητας και της επίδρασης της πίεσης και θερµοκρασίας στη διαλυτότητα των αερίων. Αν γνωρίζουν ότι η σταθερή αναλογία µαζών των συστατικών ενός σώµατος, ισχύει µόνο για τις χη- µικές ενώσεις. Αν κατανοούν: Ό,τι είναι αναγκαία συνθήκη δεν είναι απαραίτητα και ικανή. Κατανόηση της επίδρασης της θερµοκρασίας στη διαλυτότητα των αερίων στο νερό. Γνώση της περιεκτικότητας w/v. Εφαρµογή της πυκνότητας και της περιεκτικότητας για την εύρεση στοιχείων διαλύµατος. Αν κατανοούν ποια στοιχεία του διαλύµατος µεταβάλλονται µε την αραίωση. Κατανόηση της περιεκτικότητας w/w

40 Στοιχεία µαθητή: Επώνυµο... Όνοµα... Τάξη... Τµήµα... Μάθηµα... Ηµεροµηνία... ΘΕΜΑ 1ο 1. Ένα µπαλόνι που είναι φουσκωµένο µε υδρογόνο το υποβάλλουµε στις ακόλουθες διεργασίες: Α. Το αφήνουµε να ανέβει στην ατµόσφαιρα σε µεγάλο ύψος Β. Το βυθίζουµε στη θάλασσα, σε αρκετό βάθος Γ. Το βάζουµε µέσα στο ψυγείο. Το ξεφουσκώνουµε εν µέρει i) Η πυκνότητα του υδρογόνου στο µπαλόνι θα µεταβληθεί στις εξής περιπτώσεις: α. Α, Β και Γ β. Γ γ. Α, Β, Γ και δ. ii) Αιτιολογήστε τη µεταβολή της πυκνότητας για µία µόνο περίπτωση. 2. Το χλωριούχο αργίλιο ( ή αργίλιο χλωρίδιο), αν και αποτελείται από ιόντα Al 3+ και Cl - είναι ηλεκτρικά ουδέτερο διότι: α. αποτελείται από τον ίδιο αριθµό θετικών και αρνητικών ιόντων β. περιέχει περισσότερα κατιόντα παρά ανιόντα γ. περιέχει περισσότερα ανιόντα παρά κατιόντα δ. το συνολικό φορτίο των κατιόντων ισούται µε το συνολικό φορτίο των ανιόντων. 3. Κατά την πραγµατοποίηση κάθε χηµικής µεταβολής µεταβάλλεται: α. ο συνολικός αριθµός των µορίων β. ο συνολικός αριθµός των ατόµων γ. η χηµική σύσταση των σωµάτων δ. η συνολική µάζα του συστήµατος. 40

41 4. Κάντε την αντιστοίχηση ένα προς ένα µεταξύ των στοιχείων της πρώτης και της δεύτερης στήλης (Ι) (ΙΙ) Α. υδράργυρος α. κράµα Β. υδρογόνο β. διάλυµα Γ. νερό γ. µέταλλο. φωταέριο δ. µείγµα Ε. ορείχαλκος ε. αµέταλλο Ζ. µάρµαρο ζ. χηµική ένωση 5. ιαλυτότητα µιας ουσίας στο νερό ονοµάζεται... Η διαλυτότητα των αερίων στο νερό αυξάνεται µε την αύξηση και ελαττώνεται µε την... της... ΘΕΜΑ 2ο Εξετάστε αν ισχύουν ή όχι οι παρακάτω προτάσεις. Να αναφέρετε από ένα παράδειγµα για κάθε πρόταση προκειµένου να υποστηρίξετε την άποψή σας. α) Τα µείγµατα αποτελούνται από δύο ή περισσότερα συστατικά µε καθορισµένη αναλογία µαζών. β) Κάθε σώµα που αποτελείται από δύο τουλάχιστον διαφορετικά είδη ατόµων είναι χηµική ένωση. γ) Όταν ψύξουµε ένα κορεσµένο διάλυµα στο οποίο ο διαλύτης είναι το νερό και η διαλυµένη ουσία ένα αέριο, το διάλυµα αυτό µετατρέπεται σε ακόρεστο. 41

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1o ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1o ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1o ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις (1-21) να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το 1g είναι: α. µονάδα βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Κιούσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1999 ΜΕΡΟΣ Α Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη,

Διαβάστε περισσότερα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα 1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα Μάθημα 4 Θεωρία Καταστάσεις της ύλης 4.1. Πόσες και ποιες είναι οι φυσικές καταστάσεις που μπορεί να έχει ένα υλικό σώμα; Τέσσερις.

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ. ΥΛΗ ΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ (Σελ :3-10)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ. ΥΛΗ ΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ (Σελ :3-10) ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΥΛΗ ΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ (Σελ :3-10) 1.Τι είναι η Χημεία; Η Χημεία είναι μια φυσική επιστήμη. 2.Με τι ασχολείται η Χημεία; ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Η χημεία μελετά τη δομή, τη χημική

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 o ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 o ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 o ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις (1-24) να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το 1g είναι: α. μονάδα βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ (Μάθηµα Γενικής Παιδείας) ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνη Οµάδας ρ. Κοκκινάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ)

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΘΕΜΑ 1 Ο Να εξηγήσετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και να διορθώσετε τις λανθασµένες: 1. Τα άτοµα όλων των στοιχείων είναι διατοµικά.. Το 16 S έχει ατοµικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Χημείας Α Λυκείου - Κεφάλαιο 1 ο

Σημειώσεις Χημείας Α Λυκείου - Κεφάλαιο 1 ο ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ - ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Γενικά για τα διαλύματα Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων ουσιών, οι οποίες αποτελούν τα συστατικά του διαλύματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1) Το άτοµο του καλίου (Κ) έχει µαζικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία:

Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Τάξη Β Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: 1) Να γράψετε τι ονομάζεται μείγμα; 2) Να γράψετε τι ονομάζεται ετερογενές μείγμα; 3) Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ A ΛΥΚΕΙΟΥ. ΑΣΚΗΣΗ 1 Ο παρακάτω πίνακας δίνει µερικές πληροφορίες που αφορούν την δοµή τεσσάρων ατόµων Q, X, Ψ, R: Ζ Α p + n

ΧΗΜΕΙΑ A ΛΥΚΕΙΟΥ. ΑΣΚΗΣΗ 1 Ο παρακάτω πίνακας δίνει µερικές πληροφορίες που αφορούν την δοµή τεσσάρων ατόµων Q, X, Ψ, R: Ζ Α p + n ΧΗΜΕΙΑ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 1 Ο παρακάτω πίνακας δίνει µερικές πληροφορίες που αφορούν την δοµή τεσσάρων ατόµων Q, X, Ψ, R: Ζ Α p + n Ηλεκτρονιακή διαµόρφωση κατά στιβάδες Q 19 39 X 20 10 Ψ 6 6 R 8 Κ(2) L(4)

Διαβάστε περισσότερα

1. Το στοιχείο Χ έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από

1. Το στοιχείο Χ έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από Ερωτήσεις Ανάπτυξης 1. Το στοιχείο Χ έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός του στοιχείου Χ 2. Δίνεται 40 Ca. Βρείτε

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Φίλε Μαθητή της Α ΛΥΚΕΙΟΥ Το φυλλάδιο αυτό Απευθύνεται σε σένα, για να εξοικειωθείς και με δύσκολα ΘΕΜΑΤΑ, ώστε να πας άνετος στις τελικές εξετάσεις. Είναι χρήσιμο για την επανάληψη σου, επειδή περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής κατάστασης; 3 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. δ Α2. γ Α3. α Α4. δ Α5. β Α6. α) ιαλυτότητα ορίζεται η µέγιστη ποσότητα µιας ουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 3-1. Τι ονομάζεται περιεκτικότητα ενός διαλύματος; Είναι μία έκφραση που δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:.

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 24.05.2011 ΧΡΟΝΟΣ : 10.30 12.30 ( Χημεία - Φυσιογνωστικά)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Αριθμητικά... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... Ολογράφως..... ΤΑΞΗ: Γ Υπ. Καθηγητή... ΧΡΟΝΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου ΟΛΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 11 ερωτήσεις με απάντηση Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός 1. Σε ορισμένη ποσότητα ζεστού νερού διαλύεται

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Οι ασκήσεις διαλυμάτων που αφορούν τις περιεκτικότητες % w/w, % w/v και % v/v χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: α) Ασκήσεις όπου πρέπει να βρούμε ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Η συγκέντρωση συμβολίζεται γενικά με το σύμβολο C ή γράφοντας τον μοριακό τύπο της διαλυμένης ουσίας ανάμεσα σε αγκύλες, π.χ. [ΝΗ 3 ] ή [Η 2 SO 4 ]. Σε κάθε περίπτωση,

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ: XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 2.1 Δίνονται: υδρογόνο, 1H, άζωτο, 7N α) Να γράψετε την κατανοµή των ηλεκτρονίων σε στιβάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ / A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16 / 02 / 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης.

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 2006 Ώρα: 10:30 13.00 Προτεινόµενες Λύσεις ΜΕΡΟΣ Α 1. α) Η πυκνότητα του υλικού υπολογίζεται από τη m m m σχέση d

Διαβάστε περισσότερα

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ 7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ Συμβαίνει κι αυτό: ο όγκος ενός σώματος να 'ναι μεγάλος, αλλά η μάζα του να 'ναι μικρή Από την καθημερινή μας ζωή, ξέρουμε τι σημαίνει πυκνό και αραιό: πυκνό δάσος, αραιά

Διαβάστε περισσότερα

Του εκπαιδευτικου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Γιώργου Μητσίδη

Του εκπαιδευτικου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Γιώργου Μητσίδη ΔΗΜΙΟΥΓΡΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Του εκπαιδευτικου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Γιώργου Μητσίδη Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. 1. Το κατιόν Μg 2+ περιέχει 12 νετρόνια και 10

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Το νερό ως διαλύτης - μείγματα

2.2 Το νερό ως διαλύτης - μείγματα 1 2.2 Το νερό ως διαλύτης - μείγματα 2.2-1. Τι ονομάζεται μείγμα; Μείγμα ονομάζεται κάθε σύστημα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων ουσιών. Τα περισσότερα υλικά στη φύση είναι μίγματα. 2.2-2.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο 2.1. Α) Το στοιχείο X έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός του στοιχείου Χ. (μονάδες 6) Β) α) Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ 2.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-28 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η καύση ορισµένων παραγώγων του πετρελαίου γίνεται µε σκοπό:

Διαβάστε περισσότερα

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17 2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Στοιχείο Ατομικός αριθμός Μαζικός αριθμός Αριθμός ηλεκτρονίων Αριθμός πρωτονίων Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 8 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 8 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 Ε_3.Xλ1(ε) ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 8 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων»

«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων» Ανάπτυξη Εκπαιδευτικού Λογισµικού και Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων για τα Ελληνικά σχολεία της Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης & ιάθεση Προϊόντων Εκπαιδευτικού Λογισµικού στα Σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 15: Διαλύματα Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4 Η ΠΚΥΠΡΙ ΟΛΥΜΠΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΜΝΣΙΟΥ Κυριακή, 18 Μαΐου, 2008 Ώρα: 10:30-13:00 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θέµατα. 2) Επιτρέπεται η χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Στο παρών παρουσιάζουμε απαντήσεις σε επιλεγμένα Θέματα της Τράπεζας θεμάτων. Το αρχείο αυτό τις επόμενες ημέρες σταδιακά θα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

Για τους διαγωνιζόµενους Αγαπητοί µαθητές και µαθήτριες, κατ αρχήν σας συγχαίρουµε για την εξαιρετική επίδοσή σας στην α φάση του 17 ου Πανελλήνιου Μαθητικού ιαγωνισµού Χηµείας, βάσει των αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Επιμέλεια: Χημικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 11 12 Τι είναι η χημική ενέργεια των χημικών ουσιών; Που οφείλεται; Μπορεί να αποδοθεί στο περιβάλλον; Πότε μεταβάλλεται η χημική

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση:

Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση: Διαγώνισμα Χημείας Α Λυκείου Αριθμοί Οξείδωσης & Χημικές Αντιδράσεις 29/03/2015 1 ο Θέμα. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 επιλέξτε τη σωστή απάντηση: 1.1. Ο αριθμός οξείδωσης του μαγγανίου (Mn) στην ένωση

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. ΜΕΡΟΣ Α ( 10 μονάδες) Να απαντήσετε ΣΕ ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις. Κάθε ορθή ερώτηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

XHMEIA. ΜΕΡΟΣ Α ( 10 μονάδες) Να απαντήσετε ΣΕ ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις. Κάθε ορθή ερώτηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Βαθμός.... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 09/06/15 ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ..... ΤΑΞΗ : Β Γυμνασίου ΥΠΟΓΡΑΦΗ... ΧΡΟΝΟΣ : 2

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Συγκέντρωση διαλύματος

Συγκέντρωση διαλύματος Συγκέντρωση διαλύματος 22-1. SOS Ερώτηση: τι ονομάζουμε μοριακότητα κατ όγκο ή Molarity (Μολάριτι); Η μοριακότητα κατ' όγκο ή συγκέντρωση ή Molarity, εκφράζει τα mol διαλυμένης ουσίας που περιέχονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή. 1.1 Ιδιότητες των οξέων Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. 1. Τα διαλύματα των οξέων έχουν όξινη γεύση. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Στη στερεή κατάσταση τα σώµατα έχουν καθορισµένη µάζα, καθορισµένο όγκο και συγκεκριµένο σχήµα. Στην υγρή κατάσταση τα σώµατα έχουν καθορισµένη µάζα, καθορισµένο

Διαβάστε περισσότερα

2.9 Υποατομικά σωματίδια Ιόντα

2.9 Υποατομικά σωματίδια Ιόντα 1 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 2.9 Υποατομικά σωματίδια Ιόντα 9-1. Ποια είναι τα «υποατομικά σωματίδια»: 1. Τα πρωτόνια (ρ). Κάθε πρωτόνιο είναι ένα θετικά φορτισμένο σωματίδιο με μία μονάδα θετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ 4.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-33 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Μία χηµική αντίδραση είναι: i) µονόδροµη όταν: α. πραγµατοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

2.7 Χημική αντίδραση

2.7 Χημική αντίδραση 1 2.7 Χημική αντίδραση Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 7-1. Τι ονομάζουμε φαινόμενο στη Φυσική και στη Χημεία; Φαινόμενο είναι η μεταβολή 7-2. Τι ονομάζουμε φυσικά φαινόμενα ή φυσικές μεταβολές; Είναι οι

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός.

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 11.1. Ποια είδη χημικών δεσμών γνωρίζετε; Υπάρχουν δύο βασικά είδη χημικών δεσμών: ο ιοντικός ή ετεροπολικός δεσμός και ο ομοιοπολικός

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΚ ΟΣΣ Θ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2.1. Ba(OH)2(aq) + H2SO4(aq) BaSO4 + 2H2O. 2Al(s) + 6HCl(aq) 2AlCl3(aq) + 3H2

ΙΙΚ ΟΣΣ Θ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2.1. Ba(OH)2(aq) + H2SO4(aq) BaSO4 + 2H2O. 2Al(s) + 6HCl(aq) 2AlCl3(aq) + 3H2 1 Κ ΚΩ Ω ΙΙΚ ΚΟ ΟΣΣ Θ ΘΕ ΕΜ ΜΑ ΑΤΤΟ ΟΣΣ:: G GII A A C CH HIIM M 00 997733 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα ο.1 Ba(OH)(aq) HSO4(aq) BaSO4 HO Al(s) 3HCl(aq) AlCl3(aq) NaCO3(aq) HCl(aq) NaCl(aq) CO HO Η αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν =18 νετρόνια.

ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν =18 νετρόνια. ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΩΣΤΟ/ΛΑΘΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Το άτοµο 35 17 Cl περιέχει 17 νετρόνια. ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από οκτώ (8) θέματα. 2) Απαντήστε σε όλα τα θέματα. 3) Επιτρέπεται η χρήση μόνο μη

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1. Οι παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 7 /6/13 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 7 /6/13 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 7 /6/13 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ:2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: TΜΗΜΑ: AΡ:. ΒΑΘΜΟΣ: ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗ:.

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 22 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 35 1. Για το άτοµο του χλωρίου, δίνεται ότι: 17 Cl α) Να αναφέρετε πόσα πρωτόνια, πόσα νετρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Αυτoϊοντισμός του νερού ph

Αυτoϊοντισμός του νερού ph Αυτoϊοντισμός του νερού ph Το καθαρό νερό είναι ηλεκτρολύτης; Το καθαρό νερό είναι ομοιοπολική ένωση και θα περιμέναμε να είναι μην εμφανίζει ηλεκτρική αγωγιμότητα. Μετρήσεις μεγάλης ακρίβειας όμως έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων για κάθε μάθημα, τα οποία θα βασίζονται στο ίδιο Αναλυτικό Πρόγραμμα και θα παρουσιάζουν τα ίδια θέματα από μια άλλη ίσως σκοπιά.

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις διαλυμάτων. Επαναληπτικές ασκήσεις Α' Λυκείου 1

Ασκήσεις διαλυμάτων. Επαναληπτικές ασκήσεις Α' Λυκείου 1 Επαναληπτικές ασκήσεις Α' Λυκείου 1 Ασκήσεις διαλυμάτων. 1. Διαλύουμε πλήρως 20 g σε 20 g H 2 O και προκύπτει διάλυμα Α. Να υπολογιστεί η % w/w περιεκτικότητα του διαλύματος. μάζα Δ/τος = 1 + 2 20 + 20

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρονιακές Κατανοµή

ηλεκτρονιακές Κατανοµή ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ 1. ίνεται ο πίκας: Σύµβολο Στοιχείου Να Ηλεκτρονιακή Κατανοµή X K (2) L(4) Ψ K (2) L(8) M(7) Ζ K (2) L(7) αντιγράψετε τον πίκα Οµάδα Π.Π. στη κόλλα Περίοδος Π.Π. σας τον

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα