Καρδιοπάθειες στην Εγκυμοσύνη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Καρδιοπάθειες στην Εγκυμοσύνη"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 23 Καρδιοπάθειες στην Εγκυμοσύνη Β. ΣΔΡΑΝΗ, Ι. ΠΑΝΑΓΟΥ Η παρουσία καρδιακού νοσήματος στην έγκυο γυναίκα, αποτελεί σοβαρό ιατρικό πρόβλημα. 1-2% των εγκύων γυναικών πάσχει από κάποιο είδος καρδιοπάθειας (1,6). Τα τελευταία 25 χρόνια έχει αλλάξει ο τύπος των καρδιοπαθειών που συναντάται στις έγκυες γυναίκες. Αυτό οφείλεται, αφενός μεν στο γεγονός ότι, έχουν μειωθεί οι καρδιοπάθειες,ρευματοειδούς πυρετού, αφετέρου δε στην πρόοδο των καρδιοχειρουργικών επεμβάσεων, η ο ποία επέτρεψε την μερική ή πλήρη διόρθωση των συγγενών καρδιοπαθειών, αυξάνοντας έτσι τον αριθμό των γυναικών αυτών που φθάνουν σε γόνιμη ηλικία (2,5,6). Παρόλα αυτά, οι καρδιοπάθειες αποτελοuν την κυριότερη μη μαιευτική αιτία, μητρικής θνησιμότητος σε πολλά κράτη. Αναφέρονται 15 θάνατοι σε γεννήσεις. Η σωστή αντιμετώπιση των καρδιοπαθών επιτόκων απαιτεί γνώση των οργανικών και φυσιολογικών μεταβολών εκάστης καρδιοπάθειας, σε συνδιασμό με τις καρδιαγγειακές μεταβολές που συμβαίνουν στην εγκυμοσuνη, τον τοκετό και την περίοδο της λοχείας (3, 4, 6). Στις καρδιοπαθείς επιτόκους, που δεν παρατηροuνται σημαντικές αιμοδυναμικές μεταβολές, ο κίνδυνος είναι χαμηλός, ενώ αντίθετα σ' αυτές που συνοδεuονται από σημαντικές αιμοδυναμικές μεταβολές, όπως π.χ. η πνευμονική υπέρταση στην χρόνια στένωση μιτροειδοuς, η θνησιμότητα είναι υψηλή (3, 6). Η πρόγνωση είναι καλύτερη, σ' όλες τις περιπτώσεις που έχει γίνει χειρουργική αποκατάσταση της οργανικής καρδιακής βλάβης. Ελάχιστες (5) είναι οι επιπτώσεις των περισσότερων καρδιοπαθειών επί του εμβρύου. Η πιο συχνή επιπλοκή είναι η ενδομήτριος παλινδρόμηση του εμβρύου. Όταν η καρδιοπαθής επίτοκος κινδυνεύει εξαιτίας της καρδιοπαθείας της, είναι εύλογο, ότι και το έμβρυο υφίσταται τις συνέπειές της. (3, 5). Ιδιαίτερα επικίνδυνες για την τελική έκβαση του εμβρύου είναι οι κυανωτικές καρδιοπάθειες της μητέρας (3). Περιγεννητικές αιμοδυναμικές αλλαγές Οι σημαντικότερες φυσιολογικές αιμοδυναμικές αλλαγές που συνοδεuουν την κύηση είναι, η αύξηση του κυκλοφορούντος όγκου αίματος, η αύξηση της καρδιακής παροχής και η μείωση του μεταφορτίου (6, 7). Οι μεταβολές αυτές συμβαίνουν από την αρχή της εγκυμοσύνης, πριν η ροή αίματος της μήτρας αυξηθεί αρκετά. Κατά την διάρκεια του δεύτερου τριμήνου το μεταφορτίο μειώνεται περισσότερο από ότι αυξάνεται η καρδιακή παροχή, με αποτέλεσμα στο τρίμηνο αυτό να ελαττωθεί η μέση αρτηριακή πίεση (3). Η υπερδυναμική κατάσταση του κυκλοφορικού της επιτόκου επιτείνεται περισσότερο στο τέλος της κύησης με την προσθήκη των ωδίνων, του τοκετού και της λοχείας. Ο χρόνος αυτός είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για τις καρδιοπαθείς επίτοκες που βρίσκονται σε αγωνία, ανησυχία και πόνο. Η έκλυση κατεχολαμινών που ακολουθεί αυτές τις καταστάσεις προκαλεί ταχυκαρδία και αύξηση της συσταλτικότητος του μυοκαρδίου. Επί πλέον με κάθε σύσπαση της μήτρας, ml αίματος επιστρέφουν στην κυκλοφορία (5). Όλοι αυτοί οι παράγοντες προκαλούν σημαντική αύξηση της καρδιακής παροχής, του όγκου παλμού και του έργου της αριστεράς καρδίας (7). Συχνά οι πιο δραματικές μεταβολές συμβαίνουν α μέσως μετά τον τοκετό, κατά την λοχεία, όπου η καρδιακή παροχή μπορεί να αυξηθεί μέχρι 60-80% (7, 11). Αυτ, οφείλεται στην αυτομετάγγιση εκ του πλακούντος t στην κατάργηση της πιέσεως των μεγάλων αγγείων από την συνεσπασμένη και μικρή σε όγκο πλέον μήτρα (3, 6, 7). Κλινική εκτίμηση καρδιοπαθών εγκύων Η διάγνωση της καρδιοπάθειας σε έγκυες στηρίζεται στο ιστορικό, στην κλινική εξέταση και τον εργαστηριακό έλεγχο (3, 6). Όμως οι αιμοδυναμικές αλλαγές της κύησης πολλές φορές δυσχεραίνουν την διάγνωση της καρδιακής νόσου. Ορισμένα συμπτώματα και κλινικά σημεία που υπάρχουν σε καρδιοπάθειες, όπως π.χ. δύσπνοια, ορθόπνοια, ίλιγγοι, αρρυθμίες και λιποθυμίες πολλές φορές απαντώνται και στην φυσιολογική εγκυμοσύνη (1, 12). Από την κλινική εξέταση μπορεί να διαπιστωθεί οίδημα στα άκρα, διάταση των Φλεβών του τραχήλου (13) και συστολικά φυσήματα (14). Μερικές φορές δε η εγκυμοσύνη δίνει την αφορμή να εκδηλωθούν τα καρδιολογικά κλινικά σημεία και συμπτώματα και να δοθεί έτσι η ευκαιρία να διαγνωσθεί για πρώτη φορά η καρδιοπάθεια της εγκύου. Το ηλεκτροκαρδιογράφημα δεν βοηθάει πολύ στον χαρακτηρισμό των αρρυθμιών, διότι ο ηλεκτρικός άξονας μετακινείται στο διάστημα της κύησης (3, 6). Η ακτινογραφία θώρακος δείχνει αύξηση της καρδιοθωρακικής αναλογίας και ενδεχομένως αύξηση της σκίασης του πνευμονικού παρεγχύματος (3, 6). Εύλογα δεν χρησιμοποιούνται παρεμβατικές έρευνες στην έγκυο καρδιοπαθή για διαγνωστικούς σκοπούς. Το

2 24 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ηχοκαρδιογράφημα όμως βοηθάει σημαντικά στην διάγνωση της καρδιοπάθειας (3, 4, 5). Θεραπευτική αντιμετώπιση των εγκύων καρδιοπαθών Η αντιμετώπιση της καρδιοπάθειας των εγκύων, οι ο ποίες δεν έχουν υποβληθεί σε καρδιοχειρουργική επέμβαση ή δεν έχουν στο ιστορικό τους άλλο τοκετό, στηρίζεται στην πρόληψη της καρδιακής ανεπάρκειας (3, 15). Αν όμως εμφανισθούν σημεία καρδιακής κάμψης, τότε ε πιβάλλεται άμεση θεραπευτική αγωγή. Παράγοντες που προδιαθέτουν σε καρδιακή ανεπάρκεια είναι η ηλικία, η παχυσαρκία, οι πολλαπλές εγκυμοσύνες, η υπέρταση, οι Φλεγμονές όπως του ουροποιητικού συστήματος, η αρρυθμία όπως η κολπική μαρμαρυγή και ο υπερθυρεοειδισμός (3, 6). Η καρδιακή ανεπάρκεια που συμβαίνει σε καρδιοπαθή επίτοκο πρέπει να αντιμετωπίζεται σε νοσοκομείο (15). Στη Φάση αυτή πρέπει να μετρηθούν όλες εκείνες οι παράμετροι, που χρησιμοποιούνται στη μη καρδιοπαθή έγκυο και είναι ακίνδυνοι όπως, έλεγχος αίματος και ηλεκτρολυτών, μέτρησης κεντρικής Φλεβικής πίεσης, μέτρηση aρτηριακής πίεσης, έλεγχος αερίων αίματος και πιθανόν έλεγχος κατάστασης αριστεράς καρδίας και πνευμονικών αγγείων με καθετηριασμό της πνευμονικής αρτηρίας (3, 5). Δεν υπάρχει ιδιαίτερος δισταγμός στην χρήση διουρητικών, διγοξίνης, οπιοειδών ή ηλεκτρικής καρδιοανάταξης (16). Η διγοξίνη όταν χορηγείται για την αντιμετώπιση των καρδιοπαθειών, κατά την διάρκεια της κύησης, προκαλεί πρόωρους τοκετούς (6). Αν και η φαρμακευτική αντιμετώπιση των αρρυθμιών είναι επιτυχής, πολλά από τα φάρμακα αυτά έχουν βλαπτική επίδραση στο έμβρυο. Θεωρείται ότι, η μεγίστη δόση ασφαλείας δεν έχει εκτιμηθεί, για τα περισσότερα αντιαρρυθμικά φάρμακα, κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης (23, 5, 6). Αλλά δεν θα πρέπει να θεωρηθεί, ότι με την χορήγηση της μικρότερης δυνατής δόσης, το έμβρυο θα είναι ασφαλέστερο (17). Η καρδιοανάταξη, σε όλα τα στάδια της κύησης, που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της ταχυαρρυθμίας, δεν προκαλεί βλάβες στο έμβρυο (6, 17)., Η προπανολόλη όταν χορηγείται στον τοκετο, για την αντιμετώπιση υπερκοιλιακής ταχυκαρδίας, αιτιάται για καταστολή, βραδυκαρδία και υπογλυκαιμία του νεογνού (6). Όταν γίνεται παρεντερική χορήγηση υγρών, συνιστάται αυστηρός έλεγχος της ποσότητος των χορηγουμένων υγρών καθώς και της διατήρησης του ισοζ γίου, για την πρόληψη της υπερφόρτισης τ ry ς κυκλοφορ. ιας., Η συνεχής πλαγία θέση της επιτοκου, αποκτα ιδιαιτερη σημασία σε γυναίκες με καρδιακά ρο λήματα ; Το σύνδρομο της κάτω κοίλης και της αορτης ειναι ευνοητο ότι ελαττώνει ακόμη περισσότερο έναν ήδη περιορισμένο όγκο παλμού, οπότε μειώνεται η ροή αίματος στην μήτρα, με αποτέλεσμα ελάττωση της οξυγόνωσης του εμβρύου. Η χρήση των αντιβιοτικών Η χρήση των αντιβιοτικών είναι υπό συζήτηση (3). Μερικοί δεν χρησιμοποιούν αντιβιοτικά κατά τον τοκετό σε επίτοκες με καρδιακά νοσήματα. Όμως θα ήταν φρόνημο, να χορηγηθούν προφυλακτικά αντιβιοτικά, γιατί σημαντικός αριθμός γυναικών πεθαίνει στην εγκυμοσύνη από βακτηριακή ενδοκαρδίτιδα (3). Οι οργανικές καρδιακές παθήσεις απαιτούν την προφυλακτική χρήση αντιβιοτικών. Με την έναρξη του τοκετού ή την πρόκληση, μπορούν να χορηγηθούν τα εξής θεραπευτικά σχήματα: (3) Α. Αμπικιλλίνη 500 και γενταμυκίνη 80 mg ενδομυϊκά με την έναρξη ή την πρόκληση τοκετού. Οι δόσεις συνεχίζονται ανά 8ωρον, μέχρι 12 επιπλέον ώρες μετά τον τοκετό. Η άρρωστη που είναι ευαίσθητη στην πενικιλλίνη, λαμβάνει βανκομυκίνη 1 gr, ενδοφλεβίως μέσω ορού, χορηγούμενη βραδέως, περίπου σε 1 ώρα. Η δόση επαναλαμβάνεται ανά 12ωρο και για 12 ώρες μετά τον τοκετό (3). Β. Πρόσφατα στην Αγγλία (Endocarditis Working Party of the Bήtish Society for Antimicrobial Chemotherapy) (18) συνιστάται προφυλακτικά αντιβίωση, μόνο σε άρρωστες με προσθετικές βαλβίδες και σε άρρωστες με πρόπτωση μιτροειδούς. Το σχήμα που προτείνεται είναι: α) Ασθενείς, που δεν είναι αλλεργικές στην πενικιλλίνη και δεν πήραν πενικιλλίνη εντός του μηνός, λαμβάνουν 1 gr αμοξυκιλλίνη ενδομυϊκώς σε 2,5 ml υδροχλωρικής ξυλοκαiνης 1%, συν 120 mg γενταμυκίνης ενδομυικώς. Ακολούθως χορηγείται 0,5 gr αμοξυκιλλίνης ανά 6ωρον, από τους στόματος μέχρι 12 επιπλέον ώρες κάλυψης μετά τον τοκετό (18). β) Αλλεργικές άρρωστες στην πενικιλλίνη ή άρρωστες που έλαβαν πενικιλλίνη περισσότερο από μία Φορά τον προηγούμενο μήνα, λαμβάνουν βανκομυκίνη 1 gr ενδοφλεβίως βραδέως (18) εντός μιας ώρας και ακολουθείται από γενταμυκίνη 120 mg ενδοφλεβίως. Οι δόσεις αυτές συνεχίζονται ανά 12ωρον. Η προφυλακτική χορήγηση αντιβιοτικών διακόπτεται σε ώρες μετά τον τοκετό (3). Α ναισθησιολογική αντιμετώπιση επιτόκων με καρδιοπάθειες κατά τον φυσιολογικό τοκετό και την καισαρική τομή Η συνεχής επισκληρίδιος αναλγησία όταν εφαρμόζεται κατά την διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού καρδιοπαθών γυναικών, παρέχει πολλά πλεονεκτήματα (3,6). (Πίν. 1). Το επίπεδο αναλγησίας της επισκληριδίου καθορίζεται με προσοχή και η εγκατάσταση του block πρέπει να είναι βαθμιαία, ώστε να δίδεται χρόνος ανάπτυξης αντιρροπιστικών μηχανισμών στον αποκλεισμό του συμπαθητικού (5, 6). Η μείωση των περιφερικών και της φλεβικής επιστροφής που προκαλούνται απ;ό τον α ποκλεισμό του συμπαθητικού, είναι ανεπιθύμητες σε ορισμένες καρδιοπάθειες, γι' αυτό είναι καλό να προλαμβάνονται. Αυτό επιτυγχάνεται με την χορήγηση υγρών εν-

3 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πίνακας 1 Πλεονεκτήματα επισκληριδίου αναλγησίας κατά τον φυσιολογικό τοκετό - Αποφεύγεται η ταχυκαρδία (3, 6). - Αποφεύγεται ο χειρισμός Valsaνa (6). - Αποφεύγεται ο υπεραερισμός (5, 6). - Αποφεύγονται αλλαγές του POz και του PCOz (19). - Αποφεύγεται η αύξηση των ενδογενών κατεχολαμινών της μητέρας (20, 21). δοφλεβίως με περίσκεψη καθώς και εφεδρίνη αν χρειασθεί. Στις συγγενείς καρδιοπάθειες με πνευμονική υπέρταση, η μείωση των συστηματικών που επιφέρει η επισκληρίδιος μειώνει τη ροή αίματος στους πνεύμονες, η οποία εκφράζεται ως διαταραχή της σχέσεως V/Q, με συνέπεια τη δημιουργία υποξίας (22). Αποτέλεσμα αυτών είναι η μείωση της καρδιακής παροχής, η οποία μειώνει περαιτέρω την ροή αίματος στους πνεύμονες, δημιουργώντας έτσι ένα φαύλο κύκλο σε μία φθίνουσα κυκλοφορίq. Στις περιπτώσεις αυτές, η επισκληρίδιος αναλγησία με τοπικά αναισθητικά αντενδείκνυται, οπότε για αναλγησία χορηγούνται ναρκωτικά ενδοφλεβίως ή ε πισκληριδίως (23, 26, 41, 53). Υπήρχε η παράδοση να αποφεύεται η καισαρική τομή στις επίτοκες που πάσχουν από καρδιοπάθειες (24). Όμως, είναι βέβαιο ότι η καισαρική τομή προφυλάσσει τις καρδιοπαθείς γυναίκες, από τις αιμοδυναμικές αλλαγές που δημιουργούνται κατά τον τοκετό (4). Η προσεκτικά χορηγούμενη επισκληρίδιος αναισθησία, κατά την οποίαν εξασφαλίζεται η επάρκεια του προφορτίου, δεν δημιουργεί αποσταθεροποίηση της κυκλοφορίας. Επίσης με την επισκληρίδιο αναισθησία αποφεύγονται οι καρδιαγγειακές μεταβολές της ταχείας εισαγωγής στην γενική αναισθησία, που απαιτείται στην μαιευτική πράξη (3, 24, 27). Η χορήγηση οπιούχων αναλγητικών στον επισκληρίδιο χώρο, γίνεται όλο και περισσότερο δημοφιλής. Τα οπιούχα πλεονεκτούν, διότι δεν κάνουν αποκλεισμό του συμπαθητικού και με αυτό τον τρόπο δεν μειώνουν τις περιφερικές αγγειακές αντιστάσεις. Έτσι, η αναλγησία αυτού του τύπου, είναι η ενδεδειγμένη σε καρδιοπάθειες ό πως το σύνδρομο Eisensmenger's (41, 53). Η ραχιαία αναισθησία δεν συνιστάται στις έγκυες καρδιοπαθείς που υποβάλλονται σε καισαρική τομή, λόγω της ταχείας εγκατάστασης του αποκλεισμού του συμπαθητικού. Αν προτιμηθεί η γενική αναισθηάία, η εισαγωγή δεν πρέπει να συμπέσει με τον χρόνο που διαρκούν οι ωδίνες, διότι ήδη υπάρχει ένα stress του κυκλοφοριακού συστήματος (3). Η επιδεξιότητα και η γνώση του αναισθησιολόγου είναι σημαντικά στοιχεία για την επιτυχή έκβαση του τελικού σκοπού (26, 27). Η χρήση της οξυτοκίνης και της εργομητρίνης Μετά τον τοκετό και την σύσπαση της μήτρας προστίθενται στην κυκλοφορία περίπου 500 ml αίματος (28). Η χορήγηση εργομητρίνης κατά το χρονικό αυτό διάστημα, θα προκαλέσει αγγειοσύσπαση, αύξηση της aρτηριακής πίεσης και ταχυκαρδία (30). Οι ανωτέρω παράγοντες, μπορεί να οδηγήσουν τις επίτοκες με καρδιοπάθειες σε ο ξεία καρδιακή ανεπάρκεια, που εκδηλώνεται μερικές Φορές με πνευμονικό οίδημα, γι' αυτό η εργομητρίνη αντενδείκνυται στις περιπτώσεις αυτές. Η οξυτοκίνη είναι προτιμότερη σ' αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί όμως να χορηγηθεί στάγδηv ενδοφλεβίως (29). Με αυτό τον τρόπο μετριάζονται οι ανεπιθύμητες ενέργειες της οξυτοκίνης και η δράση της σχεδόν σταματά, αμέσως με την διακοπή της χορήγησής της. Αν επιδιώκεται περαιτέρω μείωση του κυκλοφορούντος όγκου αίματος, χορηγείται Φουρασεμίδη mg ενδοφλεβίως. Σε περίπτωση aτονίας της μήτρας μετά τον τοκετό και παράτασης της αιμορραγίας, χορηγείται οξυτοκίνη 5 I.U. ενδοφλεβίως και αν συνεχισθεί 10 I.U. στάγδην βραδέως με σύγχρονη μάλαξη της μήτρας. Αν το σχήμα αυτό θεραπείας αποτύχει, τότε επιτρέπεται η χρήση εργομητρίνης σε πολύ μικρές δόσεις 0,05 mg εφάπαξ και με κατάλληλη παρακολούθηση της αρρώστου (30). Κατάταξη των καρδιοπαθειών Οι καρδιοπάθειες που συναντώνται στην εγκυμοσύνη διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες (5, 6): 1. Βαλβιδοπάθειες ρευματοειδούς αιτιολογίας. 2. Συγγενείς καρδιοπάθειες 3. Επίκτητες καρδιοπάθειες. Βαλβιδοπάθειες ρευματοειδούς αιτιολογίας Η αναλογία των βαλβιδοπαθειών ως προς τις συγγενείς καρδιοπάθειες που απαντώνται στην εγκυμοσύνη, είναι 3:1 (5). Οι βαλβιδοπάθειες προκαλούν σοβαρές αιμοδυναμικές αλλαγές (3, 6). Τα τελευταία χρόνια οι περισσότερες από αυτές αντιμετωπίζονται χειρουργικά (5). Οι γυναίκες που πάσχουν από ανεπάρκειες των βαλβίδων της μιτροειδούς και της αορτής, ανέχονται καλά την εγκυμοσύνη (5, 6). Αντίθετα οι επίτοκες που έχουν στένωση της μιτροειδούς ή της αορτής, εμφανίζουν μεγάλη μητρική και εμβρυική νοσηρότητα και θνησιμότητα (10). Οι βαλβιδοπάθειες που είναι συχνότερες στην εγκυμοσύνη, η παθοφυσιολογία τους και η αναισθησιολογική αντιμετώπισή τους, φαίνονται στον πίνακα Π. Στένωση μιτροειδούς Η στένωση μιτροειδούς έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, διότι απαντά σε ποσοστό 90% στο σύνολο των καρδιοπαθειών της εγκυμοσύνης και έχει μητρική θνησιμότητα μέχρι 17% (6). Τα πρώτα συμπτώματα της στένωσης μιτροειδούς εμφανίζονται στη τρίτη δεκαετία της ζωής. Σε διάστημα 5-10 χρόνων από την έναρξη των συμπτωμάτων, οι άρρωστοι παρουσιάζουν πνευμονική υπέρταση και ανεπάρκεια της δεξιάς καρδιάς (6, 18). 25

4 26 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πίνακας ΙΙ: Προφίλ βαλβιδοπαθειών ρευματοειδούς αιτιολογίας (3, 5 54) Νόσοι ΠαθοΦυσιολόγία Σημεία αντιμετώπισης Αναλγησία φυσιολογικού τοκετού Στένωση μετροειδούς Ανεπάρκεια μιτροειδούς Στένωση αορτής Ανεπάρκεια αορτής Μειωμένη καρδιακή παροχή Διαtαση αριστερού κόλπου Αύξησης πίεσης αριστ. κόλπου Αύξησης πνευμονικών πιέσεων Πνευμονική υπέρταση Πρόληψη ταχυκαρδίας Διατήρηση μεταφορτίου Επισκληρίδιος Θεραπεία κολπικής μαρμαρυγής αναλγησία Αντιπηκτική αγωγή Αναισθησία καισαρικης τομής Επισκληρίδιος ή γενική αναισθησία Συστολική παλινδρόμηση Φυσιολογικός καρδιακός ρυθμός Διάταση αριστεράς κοιλίας Διατήρηση μειωμ. μεταφορτίου Επισκληρίδιος Επισκληρίδιος Ανεπάρκεια αριστεράς Πρόληψη περιφερ. αγγειοσύσπ. αναλγησία Πνευμονική υπέρταση Θεραπεία κολπικής μαρμαρυγής Περιορισμένος όγκος παλμού Πρόληψη βραδυκαρδίας Επισκληρίδιος ή ραχιαία αναλγησία Γενική Μειωμ. αιμάτωση στεφαν. αγγ. Αποφυγή περιφερ. αγγειοδιαστ. με οπιούχα αναισθησία Υπερτροφία αριστεράς κοιλίας Διατήρ. Φλεβικής επιστροφής Αιδοιϊκό ή παρατραχηλικό b1ock στο 2ο στάδιο του τοκετού Μειωμένη συνεισφ. αριστ. κόλπ. Διατήρηση μεταφορτίου Διαστολική παλινδρόμηση Διάταση αριστεράς κοιλίας Μειωμένη δύναμη συστολής αριστεράς κοιλίας Ανεπάρκεια αριστεράς κοιλίας Φυσιολογικός καρδ. ρυθμός Διατήρηση μειωμ. μεταφορτίου Επισκληρίδιος αναλγησία Monitoring αρτηριακής πίεσης αναισθησία Επισκλ η ρίδιος αναισθησία Η υποβολή σε stress των ασθενών που πάσχουν από σοβαρή στένωση της μιτροειδούς,. όπως κατά την κύηση, οδηγεί σε επιδείνωση της νόσου. Στο 1/3 των ασθενών που έχουν σοβαρή στένωση μιτροειδούς, συμβαίνει μαρμαρυγή του κόλπου. Ο καθετηριασμός της καρδίας συνήθως δείχνει πίεση εξ ενσφηνώσεως mmhg (31). Αυτές οι τιμές αντιστοιχούν με άνοιγμα της βαλβίδος που είναι μικρότερο από 2cm2 Οι τιμές των πνευμονικών αγγειακών φθάνουν ως 25mmHg ή και περισσότερο. Η στενωμένη μιτροειδής βαλβίδα μειώνει την καρδιακή παροχή (6, 18, 37). Ακολουθεί διάταση και αύξηση των πιέσεων του αριστερού κόλπου (33). Στην συνέχεια έχουμε αύξηση των πνευμονικών αγγειακών πιέσεων που θα οδηγήσει σε πνευμονική υπέρταση (6, 18). Οι παραπάνω αναφερθείσες μεταβολές επιταχύνονται σε καταστάσεις αύξησης του μεταβολισμού, όπως η εγκυμοσύνη και ο τοκετός (6). Η αύξηση του καρδιακού ρυθμού, που συμβαίνει κατά την κύηση, επιδεινώνει λειτουργικά την στένωση. Η αύξηση του όγκου αίματος στους πνεύμονες οδηγεί ταχύτερα σε πνευμονική υπέρταση. Οι έγκυi:ς με στένωση μιτροειδούς εμφανίζουν πνευμονική υπέρταση σε ποσοστό 25%. Στις έγκυες αυτές, κατά την διάρκεια της κύησης, αν τις χορηγηθούν β-διεγέρτες (Ritodrine ), υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης πνευμονικού οιδήματος (34). Κατά την αναισθησιολογική αντιμετώπιση των επιτόκων αυτών, πρέπει να επιτείνουμε την προσοχή στα α κόλουθα σημεία: (6): - Πρόληψη της ταχυκαρδίας - Αποφυγή αύξησης της κεντρικής Φλεβικής πίεσης - Αποφυγή μείωσης των περιφερικών - Πρόληψη αύξησης των πνευμονικών πιέσεων. Κατά τον φυσιολογικό τοκετό, συνιστάται η επισκληρίδιος αναισθησία ως μέθοδος αναλγησίας (35). Η ε ξάλειψη του πόνου προφυλάσσει την επίτοκο από την ταχυκαρδία και την μυική προσπάθεια, που είναι ανεπιθύμητες σε γυναίκες με στένωση μιτροειδούς. Η προφυλακτική χορήγηση εφεδρίνης και η προφυλακτική ενυδάτωση πρέπει να αποφεύγονται. Αν παρατηρηθεί πτώση της αρτηριακής πίεσης η μεταραμινόλη είναι φάρμακο ε πιλογής, διότι διεγείροντας τους α-υποδοχείς, προκαλεί κυρίως αγγειοσύσπαση και μικρού βαθμού ταχυκαρδία (6). Κατά την καισαρική τομή, μπορεί να χρησιμοποιηθεί περιοχική ή γενική αναισθησία (6). Η συνεχής επισκληρίδιος είναι προτιμότερη της ραχιαίας, διότι έτσι ε λέγχονται καλύτερα οι αιμοδυναμικές αλλαγές. Η εγκατάσταση του b1ock πρέπει να είναι βραδεία. Αποφεύγεται η προσθήκη αδρεναλίνης στο τοπικό αναισθητικό, λόγω του κινδύνου της ταχυκαρδίας (25). Σε περίπτωση χορήγησης γενικής αναισθησίας, πρέπει να αποφεύγονται τα φάρμακα που προκαλούν ταχυκαρδία. Σε σοβαρή στένωση της μιτροειδούς, στην εισαγωγή της αναισθησίας, μπορεί να δοθεί αλοθάνιο 0,5-1% ή ισοφλουράνιο 0,8-1% (25). Επίσης, στο χρόνο της εισαγωγής έχει ένδειξη η χρήση Φεντανύλης ή αλφεντανύλης (36). Στην περίπτωση αυτή, πιθανόν να χρειασθεί η χορήγηση ναλοξόνης (Narcan) στο νεογνό. Η εμφάνιση ταχυκαρδίας στη μητέρα αντιμετωπίζεται με προσεκτική αύξηση του βάθους της αναισθησίας ή με μικρές δόσεις β-ανταγωνιστών (6, 37). Αμέσως μετά τον τοκετό και κατά τη διάρκεια της λοχείας, θεωρείται απαραίτητο το monitoring εντατικής παρακολοuθησης. Κατά τον χρόνο αυτό, οι γυναίκες που πάσχουν από στένωση μιτροειδούς έχουν αυξημένο κίν-

5 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ δυνο εμφάνισης πνευμονικού οιδήματος (6, 31, 32, 35). Πρόπτωση μιτροειδούς Η πρόπτωση της μιτροειδούς είναι συγγενής κατάσταση. Απαντά σ' ένα ποσοστό 5-10% στο σύνολο του πληθυσμού. Το 85% είναι χωρίς συμπτώματα και μόνο ένα 15% των αρρώστων αναπτύσουν ανεπάρκεια της μιτροειδούς. Οι άρρωστες αυτές αντιμετωπίζονται, όπως και οι άρρωστοι με μιτροειδική ανεπάρκεια (6). Στένωση αορτή ς Η στένωση αορτής απαντά σε ποσοστό 0,5-3% των εγκύων γυναικών. Η συμπτωματολογία της νόσου σπάνια αρχίζει πριν περάσουν χρόνια από την έναρξη της νόσου. Γυναίκες με στένωση αορτής, χωρίς κλινικά συμπτώματα, ανέχονται καλά την εγκυμοσύνη. Όταν, όμως υπάρχει κλινική συμπτωματολογία κατά την κύηση, ο κίνδυνος μητρικής και εμβρυικής νοσηρότητος και θνησιμότητας είναι υψηλός. Στις ασθενείς με στένωση αορτής συμβαίνουν αιφνίδιοι θάνατοι στο 3-10% των περιπτώσεων (6, 33). Η σ ένωση του στομίου της αορτής, είναι η αιτία ε νός περιορισμένου όγκου παλμού. Ακολουθεί υπερτροφία της αριστεράς κοιλίας και με την πάροδο του χρόνου, α νεπάρκεια της αριστεράς. Επειδή υπάρχει περιορισμένος όγκος παλμού, η αύξηση της καρδιακής παροχής επιτυγχάνεται με αύξηση του καρδιακού ρυθμού (6, 18, 37). Η αναισθησιολογική αντιμετώπιση περιλαμβάνει: (6) - Διατήρηση των της συστηματικής κυκλοφορίας. - Αποφυγή της βραδυκαρδίας. - Διατήρηση της φλεβικής επιστροφής και της πλήρωσης της αριστεράς κοιλίας. Κατά την διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού, οι έγκυες με στένωση αορτής ανέχονται συνήθως καλά τις αιμοδυναμικές αλλαγές του πόνου και του stress (6, 33). Η χορήγηση και η εγκατάσταση της επισκληριδίου αναισθησίας πρέπει να είναι προσεκτική και βαθμιαία. Αν συμβεί ανεπιθύμητη πτώση της aρτηριακής πίεσης, πρέπει να αντιμετωπισθεί αμέσως με χορήγηση υγρών και ε Φεδρίνης ενδοφλεβίως (6). Κατά την καισαρική τομή προτιμάται η χορήγηση γενικής αναισθησίας έναντι της περιοχικής. Συνιστώνται μικρές δόσεις ναρκωτικών και πτητικών αναισθητικών (35). Συγγενεί ς καρδιοπάθειε ς Στη μαιευτική αναισθησία σπάνια αντιμετωπίζονται έγκυες με συγγενείς καρδιοπάθειες (6). Οι συγγενείς καρδιοπάθειες που δεν έχουν διορθωθεί χειρουργικά είναι επικίνδυνες για την ζωή της μητέρας και του εμβρύου (5). Η μερική αποκατάσταση των βλαβών συνεπάγεται αιμοδυναμικές διαταραχές και αυξημένη νοσηρότητα (3). Σε περιπτώσεις που έχει γίνει πλήρης αποκατάσταση η εγκυμοσύνη ενέχει ελάχιστο κίνδυνο (27). Οι συγγενείς καρδιοπάθειες διακρίνονται: (6, 10) (Πίνακας 111) 1. Αυτές που έχουν αρτηριοφλεβική ανάμειξη (shunt) από αριστερά προς τα δεξιά. 2. Αυτές που έχουν αρτηριοφλεβική ανάμειξη από δεξιά προς αριστερά. 3. Συγγενείς βαλβιδικές και αγγειακές παθη' σεις (39 4. ' Αυτές, όπως π. χ. η συγγενής στένωση του ισθμού της αορτής, αντιμετωπίζονται στη μαιευτική αναισθησία ό πως οι επίκτητες βαλβιδοπάθειες ρευματοειδούς αιτιολογίας (6). Σύνδρομο Eisenmenger's Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται η πνευμονική υ πέρταση και το αμφίδρομο ή αναστρεφόμενο shunt που αναπτύσσονται δευτερογενώς σε συγγενείς καρδιοπάθειες (6, 37). Συναντάται συνηθέστερα στην μεσοκολπική και μεσοκοιλιακή επικοινωνία ως και στην παραμονή ανοικτού aρτηριακού πόρου. Το σύνδρομο έχει κακή πρόγνωση και δεν επιδέχεται χειρουργική διόρθωση. Η εγκυμοσύνη δεν γίνεται καλά ανεκτή, η δε μητρική θνησιμότητα ανέρχεται σε 30-50% (5, 6). Η κατάσταση των εγκύων με σύνδρομο Eisenmenger's εξαρτάται από τον βαθμό της πνευμονικής υπέρτασης, τον βαθμό του shunt από δεξιά προς αριστερά και την επάρκεια της δεξιάς κοιλίας (37). Επί πλέον η σχέση μεταξύ πνευμονικών και συστηματικών παίζει σημαντικό ρόλο. Αυξάνοντας τις πνευμονικές αντιστάσεις ή μειώνοντας τις συστηματικές χειροτερεύει το shunt από δεξιά προς αριστερά. Οποιοσδήποτε αναισθητικός παράγων ή τεχνική που μειώνει τις συστηματικές αντιστάσεις ή αυξάνει τις πνευμονικές πρέπει να αποφεύγεται. Η χρήση επισκληριδίου περιοχικής αναισθησίας με τοπικά αναισθητικά, κατά τον τοκετό ή 'την καισαρική τομή μειώνει τις συστηματικές αντιστάσεις, χωρίς ταυτόχρονα να μειώνει και τις πνευμονικές αντιστάσεις (41). Έτσι αυξάνεται το shunt από δεξιά προς αριστερά, επιδεινώνοντας σοβαρά την κατάσταση της μητέρας. Πρόσφατα ο Pollack και οι συνεργάτες του, περιέγραψαν την χρήση της σφυγμικής οξυμετρίας (pu1se oxemetry), στην διάγνωση της μεταβολής του shunt, που συμβαίνει σε ασθενείς με σύνδρομο Eisenmenger's, συνεπεία παραμονής ανοικτού aρτηριακού πόρου. Αυτό το πέτυχαν χρησιμοποιώντας δύο pulse oxemeters, εκ των ο ποίων το ένα μετρούσε κορεσμό στο δεξί χέρι και το άλλο στο αριστερό πόδι (41). Η αναλγησία στο φυσιολογικό τοκετό μπορεί να επιτευχθεί με ενδομυϊκή ή ενδοφλέβια χορήγηση ναρκωτικών ή με την χορήγηση μορφίνης υπαραχνοειδώς, εφόσον η επίτοκος δεν βρίσκεται σε αντιπηκτική αγωγή. Σ' αυτές τις περιπτώσεις βέβαια, πρέπει να γίνεται κατάλληλο monitoring αναπνευστικής καταστολής, τόσο στην μητέρα, όσο και στο νεογνό. Αν χρειασθεί, μικρές δόσεις naloxone ανταγωνίζονται την αναπνευστική καταστολή, χωρίς να επηρεάζεται η αναλγησία (6, 41, 42). Στο δεύτερο στάδιο του τοκετού η αναλγησία συμπληρώνεται με παρατραχηλικό και αιδοιϊκό block (18). Η ισορροπημένη γενική αναισθησία προτιμάται για την καισαρική τομή, όταν υπάρχουν υψηλές πνευμονικές αντιστάσεις (6). Δεν πρέπει να χορηγού'-:ται αναισθητικοί παράγοντες που καταστέλουν το μυοκάρδιο. Από τα πτη- 27

6 28 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πίνακας 111 Προφίλ συγγεν ν καρδιοπαθειών (3, 5, 6) Νόσοι Μεσοκολπική επικοινωνία Μεσοκοιλιακή Παραμονή aρτηριακού πόρου Σύνδρομο Eisenmenger's Τετραλογία Fallot Παθοφυσιολογία Shunt αριστερά δεξιά Αυξάνει το προφορτίο της δεξιάς κοιλίας Πνευμονική υπέρταση Shunt αριστ. δεξιά Αύξηση έργου αριστ. κοιλίας Ανεπάρκεια δεξιάς Shunt αριστ. δεξιά Αύξηση τελοδιαστολικής πίεσης αριστεράς κοιλίας Ανεπάρκεια αριστεράς Ανεπάρκεια δεξιάς Shunt δεξιά αριστ. Πνευμονική υπέρταση Shunt δεξιά αριστ. ΥπετροΦία δεξιά Υποξαιμία Σημεία αντιμετώπισης Αναλγησία φυσιολογικού τοκετού Αναισθησία καισαρικης τομής Πρόληψη υπερκοι. δυσρυθμιών Αποφυγή αύξηση συστηματικών Επισκληρίδιος Επισκληρίδιος αναλγησία με αναισθησία ή Αποφυγή μείωσης πνευμονικών οπιούχα αναλγητικά γενική αναισθησία Πρόληψη ταχυκαρδίας Αποφυγή αύξησης συστηματ. Σε πνευμονική υπέρταση, αποφεύγεται μείωση των συστηματικών Επισκλ η ρ ίδιος Επισκλ η ρίδιος αναλγησία με αναισθησία ή οπιούχα αναλγητικά γενική αναισθησία Αποφυγή αύξηση συστηματικών Επισκληρίδιος Γενική Αποφυγή αύξησης του όγκου αναλγησία με αναισθησία αίματος οπιούχα Σε ανεπάρκεια αριστ. κοιλίας αναλγητικά αποφυγή καταστολής του μυοκαρδίου Αποφυγή μείωσης στυστηματ. Διατήρηση της Φλεβ. επιστροφ. Αποφυγή αύξησης πνευμονικών Αποφυγή μείωσης συστηματ. Διατήρ. του όγκου του αίματος Διατήρηση φλεβικής επιστροφ. Αποφυγή καταστολής μυοκαρδ. Επισκλ η ρ ίδιος με οπιούχα ή εισπνευστικά αναλγητικά ή παρατραχ. block Ενδοφλέβια ναρκωτικά ή εισπνευστικά αναισθητικά ή παρατραχηλικά block Γενική αναισθησία Γενική αναισθησία τικά αναισθητικά προτιμάται το ισοφλουράνιο, ενώ αποφεύγεται το υποξείδιο του αζώτου. Αναφέρονται θάνατοι στην λοχεία σε γυναίκες με σύνδρομο Eisenmenger's που έχουν σχέση με αιμορραγίες ή με εμβολικά επεισόδια (37). Επίκτητες καρδιοπάθειες Η κυριότερη επίκτητη καρδιοπάθεια που συναντάται όλο και συχνότερα τα τελευταία χρόνια, σε γυναίκες που γεννούν σε μεγαλύτερη ηλικία, είναι η νόσος των στεφανιαίων αγγείων. Η αύξηση του ποσοστού οφείλεται στις μεταβολές του τρόπου ζωής, όπως παχυσαρκία, κάπνισμα, stress (5, 6). Σε μία μελέτη, ο Hankins το 1985 αναφέρει 68 γυναίκες με έμφραγμα του μυοκαρδίου στην διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού, με μέση ηλικία 33,8 χρόνων. Το έμφραγμα του μυοκαρδίου συνέβει κατά το τελευταίο τρίμηνο της κύησης σε ποσοστό 67% και είχε θνησιμότητα 45%. Οι αιμοδυναμικές αλλαγές της κύησης, το τοκετού και ιδιαίτερα της λοχείας φαίνεται να είναι σημαντικά ε πικίνδυνες στις έγκυες αυτές, οι οποίες αναφέρουν στο ι- στορικό τους προκάρδιο άλγος που επιτείνεται. Αν συμβεί έμφραγμα ή καρδιακή ανεπάρκεια, πρέπει να χρησιμοποιηθεί φαρμακευτική αγωγή παρόμοια με την αγωγή των μη εγκύων ασθενών (45, 46). Η αναισθησιολογική αντιμετώπιση των επιτόκων με ισχαιμικό μυοκάρδιο απαιτεί προσοχή (6). Κατά τον τοκετό και την καισαρική τομή, η επισκληρίδιος αναισθησία προκαλεί εξάλειψη του πόνου και του stress και μία ωφέλιμη μείωση του προφορτίου και του μεταφορτίου. Πρέπει όμως να αποτρέπονται μεγάλες μειώσεις του μεταφορτίου και αύξηση του καρδιακού ρυθμού, που οδηγούν στην αύξηση κατανάλωσης οξυγόνου και μείωση της αιμάτωσης των στεφανιαίων αρτηριών, με αποτέλεσμα να επιταθεί η ισχαιμία (6). Η πρόσφατος βιβλιογραφία αναφέρει περιπτώσεις γυναικών που υπέστησαν έμφραγμα του μυοκαρδίου στο τέλος της κύησης και εν συνεχεία είχαν φυσιολογικό τοκετό, με την βοήθεια κατάλληλου monitoring και συνεχούς επισκληριδίου αναλγησίας. Ο συνδιασμός βουπιβακα'ϊνης-φεντανύλης στον επισκληρίδιο χώρο, φαίνεται να υπερέχει, διότι αφενός μειώνει την δόση του τοπικού α ναισθητικού, αφετέρου μειώνει τις ενδογενείς κατεχολαμίνες (45, 46, 47).

7 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 29 Το κατάλληλο monitoήng σ' αυτές τις περιπτώσεις περιλαμβάνει: έλεγχο της κεντρικής φλεβικής πίεσης, ά μεση μέτρηση aρτηριακής πίεσης, έλεγχο των διαφόρων παραμέτρων στα πνευμονικά αγγεία και στην αριστερά καρδία, ηλεκτροκαρδιογράφημα και σφυγμική οξυμετρία (pulse oxemetry). Είναι ευνόητο, ότι το monitoring πρέπει να συνεχίζεται και κατά τον χρόνο της λοχείας (45, 47). Καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις στην εγκυμοσύνη Οι ενδείξεις για χειρουργική επέμβαση στην κύηση είναι όμοιες με εκ ίνες των μη εγκύων γυναικών, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια που δεν ανταποκρίνεται στην φαρμακευτική αγωγή, ή ο κίνδυνος επιδείνωσης της νόσου, που οδηγεί στο θάνατο (3, 5, 6). Η εγχείρηση ανοικτής καρδίας κατά την εγκυμοσύνη γίνεται με κάποια επιφύλαξη. Τα αποτελέσματα της καρδιοπνευμονικής παράκαμψης είναι ίδια με εκείνα της μη εγκύου, αλλά είναι δυνατόν από κακή αιμάτωση της μήτρας, να συμβεί αποβολή του εμβρύου (3). Επίσης το έμβρυο εκτίθεται στην δράση των διαφόρων φαρμάκων με άγνωστες συνέπειες. Η χειρουργική επέμβαση γίνεται μετά το πρι:qτο τρίμηνο, όταν η οργανογέννεση του εμβρύου έχει ολοκληρωθεί (5). Monitoring των συσπάσεων της μήτρας και της κατάστασης του εμβρύου είναι απαραίτητο. Αν κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, γίνει εγχείρηση κλειστής καρδίας, όπως μερική βαλβιδοτομή της μιτροειδούς, τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά (3). Οι περισσότεροι όμως καρδιοχειρουργοί προτιμούν τις εγχειρήσεις ανοικτής καρδίας, για καλύτερο έλεγχο και περισσότερη ασφάλεια. Στις αντικαταστάσεις βαλβίδων προτιμούνται οι βαλβίδες ιστών ζώου, διότι με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η αντιπηκτική αγωγή (5). Πρέπει να αναφερθούν οι λίγες περιπτώσεις γυναικών, που περιγράφονται ότι γέννησαν, μετά από μεταμόσχευση καρδίας, είτε φυσιολογικά, είτε με καισαρική τομή, με πολύ καλά αποτελέσματα (48). Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση αναισθησιολόγου η οποία έφερε εις πέρας δίδυμο κύηση, ενώ στο παρελθόν είχε υποβληθεί σε μεταμόσχευση καρδίας (49). Επίσης κατά τον χρόνο της λοχείας, αναφέρεται επιτυχής εμβολεκτομή, με καρδιοπνευμονική παράκαμψη, σε λεχωίδα ολίγων λεπτών (50). Οι πρόοδοι της περιγεννητικής και της μαιευτικής συντελούν, ώστε περισσότερες γυναίκες με σοβαρά καρδιολογικά προβλήματα, να φέρουν σε πέρας εγκυμοσύνη και να γεννήσουν με επιτυχία (5, 6). Η ιατρική φροντίδα των εγκύων υψηλού κινδύνου αρχίζει από την αρχή της εγκυμοσύνης και αποφασίζεται η αντιμετώπισή της με ομάδα ιατρών. Σε κάθε καρδιοπαθή επ(τοκο απαιτείται ένα εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας (11). Οι αιμοδυναμικές αλλαγές της κύησης προκαλούν ένα stress στο καρδιαγγειακό σύστημα της εγκύου. Στην κατάσταση αυτή προστίθενται οι ωδίνες, ο πόνος και ο τοκετός. Είναι σημαντικό να εκτιμάται και να γίνεται κατανοητό, ότι η σωστή χορήγηση αναλγησίας και αναισθησίας μειώνει αυτό το stress (6, 7, 8). Τα καρδιολογικά, μαιευτικά και αναισθητικά φάρμακα είναι επιβλαβή, για την ζωή της μητέρας και του εμβρύου, γι' αυτό η γνώση και η σωστή χορήγηση των φαρμάκων αυτών είναι σημαντική (51). Το κατάλληλο monitoring και οι πληροφορίες που παρέχονται από αυτό, είναι ουσιαστικοί παράγοντες για την πρόληψη και αντιμετώπιση των σοβαρών επιπλοκών που εγκυμονούν στις περιπτώσεις αυτές (52, 53). Τέλος, κατά τον χρόνο της λοχείας των καρδιοπαθών γυναικών, οι αναισθησιολογικές εκτιμήσεις έχουν πρωτεύουσα σημασία για την επιτpχή έκβαση της όλης προσπάθειας ( 5). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Mason SJ., Cardiac failure and arrhythmias during pregnancy, in: Berkowitz RL (ed) Critical care of the obstetήc patient, New Υ ork: Churchill Livingstone, 1983: Surgue D., Blake S., Mac Donald D., Pregnancy complicated by maternal heart disease at the National maternity Hospital, Dublin, Ireland 1969 to A meήcan Journal of Obstetrics and Gynecology 1981, 139: De Swiet pregnancy and Cardiovascular disease, In: Β.Μ. Morgan (ed) foundation of Obstetric Anaesthesia, London: Farrand Press, 1987, Elkaym Gleicher Ν. Cardiovascular Physiology of pregnancy. In: Elkayam U and Gleicher Ν (ed) Cardiac problems in pregnancy. Diagnosis management of maternal and fetal desease, New York: Alan R Liss, 1982, Spielman F. J.: Anaesthetic management in cardiac disease. In: Clinics in Anaesthesiology, 1986, Vol 4: Mangano D. Τ. Anesthesia for the pregnant cardiac patient, In: Shnider S Μ. Levinson G (eds) Anesthesia for obstetrics, Baltimore: Williams and Wilkins, 1986: Pritchard J. Α.: Changes in the blood volume duήng pregnancy and delivery, Anesthesiology 1965, 26: Lees ΜΜ, Taylor SH, Scott DB and Kerr MG. Α study of cardiac output at rest throughout pregnancy. Journal of obstetrics and gynaecology of the bήtish commonwealth 1967, 74: Brooks GZ., Anesthesia for the cήtical-care obstetήc patient, In: Berkowitz RL (ed) critical care of the obstetric patient, New York: Churchill livingstone, 1983: Pήtchard JA, Mac Donald PC., Williams obstetrics, New York: Appleton-Century Crofts, 1980: Joyce Th ΠΙ. Cardiac disease, In: James FM ΠΙ and Wheeler AS (eds) Obstetric anesthesia: The complicated patient, Philadelphia

8 30 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 12. Pritchard JA., Changes in the blood volume during pregnancy and delivery, Anesthesiology 1965, 26: Mc Anulty JH, Metcalfe J., Ueland Κ., General guidelines in the management of cardiac disease. Clinical Obstetrics and Gynecology 1981, 24: Sullivan JM., Cardiovascular Complications of pregnancy. Primary Cardiology Clinics 1981, 3: Blake S., O'Neill Η., Mac Doland D., Haemodynamic effects of pregnancy in patient with heart failure. British Heart Journal 1982, 47: De Swiet Μ. Drug treatment of heart desease in pregnancy, In: Clinical pharmacology in Obstetrics. (Ed. P.J. Lewis), Bristol: Wright P.S.G., 1983: Tamari 1., Elder Μ., Rabinowitz Β., Neufeld ΗΝ., Medical Treatment of cardiovascular disorders during pregnancy. American heart journal 1982, 104: Simmons ΝΑ, Cawson RA, Eykyn SJ, Lambert ΗΡ et al. Antibiotic prophylaxis of infective endocarditis. The Lancet 1990, Jan 13: Marx GF, Macatangay As, Cohen AV, Schulamn Η. Effects of pain relief on arterial blood gas values during labor. New York State Journal of Medicine 1969, 69: Falconer Ad, Powles Ab. Plasma noradrenalile levels during labour. Anaesthesia 1987, 59: Shnider SM, Abboud ΤΚ, Artal R et al. Maternal Catecholamines decrease during labor after lumbar epidural anesthesia. American Journal of Obstetrics and Gynecology 1983, 147: Hagerdal Μ., Morgan CW, Sumner ΑΕ, Gutsche ΒΒ. Minute ventilation and oxygen consumption during labor with epidural anesthesia. Anesthesiology 1983, 5: Nelson DM, Main Ε., Crafford W., Ahumada GG., Peripartum heart faillure due to primary pulmonary hypetension. Obstetrics and Gynecology 1983, 62: Clarke RB, Thomson DS, Thomson CH. Prevention of spinal hypotension associated with caesarean section, Anesthesiology 1976, 45: Crawford JS, Principles and practice of obstetric a naesthesia, Oxford: Blackwell Scientific, 1984: Spinnato JA, Kraynack BJ, Cooper MW. Eisenmenger's syndrome in pregnancy: Epidural anesthesia for elective caesarian section. New England Journal of Medicine 1981, 304: Ueland Κ., Gills R., Hansen JM. Maternal cardiovascular Dynamics. Caeseran section under subarachnoid block anaesthesia. American jounral of Obstetrics and Gynecology 1968, 100: Albright GA. Anesthesia in obstetrics, Menlo Park: Addison-Wesley, 1978: Hendricks CH, Brenner WE. Cardiovascular effects of oxytocic drugs used prostpartum. American Journal of obstetrics and Gynecology 1970, 108: Brownig DJ. Serious side-effects of ergometrine and its use in routine obstetric practice. Medical Journal of Australia 1974, Ι: Berkowitz RL, Rafferty TD, Invasive Hemodynamic monitoring in critically ill pregnant patient: Role of swan-ganz catheterization. American Journal of Obstetrics and Gynecology 1980b, 137: Rothstein Ρ., Anesthesia for children with congenital heart disease, In: Thomas SJ (ed). Manual of Cardiac anesthesia, New York: Churchill Livigstone, 1984: Stott DK, Marpole DGF, Bristow JD, Kloster FE et al. The Role of left atrial transport in aortic and mitral stenosis. Cirvulation 1970,41: Blickstein Ι, Zalel Υ, Katz Ζ., Lancet Μ., Ritodrineinduced pulmonary edema unmasking underlying peripartum cardiomyopathy. Ameήcan Journal of Obstetrics and Gynecology 1988, 159: Lynch C ΠΙ, Rizor RF, Anesthetic Management and monitoring of a parturien with mitral and aortic valvular disease. Anesthesia Analgesia 1982, 61: Αναγνωστάρα Ε., Σδράνη Β., Μπράτσου Χ., Σλημιστίνος Κ. και άλλοι. Επίδραση της αλεντανύλης στη μητέρα και στο νεογνό κατά την καισαρική τομή. Πρακτικά 4ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Μαιευτικής και Γυναικολογίας 1988: A.S.A. Anesthesia for the pregnant cardiac patient, 1988, 143: Easternline Tr. Aortic stenosis in pregnancy. Obstetrics and Gynecology 1988, 72: Wilton NCT, Traber ΚΒ, Deschner LS. Anaesthetic management for caesarean section a patient with uncorrected truncus arteriosus. British Journal of A naesthesia 1989, 62: Ryan Hilary. Anaesthesia for caesarean section in a patient with jervell-lange-nielsen Syndrome. Canadian Journal Anaesthesia 1988, 35: Kenneth L., Pollack, David Η., Chestnut MD, et al. Anesthetic management of a patrurient with eisenmenger's syndrome. Anesthesia Analgesia 1990, 70: Power KJ, Avery AF. Extradural analgesia in the intrapartum management of a patient with pulmonary Hypetrention. British Journal of Anaesthesia 1989, 63: Hamkins GDV, Wendel GD JR, Levero KJ, Stoneham J. Myocardial Infraction during pregnancy: Α review. Obstetrics and Gynecology 1985, 65: Bembridge Μ., Lyons G., Myocardial infarction in the third trimester of Pregnancy. Anaesthesia 1988, 43: Dawson PJ, Ross AW. Pre-Eclampsia in a parturient with a history of myocardial infarction. Anaesthesia 1988, 43: Aglio LS, Johnson MD., Anaesthetic management of myocardial infarction in a patrurient. British Journal of Anaesthesia 1990, 65: Robert C., Rosenlund MD, Gertie F., Marx Α. A naesthetic Management of a parturient with Prior myocardial infarction and coronary artery bypass graft. Canadian Journal Anaesthesia 1988, 35: William R., Camann MD, Gary Α., Goldman MD et al. Cesarean delivery in a patient with a transplanted heart. Anesthesiology 1989, 71: Hedon Β., Montoya F., Cabro Α., Twin pregnancy

9 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ and vaginal birth after heart transplantation. The lancet 1990, Feb 21: William Μ, Splinter, Peter D., Dwane et al. Anaethetic management of emergency caesarean section followed by pulmonary embolectomy. Canadian Journal Anaesthesia 1989, 36:6: Benedetti η., Maternal complications of parenteral β- sympathomimetic therapy for premature labor. A merican Journal of Obstetrics and Gynecology 1983, 145: Lavies NG., Turner DAB., Peripartum Cardiomyo- pathy. Anaesthesia 1989, 44: Power ΚJ, Avery AF., Extradural analgesia in the intrapartum management of a patient with pulmonary l1ypertension. British Journal of Anaesthesia 1989, 63: Foex Ρ. Anaesthesia and Cardiovascular diseases: The importance of preoperative assessment. In: Atkinson RS, Hewer CL (eds) Recent advances in anaesthesia and analgesia Νο 14, Edinburgh: Churchill Livingstone 1982:

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ 2. Η.Κ.Γ. 3. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 4.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Είναι γνωστό ότι η στεφανιαία νόσος οφείλεται σε στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών. Η εγχειρητική τεχνική παράκαμψης των στεφανιαίων στενώσεων ονομάζεται αορτοστεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Κασσιανή Θεοδωράκη, Αντεια Παρασκευά, ηµήτρης Βαλσαµίδης, Αργυρώ Φασουλάκη Σκοπός της ύπαρξης κατευθυντηρίων οδηγιών µεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Βαλβιδοπάθειες. Melanie Deutsch

Βαλβιδοπάθειες. Melanie Deutsch Βαλβιδοπάθειες Melanie Deutsch Στένωση µιτροειδούς Σχεδόν πάντοτε ρευµατικής αιτιολογίας Συχνότερα στις γυναίκες Άνοιγµα µιτροειδούς µικρότερο - φυσ. 4-6 cm 2 Στένωση µιτροειδούς Πνευµονικό οίδηµα διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ - Για την καλύτερη εξυπηρέτησή σας να κλείνετε ραντεβού εκ των προτέρων. - Να προσέρχεστε στην προκαθορισμένη ώρα του

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ - Για την καλύτερη εξυπηρέτησή σας να κλείνετε ραντεβού εκ των προτέρων. - Να προσέρχεστε στην προκαθορισμένη ώρα του ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ - Για την καλύτερη εξυπηρέτησή σας να κλείνετε ραντεβού εκ των προτέρων. - Να προσέρχεστε στην προκαθορισμένη ώρα του ραντεβού σας. - Να μην έχετε γευματίσει τουλάχιστον μία

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ Χριστοδουλοπούλου Βάσω ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εισαγωγή στη μαιευτική πράξη νέων μεθόδων εκτίμησης της εξέλιξης και της συμπεριφοράς του εμβρύου συνετέλεσε ώστε η Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗN ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΘ

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗN ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΘ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ανάλυση βασικών αιμοδυναμικών παραμέτρων 1 ΘΩΜΑΣ ΜΑΡΙΝΟΣ ΣΟΦΙΑ ΚΡΟΝΤΖΟΥ ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗN ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΘ Βασικές διαγνωστικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΚΙ ΙΚΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΒΡΑΧΙΟΝΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΦΥΓΜΑΝΟΜΕΤΡΟΥ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΠ ΚΑΡΩΤΙ ΙΚΟΣ ΣΦΥΓΜΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 7: Φυσιολογία της καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Tο φύσημα Ορισμός Φύσημα είναι το ακροαστικό εύρημα «ο θόρυβος» που ακούει ο γιατρός με το στηθοσκόπιό του -το ακουστικό- όταν το τοποθετεί στο θώρακα ενός ασθενούς. Γενικά Το φύσημα παράγεται από τη ροή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΠΑΤΡΑ, Οκτώβριος 2013 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Εξέταση του σφυγµού στην κλινική πράξη. Άρης Τσιάκαλος, MD, PhD Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος

Εξέταση του σφυγµού στην κλινική πράξη. Άρης Τσιάκαλος, MD, PhD Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος Εξέταση του σφυγµού στην κλινική πράξη Άρης Τσιάκαλος, MD, PhD Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος Σφυγµός Είναι η επέκταση της ώθησης που παράγεται από τις κοιλίες και µεταδίδεται διαµέσου των αρτηριών Αντιπροσωπεύει

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Μαιευτική Φροντίδα Κύησης Υψηλού Κινδύνου Κωδικός Μαθήματος: MA0611 ΜΑ0612 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές δραστηριότητες

Κλινικές δραστηριότητες Ο ηλικιωμένος ασθενής στη δευτεροβάθμια περίθαλψη Φλώρα Ζερβού-Βάλβη MPhil Med, Δρ Οδοντ Συντονίστρια Διευθύντρια Οδοντιατρικού Τμήματος Ειδικής Μονάδας ΑΜΕΑ Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείο Βούλας» Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση)

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ 1 Η αντιμετώπιση που αναφέρεται παρακάτω αφορά κυήσεις χαμηλού κινδύνου Εάν ο τοκετός δεν έχει μπει στην ενεργό φάση ( διαστολή < 3 cm ): έχει σημασία η καλή θρέψη, ενυδάτωση, ξεκούραση,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Δεδομένα «CESDI (Confidential Enquiry into Stillbirths and Deaths in Infancy)» Ελλιπής φροντίδα σε 75% των θανάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1. Που βρίσκεται η καρδιά; Α) Εξ ολοκλήρου στο αριστερό μεσοθωράκιο Β) Πίσω από την τραχεία Γ) Εξ ολοκλήρου στο δεξί μεσοθωράκιο Δ) Μπροστά από την τραχεία Ε) Παρασπονδυλικά αριστερά 2. Ποια από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

e-cardio.gr e-cardio.gr Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο

e-cardio.gr e-cardio.gr Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο e-cardio.gr e-cardio.gr Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Η καρδιά μας Η καρδιά μας H καρδιά είναι ένα μυώδες όργανο το οποίο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση του επεµβατικού monitoring στην αναισθησία. Αναισθησιολογικό τµήµα Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Χρήση του επεµβατικού monitoring στην αναισθησία. Αναισθησιολογικό τµήµα Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΕΛΙΣΜΟΣ» Χρήση του επεµβατικού monitoring στην αναισθησία. Α. Σταθόπουλος, Χ. Χάµος, Ο. Κισκήρα, Α. Ψευδή Αναισθησιολογικό τµήµα Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΕΛΙΣΜΟΣ» To monitoring του ασθενούς αποτελεί κλειδί στην παροχή αναισθησιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιατρική Καρδιολογία. Συντονίστρια: Αφροδίτη Τζίφα, MD(Res), MRCP, FRCPCH

Παιδιατρική Καρδιολογία. Συντονίστρια: Αφροδίτη Τζίφα, MD(Res), MRCP, FRCPCH Παιδιατρική Καρδιολογία Συντονίστρια: Αφροδίτη Τζίφα, MD(Res), MRCP, FRCPCH 2013-2014 Εισαγωγή Το Νοσοκομείο Παίδων «Μητέρα» προσφέρει πλήρη κύκλο μετεκπαιδευτικών σεμιναρίων Παιδοκαρδιολογίας, σε ιατρούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

KΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

KΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ KΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Βασιλική Δ. Μιχαλίτση Μαιευτήρας Γυναικολόγος, MD, MSC RCR/RCOG in Maternal Medicine Heart Disease and Pregnancy Specialist Υπότροφος ΕΚΠΑ Γ Μαιευτικής-Γυναικολογική Κλινικής,Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Για τα φάρμακα ισχύoυν οι γενικές διατυπώσεις Συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη λήψη στο πρώτο τρίμηνο"

Για τα φάρμακα ισχύoυν οι γενικές διατυπώσεις Συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη λήψη στο πρώτο τρίμηνο Για τα φάρμακα ισχύoυν οι γενικές διατυπώσεις Συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη λήψη στο πρώτο τρίμηνο" ή Προσοχή στη χορήγηση: Κύηση-Γαλουχία ή Προσοχή στη χορήγηση: Κύηση- Γαλουχία: Δεν υπάρχουν δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α 19.00-19.30 Τελετή Έναρξης Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ο ασθενής μας 32 ετών Εισαγωγή : 10 / 05 / 2012 Αιτία εισαγωγής : γενικευμένο οίδημα ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από 2 μήνου Eπιδείνωση οιδημάτων κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg).

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg). EMA/47517/2015 EMEA/H/C/000829 Περίληψη EPAR για το κοινό ετεξιλική δαβιγατράνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακός Πόρος - Επεµβατική Σύγκλειση

Αρτηριακός Πόρος - Επεµβατική Σύγκλειση 1 Αρτηριακός Πόρος - Επεµβατική Σύγκλειση Η φυσιολογική καρδιά Η φυσιολογική καρδιά είναι µία αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µίας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΣ Κ. ΚΟΥΤΙΝΑΣ, DVM,

ΧΡΗΣΤΟΣ Κ. ΚΟΥΤΙΝΑΣ, DVM, Καρδιοφαρµακολογία ΧΡΗΣΤΟΣ Κ. ΚΟΥΤΙΝΑΣ, DVM, PhD Λέκτορας Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Κατηγορίες φαρµάκων ιουρητικά Αγγειοδιασταλτικά Θετικά ινοτρόπα Αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου Εξετάσεις λειτουργίας του θυρεοειδούς: διάγνωση και παρακολούθηση των διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Πεδίο Εφαρμογής Οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια. Σαλβουταμόλη

Ασφάλεια. Σαλβουταμόλη Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση, κατά περίπτωση, των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 21 Επιστημονικά

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΟΚΑΪΝΗΣ

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΟΚΑΪΝΗΣ 85 ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΟΚΑΪΝΗΣ Κωνσταντίνος Δ. Μάλλιος Α.Ε. Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ Από τις διάφορες ναρκωτικές ουσίες η

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ-ΤΟΚΕΤΟ-ΛΟΧΕΙΑ. Διαμαντής Α. Χλωρός Πνευμονολόγος Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ

ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ-ΤΟΚΕΤΟ-ΛΟΧΕΙΑ. Διαμαντής Α. Χλωρός Πνευμονολόγος Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ-ΤΟΚΕΤΟ-ΛΟΧΕΙΑ Διαμαντής Α. Χλωρός Πνευμονολόγος Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Θεσσαλονίκη 16 Μαΐου 2011 Επιδημιολογία δύσπνοιας στη φυσιολογική κύηση Είναι συχνή 50% στον 5 ο 75% στον

Διαβάστε περισσότερα

(Monitored Anesthesia Care MAC)

(Monitored Anesthesia Care MAC) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΕ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑΣ Α. Μπαϊρακτάρη, Β. Αρώνη, Φ. Γιαννακά, Μ. Κοκολάκη, Ε. Μαστροκώστα H χειρουργική και η αναισθησία σε επεµβάσεις µιας ηµέρας θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι: Θερμοκρασία. Αρτηριακός σφυγμός. Αναπνοή. Αρτηριακή πίεση

Ποια είναι: Θερμοκρασία. Αρτηριακός σφυγμός. Αναπνοή. Αρτηριακή πίεση ΖΩΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ 1 Θερμοκρασία Ποια είναι: Αρτηριακός σφυγμός Αναπνοή Αρτηριακή πίεση 2 Θερμοκρασία σώματος Ορισμός: Είναι το αποτέλεσμα του ισοζυγίου μεταξύ παραγόμενης και αποβαλλόμενης θερμότητας. Ρυθμίζεται

Διαβάστε περισσότερα

fondaparinux melagatran ximelagatran :

fondaparinux melagatran ximelagatran : ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟ ΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο Γ.Χαλµούκη, Ν. Σκάρπα, Ε. Παπασπύρου, Α. Μελά, Σ. Κωστάκη Αναισθησιολογικό τµήµα ΓΝΑ «Ασκληπιείο Βούλας» Οι χειρουργικοί ασθενείς έχουν

Διαβάστε περισσότερα

4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος

4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος Αρρυθμίες στις γυναίκες. Τι ιδιαίτερο; 4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος Karen Yee A recent report of the Euro Heart project

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικό σκληρόδερμα

Συστηματικό σκληρόδερμα Συστηματικό σκληρόδερμα Π.Γ. Βλαχογιαννόπουλος En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο συστηματικό σκληρόδερμα είναι μία χρόνια νόσος η οποία λειτουργεί με αυτοάνοσο μηχανισμό. Τα ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καρδιολογικός Ασθενής

Ο Καρδιολογικός Ασθενής ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 265 Ο Καρδιολογικός Ασθενής ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΣΑΟΥΣΗ, ΤΑΤΙΑΝΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κάθε χρόνο περίπου 30 εκατομμύρια ασθενείς στις ΗΠΑ υποβάλλονται σε μη καρδιοχειρουργικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΑΝΑΣΚΟΠΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Διονυσία Νούση 1 Ελένη Μπερούκα 1 1. ΤΕ, Μsc, Νοσηλεύτρια Μsc, Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, Αθήνα Περίληψη Οι συγγενείς καρδιοπάθειες αποτελούν τη 2η κύρια

Διαβάστε περισσότερα