ΓΎΨΙΝΕΣ ΑΝΆΓΛΥΦΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΉΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΙΒΗΡΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΎΨΙΝΕΣ ΑΝΆΓΛΥΦΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΉΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΙΒΗΡΩΝ"

Transcript

1 47 ΓΎΨΙΝΕΣ ΑΝΆΓΛΥΦΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΉΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΙΒΗΡΩΝ Ο γλυπτός διάκοσμος του καθολικού της μονής Ιβήρων (εικ. 1, σχ. 1), αν εξαιρέσουμε το μαρμάρινο τέμπλο 1, δεν έχει ακόμη μελετηθεί στο σύνολο του. Σ' αυτόν συγκαταλέγονται οι κίονες και τα κιονόκρανα του κυρίως ναού και των διβήλων ανοιγμάτων των χορών, τα μαρμάρινα περιθυρώματα του κυρίως ναού, της λιτής και του εξωνάρθηκα, καθώς και τα θωράκια στους δύο χορούς και άλλα σε δεύτερη χρήση στο σύνθρονο της κεντρικής κόγχης του ιερού και στην υαλόφρακτη δυτική στοά. Εκτός από τα μαρμάρινα γλυπτά, στο καθολικό των Ιβήρων συναντούμε και πολύ αξιόλογες ανάγλυφες γύψινες διακοσμήσεις από τη βυζαντινή εποχή 2, από τις οποίες η μία πλαισιώνει το τοξωτό άνοιγμα του ταφικού αρκοσολίου στο βόρειο άκρο της λιτής και εξετάστηκε με την ευκαιρία της έ ρευνας των τάφων των κτητόρων της μονής 3 (εικ. 2). Μια δεύτερη γύψινη διακόσμηση, με τη μορφή τριπλού αψιδώματος, που θα αποτελέσει και το κύριο αντικείμενο της παρούσας μελέτης, εντοπίζεται πάνω από το υπέρθυρο της βασιλείου πύλης, της κεντρικής δηλαδή θύρας που οδηγεί από τη λιτή στον κυρίως ναό (σχ. 1). Το γύψινο αψίδωμα πάνω από το υπέρθυρο της βασιλείου πύλης έχει σύνθετη μορφή και αποτελείται (εικ. 3-4, σχ. 2-3) από ένα κεντρικό υπερυψωμένο τόξο, το οποίο στηρίζεται σε δύο κιονίσκους ημικυκλικής διατομής και πλαισιώνεται δεξιά και αριστερά από δύο χαμηλότερα τόξα, με μορφή 1. Θ. Ν. Παζαράς, «Το μαρμάρινο τέμπλο του καθολικού της Μονής Ιβήρων», Άγιον Όρος, Φύση-Λατρεία-Τέχνη, Πρακτικά Συνεδρίων εις το πλαίοιον των παραλλήλων εκδηλώσεων της Εκθέσεως «Θησαυροί τον Αγίου Όρους», τ. Β', Θεσσαλονίκη 2001, σσ Στο καθολικό των Ιβήρων, παράλληλα με τις γύψινες διακοσμήσεις των βυζαντινών χρόνων, παρατηρούνται και γύψινες διακοσμήσεις στους φεγγίτες των δύο πλαγίων θυρών του κυρίως ναού, καθώς και στο παράθυρο της κεντρικής κόγχης του ιερού, με χρωματιστά γυαλιά, βλ. Γ. Σμυρνάκης, Το Άγιον Όρος, εν Αθήναις 1903, Φωτογραφική α νατύπωση της έκδοσης του 1903 με ευρετήριο, Καρυές Αγίου Όρους 1988, σ Τα γύψινα αυτά διαφράγματα προφανώς είναι σύγχρονα και πρέπει να έγιναν στον 18ο αι., αν κρίνει κανείς από το κείμενο της επιγραφής που είναι γραμμένη στο υαλοστάσιο της κόγχης, βλ. G. Millet - J. Pargoire et L. Petit, Recueil des inscriptions chrétiennes de Γ Athos, Paris 1904, σ. 73, αρ Θ. Ν. Παζαράς, «Οι κτητορικοί τάφοι στο καθολικό της μονής Ιβήρων», Βυζαντινά 26 (2006) (στο εξής: «Κτητορικοί τάφοι Ιβήρων»).

2 48 Θεοχάρης Ν. Παζαράς τεταρτοκυκλίου (συνολικό πλάτ. 3,45 μ., μέγ. ύψ. 2 μ.). Δεν είναι γνωστό εάν αρχικά το αψίδωμα περιέβαλε κάποιες ζωγραφιστές απεικονίσεις, σήμερα πάντως το τύμπανο του μεσαίου τόξου καταλαμβάνει τοιχογραφία με παράσταση της Παναγίας Οδηγήτριας (εικ. 4-5), η οποία είχε μεταφερθεί παλαιότερα από το μετόχι της Μονής στη Θάσο 4 και επισκευάστηκε το Τότε πιθανώς επιχρυσώθηκε και όλη η αψιδωτή σύνθεση, όπως τη βλέπουμε σήμερα. Τα ακραία τεταρτοκυκλικά τόξα περικλείουν από ένα γραπτό υ- ψίποδο ανθοδοχείο με λουλούδια (εικ. 6-7) που ίσως έγινε μαζί με την τοιχογράφηση της λιτής το έτος Όλα τα τόξα διαμορφώνονται από μία εξέχουσα στενή ταινία στην ε ξωτερική πλευρά, μία πλατύτερη στο μέσον σε χαμηλότερο επίπεδο και μία πολύ λεπτή που περιτρέχει την εσωτερική παρυφή τους. Η υπερυψωμένη ταινία, που περιβάλλει εξωτερικά ως επιστέγασμα και τα τρία τόξα, κοσμείται με ένα συνεχόμενο σφιχτοδεμένο πλοχμό από διμερείς ταινίες, απλούστερο στο μεσαίο τόξο και συνθετότερο στα ακραία. Επίσης και ο διάκοσμος της πλατιάς ταινίας στο μέσον διαφοροποιείται: στα πλαϊνά τόξα αποτελείται από δίκλωνο ελικοειδή βλαστό με κόμβους, που περικλείει πεντάφυλλα ανθέμια μέσα στους συστρεφόμενους μίσχους του, ενώ στο μεσαίο τόξο η πλατιά ταινία καλύπτεται από ελισσόμενο βλαστό με κάλυκες όρθιους και ανεστραμμένους, από όπου φυτρώνουν ημιανθέμια. Την εσωτερική παρυφή του μεσαίου τόξου περιτρέχει λεπτή οδοντωτή ταινία με τριγωνικές απολήξεις, ενώ η εσωτερική πλευρά των ακραίων τόξων ορίζεται από σειρά σχηματοποιημένων αστραγάλων. Οι κιονίσκοι που ανακρατούν το μεσαίο τόξο είναι επίσης καταστόλιστοι με ανάγλυφο διάκοσμο από τις βάσεις ως τα κιονόκρανα (εικ. 6-7, σχ. 2-3). Τις βάσεις περιζώνουν μικροί κύκλοι, συνδεόμενοι με κόμβους που περικλείουν τετράφυλλους ρόδακες, ενώ οι κορμοί καλύπτονται από φολιδωτό πλέγμα με οφθαλμούς. Τα κιονόκρανα έχουν τη φόρμα των κορινθιακών κιονόκρανων και καλύπτονται με μία σειρά τρίφυλλων σχηματοποιημένων ακανθοειδών ανθεμίων και έλικες στις γωνίες. 4. Σμυρνάκης, ο.jr., σ Σύμφωνα με την επιγραφή στο μαρμάρινο υπέρθυρο της εισόδου: Αϋτη ή παρούσα είκών της Θεομήτορο(ς) προ χρόνων πολλών μετενεχθεϊσα δια θαύματος εκ της νήσου Θάσου είς την Ιεράν μονήν των Ιβήρων καί τεθείσα εις ην όραται θέσιν, νυν δε επιδιορθωθεϊσα δαπάνη του εξ Ήρακλείτσας άρχιμανδρίτου Κυρίλλου Ίβηρίτου, χειρ Μιχαήλου μονάχου +Έν ετει βλ. Millet - Pargoire - Petit, ό.π., σ. 69, αρ Η τοιχογράφηση της λιτής προκύπτει από τη γραπτή επιγραφή πάνω και δεξιά α πό την είσοδο του παρεκκλησίου των Αγίων Αρχαγγέλων: Άνιστορήθη ο παρών νάρθηξ δια συνδρομής καί εξόδου του όσιωτάτου γέροντος Κυρίλλου, ήγουμενεύοντος του πανοσιωτάτου πατρός ημών κυρ Άβραμίου μψξη (1768), βλ. Millet - Pargoire - Petit, ό.π., σ. 69, αρ. 229.

3 Γύψινες ανάγλυφες διακοσμήσεις στο καθολικό της Μονής Ιβήρων 49 Τα ακραία τόξα φαίνεται να πατούσαν πάνω σε ένα είδος γύψινου επικράνου, το οποίο παρουσιάζει αρκετές φθορές στην επιφάνεια και την απόληξη του, καθώς και υπολείμματα κόκκινου χρώματος, πιθανώς αρχικού (εικ. 8-9). Οι όψεις και των δύο επικράνων κοσμούνται με τρεις σειρές επάλληλων ακανθοειδών ανθεμίων, τα οποία συνενώνονται, δημιουργώντας πεταλόσχημα ή ημικυκλικά μοτίβα. Ποια είναι η αφετηρία της διαμόρφωσης ενός τέτοιου τριπλού, συμμετρικού αψιδώματος δεν μπορεί κανείς να πει με βεβαιότητα, πρέπει όμως να επισημανθεί ότι το βασικό αυτό σχήμα, με ένα πλήρες δηλαδή υπερυψωμένο τόξο στο μέσον και από ένα τεταρτοκύκλιο στα άκρα, θυμίζει παρόμοια αψιδώματα στις εξωτερικές όψεις των ναών, ήδη από τη μεσοβυζαντινή ε ποχή. Τα τεταρτοκυκλικά αψιδώματα εμφανίζονται αρχικά με τη μορφή παραθύρων στη σχολή της Κωνσταντινούπολης 7, στοιχείο που περνά αρκετά πρώιμα στην ελλαδική σχολή, όπου τα ακραία τεταρτοκυκλικά πτερύγια μεταπλάθονται και αποκτούν καθαρά διακοσμητικό χαρακτήρα, πλαισιώνοντας στο μέσον μονόλοβα ή δίλοβα τοξωτά παράθυρα 8. Εκτός από την αρχιτεκτονική, ανάλογες διακοσμητικές συνθέσεις δεν λείπουν και από τη μικροτεχνία, όπως δείχνει το ελεφαντοστέϊνο πλακίδιο στο Βερολίνο, με τη στέψη του Λέοντα του ΣΤ του Σοφού ( ) 9, όπου αντί των τόξων υ πάρχουν αβαθείς κόγχες. Ακόμη στα εικονογραφημένα χειρόγραφα θα μπορούσε να ιδεί κανείς ίσως μια μακρινή ιδέα του διακοσμητικού αυτού θέματος, όπου τρίλοβα τόξα, στηριζόμενα σε κιονίσκους πλαισιώνουν προσωπογραφίες συγγραφέων, ευαγγελικές ή άλλες θρησκευτικές σκηνές 10. Όσον αφορά στα επιμέρους ανάγλυφα θέματα του γύψινου αψιδώματος των Ιβήρων, αυτά έχουν ευρύτατη χρήση στη διακοσμητική της μεσοβυζαντινής περιόδου, τόσο στη μνημειακή ζωγραφική και τα εικονογραφημένα χειρόγραφα, όσο και στη μικροτεχνία και προπάντων τη γλυπτική. Έτσι λοιπόν, 7. Για την κωνσταντινουπολιτική προέλευση αυτού του διακοσμητικού σχήματος συνηγορεί το παράδειγμα του καθολικού του Οσίου Λουκά, όπου το τρίλοβο παράθυρο στο αέτωμα της νότιας πλευράς παρουσιάζει πλαϊνά τεταρτοκύκλια τα οποία αργότερα εντοιχίστηκαν, βλ. Γ. Βελένης, Ερμηνεία του εξωτερικού διακόσμου στη βυζαντινή αρχιτεκτονική, Θεσσαλονίκη 1984, σ. 263 σημ. 1* απεικόνιση βλ. Ευ. Στίκας, Το οικοαομικόν χρονικόν της μονής του Οσίου Λουκά Φωκίδος, εν Αθήναις 1970, πίν. 104α, 105 και 115β. 8. Για την εμφάνιση και εξέλιξη της τριμερούς αυτής αψιδωτής σύνθεσης στον αρχιτεκτονικό διάκοσμο βλ. Βελένης, ό.π., σ. 65 κ.ε., σποραδικά και προπάντων σ. 262 κ.ε., και σημ. 1 στη σ. 263, με άφθονες απεικονίσεις και κυρίως στους πίν. 80β, 87β, 88α και 90β. 9. The Glory of Byzantium. Art and Culture of the Middle Byzantine Era, A.D , H. C. Evans - W. D. Wixon (επιμ.), New York, The Metropolitan Museum of Art, 1997, αρ. 138, σ Βλ. Γ. Γαλάβαρης, «Ζωγραφική βυζαντινών χειρογράφων», Ελληνική Τέχνη, Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1995, εικ. 146 και 147* V. Lazarev, Storia della pittura bizantina, Torino 1967, εικ

4 50 Θεοχάρης Ν. Παζαράς ο ελικοειδής βλαστός με τα ανθέμια στα πλαϊνά τόξα είναι θέμα που ξεκινά από τα ρωμαϊκά και παλαιοχριστιανικά χρόνια, με φυσιοκρατικό χαρακτήρα στην αρχή και εν συνεχεία εξελίσσεται στη μεσαιωνική εποχή σε ένα σχηματοποιημένο και ρυθμικά επαναλαμβανόμενο μοτίβο 11. Στα μεσοβυζαντινά χρόνια, κυρίως στον 10ο-11ο αι., το βλέπουμε να εφαρμόζεται σε έργα μεταλλοτεχνίας, όπως π.χ. στην ορειχάλκινη θύρα της Μονής Μεγίστης Λαύρας 12 του Αγίου Όρους, σε τοιχογραφίες του Tantali Kilise (Soğanlı) της Καππαδοκίας (έτους ) 13, σε εικονογραφημένα χειρόγραφα 14 καθώς και στη γλυπτική, στον τάφο των παλαιότερων κτητόρων στο νότιο άκρο της λιτής του καθολικού της Ιβήρων (έτους 1045) 15, σε κιονόκρανα του Αγίου Μάρκου Βενετίας (τέλους 11ου αι.) 16, στους πεσσίσκους του τέμπλου του παρεκκλησίου του Αγίου Νικολάου 17 στο Βατοπέδι καθώς και σε γύψινους κοσμήτες 18 στο καθολικό πάλι της μονής Βατοπεδίου (τέλος 10ου αι.). Ιδιαίτερα μάλιστα στενή είναι η σχέση του τοξωτού πλαισίου στην Ιβήρων με αυτό στο δίλοβο τοξωτό άνοιγμα του νότιου χορού του καθολικού στο Βατοπέδι, όπου η ομοιότητα δεν περιορίζεται μόνο στον ελικοειδή βλαστό αλλά επεκτείνεται και στη συνολική, σχεδόν, διαμόρφωση και σε άλλα διακοσμητικά στοιχεία του τόξου 19. Το κεντρικό θέμα του μεσαίου τόξου στη βασίλειο πύλη του καθολικού των Ιβήρων (εικ. 4-5, σχ. 2-3) αποτελεί μια παραλλαγή του ελισσόμενου βλαστού και αποτελείται από κάλυκες όρθιους και ανεστραμμένους από ό που φυτρώνουν ημιανθέμια. Το θέμα αυτό δεν είναι πολύ σύνηθες, το γνωρίζουμε όμως και από τους γύψινους κοσμήτες στις παραστάδες ανατολικά από τους χορούς του καθολικού του Βατοπεδίου 20, αλλά και από εικονογραφημένα χειρόγραφα και συγκεκριμένα από τον κώδ. 417, φ. 13β (Ιωάννης της Κλίμακος) της μονής Σινά, ο οποίος χρονολογείται στα μέσα του 10ου αι. 21 Μάλιστα, ο βλαστός σε αυτό το χειρόγραφο είναι πολύ πλούσιος, 11. Βλ. Ch. Bouras, «The Byzantine Bronze Doors of the Great Lavra Monastery on Mount Athos», JOB 24 (1975) Ό.π, , αρ. 8, πίν Βλ. Μ. Restle, Die byzantinische Wandmalerei in Kleinasien, III, Recklinghausen 1967, εικ Πα τις διάφορες μορφές των φυτικών διακοσμήσεων στα χειρόγραφα βλ. Α. Frantz, «Byzantine Illuminated Ornament. A Study in Chronology», ArtBull 16 (1934) 60 κ.ε. 15. Παζαράς, «Κτητορικοί τάφοι Ιβήρων», ό.π., 126, εικ Μ. Dennert, «Mittelbyzantinische Kapitelle. Studien zu Typologie und Chronologie», Asia Minor Studien 25 (1997) 31-32, αρ. 50, πίν Θ. Ν. Παζαράς, Τα βυζαντινά γλυπτά του καθολικού της μονής Βατοπεδίου, Θεσσαλονίκη 2001, σ. 93, εικ (στο εξής: Γλυπτά Βατοπεδίου). 18. Ό.π, σ. 59, σχ. 22β, εικ Ό.π, σ. 61, εικ Ό.π, σ. 59, σχ. 22γ1-γ2, εικ. 75α-75β. 21. Βλ. Κ. Weitzmann - G. Galavaris, The Monastery of Saint Catherine at Mount

5 Γύψινες ανάγλυφες διακοσμήσεις στο καθολικό της Μονής Ιβήρων 51 με ημιανθέμια που εκφύονται από κέρατα Αμάλθειας, μια υπόμνηση ίσως της αρχαίας καταγωγής του θέματος. Οι πλοχμοί, που περιβάλλουν εξωτερικά την τοξωτή σύνθεση, αποτελούν ένα αρχαιότατο κόσμημα και συναντιούνται σε πολλές παραλλαγές ή δη στα παλαιοχριστιανικά δάπεδα 22. Εδώ εμφανίζονται με δύο μορφές, μία απλούστερη στο μεσαίο τόξο από δύο διμερείς ταινίες που συμπλέκονται εν είδει αλυσίδας και μία συνθετότερη στις άκρες από τρεις διμερείς ταινίες που σχηματίζουν πλεξίδα. Ο απλός αλυσιδωτός πλοχμός του μεσαίου τόξου χρησιμοποιείται ως πλαίσιο ή διαχωριστική ταινία των διακοσμητικών θεμάτων σε πρώιμα και μεσοβυζαντινά αρχιτεκτονικά γλυπτά, κιονόκρανα 23 και υπέρθυρα 24, αλλά και σε ταφικά μνημεία 25 και σαρκοφάγους 26, καθώς και σε ελεφαντοστά 27. Πανομοιότυπος αλυσιδωτός πλοχμός ορίζει ακόμη εξωτερικά τα γύψινα τοξωτά πλαίσια των δίλοβων ανοιγμάτων των χορών, καθώς και τους επίσης γύψινους κοσμήτες στην κάτω στάθμη του καθολικού της μονής Βατοπεδίου (τέλος 10ου αι.) 28. Επιπλέον, στο γύψινο αψίδωμα του ταφικού αρκοσολίου στο βόρειο άκρο της λιτής του καθολικού των Ιβήρων η προεξέχουσα επίστεψη του τόξου κοσμείται πάλι με απλό αλυσιδωτό πλοχμό (εικ. 2) που ταυτίζεται απόλυτα με αυτόν στο εξεταζόμενο τριπλό αψίδωμα του θυρώματος της λιτής. Ανάλογη ευρεία χρήση έχει και ο συνθετότερος πλοχμός που επιστέφει Sinai. The Illuminated Greek Manuscripts, I, Princeton New Jersey 1990, σσ , εικ. 32, πίν. XXXV και έγχρ. πίν. Ib. 22. Στ. Πελεκανίδης, Σύνταγμα των παλαιοχριστιανικών δαπέδων της Ελλάδος, Ι, Θεσσαλονίκη 1974, σ. 29, πίν. 35α, 36,78α, 106 κτλ. 23. Σε κιονόκρανο πιθανώς τέμπλου από τον ναό της Κοιμήσεως στη Νίκαια, 8ος αι. (Dennert, ό.π., 72, αρ. 75, πίν. 14) και σε επίθημα κιονόκρανου στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών, 9ος αι. (Μ. Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών. Κατάλογος, Αθήνα 1999, σ. 83, αρ. 114). 24. Ως διαχωριστική ταινία ανάμεσα στα θέματα σε μία σειρά υπερθύρων του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών, 10ος αι. (Σκλάβου-Μαυροειδή, ό.π., σσ , αρ. 135,136 και 137). 25. Στα μέτωπα δύο ταφικών αρκοσολίων από εκκλησία στη Σεβάστεια της Φρυγίας, 11ος αι. [Ν. Firatli, «Découverte d'une église byzantine à Sebaste de Phrygie», Cah. Arch. 19 (1969) , εικ A. Grabar, Sculptures byzantines du Moyen âge II, (Xle-XIVe siècle), Paris 1976, αρ. 11, σ. 42, πίν. Vila, Vlla-b]. 26. Κυρίως σε σαρκοφάγους των παλαιολόγειων χρόνων, όπως του Ιωάννη Κομνηνού Καμύτζη στη Βέροια, (Θ. Ν. Παζαράς, Ανάγλυφες σαρκοφάγοι και επιτάφιες πλάκες της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου στην Ελλάδα, Αθήνα 1988, αρ. 10, πίν. 8) και της Αννας Μαλιασηνής στο Πήλιο, (Παζαράς, αυτ., αρ. 45Β-Δ, πίν. 31,32β, 33). 27. Ως πλαίσιο διαχώρων σε δίπτυχο με σκηνές από τη ζωή του Χριστού στο Μιλάνο, 10ος αι. (Α. Goldschmidt - Κ. Weitzmann, Die Elfenbeinskulpturen des X.-XIII. Jahrhunderts, II, Berlin 1979, αρ. 42, πίν. XVIII). 28. Παζαράς, Γλυπτά Βατοπεδίου, ό.π., σ. 58 κ.ε., εικ. 73,75α-75β, 76,77 και 78.

6 52 Θεοχάρης Ν. Παζαράς τα δύο ακραία τόξα στη βασίλειο πύλη των Ιβήρων (εικ. 6-7, σχ. 2-3), ο ο ποίος εφαρμόζεται κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο στα μαρμάρινα γλυπτά 29, στα εντοίχια ψηφιδωτά 30, στα εικονογραφημένα χειρόγραφα 31, σε έργα μεταλλοτεχνίας 32 και σε ελεφαντοστά 33. Ας σημειωθεί ακόμη ότι παρόμοιος σφιχτοδεμένος πλοχμός εντοπίζεται και στις γύψινες παραστάδες των δύο ακραίων δίδυμων παραθύρων της λιτής του καθολικού της μονής Βατοπεδίου 34, η οποία λιτή μπορεί να χρονολογηθεί στις αρχές του 11ου αι. 35 Οι καταστόλιστοι κιονίσκοι που ανακρατούν το μεσαίο τόξο του τριπλού αψιδώματος των Ιβήρων, με τα φολιδωτά κοσμήματα που περικλείουν ένα είδος οφθαλμών, δεν μου είναι γνωστοί από τα μαρμάρινα γλυπτά. Ωστόσο μπορεί να δει κανείς μια αντίστοιχη ιδέα στο διάτρητο αλυσιδωτό διάκοσμο των κιονίσκων των κιβωρίων που απεικονίζονται σε ελεφαντοστέινα πλακίδια του 10ου αι. 36 Τα κορινθιάζοντα κιονόκρανα των κιονίσκων κοσμούνται με μια σειρά α πό ιδιότυπα λεπτά, όρθια ακανθοειδή ανθέμια, εντελώς σχηματοποιημένα και με αιχμηρές απολήξεις, οι οποίες συνενώνονται και δημιουργούν τριγωνικά αρνητικά σχέδια. Ομοίως πολύ χαρακτηριστικοί είναι και οι οφθαλμοί που διαμορφώνονται στη βάση των ανθεμίων από τη συνένωση των διπλανών φύλλων. Πανομοιότυπα ανθέμια αποτελούν τις πλαϊνές εκβλαστήσεις μεγάλων 29. Μερικά σχετικά παραδείγματα αποτελούν ένα θωράκιο του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών, 11ος αι. (Σκλάβου-Μαυροειδή, ό.π., σσ , αρ. 175), δύο θωράκια του Αρχαιολογικού Μουσείου της Κωνσταντινούπολης, Grabar, ό.π., πίν. XVIe και XVIIb και ο μαρμάρινος πλεχτός σταυρός από την Παναγία του Οσίου Λουκά, γ' τέταρτο 10ου αι. (Λ. Μπούρα, Ο γλυπτός διάκοσμος του ναού της Παναγίας στο μοναστήρι του Οσίου Λουκά, Αθήνα 1980, σ. 48, εικ ). 30. Ως διακοσμητική ταινία στα ψηφιδωτά της Νέας Μονής της Χίου, βλ. Μ. Kambouri-Vamvoukou, Les motifs décoratifs dans les mosaïques murales du XL siècle (δακτυλογραφ. διδακτορική διατριβή), Paris 1983, σσ , όπου και σχέδιο απεικόνιση βλ. Ντ. Μουρίκη, Τα ψηφιδωτά της Νέας Μονής Χίου, Αθήνα 1985, εικ Cod. 213, φ. 196β από το Σινά στην Κρατική Βιβλιοθήκη του Leningrad (έτους 967), βλ. Weitzmann - Galavaris, ό.π., σ. 35 κ.ε., έγχρ. πίν. Ile. Επίσης στις Ομιλίες Ι. Χρυσοστόμου (Laur. Plut , φ. 200β, έτους 1021) βλ. Ι. Spatharakis, Corpus of Dated Illuminated Greek Manuscripts to the Year 1453,1-II, Leiden 1981, αρ. 45, εικ Ως πλαίσιο στα διάχωρα της ορειχάλκινης θύρας της μονής Μεγίστης Λαύρας, τέλος 10ου αι., βλ. Bouras, ό.π., αρ. 4, σ. 240, εικ. 1-3, πίν Στο κιβώριο ενός ελεφαντοστέϊνου πλακιδίου στο Παρίσι, β' μισό 10ου αι. (Goldschmidt - Weitzmann, ό.π., αρ. 101, πίν. XXXIX). 34. Παζαράς, Γλυπτά Βατοπεδίου, ό.π., σ. 78, εικ Σχετικά με τη χρονολόγηση της λιτής βλ. Στ. Μαμαλούκος, Καθολικό Βατοπεδίου. Ιστορία και Αρχιτεκτονική (δακτυλογραφ. διδακτορική διατριβή), Αθήνα 2001, σ Για τη χρονολόγηση της λιτής βλ. επίσης και Παζαράς, Γλυπτά Βατοπεδίου, ό.π., σ Σε πλακίδιο στο Μόναχο, με παράσταση Κοίμησης της Θεοτόκου (Goldschmidt - Weitzmann, ό.π., αρ. 1, πίν. Ι), σε πλακίδιο στη Νέα Υόρκη, με παράσταση Σταύρωσης (αυτ., αρ. 6, πίν. Π) και σε πλακίδιο παλαιότερα στο Παρίσι, με παράσταση Αποκαθήλωσης (αυτ., αρ. 71, πίν. XXXVIII).

7 Γύψινες ανάγλυφες διακοσμήσεις στο καθολικό της Μονής Ιβήρων 53 γωνιακών φύλλων άκανθας σε ένα μάλλον μεσοβυζαντινό κιονόκρανο από τα Μύλασα (Milas) της Καριάς 37. Επίσης, παρόμοια, λεπτά ακανθοειδή ανθέμια στη σειρά περιτρέχουν και την εσωτερική παρυφή ενός μαρμάρινου τόξου α πό τον Άγιο Δημήτριο Θεσσαλονίκης, πιθανώς από το μέτωπο ταφικού αρκοσολίου 38. Για τη χρονολόγηση του γλυπτού αυτού δεν υπάρχει ομοφωνία, η α πόδοση του όμως στη μεσοβυζαντινή εποχή θα ήταν προτιμότερη 39. Τέλος τα όρθια ακανθοειδή ανθέμια, με τους έντονους οφθαλμούς στη βάση, τα οποία κοσμούν τα επίκρανα όπου στηρίζονται τα ακραία τόξα (εικ. 8-9, σχ. 2-3), μοιάζουν αρκετά με αυτά στα κιονόκρανα των γύψινων προσκυνηταρίων του Πρωτάτου 40. Αναλογίες παρουσιάζουν επίσης και με τα κιονόκρανα στο μαρμάρινο τόξο από τον Άγιο Δημήτριο Θεσσαλονίκης που αναφέρθηκε παραπάνω 41. Εκείνο που χαρακτηρίζει το γύψινο αψίδωμα της βασιλείου πύλης στο καθολικό των Ιβήρων είναι η συμμετρία στη σύνθεση του, ενώ ο ανάγλυφος διάκοσμος του διακρίνεται για την αξιοσημείωτη ποικιλία τόσο στα φυτικά ό σο και στα γεωμετρικά μοτίβα, καθώς και για την εξαιρετική ακρίβεια και λεπτότητα στην εκτέλεση του. Παρατηρεί κανείς μια μεγάλη ποικιλία παραλλαγών των ίδιων θεμάτων, πάντα όμως μέσα στην ίδια ευρύτερη οικογένεια, πράγμα που φανερώνει την ενότητα του διακόσμου και μάλιστα στο πλαίσιο της κλασικίζουσας αντίληψης της Μακεδόνικης Αναγέννησης και της καλλιτεχνικής ευαισθησίας της Κωνσταντινούπολης. Στην άποψη αυτή συνηγορεί και η κατά περίπτωση μικρογραφική απόδοση των θεμάτων των τόξων και κυρίως η συγγένεια τους με ελεφαντοστέϊνα, επίσης κωνσταντινουπολίτικα, έργα. Όσον αφορά τώρα στη χρονολόγηση, το αψίδωμα μπορεί ασφαλώς να α ποδοθεί στη μεσοβυζαντινή εποχή και μάλιστα στον 10ο-11ο αι., όπως έδειξαν τα παράλληλα συγκριτικά παραδείγματα από τη ζωγραφική, τη μικροτεχνία και κυρίως τη γλυπτική. Μία στενότερη χρονολόγηση βεβαίως μπορεί να στηριχτεί στην ίδρυση και την οικοδομική ιστορία του καθολικού, σε συνδυασμό και με τα ιστορικά δεδομένα. Σύμφωνα λοιπόν με τις αρχειακές πηγές, η μονή των Ιβήρων ιδρύθηκε στα 979/980 από τον Ιωάννη Τορνίκιο στη θέση της 37. Dennert, ό.π., 119, αρ Βλ. Γ. και Μ. Σωτηρίου, Η βασιλική του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης, Αθήναι 1952, σ. 182, πίν. 56γ. Η άποψη του Grabar {ό.π., αρ. 86.1, πίν. LXXIXa) ότι το τόξο ανήκε σε κιβώριο πρέπει να γίνει δεκτή με επιφύλαξη, λόγω του μεγάλου ανοίγματος του (2 μ.) και του γεγονότος ότι η οπίσθια όψη του είναι αδρά κατεργασμένη και επομένως εντοιχιζόταν. 39. Ο Grabar (ό.π., αρ. 86.1, πίν. LXXIXa) το αποδίδει στον 12ο ή 13ο αι., ενώ οι Σωτηρίου (ό.π., σ. 182, πίν. 56γ) το χρονολογούν, μάλλον πιο ορθά, στον 11ο-12ο αι. 40. Πρωτάτο, κυρ Μανουήλ Πανσέληνος, Ημερολόγιο 1996, κείμενο Ευθ. Τσιγαρίδας, συνέκδοση Οργανισμού Πολιτιστικής Πρωτεύουσας «Θεσσαλονίκη» Ιεράς Κοινότητος Αγίου Όρους, Θεσσαλονίκη 1996, εικόνες χωρίς αρίθμηση. 41. Βλ. στην παρούσα εργασία σημ. 38.

8 54 Θεοχάρης Ν. Παζαράς προϋπάρχουσας μονής του Κλήμεντος 42, χάρις στις δωρεές του αυτοκράτορα Βασιλείου του Β' 43. Το καθολικό, που είναι αφιερωμένο στην Παναγία, θα πρέπει να κτίστηκε με την ίδρυση της μονής, αφού αυτή χρακτηρίζεται σε έγγραφο του 982 ως Λαύρα της ύπεραγίας Θεοτόκου* 4. Βεβαίως το καθολικό των Ιβήρων, όπως και τα καθολικά άλλων αθωνικών μοναστηριών, δεν κατασκευάστηκε δια μιας αλλά παρουσιάζει διάφορες οικοδομικές φάσεις 45 και ο λοκληρώθηκε στα μέσα του 11ου αι. 46 Στον αρχικό πυρήνα θα πρέπει να α νήκει ο κυρίως ναός και η σημερινή λιτή 47, όπου και το εξεταζόμενο γύψινο α- ψίδωμα πάνω από τη βασίλειο πύλη. Αυτό βέβαια δεν είναι απαραίτητο να είχε γίνει εντελώς από την αρχή, καθώς δεν αποτελεί δομικό στοιχείο του ναού, θα μπορούσε όμως να ενταχθεί στις εργασίες που ακολούθησαν στις αρχές του 11ου αι. με την προσθήκη του παρεκκλησίου των Ταξιαρχών (1005) 48 ή στην περίοδο της οικοδομικής δραστηριότητας κατά την ηγουμενία του Γεωργίου Α' ( ) - ο οποίος χαρακτηρίζεται στον Βίο τον Γεωργίου του Λγιορείτου ως κτήτωρ και διακοσμητής 49 του ναού - ή ως και τα μέσα του 11ου αι., επί ηγουμενίας του Γεωργίου του Αγιορείτου ( ) 50. Ακόμη ένα σημαντικό στοιχείο για τη χρονολόγηση των γύψινων αψιδωμάτων των Ιβήρων είναι η επισημανθείσα ήδη ομοιότητα τους με τους γύψινους κοσμήτες και τα τόξα του καθολικού της μονής Βατοπεδίου που χρονολογείται στο τέλος του 10ου και τις αρχές του 11ου αι. 51 Το γεγονός αυτό αποτελεί μία επιπλέον επιβεβαίωση της στενής σχέσης των δύο καθολικών, του Βατοπεδίου δηλαδή και των Ιβήρων, τα οποία έχουν σχεδόν τις ίδιες διαστάσεις, την ίδια κάτοψη και πολλές άλλες ομοιότητες, ακόμα και σε λεπτομέρειες Βλ. J. Lefort - Ν. Oikonomidès - D. Papachryssanthou, Actes d' Iviron I [Archives de l'athos XIV], Paris 1985, σσ. 25 και 61 (στο εξής: Actes d'iviron Τ). 43. Ό.π., σ. 11, απόσπασμα εγγράφου του κριτού Λέοντος (1059 ή 1074), στ Ό.π., αρ. εγγρ. 4, στ. 23. Επίσης και σε έγγραφο του 985, ό.π., αρ. 7, στ Αναλυτικά για τις οικοδομικές φάσεις του καθολικού βλ. P. Mylonas, «Notice sur le katholikon d'iviron», Actes d' iviron I [Archives de l'athos XIV], σ. 64 κ.ε. Πρβλ. και Μαμαλούκος, ό.π., ο. 286 κ.ε., σχ Lefort - Oikonomidès - Papachryssanthou, Actes d'iviron Ι, ό.π., σ Mylonas, ό.π., 67, εικ Βλ. Β. Martin-Hisard, «La vie de Jean et Euthyme et le statut du monastère des Ibères sur l'athos», REB 49 (1991) 100, Βλ. σχετ. Lefort - Oikonomidès - Papachryssanthou, Actes d'iviron Ι, ό.π., ο. 62 σημ Σχετικά με τις εργασίες που πραγματοποίησε στο καθολικό κατά τη διάρκεια της ηγουμενίας του ο Γεώργιος ο Αγιορείτης βλ. ό.π., ο Για τη χρονολόγηση του καθολικού, με βάση τα γλυπτά, βλ. Παζαράς, Γλυπτά Βατοπεδίου, ό.π., σποράδην και σ Επίσης Μαμαλούκος, ό.π., σ. 201 κ.ε. 52. Βλ. P. Mylonas, «Le plan initial du catholicon de la Grande-Lavra au Mont Athos et la genèse du type du catholicon athonite», Cah. Arch. 32 (1984) 102, εικ. 17a-tr Μαμαλούκος, ό.π., σ. 287* πρβλ. και Παζαράς, Γλυπτά Βατοπεδίου, ό.π., σημ. 46.

9 Γύψινες ανάγλυφες διακοσμήσεις στο καθολικό της Μονής Ιβήρων 55 Ωστόσο, μια περισσότερο συγκεκριμένη χρονολόγηση για την κατασκευή του τριπλού γύψινου αψιδώματος της βασιλείου πύλης στο καθολικό των Ιβήρων μπορεί να προκύψει αν ληφθεί υπόψη η στενή ομοιότητα που παρατηρείται ανάμεσα σε αυτό και στο αψίδωμα του ταφικού αρκοσολίου στο βόρειο άκρο της λιτής του ίδιου καθολικού. Ο τάφος αυτός θεωρείται α πό τη νεότερη παράδοση «κενοτάφιο» των Οσίων Πέτρου του Αθωνίτου και Ονούφριου του Αιγυπτίου 53, σύμφωνα όμως με τον αναμφισβήτητης ιστορικής αξίας Βίο τον Γεωργίου τον Αγιορείτον, ο τάφος ήταν ήδη κατασκευασμένος το 1045 και περιείχε τα λείψανα του Γεωργίου του Α 54 - ηγουμένου από το 1019 έως το Όπως μας πληροφορεί επίσης ο Βίος τον Γεωργίον τον Αγιορείτον, στον τάφο αυτόν κατατέθηκε στις 24 Μαΐου του 1066 και το σκήνωμα του ίδιου του Γεωργίου του Αγιορείτου, το οποίο μεταφέρθηκε από την Κωνσταντινούπολη 56. Έτσι λοιπόν μπορεί να υποστηριχτεί βάσιμα ότι το γύψινο αψίδωμα στον τάφο, όπου ήταν κατατεθειμένα τα λείψανα των δύο ηγουμένων και κτητόρων, Γεωργίου του Α και Γεωργίου του Αγιορείτου, κατασκευάστηκε οπωσδήποτε ανάμεσα στο 1029, έτος εξορίας του Γεωργίου Α στα Μονόβατα όπου και πέθανε 57 και στα 1066, οπότε και εναποτέθηκαν στον τάφο και τα λείψανα του Γεωργίου του Αγιορείτη 58. Ας σημειωθεί μάλιστα ότι ο τάφος έμεινε ανέπαφος έως τη διάνοιξη του το 1983, αφού οι κίονες του γύψινου αψιδώματός του εδράζονται και σήμερα πάνω στα κατάλοιπα της μαρμάρινης καλυπτήριας πλάκας 59. Με τα δεδομένα αυτά λοιπόν πιστεύω ότι πρέπει να εντάξουμε στην ίδια χρονική περίοδο, , και την κατασκευή του εξεταζόμενου τριπλού γύψινου αψιδώματος πάνω από τη βασίλειο πύλη, καθώς, όπως προαναφέρθηκε, αυτό παρουσιάζει στενή συγγένεια με το γύψινο ανάγλυφο αψίδωμα του τάφου. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΘΕΟΧΑΡΗΣ Ν. ΠΑΖΑΡΑΣ 53. Σμυρνάκης, ό.π., σ. 54. Συμπληρωματικά βλ. Παζαράς, «Κτητορικοί τάφοι Ιβήρων», ό.π. 54. Lef ort - Oikonomidès - Papachryssanthou, Actes d'iviron Ι, ό.π., σ Για την ηγουμενία του Γεωργίου Α' βλ. ό.π., σ. 42 κ.ε. και σ J. Lefort - Ν. Oikonomidès - D. Papachryssanthou, Actes d'iviron II [Archives de Γ Athos XVI], Paris 1990, o. 21, σημ. 40. Πρβλ. και Lefort - Oikonomidès - Papachryssanthou, Actes d'iviron Ι, ό.π., σ. 54, σημ Βλ. σχετ. Lefort - Oikonomidès - Papachryssanthou, Actes d'iviron /, ό.π., σο. 42, και 94. Κατά την άποψη των εκδοτών των εγγράφων της μονής Ιβήρων τα λείψανα του Γεωργίου του Α' εναποτέθηκαν στον τάφο επί ηγουμενίας του Γρηγορίου (± ), αυτό όμως και να ισχύει, δεν διαφοροποιεί ουσιαστικά τα πράγματα. 58. Βλ. σχετ. ό.π., σ. 54 σημ Περισσότερα σχετικά με τη μορφή και τη διάνοιξη του τάφου βλ. Παζαράς, «Κτητορικοί τάφοι Ιβήρων», ό.π., 128 κ.ε., σχ. 3α-δ, εικ και

10 56 SUMMARY Theocharis N. Pazaras, Middle-Byzantine plaster reliefs in the katholikon oflviron monastery. In addition to the marble sculptures, the katholikon of Iviron Monastery includes some most remarkable plaster relief ornamentation from the middle Byzantine period. One such plaster relief, framing the arch-shaped opening of the funerary arcosolium at the north end of the inner narthex, has been examined in the context of the study of the monastery founders' tombs [Th. N. Pazaras, «Founders' tombs in the katholikon of Iviron Monastery», Byzantina 26 (2006) (to be published shortly)]. The main subject of this study is another such piece of plaster ornamentation, in the form of a triple arch, which can be found above the lintel of the Imperial Door, that is the central door leading from the narthex into the naos. This plaster archwork is composed of a central elevated arch, supported by two colonettes and framed on both sides by two lower quartercircle arches. The roots of such a conception of a triple, symmetrical archwork are perhaps to be sought in Middle Byzantine Constantinopolitan architecture, even though similar ornamental compositions can also be found in ivory work and in illuminated manuscripts from the same period. All arches are adorned with various scrolls and are framed on the outside by tightly braided guilloches, with either a fine dentil course or a series of stylized bead-and-reel along the inner edge. The colonettes of the middle arch are likewise covered from base to capital with relief ornamentation. All those themes are in very wide use in Middle Byzantine decorative art, whether in monumental painting and illuminated manuscripts or in miniature art and above all in sculpture. This leads us to date the plaster archwork to the loth-llth century. Using what is known about the foundation of the Monastery and the building history of the katholikon, in conjunction with the testimony of archival sources, one can even attempt a more precise dating, from the end 10th to mid-1 lth century. This estimate can be narrowed down even further, to some time between 1029 and 1066, for the archwork under consideration appears to be closely related to the plaster relief archwork of the above mentioned northern grave of the inner narthex of the same katholikon, which was built between those same years.

11 Γύψινες ανάγλυφες διακοσμήσεις στο καθολικό της Μονής Ιβήρων 57!Ϊ "ν ^- ^J 4 --" ΚΓ,, ::ΒΓ.::.".Ο:-Ι:Ι^^ ^щщ. ν. À Μί ::L M M 1 firs! и \ a йрн - ~ 1 - fi η *. - ì i / j ì/ У İ j'n I ι " 1 ч ΤΑΦΟΣ я А:г^Ш1к 2"%. 7. Καθολικό μονής Ιβήρων. Κάτοψη σύμφωνα με σχέδιο του 77. Μυλωνά.

12 58 Θεοχάρης Ν. Παζαράς Σχ. 2. Καθολικό μονής Ιβήρων. Όψη τον θνρώματος της βασιλείου πύλης με το γύψινο αψίδωμα.

13 Γύψινες ανάγλυφες διακοσμήσεις στο καθολικό της Μονής Ιβήρων 59

14 60 Θεοχάρης Ν. Παζαράς 'ψ. 3 Ö ~^ Ο 3 Q/ ss- Ln t* m /ж. ö ί

15 Γύψινες ανάγλυφες διακοσμήσεις στο καθολικό της Μονής Ιβήρων *шт- JÇ U " s m ι 4 IHL 11 /щ IB # ' -": Γ i ίκ. 2. 7b γύψινο αψίοωμα τον ταφικού αρκοσολίον στη βόρεια πλευρά της λιτής τον καθολικού. Κύρια όψη. Εικ. 3. Το θύρωμα της βασιλείον πύλης τον καθολικού με το γύψινο αψίοωμα.

16 62 Θεοχάρης Ν. Παζαράς vfw.: шш К^дЖЯНилтВ^.... ЖЕЗ?^ ^&&шш^ 1 щ ;\ ΪΜ ш fp f S Ύ л &Ж Εικ. 4. Λεπτομέρεια της εικ. 3. Το γύψινο αψίοωμα πάνω από τη βασίλειο πύλη. Εικ. 5. Λεπτομέρεια της εικ. 4. Το μεσαίο τόξο.

17 Γύψινες ανάγλυφες διακοσμήσεις στο καθολικό της Μονής Ιβήρων 63 4 S Q/ Q/ κδ CO c ^ co Ο/ Q/ ö v co Ь^ 5S CO CO

18 64 Θεοχάρης Ν. Παζαράς Εικ Τα γύψινα επίκρανα πάνω στα οποία στηρίζονται τεταρτοκνκλικά τόξα. τα ακραία

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ E. N. Τσιγαρίδας, 'Ερευνες στους ναούς της Καστοριάς 379 ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Στη διάρκεια των υπηρεσιακών μεταβάσεών μου στην Καστοριά, την περίοδο κυρίως 1970-1975 και συμπληρωματικά την

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως

Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως Leonela FUNDIĆ Περίοδος Δ', Τόμος Λ' (2009) Σελ. 141-148 ΑΘΗΝΑ 2009 Leonela Fundié ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 26η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑ Χριστιανούπολη, Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Σημαντικό οικοδομικό συγκρότημα του 11ου- 12ου αιώνα, που αποτελείται από τον οκταγωνικού τύπου ναό και το επισκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 2 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ο ναός κάποτε ήταν μέρος του μοναστηριού, αφιερωμένος στον Τίμιο Σταυρό,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

Το βυζαντινό τέμπλο του ναού της Αγίας Θεοδώρας στην Άρτα

Το βυζαντινό τέμπλο του ναού της Αγίας Θεοδώρας στην Άρτα Το βυζαντινό τέμπλο του ναού της Αγίας Θεοδώρας στην Άρτα Βαρβάρα ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Περίοδος Δ', Τόμος ΚΘ' (2008) Σελ. 233-246 ΑΘΗΝΑ 2008 Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΕΜΠΛΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο γλυπτός διάκοσμος του παλαιού καθολικού της μονής Ξενοφώντος στο Άγιον Όρος

Ο γλυπτός διάκοσμος του παλαιού καθολικού της μονής Ξενοφώντος στο Άγιον Όρος Ο γλυπτός διάκοσμος του παλαιού καθολικού της μονής Ξενοφώντος στο Άγιον Όρος Θεοχάρης ΠΑΖΑΡΑΣ Δελτίον XAE 14 (1987-1988), Περίοδος Δ' Σελ. 33-48 ΑΘΗΝΑ 1989 Θεοχάρης Παζαράς Ο ΓΛΥΠΤΟΙ ΔΙΑΚΟΣΜΟΙ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ- ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ Η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος είναι ένα μικρό παρεκκλήσι που χτίστηκε στις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Της Ευθυμίας Θανοπούλου Γ1 2011-2012 Η Ορθόδοξος Εκκλησία απέφυγε βασικά την απεικόνιση ιερών προσώπων σε αγάλματα. Η αποστροφή αυτή οφειλόταν, πλην των άλλων,

Διαβάστε περισσότερα

Ο γλυπτός διάκοσμος του ναού Μεταμορφώσεως Σωτήρος στα Αλεπόσπιτα Λαμίας

Ο γλυπτός διάκοσμος του ναού Μεταμορφώσεως Σωτήρος στα Αλεπόσπιτα Λαμίας Ο γλυπτός διάκοσμος του ναού Μεταμορφώσεως Σωτήρος στα Αλεπόσπιτα Λαμίας Σωτήρης ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ Τόμος ΚΖ (2006) Σελ. 101-114 ΑΘΗΝΑ 2006 Σωτήρης Βογιατζής Ο ΓΛΥΠΤΟΣ ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δύο μαρμάρινες διακοσμητικές πλάκες στον Μυστρά

Δύο μαρμάρινες διακοσμητικές πλάκες στον Μυστρά Δύο μαρμάρινες διακοσμητικές πλάκες στον Μυστρά Αγγελική ΜΕΞΙΑ Τόμος ΚΖ (2006) Σελ. 115-124 ΑΘΗΝΑ 2006 Αγγελική Μέξια ΔΥΟ ΜΑΡΜΆΡΙΝΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΈΣ ΠΑΑΚΕΣ ΣΤΟΝ ΜΥΣΤΡΑ* ^τη συλλογή γλυπτών του Μουσείου Μυστρά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου 2 Πανοραμική άποψη, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ,

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Επισκοπή Άνω Βόλου και ο εντοιχισμένος γλυπτός του διάκοσμος

Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Επισκοπή Άνω Βόλου και ο εντοιχισμένος γλυπτός του διάκοσμος Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Επισκοπή Άνω Βόλου και ο εντοιχισμένος γλυπτός του διάκοσμος Πασχάλης ΑΝΔΡΟΥΔΗΣ Περίοδος Δ', Τόμος ΚΗ' (2007) Σελ. 85-98 ΑΘΗΝΑ 2007 Πασχάλης Ανδρούδης Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα σχεδιασμού στη βυζαντινή αρχιτεκτονική

Ζητήματα σχεδιασμού στη βυζαντινή αρχιτεκτονική Ζητήματα σχεδιασμού στη βυζαντινή αρχιτεκτονική Σταύρος ΜΑΜΑΛΟΥΚΟΣ Τόμος ΚΔ' (2003) Σελ. 119-130 ΑΘΗΝΑ 2003 Σταύρος Μαμαλούκος ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ* η διατύπωση των απόψεων και

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΗ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ

ΜΟΝΗ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ ΜΟΝΗ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ Γιά τή μονή Διονυσίου, όπως καί γιά άλλες μονές του 'Αγίου Όρους, τα παρεκκλήσια αποτελούν ένα ενδιαφέρον τμήμα, γιατί σ αύτά, μαζί μέ τό καθολικό

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΖητΗματα υποδοχης και προσληψης του Franz Kafka στην ΕλλΑδα

ΖητΗματα υποδοχης και προσληψης του Franz Kafka στην ΕλλΑδα ΖητΗματα υποδοχης και προσληψης του Franz Kafka στην ΕλλΑδα Ζητήματα υποδοχής και πρόσληψης του Franz Kafka στην Ελλάδα Μιχ. Γ. Μπακογιάννης Aspects of Kafka s reception in Modern Greek Literature: The

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Τα Νεοκλασικά Σπίτια Της Πάτρας - Καταγραφή Κτιρίων.

Πτυχιακή Εργασία Τα Νεοκλασικά Σπίτια Της Πάτρας - Καταγραφή Κτιρίων. ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΑΚΙΝΗΤΟΥ : Πρώην «Ξενοδοχείο Αγγλία» ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ : Ειρήνη Θωμοπούλου Σαβολίδου ΟΔΟΣ & ΑΡΙΘΜΟΣ : Αγ. Ανδρέου 26- Κολοκοτρώνη- Όθωνος Αμαλίας ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ : 1850 ΑΡΧΙΚΗ ΧΡΗΣΗ : ξενοδοχείο ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

2. τα ρωμαϊκά, που το λούκι έχει μετασχηματιστεί σε επίπεδο και έχει ενσωματωθεί στο καπάκι

2. τα ρωμαϊκά, που το λούκι έχει μετασχηματιστεί σε επίπεδο και έχει ενσωματωθεί στο καπάκι Οι αριθμοί αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, αλλά είναι σημαντικό να μελετήσουμε τον τρόπο που σημειώνονται οι αριθμοί που αποδίδουν στα σχέδια τις διαστάσεις του αντικειμένου. Οι γραμμές διαστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιδωτό - Γλυπτική με ξύλο

Ψηφιδωτό - Γλυπτική με ξύλο eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:10 PM Page 36 3.3. Κατασκευή ψηφιδωτού α. α. Σχεδιάζουµε την παράσταση του ψηφιδωτού σε διάφανο χαρτί, σηµειώνοντας και τα χρώµατα. β. Γυρίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 3. Μετάλλια Ευδοκίμου Υπηρεσίας τεμάχια 160 4. Μετάλλια Αξίας και Τιμής

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 3.3: Θολοδομικά Συστήματα Θολοδομικά συστήματα στο Βυζάντιο Δρ Σταματίνα Γ. Μαλικούτη Τμήμα Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013

Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013 Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «Αναστηλωτικές εργασίες στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου στόν ὁμώνυμο οἰκισμό

Διαβάστε περισσότερα

Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Ελληνικά

Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Ελληνικά Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή Ελληνικά 1 Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή Δεν έχουμε πληροφορίες για το πότε κτίστηκε η Μονή, πιθανότατα όμως να τοποθετείται στα μέσα του 16 ου αιώνα. Η εκκλησία είναι το παλαιότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την 396 Βιβλιοκρισίες μάλλον τον επικεφαλής ΕΛΛΗΝΙΚΗ μιας υπηρεσίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ (σεκρέτου), ΕΤΑΙΡΕΙΑ στην οποία εργάζονταν «μυστικοί», οι υφιστάμενοι δηλαδή του μυστικού. Για τον μυστογράφο, στο τρίτο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ*

ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ* ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ* Ή Μονή Παντοκράτορος1, έβδομη στην ίεραρχική τάξη των Άγιορείτικων μονών, βρίσκεται στη ΒΑ πλευρά τής χερσονήσου τοϋ Άθω (πίν. 1 α). Κτισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ορόλος του φυσικού φωτός στη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική

Ορόλος του φυσικού φωτός στη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική Ιωάννης Ηλιάδης ΕΙΚΟΝΕΣ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΝΑΟ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ* Ορόλος του φυσικού φωτός στη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική είναι ιδιαίτερα εμφανής στο καθολικό της Μονής Παναγίας Κοσμοσώτειρας

Διαβάστε περισσότερα

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door Right Rear Door Let's now finish the door hinge saga with the right rear door You may have been already guessed my steps, so there is not much to describe in detail. Old upper one file:///c /Documents

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις στο καθολικό της μονής Αστερίου

Παρατηρήσεις στο καθολικό της μονής Αστερίου Παρατηρήσεις στο καθολικό της μονής Αστερίου Ιωάννα ΣΤΟΥΦΗ-ΠΟΥΛΗΜΕΝΟΥ Περίοδος Δ', Τόμος Λ' (2009) Σελ. 109-118 ΑΘΗΝΑ 2009 Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΑΣΤΕΡΙΟΥ* Χ ο καθολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Αναστασία Τούρτα Επίτιμη Διευθύντρια Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Ο Αλέξανδρος νικά τον Δαρείο. Εικονογραφημένο

Διαβάστε περισσότερα

Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον

Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Καλοπαναγιώτη [Οδηγοί Βυζαντινών Μνημείων της Κύπρου], Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου Ιερά Μητρόπολις Μόρφου, Λευ κωσία 2007,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΟ ΧΟΥΜΝΙΚΟ ΣΕΡΡΩΝ

Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΟ ΧΟΥΜΝΙΚΟ ΣΕΡΡΩΝ Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΟ ΧΟΥΜΝΙΚΟ ΣΕΡΡΩΝ Το Χουμνικό, χωριό της Βισαλτίας, 10 χλμ. νοτιοανατολικά της Νιγρίτας, δεν υπήρξε ολότελα άγνωστο στους ερευνητές. Η τακτική αναφορά του σε έγγραφα μονών του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:12 PM Page 96 4.4. Ισλαµική τέχνη Ο Ισλαµικός Πολιτισµός στη µεγαλύτερή του ακµή απλωνόταν από τις περιοχές της Περσίας και της Βορείου Αφρικής µέχρι

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Το σκίτσο: μέσο διερεύνησης - ερμηνείας - έκφρασης τεχνική και αποτέλεσμα Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 2.3: Το Δομικό Σύστημα «ΔΟΚΟΣ ΕΠΙ ΣΤΥΛΩΝ» - Συμπληρωματικά στοιχεία για την εξέλιξη των κατασκευών

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Κ. ΛΟΒΕΡΔΟΤ-ΤΣΙΓΑΡΙΔΑ

Κ. ΛΟΒΕΡΔΟΤ-ΤΣΙΓΑΡΙΔΑ Κ. ΛΟΒΕΡΔΟΤ-ΤΣΙΓΑΡΙΔΑ ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤ1ΝΛ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΟΥ ΓΛΥΠΤΑ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ Το Κάστρο του Πλαταμώνα 1, ένα από τα ωραιότερα και καλύτερα διατηρημένα στον ελληνικό χώρο, βρίσκεται στις νοτιοανατολικές υπώρειες

Διαβάστε περισσότερα

Η Παναγία η Σικελιά της Χίου και η Σικελία

Η Παναγία η Σικελιά της Χίου και η Σικελία Η Παναγία η Σικελιά της Χίου και η Σικελία Κάλλη Γουργιώτου Εισαγωγή-τοπογραφία Στη νότια Χίο, στην περιοχή των Μαστιχοχώρων, δηλαδή των χωριών που ασχολούνται με την παραγωγή της μαστίχας, βρίσκεται η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΤΗΣ ΕΔΕΣΣΑΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΤΗΣ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΤΗΣ ΕΔΕΣΣΑΣ Στην πόλη της Έδεσσας, δίπλα στο μητροπολιτικό μέγαρο, σώζεται, με πολλές μεταγενέστερες επεμβάσεις, που αλλοίωσαν την αρχική του μορφή, ο παλιός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΗΣ ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ Του Μανόλη Αθ. Λουκάκη*

Η ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΗΣ ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ Του Μανόλη Αθ. Λουκάκη* 1 Η ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΗΣ ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ Του Μανόλη Αθ. Λουκάκη* Εισαγωγή Η καλλιτεχνική δραστηριότητα, που σημειώθηκε στην περιοχή μας κατά τη Βυζαντινή περίοδο στον τομέα της παλαιοχριστιανικής αρχιτεκτονικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΓ-Λ9Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΓ-Λ9Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10681 Πληροφορίες : Παναγιώτα Μπρατσιάκου Τηλέφωνο : 2103307621

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΗΓΩΝ Θεόδωρος Μαρκόπουλος University of Uppsala thodorismark@yahoo.gr Abstract This paper discusses methodological

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Μελέτη των υλικών των προετοιμασιών σε υφασμάτινο υπόστρωμα, φορητών έργων τέχνης (17ος-20ος αιώνας). Διερεύνηση της χρήσης της τεχνικής της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς. Θέση: Επίκουρος καθηγητής. Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη.

Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς. Θέση: Επίκουρος καθηγητής. Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Θέση: Επίκουρος καθηγητής Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΩΔΩΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟΥ

ΕΡΓΟ: ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΩΔΩΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟΥ ΕΡΓΟ: ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΩΔΩΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟΥ ΘΕΣΗ : ΒΑΣΙΛΕΩΝΟΙΚΟ- ΧΙΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΤΕΧΝΙΚΗ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. ΘΕΣΗ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ 2. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ 3. ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα