Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως"

Transcript

1 Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως Leonela FUNDIĆ Περίοδος Δ', Τόμος Λ' (2009) Σελ ΑΘΗΝΑ 2009

2 Leonela Fundié ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ 1 ην αυλή του Αρχαιολογικού Μουσείου Τριπόλεως υπάρχει μια συλλογή γλυπτών αρχιτεκτονικών μελών, τα οποία είναι δυνατό να χρονολογηθούν στο 12ο αιώνα. Τα γλυπτά αυτά μνημονεύονται από τους Χ. και Λ. Μπούρα, οι οποίοι τα είχαν εντοπίσει στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Τεγέας και τα περιγράφουν ως «θραύσματα προσκυνηταρίων του τέμπλου» 2. Πρόκειται για έξι τεμάχια 3 κατασκευασμένα από το ίδιο λευκό μάρμαρο, τα οποία ανήκουν σε τρεις διαφορετικές τοξωτές πλάκες. Ο σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η ανάλυση και η χρονολόγηση των εν λόγω έξι γλυπτών, καθώς και ο προσδιορισμός της αρχικής τους θέσης. 1. Στη πρώτη τοξωτή πλάκα, που είναι και η καλύτερα σωζόμενη και είναι δυνατό να αποκατασταθεί πλήρως (Εικ. 4), αν και ελλιπής σε ορισμένα σημεία, ανήκουν τέσσερα θραύσματα 4. Το μεγαλύτερο (Εικ. 1) έχει μήκος 0,48 πάνω, 0,22 κάτω, ύψος 0,44 και πάχος 0,07 μ. Κοσμείται με τριπλό πλοχμό και ομόκεντρο αστράγαλο. Το τύμπανο ήταν διακοσμημένο με λιοντάρι, από το οποίο σήμερα σώζεται το μεγαλύτερο μέρος του σώματος του (λείπει μόνο το κεφάλι). Από τη στάση του φαίνεται ότι είχε στραμμένο το κεφάλι του προς τα πίσω. Δυστυχώς, στο σημείο αυτό το ανάγλυφο είναι τελείως κατεστραμμένο. Το δεύτερο θραύσμα της ίδιας πλάκας (Εικ. 1) έχει μήκος 0,22 πάνω, 0,21 κάτω, ύψος 0,235 και πάχος 0,075 μ. Από το διάκοσμο έχει σωθεί το ένα πόδι του λιονταριού, μέρος από το λαιμό του και ο επιπεδόγλυφος διά- 1 Η μελέτη αυτή, επεξεργασμένη, αποτελεί την εισήγηση μου στο Εικοστό Έβδομο Συμπόσιο της ΧΑΕ, Αθήνα 2006, Επί τη ευκαιρία ευχαριστώ την 5η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων στη Σπάρτη για την παραχώρηση της άδειας μελέτης και δημοσίευσης των γλυπτών. Τις θερμές μου ευχαριστίες εκφράζω επίσης στην κ. Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου, στον κ. Στ. Μαμαλούκο και τον κ. Μ. Κάππα για τις πολύτιμες συμβουλές και παρατηρήσεις τους. Επίσης ευχαριστώ τον αρχιτέκτονα M. Popovic για τις σχεδιαστικές αναπαραστάσεις των Εικ. 4 και 6. 2 Χ. Μπούρας - Λ. Μπούρα, Ή ελλαδική ναοδομία κατά τόν 12ο αιώνα, Αθήνα 2002, , εικ. 375 (στο εξής: Ελλαδική ναοδοκοσμος από την πάνω ζώνη του πλαισίου. Δίπλα στο πόδι σώζεται τμήμα ανθεμίου σε ατελή κύκλο, ενώ στο πάνω μέρος εικονίζεται φυτικό πλέγμα που σχηματίζεται από δύο ελικοειδείς βλαστούς που εφάπτονται κάτω και αποκλίνουν. Όταν ενωθούν τα δύο αυτά θραύσματα (Εικ. 1) προκύπτει ότι το συνολικό μήκος ήταν 0,545 μ., ενώ το ύψος της όλης δεξιάς πλευράς 0,68 μ. Το τρίτο θραύσμα (Εικ. 2) από την ίδια τοξωτή πλάκα ανήκει στο μεσαίο τμήμα της. Έχει σωζ. μήκος 0,225 πάνω, 0,16 κάτω, ύψος από τη δεξιά πλευρά 0,238 και από την αριστερή 0,28, και πάχος 0,075 μ. Από το διάκοσμο σώζεται αστράγαλος και πλοχμός, καθώς και φυτικό πλέγμα, ίδια με τα αντίστοιχα στο πρώτο και το δεύτερο θραύσμα. Το τελευταίο θραύσμα από την ίδια πλάκα (Εικ. 3) έχει μήκος 0,10 κάτω και 0,173 πάνω, ύψος 0,245 και πάχος 0,06 μ. Προέρχεται από το αριστερότερο σημείο του τόξου και κοσμείται με αστράγαλο και πλοχμό, όπως και τα άλλα τεμάχια της ίδιας πλάκας. Το θέμα, το οποίο διακοσμεί την άντυγα του τόξου -αστράγαλος και τριπλός πλοχμός-, απαντά με ιδιαίτερη έμφαση στον αρχιτεκτονικό διάκοσμο των μνημείων του 11ου και του 12ου αιώνα. Ο αστράγαλος στο εσωτερικό τόξο είναι ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά κοσμήματα της αρχιτεκτονικής γλυπτικής της αρχαιότητας, που συνέχισε να χρησιμοποιείται και κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο 5. μία). Τα βυζαντινά γλυπτά του Μουσείου Τεγέας έχουν μεταφερθεί στο Μουσείο Τριπόλεως. 3 Οι Χ. Μπούρας και Λ. Μπούρα αναφέρουν ότι υπήρχαν επτά θραύσματα {Ελλαδική ναοδομία, 314). 4 Σύμφωνα με τους Χ. και Λ. Μπούρα υπήρχαν τουλάχιστον πέντε θραύσματα από αυτό «το προσκυνητάρι» του τέμπλου, βλ. Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, 314. Ωστόσο, στην αυλή του Μουσείου εντοπίσαμε τέσσερα μόνο θραύσματα. 5 Όπως στο επιστύλιο της αρχαιότερης Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, του 415, βλ. T. F. Mathews, The Early Churches of Constantinople: Architecture and Liturgy, University Park, Λονδίνο 1971, εικ. 2, 141

3 LEONELA FUNDIC Εικ. 2. Θραύσμα της πρώτης τοξωτής πλάκας. Εικ. 1. Θραύσματα της πρώτης τοξωτής πλάκας. Εικ. 3. Θραύσμα της πρώτης τοξωτής πλάκας. Στην παλαιοχριστιανική περίοδο, εκτός από τη γλυπτική, αστράγαλοι κοσμούν και ψηφιδωτά δάπεδα 6. Κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο επιβίωσε σε επιστύλια 7, υπέρθυρα 8, θωράκια 9 κ.ά., παράλληλα με τα νέα θέματα που εισήχθησαν τότε. Στην παλαιοχριστιανική περίοδο πιο συνηθισμένη ήταν μία ταινία, η οποία σχηματίζεται από την εναλλαγή ενός επιμηκυσμένου πρισματικού στοιχείου με δύο μικρότερα. Προς τα τέλη του 12ου αιώνα οι αλλαγές είναι ελάχιστες, το ατρακτόσχημο στοιχείο γίνεται περισσότερο επίμηκες και υπάρχουν ένα, δύο ή τρία φακοειδή στοιχεία αντί των δύο της προηγούμενης περιόδου 10. Ο αστράγαλος που ορίζει εσωτερικά την επιφάνεια του τόξου απαντά στα προσκυνητάρια του τέμπλου της μεσοβυζαντινή ς και της υστεροβυζαντινής περιόδου, όπως π.χ. στον Άγιο Παντελεήμονα στο Nerezi 11, στη Ζωοδόχο Πηγή στο στα επιστύλια στο Χριστιανικό και Βυζαντινό Μουσείου της Αθήνας, Μ. Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά του Βυζαντινού Μουσείο της Αθήνας, Αθήνα 1999, 30 αριθ. 16 (4ος αι.), 40 αριθ. 31 (5ος αι.), 42 αριθ. 34 (5ος αι.), 43 αριθ. 35 (5ος αι.), 45 αριθ. 40 (5ος αι.) (στο εξής: Γλυπτά). Ο αστράγαλος απαντά και στο γλυπτό διάκοσμο της ιουστινιάνειας Αγίας Σοφίας και στο ναό των Αγίων Σεργίου και Βάκχου στην Κωνσταντινούπολη, R. Krautheimer, Παλαιοχριστιανική και βυζαντινή αρχιτεκτονική, Αθήνα 1998, , εικ. 184 και Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοόομία, 586, υποσημ Όπως σε επιστύλιο στο Μουσείο της Κορίνθου, Α. Grabar, Sculptures byzantines du Moyen Âge, τ. II (Xle-XIVe siècle), Παρίσι 1976, 111, αριθ. 104, πίν. LXXXIIc (στο εξής: Sculptures byzantines), σε επιστύλια της μονής Σαγματά, L. Bouras, «Architectural Sculp- tures of the Twelfth and the Early Thirteenth Centuries in Greece», ΔΧΑΕ Θ' ( ), 67-68, πίν. 25, εικ , στα επιστύλια στη μόνη Μεταμορφώσεως του Σωτήρα στην Άμφισσα, Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοόομία, 63, εικ. 43 κ.α. 8 Π.χ. στη μονή του Οσίου Μελετίου, Α. Κ. Ορλάνδος, «Ή μονή του Όσιου Μελετίου και τά παραλαύρια αύτης», ΑΒΜΕ Ε' ( ), 71-72, εικ Στο θωράκιο του 10ου αιώνα από το ναό της Αγίας Σοφίας στη Μονεμβασία, Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοόομία, 245, εικ Στο ίδιο, Sinkevic, The Church of St. Panteleimon at Nerezi, Wiesbaden 2000, εικ. VII, Χ, XI, XII, XLIX. 142

4 ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ Ζ&=^Γι ίχ V: Εικ. 4. Αναπαράσταση της πρώτης τοξωτής πλάκας (σχεδίαση Μ. Popovic). Σάμαρι 12, στον Άγιο Δημήτριο του Μυστρά 13, σε δύο τεμάχια από το Τηγάνι της Μάνης 14, σε προσκυνητάριο στο Χριστιανικό και Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών 15 και στην Περίβλεπτο του Μυστρά 16. Ο ταινιωτός πλοχμός, διπλός ή τριπλός, είναι θέμα που χρησιμοποιείται συχνά στη διακόσμηση της στεφάνης των τόξων. Το θέμα προέρχεται, όπως και ο αστράγαλος, από την αρχαιότητα 17. Το πλεκτό κόσμημα του τόξου από ισομερή τριπλή ταινία υπάρχει σε θραύσματα των προσκυνηταρίων της αρχικής φάσης του τέμπλου στο ναό της Παναγίας στη μονή του Οσίου Λουκά 18, σε τρία τεμάχια προσκυνηταρίων από το Τηγάνι και τον Άγιο Δημήτριο Κηπούλας στη Μάνη 19, στα προσκυνητάρια στο Σάμαρι και στον Άγιο Δημήτριο του Μυστρά. Τα σωζόμενα δείγματα πλοχμών σε πεσσούς, θωράκια, επιστύλια, σαρκοφάγους, θυρώματα και σε άλλα μαρμάρινα θραύσματα δείχνουν πως ο πλοχμός ήταν ένα παραδοσιακό θέμα κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο 20. Το λιοντάρι καταλαμβάνει όλη τη δεξιά πλευρά. Τα άκρα των ποδιών και τα νύχια του είναι τονισμένα. Η χαίτη 12 Grabar, Sculptures byzantines, , πίν. LXXIb. L. Bouras, ό.π., 21-32, πίν. 26, εικ Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, , εικ Γ. Μαρίνου, Άγιος Δημήτριος. Η Μητρόπολη τον Μυστρά, Αθήνα 2002, 84-87, πίν. 30, Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, , εικ. 284 και 285. L. Bouras, ό.π., Ν. Β. Δρανδάκης, «Έρευναι εις την Μάνην», ΠΑΕ 1977, τ. Α', 205, πίν. 129δ. Ο ίδιος, «Ανασκαφή στό Τηγάνι της Μάνης», ΠΑΕ 1978,188, πίν. 131β, 132α. 15 Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, 208, αριθ Grabar, Sculptures byzantines, , πίν. CXXXVc. 17 Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, Λ. Μπούρα, Ό γλυπτός διάκοσμος τοϋ ναοϋ της Παναγίας στό μοναστήρι τοϋ 'Οσίου Λούκα, Αθήνα 1980, , εικ Ν. Β. Δρανδάκης, Βυζαντινά γλυπτά της Μάνης, Αθήνα 2002, 260, εικ Π.χ. σε πεσσούς στον Όσιο Μελέτιο, Grabar, Sculptures byzantines, πίν. LXXIVc, και στο Nerezi, στο ίδιο, πίν. LXXVIIa-b, κ.ά., σε θωράκια, Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, αριθ. 175,136 αριθ. 182, 138 αριθ Ν. Firath, «Découverte d'une église byzantine à Sebaste de Phrygie», CahArch XIX (1969), εικ και πίν. Vila. Grabar, Sculptures byzantines, πίν. LI κ.ά. 143

5 LEONELA FUNDIC του αποδίδεται με παράλληλες γραμμές σε συστάδες προς διάφορες κατευθύνσεις και σε χαμηλό ανάγλυφο. Πολλές παράλληλες γραμμές αποδίδουν ενίοτε την αδρή επιφάνεια στο σώμα του ζώου και πλουτίζουν τη γενική εντύπωση. Η γραμμική αυτή απόδοση σχετίζεται ίσως με ανάλογες τάσεις στη ζωγραφική του 12ου αιώνα 21. Λιοντάρια απαντούν πολύ συχνά στη διακοσμητική βυζαντινή γλυπτική 22. Βρίσκονται μεμονωμένα ή ανά δύο σε συμμετρικές συνθέσεις με κάποιο ιδιαίτερο νόημα. Συνήθως παριστάνονται από τα πλάγια με σηκωμένο το ένα από τα μπροστινά πόδια, το κεφάλι γυρισμένο προς τα πίσω και την ουρά στο κενό μεταξύ κεφαλιού και σώματος 23. Στο δικό μας δείγμα είναι προφανές ότι το λιοντάρι, παρόλο που δεν έχει σωθεί ολόκληρο, έχει το κεφάλι του προς τα πίσω. Το θέμα του ζώου με το κεφάλι γυρισμένο αντίθετα από το σώμα απαντά στη βυζαντινή γλυπτική από τον 9ο-10ο αιώνα 24. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα ζώα απεικονίζονται κατά ζεύγη και αντωπά, όπως π.χ. σε θωράκια, κιονόκρανα, υπέρθυρα, επιστύλια κτλ. Δείγματα ζευγών αντωπών ζώων έχουν σωθεί και στα δύο προσκυνητάρια του τέμπλου στο Nerezi (12ος αι.), όπου εικονίζονται ζεύγη παγωνιών 25, σε ένα θραύσμα από την Όμορφη Εκκλησιά στο Γαλάτσι με κουφικό διάκοσμο και πτηνό, χωρίς όμως να γνωρίζουμε τι απεικονιζόταν στην άλλη πλευρά, επειδή το πλαίσιο είναι κατεστραμμένο 26.0 Ορλάνδος αναφέρει πως και στην Αγία Τριάδα Κριεζώτη, στην Εύβοια, στα μέτωπα των τοίχων, οι οποίοι χώριζαν το ιερό βήμα, υπήρχαν προσκυνητάρια, ανάλογα προς άλλες βυζαντινές εκκλησίες, το ένα από τα οποία ήταν διακοσμημένο με ανάγλυφο ζώο 27. Ένα μεταγενέ- στερο παράδειγμα προσκυνηταρίου, που έχει ως διάκοσμο δύο αντωπούς αετούς, εκτίθεται στο Μουσείο του Μυστρά 28. Το μοναδικό παράδειγμα με λιοντάρι σε προσκυνητάριο του τέμπλου προέρχεται από την Πόρτα Παναγιά (13ος αι.), όπου το αριστερό προσκυνητάρι (με τον Χριστό) διακοσμεί ένα μικρό λιοντάρι 29. Οι Χ. Μπούρας και Λ. Μπούρα υποστηρίζουν ότι τα προαναφερθέντα θραύσματα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως ανήκαν σε προσκυνητάριο τέμπλου. Με τον όρο προσκυνητάριο δηλώνονται οι μνημειακές εικόνες του Χριστού, της Παναγίας ή του τιμώμενου αγίου μιας εκκλησίας, οι οποίες περιβάλλονται από διακοσμημένα πλαίσια 30. Τέτοιου είδους προσκυνητάρια εντοπίζονται επίσης στο νάρθηκα, καθώς και κατά μήκος των τοίχων του κυρίως ναού 31. Στον ελλαδικό χώρο μαρμάρινα προσκυνητάρια τέμπλου, τα οποία έχουν σωθεί μέχρι σήμερα in situ σε μεσοβυζαντινά μνημεία ή σε μεταγενέστερα, σε δεύτερη χρήση, καθώς και σε μουσεία, είναι τα εξής: Τα προσκυνητάρια στο ναό της Παναγίας στη μονή Οσίου Λουκά (προσκυνητάριο α' φάσης -σήμερα στο Μουσείο της μονήςκαι δύο άλλα από τη β' φάση, ένα στο Μουσείο και το άλλο στην εκκλησία) στο καθολικό της μονής Δαφνιού - στη Ζωοδόχο Πηγή στο Σάμαρι (Μεσσηνία) στον Άγιο Δημήτριο (Μητρόπολη) του Μυστρά στην Αγία Σοφία της Μονεμβασίας στη Μάνη (τέσσερα θραύσματα από τέσσερα διαφορετικά πλαίσια από το Τηγάνι και ένα από τον Άγιο Δημήτριο Κηπούλας) στο ναό του Ταξιάρχη στη Μελίδα Άνδρου - στον Άγιο Γεώργιο (Όμορφη Εκκλησιά) στο Γαλάτσι* στην Αγία Τριάδα Κριεζώτη στο Πρωτάτο στις Καρυές του Αγίου 21 Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοόομία, 578. Βλ. π.χ. Θ. Παζαράς, «Κατάλογος χριστιανικών ανάγλυφων πλακών εκ Θεσσαλονίκης μέ ζωομόρφους παραστάσεις», Βυζαντινά 9 (1977), 70-71,75-77,89,90-91, πίν. XX εικ , πίν. XXI εικ. 38, πίν. XXIV εικ. 43, 44, πίν. XXV εικ. 45, πίν. XXXI εικ. 56, πίν. XXXIII εικ. 58. Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, 82 αριθ. 112,98 αριθ. 137,106 αριθ. 147,109 αριθ. 150,151 κτλ. 23 Περισσότερα για τα λιοντάρια, με παραδείγματα από το 12ο αιώνα, βλ. Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, 106, αριθ. 147 με σχετικά παραδείγματα και βιβλιογραφία. 25 Sinkevic, ό.π. (υποσημ. 11), 91-92, εικ. XLIX. 26 Α. Κ. Ορλάνδος, "Ομορφη Εκκλησιά, Αθήνα 1921,23, εικ Δεν κατόρθωσα να εντοπίσω αυτά τα κομμάτια. Οι Χ. Μπούρας και Λ. Μπούρα σημειώνουν ότι υπάρχουν και ότι είναι αδημοσίευτα (Ελλαδική ναοδομία, 529, 560). Η μόνη περιγραφή που έχουμε είναι μια αναφορά από τον Α. Ορλάνδο, βλ. «Ή Αγία Τριάς του Κριεζώτη», ΑΒΜΕ Ε' ( ), G. Millet, Les monuments byzantines de Mistra, Παρίσι 1910, πίν Grabar, Sculptures byzantines, 149, πίν. CXXXIc. 30 S. Kalopissi-Verti, «The Proskynetaria of the Templon and Narthex: Form, Imagery, Spatial Connections, and Reception», Thresholds of the Sacred (επιμ. Sharon E. J. Gerstel), Washington 2006, S. Curcic, «Proskynetaria Icons, Saints, Tombs, and the Development of the Iconostasis», Iconostasi (επιμ. A. Lidov), Μόσχα 2000, Στον ελλαδικό χώρο προσκυνητάρια κατά μήκος των τοίχων του κυρίως ναού είναι εξαιρετικά σπάνια κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο. Το μοναδικό παράδειγμα βρίσκεται στην Αγία Σοφία Μονεμβασίας, όπου, εκτός από τα προσκυνητάρια του τέμπλου, υπάρχουν και άλλα έξι στις παραστάδες γύρω από τον κυρίως ναό. Ανάλογα προσκυνητάρια κοσμούσαν εκκλησίες της Πελοποννήσου του 13ου αιώνα: τη μονή Βλαχέρνας στην Ηλεία, την Κοίμηση του Ανήλιου και την Κοίμηση του Μέρμπακα, που όλα έχουν σαφή γοτθικό χαρακτήρα, βλ. Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία,

6 ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ Όρους 32. Στις περισσότερες περιπτώσεις σήμερα σώζονται μόνο τα γλυπτά τοξωτά πλαίσια ή θραύσματα των πλαισίων, χωρίς εικόνες. Στα διασωθέντα προσκυνητάρια ο διάκοσμος του τόξου έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με την πλάκα από το Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως, το οποίο περιγράψαμε παραπάνω. Για το λόγο αυτό δεν είναι τυχαίο που οι Χ. Μπούρας και Λ. Μπούρα έχουν συσχετίσει τα εν λόγω γλυπτά με προσκυνητάρια του τέμπλου. Ωστόσο, μελετώντας τα συγκεκριμένα θραύσματα διαπιστώσαμε ότι δεν είναι δυνατόν να ανήκαν σε προσκυνητάριο τέμπλου, λόγω των μεγάλων διαστάσεων τους (1,82x0,95-0,96 μ.). Οι διαστάσεις των σωζόμενων προσκυνηταρίων τέμπλου από τον ελλαδικό χώρο κυμαίνονται από 0,72x0,76 μ., όπως στη Μητρόπολη του Μυστρά, μέχρι 1,10x0,95 μ., όπως στο προσκυνητάριο της β' φάσης από την Παναγία στη μονή του Οσίου Λουκά 33. Τα εν λόγω θραύσματα ενδεχομένως να προέρχονται από τόξο κιβωρίου ταφικού μνημείου ή αγίας τράπεζας. Τα κιβώρια με τοξωτά ανοίγματα γνώρισαν ευρεία διάδοση στη βυζαντινή περίοδο. Παρόμοια τμήματα μεγάλων μαρμάρινων τοξωτών πλακών σώζονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης, τα οποία ανήκαν σε κιβώρια ή αρκοσόλια ταφικών μνημείων σε κωνσταντινου πολιτικού ς ναούς 34, όπως τα δύο πλαίσια στη μονή της Χώρας 35. Στη μονή του Οσίου Λουκά έχει επίσης βρεθεί ένα τμήμα τοξωτής πλάκας μεγάλων διαστάσεων, το οποίο ο Grabar έχει δημοσιεύσει και χρονολογήσει στον 11ο αιώνα. Ο ίδιος μελετητής επισημαίνει ότι οι διαστάσεις και ο διάκοσμος του δεν είναι συνήθεις στον ελλαδικό χώρο κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο και ότι ίσως ανήκει σε κιβώριο ή σε πλαίσιο παραθύρου ή θύρας 36. Ο διάκοσμος του διαφέρει αρκετά από το διάκοσμο του δικού μας πλαισίου, εφόσον το μόνο κοινό στοιχείο μετα- ξύ τους είναι το ζώο στην αριστερή πλευρά, με τη διαφορά όμως ότι στο θραύσμα από τη μονή του Οσίου Λουκά είναι πτηνό. Ο Grabar αναφέρει ότι δεν υπάρχουν αντίστοιχα ζώα σε παρόμοια γλυπτά 37, υπονοώντας προφανώς τοξωτά πλαίσια αρκοσολίων και κιβωρίων, αφού γνωρίζουμε ότι τα ζώα γενικά χρησιμοποιούνταν ευρέως στα γλυπτά της συγκεκριμένης περιόδου. Το κιβώριο της αγίας τράπεζας στην εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Καλαμπάκα αποτελείται από τη συνένωση διαφόρων μαρμάρινων γλυπτών. Βάσει των ομοιοτήτων που παρουσιάζει ο γλυπτός του διάκοσμος με εκείνον στα προσκυνητάρια των τέμπλων στις μονές Δαφνιού και Οσίου Λουκά χρονολογείται στο 12ο αιώνα 38. Στην Ελλάδα θραύσματα τοξωτών πλακών από κιβώρια έχουν σωθεί στη Θεσσαλονίκη, στην κρύπτη του Αγίου Δημητρίου 39 (12ος αι.), και σε αρκοσόλιο στο Μουσείο των Ιωαννίνων 40, τα οποία όμως είναι τελείως διαφορετικά από του Μουσείου Τριπόλεως. Πλησιέστερα ως προς το διάκοσμο, όχι όμως και ως προς τις διαστάσεις, είναι το τόξο πάνω από το παράθυρο του βόρειου τοίχου στην Αγία Σοφία της Αχρίδας, που κοσμείται με αστράγαλο, τριπλό πλοχμό και δύο πτηνά στις γωνίες. Δεν είναι γνωστό ποια ήταν η αρχική θέση του συγκεκριμένου γλυπτού, αν δηλαδή βρισκόταν σε προσκυνητάριο ή αποτελούσε τοξωτό πλαίσιο κάποιας εικόνας ή κιβωρίου 41. Στην Παντάνασσα Φιλιππιάδος βρέθηκαν δύο μεγάλα τοξωτά πλαίσια του 13ου αιώνα. Το ένα (διαστ. 0,81 x 1,69 μ.) διατηρείται ακέραιο και το άλλο κατά το ήμισυ 42. Επίσης, στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών υπάρχουν τοξωτές πλάκες κιβωρίων, τα οποία χρονολογούνται στο 13ο αιώνα. Η Μ. Σκλάβου-Μαυροειδή θεωρεί ότι ανήκαν σε ταφικά μνημεία. Τα παραδείγματα αυτά είναι δυνατό να συγκριθούν με το δικό 32 Για τα προσκυνητάρια του τέμπλου στον ελλαδικό χώρο κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο, βλ. Kalopissi-Verti, ό.π., με σχετικές φωτογραφίες και L. Fundic, Τα προσκυνητάρια τον τέμπλου στον ελλαδικό χώρο κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο (μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία), Αθήνα Λ. Μπούρα, ό.π. (υποσημ. 18), 105, εικ Grabar, Sculptures byzantines, 127 πίν. XCIX, 136 πίν. CXIVa. 35 Πρέπει να επισημανθεί ότι τα δύο σωζόμενα πλαίσια στη μονή της Χώρας έχουν προσαρμοστεί στα δύο ταφικά μνημεία σε δεύτερη χρήση, βλ. Ο. Hjort, «The Sculpture of Kariye Camii», DOP 33 (1979), , εικ Grabar, Sculptures byzantines, 59, πίν. XXVI. 37 Στο ίδιο, C. Vanderheyde, «Le ciborium de l'église de la Dormition de la Vierge à Kalambaka (Thessalie)», Mélanges Jean-Pierre Sodini, TM 15, Παρίσι 2005, , εικ Grabar, Sculptures byzantines, 103,104, πίν. LXXXIa, b. 40 C. Vanderheyde, La sculpture architecturale byzantine dans le thème de Nikopolis duxeau début du XlIIe siècle, BCH, Supplément 45, Παρίσι 2005,55, εικ Nikolajevic, «Prilog proucavanju vizantijske skulpture od X do XII veka iz Makedonije i Srbije», ZRVIIV (1956), , εικ Π. Λ. Βοκοτόπουλος, Παντάνασσα Φιλιππιάδος, Αθήνα 2007, 53, εικ. 50 και

7 LEONELA FUNDIC μας μόνο ως προς τις διαστάσεις, αφού «ο φυτικός διάκοσμος και τα στέμματα αποτελούν στοιχεία της δυτικής εικονογραφίας» 43. Η ομοιότητα, συνεπώς, της εργασίας και του διακόσμου με αντίστοιχα θέματα σε γλυπτά χρονολογημένα στο 12ο αιώνα, μας επιτρέπει να τοποθετήσουμε στον ίδιο αιώνα και την πρώτη τοξωτή πλάκα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Τριπόλεως. 2. Από τη δεύτερη τοξωτή πλάκα έχει διασωθεί ένα μικρό θραύσμα (Εικ. 5). Έχει σωζ. ύψος 0,315, μήκος 0,11 κάτω, 0,017 πάνω, πάχος 0,055 μ. Το τύμπανο της πλάκας δεν είναι δυνατόν να αποκατασταθεί, διότι σώζεται μόνο ένα μικρό τμήμα στο αριστερό άκρο. Η επιφάνεια του τόξου ορίζεται από ένα έξεργο σχοινίο εσωτερικά. Με τη διάτρητη τεχνική αποδίδονται δύο ελικοειδείς βλαστοί με τη μορφή τριμερούς ταινίας, που συμπλέκονται και απολήγουν σε καρδιόσχημα εφαπτόμενα πλαίσια, τα οποία περιβάλλουν πεντάφυλλα ανθέμια. Μεταξύ των δύο καρδιόσχημων πλαισίων, στο κέντρο, τριμερής ταινία σχηματίζει διάτρητους κύκλους. Με παρόμοιο θέμα κοσμείται πεσσίσκος στη συλλογή της μονής του Οσίου Λουκά 44, αρχιτεκτονικά μέλη στις μονές Οσίου Μελετίου 45 και Αγίου Νικολάου Βαρσών Εικ. 5. Θραύσμα της δεύτερης τοξωτής πλάκας. Αρκαδίας 46, το τέμπλο της μονής Αρείας Ναυπλίου 47 κ.ά. Από τα λίγα ίχνη που διακρίνονται φαίνεται ότι το τύμπανο έφερε διακόσμηση σε χαμηλό ανάγλυφο: παχύς ελικοειδής βλαστός διακλαδίζεται σε μικρότερους βλαστούς που φέρουν σαρκώδη φύλλα και καλύπτουν τα κενά που σχηματίζονται από την κίνηση του βλαστού 48. Το σχοινίο είναι σε χρήση κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο σε βάσεις κιονόκρανων και σε επιστύλια. Στη μεσοβυζαντινή περίοδο απαντά σε διάφορα μέλη, όπως στο τόξο του προσκυνηταρίου στη μονή του Οσίου Λουκά (β' φάση), σε κιονόκρανα και επιστύλια, και κατά το 12ο αιώνα γνωρίζει αυξημένη χρήση σε γείσα, θωράκια, επιστύλια κ.ά. 49. Με βάση το διάκοσμο του, το θραύσμα της δεύτερης τοξωτής πλάκας στο Μουσείο Τριπόλεως είναι δυνατό να συσχετιστεί με το πλαίσιο του βόρειου προσκυνηταρίου στη Ζωοδόχο Πηγή στο Σάμαρι και με το νότιο στον Άγιο Δημήτριο του Μυστρά. Πιθανόν το θραύσμα να αποτελούσε μέρος προσκυνηταρίου τέμπλου. Τόσο οι διαστάσεις, όσο και η διακόσμηση του, μας επιτρέπουν να υποστηρίξουμε την εκδοχή αυτή. Η ομοιότητα, εξάλλου, του διακόσμου με αντίστοιχα θέματα σε αρχιτεκτονικά μέλη του 12ου αιώνα, όπως αυτά στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών, στη μονή Βαρσών και τον Όσιο Μελέτιο 50, καθώς και η σύγκριση του με τα προσκυνητάρια στη Ζωοδόχο Πηγή στο Σάμαρι και τον Άγιο Δημήτριο στον Μυστρά, οδηγούν στη χρονολόγηση του θραύσματος στον ίδιο αιώνα. 3. Από την τρίτη τοξωτή πλάκα έχει σωθεί ένα μεγάλο τμήμα του κεντρικού μέρους του τύμπανου (Εικ. 6 και 7). Έχει ύψος 0,66, μήκος 0,29 κάτω και 0,31 πάνω, και πάχος 0,08 μ. Το τόξο φέρει φυτικό διάκοσμο: τριπλός ελικοειδής βλαστός διακλαδίζεται σε μικρότερους, που με ημίφυλλα καλύπτουν τους καμπύλους χώρους που σχηματίζονται από τον κυματισμό. Διπλή ταινία συγκρατεί κατά διαστήματα το βλαστό. Αποτελεί κόσμημα που, με τη δυνατότητα της συνεχούς επανάληψης, καλύπτει πυκνά την επιφάνεια και είναι ιδιαίτερα συχνό σε θυρώματα. Πρόκειται για γνωστό θέμα στη μεσοβυζαντινή γλυπτική, κυρίως κατά το 12ο αιώνα. Ενδεικτικά αναφέρουμε 43 Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, , αριθ Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, 219, εικ. 245α. Grabar, Sculptures byzantines, πίν. LXXIVc. 46 Ι. Στουφή-Πουλημένου, «Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στη μονή Αγίου Νικόλαου Βαρσών Αρκαδίας», ΕΕΘΣΠΑ ΛΖ' (2001), 711, εικ. 5-6,12, Μποΰρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, 85, εικ Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, 169 αριθ. 231,170 αριθ Επίσης για τα γλυπτά της μονής Οσίου Μελετίου, βλ. Grabar, Sculptures byzantines, πίν. LXXVa, b. 49 Περισσότερα για το σχοινίο με σχετικά παραδείγματα βλ. Μποΰρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, 535 και Λ. Μπούρα, ό.π. (υποσημ. 18), Βλ. παραπάνω, υποσημ

8 ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ Εικ. 6. Αναπαράσταση της τρίτης τοξωτής πλάκας (σχεδίαση:μ. Popovic). ο ίο 2ο 3ο 40 so εκ περίθυρα στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας 51 και στη μονή Οσίου Μελετίου 52. Το θέμα συναντάται επίσης στο προσκυνητάριο του τέμπλου της Αγίας Σοφίας Μονεμβασίας 53, σε θραύσματα πεσσίσκου από το τέμπλο του καθολικού της μονής της Βλαχέρνας στην Άρτα, επαναχρησιμοποιημένα σε νεότερη θύρα 54, σε πλάκα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών 55 κ.ά. Το πάνω μέρος της πλάκας φέρει επίσης φυτικό διάκοσμο: δύο συμπλεκόμενοι ελικοειδείς βλαστοί περικλείουν πεντάφυλλα ανθέμια σε πλάγια διάταξη, ενώ ημιανθέμια διαγράφονται στα εξωτερικά κενά. Ανάλογα κοσμήματα, με μικρή διαφορά στα ανθέμια, απαντούν σε γλυπτά του 12ου και του 13ου αιώνα 56. Από το λοιπό διάκοσμο της πλάκας σώζονται ελάχιστα στο τύμπανο της δεξιάς πλευράς, ακριβώς δίπλα στην τοξωτή ταινία. Πρόκειται για φυτική σύνθεση από δύο σειρές ελίκων που διασταυρώνονται δημιουργώντας Εικ. 7. Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως. Θραύσμα της τρίτης τοξωτής πλάκας. καρδιόσχημα διάχωρα, που περικλείουν τρίφυλλα ανθέμια. Ημιανθέμια πληρούν τα κενά έξω από τις ταινίες. Το πρώτο καρδιόσχημο διάχωρο είναι μικρό, ενώ 51 Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, , αριθ Grabar, Sculptures byzantines, πίν. LXXV και LXXVI. 53 Μονεμβασία (εκδ. Υπουργείου Πολιτισμού, Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων), Αθήνα 2001,32, εικ Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοοομία, εικ Στο ίδιο, εικ Βλ. παρόμοια κοσμήματα από το 12ο αιώνα σε πεσσίσκο τέ- μπλου στη συλλογή γλυπτών της μονής Όσιου Λουκά, Μπούρας- Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, εικ. 245, σε πεσσούς στη μονή Οσίου Μελετίου, Grabar, Sculptures byzantines, 143, πίν. LXXVb, σε θραύσμα διπλού θωρακίου στη συλλογή της μονής Δαφνιού, Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, εικ. 113 κ.ά. Από το 13ο αιώνα αναφέρουμε την Απιδιά Λακωνίας, βλ. Grabar, Sculptures byzantines, 143, πίν. CXXd. 147

9 LEONELA FUNDIC το δεύτερο είναι πολύ μεγαλύτερο, όπως και το ανθέμιο που περικλείει. Δυστυχώς, το γλυπτό είναι θραυσμένο με αποτέλεσμα να αγνοούμε το πλήρες θέμα. Η αρχική θέση της πλάκας δεν είναι γνωστή. Το πιο πιθανό είναι ότι ανήκε σε περίθυρο ή αποτελούσε τμήμα τοξωτού πλαισίου αρκοσολίου ταφικού κιβωρίου. Με βάση το διάκοσμο και την τεχνοτροπία του, η πλάκα είναι δυνατό να χρονολογηθεί στο 12ο αιώνα. Η τέχνη όλων των σωζόμενων τμημάτων των τριών πλαισίων είναι εξαιρετική. Η πρώτη και η δεύτερη πλάκα είναι δυνατό να ενταχθούν στο ίδιο καλλιτεχνικό ρεύμα, στο οποίο ανήκει και το εργαστήριο γλυπτικής της Σαμαρίνας, το οποίο έδωσε εξαιρετικά δείγματα γλυπτικής στην κεντρική και τη νότια Ελλάδα κατά το δεύτερο μισό του 12ου και στις αρχές του 13ου αιώνα 57. Δυστυχώς, τα μέλη που εξετάσαμε είναι άγνωστης προέλευσης και για την αρχική τους θέση μπορούμε μόνο υποθέσεις να διατυπώσουμε. Leonela Fundié ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ ARCHITECTURAL MEMBERS FROM THE TRIPOLI ARCHAEOLOGICAL MUSEUM A he Tripoli Archaeological Museum houses a number of unpublished Byzantine sculptures retrieved from the surrounding area, amongst which are six marble sculpted pieces that belonged to three different arched slabs. These are mentioned by Ch. Bouras and L. Boura, who located them in the Tegea Archaeological Museum, where they were kept after 1975, and who state that they belonged to templon proskynetaria. Four pieces belong to the first arched slab, which is the best preserved and can be completely restored (Fig. 4). The arch is decorated with a triple guilloche and a concentric astragal (Figs 1-3). The tympanum was adorned with a lion (Fig. 1), of which the larger part of the body is still preserved (only the head is missing). The dimensions of the fragments rule out the possibility that they belonged to a templon proskynetarion. The fragments in question most probably formed part of the arch of a ciborium of a funerary monument or an altar. A small fragment survives of the second arched slab (Fig. 5). The tympanum of this slab could not be completely restored, because only part of the left arch has been preserved. The slab is of marble and appears to have had lavish floral decoration. The surface of the arch is defined by a relief rope on the interior. The arch is adorned with a perforated motif of tendrils and symmetrically placed palmettes. On the basis of this decoration, the fragment may be associated with the border of the north proskynetarion from Zoodochos Pigi at Samari and the south from Ayios Dimitrios at Mystras; the fragment could thus have formed part of a proskynetarion templon. Both its dimensions and its decoration are consist with this conclusion. Of the third arched slab, a large fragment from the central part of the tympanum has been preserved (Figs 6 and 7). The arch and the tympanum bore floral decoration. The original position of this slab is unknown. Its dimensions, however, and the similarities between it and other, similar sculptures suggest that it may have come from a window or have been part of an arched border of an arcosolium. The exceptional art of all the preserved sculptures should be noted. The similarity of workmanship and decoration with corresponding motifs in sculptures dated to the 12th century enable us to date the three slabs from the Tegea Archaeological Museum to the same century. The sculptures of the first and second arched slab, however, could also be assigned to the same artistic current, associated with the Samarina sculpture workshop, which produced some outstanding examples of sculpture in central and south Greece during the second half of the 12th and first half of the 13th century. 57 Γ. Πάλλης, «Νεότερα για το εργαστήριο γλυπτικής της Σαμαρίνας (τέλη 12ου-αρχές του 13ου αι.)»,δχαε ΚΖ' (2006),

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Ο γλυπτός διάκοσμος του ναού Μεταμορφώσεως Σωτήρος στα Αλεπόσπιτα Λαμίας

Ο γλυπτός διάκοσμος του ναού Μεταμορφώσεως Σωτήρος στα Αλεπόσπιτα Λαμίας Ο γλυπτός διάκοσμος του ναού Μεταμορφώσεως Σωτήρος στα Αλεπόσπιτα Λαμίας Σωτήρης ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ Τόμος ΚΖ (2006) Σελ. 101-114 ΑΘΗΝΑ 2006 Σωτήρης Βογιατζής Ο ΓΛΥΠΤΟΣ ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το βυζαντινό τέμπλο του ναού της Αγίας Θεοδώρας στην Άρτα

Το βυζαντινό τέμπλο του ναού της Αγίας Θεοδώρας στην Άρτα Το βυζαντινό τέμπλο του ναού της Αγίας Θεοδώρας στην Άρτα Βαρβάρα ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Περίοδος Δ', Τόμος ΚΘ' (2008) Σελ. 233-246 ΑΘΗΝΑ 2008 Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΕΜΠΛΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

AdyfJa'ta (iv avnvt]; yj..mntxt]; arto 'to Mrto(itgxo Avxatov*

AdyfJa'ta (iv avnvt]; yj..mntxt]; arto 'to Mrto(itgxo Avxatov* AdyfJa'ta (iv avnvt]; yj..mntxt]; arto 'to Mrto(itgxo Avxatov* FEWQYW N. JI6)).,1J The small, mountainous plain of Boverko lies northwest of Megalopolis, near the summit of Mount Lykaion. The area preserves

Διαβάστε περισσότερα

Μεσοβυζαντινά γλυπτά με ζώα από τη συλλογή γλυπτών στο Τζαμί της Χαλκίδας

Μεσοβυζαντινά γλυπτά με ζώα από τη συλλογή γλυπτών στο Τζαμί της Χαλκίδας Μεσοβυζαντινά γλυπτά με ζώα από τη συλλογή γλυπτών στο Τζαμί της Χαλκίδας Ελένη ΚΟΥΝΟΥΠΙΩΤΟΥ-ΜΑΝΩΛΕΣΣΟΥ Περίοδος Δ', Τόμος ΚΘ' (2008) Σελ. 221-232 ΑΘΗΝΑ 2008 Ε. Κουνουπιώτου-Μανωλέσσου ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΓΛΥΠΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας

Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας Τομ. 47, 2008 ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΓΛΥΠΤΑ ΜΕ ΖΩΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΓΛΥΠΤΩΝ ΣΤΟ ΤΖΑΜΙ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΚΟΥΝΟΥΠΙΩΤΟΥΜΑΝΩΛΕΣΣΟΥ Ελένη 10.12681/dchae.622 Επίτιμη Διευθύντρια

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Επισκοπή Άνω Βόλου και ο εντοιχισμένος γλυπτός του διάκοσμος

Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Επισκοπή Άνω Βόλου και ο εντοιχισμένος γλυπτός του διάκοσμος Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Επισκοπή Άνω Βόλου και ο εντοιχισμένος γλυπτός του διάκοσμος Πασχάλης ΑΝΔΡΟΥΔΗΣ Περίοδος Δ', Τόμος ΚΗ' (2007) Σελ. 85-98 ΑΘΗΝΑ 2007 Πασχάλης Ανδρούδης Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου 2 Πανοραμική άποψη, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ,

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 26η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑ Χριστιανούπολη, Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Σημαντικό οικοδομικό συγκρότημα του 11ου- 12ου αιώνα, που αποτελείται από τον οκταγωνικού τύπου ναό και το επισκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ*

ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ* ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ* Στη μελέτη αυτή παρουσιάζονται αρχιτεκτονικά γλυπτά μέλη, λείψανα μαρμάρινου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ Πανεπιστημιούπολη, Κτήρια Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών 15784 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 210 727 5190, email: library@di.uoa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε γνήσιο αντίγραφο φέρει υπογραφή του συγγραφέα. / Each genuine copy is signed by the author.

Κάθε γνήσιο αντίγραφο φέρει υπογραφή του συγγραφέα. / Each genuine copy is signed by the author. Κάθε γνήσιο αντίγραφο φέρει υπογραφή του συγγραφέα. / Each genuine copy is signed by the author. 2012, Γεράσιμος Χρ. Σιάσος / Gerasimos Siasos, All rights reserved. Στοιχεία επικοινωνίας συγγραφέα / Author

Διαβάστε περισσότερα

Georgios Pallis. Lecturer in Byzantine & Post-Byzantine Archaeology and Art

Georgios Pallis. Lecturer in Byzantine & Post-Byzantine Archaeology and Art Georgios Pallis Lecturer in Byzantine & Post-Byzantine Archaeology and Art Adress: Department of Archaeology, School of Philosophy, 4th floor (Office 406), University Campus, 157 84 Athens Greece Tel.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ*

ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ* ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ* Στη μελέτη αυτή παρουσιάζονται αρχιτεκτονικά γλυπτά μέλη, λείψανα μαρμάρινου

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Κ. ΛΟΒΕΡΔΟΤ-ΤΣΙΓΑΡΙΔΑ

Κ. ΛΟΒΕΡΔΟΤ-ΤΣΙΓΑΡΙΔΑ Κ. ΛΟΒΕΡΔΟΤ-ΤΣΙΓΑΡΙΔΑ ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤ1ΝΛ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΟΥ ΓΛΥΠΤΑ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ Το Κάστρο του Πλαταμώνα 1, ένα από τα ωραιότερα και καλύτερα διατηρημένα στον ελληνικό χώρο, βρίσκεται στις νοτιοανατολικές υπώρειες

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Της Ευθυμίας Θανοπούλου Γ1 2011-2012 Η Ορθόδοξος Εκκλησία απέφυγε βασικά την απεικόνιση ιερών προσώπων σε αγάλματα. Η αποστροφή αυτή οφειλόταν, πλην των άλλων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ E. N. Τσιγαρίδας, 'Ερευνες στους ναούς της Καστοριάς 379 ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Στη διάρκεια των υπηρεσιακών μεταβάσεών μου στην Καστοριά, την περίοδο κυρίως 1970-1975 και συμπληρωματικά την

Διαβάστε περισσότερα

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door Right Rear Door Let's now finish the door hinge saga with the right rear door You may have been already guessed my steps, so there is not much to describe in detail. Old upper one file:///c /Documents

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΎΨΙΝΕΣ ΑΝΆΓΛΥΦΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΉΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΙΒΗΡΩΝ

ΓΎΨΙΝΕΣ ΑΝΆΓΛΥΦΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΉΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΙΒΗΡΩΝ 47 ΓΎΨΙΝΕΣ ΑΝΆΓΛΥΦΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΉΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΙΒΗΡΩΝ Ο γλυπτός διάκοσμος του καθολικού της μονής Ιβήρων (εικ. 1, σχ. 1), αν εξαιρέσουμε το μαρμάρινο τέμπλο 1, δεν έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επανεξέταση του καθολικού της Ζωοδόχου Πηγής, Δερβενοσάλεσι

Επανεξέταση του καθολικού της Ζωοδόχου Πηγής, Δερβενοσάλεσι Επανεξέταση του καθολικού της Ζωοδόχου Πηγής, Δερβενοσάλεσι Χαράλαμπος ΜΠΟΥΡΑΣ Δελτίον XAE 17 (1993-1994), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη της Ντούλας Μουρίκη (1934-1991) Σελ. 25-36 ΑΘΗΝΑ 1994 Χ. Μπούρας ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άγνωστος βυζαντινός ναός στην Αργολίδα. Ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος Παλιού Λιγουριού

Ένας άγνωστος βυζαντινός ναός στην Αργολίδα. Ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος Παλιού Λιγουριού Ένας άγνωστος βυζαντινός ναός στην Αργολίδα. Ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος Παλιού Λιγουριού Σταύρος ΜΑΜΑΛΟΥΚΟΣ Δελτίον XAE 12 (1984), Περίοδος Δ'. Στην εκατονταετηρίδα της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Δύο μαρμάρινες διακοσμητικές πλάκες στον Μυστρά

Δύο μαρμάρινες διακοσμητικές πλάκες στον Μυστρά Δύο μαρμάρινες διακοσμητικές πλάκες στον Μυστρά Αγγελική ΜΕΞΙΑ Τόμος ΚΖ (2006) Σελ. 115-124 ΑΘΗΝΑ 2006 Αγγελική Μέξια ΔΥΟ ΜΑΡΜΆΡΙΝΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΈΣ ΠΑΑΚΕΣ ΣΤΟΝ ΜΥΣΤΡΑ* ^τη συλλογή γλυπτών του Μουσείου Μυστρά

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου στον Κάμπο των Μεγάρων

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου στον Κάμπο των Μεγάρων Ο ναός του Αγίου Αθανασίου στον Κάμπο των Μεγάρων Ιωάννα ΣΤΟΥΦΗ-ΠΟΥΛΗΜΕΝΟΥ Τόμος ΚΣΤ' (2005) Σελ. 73-84 ΑΘΗΝΑ 2005 Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΜΠΟ ΤΩΝ ΜΕΓΑΡΩΝ ον κάμπο των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/26 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα μικρότεροι το 1 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari CYCLADIC SEMINAR ΚΥΚΛΑΔΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤHE ARCHAEOLOGICAL SOCIETY AT ATHENS, 22 PANEPISTIMIOU ST. Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 22 Πέμπτη, 30 Απριλίου 2015, 7 μ.μ. - Thursday, 30 April

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

4. ΑΡΧΑΙΑ ΝΕΜΕΑ KAI ΑΘΛΗΤΕΣ ΔΡΟΜΙΚΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ

4. ΑΡΧΑΙΑ ΝΕΜΕΑ KAI ΑΘΛΗΤΕΣ ΔΡΟΜΙΚΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 4. ΑΡΧΑΙΑ ΝΕΜΕΑ KAI ΑΘΛΗΤΕΣ ΔΡΟΜΙΚΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ ΕΝΤΥΠΟ 4.6.1. «Κρυπτή στο στάδιο της Νεμέας» Δραστηριότητα 1 η : «Η σημασία της στοάς της Νεμέας» Σχεδιαστική αναπαράσταση αθλητή (πυγμάχου) που περιμένει

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Φνηηεηή ηνπ ηκήκαηνο Ζιεθηξνιόγσλ Μεραληθώλ θαη Σερλνινγίαο Ζιεθηξνληθώλ

Διαβάστε περισσότερα

H ΚΛΕΙΔΑΡΙΑ ΣΤΟ MAXIMUM

H ΚΛΕΙΔΑΡΙΑ ΣΤΟ MAXIMUM H ΚΛΕΙΔΑΡΙΑ ΣΤΟ MAXIMUM ΝΕΟ Kλειδαριά γραναζωτή ΠΡΟΪΟΝ για όλες τις σειρές αλουμινίου Η κλειδαριά TOP GEAR μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κάθε ανοιγόμενο προφίλ αλουμινίου. Αποτελείται από την κεντρική κλειδαριά

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

ΖητΗματα υποδοχης και προσληψης του Franz Kafka στην ΕλλΑδα

ΖητΗματα υποδοχης και προσληψης του Franz Kafka στην ΕλλΑδα ΖητΗματα υποδοχης και προσληψης του Franz Kafka στην ΕλλΑδα Ζητήματα υποδοχής και πρόσληψης του Franz Kafka στην Ελλάδα Μιχ. Γ. Μπακογιάννης Aspects of Kafka s reception in Modern Greek Literature: The

Διαβάστε περισσότερα

Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο, εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι αντιπροσωπεύουν τις

Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο, εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι αντιπροσωπεύουν τις Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο, εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ότι αντιπροσωπεύουν τις επίσημες θέσεις των εξεταστών. i ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΑΤΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Νοέµβριος 12 2014 13:20 Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Τι ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισµού για τις ανασκαφικές εργασίες στον τάφο της Αµφίπολης. Τι έδειξαν οι ανασκαφές

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

Areas and Lengths in Polar Coordinates

Areas and Lengths in Polar Coordinates Kiryl Tsishchanka Areas and Lengths in Polar Coordinates In this section we develop the formula for the area of a region whose boundary is given by a polar equation. We need to use the formula for the

Διαβάστε περισσότερα

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ 2 Πεξηερόκελα Δονεηήνζμ πζκάηςκ... 4 Δονεηήνζμ δζαβναιιάηςκ... 5 Abstract... 6 Πενίθδρδ... 7 Δζζαβςβή... 8 ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΜΔΡΟ... 12 Κεθάθαζμ 1: Θεςνδηζηέξ πνμζεββίζεζξ βζα ηδκ ακζζυηδηα ζηδκ εηπαίδεοζδ...

Διαβάστε περισσότερα

Homework 3 Solutions

Homework 3 Solutions Homework 3 Solutions Igor Yanovsky (Math 151A TA) Problem 1: Compute the absolute error and relative error in approximations of p by p. (Use calculator!) a) p π, p 22/7; b) p π, p 3.141. Solution: For

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΖΑΡΑΒΕΛΑ Δ. 1, και ΒΡΥΩΝΗΣ Δ. 1 1 4ο Τ.Ε.Ε. Καλαμάτας, Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκ/σης Μεσσηνίας e-mail: dzaravela@yahoo.qr ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αριστείδης Κοσιονίδης Η κατανόηση των εννοιών ενός επιστημονικού πεδίου απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

1979 Πτυχίο στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο τμήμα Συντήρησης Αρ/των στη Θ' Δημόσια Επαγγελματική Σχολή Αθηνών.

1979 Πτυχίο στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο τμήμα Συντήρησης Αρ/των στη Θ' Δημόσια Επαγγελματική Σχολή Αθηνών. BΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΣΟΥΡΑΚΗ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ Συντηρήτρια έργων τέχνης και αρχαιοτήτων Ζωγράφος Καθηγήτρια εφαρμογών στο τμήμα συντήρηση Αρχαιοτήτων και έργων τέχνης στο Τ.Ε.Ι/Αθηνών Κυδαντιδών 33 11851 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού)

Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού) Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού) Προσδοκώμενα αποτελέσματα Περιεχόμενο Ενδεικτικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιδωτό - Γλυπτική με ξύλο

Ψηφιδωτό - Γλυπτική με ξύλο eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:10 PM Page 36 3.3. Κατασκευή ψηφιδωτού α. α. Σχεδιάζουµε την παράσταση του ψηφιδωτού σε διάφανο χαρτί, σηµειώνοντας και τα χρώµατα. β. Γυρίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΑΠΟΚΟΡΩΝΑ

ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΑΠΟΚΟΡΩΝΑ 1 ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΑΠΟΚΟΡΩΝΑ Ο Δήμος Αποκορώνου, η Κοινωφελής Επιχείρηση, το Τοπικό Συμβούλιο Στύλου, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Στύλου και ο Αθλητικός Σύλλογος Νέος Σαμψών Στύλου καλούν όποιον επιθυμεί να

Διαβάστε περισσότερα

Νέα θραύσματα από τον γλυπτό διάκοσμο του καθολικού της Νέας Μονής Χίου

Νέα θραύσματα από τον γλυπτό διάκοσμο του καθολικού της Νέας Μονής Χίου Νέα θραύσματα από τον γλυπτό διάκοσμο του καθολικού της Νέας Μονής Χίου Κωνσταντίνος ΣΚΑΜΠΑΒΙΑΣ Τόμος ΚΕ (2004) Σελ. 209-218 ΑΘΗΝΑ 2004 Κωνσταντίνος Νικ. Σκαμπαβίας ΝΕΑ ΘΡΑΥΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΑΥΠΤΟ ΔΙΑΚΟΣΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Code Breaker. TEACHER s NOTES

Code Breaker. TEACHER s NOTES TEACHER s NOTES Time: 50 minutes Learning Outcomes: To relate the genetic code to the assembly of proteins To summarize factors that lead to different types of mutations To distinguish among positive,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις»

Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΕΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΗΣ & ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ: ΔΙΚΑΙΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΗΘΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα Παναγίας Γλυκοφιλούσας του 18ου αιώνα στη Βέροια. Μετάπλαση του θέματος μιας βυζαντινής εικόνας του 14ου αιώνα

Εικόνα Παναγίας Γλυκοφιλούσας του 18ου αιώνα στη Βέροια. Μετάπλαση του θέματος μιας βυζαντινής εικόνας του 14ου αιώνα Εικόνα Παναγίας Γλυκοφιλούσας του 18ου αιώνα στη Βέροια. Μετάπλαση του θέματος μιας βυζαντινής εικόνας του 14ου αιώνα Χρυσάνθη ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ-ΤΣΙΟΥΜΗ Τόμος ΚΣΤ' (2005) Σελ. 381-388 ΑΘΗΝΑ 2005 Χρυσάνθη Μαυροπούλου-Τσιούμη

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις στο καθολικό της μονής Αστερίου

Παρατηρήσεις στο καθολικό της μονής Αστερίου Παρατηρήσεις στο καθολικό της μονής Αστερίου Ιωάννα ΣΤΟΥΦΗ-ΠΟΥΛΗΜΕΝΟΥ Περίοδος Δ', Τόμος Λ' (2009) Σελ. 109-118 ΑΘΗΝΑ 2009 Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΑΣΤΕΡΙΟΥ* Χ ο καθολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΜΗΜΑΣΟ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΜΗΜΑΣΟ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΜΗΜΑΣΟ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΓΤΝΑΜΙΚΗ ΙΣΟΔΛΙΓΑ ΓΙΑ ΣΟ ΓΔΝΙΚΟ ΚΑΣΑΣΗΜΑ ΚΡΑΣΗΗ ΓΡΔΒΔΝΧΝ ΜΔ ΣΗ ΒΟΗΘΔΙΑ PHP MYSQL Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Υξήζηνπ

Διαβάστε περισσότερα