Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως"

Transcript

1 Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως Leonela FUNDIĆ Περίοδος Δ', Τόμος Λ' (2009) Σελ ΑΘΗΝΑ 2009

2 Leonela Fundié ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ 1 ην αυλή του Αρχαιολογικού Μουσείου Τριπόλεως υπάρχει μια συλλογή γλυπτών αρχιτεκτονικών μελών, τα οποία είναι δυνατό να χρονολογηθούν στο 12ο αιώνα. Τα γλυπτά αυτά μνημονεύονται από τους Χ. και Λ. Μπούρα, οι οποίοι τα είχαν εντοπίσει στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Τεγέας και τα περιγράφουν ως «θραύσματα προσκυνηταρίων του τέμπλου» 2. Πρόκειται για έξι τεμάχια 3 κατασκευασμένα από το ίδιο λευκό μάρμαρο, τα οποία ανήκουν σε τρεις διαφορετικές τοξωτές πλάκες. Ο σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η ανάλυση και η χρονολόγηση των εν λόγω έξι γλυπτών, καθώς και ο προσδιορισμός της αρχικής τους θέσης. 1. Στη πρώτη τοξωτή πλάκα, που είναι και η καλύτερα σωζόμενη και είναι δυνατό να αποκατασταθεί πλήρως (Εικ. 4), αν και ελλιπής σε ορισμένα σημεία, ανήκουν τέσσερα θραύσματα 4. Το μεγαλύτερο (Εικ. 1) έχει μήκος 0,48 πάνω, 0,22 κάτω, ύψος 0,44 και πάχος 0,07 μ. Κοσμείται με τριπλό πλοχμό και ομόκεντρο αστράγαλο. Το τύμπανο ήταν διακοσμημένο με λιοντάρι, από το οποίο σήμερα σώζεται το μεγαλύτερο μέρος του σώματος του (λείπει μόνο το κεφάλι). Από τη στάση του φαίνεται ότι είχε στραμμένο το κεφάλι του προς τα πίσω. Δυστυχώς, στο σημείο αυτό το ανάγλυφο είναι τελείως κατεστραμμένο. Το δεύτερο θραύσμα της ίδιας πλάκας (Εικ. 1) έχει μήκος 0,22 πάνω, 0,21 κάτω, ύψος 0,235 και πάχος 0,075 μ. Από το διάκοσμο έχει σωθεί το ένα πόδι του λιονταριού, μέρος από το λαιμό του και ο επιπεδόγλυφος διά- 1 Η μελέτη αυτή, επεξεργασμένη, αποτελεί την εισήγηση μου στο Εικοστό Έβδομο Συμπόσιο της ΧΑΕ, Αθήνα 2006, Επί τη ευκαιρία ευχαριστώ την 5η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων στη Σπάρτη για την παραχώρηση της άδειας μελέτης και δημοσίευσης των γλυπτών. Τις θερμές μου ευχαριστίες εκφράζω επίσης στην κ. Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου, στον κ. Στ. Μαμαλούκο και τον κ. Μ. Κάππα για τις πολύτιμες συμβουλές και παρατηρήσεις τους. Επίσης ευχαριστώ τον αρχιτέκτονα M. Popovic για τις σχεδιαστικές αναπαραστάσεις των Εικ. 4 και 6. 2 Χ. Μπούρας - Λ. Μπούρα, Ή ελλαδική ναοδομία κατά τόν 12ο αιώνα, Αθήνα 2002, , εικ. 375 (στο εξής: Ελλαδική ναοδοκοσμος από την πάνω ζώνη του πλαισίου. Δίπλα στο πόδι σώζεται τμήμα ανθεμίου σε ατελή κύκλο, ενώ στο πάνω μέρος εικονίζεται φυτικό πλέγμα που σχηματίζεται από δύο ελικοειδείς βλαστούς που εφάπτονται κάτω και αποκλίνουν. Όταν ενωθούν τα δύο αυτά θραύσματα (Εικ. 1) προκύπτει ότι το συνολικό μήκος ήταν 0,545 μ., ενώ το ύψος της όλης δεξιάς πλευράς 0,68 μ. Το τρίτο θραύσμα (Εικ. 2) από την ίδια τοξωτή πλάκα ανήκει στο μεσαίο τμήμα της. Έχει σωζ. μήκος 0,225 πάνω, 0,16 κάτω, ύψος από τη δεξιά πλευρά 0,238 και από την αριστερή 0,28, και πάχος 0,075 μ. Από το διάκοσμο σώζεται αστράγαλος και πλοχμός, καθώς και φυτικό πλέγμα, ίδια με τα αντίστοιχα στο πρώτο και το δεύτερο θραύσμα. Το τελευταίο θραύσμα από την ίδια πλάκα (Εικ. 3) έχει μήκος 0,10 κάτω και 0,173 πάνω, ύψος 0,245 και πάχος 0,06 μ. Προέρχεται από το αριστερότερο σημείο του τόξου και κοσμείται με αστράγαλο και πλοχμό, όπως και τα άλλα τεμάχια της ίδιας πλάκας. Το θέμα, το οποίο διακοσμεί την άντυγα του τόξου -αστράγαλος και τριπλός πλοχμός-, απαντά με ιδιαίτερη έμφαση στον αρχιτεκτονικό διάκοσμο των μνημείων του 11ου και του 12ου αιώνα. Ο αστράγαλος στο εσωτερικό τόξο είναι ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά κοσμήματα της αρχιτεκτονικής γλυπτικής της αρχαιότητας, που συνέχισε να χρησιμοποιείται και κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο 5. μία). Τα βυζαντινά γλυπτά του Μουσείου Τεγέας έχουν μεταφερθεί στο Μουσείο Τριπόλεως. 3 Οι Χ. Μπούρας και Λ. Μπούρα αναφέρουν ότι υπήρχαν επτά θραύσματα {Ελλαδική ναοδομία, 314). 4 Σύμφωνα με τους Χ. και Λ. Μπούρα υπήρχαν τουλάχιστον πέντε θραύσματα από αυτό «το προσκυνητάρι» του τέμπλου, βλ. Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, 314. Ωστόσο, στην αυλή του Μουσείου εντοπίσαμε τέσσερα μόνο θραύσματα. 5 Όπως στο επιστύλιο της αρχαιότερης Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, του 415, βλ. T. F. Mathews, The Early Churches of Constantinople: Architecture and Liturgy, University Park, Λονδίνο 1971, εικ. 2, 141

3 LEONELA FUNDIC Εικ. 2. Θραύσμα της πρώτης τοξωτής πλάκας. Εικ. 1. Θραύσματα της πρώτης τοξωτής πλάκας. Εικ. 3. Θραύσμα της πρώτης τοξωτής πλάκας. Στην παλαιοχριστιανική περίοδο, εκτός από τη γλυπτική, αστράγαλοι κοσμούν και ψηφιδωτά δάπεδα 6. Κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο επιβίωσε σε επιστύλια 7, υπέρθυρα 8, θωράκια 9 κ.ά., παράλληλα με τα νέα θέματα που εισήχθησαν τότε. Στην παλαιοχριστιανική περίοδο πιο συνηθισμένη ήταν μία ταινία, η οποία σχηματίζεται από την εναλλαγή ενός επιμηκυσμένου πρισματικού στοιχείου με δύο μικρότερα. Προς τα τέλη του 12ου αιώνα οι αλλαγές είναι ελάχιστες, το ατρακτόσχημο στοιχείο γίνεται περισσότερο επίμηκες και υπάρχουν ένα, δύο ή τρία φακοειδή στοιχεία αντί των δύο της προηγούμενης περιόδου 10. Ο αστράγαλος που ορίζει εσωτερικά την επιφάνεια του τόξου απαντά στα προσκυνητάρια του τέμπλου της μεσοβυζαντινή ς και της υστεροβυζαντινής περιόδου, όπως π.χ. στον Άγιο Παντελεήμονα στο Nerezi 11, στη Ζωοδόχο Πηγή στο στα επιστύλια στο Χριστιανικό και Βυζαντινό Μουσείου της Αθήνας, Μ. Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά του Βυζαντινού Μουσείο της Αθήνας, Αθήνα 1999, 30 αριθ. 16 (4ος αι.), 40 αριθ. 31 (5ος αι.), 42 αριθ. 34 (5ος αι.), 43 αριθ. 35 (5ος αι.), 45 αριθ. 40 (5ος αι.) (στο εξής: Γλυπτά). Ο αστράγαλος απαντά και στο γλυπτό διάκοσμο της ιουστινιάνειας Αγίας Σοφίας και στο ναό των Αγίων Σεργίου και Βάκχου στην Κωνσταντινούπολη, R. Krautheimer, Παλαιοχριστιανική και βυζαντινή αρχιτεκτονική, Αθήνα 1998, , εικ. 184 και Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοόομία, 586, υποσημ Όπως σε επιστύλιο στο Μουσείο της Κορίνθου, Α. Grabar, Sculptures byzantines du Moyen Âge, τ. II (Xle-XIVe siècle), Παρίσι 1976, 111, αριθ. 104, πίν. LXXXIIc (στο εξής: Sculptures byzantines), σε επιστύλια της μονής Σαγματά, L. Bouras, «Architectural Sculp- tures of the Twelfth and the Early Thirteenth Centuries in Greece», ΔΧΑΕ Θ' ( ), 67-68, πίν. 25, εικ , στα επιστύλια στη μόνη Μεταμορφώσεως του Σωτήρα στην Άμφισσα, Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοόομία, 63, εικ. 43 κ.α. 8 Π.χ. στη μονή του Οσίου Μελετίου, Α. Κ. Ορλάνδος, «Ή μονή του Όσιου Μελετίου και τά παραλαύρια αύτης», ΑΒΜΕ Ε' ( ), 71-72, εικ Στο θωράκιο του 10ου αιώνα από το ναό της Αγίας Σοφίας στη Μονεμβασία, Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοόομία, 245, εικ Στο ίδιο, Sinkevic, The Church of St. Panteleimon at Nerezi, Wiesbaden 2000, εικ. VII, Χ, XI, XII, XLIX. 142

4 ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ Ζ&=^Γι ίχ V: Εικ. 4. Αναπαράσταση της πρώτης τοξωτής πλάκας (σχεδίαση Μ. Popovic). Σάμαρι 12, στον Άγιο Δημήτριο του Μυστρά 13, σε δύο τεμάχια από το Τηγάνι της Μάνης 14, σε προσκυνητάριο στο Χριστιανικό και Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών 15 και στην Περίβλεπτο του Μυστρά 16. Ο ταινιωτός πλοχμός, διπλός ή τριπλός, είναι θέμα που χρησιμοποιείται συχνά στη διακόσμηση της στεφάνης των τόξων. Το θέμα προέρχεται, όπως και ο αστράγαλος, από την αρχαιότητα 17. Το πλεκτό κόσμημα του τόξου από ισομερή τριπλή ταινία υπάρχει σε θραύσματα των προσκυνηταρίων της αρχικής φάσης του τέμπλου στο ναό της Παναγίας στη μονή του Οσίου Λουκά 18, σε τρία τεμάχια προσκυνηταρίων από το Τηγάνι και τον Άγιο Δημήτριο Κηπούλας στη Μάνη 19, στα προσκυνητάρια στο Σάμαρι και στον Άγιο Δημήτριο του Μυστρά. Τα σωζόμενα δείγματα πλοχμών σε πεσσούς, θωράκια, επιστύλια, σαρκοφάγους, θυρώματα και σε άλλα μαρμάρινα θραύσματα δείχνουν πως ο πλοχμός ήταν ένα παραδοσιακό θέμα κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο 20. Το λιοντάρι καταλαμβάνει όλη τη δεξιά πλευρά. Τα άκρα των ποδιών και τα νύχια του είναι τονισμένα. Η χαίτη 12 Grabar, Sculptures byzantines, , πίν. LXXIb. L. Bouras, ό.π., 21-32, πίν. 26, εικ Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, , εικ Γ. Μαρίνου, Άγιος Δημήτριος. Η Μητρόπολη τον Μυστρά, Αθήνα 2002, 84-87, πίν. 30, Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, , εικ. 284 και 285. L. Bouras, ό.π., Ν. Β. Δρανδάκης, «Έρευναι εις την Μάνην», ΠΑΕ 1977, τ. Α', 205, πίν. 129δ. Ο ίδιος, «Ανασκαφή στό Τηγάνι της Μάνης», ΠΑΕ 1978,188, πίν. 131β, 132α. 15 Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, 208, αριθ Grabar, Sculptures byzantines, , πίν. CXXXVc. 17 Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, Λ. Μπούρα, Ό γλυπτός διάκοσμος τοϋ ναοϋ της Παναγίας στό μοναστήρι τοϋ 'Οσίου Λούκα, Αθήνα 1980, , εικ Ν. Β. Δρανδάκης, Βυζαντινά γλυπτά της Μάνης, Αθήνα 2002, 260, εικ Π.χ. σε πεσσούς στον Όσιο Μελέτιο, Grabar, Sculptures byzantines, πίν. LXXIVc, και στο Nerezi, στο ίδιο, πίν. LXXVIIa-b, κ.ά., σε θωράκια, Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, αριθ. 175,136 αριθ. 182, 138 αριθ Ν. Firath, «Découverte d'une église byzantine à Sebaste de Phrygie», CahArch XIX (1969), εικ και πίν. Vila. Grabar, Sculptures byzantines, πίν. LI κ.ά. 143

5 LEONELA FUNDIC του αποδίδεται με παράλληλες γραμμές σε συστάδες προς διάφορες κατευθύνσεις και σε χαμηλό ανάγλυφο. Πολλές παράλληλες γραμμές αποδίδουν ενίοτε την αδρή επιφάνεια στο σώμα του ζώου και πλουτίζουν τη γενική εντύπωση. Η γραμμική αυτή απόδοση σχετίζεται ίσως με ανάλογες τάσεις στη ζωγραφική του 12ου αιώνα 21. Λιοντάρια απαντούν πολύ συχνά στη διακοσμητική βυζαντινή γλυπτική 22. Βρίσκονται μεμονωμένα ή ανά δύο σε συμμετρικές συνθέσεις με κάποιο ιδιαίτερο νόημα. Συνήθως παριστάνονται από τα πλάγια με σηκωμένο το ένα από τα μπροστινά πόδια, το κεφάλι γυρισμένο προς τα πίσω και την ουρά στο κενό μεταξύ κεφαλιού και σώματος 23. Στο δικό μας δείγμα είναι προφανές ότι το λιοντάρι, παρόλο που δεν έχει σωθεί ολόκληρο, έχει το κεφάλι του προς τα πίσω. Το θέμα του ζώου με το κεφάλι γυρισμένο αντίθετα από το σώμα απαντά στη βυζαντινή γλυπτική από τον 9ο-10ο αιώνα 24. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα ζώα απεικονίζονται κατά ζεύγη και αντωπά, όπως π.χ. σε θωράκια, κιονόκρανα, υπέρθυρα, επιστύλια κτλ. Δείγματα ζευγών αντωπών ζώων έχουν σωθεί και στα δύο προσκυνητάρια του τέμπλου στο Nerezi (12ος αι.), όπου εικονίζονται ζεύγη παγωνιών 25, σε ένα θραύσμα από την Όμορφη Εκκλησιά στο Γαλάτσι με κουφικό διάκοσμο και πτηνό, χωρίς όμως να γνωρίζουμε τι απεικονιζόταν στην άλλη πλευρά, επειδή το πλαίσιο είναι κατεστραμμένο 26.0 Ορλάνδος αναφέρει πως και στην Αγία Τριάδα Κριεζώτη, στην Εύβοια, στα μέτωπα των τοίχων, οι οποίοι χώριζαν το ιερό βήμα, υπήρχαν προσκυνητάρια, ανάλογα προς άλλες βυζαντινές εκκλησίες, το ένα από τα οποία ήταν διακοσμημένο με ανάγλυφο ζώο 27. Ένα μεταγενέ- στερο παράδειγμα προσκυνηταρίου, που έχει ως διάκοσμο δύο αντωπούς αετούς, εκτίθεται στο Μουσείο του Μυστρά 28. Το μοναδικό παράδειγμα με λιοντάρι σε προσκυνητάριο του τέμπλου προέρχεται από την Πόρτα Παναγιά (13ος αι.), όπου το αριστερό προσκυνητάρι (με τον Χριστό) διακοσμεί ένα μικρό λιοντάρι 29. Οι Χ. Μπούρας και Λ. Μπούρα υποστηρίζουν ότι τα προαναφερθέντα θραύσματα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως ανήκαν σε προσκυνητάριο τέμπλου. Με τον όρο προσκυνητάριο δηλώνονται οι μνημειακές εικόνες του Χριστού, της Παναγίας ή του τιμώμενου αγίου μιας εκκλησίας, οι οποίες περιβάλλονται από διακοσμημένα πλαίσια 30. Τέτοιου είδους προσκυνητάρια εντοπίζονται επίσης στο νάρθηκα, καθώς και κατά μήκος των τοίχων του κυρίως ναού 31. Στον ελλαδικό χώρο μαρμάρινα προσκυνητάρια τέμπλου, τα οποία έχουν σωθεί μέχρι σήμερα in situ σε μεσοβυζαντινά μνημεία ή σε μεταγενέστερα, σε δεύτερη χρήση, καθώς και σε μουσεία, είναι τα εξής: Τα προσκυνητάρια στο ναό της Παναγίας στη μονή Οσίου Λουκά (προσκυνητάριο α' φάσης -σήμερα στο Μουσείο της μονήςκαι δύο άλλα από τη β' φάση, ένα στο Μουσείο και το άλλο στην εκκλησία) στο καθολικό της μονής Δαφνιού - στη Ζωοδόχο Πηγή στο Σάμαρι (Μεσσηνία) στον Άγιο Δημήτριο (Μητρόπολη) του Μυστρά στην Αγία Σοφία της Μονεμβασίας στη Μάνη (τέσσερα θραύσματα από τέσσερα διαφορετικά πλαίσια από το Τηγάνι και ένα από τον Άγιο Δημήτριο Κηπούλας) στο ναό του Ταξιάρχη στη Μελίδα Άνδρου - στον Άγιο Γεώργιο (Όμορφη Εκκλησιά) στο Γαλάτσι* στην Αγία Τριάδα Κριεζώτη στο Πρωτάτο στις Καρυές του Αγίου 21 Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοόομία, 578. Βλ. π.χ. Θ. Παζαράς, «Κατάλογος χριστιανικών ανάγλυφων πλακών εκ Θεσσαλονίκης μέ ζωομόρφους παραστάσεις», Βυζαντινά 9 (1977), 70-71,75-77,89,90-91, πίν. XX εικ , πίν. XXI εικ. 38, πίν. XXIV εικ. 43, 44, πίν. XXV εικ. 45, πίν. XXXI εικ. 56, πίν. XXXIII εικ. 58. Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, 82 αριθ. 112,98 αριθ. 137,106 αριθ. 147,109 αριθ. 150,151 κτλ. 23 Περισσότερα για τα λιοντάρια, με παραδείγματα από το 12ο αιώνα, βλ. Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, 106, αριθ. 147 με σχετικά παραδείγματα και βιβλιογραφία. 25 Sinkevic, ό.π. (υποσημ. 11), 91-92, εικ. XLIX. 26 Α. Κ. Ορλάνδος, "Ομορφη Εκκλησιά, Αθήνα 1921,23, εικ Δεν κατόρθωσα να εντοπίσω αυτά τα κομμάτια. Οι Χ. Μπούρας και Λ. Μπούρα σημειώνουν ότι υπάρχουν και ότι είναι αδημοσίευτα (Ελλαδική ναοδομία, 529, 560). Η μόνη περιγραφή που έχουμε είναι μια αναφορά από τον Α. Ορλάνδο, βλ. «Ή Αγία Τριάς του Κριεζώτη», ΑΒΜΕ Ε' ( ), G. Millet, Les monuments byzantines de Mistra, Παρίσι 1910, πίν Grabar, Sculptures byzantines, 149, πίν. CXXXIc. 30 S. Kalopissi-Verti, «The Proskynetaria of the Templon and Narthex: Form, Imagery, Spatial Connections, and Reception», Thresholds of the Sacred (επιμ. Sharon E. J. Gerstel), Washington 2006, S. Curcic, «Proskynetaria Icons, Saints, Tombs, and the Development of the Iconostasis», Iconostasi (επιμ. A. Lidov), Μόσχα 2000, Στον ελλαδικό χώρο προσκυνητάρια κατά μήκος των τοίχων του κυρίως ναού είναι εξαιρετικά σπάνια κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο. Το μοναδικό παράδειγμα βρίσκεται στην Αγία Σοφία Μονεμβασίας, όπου, εκτός από τα προσκυνητάρια του τέμπλου, υπάρχουν και άλλα έξι στις παραστάδες γύρω από τον κυρίως ναό. Ανάλογα προσκυνητάρια κοσμούσαν εκκλησίες της Πελοποννήσου του 13ου αιώνα: τη μονή Βλαχέρνας στην Ηλεία, την Κοίμηση του Ανήλιου και την Κοίμηση του Μέρμπακα, που όλα έχουν σαφή γοτθικό χαρακτήρα, βλ. Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία,

6 ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ Όρους 32. Στις περισσότερες περιπτώσεις σήμερα σώζονται μόνο τα γλυπτά τοξωτά πλαίσια ή θραύσματα των πλαισίων, χωρίς εικόνες. Στα διασωθέντα προσκυνητάρια ο διάκοσμος του τόξου έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με την πλάκα από το Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως, το οποίο περιγράψαμε παραπάνω. Για το λόγο αυτό δεν είναι τυχαίο που οι Χ. Μπούρας και Λ. Μπούρα έχουν συσχετίσει τα εν λόγω γλυπτά με προσκυνητάρια του τέμπλου. Ωστόσο, μελετώντας τα συγκεκριμένα θραύσματα διαπιστώσαμε ότι δεν είναι δυνατόν να ανήκαν σε προσκυνητάριο τέμπλου, λόγω των μεγάλων διαστάσεων τους (1,82x0,95-0,96 μ.). Οι διαστάσεις των σωζόμενων προσκυνηταρίων τέμπλου από τον ελλαδικό χώρο κυμαίνονται από 0,72x0,76 μ., όπως στη Μητρόπολη του Μυστρά, μέχρι 1,10x0,95 μ., όπως στο προσκυνητάριο της β' φάσης από την Παναγία στη μονή του Οσίου Λουκά 33. Τα εν λόγω θραύσματα ενδεχομένως να προέρχονται από τόξο κιβωρίου ταφικού μνημείου ή αγίας τράπεζας. Τα κιβώρια με τοξωτά ανοίγματα γνώρισαν ευρεία διάδοση στη βυζαντινή περίοδο. Παρόμοια τμήματα μεγάλων μαρμάρινων τοξωτών πλακών σώζονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης, τα οποία ανήκαν σε κιβώρια ή αρκοσόλια ταφικών μνημείων σε κωνσταντινου πολιτικού ς ναούς 34, όπως τα δύο πλαίσια στη μονή της Χώρας 35. Στη μονή του Οσίου Λουκά έχει επίσης βρεθεί ένα τμήμα τοξωτής πλάκας μεγάλων διαστάσεων, το οποίο ο Grabar έχει δημοσιεύσει και χρονολογήσει στον 11ο αιώνα. Ο ίδιος μελετητής επισημαίνει ότι οι διαστάσεις και ο διάκοσμος του δεν είναι συνήθεις στον ελλαδικό χώρο κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο και ότι ίσως ανήκει σε κιβώριο ή σε πλαίσιο παραθύρου ή θύρας 36. Ο διάκοσμος του διαφέρει αρκετά από το διάκοσμο του δικού μας πλαισίου, εφόσον το μόνο κοινό στοιχείο μετα- ξύ τους είναι το ζώο στην αριστερή πλευρά, με τη διαφορά όμως ότι στο θραύσμα από τη μονή του Οσίου Λουκά είναι πτηνό. Ο Grabar αναφέρει ότι δεν υπάρχουν αντίστοιχα ζώα σε παρόμοια γλυπτά 37, υπονοώντας προφανώς τοξωτά πλαίσια αρκοσολίων και κιβωρίων, αφού γνωρίζουμε ότι τα ζώα γενικά χρησιμοποιούνταν ευρέως στα γλυπτά της συγκεκριμένης περιόδου. Το κιβώριο της αγίας τράπεζας στην εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Καλαμπάκα αποτελείται από τη συνένωση διαφόρων μαρμάρινων γλυπτών. Βάσει των ομοιοτήτων που παρουσιάζει ο γλυπτός του διάκοσμος με εκείνον στα προσκυνητάρια των τέμπλων στις μονές Δαφνιού και Οσίου Λουκά χρονολογείται στο 12ο αιώνα 38. Στην Ελλάδα θραύσματα τοξωτών πλακών από κιβώρια έχουν σωθεί στη Θεσσαλονίκη, στην κρύπτη του Αγίου Δημητρίου 39 (12ος αι.), και σε αρκοσόλιο στο Μουσείο των Ιωαννίνων 40, τα οποία όμως είναι τελείως διαφορετικά από του Μουσείου Τριπόλεως. Πλησιέστερα ως προς το διάκοσμο, όχι όμως και ως προς τις διαστάσεις, είναι το τόξο πάνω από το παράθυρο του βόρειου τοίχου στην Αγία Σοφία της Αχρίδας, που κοσμείται με αστράγαλο, τριπλό πλοχμό και δύο πτηνά στις γωνίες. Δεν είναι γνωστό ποια ήταν η αρχική θέση του συγκεκριμένου γλυπτού, αν δηλαδή βρισκόταν σε προσκυνητάριο ή αποτελούσε τοξωτό πλαίσιο κάποιας εικόνας ή κιβωρίου 41. Στην Παντάνασσα Φιλιππιάδος βρέθηκαν δύο μεγάλα τοξωτά πλαίσια του 13ου αιώνα. Το ένα (διαστ. 0,81 x 1,69 μ.) διατηρείται ακέραιο και το άλλο κατά το ήμισυ 42. Επίσης, στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών υπάρχουν τοξωτές πλάκες κιβωρίων, τα οποία χρονολογούνται στο 13ο αιώνα. Η Μ. Σκλάβου-Μαυροειδή θεωρεί ότι ανήκαν σε ταφικά μνημεία. Τα παραδείγματα αυτά είναι δυνατό να συγκριθούν με το δικό 32 Για τα προσκυνητάρια του τέμπλου στον ελλαδικό χώρο κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο, βλ. Kalopissi-Verti, ό.π., με σχετικές φωτογραφίες και L. Fundic, Τα προσκυνητάρια τον τέμπλου στον ελλαδικό χώρο κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο (μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία), Αθήνα Λ. Μπούρα, ό.π. (υποσημ. 18), 105, εικ Grabar, Sculptures byzantines, 127 πίν. XCIX, 136 πίν. CXIVa. 35 Πρέπει να επισημανθεί ότι τα δύο σωζόμενα πλαίσια στη μονή της Χώρας έχουν προσαρμοστεί στα δύο ταφικά μνημεία σε δεύτερη χρήση, βλ. Ο. Hjort, «The Sculpture of Kariye Camii», DOP 33 (1979), , εικ Grabar, Sculptures byzantines, 59, πίν. XXVI. 37 Στο ίδιο, C. Vanderheyde, «Le ciborium de l'église de la Dormition de la Vierge à Kalambaka (Thessalie)», Mélanges Jean-Pierre Sodini, TM 15, Παρίσι 2005, , εικ Grabar, Sculptures byzantines, 103,104, πίν. LXXXIa, b. 40 C. Vanderheyde, La sculpture architecturale byzantine dans le thème de Nikopolis duxeau début du XlIIe siècle, BCH, Supplément 45, Παρίσι 2005,55, εικ Nikolajevic, «Prilog proucavanju vizantijske skulpture od X do XII veka iz Makedonije i Srbije», ZRVIIV (1956), , εικ Π. Λ. Βοκοτόπουλος, Παντάνασσα Φιλιππιάδος, Αθήνα 2007, 53, εικ. 50 και

7 LEONELA FUNDIC μας μόνο ως προς τις διαστάσεις, αφού «ο φυτικός διάκοσμος και τα στέμματα αποτελούν στοιχεία της δυτικής εικονογραφίας» 43. Η ομοιότητα, συνεπώς, της εργασίας και του διακόσμου με αντίστοιχα θέματα σε γλυπτά χρονολογημένα στο 12ο αιώνα, μας επιτρέπει να τοποθετήσουμε στον ίδιο αιώνα και την πρώτη τοξωτή πλάκα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Τριπόλεως. 2. Από τη δεύτερη τοξωτή πλάκα έχει διασωθεί ένα μικρό θραύσμα (Εικ. 5). Έχει σωζ. ύψος 0,315, μήκος 0,11 κάτω, 0,017 πάνω, πάχος 0,055 μ. Το τύμπανο της πλάκας δεν είναι δυνατόν να αποκατασταθεί, διότι σώζεται μόνο ένα μικρό τμήμα στο αριστερό άκρο. Η επιφάνεια του τόξου ορίζεται από ένα έξεργο σχοινίο εσωτερικά. Με τη διάτρητη τεχνική αποδίδονται δύο ελικοειδείς βλαστοί με τη μορφή τριμερούς ταινίας, που συμπλέκονται και απολήγουν σε καρδιόσχημα εφαπτόμενα πλαίσια, τα οποία περιβάλλουν πεντάφυλλα ανθέμια. Μεταξύ των δύο καρδιόσχημων πλαισίων, στο κέντρο, τριμερής ταινία σχηματίζει διάτρητους κύκλους. Με παρόμοιο θέμα κοσμείται πεσσίσκος στη συλλογή της μονής του Οσίου Λουκά 44, αρχιτεκτονικά μέλη στις μονές Οσίου Μελετίου 45 και Αγίου Νικολάου Βαρσών Εικ. 5. Θραύσμα της δεύτερης τοξωτής πλάκας. Αρκαδίας 46, το τέμπλο της μονής Αρείας Ναυπλίου 47 κ.ά. Από τα λίγα ίχνη που διακρίνονται φαίνεται ότι το τύμπανο έφερε διακόσμηση σε χαμηλό ανάγλυφο: παχύς ελικοειδής βλαστός διακλαδίζεται σε μικρότερους βλαστούς που φέρουν σαρκώδη φύλλα και καλύπτουν τα κενά που σχηματίζονται από την κίνηση του βλαστού 48. Το σχοινίο είναι σε χρήση κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο σε βάσεις κιονόκρανων και σε επιστύλια. Στη μεσοβυζαντινή περίοδο απαντά σε διάφορα μέλη, όπως στο τόξο του προσκυνηταρίου στη μονή του Οσίου Λουκά (β' φάση), σε κιονόκρανα και επιστύλια, και κατά το 12ο αιώνα γνωρίζει αυξημένη χρήση σε γείσα, θωράκια, επιστύλια κ.ά. 49. Με βάση το διάκοσμο του, το θραύσμα της δεύτερης τοξωτής πλάκας στο Μουσείο Τριπόλεως είναι δυνατό να συσχετιστεί με το πλαίσιο του βόρειου προσκυνηταρίου στη Ζωοδόχο Πηγή στο Σάμαρι και με το νότιο στον Άγιο Δημήτριο του Μυστρά. Πιθανόν το θραύσμα να αποτελούσε μέρος προσκυνηταρίου τέμπλου. Τόσο οι διαστάσεις, όσο και η διακόσμηση του, μας επιτρέπουν να υποστηρίξουμε την εκδοχή αυτή. Η ομοιότητα, εξάλλου, του διακόσμου με αντίστοιχα θέματα σε αρχιτεκτονικά μέλη του 12ου αιώνα, όπως αυτά στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών, στη μονή Βαρσών και τον Όσιο Μελέτιο 50, καθώς και η σύγκριση του με τα προσκυνητάρια στη Ζωοδόχο Πηγή στο Σάμαρι και τον Άγιο Δημήτριο στον Μυστρά, οδηγούν στη χρονολόγηση του θραύσματος στον ίδιο αιώνα. 3. Από την τρίτη τοξωτή πλάκα έχει σωθεί ένα μεγάλο τμήμα του κεντρικού μέρους του τύμπανου (Εικ. 6 και 7). Έχει ύψος 0,66, μήκος 0,29 κάτω και 0,31 πάνω, και πάχος 0,08 μ. Το τόξο φέρει φυτικό διάκοσμο: τριπλός ελικοειδής βλαστός διακλαδίζεται σε μικρότερους, που με ημίφυλλα καλύπτουν τους καμπύλους χώρους που σχηματίζονται από τον κυματισμό. Διπλή ταινία συγκρατεί κατά διαστήματα το βλαστό. Αποτελεί κόσμημα που, με τη δυνατότητα της συνεχούς επανάληψης, καλύπτει πυκνά την επιφάνεια και είναι ιδιαίτερα συχνό σε θυρώματα. Πρόκειται για γνωστό θέμα στη μεσοβυζαντινή γλυπτική, κυρίως κατά το 12ο αιώνα. Ενδεικτικά αναφέρουμε 43 Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, , αριθ Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, 219, εικ. 245α. Grabar, Sculptures byzantines, πίν. LXXIVc. 46 Ι. Στουφή-Πουλημένου, «Βυζαντινά αρχιτεκτονικά μέλη στη μονή Αγίου Νικόλαου Βαρσών Αρκαδίας», ΕΕΘΣΠΑ ΛΖ' (2001), 711, εικ. 5-6,12, Μποΰρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, 85, εικ Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, 169 αριθ. 231,170 αριθ Επίσης για τα γλυπτά της μονής Οσίου Μελετίου, βλ. Grabar, Sculptures byzantines, πίν. LXXVa, b. 49 Περισσότερα για το σχοινίο με σχετικά παραδείγματα βλ. Μποΰρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, 535 και Λ. Μπούρα, ό.π. (υποσημ. 18), Βλ. παραπάνω, υποσημ

8 ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΜΕΛΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ Εικ. 6. Αναπαράσταση της τρίτης τοξωτής πλάκας (σχεδίαση:μ. Popovic). ο ίο 2ο 3ο 40 so εκ περίθυρα στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας 51 και στη μονή Οσίου Μελετίου 52. Το θέμα συναντάται επίσης στο προσκυνητάριο του τέμπλου της Αγίας Σοφίας Μονεμβασίας 53, σε θραύσματα πεσσίσκου από το τέμπλο του καθολικού της μονής της Βλαχέρνας στην Άρτα, επαναχρησιμοποιημένα σε νεότερη θύρα 54, σε πλάκα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών 55 κ.ά. Το πάνω μέρος της πλάκας φέρει επίσης φυτικό διάκοσμο: δύο συμπλεκόμενοι ελικοειδείς βλαστοί περικλείουν πεντάφυλλα ανθέμια σε πλάγια διάταξη, ενώ ημιανθέμια διαγράφονται στα εξωτερικά κενά. Ανάλογα κοσμήματα, με μικρή διαφορά στα ανθέμια, απαντούν σε γλυπτά του 12ου και του 13ου αιώνα 56. Από το λοιπό διάκοσμο της πλάκας σώζονται ελάχιστα στο τύμπανο της δεξιάς πλευράς, ακριβώς δίπλα στην τοξωτή ταινία. Πρόκειται για φυτική σύνθεση από δύο σειρές ελίκων που διασταυρώνονται δημιουργώντας Εικ. 7. Αρχαιολογικό Μουσείο Τριπόλεως. Θραύσμα της τρίτης τοξωτής πλάκας. καρδιόσχημα διάχωρα, που περικλείουν τρίφυλλα ανθέμια. Ημιανθέμια πληρούν τα κενά έξω από τις ταινίες. Το πρώτο καρδιόσχημο διάχωρο είναι μικρό, ενώ 51 Σκλάβου-Μαυροειδή, Γλυπτά, , αριθ Grabar, Sculptures byzantines, πίν. LXXV και LXXVI. 53 Μονεμβασία (εκδ. Υπουργείου Πολιτισμού, Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων), Αθήνα 2001,32, εικ Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοοομία, εικ Στο ίδιο, εικ Βλ. παρόμοια κοσμήματα από το 12ο αιώνα σε πεσσίσκο τέ- μπλου στη συλλογή γλυπτών της μονής Όσιου Λουκά, Μπούρας- Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, εικ. 245, σε πεσσούς στη μονή Οσίου Μελετίου, Grabar, Sculptures byzantines, 143, πίν. LXXVb, σε θραύσμα διπλού θωρακίου στη συλλογή της μονής Δαφνιού, Μπούρας - Μπούρα, Ελλαδική ναοδομία, εικ. 113 κ.ά. Από το 13ο αιώνα αναφέρουμε την Απιδιά Λακωνίας, βλ. Grabar, Sculptures byzantines, 143, πίν. CXXd. 147

9 LEONELA FUNDIC το δεύτερο είναι πολύ μεγαλύτερο, όπως και το ανθέμιο που περικλείει. Δυστυχώς, το γλυπτό είναι θραυσμένο με αποτέλεσμα να αγνοούμε το πλήρες θέμα. Η αρχική θέση της πλάκας δεν είναι γνωστή. Το πιο πιθανό είναι ότι ανήκε σε περίθυρο ή αποτελούσε τμήμα τοξωτού πλαισίου αρκοσολίου ταφικού κιβωρίου. Με βάση το διάκοσμο και την τεχνοτροπία του, η πλάκα είναι δυνατό να χρονολογηθεί στο 12ο αιώνα. Η τέχνη όλων των σωζόμενων τμημάτων των τριών πλαισίων είναι εξαιρετική. Η πρώτη και η δεύτερη πλάκα είναι δυνατό να ενταχθούν στο ίδιο καλλιτεχνικό ρεύμα, στο οποίο ανήκει και το εργαστήριο γλυπτικής της Σαμαρίνας, το οποίο έδωσε εξαιρετικά δείγματα γλυπτικής στην κεντρική και τη νότια Ελλάδα κατά το δεύτερο μισό του 12ου και στις αρχές του 13ου αιώνα 57. Δυστυχώς, τα μέλη που εξετάσαμε είναι άγνωστης προέλευσης και για την αρχική τους θέση μπορούμε μόνο υποθέσεις να διατυπώσουμε. Leonela Fundié ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ ARCHITECTURAL MEMBERS FROM THE TRIPOLI ARCHAEOLOGICAL MUSEUM A he Tripoli Archaeological Museum houses a number of unpublished Byzantine sculptures retrieved from the surrounding area, amongst which are six marble sculpted pieces that belonged to three different arched slabs. These are mentioned by Ch. Bouras and L. Boura, who located them in the Tegea Archaeological Museum, where they were kept after 1975, and who state that they belonged to templon proskynetaria. Four pieces belong to the first arched slab, which is the best preserved and can be completely restored (Fig. 4). The arch is decorated with a triple guilloche and a concentric astragal (Figs 1-3). The tympanum was adorned with a lion (Fig. 1), of which the larger part of the body is still preserved (only the head is missing). The dimensions of the fragments rule out the possibility that they belonged to a templon proskynetarion. The fragments in question most probably formed part of the arch of a ciborium of a funerary monument or an altar. A small fragment survives of the second arched slab (Fig. 5). The tympanum of this slab could not be completely restored, because only part of the left arch has been preserved. The slab is of marble and appears to have had lavish floral decoration. The surface of the arch is defined by a relief rope on the interior. The arch is adorned with a perforated motif of tendrils and symmetrically placed palmettes. On the basis of this decoration, the fragment may be associated with the border of the north proskynetarion from Zoodochos Pigi at Samari and the south from Ayios Dimitrios at Mystras; the fragment could thus have formed part of a proskynetarion templon. Both its dimensions and its decoration are consist with this conclusion. Of the third arched slab, a large fragment from the central part of the tympanum has been preserved (Figs 6 and 7). The arch and the tympanum bore floral decoration. The original position of this slab is unknown. Its dimensions, however, and the similarities between it and other, similar sculptures suggest that it may have come from a window or have been part of an arched border of an arcosolium. The exceptional art of all the preserved sculptures should be noted. The similarity of workmanship and decoration with corresponding motifs in sculptures dated to the 12th century enable us to date the three slabs from the Tegea Archaeological Museum to the same century. The sculptures of the first and second arched slab, however, could also be assigned to the same artistic current, associated with the Samarina sculpture workshop, which produced some outstanding examples of sculpture in central and south Greece during the second half of the 12th and first half of the 13th century. 57 Γ. Πάλλης, «Νεότερα για το εργαστήριο γλυπτικής της Σαμαρίνας (τέλη 12ου-αρχές του 13ου αι.)»,δχαε ΚΖ' (2006),

Το βυζαντινό τέμπλο του ναού της Αγίας Θεοδώρας στην Άρτα

Το βυζαντινό τέμπλο του ναού της Αγίας Θεοδώρας στην Άρτα Το βυζαντινό τέμπλο του ναού της Αγίας Θεοδώρας στην Άρτα Βαρβάρα ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Περίοδος Δ', Τόμος ΚΘ' (2008) Σελ. 233-246 ΑΘΗΝΑ 2008 Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΕΜΠΛΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Μεσοβυζαντινά γλυπτά με ζώα από τη συλλογή γλυπτών στο Τζαμί της Χαλκίδας

Μεσοβυζαντινά γλυπτά με ζώα από τη συλλογή γλυπτών στο Τζαμί της Χαλκίδας Μεσοβυζαντινά γλυπτά με ζώα από τη συλλογή γλυπτών στο Τζαμί της Χαλκίδας Ελένη ΚΟΥΝΟΥΠΙΩΤΟΥ-ΜΑΝΩΛΕΣΣΟΥ Περίοδος Δ', Τόμος ΚΘ' (2008) Σελ. 221-232 ΑΘΗΝΑ 2008 Ε. Κουνουπιώτου-Μανωλέσσου ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΓΛΥΠΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ*

ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ* ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ* Στη μελέτη αυτή παρουσιάζονται αρχιτεκτονικά γλυπτά μέλη, λείψανα μαρμάρινου

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Georgios Pallis. Lecturer in Byzantine & Post-Byzantine Archaeology and Art

Georgios Pallis. Lecturer in Byzantine & Post-Byzantine Archaeology and Art Georgios Pallis Lecturer in Byzantine & Post-Byzantine Archaeology and Art Adress: Department of Archaeology, School of Philosophy, 4th floor (Office 406), University Campus, 157 84 Athens Greece Tel.:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ*

ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ* ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΚΥΛΟΠΑΝΝΗ ΓΛΥΠΤΆ ΤΩΝ «ΣΚΟΤΕΙΝΏΝ» ΧΡΟΝΏΝ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΌΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΎ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΎ ΜΟΥΣΕΊΟΥ* Στη μελέτη αυτή παρουσιάζονται αρχιτεκτονικά γλυπτά μέλη, λείψανα μαρμάρινου

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ Πανεπιστημιούπολη, Κτήρια Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών 15784 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 210 727 5190, email: library@di.uoa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου στον Κάμπο των Μεγάρων

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου στον Κάμπο των Μεγάρων Ο ναός του Αγίου Αθανασίου στον Κάμπο των Μεγάρων Ιωάννα ΣΤΟΥΦΗ-ΠΟΥΛΗΜΕΝΟΥ Τόμος ΚΣΤ' (2005) Σελ. 73-84 ΑΘΗΝΑ 2005 Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΜΠΟ ΤΩΝ ΜΕΓΑΡΩΝ ον κάμπο των

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άγνωστος βυζαντινός ναός στην Αργολίδα. Ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος Παλιού Λιγουριού

Ένας άγνωστος βυζαντινός ναός στην Αργολίδα. Ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος Παλιού Λιγουριού Ένας άγνωστος βυζαντινός ναός στην Αργολίδα. Ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος Παλιού Λιγουριού Σταύρος ΜΑΜΑΛΟΥΚΟΣ Δελτίον XAE 12 (1984), Περίοδος Δ'. Στην εκατονταετηρίδα της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari CYCLADIC SEMINAR ΚΥΚΛΑΔΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤHE ARCHAEOLOGICAL SOCIETY AT ATHENS, 22 PANEPISTIMIOU ST. Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 22 Πέμπτη, 30 Απριλίου 2015, 7 μ.μ. - Thursday, 30 April

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

1979 Πτυχίο στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο τμήμα Συντήρησης Αρ/των στη Θ' Δημόσια Επαγγελματική Σχολή Αθηνών.

1979 Πτυχίο στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο τμήμα Συντήρησης Αρ/των στη Θ' Δημόσια Επαγγελματική Σχολή Αθηνών. BΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΣΟΥΡΑΚΗ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ Συντηρήτρια έργων τέχνης και αρχαιοτήτων Ζωγράφος Καθηγήτρια εφαρμογών στο τμήμα συντήρηση Αρχαιοτήτων και έργων τέχνης στο Τ.Ε.Ι/Αθηνών Κυδαντιδών 33 11851 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική, Εκπαιδευτική, Ερευνητική δραστηριότητα κατά την τελευταία δεκαετία.

Επιστημονική, Εκπαιδευτική, Ερευνητική δραστηριότητα κατά την τελευταία δεκαετία. Επιστημονική, Εκπαιδευτική, Ερευνητική δραστηριότητα κατά την τελευταία δεκαετία. Όνομα, ειδικότητα, θέση στο Ίδρυμα: Γεωργία Μαρίνου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια: «Ιστορία της Αρχιτεκτονικής- Βυζαντινών και

Διαβάστε περισσότερα

H ΚΛΕΙΔΑΡΙΑ ΣΤΟ MAXIMUM

H ΚΛΕΙΔΑΡΙΑ ΣΤΟ MAXIMUM H ΚΛΕΙΔΑΡΙΑ ΣΤΟ MAXIMUM ΝΕΟ Kλειδαριά γραναζωτή ΠΡΟΪΟΝ για όλες τις σειρές αλουμινίου Η κλειδαριά TOP GEAR μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κάθε ανοιγόμενο προφίλ αλουμινίου. Αποτελείται από την κεντρική κλειδαριά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΗΣ ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ Του Μανόλη Αθ. Λουκάκη*

Η ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΗΣ ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ Του Μανόλη Αθ. Λουκάκη* 1 Η ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΗΣ ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ Του Μανόλη Αθ. Λουκάκη* Εισαγωγή Η καλλιτεχνική δραστηριότητα, που σημειώθηκε στην περιοχή μας κατά τη Βυζαντινή περίοδο στον τομέα της παλαιοχριστιανικής αρχιτεκτονικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΠ 12 ΕΛΠ 12 Απαντήστε σε τρία (3) από τα παρακάτω πέντε (5) θέματα. Θέμα 1. Το μυκηναϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013

Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013 Εισήγηση στο Γενικό Ιερατικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοτάμου Ιερά Μονή Αρσανίου, 16 Νοεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «Αναστηλωτικές εργασίες στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου στόν ὁμώνυμο οἰκισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΓ-Λ9Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΓ-Λ9Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10681 Πληροφορίες : Παναγιώτα Μπρατσιάκου Τηλέφωνο : 2103307621

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την 396 Βιβλιοκρισίες μάλλον τον επικεφαλής ΕΛΛΗΝΙΚΗ μιας υπηρεσίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ (σεκρέτου), ΕΤΑΙΡΕΙΑ στην οποία εργάζονταν «μυστικοί», οι υφιστάμενοι δηλαδή του μυστικού. Για τον μυστογράφο, στο τρίτο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ 2000-2006 Πρόγραμμα Παρέμβασης 11 Άξονας Προτεραιότητας 003: Περιβάλλον & Πολιτιστική Κληρονομιά Μέτρο 002: Προώθηση, Αναπαλαίωση και Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις στη διαμόρφωση του διακονικού κατά τη μέση και την ύστερη βυζαντινή περίδο

Παρατηρήσεις στη διαμόρφωση του διακονικού κατά τη μέση και την ύστερη βυζαντινή περίδο Παρατηρήσεις στη διαμόρφωση του διακονικού κατά τη μέση και την ύστερη βυζαντινή περίδο Φλώρα ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ, Σταύρος ΜΑΜΑΛΟΥΚΟΣ Περίοδος Δ', Τόμος Λ' (2009) Σελ. 95-102 ΑΘΗΝΑ 2009 Φλώρα Καραγιάννη - Σταύρος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ 6 η ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Αθήνα, 4-5 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ναός του Παντοκράτορος στο Μοναστηράκι Βονίτσης (εικ. 1-2, πίν. 99-110)

Ο ναός του Παντοκράτορος στο Μοναστηράκι Βονίτσης (εικ. 1-2, πίν. 99-110) Ο ναός του Παντοκράτορος στο Μοναστηράκι Βονίτσης (εικ. 1-2, πίν. 99-110) Παναγιώτης ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ Δελτίον XAE 10 (1980-1981), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Ανδρέα Γρηγ. Ξυγγόπουλου (1891-1979) Σελ. 357-378

Διαβάστε περισσότερα

STARTING STEPS IN GRAMMAR, FINAL TEST C TERM 2012 UNITS 1-18

STARTING STEPS IN GRAMMAR, FINAL TEST C TERM 2012 UNITS 1-18 STARTING STEPS IN GRAMMAR, FINAL TEST C TERM 2012 UNITS 1-18 Name.. Class. Date. EXERCISE 1 Answer the question. Use: Yes, it is or No, it isn t. Απάντηςε ςτισ ερωτήςεισ. Βάλε: Yes, it is ή No, it isn

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ I ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΟΡΝΗΛΙΑ ΧΑΤΖΗΑΣΛΑΝΗ, ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΪΜΑΡΑ, ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Η σχολική χρονιά 2009-2010 ξεκίνησε για τον Τομέα Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ. Αρχ. Ολυμπία

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ. Αρχ. Ολυμπία ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ Αρχ. Ολυμπία TO ΠΑΛΑΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Είναι το πρώτο Μουσείο της Ελλάδος και πιθανότατα και στη Μεσόγειο το οποίο κτίστηκε δίπλα στο χώρο των ανασκαφών, για

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Νικόλαος Ραγκαβάς. Συμβολή στην ιστορία του μνημείου

Άγιος Νικόλαος Ραγκαβάς. Συμβολή στην ιστορία του μνημείου Άγιος Νικόλαος Ραγκαβάς. Συμβολή στην ιστορία του μνημείου Ελένη ΚΟΥΝΟΥΠΙΩΤΟΥ-ΜΑΝΩΛΕΣΣΟΥ Τόμος ΚΔ' (2003) Σελ. 55-62 ΑΘΗΝΑ 2003 Ε. Κουνουπιώτου-Μανωλέσσου ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΑΓΚΑΒΑΣ. ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

www.theodorou.info portfolio σελίδα 1

www.theodorou.info portfolio σελίδα 1 www.theodorou.info portfolio σελίδα 1 Ανάμικτη (σελ. 20, 23) Βασάλτης - Μαύρη πέτρα (σελ. 28) Κατεδαφίσεως (σελ. 4, 11, 13, 22, 36, 38, 40, 42, 43, 44, 47, 48) Πορόλιθος (σελ. 31, 33, 38, 44, 47) Τούβλο

Διαβάστε περισσότερα

Μνημειακή τοπογραφία της παλαιοχριστιανικής Σύμης

Μνημειακή τοπογραφία της παλαιοχριστιανικής Σύμης Μνημειακή τοπογραφία της παλαιοχριστιανικής Σύμης Ελένη ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Περίοδος Δ', Τόμος Λ' (2009) Σελ. 37-46 ΑΘΗΝΑ 2009 Ελένη Κ. Παπαβασιλείου ΜΝΗΜΕΙΑΚΗ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΑΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΣΥΜΗΣ JTL Σύμη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ MUSEUM OF BYZANTINE CULTURE

ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ MUSEUM OF BYZANTINE CULTURE 2013 ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ MUSEUM OF BYZANTINE CULTURE To Mουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού τιμήθηκε με το Βραβείο Μουσείου του Συμβουλίου της Ευρώπης για το έτος 2005 The Museum of Byzantine Culture

Διαβάστε περισσότερα

LIMASSOL MUNICIPALITY

LIMASSOL MUNICIPALITY LIMASSOL MUNICIPALITY October 30 th, 2013. I N V I T A T I O N Painting and sculpture exhibition from Brasov, Romania In the framework of the development of the relations between Limassol and Brasov, Romania,

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ. ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Πολυτίδης Δημήτρης. 1 ο ΕΤΟΣ

ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ. ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Πολυτίδης Δημήτρης. 1 ο ΕΤΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Πολυτίδης Δημήτρης 1 ο ΕΤΟΣ 1 η φάση: Ερώτημα συζήτησης: Που χρησιμοποιείται τη γεωμετρία στην εργασία σας και στην καθημερινή σας ζωή. (Μια διδακτική ώρα).

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά και Προσκυνηµατικά Μνηµεία από διάφορες περιοχές της Ελλάδος. Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Αετοχωρίου

Θρησκευτικά και Προσκυνηµατικά Μνηµεία από διάφορες περιοχές της Ελλάδος. Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Αετοχωρίου Θρησκευτικά και Προσκυνηµατικά Μνηµεία από διάφορες περιοχές της Ελλάδος Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Αετοχωρίου Ιερά Μονή Παναγίας Εύρου Ναός Παναγίας Κοσµοσώτηρας

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Architectural Sculptures of the Twelfth and the Early Thirteenth Centuries in Greece (pl. 21-32)

Architectural Sculptures of the Twelfth and the Early Thirteenth Centuries in Greece (pl. 21-32) Architectural Sculptures of the Twelfth and the Early Thirteenth Centuries in Greece (pl. 21-32) Laskarina BOURAS Δελτίον XAE 9 (1977-1979), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη της Μαρίας Γεωργίου Σωτηρίου (1888-1979)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Γραφείο Υπουργού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ minoff@culture.gr Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδική Προβολής και Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

21. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΗΛΕΙΑΣ

21. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΗΛΕΙΑΣ 21. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΗΛΕΙΑΣ Ι.Μ. Ανω Μονή Χρυσοπηγή Δίβρης Ι.Μ. Κοιμήσεως Θεοτόκου Κρεμαστής Ι.Μ. Αγ.Νικολάου Φραγκοπηδήματος Ι.Μ. Κοιμήσεως Θεοτόκου Σκαφιδιάς 22. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΘΕΣΣΑΛΙΩΤΙΔΟΣ & ΦΑΝΑΡΙΟΦΕΡΣΑΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Τα Νεοκλασικά Σπίτια Της Πάτρας - Καταγραφή Κτιρίων.

Πτυχιακή Εργασία Τα Νεοκλασικά Σπίτια Της Πάτρας - Καταγραφή Κτιρίων. ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΑΚΙΝΗΤΟΥ : Πρώην «Ξενοδοχείο Αγγλία» ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ : Ειρήνη Θωμοπούλου Σαβολίδου ΟΔΟΣ & ΑΡΙΘΜΟΣ : Αγ. Ανδρέου 26- Κολοκοτρώνη- Όθωνος Αμαλίας ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ : 1850 ΑΡΧΙΚΗ ΧΡΗΣΗ : ξενοδοχείο ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Efi Ragia Βασίλης Μεσσής

Efi Ragia Βασίλης Μεσσής INSTITUTE OF HISTORICAL RESEARCH SECTION OF BYZANTINE RESEARCH NATIONAL HELLENIC RESEARCH FOUNDATION ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ IΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ Efi Ragia Βασίλης Μεσσής

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛΩΡΓ-ΠΞ4 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΛΩΡΓ-ΠΞ4 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10681 Πληροφορίες : Παναγιώτα Μπρατσιάκου Τηλέφωνο : 2103307621

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΤΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ TΕ-Τ (Τεχνική Επιτροπή ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ )

ΟΤΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ TΕ-Τ (Τεχνική Επιτροπή ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ) ΟΤΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ TΕ-Τ (Τεχνική Επιτροπή ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ) Ε Λ Ο Τ Ε -Τ Τεχνικός Υπεύθυνος: Κ.Βαλεοντής Αρ. Τηλεφ.: 611 8986 Αρ. Τηλεομ.: 806 8299 ΤΥΠ.ΡΗΜ./Εκδ.3 Δεκέμβριος 1995 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) ΚΡΗΤΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ 2 ΔΕ

1 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) ΚΡΗΤΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ 2 ΔΕ Α/Α ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΦΟΡΕΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) ΚΡΗΤΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

DETERMINATION OF THERMAL PERFORMANCE OF GLAZED LIQUID HEATING SOLAR COLLECTORS

DETERMINATION OF THERMAL PERFORMANCE OF GLAZED LIQUID HEATING SOLAR COLLECTORS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ / DEMOKRITOS NATIONAL CENTER FOR SCIENTIFIC RESEARCH ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΚΙΜΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LABORATORY OF TESTIN SOLAR & OTHER ENERY

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα σχεδιασμού στη βυζαντινή αρχιτεκτονική

Ζητήματα σχεδιασμού στη βυζαντινή αρχιτεκτονική Ζητήματα σχεδιασμού στη βυζαντινή αρχιτεκτονική Σταύρος ΜΑΜΑΛΟΥΚΟΣ Τόμος ΚΔ' (2003) Σελ. 119-130 ΑΘΗΝΑ 2003 Σταύρος Μαμαλούκος ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ* η διατύπωση των απόψεων και

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade Για να ελέγξετε το λογισμικό που έχει τώρα η συσκευή κάντε κλικ Menu > Options > Device > About Device Versions. Στο πιο κάτω παράδειγμα η συσκευή έχει έκδοση λογισμικού 6.0.0.546 με πλατφόρμα 6.6.0.207.

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ/ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΣΤΡΟΥ ΜΕΘΩΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

11/4 Αναστάσιμο Δείπνο. 11/4 Easter Dinner. 12/4 Πασχαλινός Μπουφές. 12/4 Easter Lunch

11/4 Αναστάσιμο Δείπνο. 11/4 Easter Dinner. 12/4 Πασχαλινός Μπουφές. 12/4 Easter Lunch Easter 2015 55 ανά άτομο 25 για παιδιά έως 12 ετών 55 per person 25 for children up to 12 years old 65 ανά άτομο 30 για παιδιά έως 12 ετών 65 per person 30 for children up to 12 years old Mονόκλινο 130

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Παναγιά στην Παραμυθιά Θεσπρωτίας

Η Μεγάλη Παναγιά στην Παραμυθιά Θεσπρωτίας Η Μεγάλη Παναγιά στην Παραμυθιά Θεσπρωτίας Αφροδίτη ΠΑΣΑΛΗ Δελτίον XAE 19 (1996-1997), Περίοδος Δ' Σελ. 369-394 ΑΘΗΝΑ 1997 'Αφροδίτη Πασαλή Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ* 1> οτιοδυτικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 14η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Εικ. 1-2. Σκάλα Ερεσού. Παλαιοχριστιανική Βασιλική Αγίου Ανδρέα. Ταφές. ΛΕΣΒΟΣ Σκάλα Ερεσού Παλαιοχριστιανική Βασιλική Αγίου Ανδρέα Η Βασιλική του Αγίου Ανδρέα ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014 LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG 4 March 2014 Family η οικογένεια a/one(fem.) μία a/one(masc.) ένας father ο πατέρας mother η μητέρα man/male/husband ο άντρας letter το γράμμα brother ο

Διαβάστε περισσότερα

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410-28588 FAX: 27410-25073 e-mail: moraitis.kor@hotmail.com www.narkissostravel.gr 6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ Γιώργος Κωστόπουλος Ένα από τα πιο διακριτά σημεία του εκτεταμένου αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Χερσονήσου βυζαντινής Χερσώνος, που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία, δραστηριοποιείται από το 1983, με αντικείμενο την μελέτη, το σχεδιασμό και την επίπλωση καταστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ TΡΙΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΧΩΡΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα