Πώς οι ελληνικές τράπεζες θα καταφέρουν να αυξήσουν τη χρήση καρτών την ερχόµενη τριετία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πώς οι ελληνικές τράπεζες θα καταφέρουν να αυξήσουν τη χρήση καρτών την ερχόµενη τριετία"

Transcript

1 ΧΟΡΗΓΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ MASTERCARD Πώς οι ελληνικές τράπεζες θα καταφέρουν να αυξήσουν τη χρήση καρτών την ερχόµενη τριετία Yπεύθυνος έρευνας: Γιάννης Μουρατίδης Executive Brief Η πιστωτική κάρτα ως συναλλακτικό εργαλείο χρειάζονταν κάποια θέλγητρα για να έλξει την προσοχή των εν δυνάµει χρηστών που ήταν στραµµένη στα µετρητά. Πίσω στο 1950, ο Frank NcNamara, ιδρυτής του Diners Club, δηµιούργησε την κάρτα Diners και ακολούθησαν οι κάρτες American Express, VISA και MasterCard. Στην Ελλάδα, το περιβάλλον µέσα στο οποίο έκανε την εµφάνισή της η πιστωτική κάρτα, συντέλεσε σε µια εξελικτική πορεία που διαφοροποιήθηκε σηµαντικά από αυτή χωρών της Δ. Ευρώπης και των Η.Π.Α. Μέχρι και την απελευθέρωση της καταναλωτικής πίστης το 2003, οι τράπεζες σε συνεργασία µε τις επιχειρήσεις προώθησαν την πιστωτική κάρτα ως ένα άλλο µέσο δανεισµού για την αγορά αγαθών. Η εφεύρεση των άτοκων δόσεων, είχε και συνεχίζει να έχει, θετική συνεισφορά στην ανάπτυξη του λιανεµπορίου και των υπηρεσιών. Ωστόσο, διαµόρφωσε µια εικόνα στη συνείδηση των καταναλωτών σχετικά µε τη χρήση της πιστωτικής κάρτας, η οποία απείχε αρκετά από την εικόνα ενός συναλλακτικού εργαλείου ευρείας χρήσης. Οι ελληνικές τράπεζες αναζητούν πλέον µια νέα διαδροµή που θα οδηγήσει την αγορά των πιστωτικών καρτών στα επόµενα βήµατα ανάπτυξης. Η αύξηση του τζίρου που δηµιουργείται από τις συναλλαγές µε πιστωτικές κάρτες είναι πλέον πρωτεύων στόχος των τραπεζών. Η επίτευξή του αναδεικνύεται σε πολύ δύσκολο έργο, ειδικά µέσα στο περιβάλλον που έχει δηµιουργήσει η τρέχουσα οικονοµική κρίση. ew 63

2 (Research) ΕΡΕΥΝΑ Πώς οι ελληνικές τράπεζες θα καταφέρουν να αυξήσουν τη χρήση καρτών την ερχόµενη τριετία ew 64

3 Stephen Swintek/Corbis Η αύξηση της χρήσης καρτών σε συναλλαγές είναι απαιτούµενη για την κερδοφορία του προϊόντος. Ωστόσο, πρόκειται για ένα στόχο που οι τράπεζες δεν έχουν καταφέρει να πετύχουν µέχρι σήµερα. Αν και µε µια πρώτη µατιά το οικονοµικό κλίµα που έχει δηµιουργηθεί κάνει δυσκολότερη την επίτευξη του στόχου αυτού, κάποιοι παράγοντες, όπως η χρήση καλύτερων «σκοπευτικών» και ο από «µηχανής θεός» του θεσµικού πλαισίου που κυοφορείται µπορούν, να ανατρέψουν τις προβλέψεις. ταν η πιστωτική κάρτα «προσγειώθηκε» στην ελληνική αγορά, οι τράπεζες κλήθηκαν να διαχειριστούν ένα εργαλείο για το οποίο είχαν σχεδόν µηδενική εµπειρία. Το περιβάλλον εκείνης της περιόδου έπαιξε καθοριστικό ρόλο, όπως άλλωστε συµβαίνει σε κάθε µορφή εξέλιξης, ώστε το νέο τραπεζικό προϊόν να ακολουθήσει στην Ελλάδα µια διαφορετική πορεία από αυτήν που είχε ακολουθήσει στη γενέτειρά του τις ΗΠΑ. Στις αρχές της δεκαετίας του 80, η Ελλάδα αρχίζει να βιώνει µια περίοδο οικονοµικής ανάπτυξης και ο έλληνας πολίτης αρχίζει να παραγνωρίζεται µε την κατανάλωση. Αυτοκίνητα, ποικιλία ειδών διατροφής, ένδυσης και οικιακού εξοπλισµού, προϊόντα τεχνολογίας και προϊόντα πολυτελείας γίνονται προσβάσιµα σε ολοένα και µεγαλύτερες οµάδες καταναλωτών, οι οποίοι νοιώθουν την ανάγκη να τα αποκτήσουν. Κανείς δεν δείχνει διατεθειµένος να περιµένει πότε θα συγκεντρώσει τα χρήµατα που χρειάζονται για να αγοράσει τα «αντικείµενα» του πόθου του. Πολλοί επιλέγουν τη γρήγορη και εύκολη λύση του δανείου, το οποίο ωστόσο µέχρι και το 2003 υπόκειται σε περιορισµούς. Η ελληνική εφευρετικότητα για µια ακόµα φορά δίνει τη λύση, µετατρέποντας την πιστωτική κάρτα από ένα συναλλακτικό εργαλείο σε έναν έµµεσο τρόπο δανεισµού. Εκείνη την περίοδο ανακαλύπτονται και οι άτοκες δόσεις, οι οποίες πρακτικά δεν είναι άτοκες, αλλά τουλάχιστον είναι σταθερές και all inclusive. Σίγουρα, παρά την τάση της εποχής, κάποιοι σκέφτηκαν να χρησιµοποιήσουν την κάρτα τους για το λόγο που είχε δηµιουργηθεί, δηλαδή για συναλλαγές. Ωστόσο, τα εµπόδια που αντιµετώπισαν ήταν στις περισσότερες περιπτώσεις δύσκολο να ξεπεραστούν. Οι επιχειρήσεις που ήθελαν να κρατούν οικονοµικά στοιχεία µακριά από τη δηµόσια θέα, σε συνδυασµό µε τις υψηλές αρχικά προµήθειες που ζητούσαν οι τράπεζες, δεν βοήθησαν στην επέκταση των συστηµάτων αποδοχής των πιστωτικών καρτών. Εκατοντάδες χιλιάδες σηµεία πώλησης δεν είχαν την υποδοµή για να υποστηρίξουν συναλλαγές µε πιστωτικές κάρτες, αλλά και όταν την είχαν η διαδικασία ήταν πολύπλοκη και χρονοβόρα σε σχέση µε την πληρωµή µέσω µετρητών. Το αποτέλεσµα ήταν σχεδόν προδιαγεγραµµένο. Η πιστωτική κάρτα καθιερώθηκε ως µέσο δανεισµού και δεν υπήρχε κανένας λόγος, τότε, κάποιος να ασχοληθεί για να αλλάξει την κατάσταση. Οι τράπεζες κέρδιζαν σηµαντικά χρήµατα από τα spreads σε κάρτες και τα υπόλοιπα προϊόντα καταναλωτικής πίστης, οι καταναλωτές ήταν ευτυχισµένοι γιατί µπορούσαν να αποκτούν τα αγαθά και τις υπηρεσίες που ήθελαν, και όλοι ζούσαν µια γιορτή διαρκείας. Ωσπου που το πέταγµα µιας πεταλούδας άλλαξε τα πράγµατα. ew 65

4 ( Research) Μέχρι το 2008 στην Ελλάδα είχαν εκδοθεί 14,5 εκατοµµύρια κάρτες 1 Σύµφωνα µε τα στοιχεία έρευνας της RBR Research για λογαριασµό της Eurostat, το 2008 είχαν εκδοθεί στην Ελλάδα συνολικά 14,5 εκατοµµύρια κάρτες εκ των οποίων 8,4 εκατοµµύρια ήταν χρεωστικές και 6,1 εκατοµµύρια πιστωτικές. Την ίδια χρονιά, 6,8 δις ευρώ συναλλαγών µε επιχειρήσεις πραγµατοποιήθηκαν µέσω πιστωτικών καρτών, δηλαδή κάθε πιστωτική κάρτα πραγµατοποίησε κατά µέσο όρο ευρώ συναλλαγών. Ενδεικτικά αναφέρουµε ότι στο Ηνωµένο Βασίλειο το αντίστοιχο µέγεθος είναι ευρώ, στην Ισπανία ευρώ, στην Τουρκία ευρώ, στη Γερµανία ευρώ και την Ιταλία ευρώ. Εάν στον προαναφερόµενο τζίρο συναλλαγών προσθέσουµε και τις αναλήψεις µετρητών, τότε φτάνουµε στα 10,5 δις ευρώ για το 2008, τα οποία αποτελούν την κύρια δεξαµενή µέσα από την οποία οι τράπεζες προσπαθούν να αντλήσουν τα κέρδη τους. Συγκρίνοντας τα παραπάνω στοιχεία µε τα αντίστοιχα του 2006, διαπιστώνουµε ότι ο τζίρος από συναλλαγές µε επιχειρήσεις είναι αυξηµένος κατά 20% περίπου. Επιπλέον, διαπιστώνουµε ότι το 2008, οι πιστωτικές κάρτες χρησιµοποιήθηκαν πολύ περισσότερο για αναλήψεις µετρητών, οι οποίες έφτασαν τα 3,7 δις ευρώ έναντι 2,5 δις ευρώ το 2006, δηλαδή µια αύξηση περίπου 48%. Η αύξηση του τζίρου συναλλαγών και αναλήψεων υπό διαφορετικές συνθήκες θα µπορούσε να είναι ένα πολύ καλό νέο για τις τράπεζες. Οµως, ο υψηλός δείκτης επισφαλειών, ο οποίος το 2009 ξεπέρασε το 15% και το 2010 αναµένεται να κινηθεί στα ίδια ή και υψηλότερα επίπεδα, αποτελεί µια απειλή για την κερδοφορία και παράλληλα δηµιουργεί έναν παράγοντα αναστολής στην προσπάθεια επίτευξης υψηλότερων στόχων. Ηδη, βάσει των στοιχείων του 2009, φαίνεται ότι η αδυναµία ή απροθυµία των καταναλωτών σε συνδυασµό µε κάποια νέα όρια που θέτουν οι τράπεζες στη χρήση των πιστωτικών καρτών, έχουν οδηγήσει το τζίρο από συναλλαγές σε ελαφρά χαµηλότερο επίπεδο, στα 6,5 δις ευρώ. Η εικόνα που πρακτικά δηµιουργείται είναι αυτή ενός δισεπίλυτου προβλήµατος. Οι τράπεζες θέλουν να αυξήσουν τη χρήση των πιστωτικών καρτών, ώστε να καταστήσουν το προϊόν κερδοφόρο, αλλά η αύξηση του τζίρου, και ειδικά στο περιβάλλον που δηµιουργεί η τρέχουσα οικονοµική κρίση, ενέχει αρκετούς κινδύνους για την κερδοφορία. Και δεν είναι µόνο αυτό. Εννέα στις δέκα συναλλαγές παγκοσµίως πραγµατοποιούνται µε µετρητά. Σύµφωνα µε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο αριθµός των χαρτονοµισµάτων του ευρώ που εκδίδονται αυξάνεται ετησίως µε ρυθµό 9% και συνολικά, η διαχείριση των µετρητών στην Ευρώπη κοστίζει 50 δις ευρώ ετησίως. Τα µετρητά κρατούν ακόµα τα σκήπτρα στις συναλλαγές και αυτό δεν µπορεί να αλλάξει µόνο από τα προγράµµατα προνοµίων στις πιστωτικές κάρτες. 1 Στο κείµενο της έρευνας χρησιµοποιώντας τη λέξη κάρτα αναφερόµαστε για οικονοµία λόγου σε πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες. Ωστόσο, υπάρχουν σηµεία του κειµένου που έχει γίνει διαχωρισµός για καλύτερη κατανόηση από τον αναγνώστη. 66 ew

5 Μονόδροµος το segmentation και ο περιορισµός εξόδων Για περισσότερο από µια δεκαετία, οι «κρύες λίστες» σε συνδυασµό µε τη διαφήµιση στα ΜΜΕ αποτέλεσαν το βασικό µοχλό ανάπτυξης της κάρτας στην ελληνική αγορά. Οι εταιρείες call centre που πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στις τράπεζες, προωθώντας τις κάρτες σε εκατοµµύρια καταναλωτές, τα ερχόµενα χρόνια δύσκολα θα δουν τα έσοδά τους να ενισχύονται σηµαντικά από αυτήν τη δραστηριότητα. Ανάλογη αναµένεται να είναι η εικόνα και για τη διαφήµιση στα ΜΜΕ. Η διαφήµιση των καρτών σκαρφάλωσε από το 2006 έως το 2008 από τα 126 στα 172 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, το 2009, υπήρξε µια σηµαντική κάµψη στα 157 εκατ. ευρώ και το 2010, σύµφωνα µε τα πρώτα στοιχεία θα είναι τουλάχιστον 30% χαµηλότερα. Σύµφωνα µε την Ασπασία Παπαδοπούλου, Head of Marketing της Geniki Bank «Κάποιες τράπεζες πρακτικά θα εξαφανιστούν από την πίτα της διαφήµισης σε ΜΜΕ. Ο προϋπολογισµός της διαφήµισης, ειδικά για τις µικρές τράπεζες, απαιτεί για τη φετινή χρονιά πολύ προσεκτικές προωθητικές ενέργειες». Οι τράπεζες χρειάζονται πλέον προωθητικές ενέργειες που θα µπορούν να είναι εξαιρετικά αποτελεσµατικές σε περιορισµένες οµάδες καταναλωτών που συγκεντρώνουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Η τµηµατοποίηση των πελατολογίων που µέχρι σήµερα ήταν για κάποιες τράπεζες ένα state of the art εργαλείο, γίνεται ανάγκη. Τα analytic tools αναµένεται να έχουν την τιµητική τους τα ερχόµενα χρόνια, αλλά µόνα τους δεν µπορούν να κάνουν τη διαφορά. Οι τράπεζες θα πολεµήσουν για µια πίτα καταναλωτών που δεν αναµένεται να αυξηθεί, ενώ είναι πολύ πιθανό να µειωθεί. Σήµερα, ο µέσος κάτοχος έχει στο πορτοφόλι του 2 έως 3 κάρτες. Αυτό σηµαίνει ότι είναι πολύ πιθανό να βρεθεί στο στόχαστρο περισσότερων από µια τράπεζες. Αν υποθέσουµε ότι οι καταναλωτές είναι περισσότερο υποψιασµένοι στις επιλογές τους από το παρελθόν, τότε κερδισµένη θα είναι η τράπεζα που έχει τα περισσότερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήµατα, για την οµάδα καταναλωτών που κάθε φορά στοχεύει. Αν και ένα κοµµάτι των περικοπών εξόδων θα προέλθει από τη µείωση της διαφήµισης, οι τράπεζες θα χρειαστεί να συµπιέσουν τα έξοδα και σε άλλους τοµείς. Σήµερα, όπως µας λέει ο Δηµοσθένης Μπούµης, Γενικός Διευθυντής Καρτών, Citibank & Diners Club, «Πολλές από τις κάρτες που δόθηκαν σε καταναλωτές τα προηγούµενα χρόνια παραµένουν ανενεργές ή πραγµατοποιούν πολύ λίγες και µικρής αξίας κινήσεις. Επιπλέον, µε τη διεύρυνση των προγραµµάτων πιστότητας που βασίζονται σε επιστροφή µετρητών ή συλλογή πόντων για µελλοντικές αγορές, οι τράπεζες αναγκάζονται να µειώσουν περισσότερο τα spreads του πλαστικού χρήµατος, προκειµένου να αυξήσουν τη χρήση των καρτών». Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι κάρτες µπορούν να γίνουν ζηµιογόνες για τις τράπεζες αν δεν βρουν τρόπο να δηµιουργήσουν νέα έσοδα από αυτές ή στη χειρότερη περίπτωση να τις διακόψουν. Τα περισσότερα στελέχη που ρωτήσαµε στη διάρκεια της έρευνας, συµφωνούν ότι οι τράπεζες θα πρέπει να επανεξετάσουν το ζήτηµα της συνδροµής για τους κατόχους πιστωτικών καρτών. Σύµφωνα µε τον Δ. Μπούµη «Στις ΗΠΑ το 2007 το 2% των καρτών είχαν ετήσια συνδροµή, σήµερα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 30%». Ο κάτοχος της κάρτας θα γνωρίζει ότι επιβαρύνεται µε µια συνδροµή, αλλά δεν θα χρειάζεται να την πληρώνει σε κάθε περίπτωση. Οι πελάτες που χρησιµοποιούν συχνά την κάρτα τους θα απολαµβάνουν δωρεάν συνδροµή ως επιπλέον επιβράβευση ή θα λαµβάνουν κάποιο όφελος αντίστοιχο της αξίας συνδροµής τους. Ενα εµπόδιο που ίσως θα αντιµετωπίσουν αρκετές τράπεζες όσον αφορά την επαναφορά της συνδροµής, είναι οι συµβάσεις µε δωρεάν συνδροµή εφ όρου ζωής που έχουν συνάψει στο πλαίσιο προωθητικών ενεργειών. Μια άλλη πηγή εσόδων αναµένεται να είναι οι υπηρεσίες που συνδέονται µε τη χρήση καρτών. Οι υπηρεσίες alerts, τα προγράµµατα ασφάλισης υπολοίπου και οι υπηρεσίες lifestyle consulting αν και δεν αναµένεται να αποτελέσουν ένα σηµαντικό κοµµάτι του τζίρου, είναι πιθανό να συνεισφέρουν στην προσπάθεια των τραπεζών να καταστήσουν τις πιστωτικές κάρτες ένα κερδοφόρο προϊόν. Το ευτύχηµα σε αυτήν την προσπάθεια είναι ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν αναµένεται να αντιµετωπίσουν ανταγωνισµό πέρα των συνόρων τους. Τα τραπεζικά στελέχη συµφωνούν ότι οι ξένες τράπεζες, παρά τις ευκολίες που προσφέρει το SEPA, είναι πολύ δύσκολο να επιλέξουν την ελληνική αγορά ως πεδίο δράσης. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Γεώγιος Χατζανδρέου, Διευθυντής Καρτών της Εθνικής Τράπεζας, «Με αυξηµένο τον πιστωτικό κίνδυνο και δεδοµένου ότι η Ελλάδα είναι σχετικά µια µικρή αγορά µε ήδη ανεπτυγµένο τραπεζικό σύστηµα στη λιανική τραπεζική, δεν νοµίζω ότι θα δούµε - τουλάχιστον στην επόµενη τριετία- την είσοδο προϊόντων από τράπεζες του εξωτερικού». Ενεση ζωής για το τζίρο ένα νέο θεσµικό πλαίσιο Η επιφυλακτική πρόβλεψη των τραπεζικών στελεχών για πιθανή αύξηση του τζίρου των καρτών την ερχόµενη τριετία γίνεται πιο αισιόδοξη όταν στο τραπέζι της συζήτησης εισέρχεται ο παράγοντας ενός νέου θεσµικού πλαισίου συναλλαγών στην ελληνική αγορά. Την ανάγκη για ένα τέτοιο πλαίσιο εξέφρασε ο Υπουργός Οικονοµικών, Γιώργος Παπακωνσταντίνου, ο οποίος στο πλαίσιο καταπολέµησης της φοροδιαφυγής εξετάζει τη θέσπιση νόµου που θα επιβάλει οι συναλλαγές άνω των 1500 ευρώ ή ίσως και µικρότερων ποσών να πραγµατοποιούνται µέσω πιστωτικών καρτών. Αν τελικά το µέτρο ισχύσει, η αύξηση του τζίρου είναι σχετικά εξασφαλισµένη κυρίως από συναλλαγές υψηλής αξίας, όπως η αγορά ειδών πολυτελείας, επίπλων και οικιακών συσκευών. ew 67

6 ( Research) Ωστόσο, η κατανάλωση αναµένεται να συµπιεστεί και ειδικά στην ίδια κατηγορία συναλλαγών. Εποµένως, το αποτέλεσµα δεν θα είναι εξίσου θετικό µε αυτό που θα µπορούσε να προκύψει σε µια περίοδο οικονοµικής ανάπτυξης. Ενα παράπλευρο όφελος για τις τράπεζες θα είναι η συχνότερη επικοινωνία µε τους πελάτες τους. Ως άµεσο αποτέλεσµα της αυξηµένης χρήσης, οι τράπεζες θα έχουν περισσότερες ευκαιρίες να προωθήσουν υπηρεσίες για τις κάρτες ή να παρουσιάσουν νέα τραπεζικά προϊόντα. Οι νέες τεχνολογίες θα πρέπει να αποδείξουν την επιχειρηµατική τους αξία Η προσπάθεια των ελληνικών τραπεζών να κάµψουν τις ανησυχίες των καταναλωτών για την ασφάλεια των συναλλαγών µε τη χρήση προπληρωµένων καρτών δεν έχει µέχρι τώρα τα αναµενόµενα αποτελέσµατα. Οι ηλεκτρονικές αγορές που θα µπορούσαν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για την αποδοχή της προπληρωµένης κάρτας αποτελούν ακόµα ένα πολύ µικρό ποσοστό των συνολικών αγορών προϊόντων και υπηρεσιών. Δεδοµένου ότι σε µια προπληρωµένη κάρτα, το κέρδος για την τράπεζα προέρχεται µόνο από την προµήθεια προς τον έµπορο, τα χαµηλά ποσοστά χρήσης δυσκολεύουν την προσπάθεια να γίνει το προϊόν κερδοφόρο. Ισως σε µια άλλη περίοδο, αυτής της µορφής οι πειραµατισµοί θα µπορούσαν να ενταχθούν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο έρευνας και ανάπτυξης. Στις παρούσες οικονοµικές συνθήκες για τις περισσότερες τράπεζες είναι απαγορευτικοί. Σε αυτό το πλαίσιο, η πολλά υποσχόµενη τεχνολογία των contactless καρτών, την οποία προωθεί η Matsercard, ισορροπεί πάνω σε ένα λεπτό σχοινί. Εν αντιθέσει µε τις prepaid κάρτες, οι contactless κάρτες δεν στοχεύουν σε ένα περιορισµένο κοινό, αλλά στο σύνολο της αγοράς. Βασικός στόχος της νέας τεχνολογίας είναι η απλοποίηση των συναλλαγών µε κάρτα και άρα η διεύρυνση της χρήσης, ακόµα και για συναλλαγές µικρών ποσών. Ωστόσο, η νέα τεχνολογία απαιτεί ανάλογου εύρους εγκατάσταση συσκευών ανάγνωσης που θα είναι συµβατές µε αυτήν. Αν και το κόστος µιας συσκευής ανάγνωσης είναι σήµερα πολύ µικρότερο σε σχέση µε το παρελθόν, το πλήθος των συσκευών που απαιτείται για να είναι λειτουργικό το µοντέλο της contactless κάρτας δηµιουργεί ένα αξιόλογο σύνολο. Οι τράπεζες είναι διατεθειµένες να αποδεχτούν, σε ένα βαθµό, το νέο κόστος, µε την προϋπόθεση ότι το επιχειρηµατικό µοντέλο θα τους εξασφαλίζει ότι το νέο προϊόν θα είναι τελικά κερδοφόρο. Επίσης, τα τραπεζικά στελέχη θεωρούν ότι για να είναι επιτυχηµένο το επιχειρηµατικό µοντέλο θα πρέπει να γίνουν επενδύσεις και από άλλους φορείς ή εταιρείες εκτός των παραδοσιακών σηµείων λιανικής πώλησης. Για παράδειγµα, η χρήση της κάρτας στο Μετρό ή στα περίπτερα θα µπορούσε να δηµιουργήσει επιπλέον τζίρο και να αυξήσει τις πιθανότητες επιτυχίας του επιχειρηµατικού µοντέλου. Ο τοµέας που η χρήση της τεχνολογίας φαίνεται να είναι αδιαπραγµάτευτή, είναι αυτός της ασφάλειας. Οι τράπεζες έχουν ήδη επενδύσει σηµαντικά ποσά, ώστε να κάνουν ασφαλέστερες τις συναλλαγές µε πιστωτικές κάρτες. Δυστυχώς, δεν συµβαίνει το ίδιο µε τις επιχειρήσεις, µε αποτέλεσµα οι κακοποιοί να επιλέγουν συχνά αυτή την αφύλαχτη οδό για να αποσπάσουν στοιχεία πιστωτικών καρτών. Η τεχνολογία EMV που βαδίζει, αν και µε αργά βήµατα, προς την καθολική χρήση, αποτελεί µια καλή λύση για πολλά από τα προβλήµατα ασφάλειας, ενώ παράλληλα επιτρέπει στις τράπεζες να υλοποιήσουν ευκολότερα αποτελεσµατικά προγράµµατα πιστότητας. Το µετρητά πρέπει να αρχίσουν να ανησυχούν Σε αρκετά µυθιστορήµατα µε πλοκή που εξελίσσεται στο µέλλον, τα µετρητά χρησιµοποιούνται µόνο σε παράνοµες συναλλαγές. Κάτι τέτοιο δεν αναµένεται να συµβεί µέσα στην ερχόµενη τριετία. Ωστόσο, η παγκόσµια οικονοµική πολιτική είναι φανερό πως κοιτά προς αυτή την κατεύθυνση. Το πλαίσιο για την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών πληρωµών δεν αποτελεί πλέον µόνο µια πρόταση, αλλά απαίτηση της Ε.Ε., η οποία θέλει να µειώσει το κόστος συναλλαγών, αλλά και να έχει ένα καλύτερο έλεγχο του χρήµατος µε οποιαδήποτε µορφή κυκλοφορεί στο εσωτερικό της. Οι κάρτες, πιστωτικές και χρεωστικές, υλικές και άυλες, είναι ένα σηµαντικό βήµα προς αυτή την κατεύθυνση. Υπό αυτό το πρίσµα, η αύξηση της χρήσης καρτών σε συναλλαγές είναι ένα στοίχηµα που σε µεσοµακροπρόθεσµο ορίζοντα δεν µπορεί να χαθεί. Η διαδροµή προς το επιθυµητό αποτέλεσµα δεν είναι σπαρµένη µε ροδοπέταλα, καθώς οι τράπεζες, ανεξάρτητα από τη διάθεση εφαρµογής πολιτικών αποφάσεων, χρειάζονται και κερδοφορία για να επιβιώσουν. Η στρατηγική που ίσχυε µέχρι σήµερα µια κάρτα δωρεάν ή σχεδόν δωρεάν για όλους ήταν ένα καλό, αν και ακριβό promotion. Η περίοδος που διανύουµε, εκτός από τα πολλά αρνητικά, έχει και θετικά αποτελέσµατα. Ενα εξ αυτών είναι η πίεση που δέχονται οι τράπεζες να δηµιουργούν το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσµα µε την ελάχιστη δυνατή σπατάλη ενέργειας. Η τµηµατοποίηση των κατόχων ή εν δυνάµει κατόχων καρτών είναι ίσως ο πιο καθοριστικός παράγοντας για να πετύχουν οι τράπεζες το στόχο τους και να κάνουν χαρούµενους τόσο τους µετόχους όσο και τους πελάτες τους. Παράλληλα, οι τράπεζες χρειάζεται να ενισχύσουν την εκπαίδευση των πελατών τους σχετικά µε τη χρήση της κάρτας και να ελαχιστοποιήσουν τους παράγοντες που δηµιουργούν ανησυχία στο χρήστη. Τέλος, η µείωση του λειτουργικού κόστους µε τη βελτίωση διαδικασιών ή τη χρήση τεχνολογίας είναι µια σηµαντική συνιστώσα. Το ίδιο ισχύει και για τη χρήση νέων καινοτοµικών προϊόντων και υπηρεσιών που θα µπορούσαν µε τη σωστή εφαρµογή να δηµιουργήσουν προστιθέµενη αξία για τους πελάτες και να βοηθήσουν στην αύξηση των εσόδων. 68 ew

7 Το πλαστικό χρήµα δεν ήταν πάντα πλαστικό Αν και ακολουθώντας το µονοπάτι του παρελθόντος, οι περισσότεροι γυρίζουν πίσω στο 1950, για να αναζητήσουν τις απαρχές της πιστωτικής κάρτας υπάρχει ένα άλλο σηµείο εκκίνησης περίπου 30 χρόνια νωρίτερα 1. Τα credit tokens είναι µάλλον ο πρώτος πρόγονος των πιστωτικών καρτών. Τα credit tokens εκδίδονταν από εταιρείες και έδιναν τη δυνατότητα στους εργαζόµενούς τους να αγοράζουν αγαθά ανάλογα µε µια προκαθορισµένη αξία. Οι εταιρείες εκδότες συχνά ήταν οι ίδιες που εµπορεύονταν τα περισσότερα αγαθά και για αυτό τα credit tokens αρχικά ονοµάστηκαν και monopoly tokens. Ωστόσο, µέχρι την κατάργησή τους περίπου το 1932, αρκετές εταιρείες είχαν επεκτείνει την αγοραστική αξία των credit tokens και σε συνεργαζόµενες επιχειρήσεις. Η Charga-Plate ήταν ο πιο κοντινός απόγονος των πιστωτικών καρτών µε τη σηµερινή τους µορφή και χρησιµοποιήθηκε από τη δεκαετία του 30 και για µεγάλο τµήµα της δεκαετίας του 40. Πάνω σε ένα κοµµάτι µετάλλου περίπου 6x3 εκατοστά αναγράφονταν το όνοµα του κατόχου, η πόλη και η πολιτεία που ζούσε. Το Charga-Plate ήταν σήµα κατατεθέν της Farrington Manufacturing και εκδίδονταν από µεγάλα εµπορικά καταστήµατα για τους πελάτες τους. Το 1946, η Flatbush National Bank of Brooklyn στη Νέα Υόρκη γίνεται η πρώτη τράπεζα που εκδίδει πιστωτική κάρτα. Το πρόγραµµα «Charge-IT» που παρουσίασε, συνέδεε πελάτες της τράπεζας µε τοπικούς εµπόρους. Οι έµποροι παρουσίαζαν στην τράπεζα αποδείξεις αγοράς των πελατών της και πληρώνονταν για αυτές µε ανάληψη από το λογαριασµό του πελάτη ή από κάποια πιστωτική γραµµή. Ωστόσο, η πρώτη προσπάθεια ευρείας εµβέλειας ήταν η κάρτα Diners Club 2. Η Diners δεν ήταν ακριβώς πιστωτική κάρτα µε τη σηµερινή έννοια, καθώς ο κάτοχος της έπρεπε να πληρώσει το σύνολο της οφειλής του όταν λάµβανε το λογαριασµό. Οι πρώτες πιστωτικές κάρτες Μέσα από αυτή την οπτική, η πρώτη κάρτα που θα µπορούσαµε να χαρακτηρίσουµε ως πιστωτική ήταν η American Express, η οποία εκδόθηκε από την American Express το 1958, ενώ την ίδια χρονιά, η Bank of America παρουσίασε την BankAmericard, γνωστή σήµερα ως VISA. Το1966, γεννήθηκε ο πρόγονος της σηµερινής MasterCard, όταν µια οµάδα τραπεζών στην Καλιφόρνια ίδρυσαν τη Master Charge για να ανταγωνιστούν την BankAmericard. Η Master Charge δέχτηκε σηµαντική ώθηση το 1969, όταν η Citibank αποφάσισε να συγχωνεύσει σε αυτή τη δική της Everything Card που είχε παρουσιάσει το Στη συνέχεια, η MasterCard έγινε η πρώτη κάρτα πληρωµών που εκδόθηκε στη Λαϊκή Δηµοκρατία της Κίνας. Επιπλέον, η εταιρεία παρουσίασε πρώτη το Maestro, το πρώτο παγκόσµιο πρόγραµµα απευθείας χρέωσης ηλεκτρονικά σε συνεργασία µε την Europay International. Οι πιστωτικές κάρτες χρησιµοποιήθηκαν αρχικά κυρίως από πωλητές που ταξίδευαν, ώστε να καλύπτουν κάποιες από τις αγορές τους χωρίς να µεταφέρουν µετρητά. Η American Express και η MasterCard ήταν οι κάρτες που γνώρισαν την ευρύτερη αποδοχή και έγιναν µεγάλες εµπορικές επιτυχίες για την εποχή τους. Από τα µέσα κιόλας του 1970, το Κογκρέσο διαπιστώνει την έκταση που λαµβάνει αυτή η νέα µέθοδος συναλλαγής και ξεκινά τις πρώτες ρυθµιστικές ενέργειες µε στόχο την προστασία του καταναλωτή. Αν και πρακτικές, όπως η µαζική αποστολή καρτών σε πελάτες που δεν τις έχουν ζητήσει, παρουσιάζονται ως σηµερινά εφευρήµατα, στην πραγµατικότητα ήταν από τα θέµατα που είχαν απασχολήσει το Κογκρέσο από τότε. Το 1996, το Ανώτατο Δικαστήριο των Η.Π.Α., µε αφορµή κάποιες πρακτικές της Citibank, θέτει όρια στο ύψος των penalty για καθυστερούµενες πληρωµές. Βάσει των στοιχείων που έχουµε, µπορούµε να πούµε ότι η πιστωτική κάρτα είναι ένα εφεύρηµα των Η.Π.Α., καθώς η πρώτη πιστωτική κάρτα στην Ευρώπη εκδόθηκε το 1966 από την Barclays. 1 Η ιδέα της χρήσης πιστωτικών καρτών για αγορές προϊόντων και υπηρεσιών περιγράφεται για πρώτη φορά το 1887, στη νουβέλα Looking Backward του Edward Bellamy, όπου ο όρος credit card εµφανίζεται 11 φορές. Πηγή: Wikipedia 2 Σήµερα για να περιγράψουµε τις πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες χρησιµοποιούµε και τον όρο «πλαστικό χρήµα». Ωστόσο, οι πρώτες πιστωτικές κάρτες δεν ήταν πλαστικές αλλά χάρτινες και η αντιγραφή τους ήταν σχετικά εύκολη υπόθεση. ΜΑΡΤΙΟΣ ew 69 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010

8 ( Interview) ΑΘΑΝAΣΙΟΣ ΓΕΡΑΜAΝΗΣ Αυξηµένος ο όγκος συναλλαγών από κάρτες την ερχόµενη τριετία Παρά το γεγονός ότι η οικονοµική κρίση πιέζει την κατανάλωση, ο Αθανάσιος Γεραµάνης, Country Head Greece & Central Continental Europe της MasterCard, πιστεύει ότι οι κάρτες θα πετύχουν αύξηση του όγκου συναλλαγών την ερχόµενη τριετία και µας εξηγεί τους λόγους. Banker s review: Η οικονοµική κρίση επηρεάζει την κατανάλωση. Προβλέπετε ότι σε αυτό το πλαίσιο θα επηρεαστεί αρνητικά και ο όγκος συναλλαγών µε κάρτες; Αθανάσιος Γεραµάνης: Μέσα στο 2009 στην ελληνική αγορά υπήρξε µια κάµψη στο σύνολο χρήσης των καρτών, η οποία οφείλεται κυρίως στο σύνολο ανάληψης µετρητών. Ωστόσο, και αυτό είναι το ελπιδοφόρο, οι αγορές στα σηµεία πώλησης αυξήθηκαν κατά τη διάρκεια της προηγούµενης χρονιάς. Την αύξηση που παρατηρήσαµε στην Ευρώπη το 2009 και ήταν της τάξης του 5,5% ακολούθησε και η ελληνική αγορά. Παράλληλα µε το ξεκίνηµα του 2010 βλέπουµε µια σταθεροποίηση στις αναλήψεις µετρητών, στο επίπεδο που δηµιουργήθηκε την προηγούµενη χρονιά. Oσον αφορά την ερχόµενη τριετία, πιστεύω ότι θα δούµε αύξηση του όγκου συναλλαγών µέσω καρτών, η οποία θα είναι µεγαλύτερη στις χρεωστικές κάρτες και µικρότερη στις πιστωτικές. Αυτό πιστεύω ότι θα συµβεί γιατί τόσο εµείς ως MasterCard, όσο και οι τράπεζες έχουµε βάλει στόχο να αλλάξουµε την εικόνα που έχει ο καταναλωτής για την κάρτα, ενισχύοντας το ρόλο της ως µέσο πληρωµών. Βασικός µας ανταγωνιστής αυτή τη στιγµή είναι τα µετρητά, τα οποία χρησιµοποιούνται στην πλειοψηφία των συναλλαγών, κάτι που σηµαίνει ότι υπάρχουν πολλά περιθώρια ανάπτυξης για τις κάρτες. Πώς θα το πετύχετε αυτό; Θα υπάρξουν αρκετές δράσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Ηδη η MasterCard στην Ελλάδα κάνει απευθείας συµφωνίες µε εµπόρους για να υποστηρίξουν µε προσφορές τη χρήση καρτών. Επιπλέον, σε συνεργασία µε τις τράπεζες και για συγκεκριµένα τµήµατα του πελατολογίου τoυς κάνουµε προσφορές και παράλληλα κάνουµε εκπαίδευση για τα οφέλη που προκύπτουν από τη χρήση της κάρτας. Σε αυτήν την προσπάθεια µάς βοηθούν σηµαντικά τα προγράµµατα προνοµίων που παρέχουν ένα κίνητρο στους 70 ew

9 καταναλωτές να χρησιµοποιούν περισσότερο τις κάρτες τους σε συναλλαγές που θα έκαναν έτσι και αλλιώς. Δηλαδή θεωρείτε ότι το βασικό κίνητρο για την αύξηση συναλλαγών τα ερχόµενα χρόνια, θα είναι σχήµατα πιστότητας που µε κάποιον τρόπο θα επιστρέφουν χρηµατικά οφέλη στους κατόχους; Νοµίζω ότι στην Ελλάδα, τα προϊόντα που έχουµε σε συνεργασία µε τους πελάτες µας είναι από τα πιο ανεπτυγµένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στελέχη από τράπεζες άλλων χωρών, έρχονται να συναντήσουν στελέχη ελληνικών τραπεζών, προκειµένου να αντλήσουν γνώση για τα προγράµµατα προνοµίων. Βέβαια, όλα αυτά γίνονται σηµαντικά για τον πελάτη µόνο εφόσον τα γνωρίζει. Αρα χρειάζεται πολλή προσπάθεια για συνεχή ενηµέρωση και εκπαίδευση όσον αφορά τα πλεονεκτήµατα των καρτών. Είναι εντυπωσιακό ότι πολλοί χρήστες καρτών προτιµούν να κάνουν ανάληψη µετρητών για να πληρώσουν τις αγορές τους στα καταστήµατα, αντί να πληρώσουν απευθείας µε µια χρεωστική κάρτα µε µηδενική επιβάρυνση. Πιστεύτε ότι η ζυγαριά για µια τράπεζα που επιδοτεί µε προγράµµατα προνοµίων µια κάρτα, γέρνει τελικά προς την κερδοφορία λόγω της αύξησης των συναλλαγών; Αυτό που παρατηρούµε αυτή την περίοδο είναι µια πτώση του µεριδίου των κερδών που προέρχεται από επιτόκια. Εποµένως, οι τράπεζες θα προσπαθήσουν να καλύψουν αυτό το κενό κυρίως µε αύξηση των συναλλαγών, η οποία στο πλαίσιο της αγοράς που λειτουργούν συνδέεται κυρίως µε τα προγράµµατα προνοµίων. Παράλληλα, οι τράπεζες θα προσπαθήσουν να αυξήσουν τα έσοδά τους και από υπηρεσίες συνδεδεµένες µε τις κάρτες, όπως υπηρεσίες ασφάλισης, υπηρεσίες alerts κ.λπ. Τέλος, όσον αφορά τις χρεωστικές κάρτες, οι τράπεζες είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα προσπαθήσουν να αυξήσουν τη χρήση τους, γιατί εκτός των άλλων µε αυτόν τον τρόπο θα µπορέσουν να βελτιώσουν σηµαντικά τη ρευστότητά τους, η οποία ειδικά την περίοδο που διανύουµε είναι πολύ ακριβή. Ποιες είναι οι προτεραιότητες της MasterCard για το 2010; Βασική µας προτεραιότητα σε συνεργασία µε τις τράπεζες είναι να δηµιουργήσουµε τις κατηγορίες και υποκατηγορίες πελατών, στις οποίες θα απευθύνουµε προϊόντα µε τη σωστή στόχευση. Πλέον, δεν µπορούµε να κερδίσουµε τον πελάτη µε προϊόντα για κάθε χρήση. Δύο πελάτες µε µηνιαίο όγκο συναλλαγών 1000 ευρώ είναι πιθανό να ανήκουν σε µια εντελώς διαφορετική κατηγορία. Για παράδειγµα, ο ένας µπορεί να ξοδεύει 1000 ευρώ σε καθηµερινές συναλλαγές και ο άλλος να τη χρησιµοποιεί µόνο σε συναλλαγές µεγάλων αγορών. Μια δεύτερη προτεραιότητα είναι οι premium πελάτες, οι οποίοι πιστεύουµε ότι παρά την οικονοµική κρίση δεν έχουν αλλάξει σηµαντικά τις συνήθειές τους. Βασική µας προτεραιότητα είναι να δηµιουργήσουµε τις κατηγορίες και υποκατηγορίες πελατών, στις οποίες θα απευθύνουµε προϊόντα µε τη σωστή στόχευση Ενώ τέλος, στόχος µας είναι να αυξήσουµε το brand awareness τόσο για το σήµα MasterCard όσο και το Maestro και να βάλουµε στο δίκτυό µας περισσότερες συνεργαζόµενες επιχειρήσεις. Αξίζει να αναφέρω σε αυτό το σηµείο ότι το σηµαντικότερο πλεονέκτηµα της Maestro είναι ότι όλες οι συναλλαγές είναι online που σηµαίνει ότι δεν υπάρχουν charge backs και αυτό είναι σηµαντικό τόσο για τον έµπορο όσο και για την τράπεζα. Οι νέες τεχνολογίες καρτών θα µπορέσουν να δηµιουργήσουν προϋποθέσεις για αύξηση του όγκου συναλλαγών; Η εξέλιξη της τεχνολογίας καρτών είναι συνεχής προς δύο κατευθύνσεις. Η µία έχει να κάνει µε την ασφάλεια και η άλλη µε την ευκολία των συναλλαγών. Οσον αφορά τον τοµέα ευκολίας συναλλαγών, η λύση του paypass που εφαρµόζεται σε πιλοτική µορφή σε χώρες της Ευρώπης, πιστεύω ότι θα αποτελέσει ένα σηµαντικό επόµενο βήµα. Τα συµπεράσµατα που θα βγάλουµε από τα πιλοτικά έργα, θα µας επιτρέψουν να δηµιουργήσουµε βιώσιµα επιχειρηµατικά πλάνα για τις τράπεζες, ώστε να αποδεχτούν αυτό το προϊόν. Σε µεγαλύτερο βάθος χρόνου, η τάση είναι προς κάρτες οι οποίες δεν θα έχουν τη σηµερινή µορφή της πλαστικής κάρτας. Η τελευταία σας σκέψη φέρνει την κάρτα πολύ κοντά στην κινητή τηλεφωνία... Σωστά. Οι δύο αυτές αγορές έχουν ήδη αρχίσει να συναντιούνται και πιστεύω ότι η σχέση τους θα είναι πιο στενή στο µέλλον. Ο µέσος κάτοχος έχει σήµερα στο πορτοφόλι περισσότερες από µια κάρτες. Τα ερχόµενα χρόνια θα έχει λιγότερες ή περισσότερες κάρτες; Ο κάτοχος που έχει σήµερα στο πορτοφόλι του περισσότερες από τρεις κάρτες, τα ερχόµενα χρόνια θα έχει κατά πάσα πιθανότητα λιγότερες. Αυτό τουλάχιστον µας δείχνουν τα µεγέθη που ισχύουν για πιο ώριµες ευρωπαϊκές αγορές, όπου η κατοχή κυµαίνεται ανάµεσα σε 1,5 και 2 κάρτες. Ωστόσο, το συνολικό ποσοστό κατοχής καρτών αναµένουµε να αυξηθεί, καθώς ο πληθυσµός που σήµερα έχει µία ή καθόλου κάρτα είναι πολύ µεγαλύτερος από τον πληθυσµό που έχει 2 ή περισσότερες κάρτες. Br ew 71

10 ( Interview) ΓΕΩΓΙΟΣ ΧΑΤΖΑΝΔΡΕΟΥ Ενα νέο θεσµικό πλαίσιο θα τονώσει την αγορά του πλαστικού χρήµατος Ο Γεώγιος Χατζανδρέου, Διευθυντής Καρτών της Εθνικής Τράπεζας, βλέπει πολλαπλά οφέλη από την εφαρµογή νέου θεσµικού πλαισίου στις συναλλαγές και εκτιµά ότι τα κίνητρα επιστροφής µετρητών θα αποτελέσουν τον κορµό των προγραµµάτων πιστότητας τα ερχόµενα χρόνια. τα τελευταία χρόνια η µέση προµήθεια εµπόρου έχει µειωθεί σηµαντικά και πλησιάζει µόλις το 1,3%-1,5%. Ισως ένας λόγος είναι ότι µέσω της αποδοχής πλαστικού χρήµατος πιστοποιούνται και καταγράφονται οι συναλλαγές και αυτό σε αρκετές περιπτώσεις δεν είναι επιθυµητό από τις επιχειρήσεις. Banker s review: Ποιες ήταν οι καθοριστικές διαφορές που οδήγησαν µέχρι σήµερα την αγορά του πλαστικού χρήµατος σε µια διαφορετική διαδροµή από αυτήν που ακολούθησαν οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης; Γεώργιος Χατζανδρέου: Σε αντίθεση µε τις δυτικές χώρες όπου το πλαστικό χρήµα αντιµετωπίζεται ως µέσο πληρωµών, στην Ελλάδα το πλαστικό χρήµα εκλαµβάνεται κυρίως ως µέσο δανεισµού. Με µέση χρήση 18 φορές το χρόνο, η χρήση του πλαστικού χρήµατος υπολείπεται σε σχέση µε αυτή της ευρωπαϊκής και αµερικανικής αγοράς και κυµαίνεται µόλις στο 15%-20% αυτών. Η χρήση του πλαστικού στην Ελλάδα περιορίζεται, κυρίως, σε αγορές για διαρκή αγαθά και χρησιµοποιείται ελάχιστα στις καθηµερινές και µικρές συναλλαγές από τους κατόχους τους. Επιπρόσθετα, η χρήση του πλαστικού χρήµατος δεν προωθείται σθεναρά από τους εµπόρους και τις επιχειρήσεις, και αυτό δεν έχει να κάνει µε τις «αυξηµένες προµήθειες» από τις τράπεζες προς τις επιχειρήσεις, καθώς Οι διαφορές αυτές εµφανίζονται και στις τραπεζικές αγορές των Βαλκανίων και της Νέας Ευρώπης; Πιστεύετε ότι θα απαιτηθεί το ίδιο χρονικό διάστηµα για την ωρίµανση αυτών των αγορών; Εάν µου κάνατε την ίδια ερώτηση πριν από δυο χρόνια θα σας απαντούσα ναι, θα απαιτούσε χρόνο. Σήµερα όµως, µέσω της κρίσης που διανύουµε, πιστεύω ότι το ενδιαφέρον για χρήση καρτών/ ηλεκτρονικών µέσων πληρωµών από το Ευρωσύστηµα είναι αυξηµένο. Το γεγονός αυτό «πιέζει» τις ευρωπαϊκές χώρες για τη θεσµοθέτηση µέτρων και κινήτρων χρήσης του πλαστικού/ ηλεκτρονικού χρήµατος ως εναλλακτικού µέσου πληρωµών. Στόχος είναι κυρίως ο περιορισµός της παραοικονοµίας και γενικότερα η δηµιουργία ενός πλαισίου καλύτερης παρακολούθησης των συναλλαγών. Μεσούσης της οικονοµικής κρίσης, η οποία απαιτεί τη βέλτιστη ισορροπία µεταξύ καλού και κακού δανεισµού, φαίνεται περισσότερο αναµενόµενο τα ποσοστά διείσδυσης του πλαστικού χρήµατος να παραµείνουν στην καλύτερη περίπτωση σταθερά. Πιστεύετε ότι αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο για τα ερχόµενα χρόνια, και αν ναι πότε περιµένετε να ξεκινήσει µια νέα τάση αύξησης του ποσοστού κατοχής και χρήσης; Πιστεύω ότι µεσοµακροπρόθεσµα τα ποσοστά διείσδυσης του πλαστικού/ ηλεκτρονικού χρήµατος θα αυξηθούν, και στην χειρότερη περίπτωση θα παραµείνουν σταθερά για τους παρακάτω λόγους: α) Οπως ανέφερα και παραπάνω, γενικότερα η χρήση ηλεκτρονικών µέσων πληρωµών θα ενθαρρύνεται µε θεσµικά µέτρα από κυβερνήσεις, προκειµένου να περιορισθεί η φοροδιαφυγή και το ξέπλυµα χρήµατος. Εδώ, η χρήση των καρτών (χρεωστικών και πιστωτικών) θα βοηθήσει σε µεγάλο 72 ew

11 βαθµό, καθώς µε τη χρήση τους εντοπίζεται το είδος, το ύψος/ τίµηµα, αλλά και η χρονική στιγµή της συναλλαγής. β) Λόγω περιορισµένης ρευστότητας θα δούµε τη χρήση πλαστικού χρήµατος (ιδιαίτερα των πιστωτικών καρτών) να αυξάνεται, καθώς σχεδόν όλες οι τράπεζες που εκδίδουν πιστωτικές κάρτες σήµερα, παρέχουν καθαρή άτοκη περίοδο έως και 45 ηµέρες από την ηµεροµηνία συναλλαγής. Με την εφαρµογή του SEPA πόσο πιθανή θεωρείτε την είσοδο στην ελληνική αγορά, προϊόντων πλαστικού χρήµατος από τράπεζες του εξωτερικού και ποιοι είναι οι παράγοντες που θα µπορούσαν να κάνουν αυτά τα προϊόντα ανταγωνιστικά; Σίγουρα µε την εφαρµογή των «SEPA Regulations» δηµιουργούνται κάποιες προϋποθέσεις για την είσοδο ξένων τραπεζών στην Ελλάδα. Για να επιτευχθεί, όµως, αυτό απαιτείται στις τράπεζες αυτές οργάνωση, επενδύσεις σε τεχνολογία, πρόσβαση σε διατραπεζικά συστήµατα και γενικά πολύπλοκα logistics. Επίσης, δεν υφίσταται ισχυρό θεσµικό πλαίσιο στην Ελλάδα που να ενθαρρύνει την είσοδο αυτή σε τράπεζες του εξωτερικού και ειδικότερα για συναλλαγές εξ αποστάσεως. Προ κρίσης ενδεχοµένως κάποιος ξένος οργανισµός/ τράπεζα να ήταν διατεθειµένος να πάρει το ρίσκο αυτό. Σήµερα, όµως, µε αυξηµένο τον «πιστωτικό κίνδυνο» και δεδοµένου ότι η Ελλάδα είναι σχετικά µια µικρή αγορά µε ήδη ανεπτυγµένο τραπεζικό σύστηµα στη λιανική τραπεζική δεν νοµίζω ότι θα δούµε - τουλάχιστον στην επόµενη τριετία- την είσοδο προϊόντων από τράπεζες του εξωτερικού. Ποιες είναι οι ενέργειες marketing που πιστεύετε ότι θα δώσουν αποτελέσµατα τα ερχόµενα χρόνια και σε τι ποσοστό νέα κανάλια επικοινωνίας θα έχουν ρόλο σε αυτές; Σε γενικές γραµµές, ενέργειες marketing τις οποίες οι καταναλωτές εκλαµβάνουν ότι παρέχουν ουσιαστική µετρήσιµη αξία για τους ίδιους. Ενέργειες που δεν αποπροσανατολίζουν ή περιπλέκουν και δεν θέτουν αυξηµένες προϋποθέσεις ως προς τις τελικές επιλογές των καταναλωτών (αναφέροµαι στην τελική αγορά αγαθών και υπηρεσιών). Ενέργειες οι οποίες θα είναι απλές και κατανοητές από το ευρύ κοινό. Η στρατηγική του loyalty χρησιµοποιείται σήµερα ως αιχµή του δόρατος για τη επαύξηση του πελατολογίου και τη διατήρησή του. Πιστεύτε ότι είναι µια στρατηγική που µπορεί να αντέξει στο χρόνο και κάτω από ποιες προϋποθέσεις; Σήµερα, η επιστροφή χρηµάτων για νέες αγορές είναι συνήθως το κίνητρο για loyalty. Βλέπετε κάποια άλλα κίνητρα να είναι πιο ισχυρά στο µέλλον; Γενικότερα βλέπουµε τα προγράµµατα πελατειακής πίστης τουλάχιστον σε ευρωπαϊκό επίπεδο να εµπλουτίζονται συνεχώς και η τάση αυτή θα συνεχιστεί στο εγγύς µέλλον µε τη συνδροµή τόσο των τραπεζών όσο και των επιχειρήσεων. Οσον αφορά στα κίνητρα επιστροφής µετρητών, πιστεύω ότι πάντα θα υπερισχύουν των άλλων Οι ευρωπαϊκές χώρες θα ωθήσουν τη θεσµοθέτηση µέτρων και κινήτρων χρήσης του πλαστικού και ηλεκτρονικού χρήµατος ως εναλλακτικού µέσου πληρωµών κινήτρων, καθώς το «όφελος» (µικρό η µεγάλο) είναι µετρήσιµο από τους καταναλωτές/ χρήστες πλαστικού χρήµατος. Το πλαστικό χρήµα είναι ένα προϊόν µε υψηλό ποσοστό ρίσκου, αλλά και υψηλή κερδοφορία, τουλάχιστον µέχρι πρότινος. Στο πλαίσιο που δηµιουργείται σήµερα µε τις πιέσεις της οικονοµικής κρίσης, τη στάση της κυβέρνησης όσον αφορά τους καταναλωτές και τον εσωτερικό και εξωτερικό ανταγωνισµό, ποιοι είναι οι παράγοντες που µπορούν να κάνουν το πλαστικό χρήµα ένα αξιόλογο προϊόν για τις τράπεζες; Υπάρχει αυξηµένος πιστωτικός κίνδυνος από τη χρήση καρτών σήµερα, µε αποτέλεσµα η κερδοφορία προϊόντων καρτών παγκοσµίως (ιδιαίτερα µετά την κρίση) να δέχεται πιέσεις. Το προϊόν µπορεί να καταστεί αξιόλογο, εφόσον η χρήση του προϊόντος διευρυνθεί στις καθηµερινές συναλλαγές των καταναλωτών. Στο να επιτευχθεί διεύρυνση θα συµβάλουν ενέργειες που ήδη προγραµµατίζονται από τους διεθνείς οργανισµούς καρτών Visa & Mastercard, όπως π.χ. η εφαρµογή προτύπων ασφαλείας, συναλλαγών µε πλαστικό χρήµα (τα πρότυπα PCI DSS). Η αύξηση του επιπέδου ασφάλειας συναλλαγών θα ενθαρρύνει την επιπλέον χρήση από καταναλωτές, αλλά και την αποδοχή τους από εµπόρους/ επιχειρήσεις. Νέες µορφές πλαστικού χρήµατος, στοχεύουν στην αύξηση του αριθµού συναλλαγών, όπως για παράδειγµα το PayPass, καθώς και στη βελτίωση της ασφάλειας των συναλλαγών, όπως οι προπληρωµένες κάρτες υλικές ή άυλες. Πιστεύτε ότι αυτές οι τεχνολογίες µπορούν να δηµιουργήσουν ουσιαστικές προϋποθέσεις για αύξηση της χρήσης πλαστικού χρήµατος ή υπάρχουν κάποια άλλοι παράγοντες που αν δεν αλλάξουν δεν θα δούµε σηµαντικές µεταβολές; Το πλαστικό χρήµα είναι ένα «προϊόν τεχνολογίας», και µάλιστα υψηλής, το οποίο θα εξελίσσεται συνεχώς. Η εξέλιξη βελτιώνει και σχεδόν πάντα δηµιουργεί ευκαιρίες και προϋποθέσεις για νέες εφαρµογές ηλεκτρονικών συναλλαγών που θα στοχεύουν στη διευκόλυνση συναλλαγών των καταναλωτών. Στα επόµενα χρόνια θα δούµε πολλές νέες εφαρµογές πλαστικού χρήµατος, όπως αυτές που αναφέρατε παραπάνω, και όχι µόνο. Το «φυσικό χρήµα» στην «έντυπη» και «µεταλλική» του µορφή σήµερα πιστεύω ότι ολοκληρώνει µε γοργό βήµα τον κύκλο του. Br ew 73

12 ( Interview) ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΜΠΟΥΜΗΣ Το πλαστικό χρήµα είναι πυλώνας ανάπτυξης για τη Citibank Ελλάδας Το σωστό segmentation και τα δυνατά analytic tools έχουν θέσει τα θεµέλια, ώστε το πλαστικό χρήµα να αποτελεί έναν πυλώνα για τη Citibank Ελλάδας. Σύµφωνα µε τον Δηµοσθένη Μπούµη, Γενικό Διευθυντή Καρτών Citibank & Diners Club, τα δύσκολα ερχόµενα χρόνια, τα δύο παραπάνω πλεονεκτήµατα της Citibank θα προσδώσουν ακόµα µεγαλύτερη αξία. Banker s review: Ποιες ήταν οι καθοριστικές διαφορές που οδήγησαν µέχρι σήµερα την αγορά του πλαστικού χρήµατος σε µια διαφορετική διαδροµή από αυτήν που ακολούθησαν οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης; Δηµοσθένης Μπούµης: Οι πληρωµές µέσω χρεωστικής και πιστωτικής κάρτας έχουν ακολουθήσει ξεχωριστή διαδροµή σε κάθε χώρα της Δυτικής Ευρώπης, ανάλογα µε το πώς εξελίχθηκαν οι οικονοµίες τους, οι καταναλωτικές συνήθειες και οι εµπορικές επιχειρήσεις σε κάθε µία από τις ευρωπαϊκές χώρες. Στη Μεγάλη Βρετανία, για παράδειγµα, υπάρχει πολύ µεγάλη υποδοµή στις επιχειρήσεις για αποδοχή της κάρτας ως µέσου πληρωµής. Επιπλέον, οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις είναι εκπαιδευµένοι και χρησιµοποιούν είτε τη χρεωστική είτε την πιστωτική κάρτα ως µέσο πληρωµής σχεδόν σε όλες τους τις συναλλαγές ανεξαρτήτως ποσού. Στη Γερµανία, οι καταναλωτές χρησιµοποιούν κυρίως τη χρεωστική κάρτα, ενώ τώρα αρχίζει να αναπτύσσεται η χρήση της πιστωτικής κάρτας. Στην Πορτογαλία αναπτύσσεται τώρα, αλλά γοργά, η χρήση του πλαστικού χρήµατος. Σε ότι αφορά στην Ελλάδα, εξαιτίας της µη απελευθέρωσης της καταναλωτικής πίστης (η οποία συνέβη µόλις το καλοκαίρι του 2003), το «πλαστικό χρήµα» συνδέθηκε τόσο µε τη χρήση της κάρτας για αγορές όσο και µε την κάλυψη δανειακών αναγκών µέσω της ανάληψης µετρητών. Αυτός ο χαρακτήρας της κάρτας άλλαξε τα τελευταία χρόνια και έχει επικρατήσει σε µεγάλο βαθµό η χρήση της κάρτας για αγορές αγαθών. Επίσης, στην Ελλάδα, χάρη στην καινοτοµία των άτοκων δόσεων που έφερε η Diners στην αγορά το 1989, η πιστωτική κάρτα ταυτίστηκε µε την αγορά αγαθών υψηλής αξίας παρά καθηµερινών συναλλαγών. Ωστόσο, πρέπει να τονίσουµε ότι σταδιακά αλλάζουν οι συνήθειες των καταναλωτών στον τρόπο πληρωµής τους και αρχίζουν να χρησιµοποιούν περισσότερο τη χρεωστική ή πιστωτική τους κάρτα σε αγορές µικρότερης αξίας. Σε αυτήν την κατεύθυνση έχουν συµβάλλει οι τράπεζεςεκδότριες πιστωτικών και χρεωστικών καρτών, καθώς έχουν βελτιώσει την υποδοµή για αποδοχή των καρτών στις επιχειρήσεις και προσφέρουν σηµαντικά προγράµµατα ανταµοιβής στους πελάτες που χρησιµοποιούν την κάρτα τους σε καθηµερινές συναλλαγές. Εν κατακλείδι, η πρόβλεψή µας είναι ότι η Ελλάδα θα συγκλίνει µεσοπρόθεσµα στα επίπεδα χρήσης του πλαστικού χρήµατος πιο ώριµων αγορών, όπως είναι αυτή της Μεγάλης Βρετανίας. Μεσούσης της οικονοµικής κρίσης, η οποία απαιτεί τη βέλτιστη ισορροπία µεταξύ καλού και κακού δανεισµού, φαίνεται περισσότερο αναµενόµενο τα ποσοστά διείσδυσης του πλαστικού χρήµατος να παραµείνουν στην καλύτερη περίπτωση σταθερά. Πιστεύετε ότι αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο για τα ερχόµενα χρόνια και, αν ναι, πότε περιµένετε να ξεκινήσει µια νέα τάση αύξησης του ποσοστού κατοχής και χρήσης; Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία 3 χρόνια τα υπόλοιπα των πιστωτικών καρτών είναι σταθερά µε µειούµενη τάση τον τελευταίο χρόνο. Η µείωση αυτή οφείλεται αφενός στο γεγονός ότι κάποιοι πελάτες σε δυσκολία αποπληρωµής µεταφέρουν τις οφειλές τους από κάρτες σε δάνεια µακροχρόνιας αποπληρωµής, αφ ετέρου δε στη µείωση της κατανάλωσης (κυρίως αγαθών µεγάλης αξίας). Παράλληλα, δεδοµένου ότι οι καθυστερήσεις στα υπόλοιπα των πιστωτικών καρτών αυξάνονται, τα Τραπεζικά Πιστωτικά Ιδρύµατα παραµένουν επιφυλακτικά στη χορήγηση νέων καρτών σε καινούριους πελάτες. Μέσα στην επόµενη τριετία, αναµένονται οι θετικές εξελίξεις. Αρχικά η υποδοµή θα βελτιωθεί όσον αφορά στην αποδοχή του πλαστικού χρήµατος. Είναι επίσης πιθανό να αλλάξει το θεσµικό πλαίσιο, ώστε να είναι υποχρεωτική η χρήση της κάρτας για κάποιες συναλλαγές. Εποµένως, αναµένεται να δούµε βελτίωση του τζίρου σε επιχειρήσεις όπου γίνονται συναλλαγές υψηλής αξίας. Παράλληλα, η αύξηση της χρήσης θα δηµιουργήσει µια συχνότερη επαφή του πελάτη µε την πιστωτική κάρτα και θα δώσει στην τράπεζα την ευκαιρία να επικοινωνήσει συχνότερα µαζί του. Από την άλλη πλευρά, στην ίδια περίοδο, η κατανάλωση αναµένεται να συµπιεστεί και 74 ew

13 ειδικά σε συναλλαγές υψηλού τιµήµατος, όπου συνήθως χρησιµοποιείται η πιστωτική κάρτα. Εποµένως, δεν µπορεί κάποιος να τοποθετηθεί εύκολα σε βάθος τριετίας, αλλά εάν αναφερθούµε σε έναν ορίζοντα 5-7 χρόνων µπορώ να σας πω µε βεβαιότητα ότι ο τζίρος µέσω πιστωτικών και χρεωστικών καρτών θα αυξηθεί. Με την εφαρµογή του SEPA, πόσο πιθανή θεωρείτε την είσοδο στην ελληνική αγορά προϊόντων πλαστικού χρήµατος από τράπεζες του εξωτερικού και ποιοι είναι οι παράγοντες που θα µπορούσαν να κάνουν αυτά τα προϊόντα ανταγωνιστικά; Είναι εξαιρετικά δύσκολο να ξεκινήσει ένας καινούριος παίκτης στις πιστωτικές κάρτες µέσα σε αυτό το περιβάλλον. Ο κυριότερος λόγος είναι ότι θα πρέπει να αναλάβει σηµαντικό πιστωτικό ρίσκο, καθώς θα χρειαστεί να δηµιουργήσει συστήµατα αξιολόγησης των αιτήσεων νέων πελατών δίχως να έχει ήδη βάση δεδοµένων µε υφιστάµενους πελάτες. Αυτό µπορεί να οδηγήσει σε λάθος αξιολόγηση, δεδοµένου του ευµετάβλητου οικονοµικού περιβάλλοντος. Το πλαστικό χρήµα είναι ένα προϊόν µε υψηλό ποσοστό ρίσκου, αλλά και υψηλή κερδοφορία, τουλάχιστον µέχρι πρότινος. Στο πλαίσιο που δηµιουργείται σήµερα µε τις πιέσεις της οικονοµικής κρίσης, τη στάση της Κυβέρνησης όσον αφορά τους καταναλωτές και τον εσωτερικό και εξωτερικό ανταγωνισµό, ποιοι είναι οι παράγοντες που µπορούν να κάνουν το πλαστικό χρήµα ένα αξιόλογο προϊόν για τις τράπεζες; Οι πιστωτικές κάρτες ήταν και είναι ένα αξιόλογο προϊόν και είναι ένας από τους πυλώνες της Citibank Ελλάδας. Είναι ένα αξιόλογο προϊόν επειδή αποτελεί για εµάς ένα κύριο µοχλό διείσδυσης στην αγορά αλλά και γιατί είναι ένα προϊόν που συνεισφέρει σηµαντικά στην κερδοφορία µας. Αυτό που πρέπει να έχουµε πάντα υπόψη µας είναι ότι η πιστωτική κάρτα είναι ένα προϊόν-εργαλείο για τον καταναλωτή και εποµένως, ως προϊόν, θα πρέπει να έχει µία τιµή και να µην πωλείται δωρεάν. Δεδοµένου ότι τα έσοδα από τόκους θα µειώνονται, είναι σαφές ότι η πιστωτική κάρτα θα πρέπει να έχει άλλες πηγές εσόδων, όπως είναι η ετήσια συνδροµή, οι συνδροµές σε πρόσθετες υπηρεσίες και σε προγράµµατα ανταµοιβής κ.λπ. Εποµένως, η τράπεζα θα πρέπει να διαχειρίζεται ξεχωριστά κάθε υποσύνολο πελατών («segment»), ώστε να βρίσκει τρόπο να το κάνει κερδοφόρο. Σε αυτήν την προσπάθεια, εµείς, στη Citibank, έχουµε πολύ σηµαντική βοήθεια από τα εργαλεία ανάλυσης που χρησιµοποιούµε. Επίσης, προσπαθούµε να κρατάµε χαµηλά τα έξοδα λειτουργίας των συστηµάτων υποστήριξης, καθώς και τα διοικητικά έξοδα. Οι προωθητικές ενέργειες της Citibank Ελλάδας ήταν ανέκαθεν πολύ στοχευµένες και επικοινωνούµε κυρίως απευθείας µε καθέναν από τους πελάτες µας ξεχωριστά. Εµφαση θα πρέπει να δοθεί στην εκπαίδευση του καταναλωτή, ο οποίος πρέπει να κατανοήσει ότι η πιστωτική κάρτα δεν αποτελεί µέσο δανεισµού, αλλά H τράπεζα θα πρέπει να διαχειρίζεται ξεχωριστά κάθε υποσύνολο πελατών, ώστε να βρίσκει τρόπο να το κάνει κερδοφόρο µέσο πληρωµών και εποµένως πρέπει να µπορεί να τη διαχειριστεί ορθολογικά για να αποφευχθούν οι πιθανές καταχρήσεις του παρελθόντος. Τέλος, η νέα τεχνολογία θα προσφέρει επιπλέον υπηρεσίες στον πελάτη και παράλληλα θα µειώσει τα έξοδα για τις τράπεζες. Νέες µορφές πλαστικού χρήµατος, στοχεύουν στην αύξηση του αριθµού συναλλαγών, όπως για παράδειγµα το PayPass, καθώς και στη βελτίωση της ασφάλειας των συναλλαγών, όπως οι προπληρωµένες κάρτες - υλικές ή άυλες. Πιστεύτε ότι αυτές οι τεχνολογίες µπορούν να δηµιουργήσουν ουσιαστικές προϋποθέσεις για αύξηση της χρήσης πλαστικού χρήµατος ή υπάρχουν κάποια άλλοι παράγοντες που αν δεν αλλάξουν δεν θα δούµε σηµαντικές µεταβολές; Βραχυπρόθεσµα, δεν αναµένεται σηµαντική ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, όπως οι contactless κάρτες, γιατί δεν υπάρχουν επιχειρησιακά µοντέλα που να έχουν αποδείξει ότι µπορούν να δηµιουργήσουν κέρδη. Οπότε, λόγω του οικονοµικού κλίµατος, µάλλον είναι δύσκολη εποχή για πειραµατισµούς. Οσον αφορά τα prepaid µοντέλα, ουσιαστικά βρίσκονται στο ξεκίνηµά τους στη χώρα µας. Οι prepaid κάρτες έρχονται να καλύψουν µία υπαρκτή ανάγκη των καταναλωτών και εποµένως αναµένουµε αύξηση της χρήσης τους στο µέλλον. Αποτελούν, άλλωστε, ένα πολύ καλό εργαλείο εκπαίδευσης για το κοινό που θέλει να κάνει συναλλαγές µε πλαστικό χρήµα. Τέλος, θα ήθελα να τονίσω το γεγονός ότι εµείς, χρησιµοποιώντας την τεχνολογία, παρέχουµε ήδη προηγµένες υπηρεσίες στις κάρτες Citibank, όπως είναι η ασφάλεια στις συναλλαγές στο Internet, η έγκαιρη ειδοποίηση των πελατών σε περίπτωση ύποπτων συναλλαγών, καθώς και η υπηρεσία Citibank alerts, µε την οποία ενηµερώνουµε στο κινητό και στο τους πελάτες για κάθε τους συναλλαγή. Br ew 75

14 ( Interview) ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ & ΦΑΝΗΣ ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Σηµαντικές αλλαγές στις ενέργειες προώθησης του πλαστικού χρήµατος Σταθερό ή ίσως και µειωµένο βλέπουν τον τζίρο από πλαστικό χρήµα, η Ασπασία Παπαδοπούλου, Head of Marketing και ο Φάνης Σκλαβενίτης, Υπεύθυνος Εναλλακτικών Δικτύων και Καρτών της Γενικής Τράπεζας. Θεωρούν δε ένα νέο θεσµικό πλαίσιο και καλύτερη τµηµατοποίηση των πελατών ως µονόδροµο για µια καλύτερη µελλοντική εικόνα. Banker s review: Ποιες ήταν οι καθοριστικές διαφορές που οδήγησαν µέχρι σήµερα την αγορά του πλαστικού χρήµατος σε µια διαφορετική διαδροµή από αυτήν που ακολούθησαν οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης; Ασπασία Παπαδοπούλου: Νοµίζω πως πριν αναφερθούµε στους λόγους που οδήγησαν σε διαφορετική πορεία το πλαστικό χρήµα στην Ελλάδα, θα πρέπει να διαχωρίσουµε τις κατηγορίες πλαστικού χρήµατος. Ο πιο βασικός διαχωρισµός είναι ανάµεσα στο πλαστικό που δίνει πίστωση και αυτό που χρησιµοποιείται ως µετρητά µε ή χωρίς προκαθορισµένο όριο χρήσης. Στην κατηγορία της πιστωτικής κάρτας, τα ποσοστά κατοχής µπορούµε να πούµε ότι είναι σε πολύ υψηλά επίπεδα και συγκρίνονται µε το µέσο όρο των χωρών της Δυτικής Ευρώπης. Αντιθέτως, στις χρεωστικές κάρτες υπάρχει ακόµα µεγάλο περιθώριο ανάπτυξης όσον αφορά τα ποσοστά κατοχής. Το ενδιαφέρον είναι στα ποσοστά χρήσης. Οι χρεωστικές κάρτες αναλογικά έχουν πολύ καλύτερα ποσοστά χρήσης ως µέσο συναλλαγών σε σχέση µε τις πιστωτικές, αν και ο τζίρος τους είναι σηµαντικά µικρότερος σε απόλυτα νούµερα. Οσον αφορά τους λόγους που οδήγησαν την πιστωτική κάρτα στην Ελλάδα να ακολουθήσει διαφορετική πορεία ως µέσο συναλλαγών υπάρχουν αρκετοί. Πιστεύω ότι σηµαντικότερος όλων είναι ότι από τη στιγµή που η πιστωτική κάρτα άρχισε να γίνεται ευρέως διαδεδοµένη, περίπου στις αρχές του 2000, χρησιµοποιήθηκε κατά κύριο λόγο ως µια εναλλακτική δανεισµού και έτσι την αποτύπωσαν στη συνείδησή τους οι καταναλωτές. Ακόµα όµως και µικρές οµάδες πελατών που τότε είχαν την κουλτούρα να χρησιµοποιήσουν την κάρτα ως µέσο συναλλαγών δεν ήταν εύκολο να το κάνουν, καθώς τα σηµεία χρήσης ήταν περιορισµένα. Πέραν τούτου, η συναλλαγή µε πιστωτική κάρτα, ίσως µε κάποιες εξαιρέσεις, δεν πρόσφερε στον κάτοχο της κάποια επιπλέον οφέλη (για παράδειγµα η πρακτική «loyalty» προγραµµάτων µε πόντους και επιστροφή χρηµάτων ή δώρα εφαρµόστηκε πολύ αργότερα). Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που κάποια στιγµή εφεύραµε τις άτοκες δόσεις, προκειµένου να δώσουµε κίνητρο για τη χρήση των πιστωτικών καρτών. Φάνης Σκλαβενίτης: Πιστεύω ότι µια ακόµα παράµετρος ήταν η τότε δυσκολία των τραπεζών να εφαρµόσουν loyalty συστήµατα µε την ίδια ευκολία που αυτό γίνεται σήµερα. Ακόµα και αν κάποιες τράπεζες είχαν τη διάθεση να διαµερίσουν το κοινό τους και να εφαρµόσουν κάποια loyalty schemes, η τεχνολογία δεν ήταν ούτε εξίσου οικονοµική ούτε εξίσου αποτελεσµατική σε σχέση µε τα σηµερινά δεδοµένα. Το ίδιο συµβαίνει, άλλωστε, και σήµερα µε τεχνολογίες που θα βρίσκονται στην αιχµή. Για παράδειγµα, πολλοί µιλούν για τις contactless κάρτες, 76 ew

15 χωρίς όµως να υπάρχει σήµερα κάποιο business model που µπορεί να εξασφαλίσει ότι µια τέτοια επένδυση θα µπορέσει να οδηγήσει σε αύξηση κερδών. Μεσούσης της οικονοµικής κρίσης, η οποία απαιτεί τη βέλτιστη ισορροπία µεταξύ καλού και κακού δανεισµού, φαίνεται περισσότερο αναµενόµενο τα ποσοστά διείσδυσης του πλαστικού χρήµατος να παραµείνουν στην καλύτερη περίπτωση σταθερά. Πιστεύετε ότι αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο για τα ερχόµενα χρόνια και αν ναι πότε περιµένετε να ξεκινήσει µια νέα τάση αύξησης του ποσοστού κατοχής και χρήσης; Α. Παπαδοπούλου: Καταρχάς, την παρούσα περίοδο βρισκόµαστε σε ένα περιβάλλον που όσον αφορά το θεσµικό πλαίσιο είναι αρκετά ρευστό για το πλαστικό χρήµα. Εποµένως, είναι πιθανό το αµέσως επόµενο χρονικό διάστηµα να προκύψουν στοιχεία που θα αλλάξουν σηµαντικά τη χρήση του πλαστικού χρήµατος. Κατά συνέπεια, µε κάθε επιφύλαξη σε αλλαγές θεσµικού πλαισίου, οι τράπεζες το ερχόµενο διάστηµα θα έχουν κυρίως τη δυνατότητα να αυξήσουν τη χρήση του πλαστικού χρήµατος σε επιλεγµένες οµάδες πελατών. Αυτή είναι µια αλλαγή που συµβαίνει συνολικά στη σχέση των τραπεζών µε τους πελάτες τους και θα επηρεάσει το πλαστικό χρήµα. Αυτό σηµαίνει ότι η «τµηµατοποίηση» των πελατών γίνεται πλέον ανάγκη για τράπεζες. Στο σύνολο δεν πιστεύω ότι τα ερχόµενα χρόνια θα δούµε την αγορά της πιστωτικής κάρτας να αυξάνεται. Περισσότερο πιθανό βλέπω να µένει σε σταθερά επίπεδα ή και να µειώνεται. Επιπλέον, το προϊόν θα γίνει ακόµα δυσκολότερο στη διαχείρισή του για τις τράπεζες, καθώς οι επισφάλειες θα συνεχίσουν να ακολουθούν ανοδική πορεία. Θεωρώ ότι πολλοί κάτοχοι πιστωτικών καρτών θα συνεχίσουν να έχουν την κάρτα στο πορτοφόλι τους, αλλά δεν θα µπορούν ή δεν θα θέλουν να κάνουν χρήση. Οι µεν πρώτοι γιατί οι κάρτες τους θα έχουν «κλειδωθεί» από τις τράπεζες και οι δεύτεροι γιατί θα έχουν επιλέξει να κρατήσουν την κάρτα µόνο ως εργαλείο πίστωσης για ώρα ανάγκης. Υπάρχουν κάποιες οµάδες προϊόντων που απευθύνονται σε γενικές ή ειδικές οµάδες πελατών, οι οποίες θα ξεχωρίσουν το ερχόµενο διάστηµα και ενδεχοµένως να αποτελέσουν φωτεινές εξαιρέσεις; Α. Παπαδοπούλου: Βασικός µας στόχος θα είναι κοινά που έχουν καταρχήν µια σταθερότητα εισοδηµάτων. Σε ένα ευρύ κοινό µε σταθερά εισοδήµατα θα κάνουµε ένα δεύτερο βήµα διαµερισµού, ώστε να αναδείξουµε µικρότερα κοινά µε διαφορετικά ενδιαφέροντα ή µε ιστορικό που δείχνει σηµαντική χρήση πλαστικού χρήµατος. Σε κάθε µια περίπτωση θα πρέπει να συµπεριφερθούµε µε διαφορετικό τρόπο, δηµιουργώντας κίνητρα. Για παράδειγµα, στο πρώτο κοινό µια επιδότηση µέσω ενός loyalty scheme µπορεί να έχει όφελος, ενώ στη δεύτερη περίπτωση µια πολιτική µείωσης επιτοκίου ίσως είναι πιο αποτελεσµατική. Στο ξεκίνηµα των πιστωτικών καρτών η τεχνολογία δεν ήταν τόσο φιλική όσο σήµερα για να αναπτυχθούν εύχρηστα προγράµµατα loyalty Φάνης Σκλαβενίτης Τα ερχόµενα χρόνια θα δούµε µια µείωση του διαφηµιστικού budget στο προϊόν της πιστωτικής κάρτας και ειδικά στο κανάλι των µαζικών µέσων επικοινωνίας Ασπασία Παπαδοπούλου Με την εφαρµογή του SEPA, πόσο πιθανή θεωρείτε την είσοδο στην ελληνική αγορά, προϊόντων πλαστικού χρήµατος από τράπεζες του εξωτερικού και ποιοι είναι οι παράγοντες που θα µπορούσαν να κάνουν αυτά τα προϊόντα ανταγωνιστικά; Φ. Σκλαβενίτης: Πιστεύω ότι παρά την εφαρµογή του SEPA, το κόστος µιας ξένης τράπεζας για να αποκτήσει πελάτες στην ελληνική αγορά και στη συνέχεια να διαχειριστεί τις συναλλαγές τους, την εξυπηρέτησή τους και φυσικά τις επισφάλειες τους, και όλα αυτά µέσα στο οικονοµικό περιβάλλον που φαίνεται να δηµιουργείται τα ερχόµενα χρόνια, κάνει πολύ δύσκολη την είσοδο ενός ξένου παίκτη στην ελληνική αγορά. Ποιες είναι οι ενέργειες marketing που πιστεύετε ότι θα δώσουν αποτελέσµατα τα ερχόµενα χρόνια και σε τι ποσοστό νέα κανάλια επικοινωνίας θα έχουν ρόλο σε αυτές; Α. Παπαδοπούλου: Τα ερχόµενα χρόνια θα δούµε µια µείωση του διαφηµιστικού budget στο προϊόν της πιστωτικής κάρτας και ειδικά στο κανάλι των µαζικών µέσων επικοινωνίας. Αυτό σηµαίνει ότι για κάποιες τράπεζες που ο προϋπολογισµός τους για διαφήµιση ήταν και συνεχίζει να είναι µικρός, η προώθηση προϊόντων πιστωτικής κάρτας στα ΜΜΕ θα περιοριστεί σηµαντικά, δίνοντας µεγαλύτερη έµφαση στη στοχευµένη επικοινωνία. Παράλληλα, οι τράπεζες θα αναπτύξουν µοντέλα και υποδοµές τέτοια, που θα τους επιτρέψουν αυτή η «στοχευµένη επικοινωνία» να είναι πραγµατικά στοχευµένη. Εν ολίγοις θα αναπτύξουν µοντέλα µε τα οποία θα τους επιτρέπεται η πολύ ακριβής τµηµατοποίηση των πελατών, προκειµένου να περιορίσουν αφ ενός το κόστος της στοχευµένης επικοινωνίας και αφετέρου να αυξήσουν σηµαντικά το ποσοστό ανταπόκρισης των πελατών. Br ew 77

16 ( Interview) ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗ Ο Υπεύθυνος Δανεισµός είναι µονόδροµος για την κερδοφορία στην καταναλωτική πίστη Αισιόδοξη υπό προϋποθέσεις είναι η εικόνα της Ειρήνης Μαραγκουδάκη, πρώην στέλεχος καταναλωτικής πίστης. Ο Υπεύθυνος Δανεισµός, το νέο θεσµικό πλαίσιο και οι νέες τεχνολογίες θα είναι, σύµφωνα µε την άποψή της, οι κύριοι παράγοντες ανάπτυξης του πλαστικού χρήµατος την ερχοµένη τριετία. Banker s review: Ποιες ήταν οι καθοριστικές διαφορές που οδήγησαν µέχρι σήµερα την αγορά του πλαστικού χρήµατος στην Ελλάδα σε µια διαφορετική διαδροµή από αυτήν που ακολούθησαν οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης; Ειρήνη Μαραγκουδάκη: Στη Δυτική Ευρώπη παρατηρούµε ότι η διείσδυση σε πλαστικό χρήµα είναι ιδιαίτερα υψηλή όσον αφορά τις προπληρωµένες και χρεωστικές κάρτες (χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί η Πορτογαλία) και λιγότερο τις πιστωτικές. Σε κάθε περίπτωση, στην αγορά της Δυτικής Ευρώπης το πλαστικό χρήµα χρησιµοποιείται πρωτίστως ως εναλλακτικό µέσο πληρωµής. Εν αντιθέσει, στην ελληνική αγορά παραδοσιακά το πλαστικό χρήµα αποτελεί µέσο δανεισµού και αυτή µπορούµε να πούµε ότι είναι η ειδοποιός διαφορά. Αυτή η φιλοσοφία ενισχύθηκε και από τις επιχειρήσεις που δέχονται πιστωτικές κάρτες, καθώς µε τον τρόπο τους προσανατολίζουν τον καταναλωτή να πραγµατοποιεί την αγορά αγαθών µεγάλης αξίας µε χρήση του πλαστικού χρήµατος και µε άτοκες δόσεις, µια πρακτική η οποία δεν παρατηρείται στη Δυτική Ευρώπη. Η εναλλακτική αυτή δυνατότητα αποπληρωµής, δίνει στον πελάτη την ευκαιρία να πραγµατοποιεί αγορές που ενδεχοµένως να µην ήταν σε θέση να τις πραγµατοποιήσει διαφορετικά. Παρόλα αυτά, µε τη σταδιακή ωρίµανση της Καταναλωτικής Πίστης στην Ελλάδα, έχει αρχίσει να διαφαίνεται µια στροφή της αγοράς προς τη χρήση του πλαστικού χρήµατος ως µέσο πληρωµών. Αυτή η τάση θα ενισχυθεί περαιτέρω και από τα νέα µέτρα της κυβέρνησης που είναι προ των πυλών και που προϋποθέτουν οι αγορές µεγάλης αξίας να γίνονται πλέον µε χρήση πλαστικού χρήµατος. 78 ew

17 Επίσης, οι τράπεζες αναπτύσσουν διαρκώς νέες καινοτόµες τεχνολογίες που δίνουν άνεση, ταχύτητα και ασφάλεια στις συναλλαγές του καταναλωτή, καθώς και τη δυνατότητα καλύτερης διαχείρισης των χρηµάτων, όπως είναι η τεχνολογία EMV και οι «ανέπαφες» κάρτες (contact less cards). Οι διαφορές αυτές εµφανίζονται και στις τραπεζικές αγορές των Βαλκανίων και της Νέας Ευρώπης; Πιστεύετε ότι θα απαιτηθεί το ίδιο χρονικό διάστηµα για την ωρίµανση αυτών των αγορών; Η κατάσταση στη Νέα Ευρώπη δείχνει να διαφοροποιείται ανά χώρα, ανάλογα µε: το επίπεδο ωριµότητας της κάθε χώρας, τη συµµετοχή της ή µη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, τους κανονισµούς που διέπουν την κάθε αγορά, την κουλτούρα κ.λπ. Θα µπορούσαµε, λοιπόν, να πούµε ότι οι χρεωστικές κάρτες κυριαρχούν στις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Γενικότερα, στις αγορές µε χαµηλή διείσδυση, η λειτουργικότητα της πιστωτικής κάρτας που αφορά στη δυνατότητα ανάληψης µετρητών µέσω πιστωτικής κάρτας χρησιµοποιείται ως ένα κατεξοχήν εύκολο µέσο πρόσβασης στο δανεισµό. Η χρήση των πιστωτικών καρτών ως µέσο διευκόλυνσης για την πραγµατοποίηση επαναληπτικών συναλλαγών, γίνεται όλο και πιο έκδηλη, καθώς οι αγορές ωριµάζουν και οι πελάτες «εκπαιδεύονται» για τα πλεονεκτήµατα του πλαστικού χρήµατος µέσω των ειδικών προωθητικών ενεργειών, αλλά και των προγραµµάτων πιστότητας που υποστηρίζουν. Είναι βέβαια γεγονός ότι καθώς το προσωπικό εισόδηµα αυξάνει και το δίκτυο αποδοχής καρτών επεκτείνεται, το επίκεντρο του ενδιαφέροντος του καταναλωτή θα δούµε να µετακινείται σταδιακά προς την αυξανόµενη χρήση των πιστωτικών καρτών. Τέλος, η παρουσία των παγκόσµιων (global) εµπορικών τραπεζών σ αυτές τις αγορές θα επισπεύσει αυτή τη διαδικασία µέσω της εµπειρίας και των πρακτικών που προσφέρουν. Μεσούσης της οικονοµικής κρίσης, η οποία απαιτεί τη βέλτιστη ισορροπία µεταξύ καλού και κακού δανεισµού, φαίνεται περισσότερο αναµενόµενο τα ποσοστά διείσδυσης του πλαστικού χρήµατος να παραµείνουν στην καλύτερη περίπτωση σταθερά. Πιστεύετε ότι αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο για τα ερχόµενα χρόνια, και αν ναι πότε περιµένετε να ξεκινήσει µια νέα τάση αύξησης του ποσοστού κατοχής και χρήσης; H περίοδος που διανύουµε χαρακτηρίζεται από αντίξοες συνθήκες, τόσο σε εγχώριο όσο και σε διεθνές οικονοµικό επίπεδο. Το αρνητικό κλίµα που δηµιουργήθηκε στους καταναλωτές λόγω της οικονοµικής κρίσης, αλλά Είναι σηµαντική η υιοθέτηση, από τις τράπεζες, ενός πιο πελατοκεντρικού συστήµατος προσέγγισης και αξιολόγησης πελατών µέσα από τη φιλοσοφία του υπεύθυνου δανεισµού και η άνοδος των επισφαλειών των τραπεζών, είχε ως αποτέλεσµα να παρατηρηθεί κάµψη του ρυθµού αύξησης των πιστωτικών καρτών που κατ επέκταση επηρέασε και τη χρήση αυτών. Πιο συγκεκριµένα, τους τελευταίους µήνες παρατηρείται το φαινόµενο κατάργησης πιστωτικών καρτών από νοικοκυριά που αντιµετωπίζουν οικονοµικά προβλήµατα, ενώ από την άλλη η χορήγηση νέων πιστωτικών καρτών έχει γίνει πιο αυστηρή. Η υιοθέτηση, από τις τράπεζες, ενός πιο πελατοκεντρικού συστήµατος προσέγγισης και αξιολόγησης πελατών µέσα από τη φιλοσοφία του υπεύθυνου δανεισµού, θα βοηθήσει να προσελκύσουν νέους πελάτες χαµηλότερου ρίσκου. Εντούτοις, η αγορά διαφαίνεται να είναι πιο ώριµη για τη χρήση του πλαστικού χρήµατος στις καθηµερινές συναλλαγές, και υπάρχουν σηµαντικές ενδείξεις ότι αναµένεται η σταδιακή αύξηση του ποσοστού κατοχής και χρήσης του. Πιο συγκεκριµένα, η εφαρµογή του SEPA, η ψήφιση του σχετικού νοµοσχεδίου που αφορά στη χρήση πλαστικού χρήµατος, ειδικά για συναλλαγές υψηλής αξίας, καθώς και η εισαγωγή στην καταναλωτική πίστη προϊόντων νέας τεχνολογίας που έχουν ως σκοπό τη χρήση πλαστικού χρήµατος ως µέσο πληρωµής -που παράλληλα προσθέτει ταχύτητα, ασφάλεια και άνεση-, θα συντελέσουν σηµαντικά στην αύξηση του ποσοστού κατοχής και χρήσης πλαστικού χρήµατος. Η στρατηγική του loyalty χρησιµοποιείται σήµερα ως αιχµή του δόρατος για την επαύξηση του πελατολογίου και τη διατήρησή του. Πιστεύετε ότι είναι µια στρατηγική που µπορεί να αντέξει στο χρόνο, και κάτω από ποιες προϋποθέσεις; Σήµερα η επιστροφή χρηµάτων για νέες αγορές είναι συνήθως το κίνητρο για loyalty. Βλέπετε κάποια άλλα κίνητρα να είναι πιο ισχυρά στο µέλλον; Τα προγράµµατα πιστότητας που υπάρχουν σήµερα ποικίλουν ως προς τον τρόπο που επιβραβεύουν τον πελάτη, αλλά και ως προς το πόσο σύνθετα είναι για τον πελάτη (π.χ. συλλογή πόντων, όπου η σχέση συλλογής πόντων-ευρώ ποικίλει ανά επιχείρηση). Ανάλογα λοιπόν µε τη χρήση της κάρτας του ο πελάτης ew 79

18 ( Interview) επιβραβεύεται µε συγκεκριµένα αγαθά ή µε µετρητά. Σε κάθε περίπτωση το πιο κατανοητό και µε άµεσο όφελος για τον πελάτη αποτελεί το loyalty πρόγραµµα που επιστρέφει στον πελάτη µετρητά. Να σηµειώσουµε ότι εκτός από τα οφέλη που αποκοµίζουν οι κάτοχοι καρτών, ευνοηµένες είναι και οι επιχειρήσεις που συµµετέχουν στα εν λόγω προγράµµατα, καθώς µπορούν να επιτύχουν αύξηση των πωλήσεών τους και διεύρυνση του πελατολογίου τους. Ο συνεχής εµπλουτισµός των προγραµµάτων πιστότητας µε επιχειρήσεις του άµεσου ενδιαφέροντος για τον κάτοχο αλλά και οι προσωποποιηµένες υπηρεσίες των προγραµµάτων αυτών, θα τα ενδυναµώσουν και θα τα κάνουν πιο αποτελεσµατικά. Πέραν όµως της επιβράβευσης µε επιστροφή χρηµάτων βάσει της χρήσης της κάρτας, υπάρχουν και άλλες υπηρεσίες που µπορούν να προσδώσουν προστιθέµενη αξία και να παίξουν σηµαντικό ρόλο τόσο στη διατήρηση όσο και στη διεύρυνση του πελατολογίου. Υπηρεσίες οι οποίες έρχονται να καλύψουν καθηµερινές ανάγκες αλλά και απρόοπτα της ζωής όπως: προνόµια Υγείας, ταξιδιωτικές υπηρεσίες, πληρωµές ΔΕΚΟ, πάγιες εντολές εξόφλησης παροχών κινητής τηλεφωνίας, συνδροµητικής τηλεόρασης κ.λπ., ασφαλιστικά προγράµµατα (π.χ. εξασφάλιση πληρωµής κάρτας σε περιπτώσεις απώλειας εργασίας). Το πλαστικό χρήµα είναι ένα προϊόν µε υψηλό ποσοστό ρίσκου, αλλά και υψηλή κερδοφορία, τουλάχιστον µέχρι πρότινος. Στο πλαίσιο που δηµιουργείται σήµερα µε τις πιέσεις της οικονοµικής κρίσης, τη στάση της κυβέρνησης όσον αφορά τους καταναλωτές και τον εσωτερικό και εξωτερικό ανταγωνισµό, ποιοι είναι οι παράγοντες που µπορούν να κάνουν το πλαστικό χρήµα ένα αξιόλογο προϊόν για τις τράπεζες; Το πλαστικό χρήµα και η καταναλωτική πίστη γενικότερα έδωσε τη δυνατότητα στους Ελληνες να δανειστούν για να αποκτήσουν αγαθά. Κάποιοι ξεπέρασαν τα «όρια» και η αρνητική εικόνα που δηµιουργήθηκε επηρέασε όλο το εύρος της καταναλωτικής πίστης και εποµένως το πλαστικό χρήµα. Σε ένα τέτοιο οικονοµικό περιβάλλον, η «ευαισθητοποίηση» των τραπεζών µε την παράλληλη «δραστηριοποίησή» τους στις επιταγές του «Υπευθύνου Δανεισµού» είναι µονόδροµος. Στο παραπάνω πλαίσιο, και δεδοµένου του οικονοµικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, η σε βάθος κατανόηση των αναγκών, δυνατοτήτων και προσδοκιών του πελάτη είναι όσο ποτέ άλλοτε ουσιώδους σηµασίας, ενώ η προοπτική µιας µακροχρόνιας σχέσης εµπιστοσύνης, παίζει καθοριστικό ρόλο στη σύναψη της όποιας συνεργασίας µαζί του. Μέσα από τη φιλοσοφία αυτή και υιοθετώντας πιστά τον παραπάνω απαιτητικό, αλλά συγχρόνως επιτακτικό, πελατοκεντρικό µοντέλο προσέγγισης, το αποτέλεσµα σε κάθε περίπτωση θα είναι το πλαστικό χρήµα που θα συνεχίσει να αποτελεί ένα αξιόλογο και κερδοφόρο προϊόν για τις τράπεζες. Νέες µορφές πλαστικού χρήµατος, στοχεύουν στην αύξηση του αριθµού συναλλαγών, όπως για παράδειγµα το PayPass, καθώς και στη βελτίωση της ασφάλειας των συναλλαγών, όπως οι προπληρωµένες κάρτες υλικές ή άυλες. Πιστεύετε ότι αυτές οι τεχνολογίες µπορούν να δηµιουργήσουν ουσιαστικές προϋποθέσεις για αύξηση της χρήσης πλαστικού χρήµατος ή υπάρχουν κάποιoι άλλοι παράγοντες που αν δεν αλλάξουν δεν θα δούµε σηµαντικές µεταβολές; Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στην παγκόσµια αγορά η εµφάνιση νέων µορφών πλαστικού χρήµατος, κάνοντας χρήση νέων τεχνολογιών, όπως για παράδειγµα οι «Ανέπαφες» Κάρτες (contact less), οι Προπληρωµένες (Prepaid), οι virtual κάρτες και οι Combo κάρτες. Αυτές οι νέες καινοτόµες µορφές πλαστικού χρήµατος αποτελούν έναν εξυπηρετικό τρόπο πληρωµής, εναλλακτικό προς τη χρήση µετρητών. Επιπλέον, σε σύγκριση µε τα µετρητά, δίνουν τη δυνατότητα καλύτερου ελέγχου των συναλλαγών, ενώ αποτελούν το ιδανικό µέσο πληρωµής σε χώρους γρήγορης εξυπηρέτησης, όπου η ταχύτητα διεκπεραίωσης µιας συναλλαγής έχει µεγάλη σηµασία, όπως στα εστιατόρια γρήγορου φαγητού, τα πρατήρια καυσίµων, τα φαρµακεία, τους αυτόµατους πωλητές, τους κινηµατογράφους, και τα γήπεδα. Οι παραπάνω ιδιότητες και πλεονεκτήµατα που παρέχουν οι κάρτες αυτές στον κάτοχο, δηµιουργούν τις προϋποθέσεις να αποτελέσουν την πρώτη επιλογή του πελάτη (top-of-wallet choice). Τα προϊόντα αυτά που βασίζονται σε νέες τεχνολογίες µπορούν να δηµιουργήσουν ουσιαστικές βάσεις για την αύξηση χρήσης του πλαστικού χρήµατος. Αλλωστε, ο ρυθµός ανάπτυξης του PayPass -όπως αναφέρει διεθνής οργανισµός (MasterCard)- αποδεικνύει, όχι µόνο τη ζήτηση για απλές λύσεις πληρωµών, αλλά και τη συνεχιζόµενη µετατόπιση των προτιµήσεων των καταναλωτών προς τις ηλεκτρονικές πληρωµές. Σύµφωνα µε στοιχεία έρευνας, το 41% των καταναλωτών χρησιµοποιούν µετρητά στις πληρωµές τους λιγότερο συχνά απ ότι δύο χρόνια πριν. Απαραίτητη προϋπόθεση, η εξασφάλιση ευρύ δικτύου εµπόρων όπου θα υποστηρίζουν τα προϊόντα νέας τεχνολογίας, αλλά και που παρέχουν υπηρεσίες που καλύπτουν καθηµερινές ανάγκες των καταναλωτών (φαρµακεία, super market, µέσα µαζικής µεταφοράς, διόδια, κινηµατογράφοι, γήπεδα). Br 80 ew

19

20 ( Innovation) Πιστωτική kids-size Μια νέα υπηρεσία του Διαδικτύου βάζει τα πιτσιρίκια στο τριπάκι της πίστωσης, ζητώντας τους να υποσχεθούν ότι θα πληρώσουν για τα χρήµατα που τους δανείζει Της Ισαβέλλας Ζαµπετάκη, ΗKwedit, µε σήµα την πάπια, πιστώνει στους ανήλικους χρήστες του Διαδικτύου εικονικά χρήµατα για να αγοράζουν επίσης εικονικά προϊόντα από και για το Διαδίκτυο. Μπορούν, για παράδειγµα, να προµηθευτούν εικονική σκυλοτροφή για το εικονικό κατοικίδιό τους, αρκεί να υποσχεθούν ότι θα επιστρέψουν τα χρήµατα αργότερα. Κουάκ κουάκ... Οσο ανόητο κι αν ακούγεται, πρόκειται για ένα µελετηµένο επιχειρησιακό µοντέλο που στοχεύει σε µια διόλου ευκαταφρόνητη αγορά. Το 2008, 510 εκατ. δολ. δαπανήθηκαν για αγορές εικονικών αγαθών -από εικονική σκυλοτροφή αξίας 3 δολ. µέχρι εικονικό σκυλόσπιτο αξίας 333 δολ.- στις ΗΠΑ. Πέρσι, το ποσοστό αυτό σχεδόν διπλασιάστηκε και έφτασε τα 1,03 δισ. δολ. Οσο για φέτος, οι αναλυτές εκτιµούν ότι θα φτάσει στα 1,6 δισ. Το Kwedit µαθαίνει στους µικρούς καταναλωτές πως, πέρα από το παραδοσιακό χαρτζιλίκι, έχουν στη διάθεσή τους και µια εναλλακτική πηγή χρηµατοδότησης για τις ανάγκες τους: την πίστωση. Για το λόγο αυτό δέχτηκε, άλλωστε, σφοδρές επιθέσεις από τα αµερικανικά ΜΜΕ. Το Kwedit, πάλι, οχυρώνει την ηθική του µέσα στους εξής κανόνες: οι χρήστες της υπηρεσίας πρέπει να είναι άνω των 13 και η υπόσχεσή τους να αποπληρώσουν την πίστωση δεν είναι δεσµευτική. Αυτό σηµαίνει ότι το 14χρονο σπλάχνο σας δεν κινδυνεύει να µάθει πριν της ώρας του τι σηµαίνει κλήση υπενθύµισης από collections agent. Ο εµπνευστής του Kwedit δηλώνει ότι το οραµατίστηκε ως ακίνδυνο τρόπο εκµάθησης της έννοιας της πίστωσης από τους έφηβους, χωρίς τις δυσάρεστες συνέπειες που µπορεί κανείς να υποστεί µε τα λάθη που είναι πιθανό να διαπράξει χρησιµοποιώντας πιστωτική κάρτα για πρώτη φορά. Η πίστωση που είναι διαθέσιµη αρχικά δεν υπερβαίνει τα 2 µε 5 δολ. Κάθε χρήστης υπόκειται σε διαρκή αξιολόγηση της φερεγγυότητάς του και χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικός, καλός, ικανοποιητικός ή κακός. Κάθε φορά που ολοκληρώνει την πληρωµή για µία αγορά του, η αξιολόγησή του βελτιώνεται ενώ αυξάνεται και η πιστοληπτική του ικανότητα. Η Kwedit αναζητά µάλιστα την ιδανική εξέλιξη του αλγόριθµού της µε τρόπο που και να ενθαρρύνει τις αγορές αλλά και να µην κάνει τον χρεωµένο να θεωρεί την υπόθεσή του χαµένη. Σε κάθε περίπτωση, οι επισφάλειες δεν αποτελούν αντικείµενο ιδιαίτερου προβληµατισµού, δεδοµένου ότι η πλειοψηφία των εταιρειών που συνεργάζονται µε την Kwedit πουλάνε άυλα, εικονικά αγαθά, και δεν υποφέρουν από πραγµατικές οικονοµικές απώλειες. Αλλωστε, πρόκειται για ένα ρίσκο που όλοι είναι διατεθειµένοι να πάρουν όταν το αντάλλαγµα είναι η πιο δελεαστική µορφή πώλησης - αυτή του τύπου «αγόρασε τώρα, πλήρωσε µετά». Μέχρι σήµερα, περισσότερα από παιχνίδια που είναι διαθέσιµα online, συµπεριλαµβανοµένων των FooPets και Puzzle Pirates, είναι συµβεβληµένα µε το Kwedit. Στο στόχαστρο και οι ενήλικοι «unbanked» Ανήλικοι, αλλά και ενήλικοι, µπορούν να πραγµατοποιήσουν διαδικτυακές αγορές άυλων αγαθών µέσω το «Kwedit Promise», υποσχόµενοι δηλαδή να πληρώσουν αργότερα µε µια σειρά από διαφορετικούς τρόπους - µε πιστωτική ή χρεωστική κάρτα, ή αποστέλλοντας τα χρήµατα µε το ταχυδροµείο. Προτείνεται, όµως, και ένας εναλλακτικός τρόπος πληρωµής. Κάθε χρήστης ηλικίας δεκατριών ετών και άνω µπορεί να εκτυπώσει ένα barcode και να πάει σε οποιοδήποτε κατάστηµα λιανικής 7-Eleven όπου και θα πληρώσει µε µετρητά. Ο υπάλληλος θα περάσει το barcode από σκάνερ και θα ενηµερώσει τη βάση του Kwedit ότι η πληρωµή ολοκληρώθηκε. Η Kwedit φιλοδοξεί να αξιοποιήσει το επιχειρησιακό µοντέλο που προβλέπει πληρωµή µέσω σκαναρισµένου barcode για την αγορά και άλλων αγαθών -όπως µικρά δώρα, ασφαλιστικά προϊόντα και χρόνος οµιλίας για τηλεφωνία VoIP. «Θέλουµε να καλύψουµε τις ανάγκες όλων αυτών που δεν διατηρούν τραπεζικές σχέσεις», δηλώνει ο αρµόδιος του Kwedit. «Αρκεί να είναι από 13 και πάνω». Br 82 ew

A First Data White Paper. Οι τάσεις αναφορικά με τη χρήση καρτών στην Ελλάδα

A First Data White Paper. Οι τάσεις αναφορικά με τη χρήση καρτών στην Ελλάδα Οι τάσεις αναφορικά με τη χρήση καρτών στην Ελλάδα Η χρήση καρτών, χρεωστικών και πιστωτικών, στην Ελλάδα έχει διαφοροποιηθεί τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω των δυσχερών οικονομικών συνθηκών που αντιμετώπισε

Διαβάστε περισσότερα

Στην Ελλάδα σιωπούν για το τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτηµά της

Στην Ελλάδα σιωπούν για το τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτηµά της Στην Ελλάδα σιωπούν για το τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτηµά της Τετάρτη, 29 Οκτωβρίου 2014 Ο Σπύρος Ολύµπιος είναι από τα πλέον καταξιωµένα στελέχη στον χώρο της Διοίκησης και της Βιοµηχανίας στην Ελλάδα.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Δώστε εκπτώσεις & bonus στους πελάτες σας, κέρδη στην επιχείρηση σας. www.thessbonus.gr

Δώστε εκπτώσεις & bonus στους πελάτες σας, κέρδη στην επιχείρηση σας. www.thessbonus.gr Δώστε εκπτώσεις & bonus στους πελάτες σας, κέρδη στην επιχείρηση σας www.thessbonus.gr Ο Εμπορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης στην προσπάθειά του να παρέχει στις εμπορικές επιχειρήσεις της πόλης μας τη δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΥΦΕΣΗΣ Ο Δεκάλογος των Προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Φαρμακείο 1. Μεγάλος αριθμός φαρμακείων 3. Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία 2. 4. 5. 6. 7. 8.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ σελ. 1 Κατανοώντας το Ηλεκτρονικό Εμπόριο Τι είναι; Ο όρος ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce) αφορά στις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION, CHAIRMAN OF THE BOARD OF DIRECTORS, NATIONAL BANK OF GREECE CREDIT RISK MANAGEMENT FOR BANKING & BUSINESS FINDING LIQUIDITY

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ. Αριστείδου 3, 105.59 Αθήνα.

ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ. Αριστείδου 3, 105.59 Αθήνα. ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ Αριστείδου 3, 105.59 Αθήνα Επικοινωνία : Ανδρέας Γκότζης, Τηλ.: 210-3294203 1 / 18 Αθηνά Κάρμη, Τηλ.: 210-3704846

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΠΙΣΤΗΣ. «ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS A.E.» (εφεξής η «Τράπεζα»)

ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΠΙΣΤΗΣ. «ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS A.E.» (εφεξής η «Τράπεζα») ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΠΙΣΤΗΣ Στοιχεία ταυτότητας και στοιχεία επικοινωνίας του πιστωτικού φορέα Πιστωτικός Φορέας «ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS A.E.» (εφεξής η «Τράπεζα») ΑΦΜ:

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» * της Αναπτυξιακής Σύμπραξης «ΘΡΙΑΣΊΑ- Νέες Γυναίκες της Επιστήμης στην

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Ηλεκτρονικών Εισπράξεων. σε συνεργασία με την Τράπεζα Πειραιώς. για τους Οδοντιάτρους-μέλη του Οδοντιατρικού Συλλόγου Πειραιά

Υπηρεσίες Ηλεκτρονικών Εισπράξεων. σε συνεργασία με την Τράπεζα Πειραιώς. για τους Οδοντιάτρους-μέλη του Οδοντιατρικού Συλλόγου Πειραιά Υπηρεσίες Ηλεκτρονικών Εισπράξεων σε συνεργασία με την Τράπεζα Πειραιώς για τους Οδοντιάτρους-μέλη του Οδοντιατρικού Συλλόγου Πειραιά Οικονομοτεχνική Προσφορά 28 Ιουλίου 2015 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Περιεχόμενα...

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση Κινδύνων. Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο)

Αναγνώριση Κινδύνων. Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο) Άσκηση Αναγνώριση Κινδύνων Αναγνώριση Κινδύνων Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο) Πιστωτικός κίνδυνος Κίνδυνος

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ

ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ Η ΤΡΑΠΕΖΑ Επιχείρηση που ασχολείται με χρηματοπιστωτικές συναλλαγές Σκοπός είναι η μεγιστοποίηση του κέρδους Μέσω της διαφοράς ανάμεσα σε επιτόκιο δανεισμού

Διαβάστε περισσότερα

ιαβάστε τα βασικά σηµεία του νέου προγράµµατος του Ταµείου Εγγυοδοσίας για την επιδότηση και την εγγύηση των κεφαλαίων κίνησης.

ιαβάστε τα βασικά σηµεία του νέου προγράµµατος του Ταµείου Εγγυοδοσίας για την επιδότηση και την εγγύηση των κεφαλαίων κίνησης. ιαβάστε τα βασικά σηµεία του νέου προγράµµατος του Ταµείου Εγγυοδοσίας για την επιδότηση και την εγγύηση των κεφαλαίων κίνησης. Το νέο πρόγραµµα αναµένεται να ξεκινήσει άµεσα, εντός του µήνα. Έχει η επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ με τίτλο: «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας» (ΦΕΚ Α 65, 28.6.2015)

ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ με τίτλο: «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας» (ΦΕΚ Α 65, 28.6.2015) ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ με τίτλο: «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας» (ΦΕΚ Α 65, 28.6.2015) Συχνές Ερωτήσεις και Απαντήσεις 1.7.2015 Πόσο θα διαρκέσει η τραπεζική αργία; Σύμφωνα με την Πράξη Νομοθετικού

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις

Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Επιστημονικός Υπεύθυνος: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ Ερευνήτρια: Χριστίνα Γιακουμάκη Στόχος της έρευνας ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 11 ΑΘΗΝΑ, 24.8.2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ 2012-2015 ΥΠΟΓΡΑΦΤΗΚΕ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ Σ.Υ.Ε.Τ.Ε-ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορές για POS από τις Τράπεζες στον ΙΣΡόδου ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΕΡΜΑΤΙΚΟ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΕΘΝΙΚΗ

Προσφορές για POS από τις Τράπεζες στον ΙΣΡόδου ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΕΡΜΑΤΙΚΟ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΕΘΝΙΚΗ Προσφορές για POS από τις Τράπεζες στον ΙΣΡόδου ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΕΡΜΑΤΙΚΟ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ALPHA BANK EUROBANK Από 159 έως 429 + ΦΠΑ αγορά, 2-4 + ΦΠΑ μηνιαίο κόστος. Ελάχιστη διάρκεια παροχής υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση κερδών μέσω της μετάβασης σε πελατοκεντρικό μοντέλο επιχείρησης

Αύξηση κερδών μέσω της μετάβασης σε πελατοκεντρικό μοντέλο επιχείρησης Αύξηση κερδών μέσω της μετάβασης σε πελατοκεντρικό μοντέλο επιχείρησης Παρουσίαση του CRM Customer Relationship Management Ιανουάριος 2005 Αντζέντα... Βελτίωση εταιρικής εικόνας Απόκτηση πολύτιμης γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη εφαρμογή Ανέπαφων Συναλλαγών στην Ελλάδα. Τάσος Πανούσης Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής

Η πρώτη εφαρμογή Ανέπαφων Συναλλαγών στην Ελλάδα. Τάσος Πανούσης Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Η πρώτη εφαρμογή Ανέπαφων Συναλλαγών στην Ελλάδα Τάσος Πανούσης Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Περιεχόμενα Τι είναι οι Ανέπαφες Συναλλαγές Οι Ανέπαφες Συναλλαγές διεθνώς Τεχνολογία Ανέπαφων Συναλλαγών

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τις προτεραιότητες, τόσο σε συλλογικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Φέρνει αλλαγές στο καταναλωτικό προφίλ και στις συνήθειες των πολιτών.

Αλλάζει τις προτεραιότητες, τόσο σε συλλογικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Φέρνει αλλαγές στο καταναλωτικό προφίλ και στις συνήθειες των πολιτών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, κ. ΓΙΑΝΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΚΑΙ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«20 χρόνια συνεισφοράς των Κινητών Επικοινωνιών στην οικονομία και κοινωνία» Συμβολή στην ανάπτυξη με παρόν και μέλλον

«20 χρόνια συνεισφοράς των Κινητών Επικοινωνιών στην οικονομία και κοινωνία» Συμβολή στην ανάπτυξη με παρόν και μέλλον «20 χρόνια συνεισφοράς των Κινητών Επικοινωνιών στην οικονομία και κοινωνία» Συμβολή στην ανάπτυξη με παρόν και μέλλον 1 H εξέλιξη των Κινητών Επικοινωνιών 1993-2013 2 Κινητή Τηλεφωνία: 20 χρόνια κοντά

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα Business Plan. -Στόχοι (Objectives) Επιγραµµατική περιγραφή οικονοµικών στόχων (µακροπρόθεσµων και

Περιεχόµενα Business Plan. -Στόχοι (Objectives) Επιγραµµατική περιγραφή οικονοµικών στόχων (µακροπρόθεσµων και Περιεχόµενα Business Plan Α. Περίληψη (Executive Summary) -Στόχοι (Objectives) Επιγραµµατική περιγραφή οικονοµικών στόχων (µακροπρόθεσµων και βραχυπρόθεσµων) της επιχείρησης -Αποστολή (Mission) Σύντοµη

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή Ετήσια Αποτελέσματα Ομίλου GENIKI Bank Παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία το και ένα χρόνο μετά την επιτυχή ένταξή της στον Όμιλο της Τράπεζας Πειραιώς, η GENIKI Bank βελτίωσε σταδιακά το λειτουργικό

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Δωδεκαμήνου 2013

Αποτελέσματα Δωδεκαμήνου 2013 Αποτελέσματα Δωδεκαμήνου 2013 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ 31 Μαρτίου 2014 Η αυξημένη ζήτηση υπηρεσιών Nova 3Play συνεχίστηκε και στο 4 ο τρίμηνο του 2013 με αποτέλεσμα στο τέλος Δεκεμβρίου οι συνολικές συνδρομές

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµική κρίση: Επιπτώσεις και στην Οµορφιά!

Οικονοµική κρίση: Επιπτώσεις και στην Οµορφιά! Οικονοµική κρίση: Επιπτώσεις και στην Οµορφιά! ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΜΕΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ Πολλαπλές επιπτώσεις στη ζωή φαίνεται ότι έχει η οικονοµική κρίση την οποία διανύουµε. Ο φόβος για το αύριο και η αβεβαιότητα

Διαβάστε περισσότερα

1. Πότε θα μεταφερθούν στα συστήματα της Τράπεζας Κύπρου, οι λογαριασμοί μου, οι κάρτες μου και οι συνδρομές μου στα εναλλακτικά κανάλια; ;

1. Πότε θα μεταφερθούν στα συστήματα της Τράπεζας Κύπρου, οι λογαριασμοί μου, οι κάρτες μου και οι συνδρομές μου στα εναλλακτικά κανάλια; ; 1. Πότε θα μεταφερθούν στα συστήματα της Τράπεζας Κύπρου, οι λογαριασμοί μου, οι κάρτες μου και οι συνδρομές μου στα εναλλακτικά κανάλια; ; Όλοι οι λογαριασμοί, οι κάρτες και οι συνδρομές σας που διατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας ΖΗΣΕ ΤΗΝ ΕΜΠΕIΡΙΑ EXPERT Το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο της Expert είναι το όνομά της. Παρέχει στους

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : «ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΕΤΙΚΕΤΑΣ, ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΕΤΙΚΕΤΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις σε συνήθη ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή της ΠΝΠ με τίτλο «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας»

Απαντήσεις σε συνήθη ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή της ΠΝΠ με τίτλο «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας» Απαντήσεις σε συνήθη ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή της ΠΝΠ με τίτλο «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας» Από τη Δευτέρα 29 Ιουνίου 2015 οι τράπεζες θα παραμείνουν κλειστές μέχρι και τη Δευτέρα 6 Ιουλίου,

Διαβάστε περισσότερα

Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΒΕΘ. Palmos Analysis Ltd.

Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΒΕΘ. Palmos Analysis Ltd. Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΒΕΘ Palmos Analysis Ltd. Σεπτέμβριος 2015 ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΒΕΘ (Executive Summary) Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

Το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώνει τους Μετόχους της Εταιρείας για τα ακόλουθα ζητήματα:

Το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώνει τους Μετόχους της Εταιρείας για τα ακόλουθα ζητήματα: «ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Γ. ΝΙΚΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ Σύμφωνα με το άρθρο 13 10 του κ.ν. 2190/1920 Δυνάμει

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:...

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:... ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ: ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΜΑΘΗΜΑ: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α.ΝΟΥΛΑΣ Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή

Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή Συνέντευξη του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 30 Ιουνίου 2008 στην Αθηνά Ξενοφώντος (Β Μέρος) Τα πλεονεκτήματα και τις

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για το Περιθώριο (margin)

Οδηγός για το Περιθώριο (margin) Οδηγός για το Περιθώριο (margin) Ορισμός του περιθωρίου: Οι συναλλαγές με περιθώριο σας επιτρέπουν να εκταμιεύετε ένα μικρό ποσοστό μόνο της αξίας της επένδυσης που θέλετε να κάνετε, αντί να χρειάζσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΣΚΑΛΙΩΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ. Ζω φτηνά στην πόλη μου Στηρίζω την επιχείρηση του τόπου μου!

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΣΚΑΛΙΩΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ. Ζω φτηνά στην πόλη μου Στηρίζω την επιχείρηση του τόπου μου! ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΣΚΑΛΙΩΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Ζω φτηνά στην πόλη μου Στηρίζω την επιχείρηση του τόπου μου! Tο Πρόγραμμα είναι της εταιρείας ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΑΡΝΑΚΑΣ EMΠΟΡΙΚΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1: Το θεωρητικό υπόβαθρο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και η χρονική αξία του χρήµατος Κεφάλαιο 2: Η καθαρή παρούσα αξία ως κριτήριο επενδυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΙΙI

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΙΙI ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΙΙI Τα χαρακτηριστικά των τραπεζικών προϊόντων και υπηρεσιών και πως αυτά μπορούν να προσδώσουν στον τραπεζικό οργανισμό ανταγωνιστικό και συγκριτικό πλεονέκτημα Καταθετικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ. Ο ήλιος χρειάζεται κίνητρα για να λάµψει!

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ. Ο ήλιος χρειάζεται κίνητρα για να λάµψει! ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ Ο ήλιος χρειάζεται κίνητρα για να λάµψει! Μάιος 2004 Έξω πάµε καλά, µέσα θα µπορούσαµε και καλύτερα Με πρωτόγνωρους ρυθµούς ανάπτυξης κινείται η διεθνής αγορά φωτοβολταϊκών τα τελευταία χρόνια,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ Μέσα στα πλαίσια των οικονοµικών, πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων της

ΖΗΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ Μέσα στα πλαίσια των οικονοµικών, πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων της ΓΙΑΤΙ ; Ράνια Λέχου ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΚΑΡΤΑ ΠΕΛΑΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ Μέσα στα πλαίσια των οικονοµικών, πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων της χώρας, παρατηρείται αλλαγή στάσης ζωής και αγοραστικής συµπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης. 1bank Internet Banking για Ιδιώτες Συνδρομητές

Εγχειρίδιο Χρήσης. 1bank Internet Banking για Ιδιώτες Συνδρομητές Εγχειρίδιο Χρήσης 1bank Internet Banking για Ιδιώτες Συνδρομητές 1bank Πίνακας Περιεχομένων Τα κανάλια της 1bank... 3 Αίτηση... 3 Πληροφορίες Λογαριασμών... 4 Λογαριασμοί > Υπόλοιπα... 4 Λογαριασμοί >

Διαβάστε περισσότερα

δυνατότητα να µιλήσω για ένα κατεξοχήν εργαλείο ανάπτυξης, τις συµπράξεις δηµόσιου ιδιωτικού τοµέα για την εφαρµογή των οποίων

δυνατότητα να µιλήσω για ένα κατεξοχήν εργαλείο ανάπτυξης, τις συµπράξεις δηµόσιου ιδιωτικού τοµέα για την εφαρµογή των οποίων Κυρίες και κύριοι Με την ευκαιρία του 2 ου Εθνικού Αναπτυξιακού Συνεδρίου µου δίνεται η δυνατότητα να µιλήσω για ένα κατεξοχήν εργαλείο ανάπτυξης, τις συµπράξεις δηµόσιου ιδιωτικού τοµέα για την εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι πανάκεια για την επιβίωση των μικρών επιχειρήσεων στην χώρα μας

Ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι πανάκεια για την επιβίωση των μικρών επιχειρήσεων στην χώρα μας Ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι πανάκεια για την επιβίωση των μικρών επιχειρήσεων στην χώρα μας Αντρέας Αθανασόπουλος, Καθηγητής Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών ALBA Ομότιμος Καθηγητής Warwick Business School

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Επιβραβεύσεως Bonus. Όροι Συµµετοχής στο Πρόγραµµα

Πρόγραµµα Επιβραβεύσεως Bonus. Όροι Συµµετοχής στο Πρόγραµµα Πρόγραµµα Επιβραβεύσεως Bonus Όροι Συµµετοχής στο Πρόγραµµα 1. Περιγραφή του Προγράµµατος Το Πρόγραµµα Επιβράβευσης BonuS αποτελεί πρόγραµµα επιβράβευσης πελατών χρηστών πιστωτικών καρτών εκδόσεως της

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 14 Μαρτίου 2014 στον Μιχάλη Περσιάνη Ερ.: Σήμερα η οικονομία προσβλέπει

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των προτεινόμενων ρυθμιστικών αλλαγών στα συστήματα πληρωμών με κάρτες: Η αντίληψη των κατόχων καρτών στην Ελλάδα

Η επίδραση των προτεινόμενων ρυθμιστικών αλλαγών στα συστήματα πληρωμών με κάρτες: Η αντίληψη των κατόχων καρτών στην Ελλάδα Η επίδραση των προτεινόμενων ρυθμιστικών αλλαγών στα συστήματα πληρωμών με κάρτες: Η αντίληψη των κατόχων καρτών στην Ελλάδα Μάιος 2014 2 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 2. Πλαίσιο Ανάλυσης 3. Έρευνα Πεδίου Α.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Attica Gift Card Visa

Attica Gift Card Visa ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε3 : Attica Gift Card Visa Νικόλαος Τσαµπατσάς Υπεύθυνος Καρτών ιεύθυνσης Marketing ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΤΤΙΚΗ E-mail: tsabatsas.nickolaos@atticabank.gr Εµπορικό & Βιοµηχανικό Επιµελητήριο Αθηνών Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματα ιδιωτών. Για την ενημέρωση των ιδιωτών πελατών μας ακολουθούν απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματα.

Απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματα ιδιωτών. Για την ενημέρωση των ιδιωτών πελατών μας ακολουθούν απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματα. Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας», (ΦΕΚ: Α 65/28.6.2015, Α 66/30.6.2015, Β 1302/30.6.15, Β 1380/3.7.2015, Β 1391/6.7.2015, Β 1420/8.7.2015, Β 1458/10.7.2015, Β 1460/13.7.2015,

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας ελτίο Τύπου Αθήνα, 25 Αυγούστου, 2008 Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας Η Henkel σηµείωσε ικανοποιητική οργανική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ» Οργάνωση της νέας Δραστηριότητας / Σχέδιο MarkeMng / Το ανθρώπινο δυναμικό / Οικονομικό Σχέδιο / Ανάλυση Κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΑΡΘΡΟ: ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Specisoft www.specisoft.gr ΑΡΘΡΟ: ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Business Game, Manager s Tools, Case Studies, Consulting, Ρητά Διοίκησης, Αρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Στην ελληνική Φαρμακευτική Νομοθεσία υπάρχει αναφορά για την παρουσία φυσικών φαρμακείων στο διαδίκτυο. Από τη μια πλευρά δεν απαγορεύεται

Στην ελληνική Φαρμακευτική Νομοθεσία υπάρχει αναφορά για την παρουσία φυσικών φαρμακείων στο διαδίκτυο. Από τη μια πλευρά δεν απαγορεύεται Πωλήσεις μέσω διαδικτύου στην Ελλάδα Στην ελληνική Φαρμακευτική Νομοθεσία υπάρχει αναφορά για την παρουσία φυσικών φαρμακείων στο διαδίκτυο. Από τη μια πλευρά δεν απαγορεύεται η παρουσία ενός φυσικού φαρμακείου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger Ενότητα 2 Σχέδιο Μάρκετινγκ Κεφάλαιο 4 Τιμολόγηση Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεφάλαιο 4: Τιμολόγηση Συγγραφείς: Δρ.Andrea Grimm, Δρ.Astin Malschinger

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ.

Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ. Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ. Ετοιµάστηκε ειδικά από την ICAP για την Τράπεζα της Ελλάδος ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΙΑ :ICAP A.E. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Hellastat: Μειώνεται σταδιακά ο βαθμός φερεγγυότητας των ελληνικών επιχειρήσεων

Hellastat: Μειώνεται σταδιακά ο βαθμός φερεγγυότητας των ελληνικών επιχειρήσεων Hellastat: Μειώνεται σταδιακά ο βαθμός φερεγγυότητας των ελληνικών επιχειρήσεων Μειώνεται σταδιακά ο βαθμός φερεγγυότητας των ελληνικών επιχειρήσεων, ενώ ασφαλέστερες εμφανίζονται οι μεγάλες επιχειρήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ HORST REICHENBACH HEAD EUROPEAN COMMISSION'S TASK FORCE FOR GREECE 16 th Roundtable with the Government of Greece Transforming uncertainty into stability, wisdom and growth

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise

Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise Click to edit Master subtitle style 13/4/2011 Επιχειρηματική πρόταση συνεργασίας Mini Sports Club Έχουμε την τεχνογνωσία και την εμπειρία να σας προσφέρουμε μια κερδοφόρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ Specisoft www.specisoft.gr ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Business Game, Manager s Tools, Case Studies, Consulting, Ρητά Διοίκησης, Αρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας

Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης Πέμπτη 21 Νοεμβρίου 2013 Η διαδρομή στον επιχειρηματικό στίβο Αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πλατφόρμα εξυπηρέτησης πληρωμών ΟΤΑ. Δρ Γιάννης Λάριος Business Development Director Viva Υπηρεσίες Πληρωμών ΑΕ

Ολοκληρωμένη πλατφόρμα εξυπηρέτησης πληρωμών ΟΤΑ. Δρ Γιάννης Λάριος Business Development Director Viva Υπηρεσίες Πληρωμών ΑΕ Ολοκληρωμένη πλατφόρμα εξυπηρέτησης πληρωμών ΟΤΑ Δρ Γιάννης Λάριος Business Development Director Viva Υπηρεσίες Πληρωμών ΑΕ Έχετε αναλογιστεί Ολοκληρωμένη πλατφόρμα εξυπηρέτησης πληρωμών ΟΤΑ ποιος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας» (ΦΕΚ Α 65, 28.6.2015) Απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματά σας

Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας» (ΦΕΚ Α 65, 28.6.2015) Απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματά σας Αθήνα, 1/7/2015 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας» (ΦΕΚ Α 65, 28.6.2015) Απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματά σας Για την ενημέρωση των πελατών μας, ακολουθούν απαντήσεις σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Ανάπτυξη νέων προϊόντων Τμηματοποίηση της αγοράς ΚΑΝΑΛΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τιμολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ανοίγοντας ινστιτούτο αισθητικής και κέντρο ευεξίας στην Κύπρο

Ανοίγοντας ινστιτούτο αισθητικής και κέντρο ευεξίας στην Κύπρο Μελέτη περίπτωσης Επιχειρηµατικότητας Ανοίγοντας ινστιτούτο αισθητικής και κέντρο ευεξίας στην Κύπρο 1. Εισαγωγή Η G.A.A-Dessange (Cyprus) Ltd είναι η αποκλειστική αντιπρόσωπος (Master Franchisee) στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ: «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας»

ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ: «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας» ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ: «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας» (ΦΕΚ Α 65, 28.6.2015), όπως ισχύει (ΦΕΚ Α 66, 30.6.2015 και ΦΕΚ Α 79, 14.7.2015) Συχνές Ερωτήσεις και Απαντήσεις 15 Ιουλίου 2015 1.

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΧΡΕΩΣΕΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΧΡΕΩΣΕΩΝ ΕΞΕΡΧΟΜΕΝΑ ΕΜΒΑΣΜΑΤΑ ΣΕ ΞΕΝΟ ΝΟΜΙΣΜΑ 1. Εξερχόµενα εµβάσµατα Συναλλαγµατική Προµήθεια : Σε ξένο νόµισµα (α) Μέχρι 34.000 : (SWIFT) 0,5%, Ελάχιστο 5 Φοιτητικά (β) Πάνω από 34,000 : 0,4%, Ελάχιστο 170 Έξοδα

Διαβάστε περισσότερα

FINANCIAL TIMES BUSINESS CONFERENCE SHAPING THE FUTURE OF HEALTHCARE IN GREECE From past Weaknesses and present Challenges to a new Vision

FINANCIAL TIMES BUSINESS CONFERENCE SHAPING THE FUTURE OF HEALTHCARE IN GREECE From past Weaknesses and present Challenges to a new Vision 1 FINANCIAL TIMES BUSINESS CONFERENCE SHAPING THE FUTURE OF HEALTHCARE IN GREECE From past Weaknesses and present Challenges to a new Vision Τρίτη 21 Ιουνίου 2011 Athenaeum InterContinental, Athens 2 Can

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής

Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Το πεπρωµένο δεν είναι θέµα τύχης, είναι θέµα επιλογής. W.J. Bryan. Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Σε έντονα διαφοροποιηµένους οµίλους ή οργανισµούς

Διαβάστε περισσότερα