"Αειφορική" Επίδοση Στη Διαχείριση Αποβλήτων: Τα Ηθικά Διλήμματα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""Αειφορική" Επίδοση Στη Διαχείριση Αποβλήτων: Τα Ηθικά Διλήμματα"

Transcript

1 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 1 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος "Αειφορική" Επίδοση Στη Διαχείριση Αποβλήτων: Τα Ηθικά Διλήμματα Δημήτριος Χ. Παναγιωτακόπουλος Καθηγητής Οργάνωσης και Προγραμματισμού Δ.Π.Θ. Επίτιμος Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του Συνεδρίου Αντιπρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Διαχειριστών Έργων....Η μυστική βοή τους έρχεται των πλησιαζόντων γεγονότων. Και την προσέχουν ευλαβείς. Ενώ εις την οδόν έξω, ουδέν ακούουν οι λαοί. (Καβάφης) Ο ποιητής μας παρακινεί να ακούσουμε, ευλαβείς, τη βοή των πλησιαζόντων γεγονότων. Εμείς εδώ, με την παρουσία-μας, δηλώνουμε ότι ακούμε, ενώ έξω ουδέν ακούουν οι «λαοί». Άραγε, γνωρίζουμε, εμείς εδώ, ποιο μήνυμα φέρνει η βοή; 1. Προοίμιο Η ΕΕΔΣΑ Με συγκίνηση και ευχαρίστηση προσέρχομαι στο γνώριμο βήμα. Δυο φορές ως Πρόεδρος, τώρα ως Επίτιμος Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής. Βλέπω εδώ παλιούς συνεργάτες μου, νεότερους. Και φοιτητές μου. Τόσους και τόσους που συνέβαλαν στη δημιουργία της ΕΕΔΣΑ. Τους ευχαριστώ όλους για την προσφορά τους. Συγχαρητήρια όμως αξίζουν στην Επιστημονική και Οργανωτική Επιτροπή του Συνεδρίου, ιδιαίτερα στην συνάδελφο κ. Κ. Λαζαρίδη, και στον Πρόεδρο της ΕΕΔΣΑ κ. Κ. Αραβώση. Πριν από 10 χρόνια, η ΕΕΔΣΑ ήταν μια ιδέα. Μια ιδέα που εξελίσσεται ακόμα. Είναι μια από τις δραστηριότητες μου που αφήνει γλυκιά γεύση. Όπως και ο σχεδιασμός και η δημιουργία του πρώτου Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος της χώρας, πριν από 15 περίπου χρόνια. Τώρα, με την ενηλικίωση, σε συνέχεια του ζην, τολμώ να προβληματιστώ και ως προς το ευ ζην της ΕΕΔΣΑ. Ως προς τα Ηθικά Διλήμματα που δημιουργούν οι παγκόσμιοι προβληματισμοί για την Αειφορία, τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, τις Κλιματικές Αλλαγές και την Κοινωνική Δικαιοσύνη. Προβληματισμοί που επηρεάζουν (άμεσα ή έμμεσα, βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα) τις επιλογές, την επίδοση και την κοινωνική αποδοχή

2 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 2 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος Οργανισμών και Εταιρειών, δημόσιων ή ιδιωτικών, κερδοσκοπικών ή μη, που παράγουν υπηρεσίες, αγαθά ή έργα. Επηρεάζουν και τις δράσεις στο πεδίο της Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων ΔΣΑ. Και τις δράσεις της ΕΕΔΣΑ που είναι μια ΜΚΟ και όχι επαγγελματικός ή συνδικαλιστικός φορέας. Σκοπός της Ε.Ε.Δ.Σ.Α. (Καταστατικό, Άρθρο 2) είναι η προαγωγή της χρήσης αποδεκτών μεθόδων και συστημάτων ΔΣΑ και η καλλιέργεια των σχετικών επιστημονικών μεθόδων και εφαρμογών με απώτερο στόχο τη συμβολή στη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία της ποιότητας του περιβάλλοντος και την προστασία και εξοικονόμηση φυσικών πόρων και ενέργειας. Τι σημαίνει για μας Βιώσιμη Ανάπτυξη και Αειφορική Επίδοση των δράσεων και παρεμβάσεών μας; Μας ενδιαφέρει η Βιωσιμότητα με την έννοια της επιβίωσης (survivability) ή η αειφορία (sustainability, βιωσιμότητα εις το διηνεκές); Από μια ματιά στο Πρόγραμμα του Συνεδρίου, θέμα του οποίου είναι «Κοινωνία Μηδενικών Αποβλήτων», διαπιστώνω ότι στους τίτλους των Ανακοινώσεων, η λέξη Βιώσιμο ή Βιωσιμότητα εμφανίζεται μόνο 6 φορές η λέξη αειφορία μόνο μια ενώ καμία εργασία δεν αναφέρεται στο Μηδενισμό Αποβλήτων. Μηδενικών πού? Πριν ή Μετά τη Διαχείριση; Ποια θα ήταν η χρησιμότητα της ΕΕΔΣΑ αν ίσχυε το «πριν»? Υπαινισσόμαστε άραγε την Από-Ανάπτυξη; Μπορεί να υπάρξει μηδενισμός χωρίς αλλαγή στον τρόπο ζωής (life style); Ας μην ξεχνάμε, υπάρχουν ακόμα και πολιτικά κόμματα που στηρίζουν την Από-Ανάπτυξη. Όλοι οι εμπλεκόμενοι στη ΔΣΑ έχουμε ευθύνες που τείνουμε να παρακάμπτουμε, καλυπτόμενοι από συμβατικές παραδοχές και εθισμένοι στη συνενοχή: Συνήθης Μελετητής: «Μα αυτά μου ζητούνται!». Συνήθης Ερευνητής: «Δεν υπάρχει ξεκάθαρο επιστημονικό πλαίσιο δράσης. Επιλέγω κατά την κρίση μου». Συνήθης Πολιτικός: «Ό,τι πουν οι επιστήμονες, αλλά να συμφωνήσουν και οι πολίτες. Άλλωστε, σε τρία ή τέσσερα χρόνια θα έλθουν άλλοι!». Πώς άραγε εκλαμβάνουμε το ρόλο μας στη ΔΣΑ; Μήπως ως εξαρτήματα ενός οχήματος που άλλοι καθοδηγούν και για του οποίου την κατεύθυνση αδιαφορούμε; Συμβάλλουμε στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων ή στη μείωση του ρυθμού αύξησης των; Αλλά ακόμα και σε περιβάλλον γενικής απαξίωσης μελετητών, επιστημόνων και πολιτικών, σε θέματα προστασίας του Περιβάλλοντος και Αειφορίας, ποιες είναι οι ευθύνες μας ως εμπλεκόμενοι ΠΟΛΙΤΕΣ;

3 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 3 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος 2. Η ΔΣΑ ως Κυβερνητικό Σύστημα Η ΔΣΑ (βλέπε Σχήμα 1) είναι ένα πολύπλοκο κυβερνητικό σύστημα ελέγχου (cybernetic control system), το οποίο «ανοίγει» και «κλείνει» πόρτες πληροφορίας και ποικιλίας προς διάφορες κατευθύνσεις. Η πολλή πληροφορία και ποικιλία μπορεί να επιφέρει κρίση λόγω αδυναμίας απορρόφησης και εκμετάλλευσής της. Η λίγη πληροφορία οδηγεί σε «εκ των υστέρων» αντιδράσεις. Η πολυπλοκότητα δεν συμβαδίζει με το μέγεθος. Ένα Δημοτικό Συμβούλιο, όπου διαμορφώνεται η κοινωνική συναίνεση, είναι πολύ πιο πολύπλοκο σύστημα από ένα τεράστιο μεν, πλην μονοαξιακό εργοστάσιο καύσης ή ανάκτησης υλικών. Έχουμε να κάνουμε με συστήματα που χαρακτηρίζονται από μη-γραμμικότητα (non-linearity) και δυνάμει χαοτική συμπεριφορά (chaotic). Αναφέρονται ως Πολύπλοκα Προσαρμοστικά Συστήματα (Complex Adaptive Systems, CAS) και για να είναι βιώσιμα, πρέπει να κατέχουν τις εξής ιδιότητες (Panagiotakopoulos, 2005): Συνύπαρξη (Co-existence): συνεργασία με άλλα εμπλεκόμενα συστήματα και σεβασμός των επιβαλλόμενων περιορισμών Αποδοτικότητα (Efficiency): Ελαχιστοποίηση της χρήσης των φυσικών πόρων, για συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Προσαρμοστικότητα (Adaptability): Δυνατότητα εξέλιξης, με αλλαγές στη δομή και τις λειτουργίες του, προσαρμοζόμενο στις εξελισσόμενες περιβάλλουσες συνθήκες. Ευρωστία/Ευλυγισία: Δυνατότητα διατήρησης της δομής του σε ποικίλες εξωτερικές συνθήκες, καθώς το οργανωσιακό και φυσικό περιβάλλον στο οποίο εμπεριέχεται είναι εξελίσσεται δυναμικά. Για την ανάλυση και μελέτη τέτοιων συστημάτων καθίσταται αναγκαία η Συστημική Προσέγγιση: Απαιτείται σαφής αναγνώριση της Σκοπιάς, του Συστήματος Αξιών, της Ιεραρχίας Στόχων και της Ιεραρχίας Συστημάτων, Κριτήριων αξιολόγησης της επίδοσης, Δεικτών επίδοσης, μηχανισμών ανάδρασης και εξέλιξης, κ.λπ. Επιστήμη, Πολιτική και Δίκαιο αντλούν σήμερα τον ορισμό του περιβάλλοντος, ενσυνειδήτως ή ανεπιγνώτως, από την συστημική επιστήμη. Μόνον όταν συλληφθεί ως «σύστημα» το περιβάλλον μπορεί να αποδοθεί εννοιολογικώς. [...] Πάντως, η επιτυχία του συστήματος ελέγχου προϋποθέτει βιώσιμο κράτος και ιδίως βιώσιμη συμπεριφορά των πολιτών του. Διότι, εν τελευταία αναλύσει, πρόκειται για σύστημα αξιών, για την νέα παιδεία (κουλτούρα) της μεταβιομηχανικής κοινωνίας. (Δεκλερής, 2005).

4 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 4 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος 3. Τρία Διλήμματα ως προς τη Διαχείριση Επανερχόμενοι στο Σχήμα 1, η διάσταση μεταξύ μιας υφιστάμενης (τρέχουσας) κατάστασης και της επιθυμητής κατάστασης αναγνωρίζεται ως «πρόβλημα». Λύση είναι μια παρέμβαση (με τροποποίηση είτε της υφιστάμενης κατάστασης είτε των επιθυμιών μας) για άρση της διάστασης (ή για μείωσή-της σε ανεκτό βαθμό). Στο Σχήμα, η παραγωγή επιθυμητών αγαθών συνεπάγεται παραγωγή ανεπιθύμητων αποβλήτων που υφίστανται διαχείριση. Η προκύπτουσα κατάσταση συγκρίνεται με την επιθυμητή. Δίλημμα 1 : H Σκοπιά θεώρησης του Προβλήματος. Οι πραγματικοί Στόχοι Ποιος ορίζει το επιθυμητό και διαπιστώνει το πρόβλημα; Ποιος ο ρόλος της ενημέρωσης/προπαγάνδας/διαφήμισης στη διαμόρφωση του επιθυμητού; Ποιον αναμένεται να ικανοποιεί η λύση; Ποιος ορίζει το επιθυμητόν αναφορικά με την εγκατάσταση στο Γραμματικό ή τη λύση της Καύσης; Ποιος είναι ο πραγματικός στόχος των αρμοδίων; Το ότι η Κοινωνία αρνείται να μειώσει την «ποιότητα ζωής», το επιθυμητόν, δεν δικαιολογεί την εμμονή του πολιτικού να την διασφαλίσει. Τουναντίον, τον υποχρεώνει να αγωνιστεί για αλλαγή της νοοτροπίας εφόσον είναι Ηγέτης. Ο Russel Ackoff (Ackoff, 1999) το λέει πολύ χαρακτηριστικά: Στόχος της Διοίκησης μιας Επιχείρησης δεν είναι το κέρδος αλλά η προσωπική επιτυχία και η βελτίωση της ποιότητας ζωής των Διοικούντων (maximize quality of life of people who make decisions) και αυτό διευκολύνονται με την αύξηση του κέρδους που είναι το αναγκαίο οξυγόνο για ύπαρξη, όχι ο λόγος ύπαρξης (profit is the Oxygen necessary for existence, not the reason for existence). Παρομοίως, κατά τον Ackoff, στόχος της Διοίκησης ενός πανεπιστημίου δεν είναι οι σπουδές αλλά η μεγιστοποίηση της ποιότητας των συνθηκών εργασίας των διδασκόντων. (Teaching is the price the faculty pays for the quality of his worklife) (http://ackoffcenter.blogs.com/). Οι πραγματικοί στόχοι ενός Οργανισμού, ενός μελετητή, ή μιας διοικητικής μονάδας αποκαλύπτονται από το τι κάνουν και όχι από το τι δηλώνουν. Ποιοι ήταν οι στόχοι των προ 5-ετίας ή 25-ετίας αρμόδιων για τα ΑΣΑ της Αττικής; Τί (δεν) πέτυχαν και πώς ανταμείφθηκαν; Δίλημμα 2 : Αξιολόγηση της Επίδοσης και Κοινωνική αποδοχή Ποιος και με ποια ιδιότητα θέτει τους περιορισμούς, τα κριτήρια και δείκτες επίδοσης των παρεμβάσεων; Προσδιορίζονται πριν από τη διαμόρφωση εναλλακτικών λύσεων ή μετά;

5 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 5 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος Ποιος και πώς αποφαίνεται ως προς την αποδοχή μιας διαχειριστικής παρέμβασης; Αναφέρονται στις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις; Στη χρήση/κατάχρηση του κοινωνικού και πολιτιστικού κεφαλαίου; Σε ποια χρονική κλίμακα; Γεωλογική, βιολογική ή τετραετίας; Πόσοι από τους Διαχειριστές αποβλήτων, μελετητές, ερευνητές, κατασκευαστές, πολιτικούς, από μας δηλαδή, αποδέχονται και δημοσιοποιούν εκ των προτέρων δείκτες αξιολόγησης του έργου τους; Δίλημμα 3: Ανάδειξη/ Διαμόρφωση Εναλλακτικών Παρεμβάσεων Αναδεικνύει ο μελετητής όλες τις λύσεις, ακόμα και τις πολιτικά ανεπιθύμητες, ή ενεργεί υπό καθοδήγηση; Παραμένει, ως οφείλει, εκτός αξιολογικής διαδικασίας; Διερευνά και αναφέρει τις επιπτώσεις στα ιεραρχικά ανώτερα επίπεδα; Μελετούνται Εναλλακτικοί Μηχανισμοί Παροχής Υπηρεσιών: ΣΔΙΤ, ΒΟΤ, κλπ. Ποια η ευθύνη μας στην ειλικρινή αξιολόγηση σχημάτων ιδιωτικοποίησης; Ως προς τη Χρονική Διάσταση, Ποιος είναι ο χρονικός ορίζοντας ανάλυσης; Τετραετία; 20-ετία; 100-ετία; Λαμβάνεται υπόψη ο εξωτερικός Κύκλος Ζωής ενός έργου, από την απόληψη πρώτων υλών μέχρι την «απορρόφηση» των μακροχρόνιων κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων; Πώς αντιμετωπίζονται η ΔΣΑ και οι συνιστώσες της υπηρεσίας αυτής; Ως δημόσιο/ συλλογικό αγαθό (ελεύθερη πρόσβαση για όλους, δυνατότητα κοινής χρήσης) ή ως ιδιωτικό που μπορεί να προσφέρεται από ιδιώτες με δυνατότατα αποκλεισμού; Στη δεκαετία ύπαρξης της ΕΕΔΣΑ, έχουν εκπονηθεί πλήθος μελετών και ερευνητικών προγραμμάτων. Αναρωτιέμαι αν έπρεπε, τότε, η ΕΕΔΣΑ να μεριμνήσει να διαμορφωθούν Δείκτες Επίδοσης των ερευνητών, των μελετητών και εμπλεκόμενων πολιτικών. Μελέτες ακριβοπληρωμένες και ανεφάρμοστες. Χωρίς ενόχους. Αστείος φαντάζει ο ισχυρισμός πρώην αρμόδιου υπουργού ότι «το έργο είναι βιώσιμο και αποδεκτό επειδή οι μελέτες έχουν εκπονηθεί μετά από διεθνείς διαγωνισμούς»!. Ορισμένοι εκλαμβάνουν ως δείκτη επίδοσης το ποσό που χρέωσαν για μια μελέτη ή το ύψος των χρηματοδοτήσεων που έλαβαν από τα ΚΠΣ! Η σημερινή κατάσταση στο χώρο της ΔΣΑ δεν τους αγγίζει, ίσως ούτε καν ως πολίτες. Ίσως τους διευκολύνει μάλιστα. Δημιουργεί πράσινο κέρδος. «Δουλεύω περιβάλλον» ή «Δουλεύω (το) περιβάλλον».

6 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 6 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος Άλλωστε, η επιστήμη και η τεχνολογία δεν είναι πολιτικά και κοινωνικά ουδέτερες, ιδιαίτερα στο χώρο του Περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής. Η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας αναδύει αντίπαλα συμφέροντα και αντιφατικές τάσεις. Διαμορφώνουν το πεδίο όπου ασκείται η Πολιτική. 4. Τρία Διλήμματα ως προς την Αειφορία Από συστημική άποψη, κάθε έργο ή πολιτική αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος, μιας ευρύτερης στρατηγικής. Συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων ενός ανώτερου συστήματος. Ενδιαφέρει, συνεπώς, η επίδοση του ανώτερου. Της στρατηγικής. Σε κάθε επίπεδο δράσης, πρέπει να μπορούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα: Για ποιο σκοπό; Με άλλο λόγια, η επίλυση ενός προβλήματος αποσκοπεί σε έναν ανώτερο στόχο. Και αυτός σε έναν ακόμα ανώτερο κ.ο.κ. διευρύνοντας συνεχώς την τεχνολογική, τη χρονική, την κοινωνική και τη γεωγραφική κλίμακα. Αναζητείται Κοινωνική δικαιοσύνη σε χρονική και γεωγραφική κλίμακα: Για τώρα και για το μέλλον, για όλους τους ανθρώπους. Που τίθενται τα όρια και από ποιόν; Οδηγούμαστε έτσι στο 4 ο Δίλημμα (Παναγιωτακόπουλος, 2010). Δίλημμα 4: Ενδιαφέρει το Ιεραρχικά Ανώτερο Σύστημα Αποδεχόμαστε την υφιστάμενη κατάσταση ως προς τη δημιουργία αποβλήτων; Πώς και από ποιόν ελέγχεται η παραγωγική διαδικασία ως προς (1) την αναγκαιότητα των αγαθών (παρέμβαση στο life style) και (2) το αντι-αειφορικό τους φορτίο που προκύπτει από την παραγωγική διαδικασία; [Αυτό βέβαια αποτελεί παρέμβαση στα άδυτα του καταναλωτισμού] (Capra, 2003). Ελέγχουμε αν --και πώς-- επηρεάζεται το ανώτερο σύστημα του υπόψη έργου μας; Αν είναι κοινωνικά αποδεκτό; Αν προάγεται η αειφορία, όχι στο δικό μας επίπεδο αλλά στο ανώτερο; Για παράδειγμα, το ανακυκλώσιμο περιτύλιγμα ενός ρυπογόνου προϊόντος όχι μόνο δεν είναι φιλο-περιβαλλοντικό, αλλά παραπλανά τον πολίτη (δημιουργεί λανθασμένη αίσθηση προσφοράς) και διαφημίζει παραπλανητικά τον παραγωγό εστιάζοντας στο περιτύλιγμα αντί στο προϊόν. Ο διαχωρισμός χαρτιού που καταλήγει στη χωματερή δεν αποτελεί φιλο-περιβαλλοντική ενέργεια, δεν σώζει δέντρα. Η υιοθέτηση μεθόδων ΔΣΑ που ελαχιστοποιούν τις εκπομπές CO2 δεν μειώνει τους ρύπους, αλλά το ρυθμό αύξησής τους. Και για τις σημερινές συνθήκες, αυτό δεν είναι αρκετό. Επιμέρους «πράσινες» δράσεις χωρίς συνέργεια σε ανώτερο επίπεδο (π.χ. χρήση φυσικού αερίου στα οχήματα, «βελτίωση» δρομολογίων συλλογής, εξυγίανση χωματερής, διαλογή στην πηγή, επιλογή Βέλτιστων Διαθέσιμων Τεχνολογιών) δεν

7 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 7 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος προάγουν αυτονοήτως την αειφορία. Επιδοτήσεις «πράσινων» ενεργειών στα πλαίσια του κοινωνικο-οικονομικού μας συστήματος, μπορεί να είναι περιβαλλοντικά αρνητικές. Π.χ. μείωση των τελών χρήσης δημόσιων αγαθών (καθαριότητας ή ύδρευσης ή συγγραμμάτων) ενθαρρύνει την κατάχρηση. Πολλοί εκλαμβάνουν το ISO14000 ως τεκμήριο πράσινης συμπεριφοράς μιας εταιρείας. Εκλαμβάνουν δράσεις που μειώνουν το ρυθμό αύξησης ρύπανσης ως συμβολή στη βιώσιμη ανάπτυξη. Ουδεμία αίσθηση της χρονικής κλίμακας. Δίλημμα 5 Κοινωνική Διάσταση -- Ευαισθητοποίηση του Κοινού. Δεχόμαστε την οικονομική αποτίμηση κοινωνικών επιπτώσεων; Από τίνος τη σκοπιά; (Πολύ συχνά, δυστυχώς, βλέπουμε οικονομικές αναλύσεις όπου αθροίζονται δαπάνες ή οφέλη που αφορούν διαφορετικές σκοπιές). Λαμβάνουμε υπόψη επιπτώσεις σε τρίτους, εκτός Περιφέρειας, Χώρας, Ευρώπης; Ποιους ενημερώνουμε και πώς; Ενδιαφερόμαστε για τις επιπτώσεις στους φτωχούς του τρίτου κόσμου που «ανακυκλώνουν» τα «καθαρά» ηλεκτρονικά μας απόβλητα; Δεχόμαστε τον παραπλανητικό χαρακτηρισμό έργων ως «βιώσιμων» με δικαιολογία το ότι το επιτρέπει η νομοθεσία; Δίλημμα 6 Οικονομική-Διαχειριστική Διάσταση Από τίνος τη σκοπιά ορίζονται οι δαπάνες και τα οφέλη και για ποιό χρονικό ορίζοντα; Αναγνωρίζονται και πώς αντιμετωπίζονται-- οι Εξωτερικότητες; Ποια τιμή εκλαμβάνεται για τον Κοινωνικό Συντελεστή Επικαιροποίησης (Social Discount Rate); Πώς αξιολογούνται οι εναλλακτικοί Μηχανισμοί Παροχής Υπηρεσιών (π.χ. ΣΔΙΤ, ΒΟΤ, Κρατική Υπηρεσία, Κουπόνια, Αυτό-εξυπηρέτηση, «Ελεύθερη» Αγορά) ως προς τη δυνατότητα προαγωγής της αειφόρου ανάπτυξης; 5. Η Αειφορική Διάσταση Τα 6 Κεφάλαια Σύμφωνα με την τρέχουσα πλην αμφισβητούμενη-- λογική, ένα τεχνικό έργο εκλαμβάνεται ως κοινωνικά αποδεκτό και κατά συνέπεια ως συμβάλλον στην αειφορία, αν το σύνολο των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όπως αυτές γίνονται αντιληπτές από τους ενδιαφερόμενους κοινωνικού φορείς, με τις δικές αξίες, είναι αποδεκτό. Είναι αυτό επαρκές; Όχι ακριβώς. Μπορεί μάλιστα να είναι και επικίνδυνο. Ας δούμε πως.

8 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 8 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος Κάθε έργο ή δράση σηματοδοτεί (και αποκαλύπτει) τη χρήση ενός συνδυασμού «ποσοτήτων» έξι κεφαλαίων, ως εξής (Παναγιωτακόπουλος, 2010 και Εkins et al, 2003): Περιβαλλοντική διάσταση: [1] Φυσικό Κεφάλαιο Κοινωνική διάσταση: [2] Ανθρώπινο Κεφάλαιο: Γνώση, ευφυΐα, οξύνοια, συναίσθημα, ψυχική δύναμη, πνευματικότητα, ανθρώπινα δικαιώματα κ.λπ. [3] Κοινωνικό Κεφάλαιο: Τα συστήματα διακυβέρνησης και κοινωνικής οργάνωσης, από την οικογένεια μέχρι την κυβέρνηση, που εκφράζουν τη συλλογική εμπειρία. Οι δημοκρατικοί θεσμοί. Οι οργανωτικές δομές των εμπλεκομένων φορέων. Η κουλτούρα. Η διαχειριστική και οργανωτική επάρκεια. Το κοινωνικό κεφάλαιο είναι απαραίτητος συντελεστής παραγωγής. Για παράδειγμα, τα καταλυτικά αυτοκίνητα, οι βιολογικοί καθαρισμοί, ή οι ΧΥΤΥ έχουν αρνητική επίδοση αν δεν υπάρχει η κουλτούρα της σωστής συντήρησης, της επισκευής, του ελέγχου. Το χρήμα και η διαφθορά μειώνουν την αποτελεσματικότητα του κοινωνικού κεφαλαίου. Διαλύουν τον κοινωνικό ιστό. Με εκμετάλλευση του ανθρώπινου, του κοινωνικού και του πολιτιστικού κεφαλαίου μπορεί να αυξηθεί το οικονομικό κεφάλαιο --το κέρδος. Η γραφειοκρατία, η μη τήρηση των νόμων και η αβεβαιότητα για το νομοθετικό πλαίσιο μειώνουν το κοινωνικό κεφάλαιο. Όταν αλλάζει ο στόχος ενός οργανισμού ή ενός φορέα, θα πρέπει να προσαρμοστεί και η οργανωτική δομή. Αυτό έγινε προ ημερών με τις αλλαγές στη δομή της Κυβέρνησης. Έχουμε, άραγε, μια αντίστοιχη προσαρμογή της οργανωτικής δομής στους φορείς διαχείρισης αποβλήτων, σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο, υπό την πίεση των σύγχρονων προβληματισμών; [4] Πολιτιστικό Κεφάλαιο: Η πολιτιστική παρακαταθήκη. Οι άυλες ηθικές αξίες (δικαιοσύνη, τάξη), τα μνημεία μας, η Αρχιτεκτονική κληρονομιά, κ.λπ. Οικονομική διάσταση: [5] Κατασκευασμένο (ανθρωπογενές) Κεφάλαιο: Υποδομές, εργαλεία, μηχανές, τεχνολογία, κ.λπ. [6] Χρηματικό ή Αποταμιευτικό Κεφάλαιο (το χρήμα): ένα αμφισβητούμενο μέσο για αποτίμηση και ανταλλαγή των άλλων μορφών κεφαλαίου. Ο χρόνος μπορεί να εκληφθεί ως μια 7 η μορφή κεφαλαίου, δεδομένου ότι: (1) η αειφορία τεκμηριώνεται σε βάθος χρόνου και

9 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 9 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος (2) οι μορφές των έξι κεφαλαίων αλλοιώνονται και μεταλλάσσονται με την πάροδο του χρόνου. Τα κεφάλαια αυτά αποτελούν πλούτο και χρησιμοποιούνται ως παραγωγικοί πόροι σε κάθε έργο. Ταυτόχρονα, με τη χρήση τους αυτή μεταλλάσσονται. Άλλη είναι η κατάσταση τους πριν και άλλη μετά την διαχειριστική παρέμβαση. Το βασικό ερώτημα που ανακύπτει για ένα έργο, μια παρέμβαση, μια πολιτική ή δράση είναι: Συμβάλλει στην Αειφορία; Για να το εξετάσουμε αυτό (Παναγιωτακόπουλος, 2010), 1. Ελέγχουμε τη χρήση/κατάχρηση των 6 Κεφαλαίων κατά την υλοποίηση του έργου (δηλαδή, στη διαδικασία παρέμβασης) και 2. Συγκρίνουμε την κατάσταση των 6 Κεφαλαίων πριν την παρέμβαση με εκείνη μετά την παρέμβαση (Σχήμα 2). Δίλημμα 7 Χρήση/Κατάχρηση των 6 Κεφαλαίων Κατανοούμε τα όρια του φυσικού, του κοινωνικού, του πολιτιστικού ή του ανθρώπινου κεφαλαίου (π.χ. προστασία βιοποικιλότητας, δημοκρατικοί θεσμοί, ηθικές αξίες, ανθρώπινα δικαιώματα, αξιοπρέπεια); Ή μήπως αποδεχόμαστε/ εισηγούμαστε λύσεις που παραβιάζουν τα κρίσιμα όρια των κεφαλαίων αυτών; Εδώ πρέπει να επισημανθεί ότι η έννοια «περιβαλλοντικό έργο» δεν είναι δόκιμη ούτε νομοθετικώς υπαρκτή. Στην Οδηγία 2004/35 περί περιβαλλοντικής ευθύνης 1, ρητά αναφέρεται ότι και τα έργα επεξεργασίας αποβλήτων (όπως βιολογικοί καθαρισμοί ή χώροι υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων) είναι έργα που μπορεί να προκαλέσουν περιβαλλοντική ζημιά. Άρα, υπόκεινται και αυτά στους κανόνες περί περιβαλλοντικών επιπτώσεων και αποκατάστασης ζημιών. Πριν από 2 χρόνια, σε επιστολή μου στην «Καθημερινή» ( ), έγραφα: Δεδομένων των κλιματικών αλλαγών, η αλλοίωση της έννοιας της Βιώσιμης Ανάπτυξης από τον αναφερόμενο ως Υπουργό Περιβάλλοντος εμπεριέχει μακροπρόθεσμα κινδύνους εθνικής τραγωδίας. Ήδη, στην εθνική Νομοθεσία, αλλά και τον κυρίαρχο πολιτικό λόγο, η έννοια της βιωσιμότητας υποκαθίσταται (σκοπίμως;) με εκείνη της οικονομικής βιωσιμότητας. Αλλοιώνει ορισμούς εννοιών (εν προκειμένω της βιώσιμης ανάπτυξης) και εισάγει καινοφανείς κενών νοήματος όρους, όπως «περιβαλλοντικό έργο». 1 Άρθρο 3, σε συνδυασμό με Παράρτημα ΙΙΙ.

10 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 10 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος Από συστημική άποψη, για να αποτιμήσω το βαθμό συμβολής ενός έργουδραστηριότητας-ενέργειας στη βιωσιμότητα, κατ αρχήν, και στην αειφορία, τελικά, ερωτώ: 1. Από τίνος τη σκοπιά το αξιολογείς; Όσο ευρύτερη/ ανώτερη/μακροπρόθεσμη τόσο καλλίτερα. 2. Ποιος είναι ο χρονικός ορίζοντας ανάλυσης; Όσο μεγαλύτερος τόσο καλλίτερα. Πώς θα εκλαμβάνεται άραγε η καύση ή η κομποστοποίηση μετά από 50 ή 100 χρόνια; 3. Ποια είναι η γεωγραφική και κοινωνική εμβέλεια της ανάλυσης; Όσο μεγαλύτερη τόσο καλλίτερα. 4. Παραβιάζεται η φέρουσα ικανότητα (το κρίσιμο όριο) κάποιου από τα 6 κεφάλαια; 5. Το έργο, είτε μόνο του ή σε συνέργεια με άλλα, προάγει την αειφορική επίδοση του ανώτερου συστήματος στο οποίο ανήκει; Εν γένει, όσο μεγαλύτερος είναι ο χρονικός ορίζοντας της ανάλυσης και όσο ευρύτερο το κοινωνικό σύνολο που εκλαμβάνει το έργο και τις εξελίξεις του ως αποδεκτό, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα συμβολής στην αειφορία. Διασφάλιση της συμβολής δεν νοείται. Και δυο λόγια για την Πράσινη Οικονομία. Ποιος είναι ο στόχος της όποιας δράσης; Η προστασία του Περιβάλλοντος ή το Κέρδος; Θυμίζω ότι ο Taylor, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, με την επιστημονική ανάλυση της εργασίας και την καλύτερη οργάνωση, είχε στόχο το κέρδος, όχι τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, η οποία επήλθε παρεμπιπτόντως. Αν θέλουμε πράγματι πράσινη πολιτική και αειφορική ανάπτυξη, ας αρχίσουμε να συζητάμε την ουσία των εννοιών, των λέξεων. Τις έννοιες της Βιωσιμότητας και της Αειφορίας που, όπως είδαμε, έχουν και πρακτικό νόημα. Ας μην παραπλανάμε με λάθος ετικέτες. Θα σκεπτόταν ενδεχομένως κάποιος: Αυτά που λέτε είναι αντίθετα με την αρχή «Σκέψου πλανητικά, δράσε τοπικά». Επιπλέον, πώς να αγνοήσουμε αυτό που ζητάει ο Υπουργός ή ο Περιφερειάρχης; Απαντώ: Οι κανόνες που ανέφερα για τη συμβολή στην αειφορική επίδοση ισχύουν εντός των ορίων της εμβέλειας του καθενός και στο βαθμό που ο ίδιος αισθάνεται το χρέος του. Εμείς στη ΕΕΔΣΑ ποια εμβέλεια έχουμε; Ποιο είναι το χρέος μας; Είμαστε απλοί διαχειριστές εντολών;

11 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 11 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος Ή είμαστε πάνω από όλα ΠΟΛΙΤΕΣ; Με ηθικές υποχρεώσεις; Και, για να ξαναθυμηθούμε τον ποιητή, μόνο με την Ηθική της Αειφορίας θα μπορούμε να κατανοήσουμε τη βοή των πλησιαζόντων γεγονότων. Θεοί μεν γαρ μελλόντων, Άνθρωποι δε γιγνομένων, Σοφοί δε προσιόντων αισθάνονται. (Φιλόστρατος) Ευχαριστίες Εκφράζω τις θερμές ευχαριστίες μου στον Παναγιώτη Παναγιωτακόπουλο ο οποίος με εισήγαγε στο θαυμαστό κόσμο της Κυβερνητικής και της Αειφορικής διάστασης έργων, δράσεων και πολιτικών, επηρεάζοντας καθοριστικά τον τρόπο μελέτης μου του πεδίου της ΔΣΑ. Τον ευχαριστώ επίσης για τη συμβολή του στη διαμόρφωση της παρούσας εισήγησης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ 1. Ackoff, R. (1999) Ackoff's Best: His Classic Writings on Management. (Wiley). 2. Azapagic, A., S. Perdan and R. Clift, editors, Sustainable Development in Practice, John Wiley & Sons, Ltd., Banathy, B. (2000) Guided Evolution of Society: A Systems View (Contemporary Systems Thinking). Vienna: Springer. 4. Capra, F., The Hidden Connections, A Science for Sustainable Living, Flamingo (HarperCollins Pbls., London, Δεκλερής, Μ. Εισαγωγή στη Βιώσιμη Πολιτεία: Οδηγός για την πολιτική του 21ου αιώνος, Εκδόσεις Βιώσιμος Κόσμος, Ekins, P, Simon, S, Deutsch, L, Folke, C & R., D G, A framework for the practical application of the concepts of critical natural capital and strong sustainability, Ecological Economics, 44, , Παναγιωτακόπουλος, Π., Βιωσιμότητα Συστημάτων, Οργανισμών και Πολιτικών: Μια Κυβερνητική Θεώρηση στην Πράξη, Εκδόσεις «Ζυγός» (υπό έκδοση, 2010), Κεφάλαια 3, 4, Panagiotakopoulos, P., A Systems and Cybernetics Approach to Corporate Sustainability in Construction, Doctoral Dissertation, Heriot-Watt University, Edinburgh,Scotland, 2005.

12 3 ο Συνέδριο ΕΕΔΣΑ (30-31/10/09) 12 Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος Σχήμα 1 ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΕΠΙΘΥΜΗΤΗ ΕΠΙΘΥΜΗΤΗ ΚΑΤΑΤΑΣΗ ΚΑΤΑΤΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΌΧΙ ΜΗ ΑΠΟΔΕΚΤΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 2 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΓΑΘΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΔΕΚΤΗ ; ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ/ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΝΑΙ ΑΠΟΔΕΚΤΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος Σχήμα 2 ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΣΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Έλεγχος Κατάστασης των 6 Κεφαλαίων ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Χρήση: Κατάχρηση; Εκτός Ορίων; ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΠΟΔΕΚΤΗ ; ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ/ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Δ. Χ. Παναγιωτακόπουλος

Η ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΗ, ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ 1

Η ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΗ, ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ 1 1 Η ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΗ, ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ 1 Δημήτριος Χ. Παναγιωτακόπουλος Καθηγητής Οργάνωσης, Προγραμματισμού & Διαχείρισης Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 1 ΔΕΙΚΤΕΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Δημήτριος Χ. Παναγιωτακόπουλος Καθηγητής Οργάνωσης, Προγραμματισμού & Διαχείρισης Περιβάλλοντος Πολυτεχνικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ως επιχείρηση ορίζεται κάθε φορέας που αποσκοπεί στην παραγωγή και διάθεση αγαθών και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο Διάλογος που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Sustainable Greece 2020, αποτελεί τη συστηματική καταγραφή των θέσεων όλων των προσκεκλημένων στην Πρωτοβουλία Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

LIFE+ ENERGY WASTE LIFE09 ENV/GR/000307. Mε ιδιαίτερη επιτυχία ολοκληρώθηκε η 2 η Hμερίδα του έργου

LIFE+ ENERGY WASTE LIFE09 ENV/GR/000307. Mε ιδιαίτερη επιτυχία ολοκληρώθηκε η 2 η Hμερίδα του έργου LIFE+ LIFE09 ENV/GR/000307 Mε ιδιαίτερη επιτυχία ολοκληρώθηκε η 2 η Hμερίδα του έργου, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE+ (LIFE09 ENV/GR/000307) με τίτλο: "Ενεργειακή Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Είναι πολυσυνέδριο γιατί πλαισιώνεται και συμπληρώνεται από άλλες ΕυρωπαΪκές προσπάθειες συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα.

Είναι πολυσυνέδριο γιατί πλαισιώνεται και συμπληρώνεται από άλλες ΕυρωπαΪκές προσπάθειες συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Σας καλωσορίζω σε ένα ιδιαίτερο συνέδριο, το πολυ-συνέδριο του Ecopol. Ένα συνέδριο που συζητά την προώθηση των πολιτικών που ενισχύουν την πράσινη καινοτομία. Σε αυτό το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Ασφαλιστική Αγορά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας 30 Ιουνίου 2010 / Αθήνα Μαρία Φαράντου Νομικός Σύμβουλος Ε.Α.Ε.Ε. Ε Ε Οδηγία 2004/35/ΕΚ & Π.Δ. 148/2009 ΕΝΩΣΗ «Σκοπός»: η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Περιβαλλοντικό Δίκτυο

Εθνικό Περιβαλλοντικό Δίκτυο Εθνικό Περιβαλλοντικό Δίκτυο Στοιχεία του Φορέα Επωνυμία Φορέα: Πόλη: Οδός: ΤΚ: Email: Αριθμός: Τηλέφωνο: Ιστοσελίδα: Στοιχεία υπεύθυνου του φορέα για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου Ονοματεπώνυμο: Θέση:

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού στο Πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ Ανδρέας Ανδρεαδάκης Καθηγητής ΕΜΠ Ειδικός Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σχετικά με το JESSICA. Κύρια Οφέλη του JESSICA. Το JESSICA στην Ελλάδα. Παρούσα Κατάσταση ΔΣΑ στην Ελλάδα

Περιεχόμενα. Σχετικά με το JESSICA. Κύρια Οφέλη του JESSICA. Το JESSICA στην Ελλάδα. Παρούσα Κατάσταση ΔΣΑ στην Ελλάδα Το Χρηματοδοτικό Εργαλείο JESSICA της ΕΤΕΠ για τα Έργα ΔΣΑ στην Ελλάδα Ημερίδα ΕΕΔΣΑ - Έκθεση ECOTEC 2010 24 η Απριλίου 2010 Π. Κοκορότσικος, Ευρωσύμβουλοι Γ. Ηλιόπουλος, ΕΠΤΑ Γ. Κωνστάντζος, ΕΠΤΑ Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ http://www.teachernet.gov.uk/sustainableschools/ Μετάφραση από τα αγγλικά: Ειρήνη Λυμπέρη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; Η αειφόρος

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δ. Καλλιδρομίτου 1, Κ. Κορυζή 1, Κ. Αραβώσης 2 1 Εψιλον ΑΕ, Μονεμβασίας 27, 15125, Μαρούσι 2 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ολοκλήρωση ροών μάζας και ενέργειας σε βιομηχανικό σύμπλεγμα Βασικά στοιχεία διαμόρφωσης περιβαλλοντικής πολιτικής Παραδείγματα βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε Αθήνα, 30.6.2015 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημίας 60, 10679 Αθήνα Τηλ. 210-33.98.270, 71 Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες και τη μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός 1 Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός Η διαχείριση των στερεών απορριμμάτων αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ. Η Ελλάδα υστερεί σοβαρά στη βιώσιμη διαχείριση των αποβλήτων. Η

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ. Η Ελλάδα υστερεί σοβαρά στη βιώσιμη διαχείριση των αποβλήτων. Η Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ & ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΔΚΝΑ, κ. Γ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ Η Ελλάδα υστερεί σοβαρά στη βιώσιμη διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα:

ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Μοχλός ανάπτυξης Κοινωνική λειτουργία, στοιχείο της κουλτούρας

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο ESPON 2013 Programme Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο Ο ρόλος των περιφερειών στην Στρατηγική Ευρώπη 2020 : Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς χωρική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENV/GR/000950 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ. 25 Σεπτεμβρίου 2013

LIFE ENV/GR/000950 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ. 25 Σεπτεμβρίου 2013 25 Σεπτεμβρίου 2013 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΜΑΡΙΑ Σ. ΚΑΣΙΔΩΝΗ Αύξηση των παραγόμενων ποσοτήτων απορριμμάτων Πολύπλοκη σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία»

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» «Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Κώστας Νικολάου Δρ. Χημικός Περιβαλλοντολόγος Καθηγητής-Σύμβουλος Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού Πόλεων, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 1 ΑΣΑ: Κυρίαρχο πρόβλημα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

«Εναλλακτικές Μορφές Διαχείρισης και Ενεργειακής Αξιοποίησης Απορριμμάτων. Αποτελέσματα του έργου ENERGY WASTE.»

«Εναλλακτικές Μορφές Διαχείρισης και Ενεργειακής Αξιοποίησης Απορριμμάτων. Αποτελέσματα του έργου ENERGY WASTE.» Mε ιδιαίτερη επιτυχία ολοκληρώθηκε η 3 η και τελευταία Hμερίδα του έργου, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE+ (LIFE09 ENV/GR/000307), με τίτλο: «Εναλλακτικές Μορφές Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε. Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε. Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 8selido.indd 2 12/1/10 8:38 AM Η κατάσταση σήμερα Στην Περιφέρειά μας

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ http://eedsa.duth.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Επιστημονικός μη Κερδοσκοπικός Οργανισμός Συμβολής στη Βιώσιμη Ανάπτυξη National Member of the International Solid WasteAssociation

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ( σελίδες σχολικού βιβλίου 135 139, έκδοση 2014 : σελίδες 130 134 ) 3.3.3 υναµική Οµάδων 3.3.3.1 Βασικές έννοιες - Ορισµοί Η οµάδα αποτελεί έννοια και όρο που

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ «KNOW WASTE» ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ «KNOW WASTE» ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ «KNOW WASTE» ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Aθηνά Παπαναστασίου ΛειτουργόςΤμήματος Περιβάλλοντος Λευκωσία 20.11.2014 ΔΕΔΟΜΕΝΑ 800 700 600 500 400 300 200 100 0 κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής ρ Γ. Γιαννακίδης Εισαγωγή Στόχοι και Οφέλη Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Life Cycle Cost Analysis - LCCA Μέθοδος οικονοµικής σύγκρισης εναλλακτικών επενδύσεων που βασίζεται στο

Διαβάστε περισσότερα

13. ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ (Ε.Κ.Ε.)

13. ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ (Ε.Κ.Ε.) 13. ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ (Ε.Κ.Ε.) 1.3.1.1. Εισαγωγή Τα τελευτά χρόνια αναπτύσσεται έντονος προβληματισμός και υιοθετούνται πρακτικές εφαρμογής από τον επιχειρηματικό κόσμο της Εταιρικής Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΟΦΕΛΟΥΣ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΟΦΕΛΟΥΣ Απόσπασμα από το υπό έκδοση βιβλίο Παν. Δ. Παναγιωτακόπουλου, Βιωσιμότητα Συστημάτων, Οργανι-σμών και Πολιτικών, Μια Κυβερνητική Θεώρηση στην Πράξη, Εκδόσεις ΖΥΓΟΣ, 2010. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΖΗΡΟΥ 2014-2019

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΖΗΡΟΥ 2014-2019 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΖΗΡΟΥ 2014-2019 ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Α ΦΑΣΗΣ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας Προσωπικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] Α.Ο.Δ.Ε. - ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] Α.Ο.Δ.Ε. - ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Α.Ο.Δ.Ε. - ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.6, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κάτια Λαζαρίδη Πρόεδρος ΔΣ ΕΟΑΝ Αναπλ. Καθηγήτρια, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κάτια Λαζαρίδη Πρόεδρος ΔΣ ΕΟΑΝ Αναπλ. Καθηγήτρια, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κάτια Λαζαρίδη Πρόεδρος ΔΣ ΕΟΑΝ Αναπλ. Καθηγήτρια, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Εισήγηση στην Ημερίδα της Π.Ε.Δ. Κεντρικής Μακεδονίας: Ανακύκλωση συσκευασιών

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Ποιοι είμαστε Οι διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις που προσυπογράφουμε τον Καταστατικό Χάρτη Αυτοδέσμευσης Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς'

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Συνέδριο ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ-Θ *-* Νοεμβρίου 2012 Grand Hotel Θεσσαλονίκη Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Παναγιώτης Τζιώνας Αντιπρόεδρος ΑΤΕΙ-Θ Συμπεράσματα Τα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικά απόβλητα: το µεγάλο στοίχηµα. Αντώνης Μαυρόπουλος http://mavropoulos-gr.blogspot.com/ amavrop@epem.gr

Οργανικά απόβλητα: το µεγάλο στοίχηµα. Αντώνης Μαυρόπουλος http://mavropoulos-gr.blogspot.com/ amavrop@epem.gr Οργανικά απόβλητα: το µεγάλο στοίχηµα Αντώνης Μαυρόπουλος http://mavropoulos-gr.blogspot.com/ amavrop@epem.gr Περιεχόµενα Αρχές σχεδιασµού Ο ρόλος της επεξεργασίας των αποβλήτων Οργανικά απόβλητα: στρατηγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.7.2014 COM(2014) 397 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Θεωρία του Έργου Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Οκτώβριος 2009 Διαχείριση του Έργου (Project Management) Ορισμοί Κάθε μιά όχι

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελιά. Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα.

Ελιά. Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα. Ελιά Ελιά Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα. Ο καρπός του ονομάζεται επίσης ελιά και από αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Α.2. Οι κάθετες ομάδες μπορεί να είναι διαρκείς (μόνιμες) ή προσωρινές ΜΟΝΑΔΕΣ 3

Α.2. Οι κάθετες ομάδες μπορεί να είναι διαρκείς (μόνιμες) ή προσωρινές ΜΟΝΑΔΕΣ 3 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1/3/2015 ΟΜΑΔΑ Α Για τις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants. Στέφανος Μιχιώτης, 2010, cc by-nc-nd

Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants. Στέφανος Μιχιώτης, 2010, cc by-nc-nd ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Οργανωσιακή Κουλτούρα & Αλλαγή Στέφανος Μιχιώτης Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants Περιεχόμενο 1 ης συνάντησης Το σύστημα αντιλήψεων και η

Διαβάστε περισσότερα

514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη)

514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη) 514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη) Το Τμήμα Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας συστάθηκε στα πλαίσια της Ενέργειας "Διεύρυνση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης" του

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση. Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος

Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση. Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος Τι είναι η ποιότητα; Στη φροντίδα ψυχικής υγείας η ποιότητα είναι ένα μέτρο του κατά πόσον οι μονάδες : α) αυξάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ URL: www.enveng.uowm.gr Ο Ρόλος του Μηχανικού Περιβάλλοντος Η αποκατάσταση, η προστασία, η διαχείριση του περιβάλλοντος με

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Εισαγωγή στη Συστημική Προσέγγιση Η συστημική προσέγγιση είναι ο τρόπος σκέψης ή η οπτική γωνία

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Πίνακας Αποδεκτών

Προς: Πίνακας Αποδεκτών Κοζάνη, 31-7-2015 Αρ. Πρωτ. : 605 Πληροφορίες : Πέτρος Αλμπάνης Προς: Πίνακας Αποδεκτών Θέμα : Παρέμβαση ΤΕΕ/ΤΔΜ για την τηλεθέρμανση Πτολεμαΐδας Πριν από πενήντα χρόνια, το έτος 1965, ξεκίνησε την λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ Ε Ε ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΚΡΙΣΙΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Τ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Κάλυψη μελλοντικών ενεργειακών αναγκών όλων των νησιών από πλευράς επάρκειας και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000 2006 Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟ 2.6 Αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο.

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων Από την Οδηγία 2000/60 στη διαχείριση σε επίπεδο υδατικής λεκάνης Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Αντιδήμαρχος Θέρμης Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΟ LIFE04/ENV/GR/000099 WATER AGENDA Ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικής ολοκληρωμένης διαχείρισης υδατικών πόρων σε μια υδρολογική λεκάνη με την εφαρμογή μιας δημόσιας κοινωνικής συμφωνίας στη βάση των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης :

Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης : Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης : Οφέλη από την εφαρμογή τους Εκδήλωση ΤΕΕ / ΤΚΜ : 7 Νοεμβρίου 2008 αμφιθέατρο Τοπογράφων «Αλ. Τσιούμης» Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ - Μηχανικός Μεταλλείων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ. Γ ΛΥΚΕΙΟΥ τεχνολογικής κατεύθυνσης. Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ. Γ ΛΥΚΕΙΟΥ τεχνολογικής κατεύθυνσης. Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ερωτήσεις αντιστοίχησης Ερωτήσεις συµπλήρωσης κενών Ερωτήσεις ανάπτυξης Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Παρατηρήσεις επί του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων Αττικής.

Θέμα: Παρατηρήσεις επί του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων Αττικής. Αρ. Πρωτ.: 428 Αθήνα, 16 Σεπτεμβρίου 2015 Προς: Περιφέρεια Αττικής Θέμα: Παρατηρήσεις επί του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων Αττικής. Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ανακυκλωτών Μεταλλικών Απορριμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές.

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Οι συχνές φυσικές καταστροφές που οφείλονται στις κλιματικές αλλαγές έχουν καταστήσει κατανοητό σε όλους ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι μείζονoς

Διαβάστε περισσότερα

Σκουπιδοεγγραμματισμός: μια σύγχρονη πραγματικότητα; Νεόφυτος Νικολάου, Χρυσόστομος Συρίμης, Ευρυπίδου Αφροδίτη Ευρίσα, Σεργίου Μαρίνα

Σκουπιδοεγγραμματισμός: μια σύγχρονη πραγματικότητα; Νεόφυτος Νικολάου, Χρυσόστομος Συρίμης, Ευρυπίδου Αφροδίτη Ευρίσα, Σεργίου Μαρίνα Σκουπιδοεγγραμματισμός: μια σύγχρονη πραγματικότητα; Νεόφυτος Νικολάου, Χρυσόστομος Συρίμης, Ευρυπίδου Αφροδίτη Ευρίσα, Σεργίου Μαρίνα (όλοι οι μαθητές είναι 15 χρονών) Γυμνάσιο Αγίας Βαρβάρας Κάτω Πολεμιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Εύη Τζανακάκη Ελευθερία Αλεξανδρή Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη από την εφαρμογή Συστημάτων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σε Εκπαιδευτικές Μονάδες

Οφέλη από την εφαρμογή Συστημάτων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σε Εκπαιδευτικές Μονάδες Οφέλη από την εφαρμογή Συστημάτων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σε Εκπαιδευτικές Μονάδες Δημήτριος Μπέλλος 1, Κωνσταντίνα Χρήστου 2, Παρασκευή Αλεξίου 3 1. Εκπαιδευτικός Β'θμιας Εκπαίδευσης dbellos100@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ», ΑΘΗΝΑ, 12-14 Δεκεμβρίου 2012 Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας Ακράτος Χρήστος Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων

Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ TOMEAΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων Κωνστάντζος Γιώργος Μηχανικός Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα