A. B áæïðïùìïù - M áóôòïçéáîîáëè O H

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "A. B áæïðïùìïù - M áóôòïçéáîîáëè O H"

Transcript

1 A. B áæïðïùìïù - M áóôòïçéáîîáëè

2 KEºA AI 1 Y Ù ÓıÚ ÎÂ

3 ÈÛ ÁˆÁ Οι υδατάνθρακες αποτελούν ένα σηµαντικό τµήµα της επιστήµης των τροφίµων. Το περισσότερο από το µισό οργανικό υλικό που βρίσκεται πάνω στη γη είναι υδατάνθρακες µε εντονότερη την παρουσίας τους στο φυτικό βασίλειο, ενώ η ποσότητά τους στο ζωικό βασίλειο είναι περιορισµένη. Στις τροφές απαντά ποικιλία υδατανθράκων, όπως µονοσακχαρίτες, άµυλο, κυτταρίνες, ηµικυτταρίνες, κόµµεα κτλ., των οποίων οι ιδιότητες επηρεάζουν κατά πολύ την ποιότητα ενός µεγάλου αριθµού προϊόντων, όπως προϊόντα ζαχαροπλαστικής, αρτοποιίας, πηκτών κτλ. Η µεγάλη ποσοτική παρουσία των υδατανθράκων στις τροφές, καθώς και οι λειτουργικές ιδιότητές τους, απαιτούν τη γνώση όχι µόνο των φυσικών και χηµικών ιδιοτήτων των υδατανθράκων, αλλά επίσης τη γνώση των αντιδράσεων τους µε άλλα συστατικά των τροφίµων και των αλλαγών που προκαλούν στην ποιότητα αυτών. Κατά τις διάφορες κατεργασίες των τροφίµων (τήξη, αφυδάτωση, κατάψυξη, αποθήκευση) οι υδατάνθρακες υφίστανται µεταβολές, οι οποίες επηρεάζουν τη θρεπτική αξία των τροφίµων και την εµφάνισή τους. Για το λόγο αυτό η γνώση των µεταβολών που υφίστανται οι υδατάνθρακες κατά την επεξεργασία των τροφίµων έχει ιδιαίτερη σηµασία. 1.2 ÚfiÏÔ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ ÛÙ ÙÚfiÊÈÌ Ο σπουδαιότερος ρόλος των υδατανθράκων στα τρόφιµα είναι η θρεπτική τους ενέργεια. Επίσης, παίζουν σηµαντικό ρόλο στη γεύση και τη δοµή των τροφίµων. Τα σάκχαρα κυρίως και κατά δεύτερο λόγο οι πολυσακχαρίτες συµµετέχουν άµεσα στη γλυκιά γεύση των τροφίµων, παίζουν σηµαντικό ρόλο στη συγκράτηση του νερού, επηρεάζουν το ιξώδες και δρουν ως σταθεροποιητές. Επίσης, µπορούν να επηρεάζουν σηµαντικά το άρωµα και τη γεύση των τροφίµων σε συνεργασία µε άλλα συστατικά τους.

4 18 ÂÊ Ï ÈÔ 1: À ƒ 1.3 È ÎÚÈÛË ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Οι υδατάνθρακες διακρίνονται στις εξής κατηγορίες : α. Μονοσακχαρίτες ή απλά σάκχαρα που είναι αλειφατικές πολυυδροξυ αλδεΰδες και κετόνες. Στα τρόφιµα απαντούν η γλυκόζη και η φρουκτόζη. β. Ολιγοσακχαρίτες που το µόριό τους αποτελείται από δύο µέχρι δέκα µονάδες µονοσακχαριτών. Ανάλογα µε τον αριθµό αυτό διακρίνονται σε δισακχαρίτες (σακχαρόζη, µαλτόζη, λακτόζη), τρισακχαρίτες (ραφινόζη) κτλ. γ. Πολυσακχαρίτες που έχουν στο µόριό τους πάνω από δέκα µονάδες µονοσακχαριτών (άµυλο, κυτταρίνη, γλυκογόνο, φυτικά κόµµεα, πηκτίνες κτλ.) Στον πίνακα 1.1 δίνονται οι κυριότεροι υδατάνθρακες που απαντούν στα τρόφιµα. 1.4 ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ appleô Û Ì- ÓÔ Ó Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ Οι διάφορες επεξεργασίες που υφίστανται τα τρόφιµα µε κύριο σκοπό τη µακρόχρονη διατήρησή τους, όπως είναι η παστερίωση, αποστείρωση, αφυδάτωση, ψύξη, κατάψυξη κτλ., µπορούν να προκαλέσουν πολλές και πολύπλοκες αντιδράσεις, οι οποίες επηρεάζουν την ποιότητά τους. Οι σπουδαιότερες µεταβολές που υφίστανται οι υδατάνθρακες κατά τις παραπάνω κατεργασίες είναι οι εξής: À ÚfiÏ ÛË Η έκταση της υδρόλυσης των υδατανθράκων κατά την επεξεργασία των τροφίµων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως το p του µέσου, την ανοµερική µορφή και τη θέση των ενδογλυκοζιδικών δεσµών, τη µορφή του δακτυλίου των µονάδων του σακχάρου, την έκταση των γεφυρών υδρογόνου

5 1.4. ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ 19 Πίνακας 1.1. Οι κυριότεροι υδατάνθρακες που απαντούν στα τρόφιµα Eίδος υδατάνθρακα Mονοσακχαρίτες από τους οποίους αποτελείται Tρόφιµα στα οποία απαντούν Πολυσακχαρίτες Άµυλο, εξτρίνες Kυτταρίνη Γλυκογόνο µικυτταρίνες Πεντοζάνες Πηκτινικές ουσίες λιγοσακχαρίτες Pαφινόζη, σταχυόζη Φρουκτοζύλ-σαχαρόλες ισακχαρίτες Kαλαµοσάκχαρο Mαλτόζη, ισοµαλτόζη Λακτόζη Mονοσακχαρίτες Γλυκόζη Φρουκτόζη D-γλυκόζη D-γλυκόζη D-γλυκόζη L-αραβινόζη, D-ξυλόλη, L-ραµνόζη, D-γαλακτόζη, D-µαννόζη, D-γλυκόζη, D-γλυκουρονικό οξύ και D-γαλακτουρονικό οξύ L-αραβινόζη, D-ξυλόζη D-γαλακτουρονικό οξύ, L-αραβινόζη, D-γαλακτόζη L-ραµνόζη, L-φρουκτόζη D-γαλακτόζη, D-γλυκόζη, D-φρουκτόζη D-φρουκτόζη, D-γλυκόζη D-γλυκόζη, D-φρουκτόζη D-γλυκόζη D-γαλακτόζη, D-γλυκόζη ηµητριακά, όσπρια, βολβοί, κόνδυλοι Kυτταρικά τοιχώµατα φυτών Συκώτι, ζωικοί ιστοί, γλυκό καλαµπόκι Kυτταρικά τοιχώµατα φυτών, δηµητριακά, όσπρια, ξηροί καρποί, αλεύρι, πίτουρα Στα ίδια τρόφιµα που απαντούν οι ηµικυτταρίνες και οι πηκτινικές ουσίες Φρούτα, κυρίως εσπεριδοειδή και µήλα, ζαχαρότευτλα, λαχανικά Όσπρια, δηµητριακά, κόνδυλοι ηµητριακά, κρεµµύδια, πράσα Σακχαροκάλαµο, ζαχαρότευτλα, φρούτα, λαχανικά, γλυκαντικές τροφές Προϊόντα υδρόλυσης αµύλου, µέλι Γάλα, τυρί, γαλακτοκοµικά προϊόντα Φρούτα, µέλι, γλεύκος, κτλ. Φυτικές τροφές, µέλι, αίµα.

6 20 ÂÊ Ï ÈÔ 1: À ƒ που συνδέουν τα µόρια µεταξύ τους, καθώς και από το ρυθµό που αδρανοποιούνται οι φυσικές γλυκοζιδικές υδρολάσες. Π.χ. κατά την κατ οίκον παρασκευή διαφόρων κοµποστών, µαρµελάδων και ζελέδων, πολλοί παράγοντες µπορούν να συντελέσουν στην αποτυχηµένη παρασκευή αυτών, όπως η οξύτητα των φρούτων, ο χρόνος βρασµού για την εξάτµιση του νερού, η υδρόλυση της σακχαρόζης κτλ Ú ÛÙ ÏψÛË Η κρυστάλλωση των υδατανθράκων είναι χαρακτηριστική τους ιδιότητα και αποτέλεσε ένα σηµαντικό βήµα για τον καθαρισµό των υδατανθράκων. Παράγοντες που επηρεάζουν την κρυστάλλωση είναι η θερµοκρασία, ο βαθµός κορεσµού του διαλύµατος, η φύση της επιφάνειας του κρυστάλλου, η φύση και η συγκέντρωση ξένων ενώσεων στο διάλυµα. Όσο πιο καθαρό είναι το διάλυµα του σακχάρου τόσο πιο εύκολα κρυσταλλώνεται το σάκχαρο. Σε ορισµένες τροφές η κρυστάλλωση είναι ανεπιθύµητη, όπως π.χ. η κρυστάλλωση της λακτόζης στο συµπυκνωµένο γάλα ÓÔÏÔappleÔ ËÛË Î È ÈÛÔÌÂÚÈÛÌfi Τα ανάγοντα σάκχαρα, στα υδατικά διαλύµατά τους σε p 3-7 και σε θερ- µοκρασία δωµατίου, βρίσκονται σε κατάσταση ισορροπίας µεταξύ των διαφόρων δοµικών µορφών τους χωρίς αυτό να εµποδίζει να διατηρούν την ταυτότητά τους. Ισχυρή θέρµανση όµως του διαλύµατος ή µετατροπή του p σε αλκαλικό ή πολύ όξινο µπορεί να επιφέρει ενολοποίηση της άκυκλης καρβονυλικής οµάδας. Η ενολοποίηση των σακχάρων, σε αλκαλικό περιβάλλον και παρουσία οξυγόνου, οδηγεί σε οξειδωτική διάσπαση του διπλού δεσµού. Έτσι, τα κύρια προϊόντα που σχηµατίζονται από τη D-γλυκόζη είναι το µυρµηκικό οξύ και το D-αραβινονικό οξύ. Γενικά, σε ελαφρώς αλκαλικό περιβάλλον στα τρόφιµα, η ενολοποίηση γίνεται γρήγορα. Η οξείδωση παρουσία αέρα αλλάζει τη σύσταση του προϊόντος και τα προϊόντα διασπάσεως αφθονούν. Σε όξινο µέσο η ενολοποίηση των σακχάρων είναι αργή, οι αντιδράσεις αφυδάτωσης γρήγορες και πρακτικά δεν επηρεάζονται από οξείδωση παρουσία αέρα. Έτσι, τα προϊόντα διασπάσεως είναι λίγα.

7 1.4. ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ Ê ÙˆÛË Αν τα σάκχαρα θερµανθούν αρκετά σε οποιαδήποτε µορφή τους, ως στερεά, πυκνά διαλύµατα (σιρόπια) ή ως όξινα διαλύµατα, τότε συµβαίνουν διάφορες αντιδράσεις αφυδατώσεως. Οι αντιδράσεις αυτές συντελούν ώστε να γίνονται τα σάκχαρα ενώσεις ακόρεστες και πολύ δραστικές ªË ÂÓ ÌÈÎ Ì ÚˆÛË Ο σχηµατισµός χρωστικών σκοτεινού χρώµατος στα τρόφιµα, κατά την επεξεργασία και διατήρησή τους, είναι πολύ συνηθισµένο φαινόµενο. Αποτέλεσε αντικείµενο µεγάλου ενδιαφέροντος εξαιτίας όχι µόνο του χρώµατος που προσδίδει αλλά και της επίδρασής του στο άρωµα, τη γεύση και τη θρεπτική αξία των τροφίµων. Σε πολλές περιπτώσεις, όπως στην επεξεργασία του καφέ, του κακάο, της καραµέλας και στην παρασκευή του ψωµιού (κρούστα), ο σχηµατισµός καστανού χρώµατος καθώς και άλλες αλλαγές, π.χ. στη γεύση και οσµή, είναι αποδεκτές. Παρόλα αυτά, τις περισσότερες φορές η αµαύρωση των τροφίµων, που οφείλεται σε παρουσία υδατανθράκων, είναι ανεπιθύµητη διότι η αλλοίωση αυτή µπορεί να καταστήσει τα τρόφιµα µη αποδεκτά από τους καταναλωτές ή ακόµη και µη εµπορεύσιµα. ι αντιδράσεις που οδηγούν στην αµαύρωση των τροφίµων είναι ποικίλες και πολύπλοκες, αν και το τελικό αποτέλεσµα πρακτικά είναι το ίδιο (µαύρισµα). Μερικές απ αυτές τις αντιδράσεις καταλύονται από ένζυµα και περιλαµβάνουν αντιδράσεις οξείδωσης, στις οποίες παίρνουν µέρος φαινολικές ενώσεις. Η κατηγορία αυτή είναι γνωστή ως ενζυµική αµαύρωση και θα περιγραφεί σε επόµενο κεφάλαιο. Στο κεφάλαιο αυτό θα αναφερθούν οι αντιδράσεις αµαύρωσης, στις οποίες δεν εµπλέκονται ένζυµα. Τέτοιες αντιδράσεις εµφανίζονται στη σκόνη αυγού, σκόνη γάλακτος, αφυδατωµένα φρούτα, χυ- µούς και συµπυκνώµατα φρούτων, υδρολυµένες πρωτεΐνες, αφυδατωµένο κρέας, ψάρια κλπ. Οι αντιδράσεις αυτές µπορούν να χωριστούν σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα µε το µηχανισµό των αντιδράσεων και όχι το αποτέλεσµα που σε όλες τις περιπτώσεις είναι το ίδιο, η αµαύρωση των τροφίµων. α) Αντιδράσεις Maillard που περιλαµβάνουν αντιδράσεις µεταξύ σακχάρων και αµινοξέων, ελεύθερων ή δεσµευµένων. β) Αντιδράσεις που περιλαµβάνουν οξείδωση του ασκορβικού οξέος. γ) Καραµελοποίηση των σακχάρων (µε ή χωρίς την καταλυτική δράση οξέων).

8 22 ÂÊ Ï ÈÔ 1: À ƒ εν υπάρχει αµφιβολία ότι µέσα στα τρόφιµα, όπου κυριαρχούν πολύπλοκα συστήµατα, συµβαίνουν συχνά συνδυασµοί και των τριών παραπάνω αντιδράσεων. Για το λόγο αυτό και η έρευνα των διαφόρων αντιδράσεων αµαύρωσης στα τρόφιµα είναι συχνά πολύ δύσκολη ÓÙÈ Ú ÛÂÈ Maillard Οι αντιδράσεις αυτές πρωτοαναφέρονται από το Γάλλο χηµικό Maillard, ο οποίος παρατήρησε το σχηµατισµό σκούρων χρωστικών, όταν θέρµανε ένα διάλυµα γλυκόζης-γλυκίνης. ιαπιστώθηκε ότι παρόµοιες αντιδράσεις συµβαίνουν γενικά µεταξύ αµινών, αµινοξέων ή πρωτεϊνών µε υδατάνθρακες, αλδεΰδες ή κετόνες. Οι αντιδράσεις Maillard φαίνεται ότι είναι η σηµαντικότερη αιτία αµαύρωσης που αναπτύσσεται µετά από θέρµανση ή µακρόχρονη αποθήκευση στα τρόφιµα. Ο µηχανισµός φαίνεται να ακολουθεί τον ίδιο δρόµο σε πολλά τρόφιµα. Οι αρχικές αντιδράσεις γενικά ακολουθούν τον ίδιο δρόµο µ αυτές της καραµελοποίησης. Η κύρια διαφορά τους είναι ότι στις αντιδράσεις Maillard τα αµινοξέα, τα πεπτίδια και οι πρωτεΐνες του τροφίµου αντιδρούν µε τα σάκχαρά του δίνοντας προϊόντα συµπύκνωσης, τα οποία δρουν αυτοκαταλυτικά για τις παραπέρα αντιδράσεις. Τελικά προϊόντα των αντιδράσεων αυτών είναι οι µελανοϊδίνες ενώ ως ενδιάµεσα προϊόντα έχουν αποµονωθεί οι ενώσεις Amadori, η µαλτόζη καθώς και αλδεΰδες που σχηµατίζονται από την αντίδραση Strecker. Tα κύρια χαρακτηριστικά των αντιδράσεων Maillard είναι τα εξής : 1. Οι αντιδράσεις προχωρούν τόσο σε όξινο, όσο και σε αλκαλικό περιβάλλον, η ταχύτητα τους όµως αυξάνει όσο αυξάνει το p. Έτσι, τρόφιµα µε χαµηλή οξύτητα εµφανίζουν µαύρισµα σε µικρότερη έκταση π.χ. τουρσιά. 2. Είναι ανάλογες της θερµοκρασίας. 3. Χρειάζεται η παρουσία αναγόντων σακχάρων, των οποίων οι καρβονυλικές οµάδες αντιδρούν µε α-αµινοοµάδες. ªË ÓÈÛÌfi ÙˆÓ ÓÙÈ Ú ÛÂˆÓ α. Καρβονυλάµινο αντίδραση Στην αντίδραση αυτή συµµετέχουν οι ελεύθερες αµινοοµάδες (α και ε) των πρωτεϊνών. Η µεγάλη όµως έκταση καταστροφής των αµινοξέων των πρωτεϊνών, κατά τη µη ενζυµική αµαύρωση, δεν µπορεί να εξηγηθεί µόνο µε τη

9 1.4. ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ 23 συµµετοχή των α- και ε- αµινοοµάδων, γι αυτό πιστεύεται ότι στην αντίδραση συµµετέχει και η ιµιδική οµάδα του πεπτιδικού δεσµού των πρωτεϊνών, µε αντικατάσταση του υδρογόνου από υδατάνθρακες. Kατά την πορεία της αντίδρασης αρχικά παράγεται ένα ενδιάµεσο προϊόν, το οποίο στη συνέχεια µε αντιδράσεις αφυδάτωσης µετατρέπεται σε βάση Schiff, η οποία µετά από κυκλοποίηση παράγει Ν-υποκαταστηµένες γλυκοζυλαµίνες (σχή- µα 1.1). N R N R + 2 NR D-γλυκόζη Eνδιάµεσο προϊόν Bάση Schiff κυκλοποίηση RN 2 N υποκαταστηµένη γλυκοζυλαµίνη Ì 1.1. Ú ÔÓ Ï ÌÈÓÔ ÓÙ Ú ÛË β. Μετάθεση Amadori ι Ν-υποκαταστηµένες γλυκοζυλαµίνες, που προκύπτουν από την καρβονυλά- µινο αντίδραση, υφίστανται ισοµερίωση (µετάθεση Amadori), µε αποτέλεσµα τη µετατροπή ενός παραγώγου αλδόζης σε παράγωγο κετόζης (σχήµα 1.2).

10 24 ÂÊ Ï ÈÔ 1: À ƒ RN RN + RN N υποκαταστηµένη γλυκοζυλαµίνη Kατιόν βάσης Schiff N-υποκαταστηµένη 1-αµινο-1- δεοξυ-2-κετόζη (ενόλη) 2 N R 2 RN 2 2 Φρουκτοζάµινο οξύ (1-αµινο-1-δεοξυ-2-κετόζη) N-υποκαταστηµένη 1-αµινο-1- δεοξυ-2-κετόζη Ì 1.2. ªÂÙ ıâûë Amadori. γ. ηµιουργία χρωστικών Μετά τη δηµιουργία του κετο-παραγώγου δεν είναι πλήρως γνωστές οι παραπέρα αντιδράσεις. Πάντως πιστεύεται, σύµφωνα µε το σχήµα 1.3, ότι δη- µιουργούνται διάφορα δικαρβονυλικά ενδιάµεσα παράγωγα, τα οποία παραπέρα αντιδρούν µε αµίνες δηµιουργώντας µελανοϊδίνες.

11 1.4. ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ 25 N-υποκατεστηµένη 1-αµινο-1-δεοξυ-2-κετόζη δός 1 3 δός 2 Mεθυλοδικαρβονύλια 3- εοξυεξοζόνες ικαρβονυλικές 5-(Yδροξυµεθυλο)-2- ρεδουκτόνες Aµίνες Aµίνες φουραλδεΰδη Aµίνες Mελανοϊδίνες Aµίνες Ì 1.3. ËÌÈÔ ÚÁ ÚˆÛÙÈÎÒÓ. δ. Αποικοδόµηση Strecker Οι ενδιάµεσες α-δικαρβονυλικές ενώσεις, παρουσία α-αµινοξέων, αποικοδοµούνται σε αλδεΰδες µε ένα άτοµο άνθρακα λιγότερο από το αµινοξύ. Αποτέλεσµα της αντίδρασης αυτής είναι να δηµιουργούνται αλδεΰδες µε χαρακτηριστικό άρωµα, καθώς και 2 (σχήµα 1.4). 3 Πυροσταφυλική αλδεΰδη N 2 3 Aλανίνη 3 N 3 N N N 2 Aκεταλδεΰδη Aµινο-ακετόνη Ì 1.4. appleôèîô fiìëûë Strecker.

12 26 ÂÊ Ï ÈÔ 1: À ƒ ÔÚÂ ÙˆÓ ÓÙÈ Ú ÛÂˆÓ Maillard Η όλη πορεία των αντιδράσεων Maillard ακολουθεί τα εξής στάδια : Αρχικό στάδιο: (ενώσεις χωρίς χρώµα, δεν απορροφούν στο υπεριώδες). Αντιδράσεις: Συµπύκνωση, ενολοποίηση, ανακατάταξη Amadori. σύνδεση πρωτεϊνών, γλυκόζης και ελεύθερων αµινοοµάδων γίνεται σε αναλογία 1: 1. Ιδιότητες: Η αναγωγική δύναµη σε αλκαλικό διάλυµα αυξάνει. Κατά την αποθήκευση τo άχρωµο προϊόν µετατρέπεται σε καστανό. Ενδιάµεσο στάδιο: (απόχρωση κίτρινου χρώµατος, έντονη απορρόφηση στο υπεριώδες). Αντιδράσεις: Αποµάκρυνση νερού από τα σάκχαρα µε µετατροπή σε 3-δεοξυγλυκοζόνη, υδροξυµεθυλοφουρφουράλη (MF) και 2- υδροξυακετυλοφουράνη. Τεµαχισµός σακχάρων, σχηµατισµός α-δικαρβονυλικών ενώσεων, ρεδουκτονών, χρωστικών. Ιδιότητες: Eλάττωση του p, ταχεία εξαφάνιση των σακχάρων (πιο γρήγορη από των αµινοξέων). Αποχρωµατισµός µε την προσθήκη S 2 / θειωδών αλάτων. Tελικό στάδιο: (ενώσεις µε ερυθροκαστανό και βαθύ καστανό χρώµα). Αντιδράσεις: Αλδολικές συµπυκνώσεις, πολυµερισµός, ανακατάταξη Strecker των α-αµινοξέων σε αλδεΰδες. Σχηµατισµός Ν-ετεροκυκλικών ενώσεων σε υψηλές θερµοκρασίες. Παραγωγή 2. Ιδιότητες: Αύξηση της οξύτητας, ανάπτυξη χαρακτηριστικού αρώµατος. Σχηµατισµός κολλοειδών και αδιάλυτων µελανοϊδινών, φθορισµός, ανάπτυξη αναγωγικής δύναµης. Η προσθήκη S 2 /θειωδών αλάτων δεν αποχρωµατίζει τα προϊόντα.

13 1.4. ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ Í ˆÛË ÛÎÔÚ ÈÎÔ ÔÍ Ô Το ασκορβικό οξύ είναι υπεύθυνο, σε σηµαντικό βαθµό, για την αµαύρωση των χυµών και πολτών φρούτων. ιαλύµατα που περιέχουν ασκορβικό οξύ, παρουσία αµινοξέων, µαυρίζουν πιο γρήγορα από εκείνα αµινοξέων - σακχάρων στις ίδιες συνθήκες. Αµαύρωση συµβαίνει επίσης και σε καθαρά διαλύµατα ασκορβικού οξέος, ειδικά σε υψηλό p. Ο µηχανισµός της µη ενζυµικής αµαύρωσης µε οξείδωση του ασκορβικού οξέος, δεν είναι τελείως γνωστός. Στους χυµούς εσπεριδοειδών, το καστανό χρώµα εµφανίζεται αφού το µεγαλύτερο µέρος του ασκορβικού οξέος έχει εξαφανιστεί. Η αποσύνθεση του ασκορβικού οξέος παρουσία αέρα ή κάτω από συνθήκες οξείδωσης δηµιουργεί πολλά ενδιάµεσα προϊόντα, όπως διυδροασκορβικό οξύ, 2,3-δικετογουλονικό οξύ, φουρµουράλη, 2-φουροϊκό οξύ, θρεονικό οξύ, µία οζόνη της L-ξυλόλης και διοξείδιο του άνθρακα (σχήµα 1.5) F AóëïòâéëÞ ïêà åüäòïáóëïòâéëþ ïêà éëåôïçïùìïîéëþ ïêà YäòïêùæïùòæïùòÀìè AîáåòÞâéá ðïòåýá ¼ïùòæïùòÀìè Ì 1.5. Èı Ó appleôúâ ÔÍ ˆÛË ÛÎÔÚ ÈÎÔ ÔÍ Ô.

14 28 ÂÊ Ï ÈÔ 1: À ƒ Ú ÌÂÏÔappleÔ ËÛË ÙˆÓ Û Î ÚˆÓ Η πορεία αυτή είναι ένα άλλο παράδειγµα µη ενζυµικής αµαύρωσης. Είναι µία πολύπλοκη µεταβολή που προκαλείται στα σάκχαρα µετά από θέρµανση και καταλήγει στην αποικοδόµηση των σακχάρων απουσία αµινοξέων και πρωτεϊνών. Ο µηχανισµός της καραµελοποίησης περιλαµβάνει ιµβερτοποίηση του καλαµοσακχάρου, ενδοµοριακή ή εξωµοριακή συµπύκνωση, ισοµερισµό αλδοζών προς κετόζες, αφυδάτωση κλπ. Η καραµελοποίηση προχωρεί κάτω από όξινες ή αλκαλικές συνθήκες και έχει σαν αποτέλεσµα αλλαγές στη γεύση, το άρωµα και το χρώµα του προϊόντος. Το κυριότερο µειονέκτηµα της αντίδρασης αυτής είναι η παραγωγή προϊόντων µε δυσάρεστη γεύση καµένου ή πικρή γεύση που µπορεί να αυξηθεί, αν η πορεία συνεχιστεί κάτω από µη ελεγχόµενες συνθήκες. Έτσι, είναι απαραίτητο να ελέγχεται η αντίδραση αυτή κατά την επεξεργασία των περισσοτέρων τροφίµων, ώστε να αποφεύγονται τα προβλήµατα που δηµιουργούνται. Αντίθετα, η αντίδραση επιδιώκεται κατά την παρασκευή διαφόρων γλυκισµάτων µε ποικίλες γεύσεις. Γενικά, τα καθαρά σάκχαρα καραµελοποιούνται σε θερµοκρασίες πάνω από 100, παρουσία πολλών µη αµινικών ουσιών που χρησιµοποιούνται ως καταλύτες. Τέτοιες ενώσεις είναι τα φωσφορικά άλατα, αλκάλεα, οξέα και άλατα οργανικών οξέων, όπως κιτρικά κτλ. Το σχήµα 1.6 περιλαµβάνει τους διάφoρους µηχανισµούς, οι οποίοι οδηγούν στη µη ενζυµική αµαύρωση των τροφίµων όπως: I. Αντιδράσεις σακχάρου-αµινοξέος II. Mετάθεση Amadori Στο στάδιο αυτό µπορούν να πραγµατοποιηθούν τρεις πιθανοί µηχανισµοί: 1) Έντονη αφυδάτωση. Είναι ο πλέον σηµαντικός µηχανισµός από τους τρεις πιθανούς µηχανισµούς µε δηµιουργία παραγώγων φουρφουράλης και διυδροξυφουρφουράλης κυρίως 5-υδροξυµεθυλοφουρφουράλης (MF). 2) ιάσπαση καρβονυλικών ενώσεων µε παραγωγή ακετάλης, διακετυλίου, πυρουβαλδεΰδης κτλ. 3) Ήπια αφυδάτωση, η οποία θα δώσει προϊόντα αναγωγής όπως µείγµα ρεδουκτονών και υδρορεδουκτονών. Τα προϊόντα αυτά µπορούν να αντιδράσουν µε αµινοξέα (αντίδραση Strecker) µε απώλεια διοξειδίου του άνθρακα από τα αµινοξέα. Στο στάδειο αυτό εµφανίζεται και το χαρακτηριστικό άρωµα των αντιδράσεων Maillard.

15 1.4. ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ 29 Προµελανοϊδίνες (διαλυτές) ιάσπαση 2 Γλυκόζη 2 NR 1-αµινο-1-δεσοξυλ- 2-φρουκτόζη (ένωση Amadori) ANAΓΩΓIK YNAM NR 2 N-υποκαταστηµένη γλυκοζυλαµίνη Eνυδάτωση 1 3 NR Eνολοποίηση 1,2 Eνολοποίηση 3,3 3 2 ( + ) Mικρά καρβονυλικά µόρια Φουρφουράλες (XPΩMA, APΩMA) Pεδουκτόνες (ANAΓΩΓIK YNAM) εϋδρορεδουκτόνες (AΠIK MΣ STREKER) 2 Aλδεΰδες Aµίνες (EI IK APΩMA) Aλδόλες, Aλδιµίνες, Kετιµίνες Mελανοϊδίνες (αδιάλυτες) Ì 1.6. ËÌ ÙÈÎ apple Ú ÛÙ ÛË ÌË ÓÈÛÌÒÓ ÌË ÂÓ ÌÈÎ Ì ÚˆÛË.

16 30 ÂÊ Ï ÈÔ 1: À ƒ apple Ú ÛË È ÊfiÚˆÓ apple Ú ÁfiÓÙˆÓ ÛÙËÓ Ù ÙËÙ ÙË ÌË ÂÓ- ÌÈÎ Ì ÚˆÛË Η ταχύτητα αντιδράσεων της µη ενζυµικής αµαύρωσης επηρεάζεται σηµαντικά από διάφορους παράγοντες όπως θερµοκρασία, p, περιεχόµενη υγρασία, παρουσία ουσιών που επιταχύνουν ή παρεµποδίζουν την αµαύρωση, κτλ. α. Επίδραση της θερµοκρασίας Η αµαύρωση πολλών τροφίµων είναι η κύρια αιτία καταστροφής κατά την αποθήκευσή τους σε µη κανονικές θερµοκρασίες. Συχνά παρατηρείται τροφές, που έχουν εκτεθεί σε υψηλότερες από τις κανονικές θερµοκρασίες, κατά την πορεία της επεξεργασίας, να µαυρίζουν γρηγορότερα κατά την αποθήκευσή τους. Η εξάρτηση των αντιδράσεων Maillard από τη θερµοκρασία έχει µελετηθεί από πολλούς ερευνητές. Βρέθηκε ότι η µείωση του αζώτου των ελεύθερων αµινοξέων (FAN) σε συστήµατα καζεΐνης-γλυκίνης ακολουθεί την εξίσωση Arrhenius σε εύρος θερµοκρασιών 0-80 ακολουθώντας µια γραµµική σχέση. Οι απώλειες π.χ. σε ε-αµινοοµάδες λυσίνης σε ένα σύστηµα αλβουµίνης γλυκόζης στους 37 για 30 µέρες ήταν περίπου ίδιες µε τις απώλειες στο ίδιο σύστηµα όταν θερµάνθηκε στους 131 για 15. Και στις δύο περιπτώσεις οι απώλειες σε ε-αµινοοµάδες λυσίνης ήταν 80%, τονίζοντας έτσι και τη σηµασία της διάρκειας αποθήκευσης σε σχέση µε τη θερµοκρασία. Για τη διαπίστωση του χρονικού διαστήµατος αποθήκευσης ενός τροφίµου χωρίς την εµφάνιση καστανού χρώµατος, δείγµατα του τροφίµου αποθηκεύονται σε θερµοκρασίες υψηλότερες από την κανονική θερµοκρασία αποθήκευσης. Περιοδικά προσδιορίζεται η συσσώρευση της υδροξυµεθυλοφουρφουράλης (MF) ή διάφορων χρωστικών και προσδιορίζεται ο βαθµός αµαύρωσης στις συνθήκες πειραµατισµού. Χρησιµοποιώντας την κατάλληλη τιµή Q 10 (συντελεστής θερµοκρασίας) υπολογίζεται η ταχύτητα αµαύρωσης του τροφίµου, κάτω από κανονικές συνθήκες αποθήκευσης (η τιµή Q 10 της µη ενζυµικής αµαύρωσης σε θερµοκρασία περιβάλλοντος είναι περίπου 3). β. Επίδραση του p Η επίδραση του p στο ρυθµό αµαύρωσης είναι πολύπλοκη. Η ταχύτητα της καρβονυλάµινο αντίδρασης αυξάνει σε όξινο ή αλκαλικό περιβάλλον αν και ευνοείται σε αλκαλικές συνθήκες, όπου οι αµινοοµάδες των αµινοξέων, πεπτιδίων και πρωτεϊνών είναι σε βασική µορφή (σχήµα 1.7).

17 1.4. ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ 31 Éνταση χρώµατος (420 nm) p Ì 1.7. apple Ú ÛË ÙÔ p ÛÙÔ Û ËÌ ÙÈÛÌfi ÚˆÛÙÈÎÒÓ. Επίσης αυξανόµενου του p οι περισσότερες από τις εξόζες είναι σε ανοιχτή αλυσίδα ή σε ανάγουσα µορφή. Τρόφιµα µε υψηλή οξύτητα είναι λιγότερο επιρρεπή σε αυτές τις αντιδράσεις π.χ. πίκλες. Μία εξαίρεση, εντούτοις, αποτελεί η εµπλοκή της σακχαρόζης στις αντιδράσεις Maillard. σακχαρόζη ως µη ανάγον σάκχαρο συµµετέχει µόνο όταν υδρολυθεί ο γλυκοζιδικός δεσµός και απελευθερωθεί ο ανάγων µονοσακχαρίτης. Η υδρόλυση αυτή είναι εφικτή µόνο σε χαµηλό p και υψηλά επίπεδα υγρασίας, προκαλώντας στις συνθήκες αυτές επιτάχυνση της αντίδρασης Maillard στα συστήµατα πρωτεϊνών-σακχρόζης. Το p όχι µόνο επηρεάζει το ρυθµό αµαύρωσης, αλλά καθορίζει επίσης και το µηχανισµό των αντιδράσεων καθόσον κατά την πορεία των αντιδράσεων της αµαύρωσης παράγονται ενδιάµεσα προϊόντα, τα οποία αντιδρώντας µε άλλα συστατικά των τροφίµων µπορούν να µεταβάλλουν το p του συστήµατος επηρεάζοντας έτσι και το µηχανισµό των αντιδράσεων.

18 32 ÂÊ Ï ÈÔ 1: À ƒ γ. Επίδραση της περιεχόµενης υγρασίας Πολλά µερικώς αφυδατωµένα τρόφιµα και πρακτικά όλα τα µέσης υγρασίας τρόφιµα, υφίστανται µη ενζυµική αµαύρωση. Η αντίδραση αυτή εξαρτάται από την παρουσία νερού και εµφανίζει τη µεγαλύτερη ταχύτητα σε ενδιάµεσες υγρασίες (σχήµα 1.8). ιάφορες µελέτες σε συστήµατα καζεΐνης-γλυκόζης έδειξαν ότι το µέγιστο της απώλειας σε ελεύθερες αµινοοµάδες συµβαίνει µεταξύ 65-70% σχετικής υγρασίας, η οποία ανταποκρίνεται σε µία τιµή στην οποία τα αντιδρώντα σώµατα είναι σε σχετικά ξηρή κατάσταση. Αυτό είναι αποτέλεσµα του διπλού ρόλου του νερού, ως διαλύτη και ως προϊόντος της αντίδρασης δηλ. ως αναστολέα. Έτσι, σε τρόφιµα µε χαµηλή ενεργότητα νερού, ο περιοριστικός παράγοντας είναι η µειωµένη κινητικότητα του νερού, µε αποτέλεσµα προσθήκη νερού να επιταχύνει την αντίδραση. Αντίθετα, σε τρόφιµα µε υψηλή ενεργότητα νερού, το νερό που προκύπτει ως προϊόν αντίδρασης (π.χ. αντιδράσεις συµπύκνωσης) αναστέλλει την αντίδραση. Tαχύτητα αντίδρασης I II III Mη ενζυµική αµαύρωση Iσόθερµη καµπύλη υγρασίας Περιεχόµενη υγρασία Eνεργότητα νερού Ì 1.8. apple Ú ÛË ÙË ÂÓÂÚÁfiÙËÙ ÙÔ ÓÂÚÔ ÛÙË ÌË ÂÓ ÌÈÎ Ì ÚˆÛË.

19 1.4. ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ 33 δ. Σάκχαρα. Όπως ήδη έχει αναφερθεί τα ανάγοντα σάκχαρα είναι αναγκαία συστατικά στις αντιδράσεις Maillard προσφέροντας τις καρβονυλικές οµάδες, οι οποίες θα αντιδράσουν µε τις ελεύθερες αµινοοµάδες των αµινοξέων, πεπτιδίων και πρωτεϊνών. Ο αρχικός ρυθµός της αντίδρασης εξαρτάται από το ρυθµό µε τον οποίο ανοίγει ο δακτύλιος του σακχάρου προς µία αναγωγική µορφή, η δε συγκέντρωση της µορφής αυτής αυξάνει αυξανοµένου του p. Οι πεντόζες µετατρέπονται ευκολότερα στη µορφή αυτή από ότι οι εξόζες, εξηγώντας έτσι την εντονότερη δραστηριότητα των πεντοζών στα συστήµατα αµαύρωσης. Επίσης παρατηρήθηκε ότι τα ανάγοντα σάκχαρα παρουσιάζουν µία αναχαιτιστική δράση στην υδρόλυση της καζεΐνης από την τρυψίνη, εξαιτίας της µη διαθεσιµότητας ορισµένων αµινοξέων, τα οποία συµµετέχουν στις αντιδράσεις της µη ενζυµικής αµαύρωσης. ε. Επίδραση του οξυγόνου Το οξυγόνο επιδρά άµεσα στον τύπο αµαύρωσης που εµπλέκεται το ασκορβικό οξύ. Αντίθετα, δεν είναι απαραίτητο για την αντίδραση Maillard. Η επίδραση του οξυγόνου εξαρτάται από την περιεχόµενη υγρασία και τη θερ- µοκρασία. Αυτό εξηγείται από το ότι η θερµοκρασία και η υγρασία όχι µόνο επιδρούν στο ρυθµό της αµαύρωσης, αλλά ρυθµίζουν σε κάποιο ποσοστό το µηχανισµό των αντιδράσεων, π.χ. τα λιπαρά οξέα παρουσία οξυγόνου οξειδώνονται δίνοντας αναγωγικές ουσίες που µπορούν να αντιδράσουν µε αµινοξέα. Πάντως, σε αντίθεση µε την ενζυµική αµαύρωση, ο αποκλεισµός του οξυγόνου και η χρήση αντιοξειδωτικών δε συντελούν στην πρόληψη αντιδράσεων µη ενζυµικής αµαύρωσης, εκτός της περίπτωσης του ασκορβικού οξέος. στ. Επιταχυντές και αναστολείς Ο σχηµατισµός συµπλόκων µετάλλων µε αµινοξέα επηρεάζει την πορεία των αντιδράσεων Maillard. Τα µέταλλα, τα οποία κυρίως καταλύουν τις αντιδράσεις αυτές είναι ο χαλκός και ο σίδηρος ενώ το µαγγάνιο και ο κασσίτερος τις αναχαιτίζουν. Ένα παράδειγµα της επίδρασης µετάλλων φαίνεται στο σχήµα 1.9 όπου µελετήθηκε σε µοντέλα οβαλβουµίνης-γλυκόζης (VG) η επίδραση του Να +, u 2+, Fe 2+ και Fe 3+ στο ρυθµό της αµαύρωσης. Πα-

20 34 ÂÊ Ï ÈÔ 1: À ƒ ρατηρήθηκε µία επιτάχυνση στο ρυθµό της αµαύρωσης παρουσία u 2+ και Fe 3+ ενώ το Να + δεν επέδρασε καθόλου. Αντίθετα ο κασσίτερος, όπως αναφέρθηκε ήδη, επιβραδύνει τη µη ενζυ- µική αµαύρωση. Εσπεριδοειδή συσκευασµένα σε βερνικωµένα (λακαρισµένα) ή γυάλινα δοχεία µαυρίζουν πολύ πιo γρήγορα από εκείνα που βρίσκονται σε δοχεία επικασσιτερωµένα. Η αναχαιτιστική δράση του κασσίτερου µπορεί να οφείλεται στις συνθήκες που επικρατούν (π.χ. χαµηλό p), οι οποίες επιβραδύνουν πολύ τις αντιδράσεις αµαύρωσης. Ας µη ξεχνάµε ότι ο µηχανισµός αµαύρωσης στα προϊόντα των εσπεριδοειδών περιλαµβάνει οξείδωση του ασκορβικού οξέος. Ο περισσότερο γνωστός αναστολέας στις αντιδράσεις αµαύρωσης είναι το SΟ 2 και τα θειώδη άλατα. Η δράση τους δεν περιορίζεται µόνο στον αποχρωµατισµό των χρωµοφόρων προϊόντων που ήδη έχουν σχηµατιστεί αλλά επίσης και στην παρεµπόδιση εµφάνισης χρώµατος στην αρχή των αντιδράσεων. µηχανισµός περικλείει τη δέσµευση του διοξειδίου του θείου / θειωδών µε γλυκόζη προς σχηµατισµό υδροξυσουλφονικού οξέος και άλλων συστατικών, από τα οποία απελευθερώνεται εκ νέου διοξείδιο του θείου/ θειώδη. πτική πυκνότητα στα 420nm ιάρκεια αποθήκευσης (ηµέρες) Ì 1.9. apple Ú ÛË ÙˆÓ ÌÂÙ ÏÏˆÓ ÛÙÔ Ú ıìfi ÙË ÌË ÂÓ ÌÈÎ Ì ÚˆÛË. (ñ) VG, (Ã) VG-Na, ( ) VG-u, ( ) VG-Fe.

21 1.4. ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ 35 Αυτό έχει ως αποτέλεσµα τη δέσµευση της καρβονυλικής οµάδας του σακχάρου καθιστώντας αυτήν ανίκανη να συµµετέχει στην τυπική αντίδραση Μαillard. Καθώς η αντίδραση προχωρεί το S 2 / θειώδη δεσµεύονται αµετάκλητα επηρεάζοντας έτσι το ρυθµό της αντίδρασης, ο οποίος µπορεί να εκτιµηθεί µε µέτρηση της δεσµευµένης ή ελεύθερης µορφής S 2 / θειωδών. Στο σχήµα 1.10 φαίνεται η παραγωγή χρωστικών µε την παράλληλη απώλεια του S 2 σε ένα σύστηµα γλυκόζης-γλυκίνης-s 2 κατά τη διάρκεια επώασης στους 55. Το διοξείδιο του θείου και τα άλατά του, έχουν χρησιµοποιηθεί ως αναστολείς της αµαύρωσης στα αποξηραµένα φρούτα (σύκα), λαχανικά και συ- µπυκνωµένους χυµούς φρούτων. Αυτό που πρέπει να αναφερθεί στην περίπτωση των αναστολέων είναι ότι µε τη χρησιµοποίησή τους µπορεί να περιορίζεται η αµαύρωση, δεν προφυλάσσεται όµως η θρεπτική αξία των τροφίµων. 100 S2 (% αρχικό) ελεύθερο S 2 ολικό S 2 Aπορρόφηση (490 nm) δεσµευµένο S χρόνος (ώρες) Ì apple Ú ÛË S 2 ÛÙÔ Û ËÌ ÙÈÛÌfi ÚˆÛÙÈÎÒÓ ÌË ÂÓ ÌÈÎ Ì ÚˆÛË.

22 36 ÂÊ Ï ÈÔ 1: À ƒ ζ. Προφύλαξη των τροφίµων από τη µη ενζυµική αµαύρωση Είναι φανερό ότι σε τέτοια πολύπλοκα συστήµατα, όπως τα τρόφιµα, είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν ακριβείς µέθοδοι για την προφύλαξή τους από τη µη ενζυµική αµαύρωση. Παρακάτω αναφέρονται µερικές προφυλάξεις, µε τις οποίες µπορεί πρακτικά να περιοριστεί η µη ενζυµική αµαύρωση στα τρόφιµα. 1. Ψύξη των τροφίµων. Η χαµηλή θερµοκρασία περιορίζει γενικά όλες τις χηµικές αντιδράσεις, ιδιαίτερα εκείνες της αµαύρωσης. 2. Η παρουσία S 2 /θειωδών επιβραδύνει τις αντιδράσεις Maillard, όπως έχει αναφερθεί. Τα θειώδη δεσµεύουν τα δικαρβονύλια που χρειάζονται για την αντίδραση Strecker. Επίσης, τα άλατα ασβεστίου παρεµποδίζουν την αµαύρωση, πιθανώς, επειδή δεσµεύουν τα αµινοξέα. 3. Μείωση του p του προϊόντος µπορεί να δώσει καλά αποτελέσµατα. Αυτό εφαρµόζεται στην παρασκευή της σκόνης αυγού, όπου το οξύ προστίθεται πριν την αφυδάτωση. Η αποκατάσταση του p µετά την αφυδάτωση γίνεται µε προσθήκη διτανθρακικού νατρίου. 4. Μικρότερη συµπύκνωση µειώνει µερικές φορές το ρυθµό της αµαύρωσης. Έτσι, χυµοί λεµονιού και γκρέιπ-φρουτ συχνά συµπυκνώνονται σε αναλογία 4:1 αντί 6:1, που είναι και η πιο συνηθισµένη συµπύκνωση στους χυµούς εσπεριδοειδών. 5. Επειδή η αντίδραση Maillard απαιτεί ελεύθερη καρβονυλική οµάδα στα σάκχαρα, είναι δυνατό να περιοριστεί η αµαύρωση στα διάφορα προϊόντα µε τη χρησιµοποίηση σακχαρόζης, αντί αναγόντων σακχάρων. Προϋπόθεση φυσικά είναι η σακχαρόζη να µην υποστεί αναστροφή στο τελικό προϊόν κατά την αποθήκευση. Η φρουκτόζη, επίσης, δε συνδέεται εύκολα µε τα αµινοξέα και µπορεί να χρησιµοποιηθεί µε τα ίδια αποτελέσµατα. 6. Όταν τα σάκχαρα βρίσκονται σε µικρό ποσοστό στα προϊόντα, όπως συµβαίνει µε τα αυγά και το κρέας, είναι δυνατό να αποµακρυνθούν µε ζύµωση. Μία επιτυχηµένη µέθοδος είναι η χρησιµοποίηση µείγµατος δύο ενζύµων, της οξειδάσης της γλυκόζης και της καταλάσης. Η οξειδάση µετατρέπει τη γλυκόζη σε γλυκονικό οξύ και υπεροξείδο του υδρογόνου, που στη συνέχεια µετατρέπεται σε νερό και οξυγόνο µε τη δράση της καταλάσης.

23 1.4. ÃËÌÈÎ ÓÙÈ Ú ÛÂÈ ÙˆÓ Ù ÓıÚ ÎˆÓ Î Ù ÙËÓ ÂappleÂÍÂÚÁ Û ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ 37 οξειδάση R Ο R + 2 Ο 2 της γλυκόζης καταλάση / ËÌ ÙÈÛÌfi ÚˆÌ ÙÈÎÒÓ Î È Á ÛÙÈÎÒÓ Ô ÛÈÒÓ Î Ù ÙËÓ appleôúâ ÙË ÌË ÂÓ ÌÈÎ Ì ÚˆÛË Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες συνέπειες της µη ενζυµικής αµαύρωσης είναι ο σχηµατισµός πτητικών ενώσεων. Τα συστατικά αυτά προσδίδουν στα τρόφιµα χαρακτηριστικές γεύσεις και οσµές, που µπορεί να είναι επιθυµητές ή ανεπιθύµητες. Ένα από τα πιο σηµαντικά στάδια, για το σχηµατισµό αρώµατος, είναι η αποικοδόµηση Strecker. Οι περισσότερες από τις αλδεΰδες που σχηµατίζονται είναι πτητικές και έχουν γεύση. Έτσι, το άρωµα του καφέ, των φιστικιών, των ποπ-κόρν κτλ., προέρχεται από πτητικά συστατικά που δηµιουργούνται από την αντίδραση αυτή. Επίσης, η καραµελοποίηση των σακχάρων παράγει ποικιλία προϊόντων, τα οποία επηρεάζουν το άρωµα και τη γεύση των τροφίµων, όπως φουράνες, φουρανόνες, πυρόνες, λακτόνες, αλδεΰδες, κετόνες, οξέα και εστέρες, καθώς και πυραζίνες, πυρρόλες, πυριδίνες όταν συµµετέχουν και αµινοξέα. Ο odge αποµόνωσε και προσδιόρισε περίπου 40 πτητικά συστατικά που ήταν προϊόντα καραµελοποίησης των σακχάρων. Ανάλογα µε τη σχετική συγκέντρωση των διαφόρων τελικών προϊόντων προσδιορίστηκαν διάφορα αρώµατα και γεύσεις που κυµαίνονται από γλυκό µέχρι στυφό apple Ú ÛË ÙË ÌË ÂÓ ÌÈÎ Ì ÚˆÛË ÛÙË ıúâappleùèî Í ÙˆÓ ÙÚÔÊ ÌˆÓ Ένα από τα πιο δυσάρεστα αποτελέσµατα της µη ενζυµικής αµαύρωσης των τροφίµων είναι η δέσµευση των αµινοξέων σε διάφορα σύµπλοκα χρωστικών. Τα σύµπλοκα αυτά δεν υδρολύονται στο πεπτικό σύστηµα µε αποτέλεσµα πολλά απαραίτητα αµινοξέα να χάνονται από θρεπτική άποψη. Μία άλλη επίσης αιτία απώλειας των αµινοξέων είναι η αντίδραση Strecker. Από όλα τα αµινοξέα των πρωτεϊνών η λυσίνη είναι αυτή που κα-

A. B áæïðïùìïù - M áóôòïçéáîîáëè O H

A. B áæïðïùìïù - M áóôòïçéáîîáëè O H A. B áæïðïùìïù - M áóôòïçéáîîáëè O K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô Ê ÚÂÈ ÙËÓ appleôáú Ê ÙÔ Û ÁÁÚ Ê ISBN 960-431-830-6 opyright, 2003, A. B ÊÔappleÔ ÏÔ -M ÛÙÚÔÁÈ ÓÓ ÎË, EÎ fiûâè ZT TÔ apple ÚfiÓ ÚÁÔ appleóâ Ì ÙÈÎ

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Aπό το βιβλίο µε τίτλο: Food Chemistry (H.-D. Belitz, W. Grosch & P. Schieberle), 4 th Edition, 2009, Springer, New York ΟΜΗ ΓΛΥΚΟΖΗΣ

Aπό το βιβλίο µε τίτλο: Food Chemistry (H.-D. Belitz, W. Grosch & P. Schieberle), 4 th Edition, 2009, Springer, New York ΟΜΗ ΓΛΥΚΟΖΗΣ Aπό το βιβλίο µε τίτλο: Food Chemistry (H.-D. Belitz, W. Grosch & P. Schieberle), 4 th Edition, 2009, Springer, New York ΟΜΗ ΓΛΥΚΟΖΗΣ οµή της D-γλυκόζης (προβολή κατά Fischer) και των δυο ανωµερών της

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο)

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) Η θερμικη επεξεργασία έχει επιζημια επίδρση στα θρεπτικα συστατικά. Στοχος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργούνται πολλές ποικιλίες σιταριών, οι οποίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: α) σε σκληρά σιτάρια τα οποία έχουν υψηλότερο ποσοστό σε πρωτεΐνη

Καλλιεργούνται πολλές ποικιλίες σιταριών, οι οποίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: α) σε σκληρά σιτάρια τα οποία έχουν υψηλότερο ποσοστό σε πρωτεΐνη Δημητριακά Δημητριακά ή σιτηρά είναι αποξηραμένοι ώριμοι καρποί φυτών. Τα πιο σημαντικά δημητριακά είναι το σιτάρι ή σίτος, το ρύζι, το καλαμπόκι ή αραβόσιτος, το κριθάρι, η σίκαλη και η βρώμη. Ο κόκκος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΛΕΞΙΟΣ ΒΛΑΜΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ. εαρινό εξάμηνο

ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΛΕΞΙΟΣ ΒΛΑΜΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ. εαρινό εξάμηνο ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΛΕΞΙΟΣ ΒΛΑΜΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ εαρινό εξάμηνο Ενζυμική αμαύρωση Αντιδράσεις αμαυρώσεως, σύνοψη: Aντιδράσεις Maillard μεταξύ σακχάρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΥΛΑΜΙΔΙΟ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΑΚΡΥΛΑΜΙΔΙΟ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΚΡΥΛΑΜΙΔΙΟ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΦΑΣΟΥΛΑ ΕΥΔΟΞΙΑ ΘερμικάΕπεξεργασμένατρόφιμα: Τρόφιμα τα οποία για να καταναλωθούν

Διαβάστε περισσότερα

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ Παραπροϊόντα αλκοολικής ζύµωσης Τα παραπροϊόντα της αλκοολικής ζύµωσης είναι χηµικές ενώσεις που προέρχονται είτε από τον ίδιο το µηχανισµό της αλκοολικής ζύµωσης, είτε από το µεταβολισµό της ζύµης, είτε

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 26: Βιομόρια: υδατάνθρακες

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 26: Βιομόρια: υδατάνθρακες Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 26: Βιομόρια: υδατάνθρακες 1. Γενικά Ενώσεις που απαντούν σε κάθε ζωντανό οργανισμό Άμυλο και ζάχαρη στις τροφές και κυτταρίνη στο ξύλο, χαρτί και βαμβάκι είναι καθαροί υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 3 ο Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ

MAΘΗΜΑ 3 ο Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ MAΘΗΜΑ ο Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Γλυκόζη ρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χηµικός Εργαστηριακός Συνεργάτης Τ.Ε.Ι Αθήνας ckoukoul@teiath.gr Απλοί υδατάνθρακες ή Μονοσακχαρίτες Σύνθετοι υδατάνθρακες γλυκόζη σακχαρόζη φρουκτόζη

Διαβάστε περισσότερα

Υδατάνθρακες Οι υδατάνθρακες βιοσυντίθενται από τα φυτά μέσω της φωτοσύνθεσης. Το ηλιακό φως προσφέρει την απαιτούμενη ενέργεια, και το διοξείδιο του

Υδατάνθρακες Οι υδατάνθρακες βιοσυντίθενται από τα φυτά μέσω της φωτοσύνθεσης. Το ηλιακό φως προσφέρει την απαιτούμενη ενέργεια, και το διοξείδιο του Υδατάνθρακες Οι υδατάνθρακες βιοσυντίθενται από τα φυτά μέσω της φωτοσύνθεσης. Το ηλιακό φως προσφέρει την απαιτούμενη ενέργεια, και το διοξείδιο του άνθρακα της ατμόσφαιρας μετατρέπεται σε γλυκόζη. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΑ Φ ΝΕΙ Ε ΕΣ Ε ΧΗΜΕ Μ Ι Ε ΑΣ ΓΥΜΝ Μ ΑΣΙΟΥ

ΙΑΦΑ Φ ΝΕΙ Ε ΕΣ Ε ΧΗΜΕ Μ Ι Ε ΑΣ ΓΥΜΝ Μ ΑΣΙΟΥ Οξέα Βάσεις Άλατα τάξη Γ γυµνασίου Τα οξέα έχουν ξινή γεύση Οξέα και ανθρακικό ασβέστιο Τα οξέα µεταβάλλουν το χρώµα των δεικτών Οξέα και µέταλλα Τα οξέα αντιδρούν µε πολλά µέταλλα και πολλές φορές παράγεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες;

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες; 1 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Το κύτταρο αποτελείται από χηµικές ενώσεις, στις οποίες περιλαµβάνονται τα µικρά βιολογικά µόρια και τα βιολογικά µακροµόρια. Στα µικρά βιολογικά µόρια ανήκουν, τα ανόργανα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Υδατάνθρακες Οι υδατάνθρακες βιοσυντίθενται από τα φυτά μέσω της φωτοσύνθεσης. Το ηλιακό φως προσφέρει την απαιτούμενη ενέργεια, και το διοξείδιο του

Υδατάνθρακες Οι υδατάνθρακες βιοσυντίθενται από τα φυτά μέσω της φωτοσύνθεσης. Το ηλιακό φως προσφέρει την απαιτούμενη ενέργεια, και το διοξείδιο του Υδατάνθρακες Οι υδατάνθρακες βιοσυντίθενται από τα φυτά μέσω της φωτοσύνθεσης. Το ηλιακό φως προσφέρει την απαιτούμενη ενέργεια, και το διοξείδιο του άνθρακα της ατμόσφαιρας μετατρέπεται σε γλυκόζη. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-Ι ΙΟΤΗΤΕΣ-ΡΕΟΛΟΓΙΑ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ- ΠΟΙΟΤΗΤΑ- ΣΥΚΕΥΑΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-Ι ΙΟΤΗΤΕΣ-ΡΕΟΛΟΓΙΑ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ- ΠΟΙΟΤΗΤΑ- ΣΥΚΕΥΑΣΙΑ E. M. ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-Ι ΙΟΤΗΤΕΣ-ΡΕΟΛΟΓΙΑ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ- ΠΟΙΟΤΗΤΑ- ΣΥΚΕΥΑΣΙΑ Κ. Τζιά, Π. Ταούκης, Β. Ωραιοπούλου ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συντήρηση των Τροφίµων µε Προθήκη Σακχάρου

Συντήρηση των Τροφίµων µε Προθήκη Σακχάρου Συντήρηση των Τροφίµων µε Προθήκη Σακχάρου Ορισµός Η συντήρηση µε προσθήκη σακχάρου οφείλεται στην αύξηση της ωσµωτικής πιέσεως και µείωση της ενεργότητος ύδατος µε αποµάκρυνση ή δέσµευση το νερού ώστε

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή τεχνητές χρωστικές. Οι πιο σημαντικές φυσικές χρωστικές είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους:

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Μονοσακχαρίτες γλυκόζη, φρουκτόζη Δισακχαρίτες σακχαρόζη, μαλτόζη, λακτόζη Ολιγοσακχαρίτες καλαμοσάκχαρο Πολυσακχαρίτες άμυλο, κυτταρίνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Χυµού Φρούτων Εισαγωγή Αναφερόµαστε κυρίως σε εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, λεµόνια, κίτρο), σε πυρηνόκαρπα (βερίκοκα, ροδάκινα, δαµάσκηνα, αχλάδια) και µήλα.

Διαβάστε περισσότερα

Τέτοιες ιδιότητες είναι η μεγάλη θερμοχωρητικότητα, το υψηλό σημείο ζέσεως, η υψηλή διηλεκτρική σταθερά, η υψηλή επιφανειακή τάση και η θερμότητα

Τέτοιες ιδιότητες είναι η μεγάλη θερμοχωρητικότητα, το υψηλό σημείο ζέσεως, η υψηλή διηλεκτρική σταθερά, η υψηλή επιφανειακή τάση και η θερμότητα ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Νερό Η παρουσία του νερού στα τρόφιμα και η μορφή με την οποία βρίσκεται σε αυτά επηρεάζουν τις ιδιότητές τους όπως και την ικανότητα συντήρησής τους. Το μόριο του νερού αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Να γράψετε στο τετράδιό σας την παρακάτω πρόταση. Από τα παρακάτω ζεύγη ουσιών ρυθµιστικό διάλυµα είναι το α. HF / NaF.

1.2. Να γράψετε στο τετράδιό σας την παρακάτω πρόταση. Από τα παρακάτω ζεύγη ουσιών ρυθµιστικό διάλυµα είναι το α. HF / NaF. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το κρεας, γίνεται και χρήση άλλων αλατων όπως νιτρικών και νιτρωδών.

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ A

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν µια ξεχωριστή κατηγορία τροφίµων. Ο λόγος που ξεχωρίζουν είναι ότι τα προϊόντα αυτά είναι ζωντανά, δηλαδή αναπνέουν και µεταβολίζονται και µετά τη συγκοµιδή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή τεχνητές χρωστικές. Οι πιο σημαντικές φυσικές χρωστικές είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV 1 V ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ I. Γενικότητες Αναλόγως των τροφικών τους απαιτήσεων τα µικρόβια διαιρούνται σε κατηγορίες: - αυτότροφα που χρησιµοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Αλκοόλη Ολική οξύτητα Πτητική οξύτητα Ελεύθερος θειώδης ανυδρίτης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ. Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κ.α τρόφιμα

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ. Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κ.α τρόφιμα ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κα τρόφιμα ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ της ΩΑΛΒΟΥΜΙΝΗΣ (πρωτεΐνης στο ασπράδι του αυγού) και της ΚΑΖΕΪΝΗΣ (πρωτεΐνης του γάλακτος)

Διαβάστε περισσότερα

Κρέας Μετά τον θάνατο του ζώου ο μυς μετατρέπεται σε κρέας με μια σειρά βιοχημικών αντιδράσεων. Η μεταχείριση που υφίσταται τις τελευταίες ημέρες το

Κρέας Μετά τον θάνατο του ζώου ο μυς μετατρέπεται σε κρέας με μια σειρά βιοχημικών αντιδράσεων. Η μεταχείριση που υφίσταται τις τελευταίες ημέρες το Κρέας Μετά τον θάνατο του ζώου ο μυς μετατρέπεται σε κρέας με μια σειρά βιοχημικών αντιδράσεων. Η μεταχείριση που υφίσταται τις τελευταίες ημέρες το προς σφαγή ζώο είναι κρίσιμη για την ποιότητα του κρέατος.

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1o 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο καθαρό νερό β. σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυµα γ. µόνο σε

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα. Ζάχαρη Κρέμες, σοκολάτες Αλεύρι, δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Μεταβολισμός

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Μεταβολισμός ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Μεταβολισμός ονομάζεται η αξιοποίηση της ενέργειας και των στοιχείων του περιβάλλοντος για την εκτέλεση βιοχημικών διεργασιών που γίνονται στα κύτταρα ενός ζωικού ή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου :

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Διαγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ «Άρθρο 137» Παγωτά 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Οι ονομασίες προϊόντων που απαριθμούνται στο Παράρτημα Ι χρησιμοποιούνται μόνον για τα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι σημαντικές επειδή: Αποτελούν βασικά δοµικά συστατικά του σώµατος Εξυπηρετούν ενεργειακές ανάγκες Ασκούν έλεγχο σε όλες τις βιοχηµικές διεργασίες

Είναι σημαντικές επειδή: Αποτελούν βασικά δοµικά συστατικά του σώµατος Εξυπηρετούν ενεργειακές ανάγκες Ασκούν έλεγχο σε όλες τις βιοχηµικές διεργασίες ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά) 2.2 ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ ΣΗΜΑΣΙΑ, 9 14 (απλή αναφορά), 2.4 ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ, σελ. 20 36 Οργανικές Ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων κατηγορίες υδατάνθρακες πρωτεΐνες νουκλεϊνικά οξέα λιπίδια Οι πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, νουκλεϊνικά οξέα

Διαβάστε περισσότερα

Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών

Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών Χημική σύσταση καρπού εσπεριδοειδών Εξαρτάται από τη γενετική του σύσταση αλλά επηρεάζεται (σε μεγάλο βαθμό) από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες, το υποκείμενο, την άρδευση-λίπανση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ωρίµανση του Σταφυλιού

Ωρίµανση του Σταφυλιού 1 Ωρίµανση του Σταφυλιού H ωρίµανση του σταφυλιού περνά από διάφορα στάδια-περιόδους: 1. Στο πρώτο στάδιο, η ρόγα είναι πράσινη από την παρουσία της χλωροφύλλης, ενώ η γεύση της έντονα ξινή, λόγω αυξηµένης

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις διάφορες διεργασίες που γίνονται μέσω των μεμβρανών. Eίναι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις της κατάψυξης στα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων

Επιδράσεις της κατάψυξης στα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων Επιδράσεις της κατάψυξης στα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων Η διαδικασία της καταψυξης (στάδια προκατάψυξης, καταψυξη, αποθήκευση σε κατάψυξη, απόψυξη) εάν διεξαχθεί κανονικά, θεωρείται γενικά, η καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της ΕΚΦΕ Εύβοιας Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της Απαραίτητα όργανα Προχοϊδα Σιφώνι Κωνική φιάλη Απαραίτητα υλικά 10 ml

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται :

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται : PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι πρωτεΐνες είναι τάξη θρεπτικών υλών με ιδιαίτερη σημασία για τους ζωντανούς οργανισμούς, γιατί αποτελούν την κύρια δομική ύλη τους. Περιεκτηκότητα μερικών τροφίμων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία

ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τη δομή και λειτουργικότητά τους. Ο γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδες φαινολικών ενώσεων

Ομάδες φαινολικών ενώσεων ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τη δομή και λειτουργικότητά τους. Ο γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Οι κύριες αλλοιώσεις του ελαιολάδου είναι : Η υδρόλυση Η οξείδωση Η υδρόλυση συμβαίνει κυρίως στο χρόνο πριν από την παραλαβή του ελαιολάδου

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Τα υποδεικνυόμενα ανώτατα

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 31 Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 Πολύ λίγοι υδρατμοί επιλογή σωστής θερμοκρασίας Οι θερμοκρασίες ποικίλουν ανάλογα με τον τύπο του ψωμιού. Το σιταρένιο ψωμί ψήνεται σε χαμηλότερες

Διαβάστε περισσότερα

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ Το AMINΕMAX παραλαμβάνεται από κανονική ενζυματική υδρόλυση με πρώτες ύλες από σπόρους σιτηρών και καλαμποκιού σε ισορροπία με μείγμα από ειδικά ένζυμα ( Έξω πρωτει πρωτεΐνάσες-

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ιατροφή. 1.5 Πρόσληψη Τροφής...39. Εισαγωγή. μέρος Α. Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13

Περιεχόμενα. ιατροφή. 1.5 Πρόσληψη Τροφής...39. Εισαγωγή. μέρος Α. Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13 Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13 μέρος Α ιατροφή κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Θρεπτικές Ύλες...28 1.2 Η ιατροφή ως Επιστήμη...30 1.3 O Ρόλος της Τροφής...32 1.4 Ενεργειακό Ισοζύγιο...34

Διαβάστε περισσότερα

Χρώμα και τρόφιμα. μαζί με τα πρόσθετα των τροφίμων

Χρώμα και τρόφιμα. μαζί με τα πρόσθετα των τροφίμων Φυσικές χρωστικές των τροφίμων Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός Χρώμα και τρόφιμα Χρώμα: βασικός παράγοντας στην εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Ένα τρόφιμο δεν τρώγεται αν δεν έχει το σωστό χρώμα. Χρώμα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Κεφάλαιο τρίτο 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που χρειάζονται με την διάσπαση των θρεπτικών ουσιών της τροφής τους. Οι οργανισμοί που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 817/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Αυγούστου 2013 για την τροποποίηση των παραρτημάτων II και III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ.

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ. χωνευτοί σ. 56 Nedbox χωνευτοί από 12 έως 56 στοιχεία σ. 58 από 1 έως 6 στοιχεία σ. 62 XL 3 160 από 48 έως 144 στοιχεία και ερµάρια διανοµής ισχύος XL 3 σ. 68 Ράγες, πλάτες στήριξης και µετώπες σ. 77 0

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.4. Να συμπληρώσετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις:

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.4. Να συμπληρώσετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗ 19-21 -10681 210 3824614 210 3847670 www.irakleitos.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ 1

Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ 1 Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ Τα φρούτα και λαχανικά υφίστανται µια φυσιολογική διεργασία, η οποία ονοµάζεται ωρίµανση. Η ωρίµανση συχνά είναι επιθυµητή για το

Διαβάστε περισσότερα