Φαινότυποι Σοβαρού Άσθματος

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φαινότυποι Σοβαρού Άσθματος"

Transcript

1 1 ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ-ΗΜΕΡΕΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΒΟΛΟΣ 2009 Φαινότυποι Σοβαρού Άσθματος Ελένη Τζωρτζάκη, MD, PhD, FCCP Λέκτορας Πνευμονολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστημίου Κρήτης

2 Τι είναι φαινότυπος? Τα εμφανή χαρακτηριστικά ενός οργανισμού που προκύπτουν από την αλληλεπίδραση του γενετικού του υλικού με το περιβάλλον. Γιατί είναι σημαντικό να καθορισθεί ο φαινότυπος στο Άσθμα? Διότι μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της παθογένειας και της γενετικής που καθορίζουν τελικά τον συγκεκριμένο φαινότυπο.

3 Σοβαρό ή Δύσκολο ή Refractory Άσθμα 5-10 % των ασθενών με Άσθμα O όρος αφορά ασθενείς με μη ανταποκρινόμενο άσθμα που παραμένει δύσκολο να ελεγχθεί παρά την εκτεταμένη επαναξιολόγηση της διάγνωσης και της θεραπείας και μετά από παρακολούθηση τουλάχιστον 6 μηνών από έναν ειδικό για το άσθμα. Προϋποθέτει ότι: Άλλες καταστάσεις έχουν αποκλεισθεί Οι εκλυτικοί παράγοντες έχουν ελεγχθεί Ο ασθενής λαμβάνει σωστά την αγωγή ERS 1999 ATS 2000 GINA 2006 NAEPP 2007

4 Επαναξιολόγηση της αρχικής Διάγνωσης Ι Ιστορικό Άσθματος Παροξυσμοί Περιβαλλοντική έκθεση Συνοσηρότητες Chanez et al JACI 2007

5 Συνοσηρότητες L-P. Boulet. ERJ 2009

6 L-P. Boulet. ERJ 2009

7 Επαναξιολόγηση της αρχικής Διάγνωσης ΙΙ Φυσική εξέταση Εκτίμηση βαρύτητας Προγνωστικοί δείκτες Chanez et al JACI 2007

8 ENFUMOSA ERJ 2003 Miller MK, et al JACI 2005 Chanez et al JACI 2007 Εκτίμηση Παραγόντων Κινδύνου Φύλο (γυναίκες) Ορμόνες (καταμήνιος κύκλος, εγκυμοσύνη) Παχυσαρκία Κάπνισμα Ατοπία από την παιδική ηλικία Αναπνευστικοί ιοί (rhinovirus) Ενδοκυττάρια Βακτήρια (Chlamydia) Πνευμονία Ειδικά αλλεργιογόνα (κατσαρίδα, Alternaria). ENFUMOSA και TENOR έχουν δείξει ότι το σοβαρό άσθμα είναι λιγότερο ατοπικό συγκριτικά με το ήπιο, και με τα παιδιά (Αllergy may have some protective effects on FEV1). Χρόνια έκθεση σε επαγγελματικά αντιγόνα και ρύπους μπορεί να οδηγήσει σε προοδευτικά επιδεινούμενη νόσο και μερικές φορές σε σοβαρό άσθμα το οποίο είναι δύσκολο να αναστραφεί ακόμα και μετά την απομάκρυνση από την έκθεση (plus interactions with other environmental factors).

9 Πως καθορίζεται ο φαινότυπος στο Σοβαρό Άσθμα?? Ερωτηματολόγια ελέγχου του άσθματος Αναπνευστική λειτουργία (small airway function, dynamic hyperinflation) Εκτίμηση της φλεγμονής των αεραγωγών (Sputum cell counts & supernatants, ENO, Breath Condensate) Ιστορικό Παροξύνσεων (OCS, hospital, life-threatening episodes) Chanez et al JACI 2007

10 ENFUMOSA:163 ασθενείς (SARP) SARP: 204 ασθενείς

11 ENFUMOSA ERJ 2003 Early disease onset (age < 12 years) was associated with longer disease duration and more urgent health care, especially intensive care. Later disease onset (age>12 years) was associated with lower lung function and sinopulmonary infections.

12 Κατηγοριοποίηση Φαινοτύπων Κλινικοί φαινότυποι Φαινότυποι σχετιζόμενοι με εκλυτικούς παράγοντες Φαινότυποι σχετιζόμενοι με το είδος της φλεγμονής Wenzel S.

13 Αλληλοεπικάλυψη φαινοτύπων Π.χ. το άσθμα από ασπιρίνη (φαινότυπος σχετιζόμενος με εκλυτικό παράγοντα) έχει ακόμα χαρακτηριστεί -ως άσθμα όψιμης έναρξης (κλινικός φαινότυπος) και -ως ηωσινοφιλικό άσθμα (φαινότυπος σχετιζόμενος με το είδος της φλεγμονής)

14 Αλληλοεπικάλυψη φαινοτύπων

15 Κλινικοί Φαινότυποι

16 Κλινικοί φαινότυποι: Συνεχή συμπτώματα και συχνές παροξύνσεις (including near-fatal episodes) και όχι απαραίτητα με διαταραχή στην FEV1 Μόνιμη απόφραξη αεραγωγών (σχετίζεται με περιφερική ηωσινοφιλία και ιστορικό καπνίσματος). Άσθμα ανθεκτικό στην θεραπεία Φαινότυπος που σχετίζεται με την ηλικία έναρξης της νόσου Chanez et al JACI 2007

17 Άσθμα με συχνούς παροξυσμούς (Exacerbation-prone asthma) Αποτελεί περίπου το 40% των ασθενών με Σοβαρό Άσθμα (SARP) Συχνές και σοβαρές παροξύνσεις. Acute severe exacerbations in susceptible asthmatics activate pathways of inflammation and remodelling resulting in deterioration of lung function. Accelerated loss of lung function in turn puts these patients at increased risk of recurrent exacerbation resulting in a vicious cycle that may promote the exacerbation-prone phenotype. Doughertyw & Fahy. Clinical and Experimental Allergy, 2009.

18 Προδιαθεσικοί παράγοντες : -χαμηλή FEV1, -κάπνισμα -αφρικανική φυλή, -πρώιμη έναρξη νόσου, -παχυσαρκία Άσθμα με συχνούς παροξυσμούς (Exacerbation-prone asthma) -ΓΟΠ, παραρινοκολπίτιδα /ιγμορίτιδα -ιστορικό παροξύνσεων μετά από ασπιρίνη ή ΜΣΑΦ, ή πριν τα έμμηνα, -ψυχιατρικές διαταραχές (κατάθλιψη ή αγχώδης συνδρομή) -έλλειψη/μείωση της παραγωγής των επιθηλιακών anti-viral type I IFNs -Ιογενείς λοιμώξεις επί ατοπίας Doughertyw & Fahy. Clinical and Experimental Allergy, 2009.

19 Μοντέλο παρόξυνσης Βρογχικού Άσθματος από Ιούς Viral infection results in the production of pro-inflammatory cytokines and chemokines, and the recruitment of inflammatory cells to the airway. This process may be amplified by extrinsic or intrinsic host factors, such as cigarette smoking, epithelial cell deficiency of IFN-b or IFN-l, or exposure to allergen. Doughertyw & Fahy. Clinical and Experimental Allergy, 2009.

20 ** Clinical and Experimental Allergy, 2007 Lung function and blood gases of NFA patients when in stable condition were similar to mild-to moderate, but not severe, asthmatic patients. NFA patients were taking less corticosteroids and were less compliant to prescribed asthma medications

21 Sputum and blood inflammatory cell count of NFA patients when in stable condition, were similar to mildto moderate, but not severe, asthmatic patients

22 Άσθμα με μόνιμη απόφραξη Χαρακτηρίζεται από σημαντικού βαθμού μόνιμη απόφραξη των αεραγωγών. Jongepier H, et al. Clin Exp. Allergy 2004 Covar RA, et al. AJRCCM 2004 Sandford AJ, et al. JACI 2000 Wenzel S et al. AJRCCM 1999 Οφείλεται σε μείωση, από την νεαρή ηλικία αλλά και αυξημένη έκπτωση κατά την ενήλικο ζωή, της πνευμονικής λειτουργίας. Μόνο longitudinal μελέτες θα μπορούσαν να απαντήσουν αν η έκπτωση της πνευμονικής λειτουργίας γίνεται σταδιακά ή αν χαρακτηρίζεται από οξέα επεισόδια επιδείνωσης. Γενετική προδιάθεση που έχει συνδεθεί με το γονίδιο ADAM33 Anneke ten Brinke Curr Opin in Allergy and Clinical Immun 2008

23 Normal bronchial mucosa Δομικές βλάβες και Αναδιαμόρφωση του επιθηλίου Εpithelial damage and basement membrane thickening of the bronchial mucoasa. The lamina propria is thickened with inflammation and numerous capillaries. The ASM layer is thickened. Anneke ten Brinke Curr Opin in Allergy and Clinical Immun 2008

24 Παράγοντες κινδύνου για μόνιμη απόφραξη: Άσθμα με έναρξη κατά την ενήλικο ζωή (associated with an increased decline in lung function in particular in nonatopic patients, possibly related to persistent infection) Γυναικείο φύλο (female sex hormones, airway geometry, differences in deposition of ICSs, or genetic factors) Κάπνισμα (airway inflammation, with a predominance of neutrophils instead of eosinophils plus, oxidative stress) Λοιμώξεις (Chlamydophila Pneum, Mycoplasma pulmonis, persistent adenoviral inf) Ο φαινότυπος των συχνών παροξύνσεων Επαγγελματική έκθεση Αυξημένη Βρογχική υπεραντιδραστικότητα Ηωσινοφιλική φλεγμονή Anneke ten Brinke Curr Opin in Allergy and Clinical Immun 2008

25 Άσθμα ανθεκτικό στη Θεραπεία Πρόκειται για Σοβαρό άσθμα με αντοχή στα κορτικοστεροειδή Πολλοί και διαφορετικοί λόγοι: -Abnormalities in histone deacetylation pathways, -overexpression of the non-functional glucocorticoid receptor β, -or transcription-factor interference with corticosteroid binding to the functional glucocorticoid receptor α. Οι ασθενείς δεν απαντούν είτε επειδή δεν έχουν φλεγμονή (π.χ. απουσία ηωσινοφίλων), είτε επειδή έχουν διαφορετικό τύπο φλεγμονής (π.χ. ουδετερόφιλα) που δεν απαντά ή απαντά ελάχιστα στα στεροειδή. Φτωχή απάντηση στα κορτικοστεροειδή των καπνιστών ασθενών με άσθμα (υψηλά επίπεδα ουδετερόφιλων) Barnes PJ, et al ERJ 2005 Bacci E, et al. CHEST 2006 Cox G, et al. CHEST 1999

26 Φαινότυπος σχετιζόμενος με την ηλικία έναρξης Ασθενείς με πρώιμη έναρξη άσθματος (πριν από τα 12 έτη) έχουν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν διάφορες αλλεργίες από ότι οι ασθενείς με όψιμη έναρξη. Οι ασθενείς με πρώιμη έναρξη του Άσθματος συνήθως έχουν ιστορικό εκζέματος και οικογενειακό ιστορικό άσθματος. Το άσθμα πρώιμης έναρξης φαίνεται να είναι λιγότερο ετερογενής νόσος από ότι το άσθμα όψιμης έναρξης το οποίο σχετίζεται με πολλούς παράγοντες, όπως αλλεργίες, λοιμώξεις κ.α.

27 Chanez et al JACI 2007 Lee J et al AJRCCM 2006 Tantisira KG, et al. Hum Mol Gen 2004 Sandford AJ et al. JACI 2000 Γενετική κλινικών φαινοτύπων Το γονίδιο ADAM33 έχει συνδεθεί με αυξημένη Βρογχική Υπεραντιδραστικότητα, έκπτωση της αναπνευστικής λειτουργίας αλλά και με σοβαρές παροξύνσεις (near-fatal). Πολυμορφισμοί στα γονίδια TGF-ß1, IL-4, και IL-4Ra έχουν συνδεθεί με χαμηλή FEV1 και τα IL-4 και IL-4Ra, με το φαινότυπο που χαρακτηρίζεται από σοβαρές παροξύνσεις. Πολυμορφισμοί στα γονίδια Corticotrophin-releasing hormone receptor-1 και b2-adrenoceptor έχουν συνδεθεί με το Σοβαρό άσθμα μειώνοντας την ανταπόκριση στην θεραπεία. Αλληλεπιδράσεις γονιδίων- περιβάλλοντος, π.χ. γονικό κάπνισμα Είναι σημαντικό οι γενετικές μελέτες να αφορούν καλά καθορισμένους φαινότυπους.

28 Φαινότυποι σχετιζόμενοι με εκλυτικούς παράγοντες

29 Αλλεργικό Άσθμα Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία (συνήθως στην παιδική. Οικογενειακό ιστορικό και πρώιμη έκθεση σε αλλεργιογόνα Γιατί κάποια παιδιά θα εμφανίσουν άσθμα ενώ άλλα μη αναπνευστικές αλλεργικές εκδηλώσεις δεν είναι γνωστό. Συνήθως η παρουσία αλλεργικών εκδηλώσεων σχετίζεται με καλύτερη αναπνευστική λειτουργία αλλά με περισσότερες παροξύνσεις Ο τύπος της φλεγμονής στο ατοπικό άσθμα είναι παρόμοια με το μηατοπικό (Th2 cytokines or IgE, in both). Στοχευόμενες θεραπείες όπως ανοσοθεραπεία ή μονοκλωνικά αντισώματα.

30 Άσθμα από ασπιρίνη Συχνός φαινότυπος στο σοβαρό Άσθμα. Σχετίζεται με αύξηση των λευκοτριενίων στους αεραγωγούς και υψηλά επίπεδα ηωσινοφίλων στον ιστό και στο αίμα. Περίπου τα 20-28% των ασθενών με άσθμα είναι ευαίσθητοι στην ασπιρίνη και στα NSAID. Συχνά η ευαισθησία στην ασπιρίνη συνοδεύεται από χρόνια ρινίτιδα και ρινικούς πολύποδες. Εμφανίζεται συνήθως κατά την 3η με 4η δεκαετία της ζωής σε ανθρώπους που δεν παρουσίαζαν προηγουμένως ευαισθησία. Από τη στιγμή που εμφανίζεται η ευαισθησία ισχύει για όλη η ζωή. Η αντίδραση εμφανίζεται μισή έως 2 ώρες μετά και συνήθως υποχωρεί δύσκολα. Φτωχή ανταπόκριση στα στεροειδή. Χαρακτηρίζεται από βαριά παρόξυνση άσθματος (που μπορεί να φθάσει ως το αναπνευστικό arrest), ρινίτιδας με ρινόρροια και δακρύρροια, flushing (υπεραιμία προσώπου),συμπτώματα από το ΓΕΣ. Γενετικές μελέτες έχουν δείξει μεταλλάξεις στο μονοπάτι της σύνθεσης των λευκοτριενίων. Βεβαίως αυτό δεν μπορεί να εξηγήσει από μόνο του την ενήλικο έναρξη της νόσου, και έτσι προτείνεται και το περιβάλλον (ιοί) στην παθογένεση. Chanez et al JACI 2007

31 Εμμηνο-εξαρτώμενο Άσθμα Αναφέρεται σε μικρό ποσοστό γυναικών με άσθμα, αλλά μπορεί να εκδηλωθεί ως Σοβαρό. Ο ακριβής μηχανισμός δεν είναι γνωστός. Τα οιστρογόνα αλλά και η προγεστερόνη ανάλογα με τις συνθήκες μπορεί να δράσουν ως προ-ή αντιφλεγμονώδεις. Υπάρχουν πολύ λίγες μελέτες σε ανθρώπους οι οποίες όμως αναφέρουν επιδείνωση της φλεγμονής σε ευπαθείς γυναίκες πριν την έμμηνο ρύση. Oguzulgen IK, et al. J Asthma 2002

32 Φαινότυποι σχετιζόμενοι με το είδος της φλεγμονής

33 Ηωσινοφιλικό Άσθμα Η εμμένουσα ηωσινοφιλική φλεγμονή στο Σοβαρό Άσθμα συνήθως συνδέεται με το άσθμα ενηλίκου (adult-onset disease) και την ευαισθησία στην ασπιρίνη. Συνήθως η συμπτωματολογία είναι έντονη, η νόσος δεν ελέγχεται και χαρακτηρίζεται από αυξημένο αριθμό παροξύνσεων. Η ηωσινοφιλική φλεγμονή φαίνεται ότι χαρακτηρίζει μεγαλύτερο ποσοστό ασθματικών ασθενών από ότι πιστεύονταν, αφού η φλεγμονή μπορεί να υπάρχει στους απομακρυσμένους αεραγωγούς οι οποίοι δεν είναι δυνατόν να προσεγγισθούν με τις συνήθεις μεθόδους (πτύελα, ενδοβρογχικές βιοψίες, κλπ) Ο προσδιορισμός του ηωσινοφιλικού φαινότυπου είναι σημαντικός διότι μπορεί να κατευθύνει την θεραπεία. Wensel S. Lancet 2006

34 Προσαρμογή της θεραπείας ανάλογη της ηωσινοφιλικής φλεγμονής The Treatment was designed to lower the number of sputum eosinophils to less than 3% of the total inflammatory cells Λιγότερες σοβαρές παροξύνσεις Wensel S. Lancet 2006 Miller M et al JACI 2005

35 Ουδετεροφιλικό Άσθμα Ordonez CL, et al. AJRCCM 2000 Green RH, et al. Thorax 2002 Wenzel S et al. JACI 2003 Simpson JL, et al. AJRCCM 2005 Χαρακτηρίζει κυρίως το Σοβαρό Άσθμα (μελέτες κυρίως από νεκροψίες ασθενών μετά από θανατηφόρες παροξύνσεις). Αιτιολογία άγνωστη. Εξωγενείς παράγοντες: το κάπνισμα, η επαγγελματική έκθεση, οι ιογενείς λοιμώξεις, οι υψηλές δόσεις CS (οδηγούν στην μείωση της απόπτωσης των ουδετεροφίλων). Σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα των: IL-8, Neutrophil elastase, and MMP-9. Η δράση τους αλλοιώνει τις δομές των αεραγωγών οδηγώντας σε χαμηλή FEV1. Φτωχή απάντηση στα ΚΣ. Μπορεί να εξηγήσει την αντοχή στα ΚΣ σε ασθματικούς ασθενείς που καπνίζουν.

36 Ακοκκιοκυτταρικό Άσθμα Απουσία φλεγμονωδών κυττάρων (ηωσινόφιλα, ουδετερόφιλα, λεμφοκύτταρα) Ενεργοποίηση τοπικών κυττάρων όπως μαστοκύτταρα, επιθηλιακά ή μυικά κύτταρα Μελέτες έχουν δείξει ότι αυτοί οι ασθενείς δεν απαντούν στα κορτικοειδή και μάλιστα μπορεί να βελτιωθούν από την μείωση τους. Η φλεγμονή μπορεί να αυξηθεί κατά την διάρκεια των παροξυσμών ή σαν απάντηση στη μείωση των κορτικοειδών. Wensel S. Lancet 2006

37 Πως αλληλο-επικαλύπτονται οι Φαινότυποι του Σοβαρού Άσθματος? Wensel S. Lancet 2006

38 Διαχείριση του Σοβαρού Άσθματος: Σχόλια Τα εισπνέομενα ΚΣ και τα βρογχοδιασταλτικά παραμένουν οι ακρογωνιαίοι λίθοι της θεραπείας. Τα ΚΣ μπορεί να αποδειχθούν λιγότερο αποτελεσματικά. Συνήθως δίνονται σε μεγάλες δόσεις (αυξημένες ανεπιθύμητες ενέργειες) Πρόσφατες μελέτες υποστηρίζουν ότι η παρεντερική χορήγηση Τριαμκινολόνης μειώνει τα επίπεδα των ηωσινοφίλων στα πτύελα και βελτιώνει την αναπνευστική λειτουργία των ασθενών σε μικρό χρονικό διάστημα (ten Brinke A, et al. AJRCCM 2004). Τα στεροειδή βεβαίως δεν επηρεάζουν το μονοπάτι των λευκοτριενίων (Gyllfors P, et al. JACI 2006). LABAs :η πιο αποτελεσματική add-on θεραπεία SABAs : θεμελιώδους σημασίας σε όλα τα επίπεδα βαρύτητας. Προσοχή στην κατάχρηση τους διότι μπορεί να καταλήξει σε απώλεια της δράσης τους ή σε παρεμπόδιση της δράσης των ΚΣ. Εκπαίδευση του ασθενούς, έλεγχος του περιβάλλοντος, σωστή χρήση των φαρμάκων.

39 Σας ευχαριστώ University Hospital, Heraklion Crete

Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών

Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών Δρ. Κατσούλης Κωνσταντίνος Δντης Πνευμονολογικής κλινικής 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Ορισμός του άσθματος σήμερα Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα. Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία»

Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα. Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία» Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία» The common disease asthma is probably not a single disease, but rather a complex

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.

Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. «Σισμανόγλειο» Βιολογικοί δείκτες Ορισμός Ο βιολογικός δείκτης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα όψιμης έναρξης. Πορπόδης Κωνσταντίνος Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ

Άσθμα όψιμης έναρξης. Πορπόδης Κωνσταντίνος Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ Άσθμα όψιμης έναρξης Πορπόδης Κωνσταντίνος Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ατοπία Παράγοντες Κινδύνου (για την έναρξη του άσθματος) Ερεθιστικές ουσίες ΦΛΕΓΜΟΝΗ Βρογχική Υπεραντιδραστικότητα

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα στα παιδιά: ομοιότητες και διαφορές με τους ενήλικες Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα και κάπνισμα. ποιο κοντά στη ΧΑΠ ή άλλη νόσος Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Συμβουλευτικές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ XOLAIR ΣΤΟ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ. Ελευθέριος Ζέρβας 7 η Κλινική και Κέντρο Άσθματος «ΣΩΤΗΡΙΑ»

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ XOLAIR ΣΤΟ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ. Ελευθέριος Ζέρβας 7 η Κλινική και Κέντρο Άσθματος «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ XOLAIR ΣΤΟ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ Ελευθέριος Ζέρβας 7 η Κλινική και Κέντρο Άσθματος «ΣΩΤΗΡΙΑ» Σε ποιους ασθενείς χορηγήσαμε Xolair? Τι πετύχαμε σε φαινοτύπους του σοβαρού άσθματος?

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Άσθματος 2016 Μύθοι και Πραγματικότητα 5 top άρθρα με θέμα «Αμφιλεγόμενα Θέματα στο άσθμα»

Σεμινάριο Άσθματος 2016 Μύθοι και Πραγματικότητα 5 top άρθρα με θέμα «Αμφιλεγόμενα Θέματα στο άσθμα» Σεμινάριο Άσθματος 2016 Μύθοι και Πραγματικότητα 5 top άρθρα με θέμα «Αμφιλεγόμενα Θέματα στο άσθμα» ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΚΠΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Ροβίνα Πνευμονολόγος 1η Παν/κή Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «η Σωτηρία» Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Όχι (?)..

Νικολέττα Ροβίνα Πνευμονολόγος 1η Παν/κή Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «η Σωτηρία» Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Όχι (?).. Νικολέττα Ροβίνα Πνευμονολόγος 1η Παν/κή Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «η Σωτηρία» Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Όχι (?).. Υπόθεση: Η φλεγμονή των αεραγωγών ευθύνεται για τις κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

Φαινότυποι. Πορπόδης Κωνσταντίνος Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ

Φαινότυποι. Πορπόδης Κωνσταντίνος Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ Φαινότυποι Πορπόδης Κωνσταντίνος Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ NAEPP 1997, ERS 1999, GINA 2002, ATS & SARP 2002, ENFUMOSA 2003, BIOAIR 2005 TENOR 2004, Paris 2007, ERS 2008, PSACI 2008, WHO 2009, U-BIOPRED

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιβιοτικά στο άσθμα. Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος

Τα αντιβιοτικά στο άσθμα. Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος Τα αντιβιοτικά στο άσθμα Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος Antibiotics should be restricted to patients with pneumonia or to patients who did not respond to other treatments. British guidelines on the management

Διαβάστε περισσότερα

Βρογχικό άσθμα. Ενότητα 4: Αποφρακτικά νοσήματα

Βρογχικό άσθμα. Ενότητα 4: Αποφρακτικά νοσήματα Βρογχικό άσθμα Ενότητα 4: Αποφρακτικά νοσήματα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΑΣΘΜΑ Είναι ένα από τα συχνότερα χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Το σοβαρό άσθμα τα παιδιά. Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδοπνευμονολογική Μονάδα Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης

Το σοβαρό άσθμα τα παιδιά. Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδοπνευμονολογική Μονάδα Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Το σοβαρό άσθμα τα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδοπνευμονολογική Μονάδα Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Εισαγωγή Τα περισσότερα παιδιά με άσθμα ανταποκρίνονται καλά στη

Διαβάστε περισσότερα

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Υπέρτατη Ιπποκρατική εντολή στον Ιατρό είναι ωφελέειν ή μη βλάπτειν Μία από τις βασικότερες αρχές της μοντέρνας ιατρικής:

Διαβάστε περισσότερα

"Τα πολλαπλά πρόσωπα του άσθματος"

Τα πολλαπλά πρόσωπα του άσθματος "Τα πολλαπλά πρόσωπα του άσθματος" Νίκη Γεωργάτου-Παπαγεωργίου Πνευμονολόγος 1980 Γιώργος Τρακόπουλος Να πας στο τμήμα αλλεργίας του Brompton Prof. Peppys is gone Brompton Hospital - 1981 Α Β Κay, Professor

Διαβάστε περισσότερα

LAΜA στο άσθμα: Έχουν θέση; Ναι

LAΜA στο άσθμα: Έχουν θέση; Ναι LAΜA στο άσθμα: Έχουν θέση; Ναι Γεώργιος Χειλάς Πνευμονολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Μονάδας Α Κλινικής Εντατικής Θεραπείας-ΕΚΠΑ Συντονιστής Ομάδας ΧΑΠ Ε.Π.Ε. Μουσκαρινικοί υποδοχείς

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Βήχας ισοδύναμος άσθματος Cough Variant Asthma

Βήχας ισοδύναμος άσθματος Cough Variant Asthma 5 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2016 «ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ» Βήχας ισοδύναμος άσθματος Cough Variant Asthma Βιττωράκης Στυλιανός MD, PhD Πνευμονολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ Σοβαρό άσθμα Ελευθέριος Ζέρβας, Πνευμονολόγος Επιμελητής Α ΕΣΥ 7 η Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Conflict of interest (Δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων)

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαχείριση σοβαρού άσθματος

Θεραπευτική διαχείριση σοβαρού άσθματος Θεραπευτική διαχείριση σοβαρού άσθματος Ροβίνα Νικολέττα Λέκτορας Πνευμονολογίας - Εντατικής Θεραπείας, ΕΚΠΑ Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» Κατευθυντήριες οδηγίες για το σοβαρό

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Oρισμοί, παράγοντες κινδύνου και φαινότυποι

Σοβαρό άσθμα: Oρισμοί, παράγοντες κινδύνου και φαινότυποι Ανασκόπηση Σοβαρό άσθμα: Oρισμοί, παράγοντες κινδύνου και φαινότυποι Πέννυ Μωραϊτάκη, Δέσποινα Παπαμιχαήλ, Νίκη Γεωργάτου 5 η Πνευμονολογική Κλινική, Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακα «Σωτηρία», Αθήνα Λέξεις-

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Λεπτίνης, της Αδιπονεκτίνης και της Γρελίνης στο Άσθµα στη σταθερή νόσο και στην παρόξυνση

Ο ρόλος της Λεπτίνης, της Αδιπονεκτίνης και της Γρελίνης στο Άσθµα στη σταθερή νόσο και στην παρόξυνση Ο ρόλος της Λεπτίνης, της Αδιπονεκτίνης και της Γρελίνης στο Άσθµα στη σταθερή νόσο και στην παρόξυνση ΑΓΟΡΗ ΤΣΑΡΟΥΧΑ, ΖΩΗ ΑΝΙΗΛ, ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΑΛΛΗ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΙΑΣ, ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΩΣΤΙΚΑΣ, ΜΑΡΚΟΣ ΜΗΝΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία Α. Καδίτης Παιδίατρος-Παιδοπνευμονολόγος Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» National Asthma Education

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα και συνυπάρχουσες παθήσεις: τι μας απασχολεί; Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Το σοβαρό άσθμα στα παιδιά: προβλήματα και λύσεις

Το σοβαρό άσθμα στα παιδιά: προβλήματα και λύσεις Το σοβαρό άσθμα στα παιδιά: προβλήματα και λύσεις Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Υπεύθυνος Παιδοπνευμονολογικής Μονάδας Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Θράκης Εισαγωγή Το άσθμα είναι μια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα

Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα Ειδικά Άρθρα για το Άσθμα Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα Ελένη Γ. Τζωρτζάκη 1, Alberto Papi 2, Νικόλαος Μ. Σιαφάκας 1 1 Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική

Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιατρικής Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας των πολυμορφισμών

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: φλεγμονή

Σοβαρό άσθμα: φλεγμονή Ειδικά Άρθρα για το Άσθμα Σοβαρό άσθμα: φλεγμονή Νικολέττα Ροβίνα 1, Simonetta Baraldo 2, Marina Saetta 2 1 1 η Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» Ιατρική Σχολή, Εθνικό Καποδιστριακό

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΡΟΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ F = k. l Εκπτυξη θώρακος Είσοδος αέρος στους πνεύµονες Σύσπαση εισπνευστικών µυών

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία άσθματος σε παιδιά και έφηβους: προβλήματα και λύσεις

Θεραπεία άσθματος σε παιδιά και έφηβους: προβλήματα και λύσεις Θεραπεία άσθματος σε παιδιά και έφηβους: προβλήματα και λύσεις Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδοπνευμονολογική Μονάδα Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Εισαγωγή Το βρογχικό άσθμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο αλληλοεπικάλυψης στο Άσθµα και στη ΧΑΠ Υπαρκτή οντότητα ή όχι;

Σύνδροµο αλληλοεπικάλυψης στο Άσθµα και στη ΧΑΠ Υπαρκτή οντότητα ή όχι; Σύνδροµο αλληλοεπικάλυψης στο Άσθµα και στη ΧΑΠ Υπαρκτή οντότητα ή όχι; Πασχάλης Στειρόπουλος Πανεπιστηµιακή Πνευµονολογική Κλινική ΠΘ ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης Οι παρουσιάσεις στοχεύουν σε εκπαιδευτικούς σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

«ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ (ΑΝΑΦΟΡΑ)»

«ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ (ΑΝΑΦΟΡΑ)» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Π.2.3 «ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ (ΑΝΑΦΟΡΑ)» για το ΥΠΟΕΡΓΟ 1 της Πράξης: «ΘΑΛΗΣ- Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών- Ωρίμανση της μη ειδικής ανοσίας: επιρροή

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεύοντας το άσθμα με βάση του βιολογικούς δείκτες: Επιστημονική φαντασία ή εικόνες από το άμεσο μέλλον;

Θεραπεύοντας το άσθμα με βάση του βιολογικούς δείκτες: Επιστημονική φαντασία ή εικόνες από το άμεσο μέλλον; Ανασκόπηση Θεραπεύοντας το άσθμα με βάση του βιολογικούς δείκτες: Επιστημονική φαντασία ή εικόνες από το άμεσο μέλλον; Ανδριάνα Ι. Παπαϊωάννου, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας, Στέλιος Λουκίδης, Σπυρίδων Παπίρης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ, 2010 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΑΥΡΑ ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ματάλα Λύδα-Αντωνία Παναγιωτάκος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση ασθενούς με σοβαρό άσθμα. Στέλιος Λουκίδης MD FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ ERS chairman group 5.2

Διαχείριση ασθενούς με σοβαρό άσθμα. Στέλιος Λουκίδης MD FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ ERS chairman group 5.2 Διαχείριση ασθενούς με σοβαρό άσθμα Στέλιος Λουκίδης MD FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ ERS chairman group 5.2 Conflicts [Honorarium fees] AstraZeneca Greece & Bulgaria & Poland Boehringer Ingelheim Greece Chiesi

Διαβάστε περισσότερα

Συνοσηρότητα στο σοβαρό άσθμα. Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος

Συνοσηρότητα στο σοβαρό άσθμα. Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος Συνοσηρότητα στο σοβαρό άσθμα Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος Συνοσηρότητα στο άσθμα μπορεί Να αλλάζει τον φαινότυπο του άσθματος Να είναι μέρος κοινής διαδικασίας φλεγμονής Να εμπλέκεται στην αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες φλεγμονής στο άσθμα. ΣΤΕΛΙΟΣ ΛΟΥΚΙΔΗΣ Πανεπιστημιακή κλινική ΝΝΘΑ

Δείκτες φλεγμονής στο άσθμα. ΣΤΕΛΙΟΣ ΛΟΥΚΙΔΗΣ Πανεπιστημιακή κλινική ΝΝΘΑ Δείκτες φλεγμονής στο άσθμα ΣΤΕΛΙΟΣ ΛΟΥΚΙΔΗΣ Πανεπιστημιακή κλινική ΝΝΘΑ Μηχανισμοί που συμμετέχουν στον ορισμό του άσθματος. Προδιαθεσικοί παράγοντες (για ανάπτυξη άσθματος) ΦΛΕΓΜΟΝΗ Βρογχική Υπεραντιδραστικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός ΧΑΠ. Ορισμός άσθματος. Σύνδρομο αλληλοεπικάλυψης Άσθματος και ΧΑΠ. Γεώργιος Χειλάς

Ορισμός ΧΑΠ. Ορισμός άσθματος. Σύνδρομο αλληλοεπικάλυψης Άσθματος και ΧΑΠ. Γεώργιος Χειλάς Σύνδρομο αλληλοεπικάλυψης Άσθματος και ΧΑΠ Γεώργιος Χειλάς Πνευμονολόγος Επικουρικός Επιμελητής Πνευμονολογικής Μονάδας Α ΚΕΘ - ΕΚΠΑ ΣυντονιστήςΟμάδαςΧΑΠΕ.Π.Ε. Ορισμός ΧΑΠ Η ΧΑΠ, μια συχνή νόσος που μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Φαινότυποι & Ενδότυποι Σοβαρού Άσθματος. Ελευθέριος Ζέρβας, Πνευμονολόγος Επιμελητής Α ΕΣΥ 7 η Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Ν.Θ.

Φαινότυποι & Ενδότυποι Σοβαρού Άσθματος. Ελευθέριος Ζέρβας, Πνευμονολόγος Επιμελητής Α ΕΣΥ 7 η Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Ν.Θ. Φαινότυποι & Ενδότυποι Σοβαρού Άσθματος Ελευθέριος Ζέρβας, Πνευμονολόγος Επιμελητής Α ΕΣΥ 7 η Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Conflict of interest (Δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων) Συμμετοχή

Διαβάστε περισσότερα

«Καπνιστές ασθµατικοί: Χρειάζονται διαφορετική φαρµακευτική αντιµετώπιση;»

«Καπνιστές ασθµατικοί: Χρειάζονται διαφορετική φαρµακευτική αντιµετώπιση;» «Καπνιστές ασθµατικοί: Χρειάζονται διαφορετική φαρµακευτική αντιµετώπιση;» Νικολέττα Ροβίνα Πνευµονολόγος, Επιµελήτρια Β 1η Παν/κή Πνευµονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «η Σωτηρία» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις ανεπτυγµένες χώρες

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονώδεις Δείκτες στο Σοβαρό Άσθμα Παρόν και Μέλλον Κωνσταντίνος Θ. Κωστίκας, MD, FCCP Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Φλεγμονώδεις Δείκτες στο Σοβαρό Άσθμα Παρόν και Μέλλον Κωνσταντίνος Θ. Κωστίκας, MD, FCCP Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Θεσσαλίας . Συνάντηση Ομάδας Άσθματος 2009 Φλεγμονώδεις Δείκτες στο Σοβαρό Άσθμα Παρόν και Μέλλον Κωνσταντίνος Θ. Κωστίκας, MD, FCCP Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Φλεγμονώδεις Δείκτες στο Σοβαρό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές:

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές: ιαπανεπιστηµιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών Κλινική Φαρµακολογία- Θεραπευτική ΧΑΠ ιπλωµατική εργασία: Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗς ΧΑΠ &ΤΟΥ ΒΡΟΓΧΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ Π.Φ.Υ Συχνή πάθηση, που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της ΧΑΠ: νεώτερα δεδοµένα. Καθηγητής: : N.M.Σιαφάκας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Κρήτης

Παθογένεια της ΧΑΠ: νεώτερα δεδοµένα. Καθηγητής: : N.M.Σιαφάκας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Κρήτης Παθογένεια της ΧΑΠ: νεώτερα δεδοµένα Καθηγητής: : N.M.Σιαφάκας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Κρήτης Ορισµός της ΧΑΠ Η Χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια (ΧΑΠ) χαρακτηρίζεται από απόφραξη των αεραγωγών, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟ ΑΝΤΙ-IgE ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟ ΑΝΤΙ-IgE ΘΕΡΑΠΕΙΑ . ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟ ΑΝΤΙ-IgE ΘΕΡΑΠΕΙΑ Ελευθέριος Ζέρβας Πνευμονολόγος, Επιμελητής A ΕΣΥ Συντονιστής Ομάδας Άσθματος ΕΠΕ 7 η Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Ποιες οι επίσημες ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες φλεγμονής στο άσθμα. ΣΤΕΛΙΟΣ ΛΟΥΚΙΔΗΣ MD FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ

Δείκτες φλεγμονής στο άσθμα. ΣΤΕΛΙΟΣ ΛΟΥΚΙΔΗΣ MD FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ Δείκτες φλεγμονής στο άσθμα ΣΤΕΛΙΟΣ ΛΟΥΚΙΔΗΣ MD FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ Παθογένεια άσθματος Αλλεργιογόνο Μακροφάγο Th2 κύτταρο Δενδριτικό Μαστοκύτταρο Ουδετερόφιλο Βύσμα βλέννας Ηωσινόφιλο Καταστροφή επιθηλίου

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Νίκος Παπαδόπουλος Επ.Καθηγητής, Αλλεργιολογικό τμήμα Β ΠΠΚ Ένα παιδί δεν είναι ένας μικρόσωμος ενήλικας Η διαφορά μοιάζει εμφανής Επίδραση της ηλικίας Δυσκολίεςσεπαιδία

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Ανασκόπηση Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Κωνσταντίνος Κατσούλης Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής, 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Λέξεις κλειδιά - Άσθμα - Σπιρομέτρηση - Δοκιμασία προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Αντι-LTRs : Πόσο υποστηρίζονται από τις real-life μελέτες ;

Αντι-LTRs : Πόσο υποστηρίζονται από τις real-life μελέτες ; 3ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2012 «ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ» Αντι-LTRs : Πόσο υποστηρίζονται από τις real-life μελέτες ; Δημήτριος Ζ. Λάτσιος, M.D.,

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο της μελέτης

Αντικείμενο της μελέτης ΟΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΕΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΛΑΤΤΩΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΟΞΕΙΑ ΑΣΘΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Symptomatic Viral Infection is Associated with Impaired Response to Treatment in Children

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ Ορισμός διαγνωστική προσέγγιση διαχείριση

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ Ορισμός διαγνωστική προσέγγιση διαχείριση ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ Ορισμός διαγνωστική προσέγγιση διαχείριση Ελευθέριος Ζέρβας, Πνευμονολόγος Επιμελητής Α ΕΣΥ 7 η Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Conflict of interest (Δήλωση

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Άρθρο Σύνταξης Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Πέτρος Μπακάκος, Στέλιος Λουκίδης, Κωνσταντίνος Κωστίκας Συντακτική ομάδα Πνεύμων Αλληλογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα στη. διαχείριση του. Σοβαρού Άσθματος. στην Πρωτοβάθμια. Φροντίδα Υγείας. Μαρκάτος Μιλτιάδης Πνευμονολόγος

Προβλήματα στη. διαχείριση του. Σοβαρού Άσθματος. στην Πρωτοβάθμια. Φροντίδα Υγείας. Μαρκάτος Μιλτιάδης Πνευμονολόγος Προβλήματα στη διαχείριση του Σοβαρού Άσθματος στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Μαρκάτος Μιλτιάδης Πνευμονολόγος We're not treating asthma; we're treating patients. Many of our patients would not be eligible

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό Άσθμα Τωρινές και μελλοντικές θεραπευτικές προσεγγίσεις

Σοβαρό Άσθμα Τωρινές και μελλοντικές θεραπευτικές προσεγγίσεις Ειδικά Άρθρα για το Άσθμα Σοβαρό Άσθμα Τωρινές και μελλοντικές θεραπευτικές προσεγγίσεις Ελευθέριος Ζέρβας 1, Chris Brightling 2, Μίνα Γκάγκα 1 1 7 η Πνευμονολογική Κλινική και Κέντρο Άσθματος, Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεμμηνορυσιακό άσθμα

Περιεμμηνορυσιακό άσθμα 4 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2014 «ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ & ΕΝΔΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ» Περιεμμηνορυσιακό άσθμα Γεώργιος Χειλάς Πνευμονολόγος Επικουρικός Επιμελητής Πνευμονολογικής Μονάδας

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο είναι το επόμενο βήμα;

Ποιο είναι το επόμενο βήμα; Περιστατικό 1 Γυναίκα, 32 ετών παρουσιάζεται με δύσπνοια και συρίττουσα αναπνοή. Εδώ και 5 ημέρες είχε καταρροή και πονόλαιμο. Άρχισε προ 2ημέρου να έχει συριγμό και ξηρό βήχα. Αναφέρει κάθε άνοιξη ότι

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάλυση-Ανακοίνωση αποτελεσμάτων (έκθεση)» (Δράση 5)

«Ανάλυση-Ανακοίνωση αποτελεσμάτων (έκθεση)» (Δράση 5) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Π.5.6 «Ανάλυση-Ανακοίνωση αποτελεσμάτων (έκθεση)» (Δράση 5) για το ΥΠΟΕΡΓΟ 1 της Πράξης: «ΘΑΛΗΣ- Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών- Ωρίμανση της μη ειδικής ανοσίας: επιρροή των

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Μήπως υπερθεραπεύουμε το ήπιο άσθμα? Κωνσταντίνος Πορπόδης Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Mηχανισμοί Φλεγμονής στο Άσθμα. Μίνα Γκάγκα ΝΝΘΑ

Mηχανισμοί Φλεγμονής στο Άσθμα. Μίνα Γκάγκα ΝΝΘΑ Mηχανισμοί Φλεγμονής στο Άσθμα Μίνα Γκάγκα ΝΝΘΑ Άσθμα Κλινικά: Δύσπνοια βήχας συριγμός υποξυγοναιμία Πιθανώς γενικά συμπτώματα Ήπια έως σοβαρά Αραιά, συχνά ή συνεχώς Άσθμα Παθογενετικά: Στένωση του αυλού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Η παρόξυνση του σοβαρού ασθματικού

Η παρόξυνση του σοβαρού ασθματικού Η παρόξυνση του σοβαρού ασθματικού Γεώργιος Χειλάς Πνευμονολόγος Επικουρικός Επιμελητής Πνευμονολογικής Μονάδας Α ΚΕΘ - ΕΚΠΑ Συντονιστής Ομάδας ΧΑΠ Ε.Π.Ε. - Ταμίας Ε.Π.Ε. Παρόξυνση σοβαρού ασθματικού vs

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των λείων μυϊκών ινών στο άσθμα

Ο ρόλος των λείων μυϊκών ινών στο άσθμα Ο ρόλος των λείων μυϊκών ινών στο άσθμα Πασχάλης Στειρόπουλος Πνευμονολογική Κλινική ΔΠΘ Δομή Φυσιολογία λείων μυϊκών ινών των αεραγωγών Ρόλος τους στην παθοφυσιολογία του άσθματος Αναδιαμόρφωση Φλεγμονή

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Γκιόκα Χ. Σπυράτος Δ. Γκιουλέκας Δ. Ιακωβίδης Δ. Κοντακιώτης Θ. Χλωρός Δ. Σιχλετίδης Λ. Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Παρουσίαση περιστατικού Ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια και σοβαρό άσθμα

Γονίδια και σοβαρό άσθμα Ειδικά Άρθρα για το Άσθμα Γονίδια και σοβαρό άσθμα Πασχάλης Στειρόπουλος 1, MD, PhD, Kazuhiro Ito 2 PhD 1 Πνευμονολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Αλεξανδρούπολη 2 Airway

Διαβάστε περισσότερα

Τι γνωρίζαμε ως τώρα

Τι γνωρίζαμε ως τώρα «Μελέτη αναπνευστικής λειτουργίας σε παιδιά με βρογχικό άσθμα κατά τη διάρκεια της άσκησης» Janneke C van Leeuren, Frans H C de Jongh, Win M C van Aalderen, Boony J Thio Department of Pediatric Pulmonology

Διαβάστε περισσότερα

The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis

The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis Η δράση της ντορνάσης άλφα στην ανομοιογένεια του αερισμού σε ασθενείς με κυστική ίνωση. R. Amin, P. Subbarao, W.

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ

Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Ορισμός Ευρύ φάσμα θεραπειών που περιλαμβάνει όλα τα συστήματα υγείας και τις πρακτικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

«Συνεχής ή διαλείπουσα χορήγηση εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών στο παιδικό άσθμα. Τι προτείνει η βιβλιογραφία»

«Συνεχής ή διαλείπουσα χορήγηση εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών στο παιδικό άσθμα. Τι προτείνει η βιβλιογραφία» «Συνεχής ή διαλείπουσα χορήγηση εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών στο παιδικό άσθμα. Τι προτείνει η βιβλιογραφία» Δρ Δήμος Κ. Γίδαρης MRCRCH, MRCPE European Diploma in Paediatric Respiratory Medicine Senior

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Severe asthma: A review of the current status and a report of the ERS/ATS Task Force Δύσκολο

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο.

Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο. Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο. Η ομάδα ανασκόπησης των κατευθυντήριων οδηγιών για το άσθμα, είχε ως σκοπό την ανάπτυξη και τη συγγραφή συστάσεων για το άσθμα ώστε να παραδοθούν στην ομάδα ομοφωνίας (consensus

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3. Γ Παιδιατρική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, 2

Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3. Γ Παιδιατρική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, 2 162 Σύγκριση της επίδρασης της Μοντελουκάστης και των Εισπνεομένων Στεροειδών στο Εκπνεόμενο Μονοξείδιο του Αζώτου (eno) και την αναπνευστική λειτουργία σε ασθματικά παιδιά Ε. Χατζηαγόρου 1, Β. Αβραμίδου

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα άσκησης- αναπνοών

Προγράμματα άσκησης- αναπνοών Προγράμματα άσκησης- αναπνοών Σύσταση 27: Οι αναπνευστικές ασκήσεις μπορούν να είναι χρήσιμες στην θεραπευτική υποστήριξη των άλλων φαρμάκων (IV). Συστήνονται σε ασθενείς με άσθμα ασκήσεις αναπνοής από

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΠ Παθογένεια: Φλεγμονή και καταστροφή παρεγχύματος. Στέλιος Λουκίδης Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική

ΧΑΠ Παθογένεια: Φλεγμονή και καταστροφή παρεγχύματος. Στέλιος Λουκίδης Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική ΧΑΠ Παθογένεια: Φλεγμονή και καταστροφή παρεγχύματος Στέλιος Λουκίδης Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική κλινική ΝΝΘΑ Παθογένεια ΧΑΠ Μείωση ροής Φλεγμονή αεραγωγών Δομικές αλλαγές Βλεννοκροσσωτή κάθαρση Σύσπαση

Διαβάστε περισσότερα

ÐÍÅÕÌÏÍÏËÏÃÉÊÁ ÈÅÌÁÔÁ

ÐÍÅÕÌÏÍÏËÏÃÉÊÁ ÈÅÌÁÔÁ ÐÍÅÕÌÏÍÏËÏÃÉÊÁ ÈÅÌÁÔÁ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Περιοδικεσ εκδοσεισ τησ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ (ΑΝΑΦΟΡΑ)»

«ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ (ΑΝΑΦΟΡΑ)» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Π.1.3 «ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ (ΑΝΑΦΟΡΑ)» για το ΥΠΟΕΡΓΟ 1 της Πράξης: «ΘΑΛΗΣ- Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών- Ωρίμανση της μη ειδικής

Διαβάστε περισσότερα