Β Κρατική Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Α. Συγγρός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Β Κρατική Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Α. Συγγρός"

Transcript

1 Ανασκόπηση Eπιπλοκές δερματικών εμφυτευμάτων υαλουρονικού οξέος και αντιμετώπιση των ανεπιθύμητων ενεργειών Σγόντζου Θ. Κοντοχριστόπουλος Γ. Β Κρατική Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Τα εμφυτεύματα υαλουρονικού οξέος χρησιμοποιούνται με αυξανόμενο ρυ - θμό παγκοσμίως για κοσμητικούς λόγους. Το υαλουρονικό οξύ μόνο του ή σε συνδυασμό με ακρυλικές υδρογέλες συνήθως δεν έχει σοβαρές ούτε επίμονες ανεπιθύμητες ενέργειες. Παρ όλα αυτά υπάρχουν δεδομένα τοπικών ή συστηματικών, άμεσων ή όψιμων επιπλοκών που αφορούν σε αυτά. Είναι πολύ σημαντικό να ενημερώνονται οι ασθενείς για τη θεραπεία στην οποία θα υποβληθούν και τις πιθανές ανε πιθύμητες αντιδράσεις. Οι τελευταίες μπορεί να οφείλονται εξ ολοκλήρου στην τεχνική που λαμβάνει χώρα από τον θεραπευτή, όπως πολύ επιφανειακή εμφύτευση του υλικού, εν μέρει στην τεχνική που χρησιμοποιείται, όπως νέκρωση, ενδαγγειακές ενέσεις και λοιμώξεις ή ακόμα και καθόλου σε σχέση με την τεχνική που εφαρμόζεται, όπως ανοσολογικού τύπου φαινόμενα-όψιμες αντιδράσεις υπερευαισθησίας, κοκκιώματα από ξένο σώμα. Γι' αυτό κρίνεται υψίστης σημασίας η διαχείριση και η έγκαιρη αντιμετώπισή τους. Summa ry Complications of Hyaluronic Acid Dermal Fillers and Management of Adverse Effects Sgontzou Th., Kontochristopoulos G. Hyaluronic acid dermal fillers are used widely all over the world in an increasing rate for cosmetic purposes. The hyaluronic acid alone or in combination with acrylic hydrogel fragments has a decreased incidence of serious and persistent adverse reactions. Nevertheless data on topical or systemic early or delayed complications still exist. It is of outmost importance that patients are educated on the treatment they are consenting to receive and the potential risk of adverse effects. Side effects are often entirely technique associated or partially technique associated, such as necrosis, intravascular injections and infections or they are due to immunologic phenomena only, such as delayed-type hyper - sensitivity reactions and foreign body granulomas. Therefore proper counseling in time and knowledge of management is required. ËÅ ÎÅÉÓ ÅÕ ÑÅ ÔÇ ÑÉÏÕ Υαλουρονικό οξύ, επιπλοκές, άμεσες-όψιμες αντιδράσεις υπερευαισθησίας, κοκκίωμα από ξένο σώμα, νέκρωση, λοίμωξη KEY WORDS Hyaluronic acid, complications, early-delayed hypersensitivity reactions, foreign body granuloma, necrosis, infections Eëë. Åðéè. Äåñì. Áöñ. 22: , 2011

2 194 Θ. Σγόντζου, Γ. Κοντοχριστόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓH Το υαλουρονικό οξύ ανακαλύφθηκε το 1934 από τους αμερικανούς Karl Meyer και John Palmer που απομόνωσαν την ουσία από μάτι αγελάδας. Το όνομά του ετυμολογικά προέρχεται από την ελληνική λέξη ύαλος (γυαλί) και το ουρονικό σάκχαρο που α- νευρίσκεται στην ουσία αυτή. 1 Το υαλουρονικό οξύ αποτελεί ένα από τα συστατικά του φυσιολογικού δέρματος, ως μέρος της εξωκυττάριας ουσίας του χορίου. Χημικά είναι μια πολυσακχαριδική γλυκοζαμινογλυκάνη που αποτελείται από επαναλαμβανόμενες μονάδες Να-γλυκουρονικού- Ν-ακετυλογλυκοζαμίνης (Εικόνα 1). Λειτουργεί σαν υγροσκοπική ουσία, αφού είναι ικανό να δεσμεύει μεγάλες ποσό - τητες νερού-1000 φορές το βάρος του σε νερό. Τον Ιανουάριο του 2004 εγκρίθηκε από το FDA ως δερματικό εμφύτευμα για τη διόρθωση των λεπτών ρυτίδων και των πτυχών του δέρματος. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κορεσμένα σκευάσματα υαλουρονικού ο- ξέος παρέχουν 1:1 διόρθωση όγκου και όταν ενεθούν δεν παρατηρείται περαιτέρω αύξησή του. Τα άνυδρα όμως σκευάσματα είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να απορ ροφούν νερό από το σώμα και ο αρχικός όγκος αυξάνει μετά την ένεσή τους στο δέρμα. Επιπλέον το ΥΟ μπορεί ενιέμενο να διεγείρει έμμεσα τη νεοκολλαγένεση μέσω μηχανικής διάτασης του χορίου με επα κόλουθη διέγερση των δερματικών ινοβλαστών. 2 Τόσο τα κορεσμένα όσο και τα άνυδρα σκευάσματα είναι καθαρές, άχρωμες, κολλώδεις γέλες που χρησιμοποιούνται για τις ρυτίδες και τις πτυχές στο πρόσωπο, για την αύξηση του όγκου των μαλακών μορίων και για τη διόρθωση ατελειών όπως ουλές, λιποατροφία ή ακόμα και ατροφία που καταλείπεται μετά την ενεργό φάση νόσων όπως η en coup de sabre morphea. 3 Το α- ποτέλεσμά τους διαρκεί περί τους 6-10 μήνες αν και αυτό ποικίλει ανάλογα με την ποσότητα, την ανατομία της περιοχής και τα ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά του ατόμου που υπόκειται σε θεραπεία. Υπάρχουν δύο τύποι ΥΟ ανάλογα με τον τρόπο παραγωγής τους: ένα ζωικής προέλευσης ΥΟ που παράγεται από το λειρί του πετεινού (Hylaform- Biomatrix/2004, Ridgefield, NJ) και ένα σταθεροποιημένο μη ζωικής προέλευσης (NASHA) που παράγεται από τη βακτηριακή ζύμωση συγκεκριμένων στελεχών στρεπτοκόκκου (1. Restylane Medicis Aesthitics/2003, Scottsdale, AZ, 2. Juvederm Allergan/2006, Santa Barbara, CA, 3. Perlane Medicis Aesthitics, 4. Macrolane Q-Med, Uppsala, Sweden) και γι αυτό μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν προ - καλεί αλλεργικές αντιδράσεις σε ανθρώπους που είναι ευαισθητοποιημένοι στο χοιρινό, στο κοτόπουλο και στα αυγά. Και οι δύο τύποι περιέχουν χαμηλή ποσότητα πρωτεϊνης, όπου με μια σταθεροποιητική διαδικασία τροποποιείται το μόριο του ΥΟ. 2 Ένας τρίτος τύπος εμφυτεύματος είναι το απορροφήσιμο ε- ναιώρημα γέλης που περιέχει μη ζωικής προέλευσης σταθεροποιημένο ΥΟ, διασταυρωμένο ΥΟ και δεξτρανομερή μικροσφαιρίδια (1. Matridex Biopolymer, Siershahn, German, 2. Reviderm intra Rofil Medical International, Breda, Netherlands). 4 Ένας τέταρτος τύπος είναι ένα ημιμόνιμο διφασικό εμ φύτευμα που α- ποτελείται από ακρυλική γέλη (εθακρυλικά/ema και υδροξυεθυμεθακρυλικά/hema σωματίδια) και ΥΟ (Dermalive και Dermadeep Dermatech, France), το οποίο αποσύρθηκε τελευταία. Επίσης, κυκλοφορούν εμφυτεύματα με μονοφασικό ΥΟ, όπως το πιο πρόσ - φατα (2011) εγκεκριμένο από το FDA Beletero (Esthelis-Mertz Pharma ceuticals), το Prevelle silk (2008) και το Elevess (2006) που περιέχουν λιδοκαΐνη καθώς και το Captique injectable gel (2004) που δεν την περιέχει. Τέλος το Achyal (Hyal 2000, Hylan SES, Tedec, Meiji Farma, S.A, Madrid, Spain), ένα διάλυμα 1% μη διασταυρωμένου άλατος του ΥΟ, το Hyacell (Kuhravital Dermapharma) που χρησιμοποιείται ευ ρέως στην Ινδία και στη Λατινική Αμερική και περιέχει ψευδάργυρο, σελήνιο, βανάδιο, το Hylan Rofilan gel (Matredur, Rofil Medical International B.V., Breda, The Netherlands), ένα μη χημικό διασταυρωμένο ΥΟ, και το Viscontour ένα νατριούχο ΥΟ. 5 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Åé êü íá 1 Χημικός τύπος υαλουρονικού νατρίου: του μετά νατρίου άλατος YO. Η εμφύτευση ΥΟ είναι μια διαδικασία ελάχιστα ε- πεμβατική κατά την οποία η διάμετρος της βελόνας ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

3 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 195 συμβάλει σημαντικά στο πόσο θα επεκταθεί τοπικά το τραύμα. Όσο πιο μεγάλο ιξώδες έχει το εμφύτευ μα, δηλαδή όσο πιο μεγάλο είναι το μέγεθος του μορίου του ΥΟ, αντίστοιχα μεγάλη πρέπει να είναι και η διάμετρος της βελόνας, η οποία όμως προκαλεί μεγαλύτερη απόσχιση του επιθηλίου και των δερματικών δομών και επακόλουθη τριχοειδική αιμορ ραγία, οίδημα και διέγερση του καταρράκτη της φλεγμονής. Επιπρόσθετα, η είσοδος της βελόνας μπορεί να σχετίζεται με λιγότερο ή περισσότερο τραύμα όταν ενίεται υπερκείμενα ή υποκείμενα ενός μυός, όπως για παράδειγμα στα χείλη ή σε μια βαθειά αύλακα που δημιουργείται έντονο οίδημα και εκ χύμωση λόγω της υψηλής αγγειακής δικτύωσης αυτών των περιοχών. 6 Αμέσως μετά την ένεση του εμφυτεύματος όλοι σχεδόν οι ασθενείς παρουσιάζουν σε κάποιο βαθμό τοπική αντίδραση όπως σημάδια από τη βελόνα, οίδημα και εκχύμωση. Σε μια τυχαιοποιημένη διπλή - τυφλή πολυκεντρική μελέτη που συνέκρινε τη θερα πεία των ρινοχειλικών πτυχών με ΥΟ και κολλαγόνο αναδείχθηκαν τοπικές αντιδράσεις σε ποσοστό 93.5% και 90.6% αντίστοιχα 7 και προτάθηκε ότι τα εμφυτεύματα ΥΟ προκαλούν περισσότερο οίδημα και εκχυμώσεις από το κολλαγόνο, επειδή έχουν παρόμοια χημική δομή με την ηπαρίνη. Το οίδημα και η εκχύμωση στο σημείο της ένεσης αναμένεται να επι μείνουν σε κάποιο βαθμό από 4 έως 7 ημέρες (Εικόνα 2). Τα παραπάνω μπορούν να ελαχιστοποιηθούν με αποφυγή λήψης αλκοόλης, ασπιρίνης, αντι αιμοπεταλιακών σκευασμάτων, μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και βιταμίνης E, 7-10 ημέρες προ της θεραπείας. Ο βαθμός εκχύμωσης Åé êü íá 2 Παρουσία εκχυμώσεων στις ρινοπαρειακές πτυχές άμφω μετά από εμφύτευση σταθεροποιημένου μη ζωικής προέλευσης (NASHA) ΥΟ. στους ασθενείς ποικίλει αρκετά και είναι μεγαλύτε - ρος όταν λαμβάνουν αγωγή με συστηματικά φάρμακα ή φυτικά σκευάσματα που παρατείνουν το χρόνο ροής. Επιπλέον, μπορεί να παρουσιάζουν μια κληρο νομική διαταραχή συνάθροισης των αιμοπεταλίων ή κάποιου παράγοντα πήξης που συχνά πρωτοδιαγιγνώσκεται μετά από μια επεμβατική μέθοδο. Όσον αφορά στο οίδημα που μπορεί να παρατηρη - θεί, αυτό συνήθως προκαλείται από τον καταρράκτη της φλεγμονής που ενεργοποιείται από το τραυματισμό κατά τη διάρκεια της ένεσης. Ο θεραπευτής πρέπει να θεωρήσει ότι είναι πέραν του αναμενόμενου όταν είναι έντονο και διαρκεί περισσότερο σε σχέση με αυτό που παρατηρείται σε καθιερωμένες ενέσιμες μεθόδους. Το οίδημα και η εκχύμωση μπορούν να αποφευχθούν με την τοποθέτηση πάγου τόσο πριν όσο και μετά την εμφύτευση του υλικού, 8 παράλληλα με προσοχή στην έκθεση στον ήλιο, σε υψηλές θερμοκρασίες και σε σωματική άσκηση. Θεραπευτικά αν κριθεί ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί, εφαρμόζεται τοπικά πάγος και κορτικοειδή, ενώ σε πιο σοβαρά περιστατικά κορτικοστεροειδή από το στόμα ή ενδομυικά. 9 Τέλος, η σκλήρυνση που ψηλαφάται τοπικά θεω ρείται αναμενόμενη αντίδραση (Σχήμα 1). ΑΜΕΣΕΣ ΚΑΙ ΟΨΙΜΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ Το ΥΟ θεωρητικά δεν ενέχει κίνδυνο αλλεργικής αντίδρασης καθ' ότι δεν έχει οργανική ιδιαιτερότητα και υποστηρίζεται ότι δεν είναι απαραίτητο κάποιο δερματικό τεστ πριν τη χρήση του, αφού είναι βιοδιασπώμενο-απορροφήσιμο. Βέβαια χρειάζονται περαιτέρω μελέτες πάνω στο αν πρέπει να προηγείται τεστ αφού, αν και σπάνια, τα εμφυτεύματα ΥΟ μπο ρούν να προκαλέσουν όψιμες, μέτριες προς σοβαρές, ανοσολογικά διαμεσολαβούμενες ανεπιθύμητες ενέργειες. 10 Ο Micheels περιέγραψε την παρουσία κυκλοφορούντων αντισωμάτων στον ορό έναντι εμφυ τευμάτων ΥΟ (Restylane, Hylaform) μετά από επαναλαμβανόμενες συνεδρίες, πράγμα το οποίο δεν επαληθεύτηκε και από άλλους ερευνητές. 11 Στην πραγματικότητα παρ όλη τη συχνή χρήση του ΥΟ στην κοσμητική ιατρική, υπάρχουν πολύ λίγες περιγραφές αντιδράσεων υπερευαισθησίας. Συγκεκριμένα ποικίλλουν στην κλινική τους εμφάνιση από δικτυ ωτού τύπου εξάνθημα, διηθημένα και βλατιδο κυ στικά οζίδια έως σχηματισμό αποστήματος με αυτόματη ρήξη. 9 Τόσο η ορολογία όσο και η ταξινόμηση των αντιδράσεων υπερευαισθησίας των ενέσιμων εμφυτευμά- Ôüìïò 22, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2011

4 196 Θ. Σγόντζου, Γ. Κοντοχριστόπουλος Σχήμα 1 Αλγόριθμος για την αντιμετώπιση και την πρόληψη των αναμενόμενων επιπλοκών κατά την ε- μφύτευση υαλουρονικού οξέος. των δημιουργούν σύγχυση, διότι είναι σπάνιες (0-5%). Ως εκ τούτου οι πληροφορίες που παίρνουμε προέρχονται από σποραδικά περιστατικά. Επίσης, δεν έχουν μια συγκεκριμένη μορφολογία και η ταξινόμηση με βάση την αιτιολογία είναι το ίδιο δύσκολη με την αξιολόγηση της αιτιολογίας των αντιδράσεων υπερευαισθησίας μέσα από τη βιβλιογραφία. Πρόκειται για καθαρές αλλεργικές αντιδράσεις; Μηχανική ή άμεση διέγερση-αποκοκκίωση των μαστοκυττάρων; Ιδιοσυγκρασιακές αντιδράσεις; Η ανομοιογένεια, ο χαμηλός αριθμός υποθέσεων που έχουν περιγραφεί, η διαφορά στη χρονική διαφορά των αντιδράσεων και η έλλειψη επιβαρυντικών επιστημονικών αποδείξεων με τεστ, όπως βιοψίες και κυκλοφορούντα αντισώματα καθιστούν δύσκολη την αναγνώριση της αιτιολογίας τους κάθε φορά. Η πρώτη περίπτωση οξείας υπερευαισθησίας σε γέλη ΥΟ αναφέρθηκε από τους Lupton και Alster και αποδόθηκε σε ακαθαρσία κατά τη ζύμωση των βακτηρίων. Συγκεκριμένα, παρουσιάστηκε μετά την τρίτη συνεδρία και εκδηλώθηκε κλινικά με τη μορφή πολλαπλών, ευαίσθητων, κόκκινων οζιδίων, όπου άλλα περιείχαν κίτρινο ινώδες υλικό και άλλα ήταν σκληρά με ίνωση. Δεν αναδείχθηκαν παθογόνα μικρόβια από την καλλιέργεια αυτών των οζιδίων. 12 Ο Micheels αναφέρει από το 1995 μέχρι το 2001 οκτώ περιπτώσεις με επώδυνο οίδημα συνοδεία ερυθήματος και κνησμού, όπου δύο εξ αυτών παρουσίασαν μια κνιδωτικού τύπου αντίδραση. Η έναρξη των παρα πάνω κυμαίνονταν από δύο μέρες έως και έντεκα μήνες μετά την ένεση του εμφυτεύματος. Εν τω μεταξύ από το 1999 και μετά άρχισε η παραγωγή μη ζωικής προέλευσης σταθεροποιημένου ΥΟ (NASHA) με μειωμένη ανίχνευση πρωτεΐνης κατά 6 φορές και πολύ λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Το 2002 οι Friedman et al. αξιολόγησαν τα παγκόσμια δεδομένα επιπλοκών για το NASHA και διαπί - στωσαν μείωση της επίπτωσης από 0,07% το 1999, σε 0,02% το 2000 που αποδόθηκε σε αλλαγή του NASHA με λιγότερη ανιχνεύσιμη πρωτεΐνη και επισήμαναν το γεγονός ότι τα IgG και IgE αντισώματα βρέθηκαν σε φυσιολογικά επίπεδα. 13 Συμπερασματι- ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

5 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 197 κά, η υπερευαισθησία τόσο στο ζωικής όσο και στο μη ζωικής προέλευσης ΥΟ είναι σπάνια και συχνά αυτοπεριοριζόμενη και το πιο πιθανό είναι να οφεί - λεται σε προσμίξεις από τη βακτηριακή ζύμωση, όπως επιμολυσμένο DNA παρά στο ίδιο το ΥΟ. 14 Τα πλέον αναγνωρίσιμα σημεία υπερευαισθησίας στο ΥΟ είναι το άμεσο οίδημα και το ερύθημα. Σε μια σειρά υποθέσεων, οι Lupton και Alster υποστή ρι ξαν ό- τι υπάρχουν ενδείξεις ανοσολογικά διαμεσολαβούμενης αντίδρασης χωρίς όμως να έχουν διευκρινιστεί ξεκάθαρα. Μια άλλη λογική εξήγηση δόθηκε από τους Leonhardt et al. που αναφέρθηκαν στη διέγερση και ά- μεση αποκοκκίωση των μαστοκυττά ρων. 15 Οι Filion και Phillips μελετώντας διαφορετικής κατασκευής εμφυτεύματα ΥΟ απέδειξαν ότι κάποια από αυτά διέγειραν τη σύνθεση ιντερλευκίνης 12 και TNFα από τα ανθρώπινα μονοκύτταρα και ότι η χορήγηση δεσοξυριβονουκλεάσης σε αυτά τα παρα σκευά σματα μείωσε την ε- παγωγή προφλεγμονωδών κυτταροκινών. 16 Αυτά τα ε- υρήματα μπορούν να εξη γήσουν τη σπάνια εμφάνιση όψιμων αντιδράσεων υπερευαισθησίας στους ασθενείς που χρησιμοποιούνται εμφυτεύματα ΥΟ. Επίσης πρέπει να σημειω θεί ότι τόσο η άμεση υπερευαισθησία ό- σο και οι όψιμες ανεπιθύμητες ενέργειες παρουσιάζονται πιο εύκολα σε άτομα που χρησιμοποιήθηκαν πρωτύτερα εμφυτεύσιμα υλικά όπως σιλικόνη, βόειο κολλαγόνο/πολυμεθυλομεθακρυλικό ή σε αυτά που γίνεται χρήση διαφορετικών εμφυτεύσιμων υλικών ΥΟ σε πολλές επαναλαμβανόμενες συνεδρίες. 10 Μια υποκλινική κοκκιωματώδης φλεγμονή αποτελεί φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού στα εμ - φυτεύματα και καθίσταται κλινικά σημαντική ανάλογα Åé êü íá 3 Κοκκιώματα στην περιοχή του μεσοφρύου από ημιμόνιμο διφασικό εμφύτευμα ακρυλικής γέλης και YO (Dermalive). με την έκταση, τη σοβαρότητα και τη διάρκεια εξέλιξής της. Ιστολογικά το ΥΟ βάφεται θετικά με Alcian blue σε ph 2,7 και είναι αρνητικό στο πολωμένο φως. Μπορεί να παρατηρηθεί είτε μεσαίου βαθμού λεμφοκυτταρική διήθηση με λίγα πλασματοκύτταρα στο χόριο και στο υπόδερμα είτε λεμφο κυτ ταρική διήθηση με μακροφάγα και πολυπύρηνα γιγαντοκύτταρα από ξένο σώμα που περιβάλλουν μια εξωκυττάρια άμορφη βασεόφιλη ουσία-τη γέλη ΥΟ ή/και την περιέχουν. 2 Ο κίνδυνος κοκκιωματώδους σχηματισμού παρα - τη ρείται λιγότερο συχνά στα απορροφήσιμα εμφυτεύματα όπως αυτό του ΥΟ σε σχέση με τα μόνιμα εμφυ τεύματα και συνήθως εμφανίζεται ως όψιμη αντίδραση υπερευαισθησίας (Εικόνες 3, 4). Τα μη ερυ - θηματώδη οζίδια που παρατηρούνται αμέσως μετά την ένεση είναι αποτέλεσμα άνισης κατανομής του Åé êü íá 4 Κοκκίωμα ρινοπαρειακής πτυχής μετά από εμφύτευση σταθεροποιημένου μη ζωικής προέλευσης (NASHA) ΥΟ. Ôüìïò 22, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2011

6 198 Θ. Σγόντζου, Γ. Κοντοχριστόπουλος Σχήμα 2 Αλγόριθμος για τις τοπικά εμφανιζόμενες άμεσες και όψιμες αντιδράσεις υπερευαισθησίας εμφυτεύματος υαλουρονικού οξέος. προϊόντος. Η λοίμωξη τοπικά μπορεί να παρουσιαστεί ως ένα ή περισσότερα ερυθηματώδη ευαίσθητα οζίδια με στοιχεία φλεγμονής, όπως και τα οζίδια από όψιμη αντίδραση υπερευαισθησίας που μπορεί να έχουν ακριβώς την ίδια κλινική εικόνα. Για το λόγο αυτό πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως τα πρώτα μέχρι να τεθεί η διάγνωση της υπερευαισθησίας μετά από δερματικό τεστ. 6 Η θεραπεία των κοκκιωμάτων βασίζεται κυρίως σε τοπικά ή συστηματικά κορτι κοστεροειδή (Σχήμα 2). Η πρεδνιζολόνη σε δόσεις πάνω από 60 mg/day αναφέρεται ότι βελτιώνει τα κλινικά σημεία και συμπτώματα του ασθενούς. 17 Μια άλλη προσέγγιση είναι η ενέσιμη μορφή 5-fluo rouracil κορτιζόνης (0,9 ml 5-fluorouracil 50 mg/cc και 0,1 ml triamcinoloneacetonide 10 mg/ml σε διηθήσεις των 0,05 ml τοπικά, ανά 2-4 εβδο μάδες), ενώ για τα σαφώς αφοριζόμενα οζώδη κοκκιώματα η καλύτερη θεραπεία είναι η χειρουργική εξαίρεση. Το επίμονο ερύθημα και οι τηλαγγειεκτασίες που παρατείνονται πάνω από 2 εβδομάδες μετά την ένεση του υλικού μπορούν να αντιμετωπιστούν με την υαλουρονιδάση, όπως και με 532-, 595-, ή 1064-nm laser, συνήθως μετά από αρκετές συνεδρίες. 18 To 2005 o Brody περιέγραψε περιστατικό με σκληρά, θερμά, ερυθρά οζίδια στον πώγωνα ασθενούς μετά από έγχυση ΥΟ. Η βιοψία ανέδειξε κοκκιωματώδη αντίδραση από ξένο σώμα. Παρ όλες τις θεραπείες με τριαμσινολόνη, αντιβιοτικά, όπως κεφαλεξίνη και τριμεθοπρίμη-σουλφομεθοξαζόλη, πρεδνιζολόνη per os, τοπικά δεσοξυμεθαζόνη και αλοι φή tacrolimus η λύση δόθηκε με τη χορήγηση υαλουρονιδάσης που έδρασε εντός 24ώρου. 19 Στις αντιδράσεις υπερευαισθησίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο συνδυασμός μινοκυκλίνης (100 mg BID ή 250 mg BID), μεθυλπρεδνιζολόνης (4 mg OD για 1 εβδομάδα) και κορτικοστεροειδών ενδοβλαβικά. 12 Στη βιβλιογραφία αναφέρονται και άλλες θεραπείες, όπως προπανολόλη 20 mg OD και ιβουπροφαίνη 200 mg BID ή μόνο NSAIDs (ιβουπροφαίνη mg/day ή ινδομεθακίνη mg/day) 10, αντιισταμινικά έναντι των H1 (σετιριζίνη mg/day) και H4 υποδοχέων και υδροξυχλωροκίνη (200 mg 400 mg, αναλόγως ΣΒ). 20 Σε περίπτωση υποτροπών χρήσιμη είναι η μακροχρόνια θεραπεία με κυκλοσπορίνη (5 mg/kg/day), το χρονικό διάστημα της οποίας ορίζεται κατά περίπτωση. 9 ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ TYNDALL Όταν τα προϊόντα ΥΟ τοποθετούνται πολύ επιφανειακά μπορεί να παρουσιασθεί το φαινόμενο Tyndall ή ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

7 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 199 Rayleigh, σύμφωνα με το οποίο προκαλείται μια ελαφρά μπλε υαλώδης δυσχρωμία στο σημείο της ένεσης. Αν και μπορεί να παρατηρηθεί παντού συνήθως εμφανίζεται στο λεπτό δέρμα του κάτω βλεφάρου, όταν ο θ- εραπευτής διστάζει να τοποθετήσει το εμφύτευμα στο περιόστεο και τοποθετεί το υλικό πολυεπίπεδα με αποτέλεσμα να δη μιουρ γηθούν ορατές υποκύανες βλατίδες που είναι εξαιρετικά ανθεκτικές. Για το λόγο αυτό μετά την εμ φάνισή τους δεν πρέπει να καθυστερήσει η εφαρμογή υαλουρονιδάσης, μιας διαλυτής ενζυμικής πρω - τεàνης που δρα τοπικά στην περιοχή της ένεσης απο - δομώντας και υδρολύοντας τον γλυκοζαμινικό δεσμό του γλυκουρονικού οξέος. 6 Σύμφωνα με τον Brody αυτό μειώνει το ιξώδες της μεσοκυττάριας ουσίας προωθώντας έτσι τη διάχυση και την απορρόφηση του υλικού. Ο ίδιος πέτυχε διάλυση των κοκκιωμάτων με 15U υαλουρονιδάσης μέσα σε δύο μέρες. Καλό θα είναι σε ανάλογες περιπτώσεις να ακολου θεί μάλαξη στην περιοχή που ενίεται η υαλουρονιδάση. 19 Μια ασφαλής δόση θεραπείας κυμαίνεται μεταξύ 30 και 50 μονάδων. Εναλλακτικά, μπορεί να γίνει χάραξη της βλατίδας με λεπίδα no. 11 και παρο χέτευση. Καθ ότι υπάρχει σπάνια κίνδυνος ευαισθησίας στη ζωικής προέλευσης υαλουρονιδάση θα ήταν σοφό να προηγηθεί ένα ενδοδερμικό τεστ με 0,02 ml (3 U) από διάλυμα 150 U/ml του ενζύμου και να διαβαστεί σε 20 λεπτά. To εμπορικό σκεύασμα δεν περιέχει συντηρητικά, ενώ περιέχει λακτόζη και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε προϋπάρχουσα φλεγμονή και δήγματα εντόμων ή σε άτομα που έχουν αλλεργία στις μέλισσες. Αν εμφανιστεί τοπικά πομφός με ερύθημα το τεστ θεωρείται θετικό. 21 Σύμφωνα με το Ηirsch και τα QS 1064nm lasers δίνουν ικανοποιητικά αποτελέσματα. 5 ΝΕΚΡΩΣΗ Η νέκρωση στα ενέσιμα σημεία του εμφυτεύματος είναι εξαιρετικά σπάνια με επίπτωση 0,001% παγκοσμίως. Μπορεί να αποδοθεί στη διακοπή της αγγειακής παροχής εξαιτίας συμπίεσης ή καθαρής παρεμπόδισης των αγγείων μετά από απευθείας έγχυση του υλικού μέσα στο ίδιο το αγγείο. Η πίεση που εφαρ - μόζεται πάνω από ένα άμεσο αιμάτωμα δεν προκαλεί αρτηριακή απόφραξη, μπορεί όμως να καταλήξει σε νέκρωση του υπερκείμενου χορίου. Η διαδικασία αυτή είναι βραδύτερη και δεν προκαλεί ούτε έντονο πόνο ούτε την ωχρότητα που χαρακτηρίζει μια ενδαρτηριακή ένεση. Η ενδοδερμική αιμορραγία θα σχηματίσει βαθμιαία μια σκούρα περιοχή όπου θα πρέπει να ασκηθεί άμεσα πίεση μέχρι να σταματήσει ή ακόμα και πάγος για αγγειοσυστολή και μείωση της πιθανότητας νέκρωσης15. Η αρτηριακή από - φραξη αποτελεί μια αιφνίδια επιπλοκή σε 0-2 μέρες που αναγνωρίζεται κλινικά από ωχρότητα και έντονο πόνο. Η φλεβική απόφραξη είναι μια όψιμη επιπλοκή (>14 μέρες) 22 που παρουσιάζεται με αμβλύ πόνο, οίδημα και ιώδη δυσχρωμία από υπερβολική ποσότητα υλικού σε μικρή αναλογικά περιοχή καταλήγοντας σε σημαντική φλεβική συμφόρηση. Αυτά τα ευρήματα μπορεί εύκολα να παρερμηνευτούν ως εκχύμωση μετά τη θεραπεία, όμως η παρουσία δικτυωτής, ιώδους κηλίδας συνάδει με αγγειακή απόφραξη-συμπίεση καθώς και ο πόνος δεν εμφανίζεται α- ναλογικά με τη θεραπεία ή την ιδιοσυγκρασία του α- σθενούς 23 (Εικόνα 5). Οι περιοχές που ενέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για νέκρωση είναι το μεσόφρυο και το πτερύγιο της ρ- Åé êü íá 5 Nέκρωση ρινοπαρειακής πτυχής από ημιμόνιμο διφασικό εμφύτευμα που α- ποτελείται από ακρυλική γέλη και ΥΟ (Dermalive). Ôüìïò 22, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2011

8 200 Θ. Σγόντζου, Γ. Κοντοχριστόπουλος ινός. Η πλέον επικίνδυνη ανεπιθύμητη ενέργεια των εμφυτευμάτων είναι η τύφλωση ύστερα από εμβολισμό της αμφιβληστροειδικής αρτηρίας. Οι Cohen και Brown παραθέτουν ανατομικές εκτιμήσεις έτσι ώστε να μικρύνει ο κίνδυνος νέκρωσης στην περιοχή του μεσοφρύου. Η υπερτροχίλιος αρτη ρία εξέρχεται από τη μεσαία γραμμή και πο ρευό μενη ανοδικά παροχετεύει αίμα στη ρίζα της ρι νός και στο κατώτερο κεντρικό μέτωπο με την υπερ τροχίλια φλέβα να έχει φτωχή παράπλευρη κυκλοφο ρία. Για να αποφευχθεί η συμπίεση ή ο καθε τηριασμός του αγγείου μπορούμε να ανασηκώσουμε το δέρμα της περιοχής πάνω από το επίπεδο των μικρών δενδριτικών κλάδων της υπερ - τροχιλίου αρτηρίας. Επίσης, συνιστάται ο όγκος του υλικού να κυμαίνεται από 0,2-0,5 cc καθώς και η απο φυγή εμφυτευμάτων ΥΟ μεγάλου μοριακού βά - ρους. 24 Επίσης πρέπει να θυμόμαστε ότι η γωνιαία α- ρτηρία αναστομώνεται με τη ραχιαία αρτηρία της ρι - νός στο μέσο κανθό και ως εκ τούτου ανακύπτει κίνδυνος ενδοεγκεφαλικού εμβολισμού, όπως και ότι η έξω γναθιαία(προσωπική) αρτηρία πορεύεται λοξά πάνω από την κάτω γνάθο, διασχίζει τη ρινοπαρειακή πτυχή και στη συνέχεια παραπλεύρως της ρινός μετονομάζεται σε γωνιαία αρτηρία. Από τη συμβολή της έξω γναθιαίας (προσωπικής) με τη γωνιαία αρτη - ρία εξέρχεται η πλάγια ρινική αρτηρία που δια - κλαδίζεται και εφοδιάζει το πτερύγιο και την άκρη της ρινός (Εικόνα 6). Έτσι εξηγείται η νέκρωση του πτερυγίου της ρινός μετά από ένεση του εμφυτεύματος στις ρινοπαρειακές πτυχές ή στην άκρη της ρι - νός. 25 Θεραπευτικά η αγγειακή νέκρωση αντιμετωπίζεται αρχικά με θερμές κομπρέσσες, μάλαξη, επάλειψη φυράματος νιτρογλυκερίνης 2% και αντιβιοτικά. Αν δεν αναπτυχθεί ερύθημα που υποδηλώνει τη διάλυση της απόφραξης τότε ενίεται υαλουρονιδάση κατά μήκος της διανομής του υποκείμενου αγγείου 23 (Σχήμα 3). Σύμφωνα με τα παραπάνω απελευθερώνεται το υλικό, προωθείται η αγγειοδιαστολή και αποκαθίσταται η αιματική ροή. Δε θα πρέπει να παραλείπονται ως μέτρα αποφυγής της νέκρωσης η αναρ ρόφηση πριν την έγχυση του υλικού, ειδικά σε περιοχές όπου παρατηρείται μεγαλύτερη επίπτωση αγγειιτιδικής νέκρωσης, η εμφύτευση μικρής ποσό - τητας υλικού σε αλλεπάλληλες συνεδρίες και η χρήση μικρής βελόνας (30-32 gauge). Επίσης η υαλου - ρονιδάση πρέπει να χρησιμοποιείται νωρίς καθώς δεν έχει όφελος να γίνει αυτό την επόμενη μέρα της εμφύτευσης σύμφωνα με μελέτη των Deok-Woo Kim et al. 26 Σε περιπτώσεις σοβαρής ή επίμονης νέκρωσης μπορεί να προαχθεί αγγειοδιαστολή με βαθειές υποδόριες ενέσεις χαμηλού μοριακού βάρους ηπαρίνης. 27 Πολύ καλά αποτελέσματα αναφέρονται και από τους Inoue et al. 28 όπως και από τους Sun Goo Kim et al. για την ενδοφλέβια χορήγηση alprostadil- PGE1. 29 Αν εμφανιστεί απολέπιση του δέρματοςσυνήθως εντός 2 ημερών έως μιας εβδομάδας - θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτική αλοιφή ή βαζελίνη ακόμα και χειρουργικό καθαρισμό και καθημερινές επιδέσεις για να ελαχιστοποιηθεί ο κίν - δυνος ουλής. Πρόωρη χειρουργική αποκατάσταση είναι πάντα η τελευταία λύση στο πρόβλημα, καθώς καταλείπει ουλή και καλό θα ήταν να επιχειρείται μετά τους πρώτους τρεις μήνες. 30 Συγκεκριμένα για την περιοχή του μεσοφρύου οι Glaich et al. προτείνουν τα εξής: αναρρόφηση πριν Åé êü íá 6 Αρτηρίες του μέσου προσώπου. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

9 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 201 Σχήμα 3 Αλγόριθμος για την πρόληψη και τη θεραπεία της αγγειακής νέκρωσης μετά από ενέσιμο ε- μφύτευμα υαλουρονικού οξέος. την έγχυση και επιφανειακή τοποθέτηση του υλικού χωρίς υπερδιόρθωση με μικρές ποσότητες σε δύο ή περισσότερες συνεδρίες. Η θεραπευτική προσέγγιση περιλαμβάνει επάλειψη τοπικά πάστας νιτρογλυκερίνης που καλύπτει περί τα 3 cm της πάσχουσας περιοχής για 12 ώρες (και 12 ώρες χωρίς), 75 U υαλου ρονιδάσης με 1,5 cc λιδοκαΐνης και επινε - φρίνη, αφού έχει προηγηθεί ενδοδερμικό τεστ και ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους 5000/0,2 ml για την αποφυγή θρόμβωσης και εμβολισμού. Τοπικά επίσης προτείνονται κομπρέσσες με φυσιολογικό ορό, βαζελινούχα αλοιφή και επίδεση. Για τις τελικές ουλές καλό θα ήταν να χρησιμοποιηθούν επιθέματα σιλικόνης και ενδοβλαβικά κορτικοστεροειδή. 31 Τέλος, σε όλα τα παραπάνω πρέπει να προστεθεί και η θεραπευτική προσέγγιση με καθημερινές συνεδρίες (συνήθως >30) υπερβαρικού οξυγόνου (HBOT) που είναι εγκεκριμένο από το FDA στις Η.Π.Α για τη νέκρωση των μαλακών μορίων από λοιμώξεις και για χρόνιες μη επουλωθείσες πλη - γές. 32 ΛΟΙΜΩΞΗ Τα ενέσιμα εμφυτεύματα ΥΟ έχουν μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης λοίμωξης. Παρ όλα αυτά μπορεί να ενεργοποιήσουν υποτροπιάζουσα ερπητική λοί - μωξη και γι αυτό πρέπει να χορηγείται προφυλακτική αγωγή 5 ημερών ξεκινώντας 2 μέρες πριν την έγχυση αν υπάρχει ιστορικό επιχείλιου έρπητα. Αν παρατηρείται ενεργός ερπητική ή βακτηριακή λοίμω - ξη δεν πρέπει να προβαίνουμε στην εμφύτευση του Ôüìïò 22, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2011

10 202 Θ. Σγόντζου, Γ. Κοντοχριστόπουλος υλικού παρά μόνο όταν οι βλάβες θα έχουν αποδράμει εντελώς. Μετά την εμφύτευση του υλικού οι ασθε - νείς που εμφανίζουν ένα ή πολλαπλά ερυθη ματώδη και/ή πυώδη οζίδια πρέπει να λάβουν σύντομα σχήματα αντιβιοτικής αγωγής. Αν τα οζίδια είναι πυώδη, κρίνεται σκόπιμο να γίνει μικροβιακή καλλιέργεια με προτιμότερη τη λήψη ιστοτεμαχίου απ ότι υλικού α- ναρρόφησης και να σταλεί για αερόβια και αναερόβια μικρόβια, ώστε να επιλεχθεί το κατάλληλο αντιβιοτικό. Μέχρι να βγει το αποτέλεσμα μπορεί να δοθεί αντιβιοτικό ευρέως φάσματος όπως κεφαλεξίνη, αμοξυκιλλίνη, λεβοφλοξασίνη, μινοκυκλίνη, κλαριθρομυ - κίνη ή συνδυασμός τετρακυ κλίνης και μακρολίδης συνήθως για 4-6 εβδομάδες. 15 Αν οι βλάβες δεν αντα ποκρίνονται στη θεραπεία ή συνεχίζουν να αναπτύσσονται δύο εβδομάδες αργότερα, πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο των άτυ πων μυκοβακτηρίων. Κλινικά, παρατηρείται ένα σταθερό, ήπια ευαίσθητο, ερυθηματώδες οζίδιο ή βλατίδα. Οι Lowe et al. έχουν περιγράψει ακόμα και συστηματικές αντιδράσεις. Η λοίμωξη από άτυπα μυκοβακτηρίδια μπορεί να οφείλεται σε μολυσμένο νερό που αναρροφάται ή βρίσκεται πάνω στο δέρμα του προσώπου. Πιθανοί έ- νοχοι είναι το Mycobacterium chelonae, to M. fortuitum ή το M. abscessus. Για να πιστοποιηθεί αυτό θα πρέπει να σταλεί βιοψία (2 mm punch) για καλλιέργεια για άτυ πα μυκοβακτηρίδια. Θεραπευτικά, α- παιτείται μακροχρόνιο σχήμα για 6 μήνες και πλέον που μπορεί να περιλαμβάνει πάνω από 4 διαφορετικά αντιβιοτικά. Προσωρινή δόση κλαριθρομυκίνης 500 mg bid για αρκετές εβδομάδες συνήθως δρα απο τελεσματικά σε κάποια άτυπα μυκοβακτηρίδια. 33 Για την πρόληψη των λοιμώξεων πρέπει αρχικά να αποστειρώνεται η περιοχή με αλκοόλη ή χλωρεξιδίνη, να μην ενίεται το υλικό σε περίπτωση ενεργούς λοίμωξης, όπως ακμής, έρπητα ή μολυσματικού κηρίου και να αποφεύγεται η ένεση πάνω από το ήδη προϋπάρχον εμφύτευμα ή σε ασθενή με πρόσ - φατο οδοντιατρικό ιστορικό (Σχήμα 4). Συγκεκριμένα τα biofilms που βρίσκονται πάνω στις οδοντικές πλάκες αποτελούν πηγή βακτηρίων στις περιπτώσεις λοιμώξεων από εμφυτεύματα. Τα biofilms είναι σύμπλοκα συνάθροισης μικροοργανισμών από όπου εκκρίνεται ένα εξωκυττάριο, ενθυλακωμένο, προσ- Σχήμα 4 Αλγόριθμος για πρόληψη, αντιμετώπιση της λοίμω - ξης τοπικά μετά από χρήση ενέσιμου εμφυτεύματος υαλουρονικού οξέος. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

11 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 203 κολλημένο υλικό καθιστώντας τα πολύ ανθεκτικά στις αντιμικροβιακές ουσίες. Γι αυτό καλό θα είναι να αποφεύγεται η ένεση του εμφυτεύματος όταν ήδη έχουν προηγηθεί οδοντιατρικές πράξεις, ώστε να μην αυξηθεί ο αριθμός των βακτηρίων τοπικά 34. Σπάνια μπορεί να εμφανιστούν άσηπτα βλατιδοφλυ - κταινίδια λόγω απόφραξης των σμηγματογόνων ή των ιδρωτοποιών αδένων που συνήθως αποδράμουν εντός ολίγων ημερών. Για την αποφυγή αυτής της παρενέργειας προληπτικά εφαρμόζεται μάλαξη στην περιοχή. 9 ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Σπανιότατα αναφέρονται επιπλοκές όπως άσηπτα αποστήματα, 35 γενικευμένο σκληρομυξοίδημα, 36 σαρ κοείδωση πάνω σε ουλές, 37 συστηματική σαρκοείδωση, 38 ξηρά κερατοεπιπεφυκίτιδα (σύνδρομο sicca), 10 λευκοκυτταροκλαστική αγγειϊτιδα. 10 Αξίζει να γίνει αναφορά στις συστηματικές αντιδράσεις που παρατηρούνται αρκετά σπάνια αλλά αποτελούν γεγονός παρ όλα αυτά. Σύμφωνα με το De Boulle αναφέ ρονται δύο περιπτώσεις γενικευμένων κνιδωτικών αντιδράσεων, μιας μετά από ενδοδερμικό τεστ και μιας άλλης 8 εβδομάδες μετά από συνεδρία εμ - φύτευσης ζωικής προέλευσης ΥΟ και προτείνεται θεραπεία των συστηματικών αντιδράσεων γενικότερα με κορτικοστεροειδή, μινοκυκλίνη και ανοσοτροποποιητικούς παράγοντες όπως η κυκλοσπορίνη, το tacrolimous και η ασκομυκίνη. 9 Επίσης μερικοί συγγραφείς αναφέρονται σε περιπτώσεις κνιδωτικής αγγειίτιδας μετά από θεραπεία με εμφύτευμα ΥΟ μη ζωικής προέλευσης (NASHA). 39 Άλλοι περιγράφουν άλλες αγγειιτιδικές περιπτώσεις ως αντιδράσεις τύπου I και IV, ενώ άλλοι όπως οι Alijotas-Reig J et al. ως αντιδράσεις τύπου ΙΙΙ. 40 Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί σύμφωνα με τους τελευταίους συγγραφείς ότι η in vivo εμφύτευση ΥΟ μπορεί να οδηγήσει μερικές φορές σε ήπια φλεγμονή που προκαλεί ενεργοποίηση των Τ κυττάρων χωρίς αυτή να επάγεται από την πιθανή αντιγονικότητα του NASHA. Ο τρόπος με τον οποίο το NASHA επηρεάζει το ανοσολογικό σύστημα μπορεί να οφείλεται σε ένα ανοσοδιεγερτικό ερέθισμα παρά σε αντιγονικό. 41 Παρ όλα αυτά οι Wang et al. έδειξαν ότι οι γλυκοζαμινογλυκάνες μπορούν να δράσουν ως υπεραντιγόνα ενεργοποιώντας την ανοσιακή απάντηση. 10 Τόσο οι γιατροί όσο και οι ασθενείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος κοκκιωματώδους αντίδρασης από ξένο σώμα μετά από θεραπεία με omalizumab ενός μονοκλωνικού αντι-ige αντισώματος που χρησιμοποιείται τελευταία για το σοβαρό επίμονο αλλεργικό άσθμα. Επίσης θα πρέπει να απα γορεύεται η εμφύτευση ΥΟ σε ασθενείς που λαμβάνουν α- ιντερφερόνη. 42 Σε ασθενείς με πολύ λεπτό δέρμα είναι αρκετά δύσκολο να διορθωθούν τα κοκκιώματα. Τέλος, θα πρέπει να γίνει αναφορά στην πιθανή έκτοπη θέση του υλικού που μπορεί να δημιουργήσει μια ορατή ή ψηλαφητικά διαπιστού - μενη ανεπιθύμητη κατάσταση. Αυτό είναι συνηθισμένο σε περιοχές με υπέρμετρη κινητικότητα όπου το εμφύτευμα πιέζεται προς τα πάνω, λόγω της μυϊκής δραστηριότητας στις ρινοπαρειακές πτυχές για παράδειγμα, τονίζοντας την κυρτότητα και επιδεινώνοντας την εμφάνιση της πτυχής. Σύμφωνα με τα παραπάνω είναι καλύτερα να ενίενται τα εμφυτεύματα κάτω από την αύλακα και σε διασταυρούμενο (criss-cross) σχηματισμό. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η χρήση των ενέσιμων εμφυτευμάτων ΥΟ στην κοσμητική ιατρική αυξάνεται ραγδαία λόγω του μεγάλου εύρους των αποτελεσματικών επιλογών, της ευ ρείας κοινωνικής αποδοχής και του εξαιρετικού προφίλ ασφαλείας αυτών των προϊόντων. Παρ όλα αυτά τα εμφυτεύματα ΥΟ δε στερούνται επιπλοκών. Γι αυτό η γνώση των πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών και του τρόπου αντιμετώπισής τους κρίνεται επι τακτική έτσι ώστε να επιτευχθεί το μέγιστο επι - τυχές αποτέλεσμα από τη χρήση τους. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. James SP, Oldinski R, Zhang M, Schwartz H. Hyaluron microcomposite biomaterials. In: SM Krutz ed. UHMW- PE Biomaterials Handbook: Ultra High Molecular Weight Polyethylene in Total Joint Replacement and Medical Devices, 2nd ed, Burlington, Elsevier Inc, 2009: Requena L, Requena C, Christensen L et al. Adverse reactions to injectable soft tissue fillers. JAAD 2011;64: Choksi A, Orringer J. Linear Morphea-induced atrophy treated with hyaluronic acid filler injections. Dermatol Surg 2011; 37: Massone C, Horn M, Kerl H et al. Foreign body granuloma due to Matridex injection for cosmetic purposes. Am J Dermatopathol 2009; 31: Narins R, Michaels J, Cohen J. Hylans and soft tissue augmentation In:Soft Tissue Augmentation, 2nd ed., Philadelfia, Saunders Elsevier, 2008: Ôüìïò 22, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2011

12 204 Θ. Σγόντζου, Γ. Κοντοχριστόπουλος 6. Cox SE, Adigun CG. Complications of injectable fillers and neurotoxins. Dermatol Ther 2011; 24: Narins RS, Brandt F, Leyden J et al. A randomized double-blind, multicenter comparison of the efficacy and tolerability of Restylane versus Zyplast for the correction of the nasolabial folds. Dermatol Surg 2003; 29: Hirsch RJ, Stier M. Complications of soft tissue augmentation. J Drugs Dermatol 2008; 7: De Boulle K. Management of complications after implantation of fillers. J Cosmet Dermatol 2004; 3: Alijotas Reig J, V Garcia Gimenez. Delayed immunemediated adverse effects related to hyaluronic acid and acrylic hydrogel dermal fillers: clinical findings, longterm follow up and review of the literature. JEADV 2008; 22: Micheels P. Human anti-hyaluronic acid antibodies. Is it possible? Dermatol Surg 2001; 27: Lupton JR, Alster TS. Cutaneous hypersensitivity reaction to injectable hyaluronic acid gel. Dermatol Surg 2000; 26: Friedman PM, Mafong EA, Kauvar AN et al. Safety data of injectable nonanimal stabilized hyaluronic acid gel for soft tissue augmentation. Dermatol Surg 2002; 28: Pinheiro MV, Bagatin E, Hassun KM et al. Adverse effect of soft tissue augmentation with hyaluronic acid. J Cosmet Dermatol 2005; 4: Grimes P, Few J. Complications of Soft Tissue Augmentation In: Soft tissue augmentation, 2nd ed., Philadelfia, Saunders Elsevier, 2008: Filion MC, Phillips NC. Proinflamantory activity of contaminating DNA in hyaluronic acid preparations. J Pharm Pharmacol 2001; 53: Lowe NJ, Maxwell CA, Patnaik R. Adverse reactions to dermal fillers. Dermatol Surg 2005; 31: Lemperle G, Rullan PP, Gauthier-Hazan N. Avoiding and treating dermal filler complications. Plast Reconstr Surg 2006; 118: Brody HJ. Use of hyaluronidase in the treatment of granulomatous hyaluronic acid reactions or unwanted hyaluronic acid misplacement. Dermatol Surg 2005; 31: Vedamurthy M. Soft tissue augmentation use of hyaluronic acid as dermal filler. Indian J Dermatol Venerol Leprol 2004; 70: Hirsch RJ, Cohen JL. Surgical insights: challenge: correcting superficially placed hyaluronic acid. Skin Aging 2007; 15: Sclafani A, Fagien S. Treatment of injectable soft tissue filler complications. Dermatol Surg 2009; 35: Kassir R, Kolluru A, Kassir M. Extensive necrosis after injection of hyaluronic acid filler: case report and review of the literature. J Cosmet Dermatol 2011; 10: Cohen JL, Brown MR. Anatomic considerations for soft tissue augmentation of the face. J Drugs Dermatol 2009; 8: Grunebaum LD, Bogdan Alleman I, Dayan S et al. The risk of alar necrosis associated with dermal filler injection. Dermatol Surg 2009; 35: Kim DW, Yoon ES, Ji YH et al. Vascular complications of hyaluronic acid fillers and the role of hyaluronidase in management. J Plast Reconstr Aesthet Surg 2011; 64: Schanz S, Schippert W, Ulmer et al. Arterial embolization caused by injection of hyaluronic acid (Restylane). Br J Dermatol 2002; 146: Inoue K, Sato K, Matsumoto D et al. Arterial embolization and skin necrosis of the nasal ala following injection of dermal fillers. Plast Reconstr Surg 2008; 121: Kim SG, Kim YJ, Lee SI et al. Salvage of nasal skin in a case of venous compromise after hyaluronic acid filler injection using prostaglandin E. Dermatol Surg 2011; 37: Bachmann F, Ermann R, Hartmann V et al. The spectrum of adverse reactions after treatment with injectable fillers in the glabellar region: results from the injectable filler safety study. Dermatol Surg 2009; 35: Glaich AS, Cohen JL, Goldberg LH. Injection necrosis of the glabella: protocol for prevention and treatment after use of dermal fillers. Dermatol Surg 2006; 32: Lathan E, Hare MA, Neumeister M. Hyperbaric oxygen therapy:enhancement of healing in selected problem wounds.(internet).available at medscape.com/article/ overview# aw2aab6b Toy BR, Frank PJ. Outbreak of Mycobacterium abcessus infection after soft tissue augmentation. Dermatol Surg 2003; 29: Jewel M. Managing adverse events with injectables. Webinar Nov Shafir R, Amir A, Gur E. Long term complications of facial injections with Restylane (injectable hyaluronic acid). Plast Reconstr Surg 2000; 28: Rongioletti F. Granulomatous reaction after intradermal injections of hyaluronic acid gel. Arch Dermatol 2003; 139: Dal Sacco D, Cozzani E, Parodi A et al. Scar sarcoidosis after hyaluronic acid injection. Int J Dermatol 2005; 44: Descamps V, Landry J, Frances C et al. Facial cosmetic filler injections as possible target for systemic sarcoidosis in patients treated with interferon for chronic hepatits C: two cases. Dermatology 2008; 217: Alijotas-Reig J. Recurrent urticarial vasculitis related to nonanimal hyaluronic acid skin filler injection. Dermatol Surg 2009; 35: Alijotas-Reig J. Letter:Vasculitis related to nonanimal ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

13 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ 205 hyaluronic acid skin filler injection. Dermatol Surg 2010; 36: Alijotas-Reig J, Hindie M, Kandhaya-Pillai R et al. Bioengineered hyaluronic acid elicited a nonantigenic T cell activation: implications from cosmetic medicine and surgery nanomedicine. J Biomed Mater Res A 2010; 95: Dammak A, Taille C, Marinho E et al. Granulomatous foreign-body reaction with facial dermal fillers after omalizumab treatment for severe persistent allergic asthma: a case report. Br J Dermatol 2012; 166: Áë ëç ëï ãñá ößá: Ã. Kοντοχριστόπουλος Íï óï êï ìåßï Á. Óõã ãñüò, 2η Δερματολογική Κλινική Äñá ãïý ìç 5, Êá é óá ñéá íþ, Αθήνα Ôçë.: , Fax: Ôüìïò 22, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2011

14

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist αισθητική προσώπου Εμφυτεύματα Υαλουρονικού Οξέος Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist «Τα τελευταία χρόνια ένας αυξανόμενος αριθμός ατόμων επισκέπτεται

Διαβάστε περισσότερα

Ερυθηματώδη φλεγμονώδη ογκίδια μετά από εμφύτευμα υαλουρονικού οξέος - Παρουσίαση σοβαρής περιπτώσεως

Ερυθηματώδη φλεγμονώδη ογκίδια μετά από εμφύτευμα υαλουρονικού οξέος - Παρουσίαση σοβαρής περιπτώσεως 158 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Τόμος 6, (3):158-162, 2009 Ερυθηματώδη φλεγμονώδη ογκίδια μετά από εμφύτευμα υαλουρονικού οξέος - Παρουσίαση σοβαρής περιπτώσεως Erethymatous infiltrated nodules

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές του υαλουρονικού οξέος στη αισθητική χειρουργική

Εφαρμογές του υαλουρονικού οξέος στη αισθητική χειρουργική 032_036_PANAGIOTAKOPOULOU-05 10/4/2009 10:47 ÂÏ 32 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW Α. Παναγιωτακοπούλου 1* Α. Σκούρας 2 Γ. Σκούρας 3 1-Χειρούργος Ωτορινολαρυγγολόγος 2-Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική, Ναυτικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α' Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Θυλακίτιδα -Περιθυλακίτιδα Ορισμός Θυλακίτιδα Παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

Ενέσιμα εμφυτεύματα στη θεραπεία των ρυτίδων

Ενέσιμα εμφυτεύματα στη θεραπεία των ρυτίδων 000-000_PANAGIOTAKOPOULA-6 13/1/2009 11:59 ÂÏ 182 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW Α. Παναγιωτακοπούλου 1 Α. Σκούρας 2 Γ. Σκούρας 3 1- Ωτορινολαρυγγολόγος, Λάρισα 2- Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική, Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερες ρίζες ενδογενώς

Ελεύθερες ρίζες ενδογενώς Ελεύθερες ρίζες ενδογενώς ρςρζ ς γ ς παραγόμενες (προιόντα του μεταβολισμού) εξωγενώς παραγόμενες (ήλιος, ρύπανση, κάπνισμα) επιτίθενται στα κύτταρα και τα καταστρέφουν. Ο οργανισμός αναπληρώνει τις απώλειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε ΑΚΜΗ από το Α έως το Ω κλινικό φροντιστήριο Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε Παντελής Παναγάκης Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» Η πιο κοινή δερματική πάθηση Μία φυσιολογική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ BOTOXTΩΝ ΡΥΤΙ ΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙ ΡΩΣΙΑΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ BOTOXTΩΝ ΡΥΤΙ ΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙ ΡΩΣΙΑΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ BOTOXTΩΝ ΡΥΤΙ ΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙ ΡΩΣΙΑΣ Τι είναι το ΒΟΤΟΧ; Το ΒΟΤΟΧ είναι ίσως η πιο διαδεδομένη μέθοδος αντιμετώπισης της γήρανσης και των ρυτίδων σήμερα. Μόνο το 2005 και μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. Πρόλογος - Εισαγωγή Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και αποτελεί περίπου το 16% του συνολικού βάρους του. Η

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Aνασκόπηση. Δερματικά εμφυτεύματα. Dermal Fillers. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Κυριαζή-Τάχου Ε. Kyriazi-Tachou E.

Aνασκόπηση. Δερματικά εμφυτεύματα. Dermal Fillers. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Κυριαζή-Τάχου Ε. Kyriazi-Tachou E. Aνασκόπηση Δερματικά εμφυτεύματα Κυριαζή-Τάχου Ε. Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Ðå ñß ëç øç Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μεγάλη ζήτηση για ελάχιστα επεμβατικές κοσμητικές θεραπείες. Τα δερματικά εμφυτεύματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis αισθητική προσώπου Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist η πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική αγωγή για τις ρυτίδες έκφρασης Dr. Stefanos Goudelas

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται:

1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται: 1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται: Στο πρόσωπο: για σύσφιξη του χαλαρωμένου δέρματος, αντιμετώπιση μικρών ρυτίδων και ουλών (πχ. από ακμή),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΑ ΜΕ ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟ ΟΞΥ

ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΑ ΜΕ ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟ ΟΞΥ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΑ ΜΕ ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟ ΟΞΥ Τι είναι το υαλουρονικό οξύ; Το υαλουρονικό οξύ είναι ένα φυσικό υδρόφιλο συστατικό του δέρµατος και η πιο σηµαντική λειτουργία του είναι να δέχεται και να συγκρατεί το νερό.

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ PANOLOG 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Δραστικό(ά) συστατικό(ά): Κάθε ml της αλοιφής PANOLOG περιέχει :

Διαβάστε περισσότερα

Δερματικά υλικά πλήρωσης για την βελτίωση της εμφάνισης

Δερματικά υλικά πλήρωσης για την βελτίωση της εμφάνισης ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Δερματικά υλικά πλήρωσης για την βελτίωση της εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ Ρευµατικά οζίδια, γαγγραινώδες πυόδερµα, αγγειίτιδα µικρών και µεσαίου µεγέθους αγγείων. Ουδετεροφιλικές δερµατοπάθειες PNGD (Palisaded( neutrophilic and granulomatous dermatosis)

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Καθαρισμός έλκους διαβητικού ποδιού ADDO TESFAYE ΙΑΤΡΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Α ΠΡΠ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Υπ. ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Καθαρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό οξύ.

Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό οξύ. Μαρία Καρδάση Το 1934 ο Κάρλ Μάγιερ απομόνωσε από το υαλώδες υγρό του βόειου οφθαλμού μια άγνωστη μέχρι τότε μη θεϊκή γλυκοζαμινογλυκάνη και την ονόμασε hyaluronan. Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό: Αισθητική Σήμερα Τεύχος: 21, Ιανουάριος Μάρτιος 2003

Περιοδικό: Αισθητική Σήμερα Τεύχος: 21, Ιανουάριος Μάρτιος 2003 Περιοδικό: Αισθητική Σήμερα Τεύχος: 21, Ιανουάριος Μάρτιος 2003 Η ΒΙΤΑΜΙΝΗ C ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣ Δρ. Des Fernandes (πλαστικός χειρουργός, ιδρυτής της Environ Skin Care και δημιουργός των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ Κοινή δερματική νόσος που οδηγεί σε αποχρωματισμό Σημαντική η ψυχολογική υποστήριξη. Γνώση προγνωστικών παραγόντων. ΑΡΝΗΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ EXCENEL FLUID Suspension 50mg/ml,ενέσιμο εναιώρημα για χοίρους και βοοειδή 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος

Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος Αιτιολογία πεπτικού έλκους Σχάση του βλεννογόνου που επεκτείνεται έως τη βλεννογόνια μυική στιβάδα Δύο κύριες αιτίες: -Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού -ΜΣΑΦ και ασπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων:

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Περίληψη EPAR για το κοινό γολιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΑ PEELINGS EASY TCA PEEL

ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΑ PEELINGS EASY TCA PEEL ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΑ PEELINGS EASY TCA PEEL ΕΥΚΟΛΑ, ΓΡΗΓΟΡΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ Χωρίς στερήσεις και υπερβολές, χαρίζει: ΛΑΜΨΗ, ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑ, ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΕΑΝΙΚΗ ΟΨΗ Το Easy TCA peel είναι ένα απαλό peeling

Διαβάστε περισσότερα

Professional Information

Professional Information ΣΥΣΤΗΜΑ FILLERS ΥΑΛΟΥΡΟΝΙΚΟΥ ΟΞΕΩΣ Φυσικό σύστημα ομορφιάς για την αναζωογόνησητου δέρματος, τη διόρθωση των ρυτίδων, την αύξηση του όγκου του προσώπου και τη μοντελοποίηση του περιγράμματος του προσώπου

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Πρόκειται για μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή, πολυοργανική αντίδραση υπερευαισθησίας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Περιφερικά αγγεία Ενδιαφέροντα περιστατικά Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Η Περιφερική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση Οι ειδικοί στην αναθεώρηση COPAL ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ. ΔΕΣΜΕΥΣΗ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ. Τεχνογνωσία στην αναθεώρηση της ολικής αρθροπλαστικής. Ο αποτελεσματικός συνδυασμός της τεχνικής έμπειρης γνώσης, η προοδευτική και

Διαβάστε περισσότερα

MabThera. ριτουξιμάβη. Τι είναι το MabThera; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το MabThera; Περίληψη EPAR για το κοινό

MabThera. ριτουξιμάβη. Τι είναι το MabThera; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το MabThera; Περίληψη EPAR για το κοινό EMA/614203/2010 EMEA/H/C/000165 Περίληψη EPAR για το κοινό ριτουξιμάβη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΔΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΟΥ Οξύς δερματικός λύκος Υποξύς δερματικός λύκος Χρόνιος δερματικός λύκος Δισκοειδής

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Oι κινολόνες στη θεραπεία δερματικής λοίμωξης με Mycobacterium Marinum

Oι κινολόνες στη θεραπεία δερματικής λοίμωξης με Mycobacterium Marinum Θεραπευτική Oι κινολόνες στη θεραπεία δερματικής λοίμωξης με Mycobacterium Marinum Δελλή Φ-Σ. Χυτίρογλου Π. Σμαραγδή Μ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Ν.Α.Δ.Ν.Θ., Κρατική Κλινική, Θεσσαλονίκη Ιστοπαθολογικό Εργαστήριο,

Διαβάστε περισσότερα

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής:

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής: Περιοδικό: Vivere Τεύχος: 3, Μάρτιος 2004 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΟ ΔΕΡΜΑ Δρ. Des Fernandes (πλαστικός χειρουργός, ιδρυτής της Environ Skin Care και δημιουργός των φαρμακοκαλλυντικών Environ ) Η ακμή είναι μια ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ MUPHORAN 200 mg, κόνις και διαλύτης για διάλυμα (προς αραίωση) για έγχυση. Fotemustine Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ

Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ Παραδόσεις του μαθήματος Επιμέλεια: Γιάννης Αργύρης Βιολόγος M.Sc. Καθηγητής 3 ου Γεν. Λυκ. Ηλιούπολης Κεφάλαιο 1ο Άνθρωπος και υγεία 2. Μηχανισμοί Άμυνας του Ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα