The growing role of echocardiography in interventional cardiology: The present and the future

Σχετικά έγγραφα
Στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών λειτουργεί ένα πρότυπο Κέντρο καρδιάς και αγγείων, το "Athens Heart Center". Mία άριστα οργανωμένη καρδιολογική κλινική με

1 η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1. ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ. i) Ακτινογραφία Θώρακος

Κλινικό Φροντιστήριο Βαλβιδοπάθειες. Τσούνος Ιωάννης Συν/της Διευθυντής Καρδιολογική κλινική Γ.Ν.Θ. ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

Τελευταία οι επεμβατικές πράξεις

ΔΙΑΚΑΘΕΤΗΡΙΑΚΗ (ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ) ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΟΡΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΙΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΛΑΚΚΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΚΕΠΑ

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΚΗ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ «ΕΛΛΕΙΜΜΑ» ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

Παπαδόπουλος Κώστας Επιμελητής A Καρδιολογίας, ΓΝΑ Κοργιαλένειο-Μπενάκειο Ε.Ε.Σ.

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Αγαπητοί Συνάδελφοι,

ICE Δεκεμβρίου 2014

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

Επεμβατική Αντιμετώπιση Ενδοκαρδιακών και Εξωκαρδιακών Επικοινωνιών. Νικόλαος Γ. Ελευθεράκης Επιμελητής Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

Στρογγυλό τραπέζι: βαλβιδοπάθειες Παρουσίαση περιστατικού Πολυβαλβιδοπάθεια. 15 ο Συνέδριο New Trends in Cardiology Θεσσαλονίκη, Απριλίου 2015

Επανάληψη θεμελιωδών γνώσεων ανατομίας και ιστολογίας της καρδιάς

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Βαλβιδοπάθειες. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική & Β Καρδιολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Εκτίµηση της στεφανιαίας µικροκυκλοφορίας µε διοισοφάγειο υπερηχοκαρδιογραφία Doppler στους διαβητικούς τύπου ΙΙ

1 ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΩΝ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ SPECKLE TRACKING ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ - ΤΡΙΩΝ ΔΙΑΣΤΑΣΕΩΝ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

Ερευνητικό project TGA-GR: Η έκβαση της υγείας των παιδιών με μετάθεση των μεγάλων αρτηριών στην Ελλάδα,

ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ. Ε. ΠΑΝΟΥΡΓΙΑ Λέκτορας Ακτινολογίας Α. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΕΚΠΑ

Διημερίδα Τζάνειου Άθληση και ποιότητα ζωής στις συγγενείς καρδιοπάθειες

Ιατρείο Συγγενών Καρδιοπαθειών Ενηλίκων Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ

CT ΘΩΡΑΚΟΣ - ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

Αιμοδυναμικό εργαστήριο «Γ. Παπανικολάου» Παπαδοπούλου Δέσποινα: Προϊσταμένη, Msc Γαργάνη Κωνσταντίνα: ΤΕ Νοσηλεύτρια Καραγιαννάκη Καλλιόπη: ΤΕ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

H ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δημόπουλος Α.-Μ. Τουμανίδης Σ. Μπάμιας Α. Παρασκευαΐδης Ι. Νταλιάνης Α.

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΈς ΝΌΣΟΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΆ

Παρουσίαση Περιστατικού

Απεικόνιση Συγγενών Καρδιοπαθειών ενηλίκων (ACHD) Πότε η υπερηχοκαρδιογραφία δεν είναι αρκετή ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ - ΠΑΙΔΟΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ

Η. Ι. Καπιτσίνης, Α. Θ. Παπαδόπουλος, Γ. Χ. Μπομπότης, Η.Θ. Ζάρβαλης, Β.Μ. Σαχπεκίδης, Λ. Κ. Μόσιαλος, Π. Γ. Δοκόπουλος, Ι. Γ.

Παρουσίαση Περιστατικού Ομάδα Καρδιάς Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Η Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς στην ανεπάρκεια της μιτροειδούς

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

Γιάννου Σωτηρία MSc Πλακούτση ΣοφίαMSc (c) Αιμοδυναμικό Εργαστήριο, Εργ. Κλ. Ακτινολογίας & Απεικόνισης Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων

Ενδοκαρδιακές Επικοινωνίες Ανίχνευση, εντόπιση &ποσοτικοποίηση

H ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δημόπουλος Α.-Μ. Τουμανίδης Σ. Μπάμιας Α. Παρασκευαΐδης Ι. Νταλιάνης Α.

Γεώργιος Τρανταλής. Επιμελητής Καρδιολογίας Κ. Υ. Καπανδριτίου Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική

Ισχαιμική - λειτουργική ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδος. Χαράλαμπος Ι. Καρβούνης.

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ

-Γενετική και μυοκαρδιοπάθειες -Ανοσιακοί μηχανισμοί στις μυοκαρδιοπάθειες -Καναλοπάθειες

Συστάσεις για Διοισοφάγεια Υπερηχοκαρδιογραφία: EACVI (αναβάθμιση) 2014

Παρουσίαση περιστατικού: Θρόμβωση δεξιού κόλπου σε ασθενή υπό αιμοκάθαρση. Γεωργόπουλος Αχιλλέας Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν.

Π. Κυριάκου, Α. Καραµανώλης, Μ. Σωτηριάδου, Π. Ρούµελης, Μ. Μαυρουδή, Β. Βασιλικός

1. Φαιοχρωµοκύττωµα 2. Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισµός 3. Πάθηση του θυρεοειδούς αδένα 4. Σύνδροµο Cushing 5. Στένωση ισθµού της αορτής

Γεώργιος Τρανταλής. Επιμελητής Καρδιολογίας Κ. Υ. Καπανδριτίου Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ 1

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΥΨΗΛΗ ΔΙΑΒΑΛΒΙΔΙΚΗ ΚΛΙΣΗ ΠΙΕΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΒΑΛΒΙΔΑ

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Απεικόνιση σε Συγγενείς Καρδιοπάθειες Ενηλίκων: Σηµαντικότερες Μελέτες του 2014

Βασικές ιαγνωστικές Εξετάσεις στον Καρδιολογικό Ασθενή. ΑκτινογραφίαΘώρακα. ρ. Αθανάσιος Ν. Χαλαζωνίτης. Συντονιστής ιευθυντής ΕΣΥ

Περικαρδιοκέντηση, υποξιφοειδικό περικαρδιακό παράθυρο ή περικαρδιο-πλευρικό παράθυρο. Ποιο είναι καταλληλότερο και σε ποιες περιπτώσεις;

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΜΙΤΡΟΕΙΔΟΥΣ: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΕΥ ΩΡΙ ΗΣ, ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΑ «Η ΕΛΠΙΣ»

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΛΑΚΚΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Επεμβατική σύγκλειση μεσοκολπικής επικοινωνίας και ανοικτού ωοειδούς τρήματος

ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Αφροδίτη Τζίφα, FRCPCH Διευθύντρια Επεµβατικής Καρδιολογίας Συγγενών Καρδιοπαθειών Νοσοκοµείου ΜΗΤΕΡΑ Όµιλος ΥΓΕΙΑ

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια

Κάλλιον το Προλαµβάνειν ή το Θεραπεύειν

George D. Athanassopoulos, MD, FESC Director Noninvasive Diagnostics Department Cardiology Section Onassis Cardiac Surgery Center Athens

ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ

Ομοιότητες Διαφορές στις τρέχουσες ευρωπαϊκές και αμερικανικές κατευθυντήριες οδηγίες

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΠΑΤΡΗΣ MD, MSc, FEΒTS, ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β Καρδιο- Θωρακο- Αγγειοχειρουργικού Τμήματος Γ.Π.Ν. Ο Ευαγγελισμός

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Ν. Ανουσάκης*, Γ. Λάτσιος*, Α. Συνετός*, Κ. Σταθογιάννης*, Α. Μιχελόγγονα*, Ο. Καιτόζης*, Α.

Σημαντικά μηνύματα των κατευθυντηρίων οδηγιών της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Έναρξη προγράμματος επεμβατικής αντιμετώπισης βαλβιδοπαθειών: Πρόκληση και ευκαιρία

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ

της µιτροειδούς βαλβίδος

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΒΑΛΒΙΔΕΣ ΚΑΡΔΙΑΣ

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: H ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ

WORKING GROUP OF ECHOCARDIOGRAPHY F.PARTHENAKIS

1. Στον εντυπωσιασμό που προκαλείται στον ιατρικό κόσμο λόγω της πρωτοτυπίας του θέματος.

Μαθήματα Καρδιολογίας για Παθολόγους. Βαλβιδοπάθειες. Σταύρος Γαβριηλίδης Ομότιμος Καθηγητής Α.Π.Θ.

ΣYΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ. Αγαπητοί συνάδελφοι,

Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση.

Πρόγραμμα. ΣΑΒΒΑΤΟ 25 Μαρτίου :00 Εγγραφές. 08:30-10:00 Βαλβιδοπάθειες

Επιδιόρθωση αορτικής βαλδίδας Γ. Σταυρίδης. TAVI σε ασθενή µε ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής Λ. Μιχάλης. Valve in Valve - (TAVI in TAVI) Π.

Η ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΣΕ ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΜΕ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΚΗ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΑ


Ανοικτό Ωοειδές Τρήμα (PFO) και Ιατρική Βασισμένη σε Αποδείξεις (Evidence Based Medicine)

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.

ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη.

Μελέτη Manage: Λιγότερα Καρδιαγγειακά Συμβάματα με τη χρήση της νταμπιγκατράνης μετά από μη Καρδιοχειρουργική Επέμβαση

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN

Transcript:

ΑΝΑΛΕΚΤΑ ΑΠΟ ΔΙΕΘΝΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ The growing role of echocardiography in interventional cardiology: The present and the future A.P. PATRIANAKOS, A.A. ZACHARAKI, E.I. SKALIDIS, M.I. HAMILOS, F.I. PARTHENAKIS, P.E. VARDAS Heraklion University Hospital, Cardiology Department, Crete, Greece Abstract As structural heart disease interventions continue to evolve to a sophisticated level, accurate and reliable imaging is required for pre-procedural selection of cases, intraprocedural guidance, post-procedural evaluation, and longterm follow-up of patients. Traditionally, cardiovascular procedures in the catheterization laboratory are guided by fluoroscopy and angiography. Advances in echocardiography can overcome most limitations of conventional imaging modalities and provide successful completion of each step of any catheterbased treatment. Echocardiography s unique characteristics rendered it the ideal technique for percutaneous catheter-based procedures. The purpose of this review is to demonstrate the use of the most common and up-to-date echocardiographic techniques in recent non-coronary percutaneous interventional procedures, underlining its inevitable and growing role, as well as illustrating areas of weakness and limitations, and to provide future perspectives. KEYWORDS: Transesophageal, 3D echocardiography, Catheterization laboratory, Interventional 412 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

ΥΠΕΡΗΧΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΊΑ Επιμέλεια: Οδυσσέας Καϊτόζης Σ ε πρόσφατη δημοσίευση στο HJC οι Πατριανάκος και συν. δημοσίευσαν ένα άρθρο ανασκόπησης του ρόλου της υπερηχοκαρδιογραφίας στην Επεμβατική Καρδιολογία. Είναι γνωστό ότι τα τελευταία χρόνια οι διαδερμικές επεμβάσεις έχουν αυξηθεί δραματικά για ένα ευρύ φάσμα δομικών καρδιοπαθειών. Ένας μεγάλος αριθμός ασθενών που στο παρελθόν ήταν απαραίτητο να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση ανοικτής καρδιάς σήμερα είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν εναλλακτικά με διακαθετηριακές επεμβάσεις στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο με την ραγδαία ανάπτυξη της Επεμβατικής Καρδιολογίας. Η ραγδαία αυτή ανάπτυξη μπορεί να αποδοθεί τόσο στην εξέλιξη της τεχνολογίας με την βελτίωση των διαθέσιμων υλικών και συσκευών όσο και στην αντίστοιχη βελ τιωση των απεικονιστικών τεχνικών όπως η υπερηχοκαρδιογραφία. Παραδοσιακά οι διαδερμικές επεμβάσεις γινόταν με την καθοδήγηση της ακτινοσκόπησης και της αγγειογραφίας. Η χρήση όμως αυτών των μεθόδων έχει σημαντικούς περιορισμούς όπως η έκθεση στην ακτινοβολία, η δισδιάσταση απεικόνιση μίας τρισδιάστατης δομής, η μειωμένη ικανότητα στον χαρακτηρισμό των ιστών και η χρήση ακτινοσκιερών παραγόντων αντίθεσης. Οι εξελίξεις στην υπερηχοκαρδιογραφία μπορούν να ξεπεράσουν τα μειονεκτήματα αυτά και να βοηθήσουν στην ολοκλήρωση των διακαθετηριακών επεμβάσεων. Ταυτόχρονα η χρήση της υπερηχοκαρδιογραφίας προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με άλλες απεικονιστικές τεχνικές (αξονική και μαγνητική τομογραφία) όπως η φορητότητα, η δυνατότητα απεικόνισης σε πραγματικό χρόνο κατά τη διάρκεια της επέμβασης, η ακριβής ανατομική απεικόνιση των δομών, η καθοδήγηση στην επιλογή των κατάλληλων ασθενών για την επέμβαση, η αναγνώριση των επιπλοκών και η απαραίτητη παρακολούθηση των ασθενών μετά την επέμβαση. Επιπλέον η χρήση της τρισδιάστατης (3D) υπερηχοκαρδιογραφίας αυξάνει την ποιότητα των εικόνων και την ακρίβεια στην καθοδήγηση της επέμβασης. Σήμερα οι επεμβάσεις που γίνονται στο Αιμοδυναμκό Εργαστήριο κάτω από υπερηχοκαρδιογραφική καθοδήγηση (δισδιάστατο ή τρισδιάστατο διαθωρακικό ή διοισοφάγειο υπερηχοκαρδιοφράφημα, ενδοκαρδιακό υπερηχοκαρδιογράφημα ICE) είναι: 1. Σύγκλειση συγγενών ή επίκτητων ελλειμμάτων (μεσοκολπική επικοινωνία, μεσοκοιλιακή επικοινωνία, ανοικτό ωοειδές τρήμα) 2. Βαλβιδοπάθειες (βαλβιδοπλαστική μιτροειδούς βαλβίδας, διαδερμική επιδιόρθωση μιτροειδούς βαλβίδας/mitral clip, εμφύτευση αορτικής βαλβίδας/tavi, διαδερμική επιδιόρθωση τριγλώχινας βαλβίδας/mitralign) 3. Σύγκλειση ωτίου αριστερού κόλπου 4. Απομόνωση πνευμονικών φλεβών σε κολπική μαρμαρυγή 5. Ψευδοανευρύσματα μετά από έμφραγμα 6. Περικαρδιοκέντηση 7. Βιοψία μυοκαρδίου 8. Κατάλυση σε υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια (έγχυση αλκοολούχου διαλύματος σε διαφραγματικό κλάδο) 9. Αναρρόφηση θρόμβων από δεξιά καρδιά 10. Εμφύτευση συσκευών υποβοήθησης αριστερής κοιλίας 11. Εξόρυξη βηματοδοτικών καλωδίων 12. Συγγενείς καρδιοπάθειες (βαλβιδοπλαστική συγγενούς αορτικής και πνευμονικής στένωσης, τοποθέτηση ενδοπρόθεσης σε στένωση ισθμού αορτής κ.α). 1. Παρακέντηση Μεσοκολπικού Διαφράγματος Η παρακέντηση του μεσοκολπικού διαφράγματος είναι το πρώτο βήμα για μία σειρά διαδερμικών επεμβάσεων στην αριστερή κοιλία. Είναι γεγονός ότι οι έμπειροι επεμβατικοί καρδιολόγοι μπορούν να εκτελέσουν με επιτυχία την παρακέντηση υπό ακτινοσκοπική καθοδήγηση. Ωστόσο η επέμβαση μπορεί να έχει σημαντικές δυσκολίες όπως το ανεύρυσμα του μεσοκολπικού διαφράγματος, η διάταση της αορτικής ρίζας, οι δυσμορφίες στο θώρακα ή η προηγούμενη ανεπιτυχής παρακέντηση. Η επικουρική χρήση της υπερηχοκαρδιογραφίας μπορεί να διευκολύνει τη διαδικασία μειώνοντας τις επιπλοκές. Η κατανόηση της περίπλοκης ανατομίας είναι καθοριστική για την επιτυχία της επέμβασης και η διοισοφάγειος υπερηχοκαρδιογραφία (TEE) προσφέρει EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 413

ΥΠΕΡΗΧΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΊΑ εξαιρετική απεικόνιση του μεσοκολπικού διαφράγματος. Το ασφαλέστερο σημείο παρακέντησης είναι το ωοειδές τρήμα. Οι προτεινόμενες λήψεις στο TEE είναι στο μέσου του οισοφάγου κατά το βραχύ άξονα στο επίπεδο της αορτικής βαλβίδας στις 30-60 και η τομή των δύο κοίλων φλεβών (bicaval view) στις 90-120. 2. Σύγκλειση μεσοκολπικής επικοινωνίας και ανοικτού ωοειδούς τρήματος Η διαδερμική εμφύτευση συσκευής αποτελεί τη μέθοδο εκλογής για τη σύγκλειση ανατομικά κατάλληλης δευτερογενούς μεσοκολπικής επικοινωνίας και ανοικτού ωοειδούς τρήματος σε ασθενείς με κλινικές ενδείξεις. Η υπερηχοκαρδιογραφία έχει καθοριστικό ρόλο πριν κατά τη διάρκεια και μετά την εμφύτευση της συσκευής. Αρχικά θέτει τη διάγνωση του ελλείμματος και αξιολογεί την αιμοδυναμική του επίπτωση. Πριν τη διαδερμική σύγκλειση η διοισοφάγειος υπερηχοκαρδιογραφία (δισδιάστατη ή τρισδιάστατη) εκτιμά το μέγεθος του ελλείμματος, τη μορφολογία του διαφράγματος, το μήκος και την ποιότητα του ιστού εκατέρωθεν του ελλείμματος (rims) στον οποίο θα στηριχθεί η συσκευή καθορίζοντας με αυτόν τον τρόπο και την σωστή επιλογή της συσκευής που θα χρησιμοποιηθεί (EIKONA 1). Επιπλέον επιβεβαιώνει την παρουσία άλλων ελλειμμάτων, αξιολογεί την πίεση στην πνευμονική αρτηρία και την ανεπάρκεια της τριγλώχινας βαλβίδας. Κατά τη διάρκεια της επέμβαση η διοισοφάγειος ή ενδοκαρδιακή υπερηχοκαρδιογραφία χρησιμοποιείται για την καθοδήγηση του επεμβατικού καρδιολόγου σε συνδυασμό με την ακτινοσκόπηση με την δυνατότητα που προσφέρει στην σε πραγματικό χρόνο απεικόνιση των συρμάτων και των καθετήρων σε σχέση με τις παρακείμενες ανατομικές δομές. Μετά την επέμβαση η υπερηχοκαρδιογραφία χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του αποτελέσματος και την αναγνώριση υπολειπόμενων ροών καθώς και την πρώιμη διάγνωση των επιπλοκών όπως η περικαρδιακή συλλογή, η δημιουργία θρόμβων και η μετακίνηση της συσκευής. 3. Διαδερμική επιδιόρθωση μιτροειδούς βαλβίδας Οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για τη διαδερμική επιδιόρθωση της μιτροειδούς βαλβίδας ανήκουν σε τέσσερεις βασικές κατηγορίες Α. έμμεση βαλβιδοπλαστική-τεχνικές στεφανιαίου κόλπου Β. άμεση βαλβιδοπλαστική Γ. Επιδιόρθωση γλωχίνων Δ. Κοιλιακή αναδιαμόρφωση Μέχρι σήμερα η πιο διαδεδομένη τεχνική είναι η επιδιόρθωση των γλωχίνων με το σύστημα MitralClip. Αυτή περιλαμβάνει την διαδερμική τοποθέτηση ενός «συνδετήρα» (clip) με μορφή V μεταξύ των γλωχίνων που μειώνει την ανεπάρκεια της βαλβίδας μιμούμενη την χειρουργική τεχνική Alfieri. Η μέθοδος έχει εγκριθεί στην Αμερική από τον FDA(Επιτροπή Φαρμάκων και Τροφίμων) με τα δεδομένα που έχουμε από τις μελέτες EVEREST I και II. Προ της επέμβασης η υπερηχοκαρδιογραφία παίζει σημαντικό ρόλο στην επιλογή των ασθενών Εικόνα 1. Μεσοκολπικό έλλειμμα στο επίπεδο της αορτικής βαλβίδας(α) και στην τομή των δύο κοίλων φλεβών (bicaval view) (Β). ASD=μεσοκολπικό έλλειμμα, LA=αριστερός κόλπος, RA=δεξιός κόλπος, ΑΟ=αορτική βαλβίδα, IVC=άνω κοίλη φλέβα, SVC=κάτω κοίλη φλέβα 414 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

ΑΝΑΛΕΚΤΑ ΑΠΟ ΔΙΕΘΝΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ // ΟΔΥΣΣΈΑΣ ΚΑΪΤΌΖΗΣ αξιολογώντας το μηχανισμό της μιτροειδικής ανεπάρκειας, το σοβαρότητα και την καταλληλότητα για την εφαρμογή της μεθόδου. Σε εκφυλιστική ανεπάρκεια της βαλβίδας (πρόπτωση ή flail των Α2/ Ρ2 τμημάτων) το έλλειμμα πρέπει να είναι <10χιλιοστά με το βάθος του ελλείμματος <15 χιλ και χωρίς ασβέστωση στην περιοχή. Σε λειτουργική ανεπάρκεια της βαλβίδας το μήκος της σύμπτωσης των γλωχίνων πρέπει να είναι >2χιλ και το βάθος της σύμπτωσης <11χιλ. Για την καλύτερη συνενόηση των επεμβατικών καρδιολόγων με τυς υπερηχοκαρδιογραφιστές χρησιμοποιείται γενικά η ταξινόμηση της ανεπαάρκειας της μιτροειδούς βαλβίδας κατά Carpentier. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης ο ρόλος της υπερηχοκαρδιογραφίας είναι βασικός σε όλα τα στάδια. Αρχικά όπως αναφέρθηκε στην παρακέντηση του μεσοκολπικού διαφράγματος η οποία στην εκφυλιστική ανεπάρκεια πρέπει να γίνει 4-5εκατοστά πνω από το επίπεδο του μιτροειδικού δακτυλίου ενώ στη λειτουργική ανεπάρκεια 3.5εκ. Η προώθηση του συστήματος μεταφοράς του clip και η τοποθέτησή του στο επίπεδο πάνω από τις γλωχίνες γίνεται υπό υπερηχοκαρδιογραφική καθοδήγηση στο βαρχύ άξονα της διαγαστικής τομής. Στη συνέχεια η προώθηση του συστήματος στην αριστερή κοιλία και η «αρπαγή» των γλωχίνων από το clip γίνεται φυσικά υπό υπερηχοκαρδιογραφική απεικόνιση και καθοδήγηση σε τομές απεικόνισης του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας (100-160 ) και των κομμισσούρων (55-75 ). Μετά την απελευθέρωση του clip ο υπέρηχος χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του τελικού αποτελέσματος μετρώντας το βαθμό της ανεπάρκειας και της στένωσης της βαλβίδας. Η τρισδιάστατη υπερηχοκαρδιογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά της δισδιάστατης. 4. Διαδερμική σύγκλειση παραβαλβιδικής ανεπάρκειας προσθετικών βαλβίδων Εικόνα 2 Εικόνα 2. Παραβαλβιδική διαφυγή μιτροειδούς βαλβίδας Η παραβαλβιδική ανεπάρκεια παρατηρείται στο 5-17% των χειρουργικά τοποθετημένων προσθετικών βαλβίδων. Οι περισσότεροι ασθενείς είναι ασυμπτωματικοί αλλά κάποιοι παρουσιάζουν καρδιακή ανεπάρκεια ή αιμολυτική αναιμία. Σε αυτούς τους ασθενείς υψηλού κινδύνου για επανεπέμβαση, η διαδερμική σύγκλειση της παραβαλβιδικής διαφυγής αποτελεί θεραπευτική επιλογή. Ο ρόλος της υπερηχοκαρδιογραφίας στην επέμβαση είναι να θέσει τη διάγνωση της παραβαλβιδικής διαφυγής καθορίζοντας και τη σοβαρότητά της. Ο εντοπισμός του ελλείμματος και η περιγραφή του μεγέθους και του σχήματός του είναι καθοριστικά για την επέμβαση Η τρισδιάστατη υπερηχοκαρδιογραφία προτιμάται στην απεικόνιση των προσθετικών βαλβίδων στη θέση της μιτροειδούς αλλά δεν είναι τόσο βοηθητική στις προσθετικές βαλβίδες στη θέση της αορτικής. Επίσης η υπερηχοκαρδιογραφία χρησιμοποιείται στην απεικόνιση των άλλων καρδιακών δομών και στην κατανόηση της ανατομίας προ της επέμβασης όπως και στον αποκλεισμό ύπαρξης εκβλαστήσεων και θρόμβων. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης χρησιμοποιείται στην καθοδήγηση του επεμβατικού καρδιολόγου για την προώθηση του σύρματος δια του ελλείμματος και στην εκτίμηση της σωστής τοποθέτησης της συσκευής. Τέλος υπερηχοκαριδογραφικά γίνεται η εκτίμηση του τελικού αποτελέσματος για τη μείωση ή εξαφάνιση της παραβαλβιδικής ανεπάρκειας της προσθετικής βαλβίδας μετά την επέμβαση. Ο ρόλος της υπερηχοκαρδιογραφίας στην επέμβαση είναι να θέσει τη διάγνωση της παραβαλβιδικής διαφυγής καθορίζοντας και τη σοβαρότητά της. Ο εντοπισμός του ελλείμματος και η περιγραφή του μεγέθους και του σχήματός του είναι καθοριστικά για την επέμβαση. EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 415

ΥΠΕΡΗΧΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΊΑ 5. Διαδερμική εμφύτευση αορτικής βαλβίδας (Transcatheter aortic valve implantation-tavi) Η TAVI αποτελεί θεραπευτική επιλογή για ασθενείς με σοβαρού βαθμού συμπτωματική στένωση της αορτικής βαλβίδας και οι οποίοι δεν μπορούν να υποβληθούν σε χειρουργική αντικατάσταση της βαλβίδας ή είναι υψηλού χειρουργικού κινδύνου. Προ της επέμβασης η διαθωρακική υπερηχοκαρδιογραφία αποτελεί την απεικονιστική μέθοδο εκλογής στην εκτίμηση της σοβαρότητας της στένωσης και στη διαφορική διάγνωση μεταξύ αληθούς και ψευδούς στένωσης της βαλβίδας. Επίσης η τρισδιάστατη υπερηχοκαρδιογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μέτρηση του αορτικού δακτυλίου. Εικόνα 2 Εικόνα 3. Σύγκλειση ωτίου αριστερού κόλπου Προ της επέμβασης η διαθωρακική υπερηχοκαρδιογραφία αποτελεί την απεικονιστική μέθοδο εκλογής στην εκτίμηση της σοβαρότητας της στένωσης και στη διαφορική διάγνωση μεταξύ αληθούς και ψευδούς στένωσης της βαλβίδας. Επίσης η τρισδιάστατη υπερηχοκαρδιογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μέτρηση του αορτικού δακτυλίου δίνοντας μετρήσεις εξίσου αξιόπιστες με την αξονική τομογραφία η οποία αποτελεί σήμερα τη μέθοδο εκλογής στην απεικόνιση του αορτικού δακτυλίου που θα καθορίσει και την επιλογή μεγέθους της βαλβίδας που θα χρησιμοποιηθεί. Επιπρόσθετα είναι σημαντική η υπερηχοκαρδιογραφική απεικόνιση της αορτικής ρίζας, της ανιούσης αορτής και των άλλων καρδιακών δομών που θα καθορίσουν θεραπευτικές επιλογές του επεμβατικού καρδιολόγου για τον τύπο της συσκευής που θα χρησιμοποιηθεί. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης η καθοδήγηση των επεμβατικών καρδιολόγων γίνεται κυρίως ακτινοσκοπικά με την τρισδιάστατη υπερηχοκαρδιογραφία να έχει επικουρικό ρόλο σε υψηλής δυσκολίας περιπτώσεις για τη διέλευση του σύρματος δια της βαλβίδας, τη προδιαστολή με μπαλόνι και την ακριβή τοποθέτηση της συσκευής. Στο τέλος της επέμβασης γίνεται υπερηχοκαριδογραφικά η εκτίμηση του αποτελέσματος με τον έλεγχο για τη σωστή τοποθέτηση της συσκευής χωρίς δια- ή παραβαλβιδικής ανεπάρκεια. Τα κριτήρια για επιτυχημένη εμφύτευση της βαλβίδας είναι Επιφάνεια στομίου>1.2cm2, μέση κλίση πίεσης<20mmhg, μέγιστη ταχύτητα<3m/sec με απουσία μέτριας ή σοβαρής ανεπάρκειας. Η παρακολούθηση των ασθενών αυτών περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενα υπερηχοκαρδιογραφήματα στις 24 ώρες, στους 1, 6, 12 μήνες και στη συνέχεια σε ετήσια βάση. 6. Διαδερμική σύγκλειση ωτίου αριστερού κόλπου Η διαδερμική σύγκλειση του ωτίου του αριστερού κόλπου αποτελεί θεραπευτική επιλογή σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή με αντένδειξη για λήψη χρόνιας αντιπηκτικής αγωγής. Η χρήση του διοισοφάγειου υπερηχοκαρδιογραφήματος αποτελεί τη μέθοδο εκλογής για την απεικόνιση του ωτίου και την επιλογή των ασθενών που θα υποβληθούν στην επέμβαση. Καταρχήν με το υπερηχοκαρδιογράφημα είναι απαραίτητο να αποκλειστεί η ύπαρξη θρόμβου εντός του ωτίου που αποτελεί απόλυτη αντένδειξη για την επέμβαση. Στη συνέχεια είναι σημαντικό να μετρηθεί το εύρος του στομίου του ωτίου και το μήκος του επικρατούντος λοβού καθορίζοντας την επιλογή του είδους και του μεγέθους της συσκευής αλλά και προγραμματίζοντας το ιδανικό σημείο τοποθέτησής της ώστε να υπάρξει πλήρη σύγκλειση του ωτίου χωρίς υπολειπόμενες ροές. Κατά την επέμβαση υπερηχοκαριδογραφικά καθοδηγείται η παρακέντηση του μεσοκολ- 416 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

ΑΝΑΛΕΚΤΑ ΑΠΟ ΔΙΕΘΝΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ // ΟΔΥΣΣΈΑΣ ΚΑΪΤΌΖΗΣ πικού διαφράγματος η προώθηση του σύρματος στον επικρατούντα λοβό και αξιολογείται η τοποθέτηση της συσκευής προ της απελευθέρωσής της. Τέλος πρέπει να υπάρχει έλεγχος για διαταραχές στη διαμιτροειδική ροή και στη ροή των πνευμονικών φλεβών και πρώιμη αναγνώριση τυχόν επιπλοκών όπως ο επιπωματισμός και η δημιουργία θρόμβου (ΕΙΚΟΝΑ 3). Μελλοντικές Προοπτικές Εικόνα 2 Εικόνα 4. Παράδειγμα λογισμικού σύζευξης τρισδιάστατου διοισοφάγειου υπερηχοκαρδιογραφήματος με ακτινοσκοπιση στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο Τα τελευταία χρόνια παρά τις σημαντικές εξελίξεις στον τομέα της απεικόνισης στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο κυρίως με τη χρήση της τρισδιάστατης υπερηχοκαρδιογραφίας παραμένουν κάποιοι περιορισμοί που κάνουν διστακτικούς κάποιους επεμβατικούς καρδιολόγους. Οι περιορισμοί αυτοί είναι η έλλειψη καθολικά καθορισμένων πρωτοκόλλων απεικόνισης και η μη ικανοποιητική απεικόνιση λόγω τεχνικών προβλημάτων. Επίσης αποτελεί μειονέκτημα στη συνεργασία του επεμβατικού καρδιολόγου με τον υπερηχοκαρδιογραφιστή η έλλειψη συσχέτισης στον προσανατολισμό μεταξύ των δύο. Σε κάποιες περιπτώσεις ό,τι φαίνεται αριστερά στον υπέρηχο είναι δεξιά στην ακτινοσκόπιση και αντίστροφα. Το πρόβλημα αυτό αναμένεται να λυθεί με την ανάπτυξη ειδικού λογισμικού που θα συγχωνεύει τις εικόνες και θα καθορίζει έναν κοινό προσανατολισμό για τις δύο τεχνικές απεικόνισης. Όσο η τεχνολογία εξελίσσεται η σε πραγματικό χρόνο η σύζευξη της ακτινοσκόπησης με την υπερηχοκαρδιογραφία αναμένεται να βελτιώσει την καθοδήγηση των διαδερμικών επεμβάσεων (ΕΙΚΟΝΑ 4). EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 417