Το Μουσείο του Βόλου γιορτάζει τα 100χρονά του

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το Μουσείο του Βόλου γιορτάζει τα 100χρονά του"

Transcript

1

2 Το Μουσείο του Βόλου γιορτάζει τα 100χρονά του του Βαγγέλη Ζαχαρόπουλου Τ ο αφιέρωμα του δεύτερου και τελευταίου τεύχους της Μαγνησίας για το 2009 δε θα μπορούσε παρά να είναι στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βόλου, το οποίο το χρόνο αυτό, που βαίνει στο τέλος του, κλείνει εκατό χρόνια ζωής. Η επέτειος αυτή αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να αναδειχθεί για άλλη μια φορά ο πλούτος και η μοναδικότητα των εκθεμάτων του, ο ρόλος που διαδραμάτισε και συνεχίζει να διαδραματίζει στο πολιτιστικό γίγνεσθαι της πόλης και της ευρύτερης περιοχής αλλά και οι προσπάθειες και οι πρωτοβουλίες που ελήφθησαν όλα αυτά τα χρόνια της λειτουργίας του προς την κατεύθυνση της σύνδεσης της τεκμηριωμένης ιστορίας και του πολιτισμού της περιφέρειας του νομού με το ευρύτερο κοινό και, ειδικότερα, τους νέους και τα παιδιά. Η παρουσίαση της έκθεσης για την πορεία στο χρόνο της θεσσαλικής πόλης στο μυχό του Παγασητικού κόλπου, που αποτέλεσε την κορυφαία επετειακή εκδήλωση στη νέα πτέρυγα, ήρθε για να συνεχίσει την πρωτοποριακή για την εποχή της έκθεση των ευρημάτων στην παλιά αίθουσα του μουσείου. Μέσα στους σοφά διαμορφωμένους χώρους της νέας πτέρυγας γινόμαστε όλοι κοινωνοί της αδιάλειπτης ιστορίας της πόλης μας, από τα μυκηναϊκά ως τα νεότερα χρόνια και με θαυμασμό παρατηρούμε πως η πόλη άλλαζε φυσιογνωμία και ονόματα, αλλά δεν έχασε ποτέ τη σπουδαιότητά της για τη Μαγνησία αλλά και το θεσσαλικό χώρο γενικότερα. Ελπίζουμε το αφιέρωμά μας αυτό, με τα εμπεριστατωμένα άρθρα των ειδικών επιστημόνων, να προσφέρει το ελάχιστο στο να πραγματοποιηθεί η ευχή όλων μας: Να έχουμε ένα Αρχαιολογικό Μουσείο «ανοιχτό» και φιλόξενο, με αυξημένη επισκεψιμότητα, που να κεντρίζει το ενδιαφέρον μικρών και μεγάλων, που να δίνει την ευκαιρία στους επισκέπτες, κυρίως τους μικρούς, μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα να μαθαίνουν για την ιστορία και τον πολιτισμό της περιοχής μας και με παράλληλες εκδηλώσεις να προσφέρει σε όλους την ανεπανάληπτη εμπειρία που όλοι θέλουμε, να μας βάλει στο χέρι το νήμα της ιστορίας, που θα μας οδηγήσει βαθιά στις ρίζες του πολιτισμού μας.

3 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 8 ΜΑΓΝΗΣΙΑ Η ΝΕΑ ΜΟΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΤΕΡΥΓΑ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ «H εξέλιξη της Θεσσαλικής Πόλης στο μυχό του Παγασητικού Κόλπου, από τη μυκηναϊκή εποχή στους ρωμαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους Iωλκός, Φεραί, Δημητριάς» Εισαγωγή της Δρ Αργ. Δουλγέρη - Ιντζεσίλογλου, Διευθύντριας ΙΓ ΕΠΚΑ Το Αθανασάκειο Aρχαιολογικό Mουσείο του Bόλου συμπληρώνει φέτος εκατό χρό νια ιστορίας και παρουσίας στην πολιτιστική ζωή της πόλης, αλλά και ολόκληρης της Θεσσαλίας, ως κεντρικό μέχρι και σήμερα Mουσείο, διαδραματίζοντας παράλ λη λα σημαντικό ρόλο στις επιστημονικές δραστηριότητες της διεθνούς αρχαιολογικής κοι νότητας. Ιδρύθηκε το 1909 με δωρεά του συντοπίτη μας Αλεξίου Αθανασάκη, με αρχι κό σκοπό να στεγάσει τις περίφημες γραπτές στήλες της Δη μη τριά δος που ήλθαν στο φως με τις ανα σκα - φές του Απόστολου Αρβανιτόπουλου, πρώτου Εφόρου Αρχαιο τή των της Θεσσαλίας, και στη συ νέχεια να περισυλλέξει τις αρχαιότητες από ολόκληρο το θεσ σα λικό χώ ρο και να τις ανα - δείξει μέσα από τις Εκθέσεις που οργανώθηκαν κατά καιρούς από τους επό με νους Εφόρους Αρχαιοτήτων που υπηρέτησαν εδώ, κατά κύριο λόγο από τον αείμνηστο Δημήτρη Θεο χάρη (1960) και από τον κ. Γεώργιο Χουρμουζιάδη (1975), σή μερα Ομότιμο Καθηγητή του Αρι στο - τε λείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Aπό το 2004, τη χρονιά των Ολυμπιακών Αγώνων, λειτουργεί ανανεωμένη η Έκθεση στην πα λαιά πτέρυγα του Μουσείου, που ετοιμάστηκε με την εποπτεία της τότε Προϊ στα μένης της Εφο ρείας Δρος Β. Αδρύμη-Σισμάνη. Την ίδια περίοδο, σε συνεργασία του Υπουργείου Πρόσοψη Μουσείου Βόλου

4 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 9 Πολιτισμού και του Δήμου Βόλου, ολοκληρώθηκε η επέκταση των κτιριακών εγκα ταστάσεων του Μουσείου (οι εργασίες διήρκε σαν από το 1998 έως το 2004), οι οποίες στέγασαν λειτουργίες της Εφορείας και κυρίως προ σέ φεραν ως εκθεσιακό χώρο μια νέα πτέρυγα εμβαδού 600 τ.μ. Η νέα μόνιμη Έκθεση στη Nέα Πτέρυγα του Αθανασάκειου Aρχαιολογικού Mουσείου Bό - λου, που άνοι ξε τις πύλες της στις 10 Ιουλίου 2009, έχει ως θέμα την εξέλιξη της Θεσ σα λικής Πόλης στο μυχό του Παγασητικού Κόλπου, από τη μυκηναϊκή εποχή μέχρι τους ρω μαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους, με άξονα τις τρεις σημαντικές πόλεις της περιο χής, την Iωλκό, τις Φερές και τη Δημητριάδα. Oι τρεις αυτές πόλεις, στη διάρκεια δύο χι λιά δων περίπου ετών, άκμασαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και διαδέχθηκαν η μια την άλλη στην κυριαρχία της περιοχής αυτής. Παρακολουθώντας την εξέλιξη και την αλλη λοδιαδοχή τους στο χρόνο διαγράφεται και η εξέλιξη της Πόλης στο συγκε κριμένο γεω γρα φικό χώρο, δηλαδή στην ευρύτερη περιοχή του Bόλου, μιας πόλης που έχει και η ίδια μια μακραίω νη συνεχή ζωή και ιστορική εξέλιξη, από την προϊστορική εποχή μέχρι σήμερα, και που έχει λά βει στη συνέχεια τη σκυ τάλη από τις τρεις ιστορικές πόλεις ως η πλέον σημαντική πόλη στο μυχό του Παγασητικού Κόλπου. Κεντρικό ρόλο στην Έκθεση της Νέας Πτέρυγας διαδραματίζει ο ενεργός δη μό σιος και ιδιωτικός βίος των κατοίκων των ιστορικών πόλεων, συμπλη ρώ νο ντας έτσι την εικόνα της πολιτιστικής ταυτό τη τας της περιοχής κατά την αρχαιό τητα και αποτελώντας συγχρόνως το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στον σπου δαίο Νεολιθικό Πολιτισμό του Θεσσαλικού Χώρου και στον Κόσμο των Νε κρών που πα ρου σιάζονται στις αίθουσες της παλαιάς πτέρυγας του Μου - σείου. H δυσκολία, αλλά και η πρόκληση για την Έκθεση της Νέας Πτέρυγας ήταν να αξιοποιηθούν ιδιαί τερα αξιόλογα αρχαία αντικείμενα, «θαμμένα» εδώ και πολλά χρόνια στις αποθήκες του Μουσείου, αλλά και εντελώς πρόσφατα ευρή ματα, σε συνδυασμό με ορισμένες αναπαραστάσεις και με πλούσιο επο πτι κό και πληροφοριακό υλικό. Επιδίωξή μας ήταν να τονιστεί η ιδιαίτερη φυσιογνωμία κάθε πόλης και να αποτυπωθεί η τοπική σφραγίδα της περιοχής του μυχού του Παγασητικού Κόλπου με την προβολή των πιο χαρα κτη ρι στι κών στοιχείων της, με τρόπο που να εναρμονίζεται με τα παρουσιαζόμενα στην Έκθεση της παλαιάς πτέρυγας και να διατηρεί την παράδοση και τη φήμη του Aρχαιολογικού Mουσείου του Bόλου ως πρωτοποριακού. Οι προ σπά θειές μας συνέκλιναν σε ένα βα σι κό στόχο: το σύνολο της Έκθεσης να είναι ελκυστικό και συγχρόνως διδακτικό για το ευρύ κοινό, για τους χιλιάδες επισκέπτες του Μουσείου, ιδιαίτερα για τους μαθητές, και πρώτα από όλα για τους συμπο λίτες μας, στους οποίους θα δοθεί η ευκαιρία να γνωρίσουν κα λύ τε ρα μια πτυχή της τοπικής ιστο ρίας. Η Έκθεση πραγματοποιήθηκε ως μέρος του γενικότερου Έργου «Βελτίωση υπάρχοντος κτιρίου, νέα έκθεση και επανέκθεση αρχαιολογικών συλλογών και αναβάθμιση υλικοτεχνικής υποδομής του Αρχαιο λογικού Μουσείου Βόλου», ενταγμένου στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» του Υπουργείου Πολιτισμού, στο πλαίσιο του Γ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, με συνολικό προϋπολογισμό ευρώ. Τόσο η Μουσειολογική μελέτη όσο και η Μουσειογραφική μελέτη της Έκθε σης έτυχαν της ομό φω νης θετικής γνωμοδότησης του Συμβουλίου Μουσείων του Υπουργείου Πολιτισμού και εγκρίθηκαν με υπουργι κές αποφάσεις. Η προ ετοι μασία της Έκθεσης αποτελεί συλλογικό έργο όλων των Υπαλλήλων της ΙΓ ΕΠΚΑ, αλλά και σημαντικών συνεργατών εκτός της Εφορείας, τα ονόματα των οποίων ανα γρά φονται σε ειδικό πίνακα αναρτημένο μέσα στην Έκθεση. Συμβολικά αναφέρουμε μόνο τέσ σερα πρό σωπα: την κ. Θάλεια Μακρή-Σκοτι νιώ τη, Αρχιτέκτονα και Τοπογράφο Μηχανικό της Εφορείας, η οποία υπήρξε η ψυχή της Έκθεσης τόσο στον τομέα του μουσειογραφικού σχεδιασμού όσο και στον τομέα της υλοποίησής της, τον κ. Μπάμπη Ιντζεσίλογλου, Αρχαιο λό γο, Τμηματάρχη Μουσείων της Εφο ρείας, ο οποίος

5 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 10 ΜΑΓΝΗΣΙΑ με τη συνεχή παρουσία του στο χώρο του εργοταξίου, το συντονισμό των εργασιών και τις λύσεις που έδινε σε πρακτικά θέματα συνετέλεσε ουσιαστικά στην άρτια παρουσίαση της Έκθε σης, την κ. Ελένη Ασδεράκη-Τζουμερκιώτη, Τμηματάρχη Συντήρησης της Εφορείας, η οποία συντόνισε τις εργασίες για την έγκαιρη και άρτια συντή ρη ση των εκθεμάτων και με - ρίμνη σε για την ασφαλή έκθεσή τους, και τέλος την κ. Ολυμπία Σιδέρη-Μαυροφώτη, Τμη μα - τάρχη Διοικητικού-Λο γι στι κού της Εφο ρείας, η οποία έφερε άριστα εις πέρας την οικονομική δια χείριση του Έργου. Θερμές ευχα ριστίες οφείλονται σε όλους, γιατί η συμβολή τους υπήρξε κα θοριστική για την επιτυχή ολοκλή ρω ση του Έργου. Εκτός από τους εν ενεργεία υπαλλήλους, στο Μουσείο μας, στη διάρκεια των εκατό χρόνων λει τουργίας του, υπηρέτησαν πολλοί Αρχαιολόγοι, Μη χα νικοί, Συντηρητές, Σχε δια - στές, Διοικητικοί, Αρχαιο φύλακες, Εργατοτεχνίτες και υπάλ ληλοι άλλων ειδικοτήτων, αφο σιω - μένοι στην διάσωση και την προστασία των αρχαιοτήτων και των μνημείων της περιοχής μας, αλλά και στην ανάδειξή τους είτε με την επιστημονική μελέτη και δημοσίευσή τους είτε με την έκθε σή τους μέσα στις αίθουσες του Μου σείου. Ανάμεσά τους είναι ο Απόστολος Αρβα νιτό - που λος, πρώτος Έφορος Αρχαιοτήτων Θεσσα λίας, ο Νικόλαος Γιαννό πουλος, αυτοδίδακτος επι γρα φολόγος και ιδρυτής του Μουσείου του Αλμυ ρού, που συμπληρώνει και αυτό το 2010 μια εκατονταετηρίδα από την ίδρυσή του, ο Χρήστος Καρούζος, μετέπειτα Διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών, ακόμη ο Νικόλαος Βερδε λής, μελετητής του πρω - το γεωμετρικού ρυθμού στη Θεσσαλία, ο Δ. Ρ. Θεοχάρης, πρωτοπόρος ερευ νητής της προϊ - στο ρικής Θεσσαλίας, ανασκαφέας του Σέσκλου και μετέπειτα Καθηγητής του ΑΠΘ, η Ευαγγε - λία Δεϊλάκη και άλλοι, για να θυμηθούμε μόνο στους πιο γνωστούς στην αρχαιολογική οικο - γέ νεια που δεν είναι πια κοντά μας, χωρίς να ξεχνάμε και άλλους παλαιότερους, όπως ο Χρή - στος Τσούντας, που δεν πρόλαβε να στε γα στεί στο Μουσείο, συνέβαλε όμως στην θεμελίωση των προϊστορικών ερευνών στην περιοχή, που συνεχίστηκαν αργότερα. Τα εγκαίνια της νέας μόνιμης Έκθεσης στη νέα πτέρυγα του Αθανασάκειου Αρχαιολογικού Μου σείου Βόλου, στις 10 Ιουλίου 2009, μέσα στη χρονιά που συμπληρώθηκε η εκατο νταετη - ρί δα του, είχαν επετειακό και συμβολικό χαρακτήρα που επισφραγίστηκε με την παρουσία του τότε Υπουργού Πο λιτισμού κ. Α. Σαμαρά και του τότε Υφυπουργού Αθλητισμού κ. Γ. Ιωαννίδη, του τότε Υφυπουργού Εσω τερικών κ. Θ. Νάκου, του τότε Αντιπροέδρου της Βουλής κ. Γ. Σούρλα, των Βουλευτών του Ν. Μαγνη σίας κ. Ρ. Ζήση και κ. Κ. Καρτάλη, του τότε Γενικού Γραμ ματέα Περιφέρειας Θεσσαλίας κ. Φ. Γκού πα, του Νομάρχη Μαγνησίας κ. Α. Παπατόλια, του Δημάρχου Βόλου κ. Α. Βούλγαρη και πολλών Δημάρχων του Ν. Μαγνησίας, του Πανο σιο - λο γιώτατου Αρχιμανδρίτη κ. Δαμασκηνού ως εκπροσώπου του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Δημητριάδος και Αλμυρού κ. κ. Ιγνατίου, της Γενικής Διευθύντριας Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟ κ. Μαρίας Ανδρεαδάκη - Βλαζάκη, Νομαρχιακών και Δη μο τι κών Συμβούλων, εκπρο σώ πων των τοπικών αρχών και φορέων, πολλών συναδέλφων και πλήθους πολιτών. Η πα ρου σία όλων αποτελεί αναγνώριση, τόσο από πλευράς ΥΠΠΟ όσο και από πλευράς των συ μπο λιτών μας, της σημασίας του Μουσείου και της συμβολής του στα επιστημονικά και πο λι τιστι κά δρώμενα, αλλά και εγγύηση για τη συνέχιση της λειτουργίας και της δράσης του μέσα στο πλαί σιο της τοπικής κοινωνίας και της διεθνούς κοινότητας. Και αναγνώριση του Μουσείου ση μαί νει αναγνώριση της προσφοράς των ανθρώπων που εργάσθηκαν μέσα σε αυτό και συ νέ βαλαν στην καθιέρωση και την αποδοχή του ως σημαντικού χώρου γνώσης και πολιτισμού. Όσοι από αυτούς δεν είναι πια κοντά μας βρίσκονται στη μνήμη και στην καρδιά μας, αλλά όσοι ζουν ανάμεσά μας ως συνταξιούχοι τιμήθηκαν την ημέρα εκείνη συμβολικά, με σεβασμό, με ευγνωμοσύνη και με επίγνωση του έργου που επιτέλεσαν. Ανάμεσα στους τιμηθέντες είναι ο κ. Γ. Χουρμουζιάδης, Ομότιμος Κα θη γη τής του ΑΠΘ, οι Αρχαιολόγοι κ. Μ. Θεοχάρη, κ. Α. Λιάγκου ρας, κ. Ευ. Κακαβογιάννης, κ. Ο. Κακαβο γιάν νη, καθώς και πολλοί συνταξιούχοι άλλων ειδικοτήτων (συντηρητές, αρχαιοφύλακες, διοικητικοί, οδηγός, εργα το τεχνίτες κ.ά.). Η έκθεση της Νέας Πτέρυγας του Μουσείου αφιερώθηκε στη μνήμη του Δ. Ρ. Θεοχάρη.

6 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 11 Οι Οδοδείκτες της Ιστορίας Οι θεματικές ενότητες της Νέας Μόνιμης Έκθεσης Δρ. Αργυρούλα Δουλγέρη-Ιντζεσίλογλου, Διευθύντρια ΙΓ ΕΠΚΑ Δρ. Ανθή Μπάτζιου-Ευσταθίου, Διευθύντρια ΙΕ ΕΠΚΑ Ζωή Δήμου-Μαλακασιώτη, Αναπληρώτρια Προϊσταμένη ΙΓ ΕΠΚΑ Μπάμπης Ιντζεσίλογλου, Τμηματάρχης Μουσείων ΙΓ ΕΠΚΑ Πολυξένη Αραχωβίτη, Αρχαιολόγος ΙΓ ΕΠΚΑ Σταματία Αλεξάνδρου, Αρχαιολόγος ΙΓ ΕΠΚΑ Πελαγία Τριανταφυλλοπούλου, Αρχαιολόγος ΙΓ ΕΠΚΑ Το θέμα της Νέας Μόνιμης Έκθε σης στη Νέα Πτέρυγα του Αρχαιο λογικού Μου - σείου Βόλου αναφέρεται στην ανά - δει ξη των πρώτων πό λεων της στενής, αλλά και της ευρύ τε ρης πε ριο χής του Βό λου, στο μυχό του Παγασητικού Κόλπου, και στην εξέ λι ξή τους στην πο ρεία του χρόνου... Στην είσοδο της Έκθεσης μια κα τα κό ρυφη στήλη που αναφύεται από το δά πε δο και συνεχίζεται πιο πάνω από την ορο φή της αίθου - σας συμβολίζει τον ατέρμο να χρό - νο. Πάνω στην κατα κό ρυ φη στήλη του χρόνου, σαν οδοδείκτες, άλλο - τε προ εξέχοντας προς τα δεξιά και άλλο τε προς τα αριστερά, υπάρ - χουν ορι ζόντιες φωτεινές ράβδοι με εικό νες των αρχαιολογικών χώ - ρων και των μνη μείων των πόλεων που συμμε τέ χουν στην Έκθεση. Δυο ράβδοι για την Ιωλκό χαμηλά, δυο ράβδοι για τις Φε ρές στο μέσον και άλλες δυο ψηλότερα για τη Δημη τριά δα αποδίδουν συμπυ - κνω μένο το περιεχόμενο της Έκθε - σης Οδοδείκτες της Ιστορίας. Στήλη στον προθάλαμο της Νέας Πτέρυγας

7 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 12 ΜΑΓΝΗΣΙΑ Ο Μύθος γύρω από τον Παγασητικό Κόλπο Στις σελίδες της Μυθολογίας η περιοχή γύρω από τον Παγασητικό Κόλπο, όπου ανήκει και η αρχαία Mαγνησία, συνδέεται με τον Mάγνητα, τον Κρηθέα και τον Αθάμαντα, γιους του Aιόλου, του γενάρχη της Aιολικής φυλής, που ήταν γιος του Έλληνα και εγγονός του Δευκα - λίω να και της Πύρρας. Το Πήλιο είναι γνωστό ως κατοικία των Kενταύρων και κυρίως του Xείρωνα, παιδαγωγού Θεσσαλών ηρώων, όπως του Iάσονα, του Ασκληπιού και του Aχιλλέα. H αρχή του μύθου της Aργοναυτικής Eκστρατείας μας οδηγεί στην παραλιακή πόλη Άλο, την οποία ίδρυσε ο Aθάμας. Εκεί συνέβησαν τα γεγονότα που ανάγκασαν το Φρίξο και την Έλλη, παιδιά του Aθάμαντα, με τη βοήθεια της μητέρας τους Nεφέλης, να διαφύγουν πάνω στην πλάτη του χρυσόμαλλου κριαριού από την καταδίωξη της μητριάς τους Iνώς και να φθάσει τελικά μόνος του ο Φρίξος στην μακρινή Kολχίδα του Eυξείνου Πόντου, αφού η Έλλη πέφτοντας έδωσε το όνομά της στον Ελλήσποντο. Tο χρυσόμαλλο δέρας αυτού του κριαριού κλήθηκε να φέρει από την Kολχίδα ο Iάσονας, γιος του Aίσωνα και εγγονός του Kρηθέα, με εντολή του θείου του Πελία, σφετεριστή του θρόνου της Iωλκού. Aλλά δεν ξεκίνησε μόνος. Tον ακολούθησαν επίλεκτοι άνδρες από πολλές περιοχές της Eλλά δας, ανάμεσα στους οποίους ο εξάδελφός του Άδμητος, γιος του Φέρη, ιδρυτή των Φερών, που ήταν αδελφός του Aίσωνα και γιος του Kρηθέα. Αργοναύτης ήταν επίσης ο Πηλέας, πατέρας του Aχιλλέα, ο οποίος τάφηκε στην νήσο Ίκο (σημερινή Αλόννησο), όπως και ο Στάφυλος, γιος του Διο νύσου και της Aριάδνης, μυθικός οικιστής της νήσου Πεπαρήθου (σημερινής Σκοπέλου) κατά τη διάρκεια της μινωϊκής θαλασσοκρατορίας. Αργοναύτης ήταν ακόμη και ο Ασκληπιός, γιος του Απόλ λωνα και της Κορωνίδας, που γεννήθηκε στη Λακέρεια, κοντά στις όχθες της λίμνης Βοιβηί - δας, αλλά και ο πανελλήνιος ήρωας Ηρακλής. Την επιστροφή των Αργοναυτών στην Ιωλκό ακολούθησαν τα τραγικά γεγονότα με πρωταγω - νί στρια τη Μήδεια, την πριγκίπισσα της Κολχίδας, που παρέσυρε δόλια τις κόρες του Πελία στο φόνο του πατέρα τους και η ίδια αργότερα έγινε παιδοκτόνος για να εκδικηθεί τον άπιστο σύζυγό της Ιάσονα. Αν θεωρηθεί ότι ο μύθος απηχεί κάποια μακρινή πραγματικότητα, τότε η Aργώ χάραξε το θα - λάσ σιο δρόμο προς τον Eύξεινο Πόντο, που ακολουθούσαν κατά τους ιστορικούς χρόνους τα εμπο ρικά πλοία από τα λιμάνια της Θεσσαλίας και των νησιών της, όπως τεκμηριώνεται από τα αρχαιο λογικά δεδομένα. ΙΩΛΚΟΣ Ο μυκηναϊκός οικισμός στο Διμήνι Στα τέλη του 15ου αιώνα ανάγονται οι απαρχές του μυκηναϊκού οικισμού της Ιωλκού στο Δι - μή νι, που βρί σκεται στα ανατολικά του πασίγνωστου νεολιθικού κέντρου και αποτελεί συνέχεια του οικι σμού της μέσης εποχής του χαλκού. Η ακμή του σημειώνεται στον 14ο και στον 13ο αι. π.χ., οπό τε και απέκτησε τη μεγαλύτερη έκτασή του. Στις αρχές του 12ου αιώνα π.χ., από μια άγνω στη μέχρι τώρα αιτία, ολόκληρος ο οικισμός εγκαταλείφθηκε. Η περιοχή κατοικήθηκε πάλι στη σημερινή εποχή. Υπολογίζεται ότι ο μυκηναϊκός οικισμός στο Διμήνι κάλυπτε μια έκταση 100 περίπου στρεμ μά - των. Στην κύρια φάση της ακμής του χρονολογούνται αρκετές ιδιωτικές οικίες που είναι κτισμένες

8 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 13 από τις δυο πλευρές ενός δρόμου πλάτους 4,50 μ. που αποκαλύφθηκε σε μήκος 95 μ. Περι λαμβά - νουν χώρους διαμονής και αποθήκευσης, διαθέτουν πήλινους λουτήρες και σύστημα απο χέ τευ - σης, καθώς και οικιακά ιερά απ όπου προέρχεται ένας γραπτός τροχήλατος ταύρος. Ένας κερα - μι κός κλίβανος αποδεικνύει την ύπαρξη τοπικής παραγωγής πήλινων αντικειμένων. Πρόσφατες ανασκαφές έφεραν στο φως ένα σημαντικό κτιριακό συγκρότημα που αποτελείται από δύο μέγαρα (Μέγαρο Α και Μέγαρο Β) και μία κεντρική αυλή. Περιλαμβάνει εργαστήρια, απο - θη κευτικούς χώρους, χώρους λατρείας και κατοικίας. Το κτιριακό αυτό συγκρότημα είναι μοναδικό μέχρι τώρα στη Θεσσαλία και έχει ερμηνευθεί ως ανακτορικό κέντρο. Η κεραμική και τα υπόλοιπα ευρήματα αποδεικνύουν ότι ο οικισμός διέθετε ένα ανεπτυγμένο σύ στημα εμπορικών ανταλλαγών και προμήθειας πρώτων υλών, είχε επαφές με όλο το γνωστό μυ κηναϊκό κόσμο, καθώς και την ανατολική Μεσόγειο. Μια λογοτεχνική ανάμνηση αυτών των επα - φών θα πρέπει να θεωρηθεί και ο μύθος των Αργοναυτών που αφετηρία του είχε την πόλη της Ιωλκού, η οποία μπορεί να ταυτιστεί με το μυκηναϊκό οικισμό στο Διμήνι. Με τη μελετημένη χωροταξική του οργάνωση, τον πολεοδομικό σχεδιασμό, το ανακτορικό κέντρο και τους θολωτούς τάφους ο οικισμός αποτελούσε κατά το 14ο και το 13ο αιώνα π.χ. ένα ισχυ ρότατο κέντρο στο μυχό του Παγασητικού Κόλπου, το βορειότερο μέχρι τώρα γνωστό διοι κη - τικό κέντρο στη Μυκηναϊκή Ελλάδα. Ιωλκός - Μυκηναϊκή πόλη

9 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 14 ΜΑΓΝΗΣΙΑ Θολωτοί Τάφοι Οι μεγάλοι θολωτοί τάφοι αποτελούν χαρακτηριστικά ταφικά μνημεία της μυκηναϊκής επο - χής σε όλες τις περιοχές όπου αναπτύχθηκαν τα μυκηναϊκά κέντρα και συνδέονται με τη δύ ναμη, το κύρος και το γόητρο των ηγεμόνων, οι οποίοι πιθανότατα θάβονταν μέσα σε αυτούς με τις οικογένειές τους. Οι τάφοι αυτοί είχαν κυκλικό θάλαμο κτισμένο με πέτρες κατά το εκφο ρικό σύστημα. Στην θολωτή οροφή του θαλάμου υπήρχε μικρή οπή που έκλεινε με λίθινη πλά κα, το λεγόμενο «κλειδί». Ο θάλαμος είχε μνημειώδη είσοδο, πάνω από την οποία υπήρχε το χα ρα κτηριστικό ανακουφιστικό τρίγωνο. Στο στόμιο κατά κανόνα υπήρχε φραγή με λιθοσωρό για λό γους προστασίας των ταφών. Στην είσοδο του τάφου οδηγούσε ο δρόμος, ένας ελαφρά κα τη - φορικός διάδρομος που συνήθως είχε λιθόκτιστες παρειές. Στην περιοχή του μυχού του Παγασητικού Κόλπου έχουν ανασκαφεί μέχρι τώρα τέσσερις μεγάλοι θολωτοί τάφοι, που ασφαλώς συνδέονταν με το μυκηναϊκό κέντρο της Ιωλκού. Θολωτός τάφος «Λαμιόσπιτο» στο Διμήνι Βρίσκεται σε απόσταση 300 μ. περίπου δυτικά του λόφου με τα ερείπια της νεότερης νεολιθικής επο χής και ερευνήθηκε το Ο θάλαμός του έχει διάμετρο 8,20μ. και ύψος 8,10μ. Χρονο λο γεί - ται σύμφωνα με την τυπολογία του στον 14ο αι. π.χ. Αν και ο τάφος ήταν ήδη συλημένος, ωστόσο απέδωσε λίγα ευρήματα, κυρίως γυάλινα κοσμήματα, ελεφάντινα αντικείμενα και χάλκινα όπλα. Θολωτός τάφος «Τούμπα» στο Διμήνι Βρίσκεται στη δυτική πλαγιά του λόφου με τα ερείπια της νεότερης νεολιθικής εποχής. Ανα σκά - φη κε το 1892 και βρέθηκε συλημένος, ωστόσο διασώθηκαν μερικά ευρήματα, κυρίως μικρά χρυσά και γυάλινα κοσμήματα. Ο θάλαμός του έχει διάμετρο 8,30μ. και σωζόμενο ύψος 3,80μ. Χρο νο λο - γεί ται, σύμφωνα με την αρχιτεκτονική του μορφή, λίγο αργότερα από τον θολωτό τάφο στο «Λαμιό - σπι το», δηλαδή στον 13ο αι. π.χ. Θολωτός τάφος στο «Καπακλί» Βόλου Βρίσκεται στα δυτικά του λόφου των «Παλαιών» του Βόλου, στο προαύλιο της εκκλησίας των Αγίων Αναργύρων. Ανασκάφηκε το 1905 και βρέθηκε ασύλητος. Στο εσωτερικό του είχαν εντα φια - στεί αρκετοί νεκροί, συνοδευόμενοι από πολλά κτερίσματα, κυρίως χρυσά, αργυρά και γυάλινα κο - σμή ματα, αλλά και λίγα πήλινα αγγεία. Ο θάλαμός του έχει διάμετρο 10μ. και σωζόμενο ύψος 4μ. Εκτός από τους μεγάλους θολωτούς τάφους, υπήρχαν πολλοί μικρότεροι θολωτοί τάφοι ανά - λο γης μορφής που ήταν σε χρήση κατά τη μυκηναϊκή εποχή, αλλά επιβίωσαν ως ταφική πρακτική και σε όλη τη διάρκεια της επόμενης πρωτογεωμετρικής-γεωμετρικής εποχής (10ος, 9ος, 8ος αι. π.χ.) σε ολόκληρη τη Θεσσαλία. Χαρακτηριστικά παραδείγματα βρέθηκαν στην περιοχή των Φε - ρών (Χλόη Βελεστίνου), της λίμνης Βοιβηίδος (Κάρλας), του Αερινού και αλλού. Μυκηναϊκός Θολωτός Τάφος στη θέση «Καζανάκι» Βόλου Στα πλαίσια των εργασιών κατασκευής της Περιφερειακής Οδού του Βόλου, στη θέση «Κα ζα - νά κι», αποκαλύφθηκε το έτος 2004 ένας ακέραιος μεγάλος θολωτός τάφος μυκηναϊκής εποχής που είχε κατασκευαστεί μέσα σε στρώμα κατοίκησης της τελικής νεολιθικής περιόδου. Ο τάφος έχει μνημειώδη πρόσοψη με την είσοδο, το ανακουφιστικό τρίγωνο, μια λίθινη δοκό

10 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 15 με εγχά ρακτα σύμβολα και μια μονολιθική πλάκα που φέρει αβαθείς εγχάρακτους κύκλους με σταυ ρό. Ο δρόμος του τάφου έχει εν μέρει ανασκαφεί. Ο θάλαμος σώζεται εσωτερικά σε άριστη κα τά σταση και στο δάπεδό του υπήρχαν τέσσερις λακκοειδείς τάφοι, ενώ εντοπίστηκε ένα παχύ στρώμα με στάχτη, θρυμματισμένα καμένα και μη οστά, καθώς και πολλά κτερίσματα. Τα ανασκαφικά δεδομένα δείχνουν ότι επτά νεκροί τάφηκαν μέσα στον τάφο και δυο στο ανα - κου φιστικό τρίγωνο. Οι ταφές συνοδεύονταν από πήλινα αγγεία, κοσμήματα από χρυσό, υαλο μά - ζα και φαγεντιανή, σφραγιδόλιθους από αχάτη και ορεία κρύσταλλο, πήλινα ειδώλια και χρυσά επιρ ράμ ματα, τα οποία ήταν πιθανώς διακοσμητικά των ενδυμάτων των νεκρών. Οι ρα διο χρο νο - λο γήσεις δείχνουν δυο περιόδους χρήσης του θολωτού τάφου, κατά τον 15ο αι π.χ. και τον 13ο αι π.χ. αντίστοιχα. Τα ευρήματα από το θολωτό τάφο στο «Καζανάκι», καθώς και τα στοιχεία της αρχιτεκτονικής του, είναι όμοια με αυτά των άλλων θολωτών τάφων της περιοχής, εφόσον όλοι βρίσκονται γύρω Θολωτός τάφος. Καζανάκι Βόλου από τον Παγασητικό Κόλπο, όπου αναπτύσσονται οι οικισμοί της μυκηναϊκής εποχής. Τα ευρήματα εκτίθενται μέσα σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο που δημιουργεί την αίσθηση εσωτερικού θολωτού τάφου. Πευκάκια, το λιμάνι της Ιωλκού Ηχερσόνησος «Πευκάκια» κατοικήθηκε από το τέλος της νεολιθικής εποχής, στα τέλη της 4ης χιλιετίας π.χ., και καθ όλη τη διάρκεια της εποχής του χαλκού, ως τις αρχές του 12ου αι. π.χ. Tα αρχιτεκτονικά λείψανα της πρώιμης και μέσης εποχής του χαλκού περιλαμβάνουν οικίες ορθο γώνιας ή αψιδωτής κάτοψης, καθώς και οικίες με κάτοψη που θυμίζει το μυκηναϊκό «μέγαρο». H θέση της χερσονήσου των «Πευκακίων», στο κέντρο του ελλαδικού χώρου, ευνόησε την ανά - πτυ ξη του οικισμού, ο οποίος εξελίχθηκε σε σημαντικό εμπορικό σταθμό που επικοινωνούσε με πε ριοχές όπως η Θράκη, η Mικρά Aσία, τα νησιά του Aιγαίου και η νότια Eλλάδα.

11 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 16 ΜΑΓΝΗΣΙΑ O μυκηναϊκός οικισμός δεν ήταν περιορισμένος μόνο στο χώρο της Μαγούλας «Πευκάκια», αλλά είχε επεκταθεί και στην ευρύτερη περιοχή της, προς τα νοτιοανατολικά. Πιστεύεται ότι λει - τουργού σε ως λιμάνι της Iωλκού και έχει συνδεθεί με το μυθολογικό κύκλο της Αργοναυτικής Εκστρα τείας, δηλαδή με το χώρο όπου ναυπηγήθηκε και απ όπου απέπλευσε η Αργώ, όχι μόνο σύμφωνα με το μύθο, αλλά και σύμφωνα με την παράδοση των ιστορικών χρόνων στην περιοχή, όπως αποδεικνύουν τα νομίσματα του Κοινού των Μαγνήτων, με έδρα τη Δημητριάδα, στα οποία απεικονίζεται πλώρη πλοίου ή και ολόκληρο πλοίο που συνοδεύεται από την επιγραφή ΑΡΓΩ ΜΑΓΝΗΤΩΝ. Στην ίδια θέση κατά την αρχαϊκή και κλασική εποχή (7ος-4ος αι. π.χ.) υπήρχε το λιμάνι των Παγασών, επίνειο των Φερών, όπου ιδρύθηκε η Δημητριάδα στις αρχές του 3ου αιώνα π.χ. O χώ - ρος αυτός που συνδέεται με τη ναυτική παράδοση της περιοχής διατηρεί ακόμα και σήμερα τον αλιευ τικό, ναυπηγοεπισκευαστικό και εμπορικό χαρακτήρα του. Παλαιά, ο οικισμός της εποχής του χαλκού και του σιδήρου Ιωλκός, Κάστρο ή Φρούριο για τους Έλληνες, Γόλος ή Γκόλος για τους Τούρκους και Παλαιά στα με τέπειτα χρόνια, είναι οι παραλλαγές του ονόματος της συνοικίας, που βρίσκεται σε χαμηλό λό φο στη δυτική είσοδο της πόλης του Βόλου. Ο λόφος των Παλαιών αποτελεί χώρο συνεχούς κατοίκησης από τη μέση εποχή του χαλκού (αρχές 2ης χιλιετίας π.χ.) μέχρι και σήμερα, ως ιστορικό κέντρο του Βόλου. Αρχικά οι μελετητές συνέδεσαν τα οικιστικά κατάλοιπα της ύστερης εποχής του χαλκού ή μυ - κη ναϊκής (15ος-11ος αι. π.χ.) με την μυθική Ιωλκό, άποψη που στο μεταξύ έχει μεταβληθεί. Στη συ νέχεια, κατά την εποχή του σιδήρου ή γεωμετρική εποχή (10ος-8ος αι. π.χ.), οι διαδοχικές οικι - στι κές φάσεις και τα εκτεταμένα νεκροταφεία στα βόρεια του λόφου, στη Ν. Ιωνία, μαρτυρούν την ακμή του οικισμού, του οποίου όμως το αρχαίο όνομα δεν είναι γνωστό. Παλαιά, ο διαχρονικός οικισμός του Βόλου Οχαρακτήρας του οικισμού κατά τις επόμενες ιστορικές περιόδους (αρχαϊκή, κλασική, ελληνιστική και ρωμαϊκή) είναι δύσκολο να ανιχνευτεί, κυρίως εξαιτίας της διαδοχικής καταστροφής των οικιστικών καταλοίπων από τη συνεχή κατοίκηση του λόφου κατά τους παλαιοχριστιανικούς και μεσοβυζαντινούς χρόνους, αλλά και τους χρόνους της Τουρκοκρατίας. Ωστόσο και πάλι τα νεκροταφεία στη Ν. Ιωνία δίνουν ένα μέτρο της ανάπτυξής του. Πιθανότατα τον 6ο αι. μ.χ., στα χρόνια του Ιουστινιανού, οι κάτοικοι της Δημητριάδος εγκα τα - στά θηκαν στον λόφο των Παλαιών. Ο οικισμός γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη, οχυρώθηκε με ισχυρό τεί χος και ίσως να ονομαζόταν τότε Δημητριάς. Με την κατάκτηση της Θεσσαλίας από τους Οθωμανούς (1423) στο λόφο των Παλαιών που ονο μαζόταν «Κάστρο» εγκαταστάθηκε τουρκικός πληθυσμός και ο οικισμός απέκτησε μεσαιωνική όψη. Οι παλιοί κάτοικοι κατέφυγαν στα χωριά του Πηλίου συνεχίζοντας τις οικονομικές τους δρα - στη ριότητες έξω από το «Κάστρο». Από το 1840 ο οικισμός μεταφέρεται εκτός των τειχών στην ανα τολική παραλία του Κόλπου, όπου μετά από άδεια της Πύλης δημιουργείται μία νέα πόλη, ο Βόλος. Σήμερα ο οικισμός των Παλαιών αποτελεί τον ιστορικό πυρήνα της σύγχρονης πόλης του Βόλου.

12 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 17 Μουσική επιγραφή ΗΜουσική επιγραφή βρέθηκε στην περιοχή των Μηλεών του Πηλίου πριν από εκατό και πλέον χρόνια και παραδόθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βόλου. Πρό - κειται για μια μικρή ακανόνιστη ασβε - στολιθική πλάκα με χαραγμένα σύμ βο - λα σε οκτώ στίχους, τα οποία ερμη νεύ - θη καν ως μου σικά σύμβολα. Σύμφωνα με τη δημοσίευσή της από τον κ. Δη μήτριο Θέμελη, Καθηγητή Μου σι κο λο γίας του Αριστοτελείου Πα - νε πιστημίου Θεσσα λο νί κης, η επιγραφή απο τελεί μια μουσική σύνθε ση του 3ου αι. π.χ. Η επιγραφή εκτίθεται σε ιδιαίτερο και κλει στό χώρο, για να δοθεί η δυ να - τό τητα στους επισκέ πτες να παρα κο - λου θήσουν με άνε ση τέσσερις διαφο ρε - τικές μουσικές εκτε λέσεις της αρχαίας αυτής μουσικής σύνθεσης και να απο - κτή σουν μια αξέχαστη ακουστική εμπει - ρία με ακούσματα που έρχονται από το παρελθόν. Για να γίνει περισσότερο κατανοη - τός ο αρχαίος ρυθμός και ήχος, που ακού γεται, θα πρέπει να υπενθυ μί - σουμε ότι η μουσική κα τά την αρχαιό τη - τα δεν ήταν απλά μια μορφή τέχνης και Μουσική επιγραφή από το Πήλιο αυτο έκφρα σης, αλλά ένα δομικό στοι χείο της εκπαίδευσης άρρη κτα συνυ φα σμένο με την αρετή και τη φι λο σοφία. Καλός μου σι κός στην Αρχαία Ελλά δα δεν ήταν ο δε ξιο τέχνης σε ένα μουσικό όργα - νο, ούτε αυτός που τραγουδούσε όμορφα, αλλά αυτός που μπο ρού σε διά της μου σικής τέχνης να μεταδώσει ηθικές αξίες, κάλ λος και αρετή. Η ανεύρεση της μουσικής αυτής επι γρα φής στη Μαγνησία δεν πρέπει να ξενίζει, διότι η πα ρου - σία της σε μια περιοχή με συ νε χή κατοίκηση από τη νεολιθική περίοδο απλά επιβεβαιώνει το γνω - στό, από άλλες περιοχές, ση μαντικό ρόλο της Μουσικής μέσα στην αρχαία κοινωνία. Η αν ά πτυξη της Μουσικής στην πε ριο χή αποκαλύπτεται εξάλ λου και από μια άλλη επιγραφή από την Κό ρινθο, που μαρτυρεί την πραγ μα το ποίηση Μουσικών Αγώ νων κατά τον 2ο-3ο αι. μ.χ. στη μεγαλύτερη πό λη της πε ριο χής και πρωτεύουσα της Μαγνη σίας, την αρχαία Δημητριάδα. Μέσα στο θάλαμο με τη μουσική επι γρα φή προβάλλονται εικόνες από αρχαία μου σικά όργανα που βρέθηκαν σε διάφο ρες περιοχές ή έτσι όπως αυτά απεικονί ζο νται σε παραστάσεις αγγείων ή σε πλα στι κά έργα από μάρμαρο, χαλκό και πηλό.

13 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 18 ΜΑΓΝΗΣΙΑ Πόλεις-Κράτη στη Θεσσαλία Hεπικράτηση των Θεσσαλών στην κεντρική θεσσαλική πεδιάδα είχε σαν αποτέλεσμα τη μετακίνηση των πληθυσμών που ήταν προηγουμένως εγκατεστημένοι στην περιοχή. H ίδρυση ενός ενιαίου θεσσαλικού κράτους (του πρώτου ομοσπονδιακού Kοινού των Θεσσαλών) το πο θε τεί ται στο δεύτερο μισό του 6ου αι. π.x. και η διοικητική του οργάνωση σε τέσσερις περιοχές, που είναι γνωστές ως τετράδες, αποδίδεται στη σχεδόν μυθική μορφή του Aλεύα του Πυρρού. Οι τετράδες Πελασγιώτις και Φθιώτις καταλαμβάνουν το ανατολικό πεδινό τμήμα της Θεσ σα - λίας γύρω από τις πόλεις της Λάρισας και της Φαρσάλου αντίστοιχα, ενώ οι τετράδες Eστιαιώτις και Θεσσαλιώτις βρίσκονται στα δυτικά γύρω από τις πόλεις της Tρίκκης και του Kιερίου αντί - στοιχα. Γύρω από το χώρο που καταλαμβάνουν οι τετράδες κατοικούσαν οι περίοικοι λαοί των Περραι βών (στα βόρεια), των Mαγνήτων (στα βορειοανατολικά), των Φθιωτών Aχαιών (στα νοτιοα νατολικά), των Mαλιέων, των Oιταίων, των Aινιάνων και των Δολόπων (στα νότια και δυτικά). H έννοια της πόλεως ως ενός ενιαίου και συγκροτημένου οικιστικού και αστικού κέντρου που στηρίζεται ουσιαστικά στην ισχύ ενός ηγεμόνα είναι γνωστή ήδη από τα έπη του Ομήρου. Οι αλλαγές που συντελέστηκαν κατά τον 8ο και 7ο αι. π.x. με την παρατηρημένη θρησκευτική άνθιση βασίστηκαν στην ανάπτυξη τριών νέων δραστηριοτήτων: Α. Συμμετοχή της κοινότητας στις λατρευτικές τελετές εντός των οικισμών με επίκεντρο θεότητες που με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκαν σε «πολιάδες» θεότητες. Β. Ανάδειξη δευτερευουσών μεθοριακών λατρειών, που έδωσαν τη δυνατότητα σε περισσότερες κοινότητες για μεταξύ τους επαφή. Γ. Εμφάνιση λατρειών ηρώων, που έπαιξαν έναν ενοποιητικό ρόλο στα μέλη των κοινοτήτων εξ αιτίας της θέλησής τους να ανάγουν την κοινή καταγωγή τους σε ένα μυθικό-ηρωικό πρόσωπο. Οι παραπάνω δραστηριότητες, καθώς και η οργάνωση των θεσμών και η αναζήτηση νέας νο - μο θεσίας προσαρμοσμένης στα ανθρώπινα μέτρα δημιούργησαν τις προϋποθέσεις και ταυ τό χρο - να απετέλεσαν τους κυριότερους παράγοντες της γένεσης των πρώτων πόλεων-κρατών που επι - τυγχάνεται κατά το χρονικό διάστημα από το τέλος του 7ου αι. π.χ. μέχρι τις αρχές του 5ου αι. π.χ. Αποτέλεσμα αυτής της αλλαγής και της δημιουργίας του νέου πολιτικού σχηματισμού των πόλεων-κρατών είναι η εμφάνιση των πρώτων επιγραφών δημόσιου χαρακτήρα πάνω σε λίθινες πλάκες, που σκοπό είχαν να ενημερώσουν τους πολίτες, είτε επρόκειτο για πολιτικές αποφάσεις, είτε για επίσημα αναθήματα σε θεότητες. Στην περιοχή του μυχού του Παγασητικού Κόλπου, παρόλο που δεν έχει συσχετιστεί ακόμη η ίδρυ ση των αρχαιότερων πόλεων με συγκεκριμένα ιερά, πιθανότατα κάποιο τέτοιο ρόλο θα έπαι - ξαν τα πρώιμα ιερά του Διός Θαυλίου και της Eννοδίας στις Φερές και του Kοροπαίου Απόλλωνα στην Kορόπη της Μαγνησίας, καθώς επίσης και τα γνωστά κατά την ελληνιστική περίοδο ιερά της Iωλκίας Aρτέμιδος στην Iωλκό και του Παγασίτη Απόλλωνα στις Παγασές. Παράλληλα η αναγκαιότητα ύπαρξης ιερών ηρώων κατά τη δημιουργία μιας πόλης γίνεται φανερή από τη μαρτυ - ρη μένη επιγραφικά λειτουργία του ιερού των Αρχηγετών και Κτιστών στη νεότερη πόλη της Δη μη - τριά δος που ιδρύθηκε με συνοικισμό το π.x.

14 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 19 ΦΕΡΑΙ Ηπόλη των Φερών δημιουργήθηκε πιθανότατα από συνένωση μικρότερων οικισμών της πε ριο χής (συνοικισμός), όπως μαρτυρεί και ο πληθυντικός του ονόματός της, που το οφείλει στο μυ θι κό ιδρυτή της, τον Φέρη. Η πρώτη εγκατάσταση κατοίκων πάνω στη «Μαγούλα Μπακάλη», στη θέ ση του σημερινού Βελεστίνου, ανιχνεύεται στο τέλος των νεολιθικών χρόνων και στις αρχές της επο χής του χαλκού (γύρω στο 3000 π.χ.). Η σταδιακή εξέλιξη του οικισμού οδήγησε στην πρώτη περίοδο ακμής του που σημειώνεται στη μυκηναϊκή εποχή ( π.χ.), οπότε αυτός αποκτά μεγάλη έκταση. Οι Φεραίοι φαίνεται ότι κυ ριαρχούν σε όλη την περιοχή αναπτύσσοντας ποικίλες δραστηριότητες, κτηνοτροφικές, γεωργι - κές και εμπορικές. Οι αναφορές του Ομήρου και οι μύθοι για τον Αργοναύτη βασιλιά των Φερών Άδμητο, γιο του Φέρη, τη γυναίκα του Άλκηστη, κόρη του Πελία, και το γιο τους Εύμηλο απηχούν τον ηγεμονικό τους ρόλο, συμπεριλαμβάνοντας στην επικράτεια των Φερών ακόμη και την Ιωλκό. Οι Φεραίοι έλαβαν μέρος στην Τρωική Εκστρατεία με αρχηγό τον Εύμηλο και με ένδεκα πλοία. Η πόλη διατηρεί τον κυριαρχικό της ρόλο στην γύρω περιοχή και αργότερα, κατά την πρω το - γεω μετρική και τη γεωμετρική εποχή (10ος, 9ος, 8ος αι. π.χ.), καθώς και την αρχαϊκή εποχή (7ος, 6ος αι. π.χ.). Τεκμήρια της ακμής αποτελούν τα πλούσια νεκροταφεία της με τους λαξευτούς θαλαμοειδείς τάφους των μυκηναϊκών χρόνων και τους μικρούς θολωτούς τάφους των γεωμετρικών χρόνων. Το αρχαϊκό ιερό του Ηρακλή ΟΗρακλής, πανελλήνιος ήρωας και αργοναύτης, ήταν αγαπητός στη Θεσσαλία και λατρευόταν ιδιαί τερα στην πόλη των Φερών. Ο μύθος αναφέρει ότι ο Ηρακλής ήταν φίλος του Αδμήτου και έφε ρε πίσω στη ζωή από τον Άδη την Άλκηστη, που δέχθηκε να πεθάνει στη θέση του συζύγου της. Η τραγωδία του Ευριπίδη «Άλκηστις» διηγείται το γεγονός και αποτελεί έναν ύμνο στην έκφρα ση αυτή της συζυγικής αυτοθυσίας. Ένα ιερό του Ηρακλή, αρχαϊκής εποχής, εντοπίστηκε στη θέση «Σπαρτιάς» της περιοχής του Σέσκλου, δίπλα στην διαχρονική οδό που οδηγούσε από τις Φερές στο επίνειό της, τις Παγασές, και οδηγεί ακόμη και σήμερα από το Βόλο στο Βελεστίνο και στη Λάρισα. Κοντά στο σιδη ρο δρο - μι κό σταθμό του «Λατομείου» αποκαλύφθηκαν τα ερείπια ενός βωμού και πλούσια αφιερώματα στον ήρωα (τμήματα μαρμάρινων αγαλμάτων, πήλινα ειδώλια και αγγεία, χάλκινα και σιδερένια όπλα και άλλα αντικείμενα). Το ιερό ταυτίστηκε χάρη σε μια επιγραφή χαραγμένη με το τοπικό θεσ - σα λικό αλφάβητο πάνω σε χάλκινο αγγείο (φιάλη). Το κείμενο της επιγραφής σε ελεύθερη με τά - φρα ση είναι: «Ο Τηλέφιλος με ανέθεσε στον Ηρακλή». Φεραί, θεσσαλική πόλη-κράτος Ηπόλη-κράτος των Φερών διαδέχεται το λαμπρό μυκηναϊκό βασίλειο των μυθικών ηγε μό - νων. Ο δυναμικός οικισμός των γεωμετρικών χρόνων εξελίσσεται και ανα πτύσ σε ται μέσα στο πλαίσιο του Θεσσαλικού Kράτους και του Κοινού των Θεσσαλών κατά την αρχαϊκή (7ος-6ος αι. π.χ.) και την κλασική εποχή (5ος-4ος αι. π.χ.). Η πόλη των Φερών παραμένει κυρίαρχη δύναμη όλης της περιοχής για να φθάσει στην κο ρύ - φω ση της ακμής της το πρώτο μισό του 4ου αιώνα π.x. με την παρουσία των τυράννων

15 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 20 ΜΑΓΝΗΣΙΑ Φερές. Ιερό του Ηρακλή στο Σπαρτιά Σέσκλου. Λυκόφρονα, Iάσονα και Aλέξανδρου. Oι Φεραίοι αποκτούν πλέον την αρχηγία ολόκληρης της Θεσσα λίας, επιδιώκουν πανελλήνια ηγεμονία και οραματίζονται πρώτοι μια πανελλήνια εκστρατεία κατά των Περσών, που αργότερα πραγματοποιεί ο Mέγας Aλέξανδρος. H ελληνιστική εποχή στην περιοχή των Φερών (3ος-1ος αι. π.χ.), όπως και σε ολόκληρη τη Θεσσα λία, σημαδεύεται από την παρουσία των Mακεδόνων και των Pωμαίων, τις συγκρούσεις με - τα ξύ τους και την τελική επικράτηση των τελευταίων στα μέσα του 2ου αιώνα π.x., μετά τη μάχη της Πύδνας. H πόλη των Φερών γνωρίζει μια τελευταία σύντομη περίοδο ακμής, ως ηγέτιδα του Kοι νού των Θεσσαλών, που ιδρύεται και πάλι στις αρχές του 2ου αιώνα π.x. κάτω από την κη δε - μο νία των Pωμαίων, οπότε και αποκτά τη μεγαλύτερή της έκταση. Ο μαρασμός των Φερών σημειώνεται τους πρώτους αιώνες της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής πε - ριό δου (1ος-2ος αι. μ.χ.), οπότε και εγκαταλείπεται σταδιακά. Στη θέση της αρχαίας πόλης ιδρύεται το 13ο αιώνα η ιστορική πόλη του Βελεστίνου, πατρίδα του Ρήγα Βελεστινλή. Δημόσιος βίος των Φεραίων Ηπόλη-κράτος των Φερών λειτουργούσε κατά τα πρότυπα των θεσσαλικών πόλεων που μετείχαν στο Κοινό των Θεσσαλών και ανήκε στην τετράδα Πελασγιώτιδα. Τη διακυβέρνησή της ασκούσαν οι τοπικοί άρχοντες, οι ταγοί, αλλά υπήρχαν και πολλά δημόσια αξιώματα που αναλάμβαναν αξιοσέβαστοι πολίτες για την άσκηση σημαντικών

16 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 21 λειτουργιών, όπως οι Υλωροί, υπεύθυνοι για τη διαχείριση δασών, οι Γυμνασίαρχοι, υπεύθυνοι για τη λειτουργία των Γυμνασίων, και άλλοι. Από τις πιο σημαντικές δημόσιες πράξεις ήταν η έκδοση ψηφισμάτων των Φεραίων για διά φο - ρα θέματα, όπως η απονομή προνομίων σε ξένους πολίτες που πρόσφεραν κάποια υπηρεσία στην πόλη των Φερών, αλλά και η έκδοση απελευθερωτικών πράξεων δούλων. Οι πράξεις αυτές ανα γράφονταν σε λίθινες ή χάλκινες πλάκες, που τις έστηναν ή τις αναρτούσαν σε δημόσιους πο - λυ σύχναστους χώρους. Σημαντικός χώρος για την άσκηση των δημοσίων λειτουργιών ήταν η Αγορά. Όπως αναφέρει ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά» του, στις θεσσαλικές πόλεις υπήρχαν δύο Αγορές: η «Ελευθέρα Αγο ρά», όπου ασκούντο οι δημόσιες λειτουργίες, βρισκόταν σε διαφορετική θέση από την «των ωνίων αγοράν ή αναγκαίαν», όπου λάβαιναν χώρα οι καθημερινές εμπορικές δραστηριότητες. Στην πόλη των Φερών ταυτίσθηκε η θέση της «Ελευθέρας Αγοράς», όπου εντοπίζεται και η πι - θα νή θέση του θεάτρου της, γνωστού από μαρτυρία του Πλουτάρχου στο «Βίο του Πελοπίδα», το οποίο είναι εύλογο να εντάσσεται σε ένα χώρο δημόσιων λειτουργιών. Η «Εμπορική Αγορά» ίσως βρισκόταν στο χώρο της «Συνοικίας των Κεραμέων», όπου βρέθηκαν συγκεντρωμένα πολλά εργαστήρια. Εμπορικές δραστηριότητες των Φερών Σημαντικοί μοχλοί ανάπτυξης της πόλης των Φερών υπήρξαν οι πλουτοπαραγωγικές πηγές της περιοχής της, η κομβική της θέση στους χερσαίους δρόμους, η διέξοδος προς τους θαλάσ σιους εμπορικούς δρόμους μέσω του λιμανιού της, των Παγασών. Με τις νομισματικές ενδείξεις ανιχνεύονται εμπορικές σχέσεις με πολλές πόλεις και περιοχές, κυ ρίως της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας, της Αττικής, της Εύβοιας, της Πελοποννήσου, αλλά και Φερές. Δημόσιος Βίος.

17 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 22 ΜΑΓΝΗΣΙΑ μέσω του θαλασσίου δρόμου προς τον Εύξεινο Πόντο, ακόμη και με την ίδια τη Ρώμη της εποχής της Δημοκρατίας. Οι λαβές αμφορέων με τα σφραγίσματα δηλώνουν εισαγωγή κρασιού από την Κνίδο και από τη Ρόδο. Λατρείες των Φεραίων Oι Φεραίοι, όπως και οι υπόλοιποι Έλληνες, λάτρευαν τους Oλύμπιους Θεούς. Φιλολογικές πη γές και επιγραφικά τεκμήρια μαρτυρούν για τη λατρεία κυρίως του Διός, της Aθηνάς, της Aρτέ μιδος, της Δήμητρας, της Aφροδίτης, του Ερμή, του Διονύσου, της Eστίας, αλλά και άλλων δευ τερευου σών θεοτήτων και θεοποιημένων ηρώων, όπως του Ηρακλή, των Διοσκούρων, των Μοιρών και της ξενόφερτης Ίσιδος. Κεντρική θέση στις λατρείες κατέχει η Εν(ν)οδία ή Φεραία Θεά. Ιερά θεοτήτων έχουν εντοπιστεί αρκετά στην πόλη των Φερών, εντός και εκτός του άστεως. Από κάποιο ιερό στην Ακρόπολη προέρχεται ένας βωμός με χαραγμένα τα ονόματα έξι θεαινών, καθώς και τμήματα αγαλμάτων της Αθηνάς και της Αφροδίτης. Σε ιερό χθονίων θεοτήτων έξω από τα τείχη βρέθηκε το αμφίγλυφο με τη Δήμητρα και την Κόρη. Στον Ηρακλή αφιέρωσαν μια στήλη οι «Υλουρείσαντες», Φεραίοι άρχοντες που άσκησαν κάποιο αξίωμα, πιθανόν σχετικό με τη δια - χεί ριση των δασών. Φερές. Λατρείες θεοτήτων.

18 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 23 Ναός του Διός Θαυλίου και ιερό της Eν(ν)οδίας Σημαντικό λατρευτικό κτίριο των Φερών αποτελεί ο ναός, ο λεγόμενος του Διός Θαυλίου. H λατρεία στο χώρο αυτό, που είχε πιθανόν αρχικά τη μορφή απλού τεμένους, άρχισε κατά τους γεωμετρικούς χρόνους και συνεχίστηκε την αρχαϊκή εποχή, στην οποία ανήκει η πρώτη ίσως οικοδομική φάση του ναού. Στον 4ο αιώνα π.x. χρονολογείται η τελευταία σωζόμενη φάση του ναού, ο οποίος αναπαριστάται ως περίπτερος, δωρικού ρυθμού, με έξι κίονες στις στενές πλευρές και δώδεκα στις μακριές πλευρές. Ο ναός αυτός ανήκε πιθανόν στο ιερό της Eν(ν)οδίας, της σημαντικότερης φεραϊκής θεότητας, η λατρεία της οποίας συνδεόταν με τους νεκρούς, λόγω της γειτνίασης του χώρου με ένα από τα νεκροταφεία των Φερών, δίπλα στην οδό προς τη Λάρισα. Το ιερό, που πιθανότατα βρισκόταν έξω από τα τείχη της πόλης, θεωρείται ως ένα από τα μεγάλα πρώιμα ιερά της ηπειρωτικής Ελλάδας και το επισκέπτονταν πολλοί προσκυνητές ακόμη και από μακρινές περιοχές. Αποτελούσε επίσης τόπο ανάρτησης και δημοσιοποίησης ψηφισμάτων που αφορούσαν απονομή προνομίων σε ξένους εκ μέρους των Φεραίων. Πλούσια είναι τα χάλκινα και πήλινα αναθήματα που βρέθηκαν στους αποθέτες του ιερού. Οι ιδιωτικές κατοικίες των Φεραίων Τα σπίτια κατασκευάζονταν με απλά υλικά. Οι τοίχοι στο κάτω τμήμα τους ήταν κτισμένοι με πέτρες, ενώ στο πάνω τμήμα τους με ωμά πλιθιά. Η στέγη καλυπτόταν από καμπύλες κεραμίδες λακωνικού τύπου. Τα δάπεδα ήταν συνήθως διαμορφωμένα με πατημένο χώμα και χα λί κια, κάτω από τα οποία συχνά υπήρχαν τα «εγκαίνια», δη λαδή συμβολικά αντικείμενα τοποθετημένα σε λίθινα δο χεία με κάλυμμα, που συνδέονταν με την τελετουργία της θεμελίωσης του σπιτιού. Οι κατοικίες διέθεταν πολλά δωμάτια και χώρους για την εξυπηρέτηση των ενοίκων τους, που οργανώνονταν γύ ρω από μια ή περισσότερες εσωτερικές αυλές. Στην ελλη νιστική εποχή (2ος-1ος αιώνας π.x.) χρονολογούνται με γάλες πολυτελείς ιδιωτικές κατοικίες διακοσμημένες με πολύχρωμα κονιάματα στους τοίχους, με μαρμάρινα κατώφλια και με βοτσαλωτά δάπεδα. Στις εσωτερικές αυλές υπήρχαν τα οικιακά ιερά, αλλά και πηγάδια για την υδροδότηση των λει τουργιών του σπι - τιού. Αξιοσημείωτη είναι η κατασκευή που εξυπηρετούσε την υδροδότηση ενός σπι τιού: μια υπόγεια αίθουσα λα - ξευ μένη μέσα στο φυσικό βράχο, στην οποία οδηγούσε υπόγεια επί σης σήραγγα με σκαλοπάτια, επικοινωνούσε Φερές. Ιδιωτική κατοικία. με ένα πηγάδι μέσα από μια οπή στο τοίχωμά της. Oι πληροφορίες και τα αντικείμενα που αφορούν την κα θημερινή ζωή, όπως πήλινα αγγεία και άλλα οικιακά σκεύη, παρουσιάζουν μεγάλο πλούτο και ποικιλία.

19 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 24 ΜΑΓΝΗΣΙΑ Τα εργαστήρια κεραμικής και οι κλίβανοι Στη «Συνοικία των Kεραμέων» κατά την κλασική και την ελληνιστική εποχή λειτουργούσαν αρκετά εργαστήρια κεραμικής με τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας του πηλού, τους κλιβάνους όπου έψηναν τα πήλινα προϊόντα τους, τους αποθέτες, δηλαδή τους λάκκους απόρριψης των άχρηστων υλικών, αλλά και τις κατοικίες των κεραμέων. Χαρακτηριστικά προϊόντα του Φεραϊκού Κεραμεικού, εκτός από τα αγγεία που πλάθονταν στον τροχό, ήταν και τα είδη που κατασκευάζονταν με τη χρή ση μήτρας (καλουπιού), όπως οι ανάγλυφοι σκύφοι, τα ειδώλια (αγαλματίδια), τα πλακίδια με ανά γλυ φες μορφές, καθώς και ορισμένα λυχνάρια. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η παραγωγή των λεγό με νων «ομηρικών» σκύφων με ανάγλυφες παραστάσεις εμπνευσμένες από την μυθολογία και από τις τραγωδίες των γνωστών ποιητών της αρχαιότητας. Ένα ομοίωμα κεραμικού κλιβάνου σε φυσικό μέγεθος βοηθά τον επισκέπτη να κατανοήσει τον τρόπο κατασκευής και λειτουργίας του στην αρχαιότητα. Βιοτεχνική δραστηριότητα των Φεραίων Τα εργαστήρια των Φερών λειτουργούσαν δυναμικά ήδη από την εποχή του χαλκού. Η τοπική κε ραμική παραγωγή επιβεβαιώθηκε με την ανεύρεση κλιβάνου των ύστερων μυκηναϊκών χρόνων και συνεχίστηκε δυναμικά σε όλη τη διάρκεια ζωής της πόλης. Η χαλκουργία ήταν ιδιαίτερα ανε πτυγμέ νη, καθώς η επεξεργασία χάλκινων αντικειμένων γινόταν σε τοπικά εργαστήρια. Ένα τμήμα χονδρού εργαστηριακού αγγείου με υπολείμματα σκωριών χαλκού και σιδήρου χρονολογείται στα αρχαϊ κά χρόνια. Yπήρχαν ακόμη στην ελληνιστική εποχή εργαστήρια επεξεργασίας μολύβδου και παραγωγής μολύβδινων αντικειμένων, ενώ ανιχνεύεται και η ύπαρξη εργαστηρίων γυαλιού. Ιδιαίτερα δρα στή ρια ήταν τα κε ρα μοποιεία που πα ρήγαγαν κερα μί δες στέγης, χρη σι μό τατα προϊόντα πρώ της ανάγκης. Πολλές κεραμίδες φέ ρουν σφρα γί σμα τα με τα ονό μα τα των κερα μο - ποιών, όπως και σή μερα, αλλά και με το όνομα της «Φεραίων πόλεως», που προορίζονταν για δημόσια κτίρια. Φερές. Κεραμικός κλίβανος και βιοτεχνική δραστηριότητα.

20 ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΟΛΟΥ 25 Η «Χώρα» των Φερών Hπόλη των Φερών διέθετε τεράστια «χώρα», δηλαδή μια ζωτική περιοχή γύρω της, όπου αναπτύσσονταν οι λειτουργίες και οι δραστηριότητές της και η οποία της εξασφάλιζε αγαθά και πλούτο. Στη «χώρα» υπήρχε οργανωμένο οδικό δίκτυο και αμυντικό σύστημα με σειρά μικρών οχυ ρών. Σε άμεση γειτνίαση με τους κύριους οδικούς άξονες αναπτύχθηκαν τα μεγάλα νεκρο τα φεία των Φερών. Βρέθηκαν τμήματα της αρχαίας οδού Φερών-Παγασών με αρματροχιές σε χώμα, εύρημα σπα - νιό τατο σε οδούς εκτός άστεως. H «χώρα» διέθετε πλουτοπαραγωγικές πηγές, όπως πιθανότατα με ταλλεία χαλκού πάνω στο Xαλκοδώνιον όρος, όπου εντοπίστηκαν επίσης λατομεία ασβε στο λι - θι κού πετρώματος, που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή της οχύρωσης και πολλών κτιρίων της πόλης. Kατά την ελληνιστική εποχή στην πεδινή περιοχή προς B και προς ΒA των Φερών παρα τη ρεί - ται η ύπαρξη πολλών μικρών εγκαταστάσεων, αγροκτημάτων, αγροικιών ή και κωμών, που προ - φα νώς σχετίζονταν με την αγροτική και κτηνοτροφική δραστηριότητα, πιθανόν και με την αλιεία στη λίμνη Bοιβηΐδα, ένα ακόμη σπουδαίο πλουτοπαραγωγικό κεφάλαιο της «χώρας» της. Aυτή η εκτε - τα μένη διασπορά της οικιστικής δραστηριότητας την εποχή αυτή ίσως σημαίνει αλλαγή στον τρόπο εκμε τάλλευσης της γης και πιθανόν αλλαγές στην οργανωτική δομή της πόλης και συνδέεται με το τέ λος των Φερών ως οργανωμένου αστικού κέντρου. Στις αρχές του 1ου αι. μ.x. χρονολογείται μια επιγραφή, σύμφωνα με το κείμενο της οποίας ένα αγρό κτημα στη φεραϊκή «χώρα» μεταβιβάζεται ως κληρονομιά στον Pωμαίο Aυτοκράτορα Αύγου - στο και συγκαταλέγεται στις αυτοκρατορικές κτήσεις. Ο Ρήγας Βελεστινλής αποτύπωσε το χώρο και τα μνημεία της ιδιαίτερης πατρίδας του σε ένα το πογραφικό σκαρίφημα, την «Επιπεδογραφία της Φεράς, λεγομένης νυν Βελεστίνος», που πε ρι - λαμβά νεται στη «Χάρτα της Ελλάδος» (Βιέννη, 1797). Παγασαί, το επίνειο των Φερών Η«χώρα» των Φερών έφθανε στα ανατολικά μέχρι τον μυχό του Παγασητικού Kόλπου, όπου υπήρχε το επίνειό της, το σημαντικό λιμάνι των Παγασών, το οποίο οδηγούσε στους θαλάσσιους εμπο ρικούς δρόμους του Αιγαίου. Κτίρια και νεκροταφεία των Παγασών των αρχαϊκών και κλασικών χρόνων εντοπίζονται με τις ανασκαφές, κάτω από τα ερείπια της διαδόχου πόλης, της Δημητριάδος. Αμφαναί. Μια παράλια πόλη στο μυχό του Παγασητικού Κόλπου Στα νότια του Βόλου υψώνεται ο κωνικός λόφος του «Σωρού», πάνω στον οποίο ιδρύθηκε γύ ρω στον 6ο αι. π.χ. μια πόλη που η μέχρι σήμερα έρευνα της αποδίδει το όνομα των Αμφανών. Τα τείχη της είναι κυκλικά και ο τρόπος κατασκευής τους με μεγάλες, σχεδόν ακατέργαστες πλά κες, προδίδει την πρώϊμη χρονολόγησή τους. Από τις παλαιότερες, αλλά και τις πρόσφατες ανα σκα φές έχουν αποκαλυφθεί πύλες των τειχών, αρχαίος δρόμος στο εσωτερικό της ακρόπολης και τμήματα μεγάλων και μικρότερων κτιρίων. Δυτικά της πόλης, εκτός τειχών, αποκαλύφθηκε ένας ναός, που σύμφωνα με επιγραφές ήταν

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...6 1. Ά σκη ση και ψυ χική υ γεί α Ει σα γω γή...9 Η ψυ χο λο γί α της ά σκη σης...11

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάνατζμεντ και Μάρκετινγκ Οργανισμών και Επιχειρήσεων Αθλητισμού και Αναψυχής

Αρχές Μάνατζμεντ και Μάρκετινγκ Οργανισμών και Επιχειρήσεων Αθλητισμού και Αναψυχής Κωνσταντίνος Αλεξανδρής, PhD Αρχές Μάνατζμεντ και Μάρκετινγκ Οργανισμών και Επιχειρήσεων Αθλητισμού και Αναψυχής β βελτιωμένη έκδοση ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 ΠΕΡΙEΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.0 Η Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Κεφά λαιο. Πώς λειτουργεί η σπονδυλική στήλη;...29

1 ο Κεφά λαιο. Πώς λειτουργεί η σπονδυλική στήλη;...29 ΠΕΡΙEΧΟΜΕΝΑ Οδηγός χρησιμοποίησης του βιβλίου και των τριών ψηφιακών δίσκων (DVD)...11 Σκο πός του βι βλί ου και των 3 ψηφιακών δί σκων...15 Λί γα λό για α πό το Σχο λι κό Σύμ βου λο Φυ σι κής Α γω γής...17

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Η Ο ΜΑ ΔΙ ΚΗ. της ζω ής

Η Ο ΜΑ ΔΙ ΚΗ. της ζω ής Η Ο ΜΑ ΔΙ ΚΗ ΨΥ ΧΗ η αν θο δέ σµη της ζω ής ΚΕΙΜΕΝΟ: Υ πτγος ε.α. Ά ρης Δια μα ντό που λος, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας-Ψυχολόγος ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Στρατιωτική Επιθεώρηση ΕΙ ΣΑ ΓΩ ΓΙ ΚΕΣ ΕΝ ΝΟΙΕΣ Ό πως υ πάρ χει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΓ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΑΓΝΗΣΙΑ Το ανασκαφικό έργο της ΙΓ ΕΠΚΑ κατά τα έτη 2000-2010 περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό σωστικών, αλλά και συστηματικών ερευνών. Οι έρευνες αυτές αφορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΡΦΙΑΤΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ θεωριes και μεθοδοι

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΡΦΙΑΤΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ θεωριes και μεθοδοι ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΡΦΙΑΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ θεωριes και μεθοδοι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2003 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ θεωριες και μεθοδοι ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΡΦΙΑΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΣΑ ΓΩ ΓΗ ΣΤΙΣ Ε ΠΙ ΧΕΙ ΡΗ ΣΕΙΣ

ΕΙ ΣΑ ΓΩ ΓΗ ΣΤΙΣ Ε ΠΙ ΧΕΙ ΡΗ ΣΕΙΣ ΕΙ ΣΑ ΓΩ ΓΗ ΣΤΙΣ Ε ΠΙ ΧΕΙ ΡΗ ΣΕΙΣ CIMIC CIMIC CIMIC ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπλγος (ΜΧ) Ευ ρι πί δης Κ. Χα νιάς ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Στρατιωτική Επιθεώρηση CIMIC εί ναι τα αρ χι κά των λέ ξε ων Civil Military Co-operation

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑ ΛΗΣ Ο ΜΙ ΛΗ ΣΙΟΣ. του, εί ναι ση μα ντι κό να ει πω θούν εν συ ντομί α με ρι κά στοι χεί α για το πο λι τι σμι κό πε ριβάλ

ΘΑ ΛΗΣ Ο ΜΙ ΛΗ ΣΙΟΣ. του, εί ναι ση μα ντι κό να ει πω θούν εν συ ντομί α με ρι κά στοι χεί α για το πο λι τι σμι κό πε ριβάλ ΘΑ ΛΗΣ Ο ΜΙ ΛΗ ΣΙΟΣ ΟΙ ΒΑ ΣΙ ΚΕΣ ΑΡ ΧΕΣ ΤΗΣ ΦΙ ΛΟ ΣΟ ΦΙΑΣ ΤΟΥ, Ο ΡΟ ΛΟΣ ΤΟΥ Α ΡΙ ΣΤΟ- ΤΕ ΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑ ΔΟ ΣΗ ΤΩΝ ΘΕ ΣΕ ΩΝ ΤΟΥ ΚΑΙ Η Υ ΠΟ ΔΟ ΧΗ ΤΩΝ ΦΙ- ΛΟ ΣΟ ΦΙ ΚΩΝ ΤΟΥ ΘΕ ΣΕ- ΩΝ ΣΤΗΝ Ε ΠΟ ΧΗ ΤΟΥ ΚΙΚΕ ΡΩ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Στρα τιω τι κή. Ορ χή στρα Πνευ στών. (Μπά ντα)

Στρα τιω τι κή. Ορ χή στρα Πνευ στών. (Μπά ντα) Στρα τιω τι κή Ορ χή στρα Πνευ στών (Μπά ντα) KΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Λγός (ΜΣ) Κων στα ντί νος Κε ρε ζί δης Πώς γεν νή θη κε η μπά ντα Τον χει ρι σμό των πνευ στών ορ γά νων τον συ να ντού με στην ι στο

Διαβάστε περισσότερα

Μ ε τ έ ω ρ α. τό πος συ νά ντη σης θε ού & αν θρώ πων

Μ ε τ έ ω ρ α. τό πος συ νά ντη σης θε ού & αν θρώ πων Μ ε τ έ ω ρ α τό πος συ νά ντη σης θε ού & αν θρώ πων Τα Με τέ ω ρα, το ση μα ντι κό τε ρο μνημεια κό σύ νο λο του Θεσ σα λι κού κά μπου, βρίσκο νται α νά με σα στην ο ρο σει ρά της Πίν δου και στα Α ντι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο

ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο Ιερό τοπικής λατρείας αφιερωμένο στον θεό Κάβιρο (γενειοφόρο θεό με στεφάνι κισσού στο κεφάλι και κάνθαρο στο χέρι υπόσταση του Διονύσου) και το Θεό Παίδα (θεϊκό παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Η Ι ΣΤΟ ΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛ. Υ.Κ.

Η Ι ΣΤΟ ΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛ. Υ.Κ. Η Ι ΣΤΟ ΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛ. Υ.Κ. ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΛ.ΔΥ.Κ. Το Φε βρουά ριο του 1959, υ πε γρά φη σαν στο Λον δί νο και Ζυ ρί χη οι συμ φω νί ες, με τα ξύ Η νω μέ νου Βα σι λεί ου - Ελλά δας - Τουρ κί ας - Ελ λη νο κυ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ Η αρχαία πόλη της Κέρκυρας, εγκαταστημένη σε απόσταση 4 χλμ. νότια του σημερινού ιστορικού Κέντρου, εκτείνονταν περίπου στο κέντρο της σημερινής χερσονήσου του Κανονιού, που περιβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Joseph A. Luxbacher. Μετάφραση - Επιμέλεια: Πέτρος Νάτσης, Αστέριος Πατσιαούρας. ΠοΔΟΣΦΑΙΡΟ. Βήματα για την επιτυχία

Joseph A. Luxbacher. Μετάφραση - Επιμέλεια: Πέτρος Νάτσης, Αστέριος Πατσιαούρας. ΠοΔΟΣΦΑΙΡΟ. Βήματα για την επιτυχία Joseph A. Luxbacher Μετάφραση - Επιμέλεια: Πέτρος Νάτσης, Αστέριος Πατσιαούρας ΠοΔΟΣΦΑΙΡΟ Βήματα για την επιτυχία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ. Βήματα για την επιτυχία. Joseph A. Luxbacher Μετάφραση - Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ. λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν. τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ

Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ. λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν. τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ ΤΥΙΚΑ & ΜΑΚΑΡΙΣΜΟΙ Ἦχος Νη Μ Α Ν µην Ευ λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ του Ευ λο γει η ψυ

Διαβάστε περισσότερα

24 Πλημμυρισμένα. 41 Γίνε

24 Πλημμυρισμένα. 41 Γίνε Anderson s Ltd Εφαρμογές Υψηλής Τεχνολογίας - Εκδόσεις : Γ Σεπτεμβρίου 103 Αθήνα 10434 Τ: 210-88 21 109 F: 210-88 21 718 W: www.odp.gr E: web@odp.gr 42 Γρήγορο Εγχειρίδιο για τον Διαχειριστή 24 Πλημμυρισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1883 ΤΕΥΧΟΣ 2/2011 (ΜΑΡ.-ΑΠΡ.) ΕΤΗΣΙΑ ΣYΝΔΡΟΜΗ

ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1883 ΤΕΥΧΟΣ 2/2011 (ΜΑΡ.-ΑΠΡ.) ΕΤΗΣΙΑ ΣYΝΔΡΟΜΗ ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1883 ΤΕΥΧΟΣ 2/2011 (ΜΑΡ.-ΑΠΡ.) ΕΤΗΣΙΑ ΣYΝΔΡΟΜΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ Αξιωματικοί Στρατού Ξηράς ε.α. 2,94 Ιδιώτες, Σύλλογοι κ.λπ. 5,87 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΤΕΛΕΤΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΦΟΡΟΥ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΥΣ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΡΙΜΙΝΙ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΤΕΛΕΤΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΦΟΡΟΥ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΥΣ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΡΙΜΙΝΙ ΤΕΛΕΤΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΦΟΡΟΥ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΥΣ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΡΙΜΙΝΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ Την Κυ ρια κή 23 Σε πτεμ βρί ου 2007, πραγ μα το ποι ή θη κε, στον χώ ρο του Ελλη νικού Στρα τιω τικού Κοι μη τηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ, Ν.Π.Δ.Δ. ΚΑΙ O.Τ.Α. Α. ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ Ε ΛΗ ΦΘΗ ΣΑΝ Υ ΠO ΨΗ 1. H 15/1981

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

13 ο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Αγωγής. Τρίμηνη έκδοση της Ένωσης Γυμναστών Βορείου Ελλάδος

13 ο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Αγωγής. Τρίμηνη έκδοση της Ένωσης Γυμναστών Βορείου Ελλάδος Τρίμηνη έκδοση της Ένωσης Γυμναστών Βορείου Ελλάδος Πρ. Κορομηλά 51, Τ.Κ. 546 22, Θεσσαλονίκη Κωδικός 6120 Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2009 Τεύχος 35 Τιμή: 0,01 ISSN 1109-7450 13 ο Διεθνές Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Μαύρη τρύπα 40.000.000 στο δήμο Αλίμου!

Μαύρη τρύπα 40.000.000 στο δήμο Αλίμου! ΤΕΥΧΟΣ Ν ο 8 Μαύρη τρύπα 40.000.000 στο δήμο Αλίμου! 03 Καταχρεωμένος ο Δήμος 05 08 Το Άνω - Κάτω στο Καλαμάκι στην μάχη των Δημοτικών εκλογών Πάρκο Ελληνικού: Αναγκαίο - Εφικτό - Φθηνό 10 Πρώτα ο μαθητής;

Διαβάστε περισσότερα

Χει ρι στών Μη χα νη µά των Λα το µεί ων Μαρµάρου, Πέτρας & Χώ µα τος ό λης της χώρας O53R10& O54R10

Χει ρι στών Μη χα νη µά των Λα το µεί ων Μαρµάρου, Πέτρας & Χώ µα τος ό λης της χώρας O53R10& O54R10 Χει ρι στών Μη χα νη µά των Λα το µεί ων Μαρµάρου, Πέτρας & Χώ µα τος ό λης της χώρας O53R10& O54R10 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ ΧΕΙ ΡΙ ΣΤΩΩΝ ΕΚ ΣΚΑ ΠΤΙ ΚΩΩΝ, Α ΝY

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΠΙ ΧΕΙ ΡΗ ΣΕΙΣ ΔΙ ΚΤΥΩΝ Η/Υ -

Ε ΠΙ ΧΕΙ ΡΗ ΣΕΙΣ ΔΙ ΚΤΥΩΝ Η/Υ - Ε ΠΙ ΧΕΙ ΡΗ ΣΕΙΣ ΔΙ ΚΤΥΩΝ Η/Υ - ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Τχης (ΔΒ) Νικόλαος Δ. Λε ώ νης, Δι δά κτο ρας Ε.Μ.Π. 120 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΝΟΕ. - ΔΕΚ. 2007 Το ο λο κλη ρω μέ νο σύ στη μα C4I

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

...ôçò Ýê äï óçò Σχεδία στ' ανοιχτά της Αίγινας

...ôçò Ýê äï óçò Σχεδία στ' ανοιχτά της Αίγινας ...ôçò Ýê äï óçò Σχεδία στ' ανοιχτά της Αίγινας Tεύχος 2, Ιούλιος 2003, Αίγινα ΤΟΠΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ έκδοση της Πρωτοβουλίας Πολιτών Αίγινας Για επικοινωνία: Κυριακού Γιώργος β Πάροδος Αφαίας 131

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1883 ΤΕΥΧΟΣ 2/2011 (ΜΑΡ.-ΑΠΡ.) ΕΤΗΣΙΑ ΣYΝΔΡΟΜΗ

ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1883 ΤΕΥΧΟΣ 2/2011 (ΜΑΡ.-ΑΠΡ.) ΕΤΗΣΙΑ ΣYΝΔΡΟΜΗ ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1883 ΤΕΥΧΟΣ 2/2011 (ΜΑΡ.-ΑΠΡ.) ΕΤΗΣΙΑ ΣYΝΔΡΟΜΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ Αξιωματικοί Στρατού Ξηράς ε.α. 2,94 Ιδιώτες, Σύλλογοι κ.λπ. 5,87 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Χη μι κός Πό λε μος. Μία ι στο ρι κή α να δρο μή στο πό τε, που και πως άρ χι σε για πρώ τη φο ρά η χρή ση χη μι κών ου σιών για πο λε μι κούς σκοπούς

Χη μι κός Πό λε μος. Μία ι στο ρι κή α να δρο μή στο πό τε, που και πως άρ χι σε για πρώ τη φο ρά η χρή ση χη μι κών ου σιών για πο λε μι κούς σκοπούς Χη μι κός Πό λε μος Μία ι στο ρι κή α να δρο μή στο πό τε, που και πως άρ χι σε για πρώ τη φο ρά η χρή ση χη μι κών ου σιών για πο λε μι κούς σκοπούς ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Σμχος ε.α. Η λί ας Σβάρ νας Τα

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ

Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ, ΜΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΖΩΗΣ» ΣΤΡΑΤΗ ΣΤΑΜΑΤΙΑ Επιβλέπων Καθηγητής: ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ ΚΑΡΛΟΒΑΣΙ, ΜΑΪΟΣ 2012 ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητα:... Νέα Συνδρομή Ανανέωση Συνδρομής

Ιδιότητα:... Νέα Συνδρομή Ανανέωση Συνδρομής ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1883 ΤΕΥΧΟΣ 1/2012 (ΙΑΝ.-ΦΕΒ.) ΕΤΗΣΙΑ ΣYΝΔΡΟΜΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ Αξιωματικοί Στρατού Ξηράς ε.α. 2,94 Ιδιώτες, Σύλλογοι κ.λπ. 5,87 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Κ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από το 2000 έως το 2009 στην περιοχή αρμοδιότητας της Κ ΕΠΚΑ που περιλαμβάνει τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Οινούσσες, Ψαρά και Άγιο Ευστράτιο, πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κα θη γη τών Ι δι ω τι κών εκ παι δευ τη ρίων σχολικών µονάδων τεχνικής & επαγγελµατικής εκπαίδευσης O17R10

Κα θη γη τών Ι δι ω τι κών εκ παι δευ τη ρίων σχολικών µονάδων τεχνικής & επαγγελµατικής εκπαίδευσης O17R10 Κα θη γη τών Ι δι ω τι κών εκ παι δευ τη ρίων σχολικών µονάδων τεχνικής & επαγγελµατικής εκπαίδευσης O17R10 KΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ ΚΑ ΘΗ ΓΗ ΤΩΩΝ Ι Δ Ι ΩΩ ΤΙ ΚΩΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...4 Πεζικό...9 Τεθωρακισμένα...11 Πυροβολικό...12 Μηχανικό...13 Διαβιβάσεις...14 Ειδικές Δυνάμεις...15 Στρατονομία...16

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΙΙ Ιωάννης Καραγιαννίδης ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Στρατιωτική Επιθεώρηση

Ανακύκλωση ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΙΙ Ιωάννης Καραγιαννίδης ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Στρατιωτική Επιθεώρηση Ανακύκλωση ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΙΙ Ιωάννης Καραγιαννίδης ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Στρατιωτική Επιθεώρηση Γε νι κά για την α να κύκλω ση: Ο ρι σμός Έ να α πό τα ση μα ντι κό τε ρα και διαρκώς οξυ νό με να προ βλή μα τα που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙ ΔΕΙΑ ΤΟΥ ΜΕ ΓΑ ΛΟΥ Α ΛΕ ΞΑΝ ΔΡΟΥ

Η ΠΑΙ ΔΕΙΑ ΤΟΥ ΜΕ ΓΑ ΛΟΥ Α ΛΕ ΞΑΝ ΔΡΟΥ Η ΠΑΙ ΔΕΙΑ ΤΟΥ ΜΕ ΓΑ ΛΟΥ Α ΛΕ ΞΑΝ ΔΡΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ: Υ πτγος ε.α. Γε ώρ γιος Βα σι λεί ου Ο Μέ γας Α λέ ξαν δρος, ο τέ λειος αυ τός εκ πρό σω πος του με γα λείου του ελ λη νι κού κό σμου, εί ναι α σφα λώς μί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

των Φορ το εκ φορ τω τών πρα κτο ρεί ων µε τα φο ρών ό λης της χώρας O46R09

των Φορ το εκ φορ τω τών πρα κτο ρεί ων µε τα φο ρών ό λης της χώρας O46R09 των Φορ το εκ φορ τω τών πρα κτο ρεί ων µε τα φο ρών ό λης της χώρας O46R09 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ ΦOΡ ΤO ΕΚ ΦOΡ ΤΩΩ ΤΩΩΝ ΠΡΑ ΚΤO ΡΕΙ ΩΩΝ ΜΕ ΤΑ ΦO ΡΩΩΝ O ΛΗΣ ΤΗΣ ΧΩΩ ΡΑΣ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Τρίμηνη έκδοση της Ένωσης Γυμναστών Βορείου Ελλάδος

Τρίμηνη έκδοση της Ένωσης Γυμναστών Βορείου Ελλάδος Τρίμηνη έκδοση της Ένωσης Γυμναστών Βορείου Ελλάδος Πρ. Κορομηλά 51, Τ.Κ. 546 22, Θεσσαλονίκη Κωδικός 6120 Ιανουάριος-Φεβρουάριος- Μάρτιος 2010 Τεύχος 36 Τιμή: 0,01 ISSN 1109-7450 Editorial Άδηλο το μέλλον

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟ ΙΚΤΥΑ. Είναι η λύση για τη Ροδόπη; Νεογέννητες ελπίδες επιβίωσης π A 6. Με τους κτηνοτρόφους του Λαγκαδά ΠΙΝ ΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΟΙΚΟ ΙΚΤΥΑ. Είναι η λύση για τη Ροδόπη; Νεογέννητες ελπίδες επιβίωσης π A 6. Με τους κτηνοτρόφους του Λαγκαδά ΠΙΝ ΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ www.callisto.gr ANOIΞΗ 2008 4 º π À ƒπ À ƒ π - µ À ƒπ π 7-12 ΟΙΚΟ ΙΚΤΥΑ Είναι η λύση για τη Ροδόπη; Φωτογραφία 1 ΠΙΝ ΟΣ Νεογέννητες ελπίδες επιβίωσης π A 6 ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Με τους κτηνοτρόφους του Λαγκαδά Φωτογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 168 / 182 Χρωματισμοι Γραφημα των Χρωματισμο ς Κορυφω

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 27 ΚΣΤ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑΣ Κατά την περίοδο 2000-2009 πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμες σωστικές ανασκαφές μέσα στην πόλη του Πειραιά, κατά τις οποίες αποκαλύφθηκαν τμήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Α

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Α Ε κα το ντα ε τής ε πέτειος α πό την ε πί ση μη έναρ ξη της έ νο πλης φάσης του Μα κε δο νι κού Α γώνα στο Βέρ μιο ό ρος και στην ε παρ χία Βεροίας (1905-2005) (Η Συμ βο λή Των Κα τοίκων της Πε ριο χής

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Αρκε τοί δυ τικοί, κα τά τη διάρκεια ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΥ ΤΟ ΚΡΑ ΤΟ ΡΑ ΙΟΥ ΣΤΙ ΝΙΑ ΝΟΥ ΚΑ ΤΑ ΤΗ ΒΥ ΖΑ ΝΤΙ ΝΗ ΠΕΡΙΟΔO

Αρκε τοί δυ τικοί, κα τά τη διάρκεια ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΥ ΤΟ ΚΡΑ ΤΟ ΡΑ ΙΟΥ ΣΤΙ ΝΙΑ ΝΟΥ ΚΑ ΤΑ ΤΗ ΒΥ ΖΑ ΝΤΙ ΝΗ ΠΕΡΙΟΔO ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΥ ΤΟ ΚΡΑ ΤΟ ΡΑ ΙΟΥ ΣΤΙ ΝΙΑ ΝΟΥ ΚΑ ΤΑ ΤΗ ΒΥ ΖΑ ΝΤΙ ΝΗ ΠΕΡΙΟΔO ΚΕΙΜΕΝΟ: Αν χης (ΠΖ) Ε λευ θέ ριος Τσώ νης Αρκε τοί δυ τικοί, κα τά τη διάρκεια του Με σαί ωνα, κα τη γο ρούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΝΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ. Ἦχος. ει αν ει ναι ο ρι σµο ος σας Χρι στου την θει α. αν γεν νη σην να α α α πω να πω σταρ χον τι

ΚΑΛΑΝΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ. Ἦχος. ει αν ει ναι ο ρι σµο ος σας Χρι στου την θει α. αν γεν νη σην να α α α πω να πω σταρ χον τι Ἦχος Κα λην ε σπε ρα αν αρ χον τες α α α αν ει αν ει ναι ο ρι σµο ος σας Χρι στου την θει α αν γεν νη σην να α α α πω να πω σταρ χον τι κο ο σας Χρι στος γεν να ται αι ση µε ρον ε ε ε εν Βη εν Βη θλε εµ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

των O δο ντο τε χνι τών Α θη νών - Πει ραι ώς & Περιχώρων Ot06R11

των O δο ντο τε χνι τών Α θη νών - Πει ραι ώς & Περιχώρων Ot06R11 των O δο ντο τε χνι τών Α θη νών - Πει ραι ώς & Περιχώρων Ot06R11 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ O Δ O ΝΤO ΤΕ ΧΝΙ ΤΩΩΝ Α ΘΗ ΝΩΩΝ - ΠΕΙ ΡΑΙ ΩΩΣ & ΠΕ ΡΙ ΧΩΩ ΡΩΩΝ Α. ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 183 / 198 Ταιρια σματα (Matchings) Ταίριασμα: Ένα

Διαβάστε περισσότερα

των ο δη γών του ρι στι κ ν λεωφορείων όλης της χώρας O61R11

των ο δη γών του ρι στι κ ν λεωφορείων όλης της χώρας O61R11 των ο δη γών του ρι στι κ ν λεωφορείων όλης της χώρας O61R11 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) O Δ Η ΓΩΩΝ ΤOY ΡΙ ΣΤΙ ΚΩΩΝ ΛΕ ΩΩ ΦO ΡΕΙ ΩΩΝ O ΛΗΣ ΤΗΣ ΧΩΩ ΡΑΣ Α. ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΩ Δ Ι ΚOΠOΙ Η ΣΗ Ε

Διαβάστε περισσότερα

Χαι ρε τι σμός Διοι κη τού ΑΣΔΕΝ

Χαι ρε τι σμός Διοι κη τού ΑΣΔΕΝ Χαι ρε τι σμός Διοι κη τού ΑΣΔΕΝ Aπο τε λεί ξε χω ρι στή τι μή για την ΑΣ ΔΕΝ η πα ρουσί α σή της σε κύ ριο άρ θρο του πε ριο δι κού, κα θό σον δί νε ται η ευ και ρί α να α να φερ θούν ο ρι σμέ να στοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό Τευχος τριτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό Άσκηση Οι γραφείς του ανακτόρου της Πύλου Κάθε χρόνο τέτοια εποχή στο ανάκτορο της Πύλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ON SALONICA SOCCER CUP ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΑΨΙΔΑ ΤΟΥ ΓΑΛΕΡΙΟΥ ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΚΑΣΤΡΑ & ΤΕΙΧΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ ΒΕΡΓΙΝΑ Μπείτε στην Pentagon... ταξιδέψτε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Τρίμηνη έκδοση της Ένωσης Γυμναστών Βορείου Ελλάδος

Τρίμηνη έκδοση της Ένωσης Γυμναστών Βορείου Ελλάδος Τρίμηνη έκδοση της Ένωσης Γυμναστών Βορείου Ελλάδος Πρ. Κορομηλά 51, Τ.Κ. 546 22, Θεσσαλονίκη Κωδικός 6120 Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2010 Τεύχος 37 Τιμή: 0,01 ISSN 1109-7450 Editorial Κατά τη διάρκεια συζήτησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ Ή ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ 1.1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΣΥΛΛΑΒΗ ΟΔΗΓΙΕΣ στο παιδί: Κάθε φορά θα σου λέω δυο μικρές λέξεις. Εσύ θα

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ) Απλό (Επιταγή Γενικής Τράπεζας) 26,57 Συστημένο (Επιταγή Γενικής Τράπεζας) 41,57

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ) Απλό (Επιταγή Γενικής Τράπεζας) 26,57 Συστημένο (Επιταγή Γενικής Τράπεζας) 41,57 ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1883 ΤΕΥΧΟΣ 6/2010 (ΝΟΕ.-ΔΕΚ.) ΕΤΗΣΙΑ ΣYΝΔΡΟΜΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ Αξιωματικοί Στρατού Ξηράς ε.α. 2,94 Ιδιώτες, Σύλλογοι κ.λπ. 5,87 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΥΡΜΑΤΗ. ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΑ 2,4GHz. ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Ανθστης (ΠΖ) Κωνσταντίνος Δεμερτζής Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΝΟΕ. - ΔΕΚ.

ΑΣΥΡΜΑΤΗ. ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΑ 2,4GHz. ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Ανθστης (ΠΖ) Κωνσταντίνος Δεμερτζής Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΝΟΕ. - ΔΕΚ. ΑΣΥΡΜΑΤΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΑ 2,4GHz ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Ανθστης (ΠΖ) Κωνσταντίνος Δεμερτζής 40 40 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΝΟΕ. - ΔΕΚ. 2009 ΤΑ ΔΙ ΚΤΥΑ ΣΗΜΕ ΡΑ Εί ναι προ φα νές ό τι ο τε χνο

Διαβάστε περισσότερα