ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ:"

Transcript

1 ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: Η Σηµασία των Συστηµάτων Εσωτερικού Ελέγχου. Πρακτική Εφαρµογή στις Ξενοδοχειακές Υπό των φοιτητών: ΜΠΑΡΜΠΑΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΤΕΛΕ ΗΜΟΥ ΕΙΡΗΝΗ Επιβλέπων: ρογαλάς Γεώργιος Σέρρες, 2009

2 Αφιερώνεται σε όλους όσους µας στήριξαν όλη την διάρκεια των σπουδών µας Σελίδα 2 από 68

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Μέσα από τις επόµενες γραµµές θα θέλαµε να εκφράσουµε τις ειλικρινείς ευχαριστίες µας στον επιβλέπων καθηγητή κ. ρογαλά Γ. που συνέβαλε µε τη βοήθεια του στην επιτυχή ολοκλήρωση της πτυχιακής εργασίας. Θα θέλαµε λοιπόν να ευχαριστήσουµε το εκπαιδευτικό και διοικητικό προσωπικό του ΤΕΙ Σερρών για τις γνώσεις και τις πλούσιες εµπειρίες που αποκοµίσαµε τα τέσσερα χρόνια της φοιτητικής µας δραστηριότητας. Πάνω από όλους θα θέλαµε να εκφράσουµε τις ευχαριστίες µας στις οικογένειες µας για την ενθάρρυνση, ηθική συµπαράσταση και οικονοµική υποστήριξη που µας προσέφεραν όλα τα χρόνια των σπουδών µας. Σελίδα 3 από 68

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ως έννοια η ελεγκτική διακρίνεται για το εύρος και το υψηλό επίπεδο υπηρεσιών που προσφέρει. Η βασικότερη διάκριση της ελεγκτικής είναι σε εσωτερική, εξωτερική και κρατική ελεγκτική. Ύστερα από µια εκτεταµένη βιβλιογραφική ανασκόπηση, προκύπτει ότι ο εσωτερικός έλεγχος των επιχειρήσεων θεωρείται από ερευνητές, πανεπιστηµιακούς και «ανθρώπους της αγοράς» το αποτελεσµατικότερο µέσο των επιχειρηµατιών για την προάσπιση των περιουσιακών τους στοιχείων και των εσόδων τους. Σκοπός λοιπόν της παρούσας πτυχιακής εργασίας είναι η ανάπτυξη ενός θεωρητικού πλαισίου για την έννοια του εσωτερικού ελέγχου. Πρωτοτυπία της διατριβής θεωρείται η ορθολογική παρουσίαση ενός ολοκληρωµένου πλαισίου σχετικά µε τις µεθόδους και τεχνικές που χρησιµοποιούνται αναφορικά µε τον εσωτερικό έλεγχο στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις Προτάσεις για µελλοντική έρευνα αποτελούν η εντονότερη σύνδεση της θεωρίας µε την πράξη, ώστε ο εσωτερικός έλεγχος να αποκτήσει την σηµασία που του αξίζει. Λέξεις Κλειδιά: Ελεγκτική, Εσωτερικός Έλεγχος, Εξωτερικός Έλεγχος, Εσωτερικοί Ελεγκτές Σελίδα 4 από 68

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ...3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ...4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...5 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ...9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ - ΕΙ Η ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ Προληπτικοί και Κατασταλτικοί Έλεγχοι Ειδικοί και Γενικοί έλεγχοι Μόνιµοι, Τακτικοί και Έκτακτοι Έλεγχοι Κάθετος και Οριζόντιος Έλεγχος ΕΛΕΓΚΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Σελίδα 5 από 68

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΚΟΠΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Αντικείµενο του Εσωτερικού Ελέγχου Υποκείµενο του Εσωτερικού Ελέγχου ΕΙ Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΣ ΚΛΑ ΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΚΛΑ ΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΚΛΑ ΟΥ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΚΛΑ ΟΥ είκτης Αφίξεων Τουριστών ανά Ξενοδοχειακή Κλίνη - Μέση κατά Κεφαλή απάνη Η Ζήτηση Για Ξενοδοχειακές Υπηρεσίες Αφίξεις και Προέλευση των Αλλοδαπών Τουριστών στην Ελλάδα Εξέλιξη της Αγοράς των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΚΛΑ ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΤΙΣ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σελίδα 6 από 68

7 5.2 ΈΛΕΓΧΟΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΠΑΓΙΩΝ Γενικά Σκοποί Μέτρα Αξιολόγηση Της Αποτελεσµατικότητας των Μέτρων ΈΛΕΓΧΟΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Γενικά Σκοποί Μέτρα Αξιολόγηση της Αποτελεσµατικότητας των Μέτρων ΈΛΕΓΧΟΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΙΑΘΕΣΙΜΩΝ Γενικά Σκοποί Μέτρα Αξιολόγηση της Αποτελεσµατικότητας των Μέτρων ΈΛΕΓΧΟΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΧΡΕΟΓΡΑΦΩΝ Γενικά Σκοποί Μέτρα Αξιολόγηση της Αποτελεσµατικότητας των Μέτρων ΈΛΕΓΧΟΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ Γενικά Σκοποί Μέτρα Αξιολόγηση της Αποτελεσµατικότητας των Μέτρων ΈΛΕΓΧΟΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ Γενικά Σκοποί Μέτρα Αξιολόγηση Της Αποτελεσµατικότητας Των Μέτρων...64 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...65 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...66 Σελίδα 7 από 68

8 Α. ΕΛΛΗΝΙΚΗ Β. ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ Σελίδα 8 από 68

9 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ Σελίδα Πίνακας 4.1 : Μέση κατά κεφαλή τουριστική δαπάνη ( ). 39 Πίνακας 4.2 : Αφίξεις αλλοδαπών τουριστών στην Ελλάδα ( ).. 41 Πίνακας 4.3 : Οικονοµικά Στοιχεία Ξενοδοχειακού Κλάδου. 45 Σελίδα 9 από 68

10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.1 Εισαγωγή Με τις συνεχείς ανακατατάξεις στην αγορά, η δηµιουργία συνθηκών που να εξασφαλίζουν την επίτευξη των αντικειµενικών σκοπών και στόχων των οικονοµικών µονάδων επέβαλε εκ των πραγµάτων τον Εσωτερικό Έλεγχο, ως µέσο αποτελεσµατικότερης διαχείρισης των επιχειρηµατικών κινδύνων. Όπως είναι γνωστό, η ελεγκτική παρουσιάζει ήδη σηµαντικές αλλαγές τα τελευταία χρόνια, σαν αποτέλεσµα µεταβολών στις δυνάµεις της αγοράς, αλλά και εξελίξεων στο ευρύτερο οικονοµικό και θεσµικό πλαίσιο, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Οι εξελίξεις αυτές αναµένεται να γίνουν πιο θεαµατικές τα επόµενα χρόνια σε αρκετές χώρες µε την διεθνοποίηση της οικονοµίας και του ελέγχου. Επειδή ο χώρος που εφαρµόζεται ή µπορεί να εφαρµοστεί εσωτερικός έλεγχος είναι αχανής, πολυποίκιλος και µε τεράστια περιπτωσιολογία, ανάλογα µε τη φύση και τις ιδιαίτερες λειτουργίες και δραστηριότητες κάθε οικονοµικής µονάδας, η παρούσα εργασία φιλοδοξεί µόνο να καταδείξει τη φιλοσοφία που διέπει τον εσωτερικό έλεγχο και την ανάπτυξη συστηµάτων εσωτερικού ελέγχου και να αποτελέσει ένα ερέθισµα για µία πρώτη ουσιαστική γνωριµία µαζί του. 1.2 Αναγκαιότητα της Πτυχιακής Εργασίας Σε αυτή την εργασία γίνεται προσπάθεια οριοθέτησης του Εσωτερικού Ελέγχου ως ιδιαίτερος κλάδος της ελεγκτικής επιστήµης και αποσαφήνιση των γενικών αρχών και των επιδιώξεων του. Χρησιµοποιεί ως βάση ένα σκελετό οργάνωσης µιας εµπορικής ή βιοµηχανικής επιχείρησης, αλλά οι αρχές και οι τεχνικές εσωτερικού ελέγχου που παρουσιάζονται σε αυτές είναι γενικής ισχύος και αφορούν κάθε µορφή οικονοµικής δραστηριότητας, ανεξάρτητα µάλιστα από το εάν το κίνητρό της είναι το κέρδος. Έτσι, η εργασία αυτή Σελίδα 10 από 68

11 απευθύνεται επίσης αναλογικά και κατά περίπτωση προς τους ελεγκτές, τα οικονοµικά στελέχη και τις διοικήσεις των διαφόρων επιχειρήσεων και εκµεταλλεύσεων του δηµόσιου και ιδιωτικού τοµέα. 1.3 ιάρθρωση της Πτυχιακής Εργασίας Με στόχο την ορθολογικότερη παρουσίαση του πλαισίου σχετικά µε τον φορολογικό έλεγχο των επιχειρήσεων η εργασία δοµείται στις παρακάτω ενότητες. Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στο αντικείµενο, την διάρθρωση και κυρίως στην αναγκαιότητα της διατριβής. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται η εννοιολογική οριοθέτηση της ελεγκτικής. Αρχικά παρατίθεται η ιστορική διαδροµή της έννοιας από την αρχαιότητα µέχρι σήµερα. Στην συνέχεια αναλύεται εκτενώς το αντικείµενο και οι διακρίσεις της ελεγκτικής επιστήµης. Για την πληρέστερη αποτύπωση της έννοιας της ελεγκτικής παρουσιάζονται οι κύριες κατηγορίες του ελέγχου. Το παρόν κεφάλαιο ολοκληρώνεται µε την περιληπτική αναφορά στα ελεγκτικά πρότυπα. Στο τρίτο κεφάλαιο αποτυπώνεται η εννοιολογική προσέγγιση του εσωτερικού ελέγχου. Πιο συγκεκριµένα παρουσιάζεται το εννοιολογικό πλαίσιο και ο σκοπός του εσωτερικού ελέγχου. Επιπρόσθετα αναλύονται τα βασικά θέµατα και τα κυριότερα είδη του εσωτερικού ελέγχου. Μέσα από την παρουσίαση των βασικών σηµείων του Κώδικα εοντολογίας των εσωτερικών ελεγκτών προβάλλονται οι βασικές ιδιότητες του αποτελεσµατικού εσωτερικού ελέγχου. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται µε την εκτενή ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών του Συστήµατος Εσωτερικού Ελέγχου µιας οικονοµικής µονάδας. Ο ξενοδοχειακός κλάδος µε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του γνωρίσµατα παρουσιάζεται στο τέταρτο κεφάλαιο. Ειδικότερα παρουσιάζονται τα γενικά χαρακτηριστικά και τα βασικότερα προβλήµατα και οι προοπτικές του Σελίδα 11 από 68

12 ξενοδοχειακού κλάδου. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται µε την παράθεση των σηµαντικότερων στατιστικών και οικονοµικών στοιχείων των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων. Η πρακτική εφαρµογή Συστήµατος Εσωτερικού Ελέγχου στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις παρουσιάζεται στο πέµπτο κεφάλαιο της παρούσας πτυχιακής εργασίας. Ειδικότερα αναλύονται για τις βασικότερες οµάδες του Ελληνικού Γενικού Λογιστικού Σχεδίου οι σκοποί, τα βασικά µέτρα και η αξιολόγηση του Συστήµατος Εσωτερικού Ελέγχου. Τέλος, στο έκτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα συµπεράσµατα της πτυχιακής εργασίας. Περιληπτικά αναφέρονται τα σηµαντικότερα σηµεία, παρουσιάζονται οι αδυναµίες της παρούσας βιβλιογραφικής έρευνας και διατυπώνονται οι προτάσεις για περαιτέρω έρευνα. Η πτυχιακή εργασία ολοκληρώνεται µε την παράθεση της βιβλιογραφίας, η οποία χωρίστηκε σε ελληνική, ξένη και ηλεκτρονική. Σελίδα 12 από 68

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ 2.1 Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζεται η εννοιολογική οριοθέτηση της ελεγκτικής. Αρχικά αναλύεται η ιστορική διαδροµή της έννοιας από την αρχαιότητα µέχρι σήµερα. Στην συνέχεια παρουσιάζεται ενδελεχώς το αντικείµενο και οι διακρίσεις της ελεγκτικής επιστήµης. Για την πληρέστερη αποτύπωση της έννοιας της ελεγκτικής εξετάζονται οι κύριες κατηγορίες του ελέγχου. Το παρόν κεφάλαιο ολοκληρώνεται µε την περιληπτική αναφορά στα ελεγκτικά πρότυπα. 2.2 Ιστορική Επισκόπηση της Ελεγκτικής Ο έλεγχος, συνδέεται ιστορικά µε κάθε λογιστική εκδήλωση. ε µας είναι γνωστό το πότε ακριβώς εµφανίστηκε η ανάγκη του ελέγχου µέσα στα βάθη της προϊστορίας, γιατί δεν υπάρχουν στοιχεία να αποφανθούµε µε βεβαιότητα. Η πρώτη λογιστική εγγραφή εµφανίζεται µε την ανταλλαγή αγαθών µεταξύ των ανθρώπων που είχε σα συνέχεια τον έλεγχο για την αξιοπιστία των συναλλαγών. Φαίνεται πως η αρχαία Αίγυπτος είναι η ουσιαστική γενέτειρα της ελεγκτικής ( ήµου, 2000). Εκεί βρέθηκαν πινακίδες χρονολογηµένες από την νεολιθική εποχή, που εµφάνιζαν διάφορους λογαριασµούς. Από ιστορικά ευρήµατα προέκυψε ότι έκαναν λογιστικές εγγραφές χωρίς αριθµούς και γράµµατα, χρησιµοποιώντας διάφορα σύµβολα, όπως γραµµές και σηµεία σε δένδρα, πλάκες, πίνακες και ξύλα για να εκφράσουν λογιστικές πράξεις. Στην εποχή των Φαραώ ο έλεγχος της συγκοµιδής των σιτηρών ήταν πρωταρχικής σηµασίας γι αυτούς γιατί τα δηµητριακά αποτελούσαν την κυριότερη φορολογήσιµη ύλη και την σπουδαιότερη πηγή εσόδων για το τότε Αιγυπτιακό κράτος. Στους επιστάτες επί των φόρων απονέµονταν ιδιαίτερες τιµές, όταν κατόρθωναν να παρουσιάσουν ευνοϊκούς λογαριασµούς εισπράξεως φόρων. Σελίδα 13 από 68

14 Η Αρχαία Αθήνα, ήδη από το 300 π.χ. υπάρχει σύστηµα ελέγχου των ηµοσίων Οικονοµικών. Ο Αριστοφάνης στις Νεφέλες κατηγορεί τον Περικλή για αόριστη δικαιολόγηση δαπάνης 10 ταλάντων και από τον Πλούταρχο πληροφορούµαστε ότι ο Φειδίας κατηγορήθηκε για υπεξαίρεση χρυσού όταν έκανε το χρυσελεφάντινο άγαλµα της Αθηνάς Παλλάδος. Στην Ρωµαϊκή εποχή ο έλεγχος του Fiscus (δηµοσίου θησαυροφυλακίου) είχε ανατεθεί στους υπάτους, στους τιµητές στους Κήνσορες και στους ταµίες, οι δε λογαριασµοί υποβάλλονταν για έλεγχο στη Σύγκλητο. Στην Γαλλία τον 17 ο αιώνα εφαρµόζονταν άριστα συστήµατα λογιστικών ελέγχων. Στην Σκοτία εµφανίζονται την ίδια εποχή οι πρώτοι επαγγελµατίες λογιστές. Το 1581 δηµιουργήθηκε στη Βενετία η πρώτη ένωση επαγγελµατιών ελεγκτών. Τέλος, στην Αγγλία, τον 19ο αιώνα µε την σηµειωθείσα βιοµηχανική επανάσταση που είχε σαν αποτέλεσµα τη δηµιουργία κλίµατος κερδοφορίας, δηµιουργήθηκε ο θεσµός των ορκωτών λογιστών. Ενώ στην Ελλάδα η σύσταση του Σώµατος Ορκωτών Λογιστών (Σ.Ο.Λ), (Ν..3329/55) έγινε το Γι αυτό και πατρίδα της σύγχρονης ελεγκτικής θεωρείται η Αγγλία. 2.3 Εννοιολογική Προσέγγιση Ελεγκτικής Μέχρι σήµερα δεν έχει επιτευχθεί η καθιέρωση ενιαίου διεθνούς ορισµού για την ελεγκτική. Ένας από τους επικρατέστερους ορισµούς είναι αυτός που δόθηκε από την Αµερικάνικη ελεγκτική προσωπικότητα Montgomery, σύµφωνα µε τον οποίο ελεγκτική είναι η συστηµατική εξέταση των βιβλίων και δικαιολογητικών µίας επιχείρησης ή ενός οργανισµού µε σκοπό την πιστοποίηση και εξακρίβωση των οικονοµικών της γεγονότων. Γενικότερα µπορεί να λεχθεί ότι ο λογιστικός έλεγχος παλαιότερα απέβλεπε στην ανακάλυψη λογιστικών λαθών και απατών, ήδη δε ευρύνεται ο κύκλος Σελίδα 14 από 68

15 δράσης και προστίθεται και η οικονοµική κριτική της διαχείρισης, που επιτυγχάνεται: µε την κατάρτιση στατιστικών πινάκων και διαγραµµάτων και τη σύγκριση στοιχείων διαφόρων χρήσεων και µε την εξεύρεση των δεικτών αποδοτικότητας και τη σύγκριση των αποκλίσεων, που πραγµατοποιήθηκαν µεταξύ πρότυπου κόστους και του βιοµηχανικού ή εµπορικού κόστους που πραγµατοποιήθηκε, κατά περίπτωση. Ωστόσο σύµφωνα µε µία νεώτερη προσέγγιση η ελεγκτική ορίστηκε ως «το σύνολο των ιδιαίτερων κανόνων και τεχνικών τρόπων, µε τους οποίους διενεργείται ο έλεγχος εµπορικών βιβλίων, οικονοµικών καταστάσεων, και λογιστικών εγγραφών, µε σκοπό την διαπίστωση παραλείψεων και συνεπώς την εξαγωγή συµπερασµάτων σχετικά µε την οικονοµική µονάδα» (Τσιµάρας, 1987). Παράλληλα ο Stradling τόνισε ότι ο λογιστικός έλεγχος συνίσταται στη συστηµατική εξέταση των βιβλίων και δικαιολογητικών µίας επιχείρησης µε σκοπό την εξακρίβωση των γεγονότων, που σχετίζονται µε την κατάσταση της περιουσίας της επιχείρησης, ως και των συναλλαγών της και την σύνταξη σχετικής έκθεσης. Σε στενή σχέση µε την παραπάνω προσέγγιση o λογιστικός έλεγχος ορίζεται ως η συστηµατική έρευνα των βιβλίων και δικαιολογητικών µίας επιχείρησης που επιτρέπει την επαλήθευση ότι οι λογαριασµοί εκφράζουν την πραγµατική κατάσταση της επιχείρησης σε δεδοµένη στιγµή ή κατά την εποχή σύνταξης του ισολογισµού. Σε αυτά τα πλαίσια ελέγχεται η ακρίβεια των λογιστικών εγγραφών τόσο από αριθµητική άποψη όσο και από την άποψη του λογιστικού περιεχοµένου. Παράλληλα υπάρχει η δυνατότητα να ανακαλύπτουµε και να πιστοποιούµε λάθη ή απάτες και να πειθόµαστε ότι η τηρούµενη λογιστική είναι κατανοητή και καλά οργανωµένη καθώς και οι εσωτερικοί έλεγχοι να λειτουργούν κανονικά. Πάντως σήµερα η ελεγκτική ανιχνεύει τις πιθανές ελλείψεις, και έτσι εντοπίζει σηµεία που προσφέρουν δυνατότητες µελλοντικών εξαπλώσεων, µε Σελίδα 15 από 68

16 αποτέλεσµα να περιορίζονται οι δαπάνες και να εξαλείφονται οι σπατάλες. Με τον έλεγχο επιβεβαιώνεται αν η επιχειρησιακή µονάδα λειτουργεί στο επιθυµητό επίπεδο αποδοτικότητας (Leonard, 2000). Πιο πρόσφατα ο Παπαστάθης (2003) όρισε την ελεγκτική ως τον ξεχωριστό κλάδο των οικονοµικών-διοικητικών επιστηµών που πραγµατεύεται τους όρους και τις προϋποθέσεις για την διενέργεια του ελέγχου σε κάθε οικονοµική µονάδα µε στόχο την διαφύλαξη των οικονοµικών πόρων, καθώς και την ανάπτυξη και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναµικού. Εν κατακλείδι, η ελεγκτική είναι ένας από τους πιο σηµαντικούς κλάδους της Λογιστικής. Η ελεγκτική (Ρογδάκη, 2004) είναι ο κλάδος της οικονοµικής των επιχειρήσεων που πραγµατεύεται τους γενικούς κανόνες, όρους και προϋποθέσεις για τη διενέργεια ελέγχου σε κάθε οικονοµική διαχείριση ξένης περιουσίας. Σε αυτά τα πλαίσια η ελεγκτική χαρακτηρίζεται ως επιστήµη γιατί µέσα από τη διερεύνηση παρέχει συνεχώς καινούργια γνώση. Σε συνδυασµό µε την επιστηµονική γνώση ικανοποιεί τις ανάγκες του ελέγχου. Η ελεγκτική ως φιλοσοφία, ως επιστήµη δεν ενδιαφέρεται: για την νοµική µορφή των µονάδων που ελέγχει, δηλαδή, το αν έχει ιδιωτικό ή δηµόσιο χαρακτήρα, ούτε για το αντικείµενο εκµετάλλευσης, ούτε επίσης για τον κερδοσκοπικό ή µη χαρακτήρα τους. 2.4 Αντικείµενο Ελεγκτικής Όπως προκύπτουν από σχετικές επιστηµονικές έρευνες αντικείµενο της ελεγκτικής είναι τα ακόλουθα (Meigs, 1984): Επαλήθευση κατά πόσο οι λογαριασµοί απεικονίζουν ορθά την πραγµατική κατάσταση. ιαπίστωση της ακρίβειας των λογιστικών καταχωρήσεων από αριθµητική άποψη και άποψη µεθόδων, τεχνικών, αρχών. Αποκάλυψη σφαλµάτων, απατών και καταδολιεύσεων. Πρόληψη σφαλµάτων, απατών και καταδολιεύσεων. Σελίδα 16 από 68

17 ιαπίστωση της νοµιµότητας και σωστής εφαρµογής των διαδικασιών και των συστηµάτων. Η σύνταξη εκθέσεων και η υποβολή δικαιολογητικών προς τις αρµόδιες κρατικές υπηρεσίες. Η αξιολόγηση των στοιχείων και η παροχή συµβουλών προς τη διοίκηση. Επιβεβαίωση ότι το σύστηµα εσωτερικού ελέγχου λειτουργεί κανονικά. 2.5 ιακρίσεις της Ελεγκτικής Μέσα από µια εκτενή βιβλιογραφική επισκόπηση προκύπτει ότι η επιστήµη της ελεγκτικής δύναται να οµαδοποιηθεί στις παρακάτω κύριες κατηγορίες: Εσωτερική Ελεγκτική, η οποία διενεργείται από τους µέσα από τον ίδιο τον φορέα από ειδικά εκπαιδευµένα άτοµα τους εσωτερικούς ελεγκτές, οι οποίοι επιλέγονται από την επιχείρηση. Εξωτερική Ελεγκτική, η οποία διενεργείται από τους ορκωτούς ελεγκτές (εξωτερικοί), δεν έχουν καµία σχέση εξαρτηµένης εργασίας οι οποίοι καλούνται να ελέγξουν µε εντολή από την επιχείρηση. Κρατική Ελεγκτική η οποία διενεργείται κυρίως από τους φορολογικούς ελεγκτές. 2.6 Κατηγορίες - Είδη Ελεγκτικής Προληπτικοί και Κατασταλτικοί Έλεγχοι Ανάλογα µε το σκοπό τους οι έλεγχοι διακρίνονται σε προληπτικούς και κατασταλτικούς. Ο Προληπτικός έλεγχος διενεργείται πριν την έναρξη της υλοποίησης της Πράξης, κατά το στάδιο της προετοιµασίας ένταξης, όπου ελέγχεται η ικανότητα του Τελικού ικαιούχου να υλοποιήσει την Πράξη. Ελέγχεται αφενός η ικανότητα του να εξασφαλίσει την τήρηση της ισχύουσας νοµοθεσίας, αφετέρου να εµποδίσει ανεπιθύµητες µελλοντικές καταστάσεις προκειµένου να τεθούν οι σωστές δικλίδες ασφαλείας στο σύστηµα εσωτερικού ελέγχου. Αντίθετα, ο Κατασταλτικός έλεγχος, διενεργείται από τους Εσωτερικούς Ελεγκτές (Internal Auditors), αποβλέπουν στην εφαρµογή των διαδικασιών, Σελίδα 17 από 68

18 στην καταστολή εκούσιων ή ακούσιων λαθών, απατών, κλοπών, κακής ποιότητας υπηρεσιών, προϊόντων, µετά την εκτέλεση της πράξης Ειδικοί και Γενικοί έλεγχοι Ανάλογα µε την έκταση τους οι έλεγχοι διακρίνονται σε ειδικούς και γενικούς. Οι Ειδικοί, είναι αυτοί που έχουν ως διερεύνηση ένα συγκεκριµένο τοµέα ή αντικείµενο. Αντίθετα, οι Γενικοί έλεγχοι, είναι εκείνοι που εκτείνονται σε ολόκληρη τη διαχείριση µιας συγκεκριµένης χρονικής περιόδου Μόνιµοι, Τακτικοί και Έκτακτοι Έλεγχοι Ανάλογα µε τη διάρκεια τους οι έλεγχοι διακρίνονται σε µόνιµους, τακτικούς και έκτακτους (Παπαστάθης, 2003): Μόνιµοι ή ιαρκείς, είναι οι έλεγχοι που διενεργούνται σε συνεχή βάση και λαµβάνουν χώρα κατά την εκτέλεση της οικονοµικής πράξης, συναλλαγής παραγωγικής λειτουργίας. Με άλλα λόγια, πρόκειται για τους προληπτικούς έλεγχους που αναφέρθηκαν παραπάνω, που διενεργούνται από τα ίδια τα τµήµατα και τους προϊστάµενους αυτών. Τακτικοί ή Περιοδικοί, είναι οι έλεγχοι που πραγµατοποιούνται κατά τακτές χρονικές περιόδους όπως παραδείγµατος χάρη µια φορά το µήνα µέσα στο εξάµηνο ή µέσα στο έτος. Οι έλεγχοι αυτοί διενεργούνται αποκλειστικά από τους εσωτερικούς ελεγκτές Κάθετος και Οριζόντιος Έλεγχος Αναδροµικός ή Κάθετος Έλεγχος είναι η µέθοδος που ακολουθείται κατά τη διενέργεια ενός ελέγχου ερευνώντας µε σειρά τα παρακάτω (Φλιτούρης, 2007): Τα Αποτελέσµατα Χρήσης, Ο Ισολογισµός, Η Γενική Εκµετάλλευση, Το Οριστικό Ισοζύγιο Γενικού Καθολικού, Τα Ισοζύγια µηνών, Τα Ισοζύγια Αναλυτικών Καθολικών, Το γενικό Καθολικό, Το Γενικό Συγκεντρωτικό Ηµερολόγιο, Τα Αναλυτικά Καθολικά, Τα Αναλυτικά Ηµερολόγια και τέλος τα Παραστατικά. Ο ελεγκτής αρχίζει µε το προσαρµοσµένο ισοζύγιο των λογαριασµών ή και τον ισολογισµό της ελεγχόµενης µονάδας. Επιβεβαιώνει τα σχετικά µεγέθη που παρουσιάζονται στον ισολογισµό, ακολουθώντας µια αντίστροφη πορεία Σελίδα 18 από 68

19 από αυτήν που ακολουθήθηκε για την εµφάνιση των εν λόγω µεγεθών στις λογιστικές καταστάσεις. Καταλήγει στα αρχικά παραστατικά και ελέγχει µεταγενέστερες πράξεις. Τέλος επικοινωνεί µε τρίτους εκτός της ελεγχόµενης µονάδας για την αντικειµενικότερη τεκµηρίωση πράξεων και σχέσεων, ειδικά όταν τα παραστατικά αυτών έχουν εκδοθεί από την ελεγχόµενη επιχείρηση και δεν αποτελούν, έτσι, ισχυρά τεκµήρια. Υπάρχει ένα σηµείο του αναδροµικού ελέγχου και πιο συγκεκριµένα το σηµείο που ο ελεγκτής έχει φτάσει στο ηµερολόγιο που περιέχει αυτοτελείς όλες τις πράξεις που, έχουν οικονοµική σηµασία, έχουν λογιστικοποιηθεί και έχουν περαστεί στο σύστηµα. Σε αυτό το σηµείο λοιπόν θα πρέπει ο ελεγκτής να αποφασίσει αν θα επιµείνει στην αναζήτηση όλων εκείνων των επιµέρους πράξεων- εγγράφων ή θα επιλέξει το δειγµατοληπτικό έλεγχο αυτών που είναι και ο πλέον απαιτούµενος τρόπος λόγω απαγορευτικού κόστους του ελέγχου όλων των πράξεων εκτός από την περίπτωση, βέβαια, που το σύστηµα εσωτερικού ελέγχου έχει κριθεί αναξιόπιστο και ο έλεγχος θα διευρυνθεί αναλόγως (Κάντζου και Χονδράκη, 2006). Αντίθετα, ο Οριζόντιος Έλεγχος ακολουθεί µια τελείως αντίστροφη κατεύθυνση. Κατά τη διαδικασία του ελέγχου διερευνώνται κατά σειρά τα εξής (Φλιτούρης 2007): Τα παραστατικά της επιχείρηση, Τα Αναλυτικά Ηµερολόγια, Τα Αναλυτικά Καθολικά, Το Γενικό Συγκεντρωτικό Ηµερολόγιο, Το γενικό Καθολικό, Τα Ισοζύγια Αναλυτικών Καθολικών, Τα Ισοζύγια µηνών, Το Οριστικό Ισοζύγιο Γενικού Καθολικού, Η Γενική Εκµετάλλευση, Τον Ισολογισµό, Τα Αποτελέσµατα Χρήσης. Ο ελεγκτής επιλέγοντας ένα δείγµα που αντιπροσωπεύει το σύνολο των εγγράφων ή πράξεων ξεκινάει από τον φάκελο των πρωτότυπων παραστατικών, τα οποία µέχρι στιγµής αποτελούν αντικειµενικά τεκµήρια. Όµως για να υπάρχει µια πιο ολοκληρωµένη άποψη θα πρέπει να αναζητήσει τα πλέον αξιόπιστα τεκµήρια επιβεβαίωσης των µεγεθών που εµφανίζονται στις λογιστικές καταστάσεις. Ελέγχοντας εάν οι εγγραφές περάστηκαν στα αναλυτικά ηµερολόγια και αν καταχωρήθηκαν διασπώµενες κατά λογαριασµό στους αντιστοίχους λογαριασµούς των αναλυτικών καθολικών, στη συνέχεια Σελίδα 19 από 68

20 στα ισοζύγια και τέλος στις λογιστικές καταστάσεις (Κάντζου και Χονδράκη, 2006). 2.7 Ελεγκτικά Πρότυπα ιεθνώς, τα Ελεγκτικά Πρότυπα επιβάλλουν στους ελεγκτές να συλλέγουν κατάλληλα και επαρκή ελεγκτικά δεδοµένα και στοιχεία πάνω στα οποία θα στηρίξουν το πόρισµα τους. Τα ιεθνή Ελεγκτικά Πρότυπα αναφέρονται, επίσης, σε ένα πλήθος παραγόντων που επηρεάζουν την ανεξαρτησία του ελεγκτή από τον ελεγχόµενο. Σύµφωνα λοιπόν µε τη διεθνή βιβλιογραφία τα ελεγκτικά πρότυπα µπορούν να καταταχθούν στις παρακάτω κατηγορίες : Γενικές Αρχές (General Standards). Κατά τις γενικές αρχές, οι ελεγκτικές διαδικασίες πρέπει να εφαρµόζονται µε επαγγελµατική επάρκεια και από κατάλληλα εκπαιδευµένα άτοµα. Αρχές Εκτελέσεως της Εργασίας (Standards of Fieldwork). Σύµφωνα µε τις αρχές αυτές απαιτείται κατάλληλος σχεδιασµός της εργασίας και επιβλέψεως αυτής, σωστή µελέτη και εκτίµηση του εσωτερικού ελέγχου επίσης επαρκές και κατάλληλο εκπαιδευτικό υλικό της εργασίας που πρέπει να συγκεντρωθεί από τον έλεγχο, την έρευνα, την επιθεώρηση και την παρατήρηση. Αρχές που αφορούν τις Εκθέσεις Ελέγχου (Standards of Reporting). Κατά τις αρχές αυτές, στις εκθέσεις ελέγχου πρέπει να περιλαµβάνεται δήλωση ότι οι οικονοµικές καταστάσεις έχουν καταρτιστεί σύµφωνα µε τις γενικά παραδεκτές λογιστικές αρχές. Επίσης είναι απαραίτητο να εκφραστεί γνώµη για τις οικονοµικές καταστάσεις ως προς το σύνολο τους. Σελίδα 20 από 68

21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 3.1 Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο το οποίο τιτλοφορείται «Εσωτερικός Έλεγχος» αναλύεται διεξοδικά η έννοια του εσωτερικού ελέγχου. Ειδικότερα, αποτυπώνεται το εννοιολογικό πλαίσιο και ο σκοπός του εσωτερικού ελέγχου. Σε στενή συνάρτηση µε την παραπάνω προσέγγιση αναλύονται τα βασικά θέµατα και τα κυριότερα είδη του εσωτερικού ελέγχου. Μέσα από την παρουσίαση των βασικών σηµείων του Κώδικα εοντολογίας των εσωτερικών ελεγκτών προβάλλονται οι βασικές ιδιότητες του αποτελεσµατικού εσωτερικού ελέγχου. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται µε την εκτενή ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών του Συστήµατος Εσωτερικού Ελέγχου µιας οικονοµικής µονάδας. 3.2 Εννοιολογική Προσέγγιση Εσωτερικού Ελέγχου Κάποιοι θεωρούν ότι ο Εσωτερικός Έλεγχος είναι το µέτρο που παίρνει µια επιχείρηση για να αποφύγει κάποια εξαπάτηση από τη µεριά των εργαζοµένων. Περισσότερο όµως µε τον όρο εσωτερικός έλεγχος εννοούµε την αποτελεσµατικότητα µιας επιχείρησης να προστατεύσει τα περιουσιακά της στοιχεία από καταστρατηγήσεις και από λάθος ενέργειες. Επιπλέον, περιλαµβάνει την κατανόηση και την τήρηση των πολιτικών της επιχείρησης για να αξιολογηθεί η αποτελεσµατικότητα των εργασιών της και γενικότερα οτιδήποτε θα µπορούσε να διασφαλίσει την σωστή λειτουργία της. Ο Εσωτερικός Έλεγχος καλύπτει όλες τις δραστηριότητες της επιχείρησης όπως τις αγορές, πωλήσεις, παραγωγή κ.α. Η εφαρµογή προϋπολογιστικών µεθόδων, προτύπων παραγωγής, εποπτείας των εργαστηρίων, µελετών χρόνου και κινήσεων και εκπαιδευτικών προγραµµάτων των υπαλλήλων, απέχουν πολύ από τις λογιστικές δραστηριότητες παρόλα αυτά είναι µέρος του Εσωτερικού Ελέγχου ( ιαµαντόπουλος και Ταλαρούγκας, 1984). Ο Εσωτερικός έλεγχος είναι µια ανεξάρτητη, αντικειµενική, ασφαλής και συµβουλευτική δραστηριότητα σχεδιασµένη να προσθέτει αξία και να Σελίδα 21 από 68

22 βελτιώνει τις λειτουργίες του οργανισµού. Ο εσωτερικός έλεγχος γίνεται µε την εντολή της οικονοµικής µονάδας για αποκλειστική και µόνο ενηµέρωσή της, κυρίως για διασφάλιση της από επιχειρηµατικούς κινδύνους, όπως για παράδειγµα οι υπεξαιρέσεις ή άλλου είδους απάτες από µέρους του προσωπικού της. Επιπλέον ο εσωτερικός έλεγχος χρησιµοποιείται βοηθητικά για την πληροφόρηση της οικονοµικής µονάδας για την πορεία των εργασιών της µε σκοπό την λήψη ορθών αποφάσεων και γενικότερα την εφαρµογή των αναγκαίων οργανωτικών µέτρων ώστε να γίνει πιο αποδοτική η επιχείρηση. Σε συµφωνία ήταν και ο ορισµός από το Ινστιτούτο Εσωτερικών Ελεγκτών (IIA, 1991; Taylor and Glezen, 1991; Konrath, 1996), σύµφωνα µε τον οποίο, ο εσωτερικό έλεγχο ήταν «η ανεξάρτητη διαδικασία που λειτουργεί µέσα στον οργανισµό για να εξετάσει και να εκτιµήσει τις διαδικασίες, παρέχοντας σηµαντική υπηρεσία σε αυτόν». Σύµφωνα µε ένα πιο πρόσφατο ορισµό ο εσωτερικός έλεγχος βοηθά την επιχείρηση να πετύχει τους στόχους του χρησιµοποιώντας µια συστηµατική προσέγγιση για να αξιολογεί την αποτελεσµατικότητα διαχείρισης κινδύνων (IIA, 2000). Ο νέος ορισµός διαφοροποιείται από τον παλαιότερο στο γεγονός ότι επικεντρώνεται στην προστιθέµενη αξία του ελέγχου και δίνει στο επάγγελµα µια αυξάνουσα ταυτότητα. Ένας ευρύτερος ορισµός, ο οποίος υπογράµµιζε τόσο τον συµβουλευτικό όσο και τον προληπτικό ρόλο του εσωτερικού ελέγχου αποδόθηκε από τον Παπαστάθης (2003). Υπό το πρίσµα του εν λόγω ορισµού, ο εσωτερικός έλεγχος θεωρήθηκε ως «η υπηρεσία που αποσκοπεί στην αξιολόγηση της επάρκειας λειτουργίας του συστήµατος εσωτερικών ελέγχων και προτείνει βελτιώσεις, όπου διαπιστώνονται αδυναµίες». Από τους ανωτέρω ορισµούς καθίσταται σαφές ότι ο εσωτερικός έλεγχος δεν είναι ένα µονοδιάστατο εργαλείο ελέγχου της ορθότητας των καταστάσεων, αλλά αποτελεί µέθοδο για την διεύρυνση της προστιθέµενης αξίας στην επιχείρηση µέσω της παροχής συµβουλευτικής δράσης προς την κατεύθυνση επίτευξης Σελίδα 22 από 68

23 των δεικτών αποτελεσµατικότητας και αποδοτικότητας της επιχείρησης (Goodwin, 2003; Goodwin, 2004; ρογαλάς, 2006). 3.3 Σκοπός Εσωτερικού Ελέγχου Μια σωστά δοµηµένη επιχείρηση πρέπει να έχει σεβασµό απέναντι στην κοινωνία και στο εταιρικό της περιβάλλον έτσι ώστε να προάγει εκτός από το επιχειρηµατικό κέρδος, το κοινωνικό συµφέρον, την πρόοδο και την δηµιουργικότητα. Όλα τα παραπάνω στα πλαίσια εφαρµογής του εσωτερικού ελέγχου οφείλεται να διασφαλιστούν. Ειδικότερα, σκοπός του εσωτερικού ελέγχου είναι η συµβολή του στην ανάπτυξη και κατανόησης της εταιρικής κουλτούρας µεταξύ των τµηµάτων και των στελεχών της εταιρείας και η προσαρµογή της εταιρείας στο ισχύον θεσµικό πλαίσιο. Ουσιαστικά, λοιπόν, πρόκειται για έναν µηχανισµό επιτήρησης της εφαρµογής των αρχών της εταιρικής διακυβέρνησης, συµβάλλοντας κατά ένα µεγάλο ποσοστό στην προστασία της εταιρείας και στη διασφάλιση των συµφερόντων των µετόχων της. Πιο συγκεκριµένα, ο εσωτερικός έλεγχος διασφαλίζει στη ιοίκηση ότι κάθε τι λειτουργεί κατά τον τρόπο που προβλέπεται και εκτείνεται πέρα από τις λογιστικές και οικονοµικές λειτουργίες καλύπτοντας όλο το πλάτος της εταιρείας καθώς άπτεται όλων των δραστηριοτήτων της οργάνωσης (karagiorgos et al., 2009). Ο µεγάλος όγκος των συναλλαγών, η έλλειψη στοιχειώδους οργάνωσης, η έλλειψη χρηστής διαχείρισης των οικονοµικών πόρων και µέσων στον δηµόσιο και ιδιωτικό τοµέα, η κατάχρηση άσκησης διοίκησης και εξουσίας, τα φαινόµενα της διαφθοράς, των κλοπών, ατασθαλιών, οι άσκοπες και αλόγιστες σπατάλες, καθώς η έλλειψη σεβασµού στο φυσικό περιβάλλον και η κατασπατάληση του πλούτου αυτού δεν είναι φαινόµενα των καιρών µας. Αυτός είναι και ο σκοπός του Εσωτερικου Ελέγχου. Αποσκοπεί στην εφαρµογή των αρχών της Εταιρικής ιακυβέρνησης για την θωράκιση των Σελίδα 23 από 68

24 συµφερόντων της επιχείρησης, των µετόχων και τη διαφύλαξη των εργαζοµένων (Παπαστάθης 2003). Στα πλαίσια του σκοπού αυτού ο Εσωτερικός Έλεγχος, εξετάζει και αξιολογεί: Το Σύστηµα του Εσωτερικού Ελέγχου, καθαυτού ως σύστηµα και τα επιµέρους υποσυστήµατά του. Την αξιολόγηση της κάθε µορφής επιχειρηµατικού κινδύνου και την αποτελεσµατική διαχείρισή του (karagiorgos et al., 2007). Την ύπαρξη οργάνωσης, επάρκειας και αποτελεσµατικότητας των εσωτερικών διαδικασιών. Την τήρηση πολιτικής προσωπικού και εκπαίδευσής του. Το βαθµό συµµόρφωσης των εργαζοµένων µε τις αποφάσεις της διοίκησης και τους κανόνες λειτουργίας. Τη σύγκριση του κόστους λειτουργίας των επί µέρους τµηµάτων σε σχέση µε το όφελος τους. Την ακρίβεια, την ειλικρίνεια και την εξασφάλιση της πληρότητας και της αξιοπιστίας των οικονοµικών καταστάσεων. Την αξιολόγηση της επικοινωνίας και της συνεργασίας των εργαζοµένων τόσο σε επίπεδο τµήµατος, όσο και µεταξύ των τµηµάτων. Την αξιοποίηση των µέσων παραγωγής και την αποδοτικότητά τους. Τα µέσα προστασίας για την επαρκή φύλαξη των υπηρεσιακών στοιχείων από κλοπές, απώλειες και παντός είδους φθορές, κ.λ.π. Βασικό σηµείο στο σχεδιασµό ενός Συστήµατος Εσωτερικού Ελέγχου αποτελεί η εκτίµηση του κινδύνου. Το γεγονός αυτό τεκµηριώνεται από την µεγάλη έµφαση που αποδίδεται στην προοπτική της στρατηγικής αξιολόγησής του, ως µέσο επίτευξης των επιχειρησιακών στόχων. Ο κίνδυνος είναι συνυφασµένος µε την επιχειρησιακή δραστηριότητα. εν µπορεί να εκλείψει, αλλά µπορεί να περιοριστεί σε σηµαντικό βαθµό. Σε αυτή την προσπάθεια περιορισµού του, απαραίτητο εργαλείο για τον «just in time» προσδιορισµό του, προβάλλεται ο εσωτερικός έλεγχος. Ως κόµβος στη λειτουργία των σύγχρονων επιχειρήσεων, ο ρόλος του εσωτερικού ελέγχου (Internal Audit), προσαρµόζεται στο διαρκώς µεταβαλλόµενο περιβάλλον, προκειµένου να προσθέσει αξία (add value) και να αποτελέσει πηγή Σελίδα 24 από 68

25 ανταγωνιστικού πλεονεκτήµατος. Σε αυτά τα πλαίσια, σήµερα, ο εσωτερικός έλεγχος, αποσκοπεί όχι µόνο στην πρόληψη των ενδοεπιχειρησιακών παραλήψεων, λαθών και ατασθαλιών, αλλά καθίσταται καθοριστικός στην αποτελεσµατική ελαχιστοποίηση των επιχειρησιακών κινδύνων της σύγχρονης ελληνικής επιχείρησης. Από όλα τα παραπάνω µπορεί να λεχθεί ότι βασικός σκοπός του Εσωτερικού Ελέγχου είναι η διαπίστωση σχετικά µε τη σωστή και αποτελεσµατική λειτουργία της εταιρείας ή ενός οργανισµού καθώς και τη διαφύλαξη και αποδοτική χρησιµοποίηση των παραγωγικών τους πόρων και η εκ των υστέρων ενηµέρωση της ιοίκησης. 3.4 Θέµατα Εσωτερικού Ελέγχου Αντικείµενο του Εσωτερικού Ελέγχου Γενικότερα, αντικείµενο του εσωτερικού ελέγχου είναι η διαχείριση της περιουσίας της οικονοµικής µονάδας. Ειδικότερα αντικείµενο το εσωτερικού ελέγχου αποτελούν: Η οικονοµική ευρωστία της επιχείρησης. Η έρευνα για τον εντοπισµό των αρνητικών γεγονότων και ατελειών στην επιχείρηση καθώς και η λήψη έγκαιρων µέτρων για τη θεραπεία τους. Η µείωση του κόστους χωρίς επιβάρυνση της ποιότητας. Η οργάνωση του οικονοµικού λογισµού. Η καλύτερη εκµετάλλευση των πάγιων και κυκλοφοριακών µέσων της εκµετάλλευσης της επιχείρησης. Η αποτελεσµατικότερη εκµετάλλευση της επιχείρησης (Φλιτούρης, 2007) Υποκείµενο του Εσωτερικού Ελέγχου Υποκείµενο του εσωτερικού ελέγχου είναι ο εσωτερικός ελεγκτής ό οποίος σχετίζεται µε σχέση εξαρτηµένης εργασίας. Ο Εσωτερικός Ελεγκτής, κατά την άσκηση των καθηκόντων του, είναι ανεξάρτητος, δεν υπάγεται ιεραρχικά σε καµία άλλη υπηρεσιακή µονάδα της Εταιρείας και εποπτεύεται από την Σελίδα 25 από 68

26 Επιτροπή Εποπτείας Εσωτερικού Ελέγχου, που έχει συσταθεί για το σκοπό αυτό και στην οποία συµµετέχουν δύο (2) µη εκτελεστικά µέλη του.σ. της εκάστοτε εταιρείας. 3.5 Είδη Εσωτερικού Ελέγχου Μέσα από µια εκτενή ανασκόπηση της ελληνικής αρθρογραφίας και βιβλιογραφίας εξάγονται τα βασικότερα από τα είδη του εσωτερικού ελέγχου, τα οποία αναλύονται περιληπτικά στις παρακάτω παραγράφους. Λειτουργικός Έλεγχος Ο λειτουργικός έλεγχος επιδιώκει να αξιολογήσει κατά πόσο µια λειτουργία, αποσπασµατική ή συνολική εκτελείται σύµφωνα µε κάποια επιστηµονικά κριτήρια και αρχές του συγκεκριµένου κλάδου, αλλά και σύµφωνα µε γενικότερες επιχειρησιακές και διοικητικές αρχές (κανονισµούς, εγχειρίδια διαδικασιών, ελέγχους πληροφόρησης κ.α). Με άλλα λόγια, ο λειτουργικός έλεγχος στοχεύει στην επαλήθευση ότι µια διεργασία / λειτουργία εκτελείται µε τον πλέον κατάλληλο τρόπο. Στο πλαίσιο αυτό διασφαλίζονται τα απαραίτητα εργαλεία για την αποτελεσµατική και αποδοτική εφαρµογή των λειτουργιών. Τέλος, ο λειτουργικός έλεγχος αναφέρεται στον τρόπο διοίκησης, κατά πόσο οι αποφάσεις και οι διαδικασίες είναι αποτελεσµατικές και αν µε τις κατάλληλες παρεµβάσεις εκπληρώνονται οι στόχοι της επιχείρησης. Οικονοµικός Έλεγχος Ο οικονοµικός έλεγχος πιστοποιεί την ορθότητα και την ακρίβεια των λογιστικών καταστάσεων. Με άλλα λόγια ο οικονοµικός έλεγχος περιλαµβάνει τις δραστηριότητες εκείνες που σχετίζονται µε τη χρηµατοδότηση της επιχείρησης, δηλαδή µε τα κεφάλαια (ίδια και ξένα) που είναι απαραίτητα για την οµαλή λειτουργία της. Ο κίνδυνος χαµένων κεφαλαίων και ο πιστωτικός κίνδυνος προβάλλονται ως καθοριστικοί για την βιωσιµότητά της. Στα πλαίσια της µείωσης του κινδύνου και της σωστής κατάρτισης οικονοµικών καταστάσεων, διενεργούνται: Σελίδα 26 από 68

27 Έλεγχοι εξουσιοδοτήσεων και διαδικασιών, όπου διαπιστώνεται αν οι επενδύσεις είναι πάντα σύµφωνα µε την εγκεκριµένη επενδυτική πολιτική. Έλεγχοι αξιολογήσεων και επιβεβαιώσεων, όπου κυρίως συγκρίνεται το κόστος των επενδύσεων µε τις τρέχουσες αξίες και γίνεται συµφωνία των υπολοίπων βασικών λογαριασµών, δηλαδή του «ταµείου», των «καταθέσεων» και των «δανείων». Έλεγχοι διαθεσίµων, συµµετοχών, καταθέσεων σε τράπεζες και δανείων, όπου διαπιστώνεται επιβεβαίωση των υπολοίπων τους. η τακτική ενηµέρωση αυτών και η Επιπλέον, διαπιστώνεται αν ακολουθείται η κατάλληλη στρατηγική χρηµατοοικονοµικής διαχείρισης, και αν οι οικονοµικές καταστάσεις είναι ορθά καταρτισµένες. Γενικότερα, µπορεί να λεχθεί ότι η διαχείριση και καταχώρηση όλων των οικονοµικών δεδοµένων από τους εργαζοµένους οφείλει να γίνεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε: να εξασφαλίζεται η ορθότητα, ακεραιότητα και η αµεσότητα τους να τεκµηριώνονται από τα απαραίτητα δικαιολογητικά έγγραφα να απεικονίζουν την πραγµατική κατάσταση κάθε συναλλαγής να αναγνωρίζεται το επίπεδο υπευθυνότητας Έλεγχος Συµµόρφωσης Με κατάλληλους ελέγχους διασφαλίζεται η συµµόρφωση µε τις καθιερωµένες πολιτικές της εταιρικής διακυβέρνησης, τα σχέδια, την ισχύουσα νοµοθεσία, τις συµβατικές υποχρεώσεις και τις κανονιστικές διατάξεις καθώς επίσης και τις εταιρικές διαδικασίες. Έλεγχοι Συστηµάτων Πληροφόρησης Επικεντρώνονται στην διασφάλιση της αξιοπιστίας, εµπιστευτικότητας, ακεραιότητας και διαθεσιµότητας των πληροφοριών. Η αυξανόµενη εξάρτηση των σύγχρονων επιχειρήσεων από τις λογισµικές και υλιστικές εφαρµογές καθιστούν την διασφάλιση των παραπάνω ζωτικής σηµασίας, αφού όλες Σελίδα 27 από 68

28 σχεδόν οι στρατηγικές αποφάσεις λαµβάνονται µε βάση την ηλεκτρονική επεξεργασία διαφόρων δεδοµένων. Έλεγχοι Παραγωγής Αφορούν τη διαδικασία παραγωγής, την ποσότητα των προϊόντων που παράγονται κατά τη διάρκεια του έτους σύµφωνα µε την πολιτική της εταιρίας, τη σωστή χρήση του τεχνολογικού και µηχανολογικού εξοπλισµού, την κατάλληλη εκπαίδευση του προσωπικού, τον σωστό ανεφοδιασµό πρώτων υλών στη διαδικασία παραγωγής και τον έλεγχο της ποιότητας τους. Τέλος, ασχολείται µε τη διαδικασία συσκευασίας, παράδοσης παραλαβής των προϊόντων και γενικότερα όλες τις απαραίτητες διαδικασίες που αφορούν την παραγωγή προϊόντων. ιοικητικοί Έλεγχοι Ασχολούνται µε τις µεθόδους που αφορούν το διοικητικό τοµέα της επιχείρησης και αξιολογούν την αποτελεσµατικότητά του. Οι εσωτερικοί ελεγκτές ερευνούν και εξετάζουν τις λειτουργίες της οργάνωσης, συνεργασίας και επικοινωνίας όλων των τµηµάτων και επιπέδων της επιχείρησης, στοχεύοντας στην αντιµετώπιση των όποιων προβληµάτων. Εξετάζουν το κατά πόσο αξιοποιούνται και κατανέµονται σωστά οι πόροι της επιχείρησης και γενικότερα επιδιώκουν την σωστή και οµαλή λειτουργία της επιχείρησης µε το λιγότερο δυνατό κόστος και το µεγαλύτερο όφελος. Λοιποί και Έκτακτοι Έλεγχοι Έλεγχος Μηχανοργάνωσης Η ανάπτυξη και συντήρηση των καταλληλότερων µηχανογραφικών συστηµάτων, απαιτείται να γίνεται βάσει συγκεκριµένου σχεδίου. Στα πλαίσια αυτού, η ξενοδοχειακή διενεργεί τους παρακάτω ελέγχους: Έλεγχο οργάνωσης συστηµάτων µηχανοργάνωσης, όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη κατάλληλης µελέτης σκοπιµότητας για τα προγράµµατα, και ακολουθείται η τεχνοοικονοµική διαδικασία µηχανογράφησης. Έλεγχο επεξεργασίας δεδοµένων, όπου διαπιστώνεται η σωστή είσοδος και έξοδος των στοιχείων. Σελίδα 28 από 68

29 Έλεγχο ασφαλείας µηχανοργάνωσης, όπου διαπιστώνεται η τήρηση αντιγράφων ασφάλειας και η ύπαρξη κανονισµού εκτάκτου ανάγκης. 3.6 Κώδικάς εοντολογίας Εσωτερικού Ελέγχου Οι κανόνες συµπεριφοράς του εσωτερικού ελέγχου αλλά κυρίως των εσωτερικών ελεγκτών είναι οι εξής: Ανεξαρτησία Ακεραιότητα Αντικειµενικότητα και αµεροληψία Εµπιστευτικότητα Ικανότητα Στις παρακάτω παραγράφους αναλύονται εκτενώς τα ανωτέρω χαρακτηριστικά. Ανεξαρτησία. Ο Εσωτερικός Έλεγχος είναι ανεξάρτητος από τη διεύθυνση του ελεγχόµενου και δεν έχει οποιαδήποτε άµεση υπευθυνότητα για, ή εξουσία πάνω, στις δραστηριότητες που αποτελούν αντικείµενο ελέγχου. Οι υπηρεσίες που εκτελούνται από τους ελεγκτές είναι συµβουλευτικής φύσεως και µε κανένα τρόπο δεν απαλλάσσουν τους εσωτερικούς ελεγκτές από τις ευθύνες. Ο Εσωτερικός Έλεγχος θα έχει καθαρά συµβουλευτικό ρόλο στον καθορισµό των µεθόδων και συστηµάτων ελέγχου τα οποία θα ενσωµατώνονται σε οποιοδήποτε νέο σύστηµα. Για να διασφαλίζεται ότι η ανεξαρτησία του Εσωτερικού Ελέγχου δεν επηρεάζεται δυσµενώς, οι εσωτερικοί ελεγκτές δεν θα πρέπει να αναπτύσσουν και / ή να εγκαθιστούν συστήµατα και διαδικασίες ούτε να αναµιγνύονται σε οποιαδήποτε δραστηριότητα την οποία ενδεχοµένως θα αναγκαστούν οι εσωτερικοί ελεγκτές να εξετάσουν. Ακεραιότητα. Η ακεραιότητα των Εσωτερικών Ελεγκτών καλλιεργεί την εµπιστοσύνη και έτσι παρέχει τη βάση για αξιοπιστία στην κρίση τους. Στα πλαίσια αυτά ο εσωτερικός ελεγκτής: θα εκτελεί την εργασία του µε τιµιότητα, ζήλο, και υπευθυνότητα. Σελίδα 29 από 68

30 δεν θα λαµβάνει εν γνώση του µέρος σε οποιαδήποτε παράνοµη δραστηριότητα, ή θα εµπλέκεται σε δραστηριότητες οι οποίες είναι δυσφηµιστικές για την Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου. θα σέβεται και θα συνεισφέρει στους έννοµους και ηθικούς στόχους του ελεγχόµενου και της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου. Αντικειµενικότητα και Αµεροληψία. Οι εσωτερικοί ελεγκτές να παρουσιάζουν το ψηλότερο δυνατό επίπεδο επαγγελµατικής αντικειµενικότητας στη συλλογή, αξιολόγηση, και διοχέτευση πληροφοριών σε σχέση µε τη δραστηριότητα ή διαδικασία που εξετάζεται. Οι εσωτερικοί ελεγκτές διενεργούν µια ισοζυγισµένη αξιολόγηση των σχετικών περιστάσεων και δεν επηρεάζονται ανάρµοστα από δικά τους συµφέροντα ή συµφέροντα άλλων στη διαµόρφωση των απόψεων τους. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια ο εσωτερικός ελεγκτής: δεν συµµετέχει σε οποιαδήποτε δραστηριότητα ή σχέση η οποία µπορεί να επηρεάσει ή µπορεί να θεωρηθεί ότι επηρεάζει την αµερόληπτη κρίση του. Η συµµετοχή αυτή περιλαµβάνει εκείνες τις δραστηριότητες ή σχέσεις οι οποίες µπορούν να έρθουν σε σύγκρουση µε τα συµφέροντα του ελεγχόµενου. δεν αποδέχεται οτιδήποτε το οποίο µπορεί να επηρεάσει ή µπορεί να θεωρηθεί ότι θα επηρεάσει την επαγγελµατική του κρίση. θα γνωστοποιεί όλα τα ουσιώδη γεγονότα τα οποία γνωρίζει και που αν αυτά δεν γνωστοποιηθούν µπορεί να αλλοιώσουν την αναφορά των δραστηριοτήτων που εξετάζονται. Εµπιστευτικότητα. Οι εσωτερικοί ελεγκτές σέβονται την αξία και την ιδιοκτησία των πληροφοριών που λαµβάνουν και δεν γνωστοποιούν οποιαδήποτε πληροφορία χωρίς κατάλληλη εξουσιοδότηση εκτός και αν υπάρχει νοµική ή επαγγελµατική υποχρέωση να το πράξουν. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια ο εσωτερικός ελεγκτής: θα χρησιµοποιεί και θα προστατεύει µε σύνεση τις πληροφορίες που λαµβάνει µέσα στα πλαίσια των καθηκόντων του. δεν θα χρησιµοποιεί τις πληροφορίες για οποιοδήποτε προσωπικό όφελος ή µε οποιοδήποτε τρόπο ο οποίος θα µπορούσε να είναι Σελίδα 30 από 68

31 αντίθετος µε το νόµο ή να είναι επιζήµιος στους ηθικούς στόχους της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου. Ικανότητα. Οι εσωτερικοί ελεγκτές εφαρµόζουν την απαιτούµενη γνώση, προσόντα και εµπειρία κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια ο εσωτερικός ελεγκτής: θα εµπλέκεται µόνο σε εκείνες τις υπηρεσίες για τις οποίες κατέχει την απαραίτητη γνώση, προσόντα και εµπειρία. θα εκτελεί υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου σύµφωνα µε τα Πρότυπα για Επαγγελµατική Άσκηση του Εσωτερικού Ελέγχου (Standards for the Professional Practice of Internal Auditing) και το Εγχειρίδιο Εσωτερικού Ελέγχου (Internal Audit Manual). θα βελτιώνει συνεχώς τον επαγγελµατισµό, την αποτελεσµατικότητα και την ποιότητα της εργασίας του. 3.7 Χαρακτηριστικά Αποτελεσµατικού Συστήµατος Εσωτερικού Ελέγχου. Κανένα Σύστηµα Εσωτερικού Ελέγχου δεν είναι τέλειο, ώστε να γίνει πρότυπο απ όλες τις επιχειρήσεις. Κάθε επιχείρηση έχει τα ειδικά χαρακτηριστικά της, ανάλογα µε το µέγεθός της, το αντικείµενό της και τον γεωγραφικό χώρο που λειτουργεί. Έτσι µε βάσει αυτά τα χαρακτηριστικά οι επιχειρήσεις οργανώνουν και τους αντίστοιχους εσωτερικούς ελέγχους, για να βοηθήσουν την επιχείρηση να πετύχει τους βασικούς στόχους της. Εντούτοις, ένα Σύστηµα Εσωτερικού Ελέγχου, για να είναι ικανοποιητικό, πρέπει να έχει τα εξής χαρακτηριστικά: Οργανωτικό σχέδιο, καλά µελετηµένο. Ικανοποιητικό σύστηµα εξουσιοδότησης, αρµοδιοτήτων και ευθυνών. Λογιστική διάρθρωση. Σύγχρονη πολιτική προσωπικού. Κατάλληλο και αποτελεσµατικό προσωπικό εσωτερικού ελέγχου. Ας δούµε όµως αναλυτικότερα τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Σελίδα 31 από 68

32 Οργανωτικό Σχέδιο Η φύση των εργασιών της επιχείρησης και το µέγεθος αυτής αποτελούν σηµαντικούς παράγοντες του οργανωτικού σχήµατος από το οποίο περιβάλλεται η επιχείρηση. Το µάνατζµεντ, για να καθιερώσει ένα σύστηµα εσωτερικού ελέγχου, λαµβάνει υπόψη του τη φύση των εργασιών, τον γεωγραφικό χώρο που δραστηριοποιείται η επιχείρηση, τη δοµή και λειτουργία της διοικητικής της οργάνωσης. Το µάνατζµεντ ενδιαφέρεται για ένα σύστηµα το οποίο να είναι λειτουργικό και αποτελεσµατικό. Η αξιολόγηση των ελεγκτών του οργανωτικού σχήµατος επικεντρώνεται στο βαθµό στον οποίο το σύστηµα διευκολύνει την εκτέλεση των διαφόρων λειτουργιών του ελέγχου. Η αυτονοµία του τµήµατος εσωτερικού ελέγχου και ο καθορισµός των αρµοδιοτήτων και ευθυνών αυτού είναι δύο βασικά στοιχεία ενός καλού οργανωτικού σχήµατος. Πρέπει να υπάρχει σαφής καταµερισµός της εξουσίας, των υπευθυνοτήτων και των καθηκόντων µεταξύ των διαφόρων µελών του τµήµατος εσωτερικού ελέγχου. Πετυχηµένο οργανωτικό σχήµα εσωτερικού ελέγχου θεωρείται εκείνο που προστατεύει τα περιουσιακά στοιχεία και εξασφαλίζει την αξιοπιστία των λογιστικών στοιχείων. Η οργανωτική ανεξαρτησία των υπηρεσιών του εσωτερικού ελέγχου αποτελεί προϋπόθεση για ένα σωστό οργανωτικό σχήµα της επιχείρησης. Σύστηµα Εξουσιοδότησης, Αρµοδιοτήτων και Ευθυνών Οι αρµοδιότητες, εξουσίες και ευθύνες θα πρέπει να καταχωρούνται σε κάποιο λογιστικό σύστηµα και να µπορούν αργότερα να ελεγχθούν. Ένα καλό σύστηµα εσωτερικού ελέγχου κάνει τα άτοµα υπεύθυνα για τις ενέργειες τους. Η δηµιουργία ενός συστήµατος εσωτερικού ελέγχου, µε τα κύρια χαρακτηριστικά της εξουσιοδότησης εξουσίας, αρµοδιοτήτων και υπευθυνότητας, πρέπει να είναι ικανό να εξασφαλίζει τις συναλλαγές, όσον αφορά: Πραγµατοποίηση συναλλαγών. Καταχώρηση συναλλαγών. Περιορισµένη πρόσβαση στα περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης και σύγκριση των υπολοίπων των βιβλίων µε την απογραφή. Σύγκριση των υπολοίπων των βιβλίων µε την απογραφή. Σελίδα 32 από 68

33 Λογιστική ιάρθρωση Για να είναι πετυχηµένος ένας εσωτερικός έλεγχος προϋποθέτει ένα λογιστικό σύστηµα, το οποίο πρέπει να είναι σε θέση να µετράει τη λειτουργικότητα και αποτελεσµατικότητα των επιµέρους οργανωτικών µονάδων. Ένα τέτοιο σύστηµα πρέπει να αποτελείται από: Ένα διάγραµµα λογαριασµών, σύµφωνα µε το Ενιαίο Γενικό Λογιστικό Σχέδιο. Ένα εγχειρίδιο λογιστικών στόχων και διαδικασιών, γνωστό σ όλους τους υπαλλήλους για οµοιόµορφη παρουσίαση οµοειδών συναλλαγών. Περιγραφή θέσεων. Κάθε θέση στην επιχείρηση πρέπει να συνοδεύεται από µια περιγραφή εργασίας, η οποία να δίνει τις λεπτοµέρειες και το ρόλο της θέσης στην επιχείρηση. Πρωτοβάθµιους λογαριασµούς ελέγχου. Οι πρωτοβάθµιοι λογαριασµοί ελέγχου είναι λογαριασµοί του Γενικού Καθολικού, όπως οι χρεώστες, οι πιστωτές, τα εµπορεύµατα. Απαιτούνται όµως και αναλυτικά καθολικά. Θα πρέπει, στο χειρόγραφο σύστηµα, άλλος να ενηµερώνει το Γενικό Καθολικό και άλλος το αναλυτικό καθολικό. Έτσι διαχωρίζονται οι ευθύνες και αποφεύγονται λάθη ή παραλείψεις. Αριθµηµένα εσωτερικά έγγραφα. Τα εσωτερικά αυτά έγγραφα πρέπει να είναι αριθµηµένα κατ' αύξοντα αριθµό, θεωρηµένα και να ελέγχονται περιοδικά. Έλεγχο των εισερχοµένων στοιχείων και τις διαδικασίες επεξεργασίας αυτών. Όταν εκτελεστεί µια συναλλαγή, τα έγγραφα λαµβάνονται, ταξινοµούνται κατάλληλα και παίρνουν αύξοντα αριθµό, για µελλοντική αναφορά και ανεύρεση αυτών. Σύγχρονη Πολιτική Προσωπικού Κανένα σύστηµα εσωτερικού ελέγχου δεν µπορεί να είναι ικανοποιητικό αν δεν το στελεχώνει ικανό προσωπικό. Για να εξευρεθούν οι ικανότεροι ελεγκτές υιοθετούνται µοντέρνες πολιτικές προσωπικού και διαδικασίες προσλήψεων εκπαίδευσης και επίβλεψης. Η διαδικασία επιλογής είναι πολύπλοκη και συνήθως περιλαµβάνει προσωπική συνέντευξη, εξέταση της προϋπηρεσίας, Σελίδα 33 από 68

34 πολλές φορές διενέργεια εξετάσεων για να διαπιστωθεί η επαγγελµατική γνώση και ικανότητα κ.λ.π. Για να προστατευθεί µια επιχείρηση επαρκώς από καταχρήσεις, απαιτούνται: α) ένα ισχυρό σύστηµα εσωτερικού ελέγχου, β) τακτικοί έλεγχοι από ανεξάρτητους ορκωτούς λογιστές και γ) ασφάλειες έναντι καταχρήσεων για προστασία, µέχρι ορισµένου ποσού, από ζηµιές που οφείλονται στην απιστία υπαλλήλου. Επιπρόσθετα, οι νέοι υπάλληλοι θα πρέπει να εκπαιδεύονται και επιµορφώνονται. Η διάρκεια της επιµόρφωσης εξαρτάται από τη φύση της εργασίας, την τεχνική υποδοµή του υπαλλήλου, από την εκπαίδευση και πείρα και το χαρακτήρα του νέου υπαλλήλου. Η επιµόρφωση συνήθως είναι περισσότερο πρακτική και αναφέρεται στις λεπτοµέρειες, στις διαδικασίες και στα προβλήµατα της εργασίας. Η πολιτική του προσωπικού πρέπει να προβλέπει εσωτερική µετακίνηση σε άλλα τµήµατα για να καλυφθούν τα κενά, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις απουσιών. Γι αυτό ο νέος υπάλληλος θα πρέπει να εκπαιδευθεί σε περισσότερες εργασίες, ώστε να µετακινείται σε άλλα τµήµατα, ελαχιστοποιώντας τη δυνατότητα διάπραξης λαθών ή απάτης. Σε τακτά χρονικά διαστήµατα πρέπει να γίνεται επίβλεψη του προσωπικού, ώστε να διαπιστωθεί το επίπεδο και η ποιότητα της εκτέλεσης της εργασίας και να ληφθούν διορθωτικές αποφάσεις. Κατάλληλο και Αποτελεσµατικό Προσωπικό Εσωτερικού Ελέγχου Το προσωπικό του τµήµατος εσωτερικού ελέγχου είναι υπεύθυνο για την επιτυχία και την επίτευξη των στόχων του τµήµατος αυτού. Ο ορκωτός ελεγκτής θα πρέπει να εξετάσει και την αποτελεσµατικότητα και τις διαδικασίες του συστήµατος του εσωτερικού ελέγχου. Ο ορκωτός ελεγκτής δεν µπορεί να πετύχει την ανεξαρτησία του εσωτερικού ελεγκτή, γιατί αυτός είναι υπάλληλος της επιχείρησης. Η έλλειψη ανεξαρτησίας του εσωτερικού ελεγκτή µπορεί να µειώσει σηµαντικά την σπουδαιότητα του εσωτερικού ελέγχου. Αν το τµήµα εσωτερικού ελέγχου βρίσκεται κάτω από τη διεύθυνση, την οποία καλείται να ελέγξει, τότε η αποτελεσµατικότητα αυτή είναι πολύ αµφίβολη. Για να αποφευχθεί αυτό, θα πρέπει το τµήµα εσωτερικού ελέγχου να εκτελεί τις εντολές µόνο του διοικητικού συµβουλίου της εταιρίας. Σελίδα 34 από 68

35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΣ ΚΛΑ ΟΣ 4.1 Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο πραγµατοποιείται η διερεύνηση της ελληνικής αγοράς των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων και ειδικότερα των µονάδων Πολυτελείας, Ά και Β κατηγορίας. Ειδικότερα περιγράφεται η λειτουργία του τουριστικού κυκλώµατος, γίνεται αναφορά στα γενικά χαρακτηριστικά καθώς και στο ιστορικό του κλάδου. Στη συνέχεια εντοπίζονται τα προβλήµατα και οι προοπτικές του κλάδου. Τα στατιστικά και οικονοµικά στοιχεία του κλάδου, καθώς και µια συνοπτική καταγραφή των τελευταίων εξελίξεων που αφορούν τα µεγάλα ζητήµατα που διέπουν την εθνική τουριστική πολιτική ολοκληρώνουν το παρόν κεφάλαιο. 4.2 Γενικά Χαρακτηριστικά Ξενοδοχειακού Κλάδου Οι ξενοδοχειακές µονάδες διακρίνονται σε διάφορες κατηγορίες ανάλογα µε το επίπεδο του συνδυασµού αγαθών, υπηρεσιών που προσφέρουν, τον τύπο ιδιοκτησίας (ελληνικών ή ξένων συµφερόντων, αλυσίδα, όµιλος κλπ.) ή και τη γεωγραφική περιοχή στην οποία λειτουργούν. Ανάλογα µε την περιοχή και τη δραστηριότητά τους, τα ξενοδοχεία διακρίνονται σε αστικά, τα οποία είναι εγκατεστηµένα στα αστικά κέντρα και λειτουργούν σε δωδεκάµηνη βάση και στα εποχιακής λειτουργίας ξενοδοχεία διακοπών (resorts), τα οποία είναι γεωγραφικά διάσπαρτα στην ευρύτερη περιφέρεια και στην πλειοψηφία τους βρίσκονται σε παραθαλάσσιες και κυρίως νησιωτικές περιοχές. Τα τελευταία κυρίως χρόνια, αύξηση παρουσιάζει ο πληθυσµός των ξενοδοχειακών µονάδων που λειτουργούν µε το σύστηµα «all inclusive», δηλαδή του πακέτου διακοπών στην τιµή του οποίου περιλαµβάνονται όλες οι υπηρεσίες (διαµονή, εστίαση, αναψυχή) εντός του ξενοδοχειακού συγκροτήµατος. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι συχνά δηµιουργείται δυσαρέσκεια στις τοπικές κοινωνίες των περιοχών όπου λειτουργούν all inclusive ξενοδοχεία, καθώς ο τουρίστας «κλείνεται» µέσα σε αυτά και δεν πραγµατοποιεί δαπάνες εκτός ξενοδοχείου. Σελίδα 35 από 68

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Για τους όρους αµοιβής και εργασίας του προσωπικού κουζίνας όπου υπηρετεί µε σχέση εργασίας Ιδιωτικού ικαίου στις Σχολές Τουριστικών Επαγγελµάτων όλης της χώρας.» (Πράξη Κατάθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καληµέρα σε όλους, καλή χρονιά, να είµαστε καλά, µε υγεία πάνω απ όλα, προσωπική για τον καθένα µας, συλλογική για τη χώρα µας και να

ΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καληµέρα σε όλους, καλή χρονιά, να είµαστε καλά, µε υγεία πάνω απ όλα, προσωπική για τον καθένα µας, συλλογική για τη χώρα µας και να ΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καληµέρα σε όλους, καλή χρονιά, να είµαστε καλά, µε υγεία πάνω απ όλα, προσωπική για τον καθένα µας, συλλογική για τη χώρα µας και να έχουµε δύναµη για τις προσπάθειές µας. Θα ήθελα ξεκινώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤO ΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ.

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤO ΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤO ΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ Αθήνα, 2 Απριλίου Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ (ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΦΕΚ. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ

Ο ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ (ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΦΕΚ. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ Ο ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ (ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΦΕΚ. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ Α ΕΙΑΣ Ι ΡΥΣΕΩΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Σελίδα 1 από 10 ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Στην Αθήνα σήµερα την οι παραπάνω συµβαλλόµενοι: Α. Το Νοµικό Πρόσωπο ηµοσίου ικαίου µε την επωνυµία «EΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ (Ε.Τ.Α.Α.)» που

Διαβάστε περισσότερα

ìþíåò áñãßá Παριανός Τύπος óôçí ðñüåäñï ôçò Êïéíüôçôáò ÁíôéðÜñïõ Èá êüíïõìå ðñùôïóýëéäç ôç äþëùóþ ôïõ Ç íåïëáßá ìáò øçößæåé óôéò 30 Ìáñôßïõ Σελ.

ìþíåò áñãßá Παριανός Τύπος óôçí ðñüåäñï ôçò Êïéíüôçôáò ÁíôéðÜñïõ Èá êüíïõìå ðñùôïóýëéäç ôç äþëùóþ ôïõ Ç íåïëáßá ìáò øçößæåé óôéò 30 Ìáñôßïõ Σελ. Παριανός Τύπος ΑΡΙΘΜΟΣ Α ΕΙΑΣ 03 ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ Ταχ. ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΑΡΟΥ εκαπενθήµερη εφηµερίδα στην υπηρεσία της Πάρου και της Αντιπάρου Περίοδος Β Έτος 4ο Αρ. φύλλου 77 Τιµή 1 ευρώ Πέµπτη 6 Μαρτίου 2008 ÅéêïíéêÞ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΒΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΒΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Ο.Β.Ε.Σ. ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΚΑΝΙΓΓΟΣ 31 106 82, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 2103304120-1-2, FAX: 2103825322, email: info@obes.gr Αθήνα 08-11-2011 (τέταρτη έκδοση) ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΒΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ, ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ ΣΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΣΕΒ

ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ, ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ ΣΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΣΕΒ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ, ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ ΣΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΣΕΒ Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ για την πρόσκλησή σας να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΤΟΥΣ 2013

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΤΟΥΣ 2013 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΤΟΥΣ 2013 Συντονιστικής Επιτροπής ( Σ) ΕΝΩΣΗΣ ΛΕΑ ΕΛΛΑ ΟΣ --- Αγαπητοί Πρόεδροι των ΛΕΑ ΕΛΛΑ ΟΣ, Αγαπητοί συνάδελφοι µέλη των ΛΕΑ που συµµετέχετε στην 14 η ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ της Νάξου και τυπικά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ5: Παρουσίαση Βασικών Παραµέτρων Α Επιλογής

ΠΕ5: Παρουσίαση Βασικών Παραµέτρων Α Επιλογής ΠΕ5: Παρουσίαση Βασικών Παραµέτρων Α Επιλογής Εισαγωγή Επιλογή Σχεδίου Ανάπτυξης (1/2) Για την προκριθείσα πρώτη επιλογή της περιοχής της «Βιοµηχανικής Ζώνης ραπετσώνας- Κερατσινίου» έχουν διατυπωθεί αρκετές

Διαβάστε περισσότερα

για τη ριζική ανανέωση και αλλαγή της δηµοκρατικής παράταξης και του πολιτικού συστήµατος

για τη ριζική ανανέωση και αλλαγή της δηµοκρατικής παράταξης και του πολιτικού συστήµατος Προχωράµε για τη ριζική ανανέωση και αλλαγή της δηµοκρατικής παράταξης και του πολιτικού συστήµατος για να πάει η Ελλάδα µπροστά Με πίστη και πεποίθηση υποστηρίζω την ύπαρξη στην ελληνική κοινωνία ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΕNOTHTA 18 AΓΡΟΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΑΞΗ Β

ΕNOTHTA 18 AΓΡΟΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΑΞΗ Β ΕNOTHTA 18 AΓΡΟΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΑΞΗ Β 1 ΚΕΙΜΕΝΟ 1 Από το περιοδικό «Γεωτρόπιο» της εφηµεριδας «Ελευθεροτυπία» 2 3 4 ΚΕΙΜΕΝΟ 2 ΣΟΥΦΛΙ «Ελληνικό Πανόραµα» Ευγενία Φακίνου ΞΑΝΘΗ 5 ΚΕΙΜΕΝΟ 3 Από διαφηµιστικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Συνεδρίαση 10 η. Θέµα 1 ο «Έγκριση πολιτιστικών εκδηλώσεων 2015, Περιφερειακής Ενότητας Κεντρικού Τοµέα»

Συνεδρίαση 10 η. Θέµα 1 ο «Έγκριση πολιτιστικών εκδηλώσεων 2015, Περιφερειακής Ενότητας Κεντρικού Τοµέα» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Ταχ. /νση: Λ. Συγγρού 15-17 Ταχ. Κώδικας: 117 43, Αθήνα Τηλ.: 2132063554 E-mail: epolitismou@patt.gov.gr Συνεδρίαση 10 η Απόφαση υπ

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ειδικής έκθεσης «Το φαινόµενο της ρατσιστικής βίας στην Ελλάδα και η αντιµετώπισή του»

Περίληψη ειδικής έκθεσης «Το φαινόµενο της ρατσιστικής βίας στην Ελλάδα και η αντιµετώπισή του» Περίληψη ειδικής έκθεσης «Το φαινόµενο της ρατσιστικής βίας στην Ελλάδα και η αντιµετώπισή του» Η παρούσα έκθεση περιλαµβάνει τις διαπιστώσεις του Συνηγόρου από την ενδελεχή διερεύνηση των αναφορών που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α] Εξέλιξη του Κύκλου Εργασιών, των Καθαρών Αποτελεσμάτων προ Φόρων και του Περιθωρίου Καθαρού Κέρδους για την πενταετία 2008 2012. Η καταγραφή, και ακολούθως η μελέτη, των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ «για τη δίκαιη δίκη και την αντιµετώπιση φαινοµένων αρνησιδικίας» Α. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ «για τη δίκαιη δίκη και την αντιµετώπιση φαινοµένων αρνησιδικίας» Α. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ «για τη δίκαιη δίκη και την αντιµετώπιση φαινοµένων αρνησιδικίας» Α. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Το Σύνταγµα προβλέπει το δικαίωµα κάθε πολίτη ακρόασής του ενώπιον του αρµόδιου ικαστηρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΜΑΝΟΛΗ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΜΑΝΟΛΗ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Μ.Μ.Ε. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΜΑΝΟΛΗ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΥΠΟΥΡΓΟΣ: Πρώτον. Το ταξίδι στην Κίνα θα φέρει καρπούς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Παροχή οδηγιών για την εφαρµογή των διατάξεων (άρθρα 1 11) του ν.3259/2004 που αναφέρονται στη περαίωση εκκρεµών φορολογικών υποθέσεων.

ΘΕΜΑ: Παροχή οδηγιών για την εφαρµογή των διατάξεων (άρθρα 1 11) του ν.3259/2004 που αναφέρονται στη περαίωση εκκρεµών φορολογικών υποθέσεων. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ /ΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΜΗΜΑ Β' Ταχ. /νση: Κ. Σερβίας 10 Ταχ. Κώδ.: 10184 Αθήνα Πληροφορίες: Σ. Μπαξεβάνη Κ. Λιάκος Τηλ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ- ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Υπεύθυνος Μαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΗ (Άρθρο 3 1&2 Ν.3297/2004)

ΣΥΣΤΑΣΗ (Άρθρο 3 1&2 Ν.3297/2004) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εισηγήτρια: Θεοδώρα Παπαδηµητρίου Ειδική Επιστήµονας-Νοµικός Αθήνα, 03 Οκτωβρίου 2011 Αρ. πρωτ.: 8947 ΣΥΣΤΑΣΗ (Άρθρο 3 1&2 Ν.3297/2004) ΘΕΜΑ: «Ασφαλιστικές Εταιρίες που έχουν άδεια λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Καθορισµός όρων για την εκµίσθωση δικαιώµατος χρήσης γεφυροπλάστιγγας στη ηµοτική Κοινότητα Καρδιτσοµαγούλας

ΘΕΜΑ Καθορισµός όρων για την εκµίσθωση δικαιώµατος χρήσης γεφυροπλάστιγγας στη ηµοτική Κοινότητα Καρδιτσοµαγούλας Α Π Ο Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ο Τ Ο Ι Χ Ο Κ Ο Λ Λ Η Σ Η Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στην Καρδίτσα σήµερα την 10η του µηνός Μαρτίου του έτους 2014 και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗ: 03/04/2007 ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ.: 1835 ΙΑΚΗΡΥΞΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗ: 03/04/2007 ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ.: 1835 ΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΤΙΠΡΥΤΑΝΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗ: 03/04/2007 ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ.: 1835 ΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟ ΟΤΙΚΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΛΩΣΙΜΩΝ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα κατασκευών. του Συνδέσµου Νέων της Ι.Μ..

Οµάδα κατασκευών. του Συνδέσµου Νέων της Ι.Μ.. Οµάδα κατασκευών του Συνδέσµου Νέων της Ι.Μ.. Για 3 η χρονιά λειτουργεί η οµάδα κατασκευών του Συνδέσµου Νέων της Μητρόπολής µας. Πυξίδα µας η καλή συντροφιά σε τόπο αρκετά οικείο πλέον, στο «Πέρασµα»,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΕΡΟΒΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΡΟΗΣ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ» ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑ ΑΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΗΛΕΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ ΣΧΟΛ.ΕΤΟΣ 2012-13 -1Ο ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ

1ο ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑ ΑΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΗΛΕΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ ΣΧΟΛ.ΕΤΟΣ 2012-13 -1Ο ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1ο ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑ ΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΗΛΕΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ ΣΧΟΛ.ΕΤΟΣ 2012-13 -1Ο ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Οµάδα ερευνητικής εργασίας 1.. ΒούρτσηςΗλίας 2.. ΒράκαςΓεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Η Διοργανώτρια Πόλη και οι Ολυμπιακοί Αγώνες

Η Διοργανώτρια Πόλη και οι Ολυμπιακοί Αγώνες Η Διοργανώτρια Πόλη και οι Ολυμπιακοί Αγώνες Γιάννης Πυργιώτης, Αρχιτέκτων Πολεοδόμος, Εντεταλμένος Σύμβουλος και επικεφαλής Τεχνικής Διοίκησης Αγώνων ΑΘΗΝΑ 2004. Επιστημονικός Σύμβουλος του Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

προϋπολογισµού 53.600,00 (χωρίς το Φ.Π.Α.),

προϋπολογισµού 53.600,00 (χωρίς το Φ.Π.Α.), ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Υ ΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΛΕΣΒΟΥ ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΡΓΟ : ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΒΛΑΒΩΝ ΣΕ ΙΚΤΥΑ Υ ΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΕΣΟΥ-ΑΝΤΙΣΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηθικός προβληµατισµός και η χριστιανική θεώρηση της ηθικής

Ο ηθικός προβληµατισµός και η χριστιανική θεώρηση της ηθικής Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Ο ηθικός προβληµατισµός και η χριστιανική θεώρηση της ηθικής 1. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 1.1. Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Είναι ο ηθικός προβληµατισµός αποτέλεσµα της φυσικής ροής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΤΖΟΥΝΕΙΟΝ Ι ΡΥΜΑ: ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ

ΜΑΝΤΖΟΥΝΕΙΟΝ Ι ΡΥΜΑ: ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Α ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ» ΜΑΝΤΖΟΥΝΕΙΟΝ Ι ΡΥΜΑ: ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ΩΡΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19 ΜΑΪΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ.Σ. Ε.Λ.Μ.Ε. ΠΡΟΤΥΠΩΝ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ.Σ. Ε.Λ.Μ.Ε. ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ.Σ. Ε.Λ.Μ.Ε. ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΜΑΙΟΣ 2014 Συνάδελφοι το.σ. της Ε.Λ.Μ.Ε. θα ήθελε να σας ενηµερώσει για τα ζητήµατα τα οποία προσπάθησε να αντιµετωπίσει την προηγούµενη περίοδο καθώς και για τον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Για τις απαρχές του ελευθεριακού ρεύµατος

Για τις απαρχές του ελευθεριακού ρεύµατος Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* Για τις απαρχές του ελευθεριακού ρεύµατος Η ελευθεριακή σκέψη Μέρος Α Μπροσούρα που εκδόθηκε στο Ναύπλιο το 2005 µε τίτλο «Ο ελευθεριακός σοσιαλισµός. Για τις απαρχές

Διαβάστε περισσότερα

H ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

H ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ H ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ: ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η εκτίμηση και ο σχηματισμός μιας έστω και αδρομερούς εικόνας του κράτους που ίδρυσε ο Αλέξανδρος είναι πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ. Η επιστολή του Γ. Βαρουφάκη προς το Eurogroup. Τετάρτη, 25 Φεβρουαρίου 2015

Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ. Η επιστολή του Γ. Βαρουφάκη προς το Eurogroup. Τετάρτη, 25 Φεβρουαρίου 2015 Η επιστολή του Γ. Βαρουφάκη προς το Eurogroup Τετάρτη, 25 Φεβρουαρίου 2015 Ολόκληρη η επιστολή µε τη λίστα των ελληνικών µεταρρυθµίσεων, που απέστειλε ο υπουργός Οικονοµικών Γιάνης Βαρουφάκης προς τον

Διαβάστε περισσότερα

1 Εισαγωγή στην Ανάλυση των Κατασκευών 1.1 Κατασκευές και δομοστατική

1 Εισαγωγή στην Ανάλυση των Κατασκευών 1.1 Κατασκευές και δομοστατική 1 Εισαγωγή στην Ανάλυση των Κατασκευών 1.1 Κατασκευές και δομοστατική Στη φύση μπορούμε να διακρίνουμε πάρα πολλά είδη διαφορετικών κατασκευών, οι οποίες άλλες προέκυψαν τυχαία και άλλες από ένστικτο επιβίωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Συµπεράσµατα και στρατηγική για την αντιµετώπιση της κλιµατικής µεταβολής

Κεφάλαιο 5 Συµπεράσµατα και στρατηγική για την αντιµετώπιση της κλιµατικής µεταβολής Κεφάλαιο 5 5.1 Συµπεράσµατα του 1 ου Κεφαλαίου* Η Μεσόγειος έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως περιοχή ευάλωτη στις επιπτώσεις της ανθρωπογενούς κλιµατικής µεταβολής. Όπως προκύπτει από τα αποτελέσµατα σειράς

Διαβάστε περισσότερα

Αποτυπώσεις της Ένωσης στα Κρητικά Υφαντά. Από την Φλωρεντίνη Καλούτση στην Αποστολή Πηνελόπη Gandhi

Αποτυπώσεις της Ένωσης στα Κρητικά Υφαντά. Από την Φλωρεντίνη Καλούτση στην Αποστολή Πηνελόπη Gandhi Αποτυπώσεις της Ένωσης στα Κρητικά Υφαντά. Από την Φλωρεντίνη Καλούτση στην Αποστολή Πηνελόπη Gandhi Εισηγήτριες:κ. Βαρβάρα Τερζάκη Παλλήκαρη &κ. Λουίζα Καραπιδάκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εισήγηση στο πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (ΣΠΕ) στο Χωροταξικό Σχεδιασμό: εννοιολογικές αποσαφηνίσεις η εφαρμογή στα ΓΠΣ-ΣΧΟΟΑΠΣΧΟΟΑΠ Μουτσιάκης Ευθύμιος Περιβαλλοντολόγος, Δρ. Αρχ. Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Α Κ Τ Ι Κ Α Β Ο Υ Λ Η Σ

Π Ρ Α Κ Τ Ι Κ Α Β Ο Υ Λ Η Σ Π Ρ Α Κ Τ Ι Κ Α Β Ο Υ Λ Η Σ Θ' ΠΕΡΙΟ ΟΣ (ΠΡΟΕ ΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ) ΣΥΝΟ ΟΣ Γ' ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ Π' ευτέρα 15 Φεβρουαρίου 1999 Αθήνα, σήµερα στις 15 Φεβρουαρίου 1999, ηµέρα ευτέρα και ώρα 18.14' συνήλθε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΟΣ: Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ

ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΟΣ: Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΟΣ: Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ 1. ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΣΟΣ 1.1. Το παιχνίδι µε τις λέξεις 1.2. Το δάσος µέσα από τις αισθήσεις: χρώµατα, µυρωδιές και ήχοι 1.3. Το ζωντανό δάσος 1.4.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας. ΠΟΡΙΣΜΑ (Ν. 3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, Άρθρο 4 6)

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας. ΠΟΡΙΣΜΑ (Ν. 3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, Άρθρο 4 6) ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ (Ν. 3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, Άρθρο 4 6) ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ.:134604 ΘΕΜΑ: «Καταβολή, σύµφωνα µε τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Από τον "Μύθο του Σίσυφου", μτφ. Βαγγέλη Χατζηδημητρίου, εκδόσεις Μπουκουμάνη, Αθήνα 1973.

Από τον Μύθο του Σίσυφου, μτφ. Βαγγέλη Χατζηδημητρίου, εκδόσεις Μπουκουμάνη, Αθήνα 1973. Αλμπέρ Καμύ Η ελπίδα και το Παράλογο στο έργο του Φραντς Κάφκα Από τον "Μύθο του Σίσυφου", μτφ. Βαγγέλη Χατζηδημητρίου, εκδόσεις Μπουκουμάνη, Αθήνα 1973. Ο Κάφκα σε υποχρεώνει να τον ξαναδιαβάσεις. Κι

Διαβάστε περισσότερα

Τη σύντοµη παρουσίαση του φυσικού πλαισίου αναφοράς (Πίνδος - Αχελώος).

Τη σύντοµη παρουσίαση του φυσικού πλαισίου αναφοράς (Πίνδος - Αχελώος). 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα εργασία εξετάζει τον τρόπο, µε τον οποίο η «άγρια ανάπτυξη» κυριολεκτικά εξαφανίζει την ιστορία και την πολιτιστική κληρονοµιά αλλά και µεταβάλλει ριζικά τα δεδοµένα του χώρου. Τον

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Λ Ε Τ Η ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ. Προϋπολογισµού: 64.288,09 σε ΕΥΡΩ

Μ Ε Λ Ε Τ Η ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ. Προϋπολογισµού: 64.288,09 σε ΕΥΡΩ ΕΛΛΗΝΙΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΙΟΥ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ -- ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΙΩΝ /ΝΣΗ ΗΜΟΤΙΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΙΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΗΜΟΣ: Αρχανών - Αστερουσίων ΤΙΤΛΟΣ: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΥΠΟ ΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Άσκηση εµπορικών δραστηριοτήτων εκτός καταστήµατος» Γενικό Μέρος ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

στο σχέδιο νόµου «Άσκηση εµπορικών δραστηριοτήτων εκτός καταστήµατος» Γενικό Μέρος ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Άσκηση εµπορικών δραστηριοτήτων εκτός καταστήµατος» Γενικό Μέρος Προς τη Βουλή των Ελλήνων To παρόν σχέδιο νόµου αποτελεί µια προσπάθεια εκσυγχρονισµού, επικαιροποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΙΣ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΙΣ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ. Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΙΣ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ. Αντιμετώπιση των μνημονιακών επιπτώσεων με έναν νέο, αριστερού χαρακτήρα, «προστατευτισμό» Αριστερή απάντηση στην κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ Το 3 ο κεφάλαιο αποτελείται από τέσσερις ενότητες, οι οποίες προβλέπεται να διδαχθούν σε 4 διδακτικές ώρες. Α. Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι διδακτικοί στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΩΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ: ΚΟΛΙΑΚΟΥ ΑΚΗ ΕΣΠΟΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΑΡΧΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ»

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΑΡΧΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΑΡΧΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: ρ. Αθανασάκης

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ για τη ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Βιώσιμη και δίκαιη οικονομικά και οικολογικά λύση

Η Πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ για τη ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Βιώσιμη και δίκαιη οικονομικά και οικολογικά λύση Η Πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ για τη ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Βιώσιμη και δίκαιη οικονομικά και οικολογικά λύση Εκκινούμε από την αρχή ότι η οικολογική και η οικονομική κρίση συνδέονται και αλληλοτροφοδοτούνται:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΟΥΣΟΥΤΑΣ ΘΑΝΑΣΟΥΛΑΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΕΥΧΟΣ 2 Ο ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΟΙ ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΙ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ ΑΘΗΝΑ Συγγραφέας: Γιώργος Μπουσούτας Θανάσουλας Copyright 2008 Γιώργος Μπουσούτας Θανάσουλας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΗΓΗΜΑ. Ιωάννη Γ. Θαλασσινού.

ΙΗΓΗΜΑ. Ιωάννη Γ. Θαλασσινού. ΙΗΓΗΜΑ «Άγγελέ μου πρόσεξε, μη χάσεις τα φτερά σου»! Ιωάννη Γ. Θαλασσινού. Κάποτε, λέει ένας μύθος, ήταν ένας άγγελος, που θέλησε να γνωρίσει τις χαρές και τις ηδονές, που ξελογιάζουν τους ανθρώπους. Ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Αλεξάνδρειο Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης

Αλεξάνδρειο Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης Αλεξάνδρειο Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΉΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Τύπος και Εθνικό Σύστηµα Υγείας» Για το Α Εξάµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΜΑΘΗΜΑ 11 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Η κοινωνική ασφάλιση στην Ελλάδα απορροφά µεγάλο µέρος και του προγράµµατος δηµοσίων δαπανών: το 2001

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΗ: Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΤΙΤΛΟΣ:

ΡΑΣΗ: Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΤΙΤΛΟΣ: ΡΑΣΗ: ΤΙΤΛΟΣ: 3 Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑ ΟΤΕΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΦΟΡΕΑΣ: «Συνθετική έκθεση - µελέτη αναφορικά µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΡΠΕΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT Α' ΛΥΚΕΙΟΥ 12. ...αλλάζει. τον τόπο µας

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΡΠΕΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT Α' ΛΥΚΕΙΟΥ 12. ...αλλάζει. τον τόπο µας ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΡΠΕΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT Α' ΛΥΚΕΙΟΥ Α' ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-12 12 ΘΕΜΑ: Η κατασκευή του φράγµατος και της λίµνης Ιλαρίωνα......αλλάζει τον τόπο µας ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα θέλαµε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αριθµ. Απόφασης 542/2011 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ιεύθυνση ιοικητικών Υπηρεσιών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αριθµ. Απόφασης 542/2011 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ιεύθυνση ιοικητικών Υπηρεσιών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αριθµ. Απόφασης 542/2011 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ιεύθυνση ιοικητικών Υπηρεσιών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το πρακτικό 32/13-12-2011 της τακτικής συνεδρίασης του ηµοτικού Συµβουλίου Θέµα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ «Κωδικοποίηση σε ενιαίο κείµενο των διατάξεων της κείµενης νοµοθεσίας που αφορούν το Υπαίθριο Εµπόριο»

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ «Κωδικοποίηση σε ενιαίο κείµενο των διατάξεων της κείµενης νοµοθεσίας που αφορούν το Υπαίθριο Εµπόριο» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ «Κωδικοποίηση σε ενιαίο κείµενο των διατάξεων της κείµενης νοµοθεσίας που αφορούν το Υπαίθριο Εµπόριο» 1. Σύµφωνα µε τον ισχύοντα Νόµο 3133/2003, οι διατάξεις τυπικών νόµων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ 1

ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ 1 ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΘΟΥΛΑΚΗ Φοιτήτρια Νοµικής Σχολής Αθηνών (Τηλ. 6988116350) ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ 1 Ιανουάριος 2010 1 Εργασία στο µάθηµα του Συνταγµατικού ικαίου (Α εξαµήνου) (Καθηγητής, κ. Ανδρέας ηµητρόπουλος)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 21 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΣΘΟ ΟΣΙΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΜΙΣΘΟ ΟΣΙΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ Σ Ο ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΗΚΗΣ ΜΙΣΘΟ ΟΣΙΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΑΡΟΦΑΛΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΑΜ 7344 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 :ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο περί Προστασίας των Μισθών Νόµος του 2007 εκδίδεται µε ηµοσίευση στην Επίσηµη Εφηµερίδα της

Ο περί Προστασίας των Μισθών Νόµος του 2007 εκδίδεται µε ηµοσίευση στην Επίσηµη Εφηµερίδα της Αριθµός 4118 Τετάρτη, 21 Μαρτίου 2007 ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι Ν. 35(Ι)/2007 Ο περί Προστασίας των Μισθών Νόµος του 2007 εκδίδεται µε ηµοσίευση στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Σύγχρονου ιεπιστηµονικού Τεχνικού Πανεπιστηµίου. H Παιδεία ως θεµελιακής σηµασίας πρωτογενής αναπτυξιακή διαδικασία * 1991

Ο ρόλος του Σύγχρονου ιεπιστηµονικού Τεχνικού Πανεπιστηµίου. H Παιδεία ως θεµελιακής σηµασίας πρωτογενής αναπτυξιακή διαδικασία * 1991 Ο ρόλος του Σύγχρονου ιεπιστηµονικού Τεχνικού Πανεπιστηµίου. H Παιδεία ως θεµελιακής σηµασίας πρωτογενής αναπτυξιακή διαδικασία * 1991 Προλεγόµενα Συνηθίζεται, στις ειδικές επιστηµονικές εκδόσεις των Πανεπιστηµίων

Διαβάστε περισσότερα

Ευέλικτη Ζώνη Ευέλικτη Zώνη Ευέλικτη Ζώνη

Ευέλικτη Ζώνη Ευέλικτη Zώνη Ευέλικτη Ζώνη ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ & ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ & ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Ε Υ Ε Λ Ι Κ Τ Η Ζ Ω Ν Η Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΧΕΙΡΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ. (Τύπος Γ) Για έργα προµηθειών που δηµοπρατούνται µε τη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισµού 1

ΠΡΟΧΕΙΡΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ. (Τύπος Γ) Για έργα προµηθειών που δηµοπρατούνται µε τη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισµού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΟΡΑ ΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΜΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ταχ. ιεύθυνση: Ιωλκού & Αναλήψεως Πληροφορίες : Κ.Χριστοδούλου Τηλ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα αριθ. L 261 της 06/08/2004 σ. 0019-0023

Επίσηµη Εφηµερίδα αριθ. L 261 της 06/08/2004 σ. 0019-0023 Οδηγία 2004/81/ΕΚ του Συµβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά µε τον τίτλο παραµονής που χορηγείται στους υπηκόους τρίτων χωρών θύµατα εµπορίας ανθρώπων ή συνέργειας στη λαθροµετανάστευση, οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονική Επιµέλεια Κ.. Αϊβαλής Χ. Φ. Μπέλλας Α. A. Τορτοπίδης Στατιστική Ανάλυση Χ. Φ. Μπέλλας Γ. Παναγιωτίδης ISSN: 1108-5444

Επιστηµονική Επιµέλεια Κ.. Αϊβαλής Χ. Φ. Μπέλλας Α. A. Τορτοπίδης Στατιστική Ανάλυση Χ. Φ. Μπέλλας Γ. Παναγιωτίδης ISSN: 1108-5444 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ, ΠΑΡΟΧΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ, ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΚΑΙ ΝΕΡΟΥ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 2006 Μάιος 2007 Επιστηµονική Επιµέλεια Κ.. Αϊβαλής Χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αριθµ. Απόφασης 276/2015 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ιεύθυνση ιοικητικών Υπηρεσιών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αριθµ. Απόφασης 276/2015 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ιεύθυνση ιοικητικών Υπηρεσιών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αριθµ. Απόφασης 276/2015 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ιεύθυνση ιοικητικών Υπηρεσιών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το πρακτικό 15/19-06-2015 της τακτικής συνεδρίασης του ηµοτικού Συµβουλίου Θέµα:

Διαβάστε περισσότερα

κ.ο. ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ Θέσεις της Πολιτικής Επιτροπής

κ.ο. ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ Θέσεις της Πολιτικής Επιτροπής 4 η Συνδιάσκεψη κ.ο. ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ Θέσεις της Πολιτικής Επιτροπής Αθήνα, 29-30 Μαρτίου Α. Απολογισμός από την 3 η συνδιάσκεψη Ο απολογισμός της δράσης μας είναι αξεχώριστος από τις πολιτικές εξελίξεις. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Βιολογική Ποικιλότητα στην Κύπρο: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές διατήρησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Βιολογική Ποικιλότητα στην Κύπρο: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές διατήρησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Βιολογική Ποικιλότητα στην Κύπρο: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές διατήρησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Γιώργος Κακούρης Μυτιλήνη, Φεβρουάριος 2005 1 1. Η Βιολογική ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ ΩΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΟ

Ο ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ ΩΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΑΡΘΡΑ - ΟΚΙΜΙΑ Ο ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ ΩΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Μαρία όκου, Προϊσταµένη Τµήµατος στην Κεντρική Υπηρεσία του Υπ. Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων 1. Εισαγωγή Όντας διοικητικός υπάλληλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΩΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΣΙΤΙΩΝ ΤΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΩΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΣΙΤΙΩΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΩΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΣΙΤΙΩΝ ΤΟΥ «ΚΕΝΤΡΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Δ.ΝΑΟΥΣΑΣ» ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΟΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 31 Αυγούστου2011

Αθήνα, 31 Αυγούστου2011 Αρ.Πρωτ. Αθήνα, 31 Αυγούστου2011 Προς: Τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονοµικών κ. Παντελή Οικονόµου Θέµα: Συνάντηση Προεδρείου ΠΕΣΕ Ε µε τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονοµικών κ. Παντελή Οικονόµου για φορολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΑ 2004/54/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 29ης Απριλίου 2004

Ο ΗΓΙΑ 2004/54/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 29ης Απριλίου 2004 30.4.2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 167/ 39 Ο ΗΓΙΑ 2004/54/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 29ης Απριλίου 2004 σχετικά µε τις ελάχιστες απαιτήσεις ασφαλείας για

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΛΕΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΙ ΟΥ Υποψήφια ιδάκτορας του ΑΠΘ Η εκπαιδευτική πολιτική του Ελληνικού κράτους απέναντι στην Μουσουλµανική Μειονότητα Οι ανισότητες στον εκπαιδευτικό χώρο, πολύ συχνά δεν προέρχονται µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία: Μια βιώσιμη εναλλακτική?

Κοινωνική Οικονομία: Μια βιώσιμη εναλλακτική? Κοινωνική Οικονομία: Μια βιώσιμη εναλλακτική? Δρ. Διευθυντής, Ινστιτούτο Κοινωνικής Οικονομίας Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 Α. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ... 4 Α.1. Άμεσες Ξένες Επενδύσεις και Κοινωνικά Ομόλογα... 4 Α.2.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρώντας το νερό ως στοιχείο

Θεωρώντας το νερό ως στοιχείο Υ ΑΤΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γεώργιος Κ. Στουρνάρας Καθηγητής Υδρογεωλογίας και Τεχνικής Γεωλογίας Πανεπιστηµίου Αθηνών Εισαγωγή Η λέξη περιβάλλον οδηγεί συνειρµικώς σε µόλυνση, ρύπανση,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΑΡ ΙΚΙΟΥ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ. «Μέλισσα, µέλισσα, µέλι γλυκύτατο»

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΑΡ ΙΚΙΟΥ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ. «Μέλισσα, µέλισσα, µέλι γλυκύτατο» ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΑΡ ΙΚΙΟΥ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ «Μέλισσα, µέλισσα, µέλι γλυκύτατο» ΓΑΡ ΙΚΙ 2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 1. Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ 1.1. Τα µέρη

Διαβάστε περισσότερα

των Δικαστικών Επιµελητών στις εκλογές Αιδώς! συνάδελφοι συνδικαλιστές

των Δικαστικών Επιµελητών στις εκλογές Αιδώς! συνάδελφοι συνδικαλιστές EDITORIAL Συµµετοχή των Δικαστικών Επιµελητών στις εκλογές Αιδώς! συνάδελφοι συνδικαλιστές Σ υνάδελφοι, την τελευταία διετία πάγιο αίτηµα του κλάδου µας ήταν ο διορισµός των Δικαστικών Επιµελητών ως αντιπροσώπων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία: Εργασίες απολύµανσης, απεντόµωσης και µυοκτονίας των κτιρίων ευθύνης του ήµου

Εργασία: Εργασίες απολύµανσης, απεντόµωσης και µυοκτονίας των κτιρίων ευθύνης του ήµου Εργασία: Εργασίες απολύµανσης, απεντόµωσης και µυοκτονίας των κτιρίων ευθύνης του ήµου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Από το γενικό τίτλο «Απολύµανση ηµοτικών Κτιρίων 2014-2015 και εργασίες Μυοκτονίας και Απολύµανσης

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτιστική κληρονοµιά στον χώρο των Κοινών αγαθών. Συγκριτικές Προσεγγίσεις

Η πολιτιστική κληρονοµιά στον χώρο των Κοινών αγαθών. Συγκριτικές Προσεγγίσεις Η πολιτιστική κληρονοµιά στον χώρο των Κοινών αγαθών. Συγκριτικές Προσεγγίσεις Συνεδρία στους Αρχαιολογικούς Διαλόγους 10/01/2015 12.00-14.00 Αµφιθέατρο Α. Τρίτσης Πνευµατικό Κέντρο Δήµου Αθηναίων Ακαδηµίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013-14 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή...4 Οι κτίστες - Δομικά υλικά - Χτίσιμο των γεφυριών - Λόγοι κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΙΛΓΚΑΜΕΣ, Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΥΚ ΠΡΟΛΟΓΟΣ

ΓΚΙΛΓΚΑΜΕΣ, Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΥΚ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΓΚΙΛΓΚΑΜΕΣ, Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΥΚ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ω, Γκιλγκαµές, άρχοντα της Κουλάµπ, µεγάλη είναι η δόξα σου. Στάθηκε ο άνθρωπος που γνώριζε τα πάντα. Ηταν ο βασιλιάς που γνώριζε του κόσµου όλες τις χώρες. Ηταν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΕΡΕΑ ΠΟΥ ΜΑΣ ΑΞΙΖΕΙ! 1 Αγαπητοί συµπατριώτες, φίλες και φίλοι, Οι εκλογές του Νοέµβρη, που συµπίπτουν µε το τέλος της πρώτης δεκαετίας του 21

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ

ΜΙΚΡΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ Φώκια - αλιεία: Αντιµετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες ΜΙΚΡΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα για την Αλιεία «Η θάλασσα κοινό µας σπίτι» Εταιρεία για τη Μελέτη και

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4083, 20/4/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4083, 20/4/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΣΕ ΑΝΟΙΚΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ----------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ Τεύχος 1043 / Μαϊος 2007. Έλα Πνεύµα Άγιο. Στον καθένα δίνεται η φανέρωση του Πνεύµατος για κάποιο καλό.

ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ Τεύχος 1043 / Μαϊος 2007. Έλα Πνεύµα Άγιο. Στον καθένα δίνεται η φανέρωση του Πνεύµατος για κάποιο καλό. Έλα Πνεύµα Άγιο «Αδελφοί, κανείς δεν µπορεί να πει: ο Ιησούς είναι Κύριος, παρά µόνο κάτω από την έµπνευση του Αγίου Πνεύµατος. Υπάρχει βέβαια ποικιλία χαρισµάτων, αλλά το ίδιο Πνεύµα. Και ποικιλία διακονιών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ : ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΑΝΕΣΙΑΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΟΥΤΣΑΝΤΩΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΛΕΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΓΛΑΡΟΥ ΑΝΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 8

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΙ6ΩΞΜ-3Ο5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. ήµου Πολυγύρου. Κατάστηµα του ήµου Πολυγύρου, συvήλθε σε τακτική συvεδρίαση η Οικονοµική Επιτρoπή

ΑΔΑ: ΒΕΙ6ΩΞΜ-3Ο5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. ήµου Πολυγύρου. Κατάστηµα του ήµου Πολυγύρου, συvήλθε σε τακτική συvεδρίαση η Οικονοµική Επιτρoπή 1 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΠΟΛΥΓΥΡΟΥ ΝΟΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ Ταχ. Δ/νση : Πολυτεχνείου 50 63100 ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ Πληροφορίες : Ψαθά Κωνσταντία Τηλέφωνο : 23713-50738

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

ΠΕΡΙ ΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΕΡΙ ΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Αν θελήσει κανείς να αναδράµει ιστορικά στην προέλευση και τη δηµιουργία των γενών της ελληνικής (βυζαντινής) µουσικής, σίγουρα θα βρει την άκρη στον

Διαβάστε περισσότερα

Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος στην παιδική και νεανική λογοτεχνία (1982-2011)

Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος στην παιδική και νεανική λογοτεχνία (1982-2011) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Α ΚΥΚΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος στην παιδική και νεανική λογοτεχνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ (5 ος ΓΥΡΟΣ, 2010/11) 2010 1 1. Περιγραφή της Έρευνας H Ευρω αϊκή Κοινωνική Έρευνα είναι µια ανευρω αϊκή συγκριτική έρευνα ου ε αναλαµβάνεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το Πρακτικό της µε αριθµό 29 ης / 09 εκεµβρίου 2011 Συνεδρίασης της Οικονοµικής Επιτροπής ήµου Καβάλας

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το Πρακτικό της µε αριθµό 29 ης / 09 εκεµβρίου 2011 Συνεδρίασης της Οικονοµικής Επιτροπής ήµου Καβάλας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το Πρακτικό της µε αριθµό 29 ης / 09 εκεµβρίου 2011 Συνεδρίασης της Οικονοµικής Επιτροπής ήµου Καβάλας Αριθ. απόφασης 398/2011 ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Ευζωία αγροτικών ζώων».

«Ευζωία αγροτικών ζώων». ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Θέµα: «Ευζωία αγροτικών ζώων». ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙ ΟΥ ΕΣΠΟΙΝΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΙΧΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Από την καχυποψία στη συνύπαρξη. Ο ήµος Σερρών και το campus του ΤΕΙ Σερρών (1979-2009)

Από την καχυποψία στη συνύπαρξη. Ο ήµος Σερρών και το campus του ΤΕΙ Σερρών (1979-2009) Από την καχυποψία στη συνύπαρξη. Ο ήµος Σερρών και το campus του ΤΕΙ Σερρών (1979-2009) Λίλα Θεοδωρίδου, Γλυκερία Καριώτου, Ελευθέριος Παναγιωτόπουλος, Γεώργιος Καριώτης Μέλη ΕΠ- Τµήµα Γεωπληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚA*

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚA* ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚA* (άρθρο 141 παρ. 2 ΚΠ ) Ο πληρεξούσιος ικηγόρος της κ., ικηγόρος Αθηνών, ιδάκτωρ Νοµικής Πανεπιστηµίου Αθηνών, Θρασύβουλος Θ. Κονταξής, αφού ανέπτυξε προφορικά το ζήτηµα της δυνατότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΗΜΟΥ ΡΟ ΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΗΜΟΥ ΡΟ ΟΥ ΝΟΜΟΣ Ω ΕΝΗΣΟΥ ΗΜΟΥ ΡΟ ΟΥ Πρακτικό Συνεδρίασης Αριθµός: 24 / 01-08-2011 Στη Ρόδο και στο ηµοτικό Κατάστηµα (Πλατεία Ελευθερίας 1), σήµερα ευτέρα, 1 η Αυγούστου 2011 και ώρα 10:00 π.µ., συνήλθε σε συνεδρίαση

Διαβάστε περισσότερα

Της από 27/2/ 2015 Τακτικής Συνεδρίασης του ηµοτικού Συµβουλίου του ήµου Ρόδου. Αριθ. Πρακτικού: 6/27-2-2015 Αριθ.

Της από 27/2/ 2015 Τακτικής Συνεδρίασης του ηµοτικού Συµβουλίου του ήµου Ρόδου. Αριθ. Πρακτικού: 6/27-2-2015 Αριθ. ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Π Ρ Α Κ Τ Ι Κ Ο Υ Της από 27/2/ 215 Τακτικής Συνεδρίασης του ηµοτικού Συµβουλίου του ήµου Ρόδου Αριθ. Πρακτικού: 6/27-2-215 Αριθ. Απόφασης: 82/215 Στη Ρόδο σήµερα

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΙ

«ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΙ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΙ ΚΕΡΔΙΣΑΜΕ, ΠΟΙΑ ΤΑ ΛΑΘΗ ΜΑΣ, ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ. Η ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ, ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τα πολλά «πρόσωπα» της ελληνικής πόλης

Τα πολλά «πρόσωπα» της ελληνικής πόλης Τα πολλά «πρόσωπα» της ελληνικής πόλης Κωνσταντίνος Σερράος 1. Εισαγωγική τοποθέτηση Η ελληνική πόλη επηρεάσθηκε στην πρόσφατη εξελικτική πορεία της, κατά τον τελευταίο αιώνα, από µια πληθώρα ενδογενών,

Διαβάστε περισσότερα