Το φαρυγγικό επίχρισμα στη διάγνωση της οξείας στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το φαρυγγικό επίχρισμα στη διάγνωση της οξείας στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας"

Transcript

1 Α ν α σ κ ό π η σ η Το φαρυγγικό επίχρισμα στη διάγνωση της οξείας στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας Ε. Καλογεροπούλου 1, Σ. Δαμιανίδου 1, Γ. Βρυώνη 2 1 Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», Χαϊδάρι, Αττική 2 Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα 37 Περίληψη Η οξεία φαρυγγίτιδα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες επίσκεψης στο γιατρό. Τα αίτια είναι ιογενή κυρίως, αλλά και βακτηριακά. Ο Streptococcus pyogenes (β-αιμολυτικός Streptococcus ομάδας Α, Group A streptococci, GAS) αποτελεί το συχνότερο βακτηριακό αίτιο φαρυγγίτιδας και την κλασική ένδειξη χορήγησης αντιμικροβιακής θεραπείας. Η μικροβιολογική διάγνωση της στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας βασίζεται στην καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος, που αποτελεί το «χρυσό πρότυπο», στις ταχείες δοκιμασίες ανίχνευσης αντιγόνου και στις μοριακές τεχνικές. Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης είναι η περιγραφή των μεθόδων εργαστηριακής διάγνωσης της στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας και των ενδείξεων εφαρμογής τους, καθώς και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους, μετά και από τις πρόσφατες (2013) οδηγίες της Αμερικάνικης Εταιρείας

2 Ε. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, Σ. ΔΑΜΙΑΝΙΔΟΥ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ Λοιμώξεων (Infectious Diseases Society of America, IDSA). Αν και η διάγνωση στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας φαίνεται εύκολη, εντούτοις υπάρχουν σημεία που πρέπει κανείς να προσέξει, τόσο στη συμβατική τεχνική (καλλιέργεια), όσο και στις νεότερες τεχνικές, ώστε το αποτέλεσμα να είναι αξιόπιστο. Και βέβαια, μόνο ένα τέτοιο εργαστηριακό αποτέλεσμα μπορεί να οδηγήσει στη σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση και σε ορθολογική χρήση των αντιμικροβιακών σκευασμάτων. Λέξεις κλειδιά οξεία φαρυγγίτιδα, φαρυγγικό επίχρισμα εργαστηριακή διάγνωση Υπεύθυνος αλληλογραφίας Γεωργία Βρυώνη Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Μ. Ασίας 75, Αθήνα Τηλ.: Fax: Εισαγωγή Η οξεία φαρυγγίτιδα είναι η συχνότερη λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, ιδίως κατά τους χειμερινούς μήνες, και συχνά εμφανίζεται με επιδημική μορφή. Τα κύρια αίτια που προκαλούν την εκδήλωσή της είναι οι ιοί και από τα βακτηριακά παθογόνα ο Streptococcus pyogenes (β-αιμολυτικός Streptococcus ομάδας Α, Group A Streptococcus, GAS) (πίνακας 1). Συγκεκριμένα ο S. pyogenes είναι υπεύθυνος για 5 10% των περιστατικών φαρυγγίτιδας στους ενήλικες και για > 30% στα παιδιά. 1 Παρότι η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα είναι κατά κανόνα μια σχετικά ήπια λοίμωξη, η μη έγκαιρη αιτιολογική διάγνωση και αντιμικροβιακή αντιμετώπισή της σχετίζεται με επιπλοκές, όπως είναι τα περιαμυγδαλικά και οπισθοφαρυγγικά αποστήματα, η οξεία μέση ωτίτιδα, η παραρρινοκολπίτιδα, η τραχηλική λεμφαδενίτιδα, η οξεία σπειραματονεφρίτιδα και ο ρευματικός πυρετός. Παράλληλα, δεν εμποδίζεται η μετάδοση του παθογόνου στην κοινότητα. Συνεπώς, η εφαρμογή απλών, γρήγορων και αξιόπιστων μεθόδων αιτιολογικής διάγνωσης και έγκαιρης στοχευμένης θεραπείας της οξείας στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας είναι σημαντική στην πρόληψη των επιπλοκών αυτών. 2,3 Ειδικότερα, για την πρόληψη εκδήλωσης οξείας σπειραματονεφρίτιδας, δεν έχει τόσο σημασία η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου σε συγκεκριμένο ασθενή, όσο η απώτερη εξάλειψη της φορείας και κατ επέκταση η μείωση της μετάδοσης των τυχόν νεφριτογόνων στελεχών Διάγνωση της οξείας στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας Η εργαστηριακή διάγνωση του S. pyogenes επιτυγχάνεται με τις παρακάτω μεθόδους: (α) καλλιέργεια σε κατάλληλα θρεπτικά υλικά και απομόνωση του παθογόνου μικροοργανισμού, μέθοδος που αποτελεί το «χρυσό πρότυπο» ( gold standard ) (β) ταχεία ανίχνευση του αντιγόνου του S. pyogenes (Strept test, Rapid Antigen Detection Tests, RADTs) και (γ) μοριακές τεχνικές (direct Nucleic Acid Amplification Tests, NAATs) Λήψη και αποστολή φαρυγγικού επιχρίσματος Η σωστή τεχνική λήψης του φαρυγγικού επιχρίσματος αυξάνει την ευαισθησία της καλλιέργειας για την ανίχνευση του S. pyogenes στο 90-95% των περιπτώσεων. Το φαρυγγικό επίχρισμα λαμβάνεται με κατάλληλο στυλεό. Εάν είναι διαθέσιμος ο διπλός στυλεός, καλό είναι να προτιμηθεί, ώστε να ληφθούν ταυτόχρονα δύο δείγματα για τη διενέργεια strept test και καλλιέργειας, γεγονός που βοηθάει στη συνεργασία των ασθενών, ιδίως αν πρόκειται για παιδιά (αποφυγή δεύτερης λήψης μετά τη δυσάρεστη για τον ασθενή πρώτη φορά). 1,5 Η λήψη του φαρυγγικού επιχρίσματος γίνεται με ήπια επαφή και περιστροφή του στυλεού στον οπίσθιο φάρυγγα, τις αμυγδαλές και σε τυχόν άλλες φλεγμονώδεις ή εξιδρωματικές περιοχές του φάρυγγα, αφού πρώτα πιεστεί ελαφρά η γλώσσα με γλωσσοπίε- VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

3 ΤΟ ΦΑΡΥΓΓΙΚΟ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΚΙΚΗ ΦΑΡΥΓΓΙΤΙΔΑ Πίνακας 1 Αίτια οξείας φαρυγγίτιδας 15 Βακτηριακά αίτια Group A Streptococci (S. pyogenes) Streptococci Groups C και G Neisseria gonorrheae Corynebacterium diphtheriae Arcanobacterium hemolyticum Yersinia enterocolitica Yersinia pestis Francisella tularensis Mycoplasma pneumoniae Chlamydia psittaci Chlamydophila pneumoniae Μεικτά αναερόβια Ιογενή αίτια Rhinovirus Coronavirus Adenovirus Herpes Simplex virus (HSV) 1 και 2 Influenza A και B Parainfluenza (τύποι Α και Β) Coxsackie A Epstein-Bar (EBV) Cytomegalovirus (CMV) Human immunodeficiency virus (HIV) Άγνωστα αίτια Κύρια νόσος που προκαλούν Φαρυγγίτιδα, φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, οστρακιά Φαρυγγίτιδα, φαρυγγοαμυγδαλίτιδα Φαρυγγίτιδα Διφθερίτιδα Φαρυγγίτιδα, οστρακιοειδές εξάνθημα Φαρυγγίτιδα, εντεροκολίτιδα Πανώλη Τουλαραιμία (οροφαρυγγική) Πνευμονίτιδα, βρογχίτιδα Ψιττάκωση Βρογχίτιδα, πνευμονία Κυνάγχη Vincent, ουλίτιδα, περιαμυγδαλικό απόστημα Κοινό κρυολόγημα Κοινό κρυολόγημα Επιπέφυκο-φαρυγγικός πυρετός Ουλοστοματίτιδα Γρίπη Κοινό κρυολόγημα, croup Ερπητική κυνάγχη (Herpangina) Λοιμώδη μονοπυρήνωση CMV μονοπυρήνωση Οξεία HIV πρωτολοίμωξη 39 στρο. Ο στυλεός δεν πρέπει να έρθει σε επαφή με την γλώσσα, τα δόντια ή τα ούλα για αποφυγή επιμόλυνσης του δείγματος με τη στοματική χλωρίδα. Το δείγμα λαμβάνεται εντός 1-3 ημερών από την έναρξη των συμπτωμάτων και πριν από τη χορήγηση αντιβιοτικών. 5 Ο στυλεός που χρησιμοποιείται για τη λήψη του δείγματος είναι αποστειρωμένος με πλαστικό στέλεχος και άκρη δειγματοληψίας (βύσμα) από πολυεστέρα (π.χ. Dacron ή rayon). Καλό είναι να αποφεύγονται οι ξύλινοι βαμβακοφόροι στυλεοί και η χρήση υλικού που περιέχει calcium alginate, ειδικά εάν το δείγμα χρησιμοποιηθεί για την εφαρμογή μοριακών τεχνικών. Μετά τη λήψη, το δείγμα αποστέλλεται αμέσως στο Εργαστήριο, σε χρόνο μέχρι το πολύ δύο ώρες διατηρούμενο σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, γιατί έτσι αυξάνεται η ευαισθησία της μικροβιολογικής διάγνωσης. Σε περίπτωση που η μεταφορά καθυστερήσει, ο στυλεός τοποθετείται σε υλικό μεταφοράς (Amies ή Stuart) σε θερμοκρασία 4-22 C, διατηρούμενος έτσι έως τρία 24ωρα. 5 Η αξία της σωστής δειγματοληψίας οδήγησε πολλούς ερευνητές στη μελέτη νέων στυλεών flocked swabs, των οποίων το βύσμα είναι κατασκευασμένο από μικρές νάιλον ίνες που συνδέονται κάθετα με το πλαστικό στέλεχος του στυλεού, σε αντίθεση με τους συμβατικούς στυλεούς που οι ίνες του βύσματος είναι τυλιγμένες γύρω από το στέλεχος. Η τριχοειδική δράση μεταξύ των ινών διευκολύνει την ισχυρή υδραυλική πρόσληψη του δείγματος από τη μολυσμένη περιοχή, αλλά και την εύκολη έκλουση και απελευθέρωση του μεγαλύτερου μέρους των μικροβίων, όταν το βύσμα τοποθετείται στο υγρό μέσο μεταφοράς ή απ ευθείας στο στερεό καλλιεργητικό υλικό. 6, Μικροσκοπική εξέταση Στη στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα η μικροσκοπική εξέταση του φαρυγγικού επιχρίσματος μετά από χρώση Gram δεν προσφέρει καμιά βοήθεια στη μορφολογική αναγνώριση του S. pyogenes. Αυτό οφείλεται στην παρουσία της πλούσιας φυσιολογικής μικροβιακής χλωρίδας της περιοχής.

4 Ε. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, Σ. ΔΑΜΙΑΝΙΔΟΥ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ Καλλιέργεια Η εργαστηριακή διάγνωση της στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας βασίζεται στην απομόνωση των β-αιμολυτικών αποικιών και την ταυτοποίησή τους ως S. pyogenes. Το φαρυγγικό επίχρισμα εμβολιάζεται στα εξής θρεπτικά υλικά: 1,8 αιματούχο άγαρ με περιεκτικότητα 5% σε αίμα προβάτου και αερόβια επώαση στους 37 C για ώρες. Αν δεν αναπτυχθούν ύποπτες αποικίες, η επώαση παρατείνεται για ακόμη ένα 24ωρο. αιματούχο άγαρ με περιεκτικότητα 5% σε αίμα προβάτου και αναερόβια επώαση για 48 ώρες στους C. εκλεκτικό θρεπτικό υλικό με αίμα προβάτου και τριμεθοπρίμη σουλφομεθοξαζόλη (SXT) για 48 ώρες σε 5-10% CO 2 στους 35 C. Αυτό επιτρέπει την ανάπτυξη των στρεπτοκόκκων των ομάδων Α και Β, ενώ παράλληλα αναστέλλει την ανάπτυξη των μικροβίων της χλωρίδας. 9 Η παράταση του χρόνου επώασης για 48 ώρες αυξάνει την πιθανότητα απομόνωσης του S. pyogenes κατά 5-46% και είναι πολύ σημαντική στην περίπτωση που χρησιμοποιείται εκλεκτικό θρεπτικό υλικό ή γίνεται επώαση σε αναερόβιες συνθήκες. 8 Το φαρυγγικό επίχρισμα είναι πολυμικροβιακό δείγμα και απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση των αποικιών των μικροοργανισμών που αναπτύσσονται, μετά τον ενοφθαλμισμό του στα θρεπτικά υλικά. Στο αιματούχο άγαρ με 5% αίμα προβάτου, ο S. pyogenes αναπτύσσει χαρακτηριστικές μικρές λευκές αποικίες με μεγάλη, σαν από διαβήτη, ζώνη πλήρους αιμόλυσης (β-αιμόλυση). Πολύ σημαντική είναι η παρουσία της συγκεκριμένης περιεκτικότητας αίματος προβάτου στο καλλιεργητικό μέσο. Μικρότερη ή μεγαλύτερη περιεκτικότητα έχει ως αποτέλεσμα η ζώνη αιμόλυσης να γίνεται δυσδιάκριτη. 9 Η αιμόλυση ευοδώνεται κατά την ανάπτυξη των αποικιών του S. pyogenes σε αναερόβιες συνθήκες, γιατί στις συνθήκες αυτές, τόσο η ευαίσθητη στο οξυγόνο αιμολυσίνη Ο (oxygen labile, SLO), όσο και η σταθερή στο οξυγόνο αιμολυσίνη S (oxygen-stable, SLS), προκαλούν ευδιάκριτη αντίδραση. Ο ενοφθαλμισμός του δείγματος στα τρυβλία γίνεται με συγκεκριμένο τρόπο, ώστε να ευοδωθεί η β-αιμόλυση. Το δείγμα ενοφθαλμίζεται και στα δύο αιματούχα τρυβλία και επιστρώνεται με τον κρίκο με ενδιάμεσες πυρακτώσεις ή με χρήση πολλαπλών κρίκων, ώστε να δημιουργηθούν απομονωμένες αποικίες. Στο τρυβλίο το οποίο θα επωασθεί αεροβίως, ο κρίκος βυθίζεται εντός του άγαρ μετά το τέλος της πρώτης αραίωσης, αλλά και εκτός της περιοχής ενοφθαλμισμού (τεχνική VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014 streak-and-stab ), έτσι ώστε να μπορούν να αναπτυχθούν και οι μικροαερόφιλοι αιμολυτικοί στρεπτόκοκκοι (εικόνες 1α και 1β). 9 Εικόνα 1α Σχηματική παράσταση της «streak-and-stab» τεχνικής. 9 Εικόνα 1β Καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος με S. pyogenes σε αιματούχο άγαρ. Φαίνεται η β-αιμόλυση γύρω από τις μεμονωμένες αποικίες, όσο και στα εντυπώματα (νύξεις) με τον κρίκο, εκτός της περιοχής ενοφθαλμισμού (βέλη)

5 ΤΟ ΦΑΡΥΓΓΙΚΟ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΚΙΚΗ ΦΑΡΥΓΓΙΤΙΔΑ Εκτός από τον S. pyogenes, β-αιμόλυση (ευαίσθητη στο οξυγόνο αιμολυσίνη) παρουσιάζουν και οι στρεπτόκοκκοι των ομάδων C, G και το Αrcanobacterium haemolyticum. Βέβαια οι αποικίες του Α. haemolyticum εμφανίζουν στενή ζώνη β-αιμόλυσης, με ενίοτε κοίλωμα του άγαρ κάτω από την αποικία, αξιολογούμενες καλύτερα μετά από 48ωρη επώαση. Ο συγκεκριμένος μικροοργανισμός είναι καταλάση αρνητικός, Gram-θετικός, με μορφολογία διφθεροειδούς. Οι παραπάνω μικροοργανισμοί μπορούν να προκαλέσουν επίσης φαρυγγίτιδα ή φαρυγγοαμυγδαλίτιδα και θα πρέπει να εντοπίζονται και να ταυτοποιούνται. 9,10 Η μέθοδος που χρησιμοποιείται πιο συχνά για τη ταυτοποίηση των στρεπτόκοκκων της ομάδας Α και για τη διαφοροποίηση τους από άλλους β-αιμολυτικούς στρεπτοκόκκους είναι το δισκίο βακιτρακίνης, περιεκτικότητας 0.04 μg ή 0.02 U. Το δισκίο αυτό τοποθετείται στην ανακαλλιέργεια των ύποπτων αιμολυτικών αποικιών σε αιματούχο άγαρ με 5% αίμα προβάτου, και η επίστρωση γίνεται με μορφή ταπήτιου. 9 Αρκετά εργαστήρια, για γρήγορη ανίχνευση του S. pyogenes, τοποθετούν το δισκίο βακιτρακίνης απευθείας πάνω στο πυκνό στρώμα ενοφθαλμισμού του φαρυγγικού επιχρίσματος στο αναερόβιο τρυβλίο του πρωτοκαλλιέργηματος, Οι περισσότεροι στρεπτόκοκκοι της ομάδας Α (>95%) παρουσιάζουν ζώνη αναστολής ανάπτυξης γύρω από το δισκίο, φαινόμενο που αντιθέτως δεν παρατηρείται στο 83-97% των υπολοίπων στρεπτόκοκκων. Πρέπει να τονιστεί ότι υπάρχουν αναφορές στη διεθνή βιβλιογραφία για κλινικά απομονωθέντα στελέχη S. pyogenes ανθεκτικά στην βακιτρακίνη. 11,12 Παράλληλα, >10% των στρεπτόκοκκων των ομάδων C και G, όπως και περίπου 5% αυτών της ομάδας Β, είναι ευαίσθητοι στην βακιτρακίνη. Επομένως, καλό είναι η δοκιμασία αυτή να συνοδεύεται και με την τοποθέτηση δισκίου τριμεθοπρίμης- σουλφομεθοξαζόλης (SXT), στο οποίο οι στρεπτόκοκκοι των ομάδων C και G είναι ευαίσθητοι, ενώ αυτοί της ομάδας Α και Β είναι ανθεκτικοί (πίνακας 2). 9 Εναλλακτικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η ορολογική ταυτοποίηση με τη μέθοδο συγκόλλησης σωματιδίων Latex ευαισθητοποιημένων με αντισώματα ως προς το πολυσακχαριδικό αντιγόνο των ομάδων (η παρουσία Α αντιγόνου ταυτοποιεί τον S. pyogenes κατά 98%) Ταχεία ανίχνευση του αντιγόνου του S. pyogenes (Strept test) Επειδή το αποτέλεσμα της καλλιέργειας είναι διαθέσιμο μετά από ώρες, αναπτύχθηκαν ταχείες τεχνικές ανίχνευσης του αντιγόνου Α του στρεπτόκοκκου, απευθείας από το κλινικό δείγμα (Strept test, Rapid Antigen Detection Tests, RADTs). Το αντιγόνο του στρεπτόκοκκου εκχυλίζεται από το στυλεό με το φαρυγγικό επίχρισμα και στη συνέχεια ανιχνεύεται με ανοσολογική αντίδραση με τεχνική ανοσοχρωματογραφίας, η οποία αντικατέστησε τόσο τις αρχικά χρησιμοποιούμενες τεχνικές της συγκόλλησης σωματιδίων Latex, όσο και τις ανοσοενζυμικές τεχνικές (Enzyme Immunoassay, ELISA). 13 Η ειδικότητα αυτών των δοκιμασιών είναι υψηλή (>95%), συγκρινόμενη με αυτή της καλλιέργειας, ενώ η ευαισθησία τους κυμαίνεται από 70 έως 90%. 13,14 Υψηλή ειδικότητα σημαίνει ότι τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα με δοκιμασία RADT είναι σπάνια και επομένως ένα θετικό αποτέλεσμα καθοδηγεί την απόφαση χορήγησης θεραπείας, χωρίς την ανάγκη επιβεβαίωσης του αποτελέσματος με καλλιέργεια, γεγονός όμως που δε συμβαίνει με το αρνητικό αποτέλεσμα, που πρέπει να επιβεβαιώνεται με καλλιέργεια Σύμφωνα με τις τελευταίες οδηγίες της Αμερικάνικης Εταιρείας Λοιμώξεων (Infectious Diseases Society of America, IDSA), αν η ευαισθησία της χρησιμοποιούμενης RADT είναι < 80%, το αρνητικό RADT αποτέλεσμα πρέπει να επιβεβαιώνεται με άλλη, πιο ευαίσθητη, μέθοδο (καλλιέργεια ή μοριακή τεχνική) τουλάχιστον σε παιδιατρικούς ασθενείς. Με βάση τις πρόσφατες οδηγίες της IDSA, αυτό πρέπει να εφαρμόζεται και σε ενήλικους ασθενείς, παρότι η επίπτωση της οξείας στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας είναι μικρή και ο κίνδυνος ρευματικού πυρετού είναι εξαιρετικά χαμηλός. 16 Από άποψη σχέσης κόστους προς όφελος, η εφαρμογή των RADTs είναι αποδεκτή σε σχέση με την καλλιέργεια, αν και η τελευταία είναι πιο φτηνή, γιατί σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος αρχίζει άμεσα αντιμικροβιακή θεραπεία, γεγονός που οδηγεί σε μείωση της μολυσματικότητας, αλλά και των τυχόν επιπλοκών, ή τουλάχιστον της βαρύτητάς τους. 1 Βέβαια, χωρίς καλλιέργεια δεν είναι δυνατός ο έλεγχος ευαισθησίας, όπως αναφέρεται παρακάτω. Αυτός πρέπει απαραίτητα να γίνεται σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις και σε αλλεργία στην πενικιλλίνη, οπότε και πρέπει να ακολουθεί έλεγχος αντοχής στις μακρολίδες, που αποτελούν την εναλλακτική θεραπεία Μοριακές τεχνικές Στις μοριακές τεχνικές ανίχνευσης του S. pyogenes ανήκουν in house και εμπορικά διαθέσιμες τεχνικές αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR). Αυτές χαρακτηρίζονται από υψηλά ποσοστά ευαισθησίας (>90%) και ειδικότητας (>95%) Σήμερα, εμπορικά διαθέσιμη τεχνική είναι το Hologic Gen-Probe GASDirect Test (Gen-Probe, Inc, San Diego, California). Η ανίχνευση του S. pyogenes από το φαρυγγικό επίχρισμα γίνεται με τη χρήση σημασμένου με χημειοφωταύγεια DNA ανιχνευτή μονής έλικας (chemiluminescent single-strand DNA probe) με αλληλουχία συμπληρωματική του rrna στόχου. H ευαι- 41

6 Ε. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, Σ. ΔΑΜΙΑΝΙΔΟΥ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ Πίνακας 2 Είδος δείγματος και διαγνωστική μέθοδος, ανάλογα με τον αιτιολογικό παράγοντα Αιτιολογικός Μέθοδοι διάγνωσης Κατάλληλο δείγμα Μεταφορά Κατάλληλο παράγοντας στο εργαστήριο καλλιεργητικό Κατάλληλος χρόνος υλικό Βακτήρια Steptococcus Ανίχνευση Στυλεός με υλικό pyogenes αντιγόνου Φαρυγγικό μεταφοράς Αιματούχο Καλλιέργεια επίχρισμα θ περιβάλλοντος άγαρ Μοριακές τεχνικές Μέσα σε 2 ώρες β-αιμολυτικοί Καλλιέργεια Στυλεός με υλικό στρεπτόκοκκοι Ορολογική Φαρυγγικό μεταφοράς Αιματούχο ομάδων C και G ταυτοποίηση επίχρισμα θ περιβάλλοντος άγαρ κατά Lancefield Μέσα σε 2 ώρες Στυλεός με υλικό Arcanobacterium Καλλιέργεια Φαρυγγικό μεταφοράς Αιματούχο haemolyticum επίχρισμα θ περιβάλλοντος άγαρ Μέσα σε 2 ώρες Υλικό μεταφοράς Neisseria Καλλιέργεια Φαρυγγικό γονοκόκκου GC selective gonorrhoeae επίχρισμα θ περιβάλλοντος agar Μέσα σε 2 ώρες Corynebacterium Χρώση κυανού του Αποστειρωμένο diphtheriae μεθυλενίου, μετά Ψευδομεμβράνη δοχείο μεταφοράς Hoyle s από καλλιέργεια Άμεση μεταφορά tellurite άγαρ Στυλεός με υλικό Fusobacterium Gram-χρώση Φαρυγγικό μεταφοράς για Fastidious necrophorum Καλλιέργεια επίχρισμα αναερόβια anaerobe αναερόβια θ περιβάλλοντος άγαρ Μέσα σε δύο ώρες Ιοί Mono-test* Epstein-Bar (EBV) Ορολογική 5 ml ορού θ περιβάλλοντος διάγνωση EBV Μέσα σε 2 ώρες Herpes Simplex Άμεση ανίχνευση Στυλεός από δείγμα virus (HSV) Καλλιέργεια (σε φαρυγγικής βλάβης θ περιβάλλοντος (συνήθως type 1) ανοσοκαταστολή) (ειδικό για ιούς) Μέσα σε 2 ώρες Αντισώματα 5 ml ορού Cytomegalovirus Ανίχνευση IgM θ περιβάλλοντος (CMV) αντισωμάτων 5 ml ορού Μέσα σε 2 ώρες Human immunodeficiency virus (HIV) Διάγνωση HIV λοίμωξης *Ψευδώς αρνητικά: έως 10% των Mono-tests, ιδίως σε μικρά παιδιά. Αν κλινική υποψία ισχυρή, τότε ειδικά αντισώματα στο ίδιο δείγμα και μετά από 7-10 μέρες σε νέο δείγμα που θα ελεγχθεί και πάλι ταυτόχρονα με το παλιό VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

7 ΤΟ ΦΑΡΥΓΓΙΚΟ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΚΙΚΗ ΦΑΡΥΓΓΙΤΙΔΑ σθησία και η ειδικότητα της μεθόδου σε σχέση με την καλλιέργεια ανέρχονται σε % και %, αντίστοιχα. 13 Η τεχνική LightCycler Strep-A (Roche Applied Science, Indianapolis, Ind.), πραγματικού-χρόνου PCR (real-time PCR) ενός κύκλου, παρά τα υψηλά ποσοστά ευαισθησίας και ειδικότητας (93% και 98% αντίστοιχα), έχει πλέον καταργηθεί. 18 Πρόσφατα αναπτύχθηκαν in house τεχνικές realtime PCR με τη χρήση των νέου τύπου στυλεών flocked swabs με πολύ καλά αποτελέσματα [ευαισθησία 96.0% ειδικότητα 98.6%, θετική προγνωστική αξία (PPV) 96.9% και αρνητική προγνωστική αξία (NPV) 98.1%, σε σύγκριση με την καλλιέργεια]. 17 Τέλος η εφαρμογή ποσοτικών real-time PCR (real-time quantitative PCR) μπορεί να δώσει πληροφορίες σχετικά με το όριο ανίχνευσης των RADTs, και με το αν σχετίζεται το μικροβιακό φορτίο με τη σοβαρότητα της κλινικής εικόνας Ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων Η ανίχνευση τίτλου αντιστρεπτοκοκκικών αντισωμάτων είναι χρήσιμη για τη διάγνωση των ανοσολογικών επιπλοκών της στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας, δηλαδή του ρευματικού πυρετού και της οξείας σπειραματονεφρίτιδας. Εντούτοις, μια τέτοια εξέταση δεν είναι χρήσιμη στη διάγνωση της οξείας φαρυγγίτιδας, γιατί οι τίτλοι των δύο πιο συχνά χρησιμοποιούμενων αντισωμάτων, της αντιστρεπτολυσίνης Ο (antistreptolysin O, ASO) και της αντι-dnάσης Β, ανιχνεύονται σε υψηλά επίπεδα μετά την 3η-8η εβδομάδα από τη λοίμωξη και μπορεί να παραμείνουν υψηλά για μήνες μετά από αυτή Έλεγχος ευαισθησίας Οι β-αιμολυτικοί στρεπτόκοκκοι, αντίθετα από τον S. pneumoniae και τους α-αιμολυτικούς στρεπτόκοκκους, είναι ευαίσθητοι στην πενικιλλίνη και σε όλες τις β-λακτάμες. Οι μακρολίδες αποτελούν εναλλακτική θεραπεία σε λοιμώξεις από β-αιμολυτικούς στρεπτόκοκκους σε περίπτωση αλλεργίας στην πενικιλλίνη. Ο ρόλος τους στην θεραπεία είναι σημαντικός, μια και ύποπτη ή επιβεβαιωμένη αλλεργία στην πενικιλλίνη αναφέρεται σε περισσότερους από 10% των ασθενών. 21 Βέβαια έχει αναφερθεί αντοχή στις μακρολίδες η οποία οφείλεται σε δύο μηχανισμούς: τροποποίηση του στόχου δράσης. Σύμφωνα με αυτό το μηχανισμό, η μεθυλίωση της περιοχής σύνδεσης των μακρολίδων στο 23S τμήμα της 50S υπομονάδας του rrna από μεθυλάσες, που κωδικοποιούνται από erm γονίδια, οδηγεί σε αντοχή σε μακρολίδες, λινκοσαμίδες και στρεπτογραμίνη Β (MLSB φαινότυπος). Τα γονίδια, η ύπαρξη των οποίων συνδέεται με τον MLSB φαινότυπο είναι τα erm(b) και erm(tr) [υποτάξη του erm(a)]. Η έκφραση των γονιδίων μπορεί να είναι επαγώγιμη ή ιδιοσυστασιακή. o Στην περίπτωση της επαγώγιμης αντοχής [inducible MLSB (imlsb) φαινότυπος), ο μικροοργανισμός παράγει ανενεργό mrna, το οποίο δεν μπορεί να μετατρέψει την υπεύθυνη για την τροποποίηση του στόχου μεθυλάση χωρίς την παρουσία επαγωγέα (ερυθρομυκίνη και γενικά 14-15μελείς μακρολίδες). Φαινοτυπικά, τα στελέχη παρουσιάζουν in vitro αντοχή στις μακρολίδες (erythromycin) και ευαισθησία στις λινκοσαμίδες (clindamycin). 21 Η επαγώγιμη τύπου αντοχή (δηλ. erythromycin αντοχή και clindamycin ευαισθησία ή ενδιάμεση αντοχή) ελέγχεται με το D-test [τοποθέτηση δίσκων erythromycin 15μg και clindamycin 2μg σε απόσταση 12 mm, σε Mueller Hinton άγαρ με 5% αίμα προβάτου (η τοποθέτηση των δίσκων δεν πρέπει να γίνεται με διανεμητή δίσκων αντιβιοτικών)]. Δοκιμασία D-test θετική (ευθυγράμμιση της ζώνης αναστολής της clindamycin μεταξύ των δύο δίσκων) αναδεικνύει τον imlsb φαινότυπο (συνδέεται κυρίως με ύπαρξη ermτr γονιδίου). o Στελέχη με ιδιοσυστασιακού τύπου αντοχή παρουσιάζουν αντοχή σε μακρολίδες (erythromycin) και λινκοσαμίδες (clindamycin), χωρίς την παρουσία επαγωγέα [constant MLSB (cmlsb) φαινότυπος, ύπαρξη erm(b) γονιδίου]. Στη δοκιμασία D-test, η ζώνη αναστολής γύρω από την clindamycin είναι < 15mm. Σε θετικό D-test, το στέλεχος δίνεται ως clindamycin ανθεκτικό. Στην απάντηση πρέπει να αναφέρεται ότι πρόκειται για επαγώγιμη αντοχή στη clindamycin και, επομένως, το αντιβιοτικό μπορεί σε ορισμένους ασθενείς να είναι αναποτελεσματικό. Σε αρνητικό D-test, το αποτέλεσμα για την clindamycin δίνεται ως έχει (ευαισθησία ή ενδιάμεση ευαισθησία). 22 Μηχανισμός αντλίας. Η παρουσία αντλίας κωδικοποιείται από το mef γονίδιο και η αντοχή αφορά 14- και 15μελείς μακρολίδες. Πρόκειται για τον Μ φαινότυπο, παρόμοιος με τον imlsb φαινότυπο, που χαρακτηρίζεται από αντοχή στην erythromycin (ζώνη αναστολής < 20mm). 21 (εικόνα 2). 3. Συζήτηση Συμπεράσματα Η φαρυγγίτιδα είναι μια πολύ συχνή λοιμώδης νόσος, ιδίως στις ηλικίες 5 έως 15 ετών. Παρότι η νόσηση από S. pyogenes, που αποτελεί το πιο συχνό βακτηριακό 43

8 Ε. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, Σ. ΔΑΜΙΑΝΙΔΟΥ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ Erythromycin S Erythromycin I/R Clindamycin S Clindamycin I/R Clindamycin S Clindamycin S D-test (+) D-test (-) Φαινότυπος Ευαίσθητος Επαγώγιμος Επαγώγιμος Μ ή MLS B Ιδιοσυστασιακός MLS B Γονότυπος Κανένας erm erm mef(a) Κλινική Όχι χορήγηση Όχι χορήγηση Όχι χορήγηση εφαρμογή μακρολίδης, μακρολίδης, 14- &15μελών clindamycin clindamycin μακρολιδών Εικόνα 2 Ανίχνευση αντοχής στρεπτόκοκκων σε μακρολίδες και λινκοσαμίδες. Ο χαρακτηρισμός των φαινοτύπων αντοχής γίνεται με βάση τη δοκιμασία ευαισθησίας σε erythromycin και clindamycin (I/R: μέτρια ευαισθησία/αντοχή, S: ευαισθησία) (Προσαρμογή από Leclercq 2002) 44 αίτιο φαρυγγίτιδας, είναι κατά κανόνα βαρύτερη σε σχέση με την αντίστοιχη ιογενή, η διαφορική τους διάγνωση δεν είναι ασφαλής με βάση μόνο την κλινική εικόνα. Εντούτοις, είναι απαραίτητη για τη σωστή αντιμετώπιση και την αποφυγή των δυνητικών επιπλοκών της νόσου, χωρίς να γίνεται ταυτόχρονα καταχρηση αντιμικροβιακών φαρμάκων (αντιμικροβιακή θεραπεία απαιτείται μόνο σε ασθενείς με αποδεδειγμένη φαρυγγίτιδα λόγω βακτηριακού παράγοντα). Η συνεκτίμηση των επιδημιολογικών παραμέτρων, όπως ηλικία ασθενούς, εποχή του έτους, επιδημική ή μη μορφή της νόσου και οι συνοσηρότητες, δε συμβάλλει στην αιτιολογική διάγνωση της λοίμωξης. Επομένως, η συμβολή του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου είναι σημαντική ως προς την καθοδήγηση της θεραπευτικής απόφασης. 14,15,23 Μικροοργανισμοί εξάλλου της φυσιολογικής χλωρίδας, όπως S. aureus, S. pneumoniae και H. influenzae, δεν πρέπει να αναφέρονται στην απάντηση καλλιέργειας ρουτίνας φαρυγγικού επιχρίσματος για να αποφεύγεται έτσι η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών. 15,16 Διάφορες εργαστηριακές μέθοδοι, όπως είναι η καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος, η ταχεία ανίχνευση του αντιγόνου του S. pyogenes, καθώς και μοριακές μέθοδοι, έχουν χρησιμοποιηθεί για την αιτιολογική διάγνωση της λοίμωξης. Η ταχεία ανίχνευση του αντιγόνου του S. pyogenes χρησιμοποιείται ευρέως από τη δεκαετία του 1980 για την αξιολόγηση των ασθενών με φαρυγγίτιδα και αυτό VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014 γιατί το επίχρισμα μπορεί να ληφθεί στα εξωτερικά ιατρεία, στην κλινική ή στο ιατρείο πρωτοβάθμιας περίθαλψης, με το αποτέλεσμα να είναι διαθέσιμο μέσα σε λίγα λεπτά της ώρας. 16 Στους ασθενείς που έχουν θετική δοκιμασία χορηγείται άμεσα αντιμικροβιακή αγωγή. Στα παιδιά συνεχίζεται η διερεύνηση και επί αρνητικού αποτελέσματος, με καλλιέργεια του φαρυγγικού επιχρίσματος. Στους ενήλικες εθεωρείτο ότι επί αρνητικού αποτελέσματος του strep-test δεν έπρεπε να ακολουθήσει καλλιέργεια του φαρυγγικού επιχρίσματος λόγω υψηλής αρνητικής προγνωστικής αξίας της τεχνικής, όμως οι νέες οδηγίες προτείνουν, ανάλογα με την κρίση του κλινικού γιατρού, επιβεβαίωση του αρνητικού αποτελέσματος με καλλιέργεια, έτσι ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη ευαισθησία στη διάγνωση του S. pyogenes. 16 Η χρήση των ταχέων δοκιμασιών για τη διάγνωση της φαρυγγίτιδας από S. pyogenes, χωρίς να ακολουθήσει καλλιέργεια, έχει σαν μειονέκτημα ότι δεν απομονώνεται το στέλεχος για έλεγχο ευαισθησίας. Οι β-αιμολυτικοί στρεπτόκοκκοι, παρά την ευρεία και επί μακρόν, για σχεδόν 50 χρόνια, χορήγηση της πενικιλλίνης, είναι ευαίσθητοι σε αυτήν και σε όλες τις β-λακτάμες, ενώ μεμονωμένες αναφορές πενικιλλίνης - ανθεκτικών στελεχών δεν έχουν επιβεβαιωθεί. 21 Η θεραπευτική αποτυχία της πενικιλλίνης σε περιπτώσεις φαρυγγοαμυγδαλίτιδας από S. pyogenes οφείλεται σε άλλους λόγους. Αυτοί είναι: α) η μη σωστή λήψη του αντιβιοτικού, β) η παρουσία βακτηρίων στη χλωρίδα

9 ΤΟ ΦΑΡΥΓΓΙΚΟ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΚΙΚΗ ΦΑΡΥΓΓΙΤΙΔΑ που παράγουν β-λακταμάσες, με αποτέλεσμα την «προστασία» του S. pyogenes από το αντιβιοτικό, γ) η απουσία μικροοργανισμών της χλωρίδας, που, μέσω βακτηριοσινών που παράγουν ή ανταγωνισμού για τις θρεπτικές ουσίες, βοηθούν στην αναστολή ανάπτυξης και πολλαπλασιασμού του, δ) η συνύπαρξη και συνεργική του δράση με άλλα παθογόνα, όπως κυρίως με τη Moraxella catarrhalis, και ε) η ικανότητά του να εισέρχεται εντός των κυττάρων, πράγμα που δεν μπορούν οι β-λακτάμες. 21 Τα τελευταία χρόνια, όμως, αναφέρεται αυξημένη αντοχή του S. pyogenes στις μακρολίδες, που αποτελούν εναλλακτική θεραπεία σε περίπτωση αλλεργίας στην πενικιλλίνη σε στελέχη που απομονώνονται στη Β. Αμερική και στην Ευρώπη. 15 Τα ποσοστά κυμαίνονται από < 10% έως 20%, γεγονός που αντανακλά τη διαφορετική χρήση της συγκεκριμένης ομάδας αντιβιοτικών, και επομένως είναι απαραίτητος ο έλεγχος επαγώγιμης ή μη αντοχής με την εφαρμογή του D-test Φαρυγγίτιδα μπορεί να προκληθεί και από άλλα βακτηριακά αίτια, εκτός του S. pyogenes. Οι στρεπτόκοκκοι των ομάδων C και G έχουν ενοχοποιηθεί για φαρυγγίτιδα, καθώς και για σπάνιες περιπτώσεις μεταστρεπτοκοκκικής σπειραματονεφρίτιδας. 16 Το A. haemolyticum προκαλεί επίσης σπανίως επιμένουσα φαρυγγίτιδα σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες. 16,28 Το Fusobacterium necrophorum είναι ένας αναερόβιος μικροοργανισμός που αναφέρεται στα αίτια της οξείας φαρυγγίτιδας. Επί κλινικής υποψίας, πρέπει να ενημερωθεί το Εργαστήριο, ώστε να αναζητηθεί ο μικροοργανισμός στο αναερόβιο τρυβλίο. Προκαλεί σοβαρή κλινική εικόνα με επίμονη κυνάγχη και περιαμυγδαλικό απόστημα. Χωρίς έγκαιρη θεραπεία, μπορεί να προκαλέσει βακτηριαιμία, καθώς και την απειλητική για την ζωή νόσο Lemierre. 29,30 Τέλος, σπάνια μικροβιακά αίτια όπως Corynebacterium diphtheria και Neisseria gonorrhoeae (και ακόμα σπανιότερα Yersinia enterocolitica, Y. pestis και Francisella tularensis) πρέπει να αναζητηθούν μόνο σε κλινική υποψία, αποτέλεσμα της προσεκτικής λήψης ιστορικού και της κλινικής εξέτασης του θεράποντος ιατρού, ο οποίος οφείλει να μεταφέρει τις σχετικές πληροφορίες στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο. 16,31 Τέλος, αμφίβολη είναι η αιτιοπαθογόνος σχέση άτυπων μικροοργανισμών, όπως Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia psittaci, Chlamydophila pneumoniae, που εντοπίζονται ενίοτε σε ασθενείς με οξεία φαρυγγίτιδα, με πιθανότερη εκδοχή την απλή συνύπαρξη με τον υπεύθυνο μικροοργανισμό. 15,16 Σε περίπτωση που τεθεί διάγνωση ιογενούς φαρυγγίτιδας, δεν απαιτείται κατά κανόνα η ακριβής αιτιολογική διάγνωση του υπεύθυνου αιτίου, αφού αυτό δεν προσθέτει στη θεραπευτική αντιμετώπιση. Ειδική αναζήτηση του παθογόνου ιού γίνεται μόνο σε υποψία σοβαρών και συστηματικών ιογενών λοιμώξεων, όπως Herpes Simplex virus (HSV), Human Immunodeficiency virus (HIV) και Epstein-Barr virus (EBV) (πίνακας 2). 16 Συμπερασματικά, αν και η διάγνωση στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας φαίνεται εύκολη, εντούτοις υπάρχουν σημεία που πρέπει κανείς να προσέξει, τόσο στην καλλιέργεια, όσο και στις νεότερες τεχνικές, ώστε το αποτέλεσμα να είναι αξιόπιστο. Μελλοντικά πεδία έρευνας και μελέτης αποτελούν: 1) η βελτίωση των γρήγορων δοκιμασιών άμεσης ανίχνευσης του S. pyogenes ομάδας Α, 2) η ανάπτυξη απλούστερων θεραπευτικών σχημάτων, μικρότερης διάρκειας και 3) η δημιουργία ενός αποτελεσματικού και ασφαλούς εμβολίου. 45 Summary Etiological diagnosis of streptococcal pharyngitis based on throat swab E. Kalogeropoulou 1, S. Damianidou 1, G. Vrioni 2 1 Department of Clinical Microbiology, General University Hospital Attikon, Haidari, Attiki, Greece 2 Department of Microbiology, Medical School, University of Athens, Athens, Greece Sore throat is a common reason for consulting pediatricians and primary-care physicians. Most cases are of viral origin. Streptococcus pyogenes (Group A Streptococcus, GAS) is the most frequent

10 Ε. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, Σ. ΔΑΜΙΑΝΙΔΟΥ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ etiology of bacterial pharyngitis, and may cause more than 30% of pharyngitis cases in paediatric patients and 5 10% of sore throats among adults. Culture remains the microbiological reference method for detection of S. pyogenes. A definitive diagnosis is based on the results of a throat culture. Unfortunately, accurate diagnosis is difficult because (1) the majority of sore throats are viral in origin, (2) culture-based identification requires hours, and (3) up to 15% of children are asymptomatic throat carriers of S. pyogenes. Other methods, like Rapid Antigen Detection Tests (RADT) and Direct Nucleic Acid Amplification Tests (NAATs), may aid in the etiological diagnosis of streptococcal pharyngitis. RADTs are only screening tests for group A Streptococcus throat infections. In pediatric patients, if the direct antigen test is negative, and if this specific direct antigen test is known to have a sensitivity of <80%, a second throat swab should be examined by a more sensitive direct NAAT or by culture as a means of arbitrating possible false negative direct antigen test results. A convenient means of facilitating this two-step algorithm of testing for S. pyogenes in pediatric patients is to collect a dual swab initially, recognizing that the second swab will be discarded if the direct antigen test is positive. Although this is generally not necessary for negative test results in adults, new guidelines suggest that either conventional culture or confirmation of negative rapid antigen test results by culture should be used to achieve maximal sensitivity for diagnosis of S. pyogenes pharyngitis in adults. NAATs for S. pyogenes are more sensitive than direct antigen tests and, as a result, negative direct NAAT results do not have to be arbitrated by a secondary test. Culture is necessary for susceptibility testing. Even thought penicillin remains the drug of choice with no reporting of resistance in S. pyogenes isolates, macrolide resistance rates have been increasing in Europe as well as in North America. Key words acute pharyngitis, throat swab, laboratory diagnosis 46 Βιβλιογραφία 1. Bisno AL, Gerber MA, Gwaltney JM Jr, Kaplan EL, Schwartz RH; Practice Guidelines for the Diagnosis and Management of Group A Streptococcal Pharyngitis Clin Infect Dis. 2002, 35 : Sidell D, Shapiro NL. Acute tonsillitis. Infect Disord Drug Targets 2012, 12 : Fox WJ, Cohen MD, et al. Rerformance of rapid streptococcal antigen testing varies by personnel. J Clin.Microbiol 2006, 44 : Henningham A, Barnett TC, Maamary PG, Walker MJ. Pathogenesis of group A streptococcal infections. Discov Med 2012; 13: Fox WJ, Mario J, Marcon JM, Bonsu KB. Diagnosis of Streptococcal Pharyngitis by Detection of Streptococcus pyogenes in Posterior Pharyngeal versus Oral Cavity Specimens J Clin Microbiol 2006, 44: Goldfarb DM, Slinger R, Tam RK, Barrowman N, Chan F. Assessment of flocked swabs for use in identification of streptococcal pharyngitis. J Clin Microbiol 2009; 47: Tan TY, Ng LS, Sim DM, Cheng Y, Min MO Evaluation of bacterial recovery and viability from three different swab transport systems. Pathology. 2014; 46: Isenberg HD. Aerobic bacteriology Clinical Microbiology Procedures Handbook, 2nd edition, ASM press, 2004, section Koneman s Color Atlas and Textbook of Diagnostic Microbiology 6th Edition 2006, Chapter 13, pp VOL. 59 ISSUE 3, July-September 2014

11 ΤΟ ΦΑΡΥΓΓΙΚΟ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΣΤΡΕΠΤΟΚΟΚΚΙΚΗ ΦΑΡΥΓΓΙΤΙΔΑ 10. Rafferty ER, Jackson SC, Hooper DO. Multiforme eruption associated with an Arcanobacterium haemolyticum infection. AMSRJ 2014;1: Pérez-Trallero E, Montes M, Orden B, Tamayo E, Garcia-Arenzana JM, Marimon JM. Phenotypic and genotypic characterization of Streptococcus pyogenes isolates displaying the MLSB phenotype of macrolide resistance in Spain, 1999 to Antimicrob Agents Chemother, 2007; 51: Pires R, Rolo D, Mato R, Feio de Almeida J, Johansson C, Henriques-Normark B, et.al. Resistance to bacitracin in Streptococcus pyogenes from oropharyngeal colonization and noninvasive infections in Portugalwas caused by two clones of distinct virulence genotypes, FEMS Microbiol Lett 2009; 296: Gerber MA, Shulman ST. Rapid diagnosis of pharyngitis caused by group A streptococci, Clin Microbiol Rev 2004;17: Bourbeau PP. Role of the microbiology laboratory in diagnosis and management of Pharyngitis. J Clin Microbiol 2003; 41: Shulman ST, Bisno AL, Clegg HW, Gerber MA, Kaplan EL, Lee G, Martin JM, Van Beneden C. Clinical Practice Guideline for the Diagnosis and Management of Group A Streptococcal Pharyngitis: 2012 Update by the Infectious Diseases Society of America. Clinical Infectious Diseases 2012;55: Baron EJ, Miller JM, Weinstein MP,et.al. A Guide to Utilization of the Microbiology Laboratory for Diagnosis of Infectious Diseases:2013 Recommendations by the Infectious Diseases Society of America (IDSA) and the American Society for Microbiology (ASM)a. Clinical Infectious Diseases 2013;57: e Slinger R, Goldfarb D, Rajakumar D, Moldovan I, Barrowman N, Tam R, Chan F: Rapid PCR detection of group A streptococcus from flocked throat swabs: a retrospective clinical study. Ann Clin Microbiol Antimicrob 2011; 10: Uhl JR, Adamson SC, Vetter EA, Schleck CD, Harmsen WS, Iverson LK, Santrach PJ, Henry NK, Cockerill FR: Comparison of LightCycler PCR, rapid antigen immunoassay, and culture for detection of group A streptococci from throat swabs. J Clin Microbiol 2003; 41:m Dunne EM, Marshall JL, Baker CA, Manning J, Gonis G, Danchin MH, et al. Detection of group a streptococcal pharyngitis by quantitative PCR.BMC Infect Dis. 2013;13: Johnson DR, Kurlan R, Leckman J, Kaplan EL. The human immune response to streptococcal extracellular antigens: clinical, diagnostic, and potential pathogenetic implications. Clin Infect Dis 2010; 50: Spellerberg B, Brandt C. Streptococcus. In: Manual of Clinical Microbiology, 10th ed., ASM Press, 2011, pp Clinical and Laboratory Standard Institute. Performance standards for antimicrobial susceptibility testing. 24th Informational Supplement M100-S24, Cooper RJ, Hoffman JR, Bartlett JG, et al. Principles of appropriate antibiotic use for acute pharyngitis in adults: background. Ann Intern Med 2001; 134: XVII Lancefield, International Symposium on Streptococci & Streptococcal diseases, Greece, 2008, abstract book pp 15, 51, 159, Jasir A, Schalén C, Strep-ERUO study group. Strep- EURO: progress in analysis and research into severe streptococcal disease in Europe, Euro Surveill. 2005; 10: pii=2635. Available online: 26. Stathi A, Papaparaskevas J, Zachariadou L, Pangalis A, Legakis NJ, Tseleni- Kotsovili A, Tassios PT for the Hellenic Strep-EURO Study Group. Prevalence of emm types 1 and 12 from invasive Streptococcus pyogenes disease in Greece results of enhanced surveillance. Clin Microb Infect 2008;14: Syrogiannopoulos GA, Grivea IN, Al-Lahham A, Panagiotou M, Tsantouli AG, Michoula Ralf René Reinert AN, van der Linden M. Seven-year surveillance of emm types of pediatric Group A streptococcal pharyngitis isolates in Western Greece PLoS One. 2013; 8:e Cummings L.A, Wu WK, Larson AM, Gavin SE, Fine JS, Coyle MB. Effects of media, atmosphere, and incubation time on colonial morphology of Arcanobacterium haemolyticum. J Clin Microbiol 1993; 31: Aliyu SH, Marriott RK, Curran MD, Parmar S, Bentley N, Brown NM, et al. Real-time PCR investigation into the importance of Fusobacterium necrophorum as a cause of acute pharyngitis in general practice. J Med Microbiol 2004; 53: Price SL, Hardy S, Gale P, Basten GP. Prevalence of Fusobacterium necrophorum in persistent sore throat samples. Br J Biomed Sci 2011; 68: Bisno AL. Acute pharyngitis: etiology and diagnosis. Pediatrics. 1996; 97:

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ανωτέρου αναπνευστι κού. Δήμητρα Καββαθά Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ ΔΠΠΚ

Λοιμώξεις ανωτέρου αναπνευστι κού. Δήμητρα Καββαθά Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ ΔΠΠΚ Λοιμώξεις ανωτέρου αναπνευστι κού Δήμητρα Καββαθά Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ ΔΠΠΚ Τα πιο συνηθισμένα και γνωστά Ενήλικες : 2-4 επεισόδια τον χρόνο Παιδιά : 6-10 επεισόδια τον χρόνο Τι δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Πολυξένη Πρατσίδου-Γκέρτση Πανεπιστημιακός Υπότροφος ΑΠΘ στην Παιδιατρική Ρευματολογία Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Ανώτερου Αναπνευστικού

Λοιμώξεις Ανώτερου Αναπνευστικού Λοιμώξεις Ανώτερου Αναπνευστικού ΓΕΩΡΓΙΟΣ Λ. ΠΕΤΡΙΚΚΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Διευθυντής Δ Παθολογικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ Aναπληρώτρια Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Διευθύντρια Εργαστηρίου Μικροβιολογίας ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ φάση της κλινικής ιατρικής Η μικροβιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασιλική Κουλουρίδα Βιοπαθολόγος Συντ. δ/ντρια, ΓΠΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Λοίμωξη του διαβητικού ποδιού (DFI) Όλες οι δερματικές βλάβες, έλκη, είναι επιμολυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ 5% ΕΡΠΗΤΟΪΟΣ 1-2 4% ΙΟΣ EPSTEIN-BARR 2%

Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ 5% ΕΡΠΗΤΟΪΟΣ 1-2 4% ΙΟΣ EPSTEIN-BARR 2% Μιχάλης Σαββίδης Παθολόγος ΟΞΕΙΑ ΦΑΡΥΓΓΟΑΜΥΓΔΑΛΙΤΙΔΑ Τα συνηθέστερα αίτια της οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας αναφέρονται στον Πίνακα. Πίνακας 1: Αίτια οξείας φαρυγγοαμυγδαλίτιδας PINΙΟΙ 20% ΚΟΡΟΝΑΪΟΙ 8% ΑΔΕΝΟΪΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Δ. Ιακωβίδης Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Νέα διαγνωστικά μέσα για τη λανθάνουσα φυματίωση Η στοχευμένη δοκιμασία δερματικής φυματινοαντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

c Key words: cultivation of blood, two-sets blood culture, detection rate of germ Vol. 18 No

c Key words: cultivation of blood, two-sets blood culture, detection rate of germ Vol. 18 No 2008 245 2 1) 1) 2) 3) 4) 1) 1) 1) 1) 1), 2) 1) 2) 3) / 4) 20 3 24 20 8 18 2001 2 2 2004 2 59.0 2002 1 2004 12 3 2 22.1 1 14.0 (CNS), Bacillus c 2 p 0.01 2 1 31.3 41.9 21.4 1 2 80 CNS 2 1 74.3 2 Key words:

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις: Ανώτερου Αναπνευστικού. Χρώση Gram

Λοιμώξεις: Ανώτερου Αναπνευστικού. Χρώση Gram Εργαστήριο Μικροβιολογίας Λοιμώξεις: Ανώτερου Αναπνευστικού. Χρώση Gram Ιωάννης Ρούτσιας, MD, PhD Επικουρος καθηγητης Μικροβιολογίας/Ανοσολογίας Αμυντικοί μηχανισμοί TORTORA FUNKE του αναπνευστικού CASE

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές Ιατρικής Μικροβιολογίας

Βασικές αρχές Ιατρικής Μικροβιολογίας Σελίδες 1 έως 5 ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Για τους φοιτητές Β εξαμήνου ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Παν/κό έτος 2011-2012 Ύλη αποτελεί η θεματολογία των μαθημάτων (αμφιθεάτρου, εργαστηρίων, φροντιστηρίων)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΛΕΟΝ ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΛΕΟΝ ΣΥΧΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΔΙΑΦΩΝΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΘΕΡΑΠΟΝΤΩΝ. Σπυρίδων Μπάρμπας SOS Ιατρός Παθολόγος

ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΛΕΟΝ ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΛΕΟΝ ΣΥΧΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΔΙΑΦΩΝΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΘΕΡΑΠΟΝΤΩΝ. Σπυρίδων Μπάρμπας SOS Ιατρός Παθολόγος ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΛΕΟΝ ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΛΕΟΝ ΣΥΧΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΔΙΑΦΩΝΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΘΕΡΑΠΟΝΤΩΝ Σπυρίδων Μπάρμπας SOS Ιατρός Παθολόγος Γιατί μας αφορά? Να μην υποδιαγνωστούν ορισμένες σπάνιες μεν αλλά σοβαρές

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ. Αγγουριδάκης Ιωάννης Ειδ. Παιδιατρικής Κλινικής

Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ. Αγγουριδάκης Ιωάννης Ειδ. Παιδιατρικής Κλινικής Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Φαρυγγοαμυγδαλίτιδα δ Αγγουριδάκης Ιωάννης Ειδ. Παιδιατρικής Κλινικής Ορισμός Πλάγιοι δεσμοί φάρυγγα Φαρυγγική Δακτύλιος του Waldeyer

Διαβάστε περισσότερα

Gram-αρνητικά αναερόβια Bacteroides Prevotella - Fusobacterium

Gram-αρνητικά αναερόβια Bacteroides Prevotella - Fusobacterium Gram-αρνητικά αναερόβια Bacteroides Prevotella - Fusobacterium Ι. Παπαπαρασκευάς, Επ. Καθηγητής ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ipapapar@med.uoa.gr Gram-αρνητικά αναερόβια παθογόνα Αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος διακρίνονται σύμφωνα με την ανατομία του, σε 3 μεγάλες κατηγορίες:

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος διακρίνονται σύμφωνα με την ανατομία του, σε 3 μεγάλες κατηγορίες: Γράφει: Νίκος Δ. Χαΐνης, Πνευμονολόγος TΑΞΙΝΟΜΗΣΗ Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος διακρίνονται σύμφωνα με την ανατομία του, σε 3 μεγάλες κατηγορίες: Λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού - Ρινίτιδα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘ. ΤΖ. ΚΟΥΡΕΑ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΥ Δρ. ΤΖΩΡΤΖΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός Μικροβιακής Αντοχής Μέθοδοs Διάχυσης με Δίσκους ( Disk Diffusion Method)

Προσδιορισμός Μικροβιακής Αντοχής Μέθοδοs Διάχυσης με Δίσκους ( Disk Diffusion Method) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ Ελένη Βαλκάνου Προσδιορισμός Μικροβιακής Αντοχής Μέθοδοs Διάχυσης με Δίσκους ( Disk Diffusion Method) Θρεπτικά υποστρώματα Θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕ ΛΟΙΜΩΔΕΙΣ

ΒΙΟΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕ ΛΟΙΜΩΔΕΙΣ ΒΙΟΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕ ΛΟΙΜΩΔΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Βασιλική Γεννηματά Αν. Καθηγήτρια Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ ΒΙΟΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚH ΕΠIΘΕΣΗ Ορισμός CDC: Σκόπιμη απελευθέρωση Iών, βακτηρίων,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 1 Μικροβιολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων», 2 Ά Χειρουργική Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων» Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005 Για ασθενείς που διερευνώνται για γρίπη των πτηνών, η έγκαιρη επιβεβαίωση µε εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής Ορισμοί Πνευμονία της κοινότητας: Λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος που αποκτήθηκε στην κοινότητα. Ενδονοσοκομειακή πνευμονία: Η

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 28 Απριλίου 2010

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 28 Απριλίου 2010 Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 28 Απριλίου 21 Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδημιολογικών δεδομένων της χώρας μας για τη γρίπη. Κατά την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ 2Α ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΔΟΣ ΕΝΟΙΚΟΥ ΧΛΩΡΙΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ Συνήθεις ένοικοι S. Viridans >50% φυσιολ. ατόµων Branhamella Corynobacteria Bacteroides

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp.

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Βιοπαθολογίας Η εφαρμογή μοριακών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 1 Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των εξειδικευομένων είναι οι: Εμμανουήλ Ροηλίδης, Καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΡΗΓΟΡΩΝ ΤΕΣΤ. C. difficile GDH / Toxin A / Toxin B

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΡΗΓΟΡΩΝ ΤΕΣΤ. C. difficile GDH / Toxin A / Toxin B ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΡΗΓΟΡΩΝ ΤΕΣΤ C. difficile GDH / Toxin A / Toxin B Πλήρες κιτ ανοσοχρωματογραφίας ενός βήματος για την ταυτόχρονη ποιοτική ανίχνευση και διαφοροποίηση των GDH / Toxin A / Toxin B του C. Difficile

Διαβάστε περισσότερα

Εβδοµαδιαία Έκθεση Επιδηµιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 9 Σεπτεµβρίου 2009

Εβδοµαδιαία Έκθεση Επιδηµιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 9 Σεπτεµβρίου 2009 Εβδοµαδιαία Έκθεση Επιδηµιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 9 Σεπτεµβρίου 2009 Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδοµαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδηµιολογικών δεδοµένων της χώρας µας για τη γρίπη. Στην Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη λοίμωξη από Helicobacter pylori στα παιδιά Διαδικασία Στόχοι whom to test Ποια test Ποιοί θεραπεύονται

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη λοίμωξη από Helicobacter pylori στα παιδιά Διαδικασία Στόχοι whom to test Ποια test Ποιοί θεραπεύονται Κατευθυντήριες οδηγίες για τη λοίμωξη από Helicobacter pylori στα παιδιά Γεώργιος Χουλιάρας, Παιδογαστρεντερολόγος 1 η Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Evidence-based Guidelines From ESPGHAN and

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές PCR και υβριδισμού. Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών ipapapar@med.uoa.

Αρχές PCR και υβριδισμού. Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών ipapapar@med.uoa. Αρχές PCR και υβριδισμού Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών ipapapar@med.uoa.gr Ιστορικά στοιχεία Πρώτη αναφορά in vitro ενζυματικής αντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων Δοκιμασίες κοπράνων Γιώργος Χουλιάρας, Παιδογαστρεντερολόγος, Πανεπιστημιακός Υπότροφος, Υπεύθυνος Ενδοσκοπήσεων & Ιατρείου Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Nοσημάτων του Εντέρου Μονάδα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων

Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων Αγγελική Πανταζάτου Επιμελήτρια Β ΕΣΥ Μικροβιολογικό Εργαστήριο, ΓΝΑ Λαϊκό Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων Είναι κλινικά σημαντική η ταυτοποίηση σε

Διαβάστε περισσότερα

ASTO-CRP- STREPTOCOCCUS-RF ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

ASTO-CRP- STREPTOCOCCUS-RF ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ASTO-CRP- STREPTOCOCCUS-RF ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ Streptococcus pyogenes (πυογόνος στρεπτόκοκκος) Α. Μορφολογία-Ταξινόμηση Gram-θετικός κόκκος (0,6-1,0 μm διάμετρο)

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Προτάσεις για όρια Ευαισθησίας στις Καρμπαπενέμες. Θεραπευτικές Οδηγίες Πρόταση Απόφαση: Με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ρευματικού Πυρετού - Διάγνωση και Θεραπεία της οξείας στρεπτοκοκκικής φαρυγγοαμυγδαλίτιδας

Πρόληψη Ρευματικού Πυρετού - Διάγνωση και Θεραπεία της οξείας στρεπτοκοκκικής φαρυγγοαμυγδαλίτιδας 64 ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Πρόληψη Ρευματικού Πυρετού - Διάγνωση και Θεραπεία της οξείας στρεπτοκοκκικής φαρυγγοαμυγδαλίτιδας Επιμέλεια: Κ. Παπαδοπούλου-Λεγμπέλου, Κ. Χιονά. Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές φαρμακοκινητικής φαρμακοδυναμικής

Εφαρμογές φαρμακοκινητικής φαρμακοδυναμικής Φαρμακοκινητική Φαρμακοδυναμική Αντιμικροβιακών Εφαρμογές φαρμακοκινητικής φαρμακοδυναμικής Διαμαντής Πλαχούρας Λέκτορας Παθολογίας Λοιμώξεων Δ Παθολογική Κλινική Φαρμακοκινητική Δείκτες PK/PD Concentration

Διαβάστε περισσότερα

Είδος μικροοργανισμού και αληθής βακτηριαιμία

Είδος μικροοργανισμού και αληθής βακτηριαιμία Είδος μικροοργανισμού και αληθής βακτηριαιμία Η βακτηριαιμία είναι αληθής (>90% των περιπτώσεων) όταν το βακτήριο που απομονώνεται είναι: S. aureus S. pneumoniae S. pyogenes S. agalactiae Listeria monocytogenes

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 21 Οκτωβρίου 2009

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 21 Οκτωβρίου 2009 Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 21 Οκτωβρίου 29 Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδημιολογικών δεδομένων της χώρας μας για τη γρίπη. Κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο Δεκέμβριος 2014 Επιδημιολογία Η πνευμονία είναι η έκτη κατά σειρά αιτία θανάτου Επίπτωση: 500-1000 περιπτώσεις /100.000 Στη χώρα μας υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή και βασικός χειρισµός του οπτικού µικροσκοπίου.

Περιγραφή και βασικός χειρισµός του οπτικού µικροσκοπίου. Περιγραφή και βασικός χειρισµός του οπτικού µικροσκοπίου. Κατά τη µικροσκοπική παρατήρηση η θέση του οργάνου πρέπει να παραµένει σταθερή. Πατήστε το διακόπτη λειτουργίας του µικροσκοπίου και ρυθµίστε την

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Το παράδειγμα της Μηνιγγίτιδας Πλώτας Παναγιώτης Ιατρός Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Μηνιγγίτιδα: είναι η φλεγμονή των μηνίγγων του εγκεφάλου που

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Οξεία μονοαρθρίτιδα 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Δαούσης Δημήτρης Επίκουρος καθηγητής Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Γενικώς η ρευματολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί μηχανισμοί αντοχής βακτηρίων στα αντιβιοτικά

Γενικοί μηχανισμοί αντοχής βακτηρίων στα αντιβιοτικά Γενικοί μηχανισμοί αντοχής βακτηρίων στα αντιβιοτικά Αλκιβιάδης Βατόπουλος Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας 1 Μικροβιακή Αντοχή Βασικοί ορισμοί Δραστικότητα αντιβιοτικού Αντοχή Μικροοργανισμού Μικροβιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (ΜΕΝΝ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Μ. Αναγνωστάκου 2, Π. Ευσταθίου 3, Ε. Κουσκούνη 1, Χ. Πετροπούλου 2, Κ. Καραγιώργου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ Π Φλεβάρη Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα Φυσιολογική βάση DIAGNOSTIC YIELD OF VARIOUS TESTS IN 308 PATIENTS WITH A FINAL DIAGNOSIS ACCORDING TO ESC

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΥΘΥΝΗ Δρ. ΤΖΩΡΤΖΙΝΑ ΤΖΑΝΑΚΑΚΗ 1 από 11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων

Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων βακτηρίων Αγγελική Πανταζάτου Επιμελήτρια Α ΕΣΥ Μικροβιολογικό Εργαστήριο, ΓΝΑ Λαϊκό Ταυτοποίηση Gram-αρνητικών αναεροβίων Είναι εφικτή η ταυτοποίηση σε επίπεδο είδους;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Ο ρόλος του ιατρικού εργαστηρίου στην ομάδα υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας

Κεφάλαιο 11 Ο ρόλος του ιατρικού εργαστηρίου στην ομάδα υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Κεφάλαιο 11 Ο ρόλος του ιατρικού εργαστηρίου στην ομάδα υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Α. Κριεμπάρδης Στόχοι κεφαλαίου Μετά τη μελέτη του παρόντος κεφαλαίου, ο αναγνώστης θα είναι σε θέση να

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Ανώτερου Αναπνευστικού. Ελένη Γιαμαρέλλου

Λοιμώξεις Ανώτερου Αναπνευστικού. Ελένη Γιαμαρέλλου Λοιμώξεις Ανώτερου Αναπνευστικού Ελένη Γιαμαρέλλου 1 η περίπτωση Ασθενής 20 ετών. Στις 20.3.2014 εμφανίζει πυρετό 38,5 C και δυσκαταποσία. Στη φυσική εξέταση ανευρίσκονται 4 πρόσθιοι τραχηλικοί λεμφαδένες

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Θεραπεία Στόχοι : Περιορισμός της οξείας λοίμωξης Πρόληψη άμεσων επιπλοκών

Διαβάστε περισσότερα

BD Chocolate Agar with IsoVitaleX and Bacitracin BD Brain Heart Infusion Agar with 5% Horse Blood and Bacitracin

BD Chocolate Agar with IsoVitaleX and Bacitracin BD Brain Heart Infusion Agar with 5% Horse Blood and Bacitracin PA-254046.06-1 - Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΤΟΙΜΑ ΠΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΥΛΙΚΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΤΡΥΒΛΙΑ PA-254046.06 Αναθ.: Dec 2013 BD Chocolate Agar with IsoVitaleX and Bacitracin BD Brain Heart Infusion Agar with 5% Horse

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΑΜΗΛΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΑΜΗΛΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΗΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΑΜΗΛΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Α. ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΥ Β. ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ Χατζηκαμάρη Μαγδαληνή, MSc, PhD, Ε.ΔΙ.Π Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ. Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ. Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ οξεία απόφραξη του πνευμονικού αρτηριακού δικτύου Χωρίς αγωγή θνητότητα 30% > 90%

Διαβάστε περισσότερα

BD Modified CNA Agar BD Modified CNA Agar with Crystal Violet

BD Modified CNA Agar BD Modified CNA Agar with Crystal Violet ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΤΟΙΜΑ ΠΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΥΛΙΚΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΤΡΥΒΛΙΑ PA-255082.02 Αναθ.: Ιούνιος 2003 BD Modified CNA Agar BD Modified CNA Agar with Crystal Violet ΧΡΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΠΡΟΟΡΙΖONTAI Το BD Modified

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΙΖΗΜΑΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΙΖΗΜΑΤΙΝΟΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Ιζηματινο-αντίδραση ονομάζουμε την ένωση ενός διαλυτού αντιγόνου με το ομόλογο αντίσωμα του και το σχηματισμό ιζήματος. Στην πρώτη φάση γίνεται η ταχεία ένωση του αντιγόνου με το αντίσωμα

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις αναπνευστικού συστήματος

Λοιμώξεις αναπνευστικού συστήματος Λοιμώξεις αναπνευστικού συστήματος Ανώτερο αναπνευστικό Κατώτερο αναπνευστικό Άμυνα Τρίχες & βλέννη Εκκριτική IgA Μη ειδικές αντιβακτηριακές ουσίες (λυσοζύμη) Κροσσοί και βλέννη τραχείας Βήχας φτάρνισμα

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

BD Mueller Hinton Chocolate Agar

BD Mueller Hinton Chocolate Agar ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΤΟΙΜΑ ΠΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΥΛΙΚΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΤΡΥΒΛΙΑ PA-254035.05 Αναθ.: Sep 2011 ΧΡΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΠΡΟΟΡΙΖΕΤΑΙ Το χρησιμοποιείται για την απομόνωση και καλλιέργεια απαιτητικών βακτηριδίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2016 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Την περίοδο γρίπης 2015-2016 το επιδημικό κύμα της γρίπης ξεκίνησε την εβδομάδα 1/2016 (4-10 Ιανουαρίου 2016), κορυφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

οκιμασία ευαισθησίας Μηχανισμοί αντοχής Ι. Παπαπαρασκευάς, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ipapapar@med.uoa.

οκιμασία ευαισθησίας Μηχανισμοί αντοχής Ι. Παπαπαρασκευάς, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ipapapar@med.uoa. οκιμασία ευαισθησίας Μηχανισμοί αντοχής Ι. Παπαπαρασκευάς, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή ipapapar@med.uoa.gr Ερωτήματα για τον έλεγχο ευαισθησίας Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ευαισθησίας

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση Αμφιλεγόμενα ζητήματα

Φυματίωση Αμφιλεγόμενα ζητήματα Φυματίωση Αμφιλεγόμενα ζητήματα 1) Θεραπεία πολυανθεκτικής ΤΒC 2) Εμβόλιο ΒCG Διαμαντής Χλωρός Επιμελητής Πνευμονολόγος ΓΝΘ Γ. Παπανικολάου Σημαντικά αμφιλεγόμενα ζητήματα Ετήσιος κίνδυνος φυματικής λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 5/2013 (28 Ιανουαρίου - 2 Φεβρουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 5/2013 (28 Ιανουαρίου - 2 Φεβρουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 5/2013 (28 Ιανουαρίου - 2 Φεβρουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΣΚΟ. Μακρολίδες. Αζαλίδες. Στρεπτογραμίνες. Κετολίδες. Οξαζολιδινόνες

ΜΑΣΚΟ. Μακρολίδες. Αζαλίδες. Στρεπτογραμίνες. Κετολίδες. Οξαζολιδινόνες ΜΑΚΡΟΛΙΔΕΣ ΜΑΣΚΟ Μακρολίδες Αζαλίδες Στρεπτογραμίνες Κετολίδες Οξαζολιδινόνες ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΛΙΔΩΝ Macrolides 12-membered ring methymycin 14-membered ring 16-membered ring spiramycin Erythromycin A Semi-synthetic

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ Εργαστήριο Τμήμα Ιατρικών Εργαστηρίων Λάμπρου Μαρία, M.Sc., Ph.D. Βιοχημικός & Βιοτεχνολόγος ΚΛΙΝΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΛΠΙΚΟ - ΟΥΡΗΘΡΙΚΟ ΣΤΟΧΟΙ: 1. Κατανόηση φυσιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘ. ΤΖ. ΚΟΥΡΕΑ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΥ Δρ. ΤΖΩΡΤΖΙΝΑ ΤΖΑΝΑΚΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

So much time, so little to say

So much time, so little to say So much time, so little to say > 6 εκ ασθενείς επισκέπτονται τα ΤΕΠ στις ΗΠΑ για ΘΠ ~ 5% του συνόλου των περιστατικών στα ΤΕΠ Δυνητικά απειλητικές για τη ζωή καρδιαγγειακές αιτίες ΘΠ Οξέα στεφανιαία σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων

Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ 1, ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ 2, ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ 1, ΧΡΥΣΑ ΚΟΥΤΣΑΥΤΙΚΗ 1, ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΥΡΙΟΚΕΦΑΛΙΤΑΚΗΣ 1 1-Α ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Ενότητα 3: Η Απαρίθμηση του Μικροβιακού Πληθυσμού στα Τρόφιμα, 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Ευστάθιος Ζ. Πανάγου Πασχαλίτσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) Σε ασθενείς που διερευνώνται για γρίπη

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει;

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Φαρυγγικός λεμφικός ιστός: Φαρυγγική και Παρίσθμιες Αμυγδαλές Φαρυγγική A. Καδίτης Ειδική Μονάδα Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Εργαστήριο Διαταραχών Αναπνοής στον

Διαβάστε περισσότερα

2 Ταινίες μέτρησης σακχάρου στο αίμα σε σακχαρόμετρο (ΣΕ ΚΟΥΤΙΑ) ΤΑΙΝΙΕΣ

2 Ταινίες μέτρησης σακχάρου στο αίμα σε σακχαρόμετρο (ΣΕ ΚΟΥΤΙΑ) ΤΑΙΝΙΕΣ 1 ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΕΙΔΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ 1 Ταινίες μακροσκοπικής εξέτασης ούρων 9-10 παραμέτρων με παραχώρηση συνοδού εξοπλισμού. Να μετρώνται τουλάχιστον ph, Ειδικό βάρος, Αιμοσφαιρίνη,

Διαβάστε περισσότερα

DIAGNOSTIK NORD. STR-A-K-20 Test of Group A Streptococcal Antigen

DIAGNOSTIK NORD. STR-A-K-20 Test of Group A Streptococcal Antigen DIAGNOSTIK NORD STR-A-K-0 Test of Group A Streptococcal Antigen ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Το STR-A-K-0 (Test of Group A Streptococcal antigen) της DIAGNOSTIK NORD είναι μια γρήγορη δοκιμασία για την οπτική, ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» DNA RNA: ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ DNA RNA: Βασικά Χαρακτηριστικά Ρόλος Κεντικό Δόγμα της Βιολογίας:

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο της μελέτης

Αντικείμενο της μελέτης ΟΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΕΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΛΑΤΤΩΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΟΞΕΙΑ ΑΣΘΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Symptomatic Viral Infection is Associated with Impaired Response to Treatment in Children

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΕ ΓΛΥΚΟΠΕΠΤΙΔΙΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΕ ΓΛΥΚΟΠΕΠΤΙΔΙΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΕ ΓΛΥΚΟΠΕΠΤΙΔΙΑ Ε. Ε. Πετεινάκη Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρικού Τμήματος Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Γλυκοπεπτίδια βανκομυκίνη Streptomyces orientalis Nocardia orientalis τεικοπλανίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ

ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ Διονυσία Κουτραφούρη Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Τα αντιβιοτικά είναι φυσικά παράγωγα μικροοργανισμών και δρουν εναντίον άλλων μικροοργανισμών (αντιβιοτικά).

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εισαγωγή Τα θρεπτικά υλικά περιέχουν τις κατάλληλες ενώσεις για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών. Οι ετερότροφοι οργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα