Boηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χρήστος Α. Ιωάννου. Ειδική Επιστήµονας: Ιωάννα Αρσενοπούλου. Αθήνα, 15 Μαΐου 2013 Αριθµ. Πρωτ.: /19117/2013

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Boηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χρήστος Α. Ιωάννου. Ειδική Επιστήµονας: Ιωάννα Αρσενοπούλου. Αθήνα, 15 Μαΐου 2013 Αριθµ. Πρωτ.: 148402/19117/2013"

Transcript

1 Boηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χρήστος Α. Ιωάννου Ειδική Επιστήµονας: Ιωάννα Αρσενοπούλου Αθήνα, 15 Μαΐου 2013 Αριθµ. Πρωτ.: /19117/2013 Προς τον Υπουργό Υγείας Κύριο Ανδρέα Θ. Λυκουρέντζο ΠΟΡΙΣΜΑ Πληµµελής νοσηλεία διαβητικού παιδιού µε κατάληξη θάνατο. Ο Συνήγορος του Πολίτη στο πλαίσιο των αρµοδιοτήτων του κατά το άρθρο του Συντάγµατος και το ν.3094/2003 εξέτασε την αναφορά του κυρίου ΧΧΧΧΧΧΧ (Αρ. Φ. ΧΧΧΧΧΧΧ).και συντάσσει το παρόν πόρισµα το οποίο γνωστοποιείται, διαβιβάζεται και κοινοποιείται αρµοδίως. Ιστορικό Υπόθεσης Ο Συνήγορος του Πολίτη δέχθηκε καταγγελία από τον θείο (και κατόπιν και τον πατέρα) του οκτάχρονου ΧΧΧΧΧΧΧ που απεβίωσε στις 18/5/2011 στο Γενικό Νοσοκοµείο ΧΧΧΧΧΧΧ. Καταγγέλλεται πληµµελής ιατρική φροντίδα, η οποία κατά τους συγγενείς ήταν η µοναδική αιτία που προκάλεσε το θάνατο του ασθενή, λίγες ώρες µετά την άφιξή του στο Νοσοκοµείο. Σύµφωνα µε τους συγγενείς του θανόντος που καταθέτουν την αναφορά, τα γεγονότα διαδραµατίστηκαν ως εξής: Στις 17/5/2011, στις πµ: Ο ασθενής εισέρχεται στα επείγοντα του Νοσοκοµείου µε βαριά αναπνοή, δίψα και έντονη αδιαθεσία. Είχαν προηγηθεί έµετοι τις τελευταίες 2 µέρες. εν υπάρχει γνωστό ιστορικό καµίας ασθένειας, παρά µόνο Χατζηγιάννη Μέξη 5, Αθήνα Τηλ: Φαξ:

2 πρόσφατου εµβολίου, που ακολουθήθηκε από αδιαθεσία που επιδεινωνόταν συνεχώς µέχρι τη στιγµή της άφιξης στο Νοσοκοµείο. Κατά την είσοδο στα ΤΕΠ του Νοσοκοµείου λαµβάνεται αίµα για εξετάσεις και τοποθετείται ορός γλυκόζης στη φλέβα. Ακολουθεί ραγδαία αύξηση του σακχάρου στο αίµα. Στις πµ: ιαπιστώνεται η ύπαρξη αυξηµένου σακχάρου (Σακχαρώδης διαβήτης τύπου Ι). Αφαιρείται ο ορός γλυκόζης και αρχίζει η χορήγηση ινσουλίνης. Στις πµ: ίνεται εντολή από τον ιευθυντή της Παιδιατρικής κλινικής κύριο ΧΧΧΧΧΧΧΧ για διακοµιδή του ασθενούς στο Νοσοκοµείο Παίδων στην Αθήνα και ξεκινάνε για Αθήνα µε το παλιό ασθενοφόρο του Νοσοκοµείου και µε συνοδεία ειδικευόµενης και όχι ειδικού ιατρού. Ο ασθενής δεν είναι διασωληνωµένος και έχει επαφή µε το περιβάλλον. Παρατηρούνται δυσλειτουργίες µέσα στο ασθενοφόρο και ελλιπής παροχή οξυγόνου. Ο ασθενής ξαφνικά κάνει σπασµούς και ανακοπή. εν υπάρχουν τα απαραίτητα φάρµακα για ανάνηψη και δεν γίνεται προσπάθεια τεχνητής αναπνοής. Ξαναγυρνάνε στο νοσοκοµείο και στα ΤΕΠ γίνεται επαναφορά του ασθενή σε καρδιακό ρυθµό, χωρίς όµως να ανακτήσει τις αισθήσεις του (βρίσκεται πλέον σε κωµατώδη κατάσταση), οπότε διασωληνώνεται και ξαναµπαίνει στο καινούργιο ασθενοφόρο µε ειδικό εξοπλισµό και γιατρό αναισθησιολόγο και µεταφέρεται στην Αθήνα. Στις 18/5/2011, πµ: Στο Νοσοκοµείο Παίδων στην Αθήνα, ο ασθενής πεθαίνει εντός λίγων ωρών στην εντατική, µε αιτία θανάτου εγκεφαλικό οίδηµα. Οκτώβριος του 2011: η ιατροδικαστική έκθεση αναφέρει ως αιτία θανάτου το «εγκεφαλικό οίδηµα λόγω διαβητικής κετοξέωσης». Το επόµενο διάστηµα, οι συγγενείς του θανόντος, ενηµερώνουν τον ιοικητή του Νοσοκοµείου και ζητούν Ε Ε για να αποδοθούν ευθύνες και να αποφευχθεί παρόµοιο περιστατικό στο µέλλον. Στις αρχές εκεµβρίου του 2011 και αφού δεν έχουν πάρει απάντηση από το ιοικητή, ενηµερώνουν εγγράφως τον Υπουργό Υγείας, θέτοντας συγκεκριµένα ερωτήµατα για τις συνθήκες νοσηλείας του ασθενούς. Το έγγραφο παρελήφθη από τον ιευθυντή του Γραφείου Υπουργού, κύριο ΧΧΧΧΧΧΧ. Σε έλλειψη απάντησης τελικά, τον Ιανουάριο του 2012 κατέθεσαν έγγραφη αναφορά στο Συνήγορο του Πολίτη. Νοµικό Πλαίσιο για το δικαίωµα στην κατάλληλη περίθαλψη και την άσκηση της ιατρικής σύµφωνα µε τους ισχύοντες κανόνες της ιατρικής επιστήµης. Σύµφωνα µε τον Νόµο 2071/1992, άρθρο 47, παράγραφος 1 «Ο ασθενής έχει δικαίωµα προσεγγίσεως στις υπηρεσίες του νοσοκοµείου, τις πλέον κατάλληλες για τη φύση της ασθένειάς του». Σύµφωνα µε την παράγραφο 2 «η φροντίδα περιλαµβάνει όχι µόνο την εν γένει άσκηση της ιατρικής και της νοσηλευτικής, αλλά και τις παραϊατρικές υπηρεσίες, την κατάλληλη διαµονή, την κατάλληλη µεταχείριση και την αποτελεσµατική διοικητική και τεχνική εξυπηρέτηση». Σύµφωνα δε µε την παράγραφο 8 «Ο ασθενής έχει δικαίωµα να παρουσιάσει ή να καταθέσει αρµοδίως διαµαρτυρίες και ενστάσεις και να λάβει πλήρη γνώση των επ αυτών ενεργειών και αποτελεσµάτων». Σύµφωνα µε τον Κώδικα Ιατρικής εοντολογίας (Ν. 3418/2005), άρθρο 2 παράγραφος 1 «Η άσκηση της ιατρικής είναι λειτούργηµα που αποσκοπεί στη διατήρηση, βελτίωση και αποκατάσταση της σωµατικής, πνευµατικής και ψυχικής υγείας του ανθρώπου, καθώς και την ανακούφισή του από τον πόνο». Σύµφωνα µε την παράγραφο 3 του ιδίου άρθρου «Το 2

3 ιατρικό λειτούργηµα ασκείται σύµφωνα µε τους γενικά αποδεκτούς και ισχύοντες κανόνες της ιατρικής επιστήµης». Σύµφωνα µε το άρθρο 10, παράγραφος 1 «Η άσκηση της ιατρικής γίνεται σύµφωνα µε τους γενικά παραδεκτούς κανόνες της ιατρικής επιστήµης. Ο γιατρός έχει υποχρέωση συνεχιζόµενης δια βίου εκπαίδευσης και ενηµέρωσης σχετικά µε τις εξελίξεις της ιατρικής επιστήµης και της ειδικότητάς του». Σύµφωνα µε την παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου «Η συνεργασία στο πλαίσιο κάθε διεπιστηµονικής ή µη οµάδας πρέπει να γίνεται εποικοδοµητικά. Αν ο ιατρός ηγείται της οµάδας, προσπαθεί να εξασφαλίσει από όλα τα µέλη την ανάγκη παροχής αξιοπρεπούς και αποτελεσµατικής φροντίδας, καθώς και εκδήλωση σεβασµού στην προσωπικότητα του ασθενή». Σύµφωνα δε µε την παράγραφο 3 του ιδίου άρθρου «Ο ιατρός οφείλει να αναγνωρίζει τα όρια των επαγγελµατικών του ικανοτήτων και να συµβουλεύεται τους συναδέλφους του». Τέλος σύµφωνα µε τον Ποινικό Κώδικα άρθρο 28 «Από αµέλεια πράττει όποιος από έλλειψη προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και µπορούσε να καταβάλει είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσµα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το πρόβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όµως ότι δεν θα επερχόταν» Ενέργειες του Συνηγόρου του Πολίτη 23/1/2012: Ο Συνήγορος του Πολίτη συντάσσει και αποστέλλει έγγραφο στον ιοικητή του Νοσοκοµείου ΧΧΧΧΧΧΧ, ζητώντας ενηµέρωση για τις ενέργειές του, τα αποτελέσµατα και τα στοιχεία που πλαισιώνουν τυχόν Ε Ε που θα έπρεπε ήδη να έχει διενεργηθεί. Την ίδια µέρα αποστέλλει έγγραφο και στον ιευθυντή του Γραφείου του Υπουργού Υγείας, µε το οποίο ζητείται ενηµέρωση για τις ενέργειες στις οποίες πιθανώς έχουν προβεί, δηλαδή το κατά πόσο έχουν δώσει εντολή στις αρµόδιες υπηρεσίες για διερεύνηση της υπόθεσης. Ζητούνται επίσης όλα τα σχετικά έγγραφα. 13/3/2012: Ο Συνήγορος λαµβάνει απάντηση από το ιευθυντή του Γραφείου Υπουργού, σύµφωνα µε την οποία, από έχει δοθεί εντολή για ενέργειες προς το ΣΕΥΥΠ, την 6 η ΥΠΕ και τον ιοικητή του Νοσοκοµείου ΧΧΧΧΧΧΧ. Επίσης ενηµερώνεται ότι δόθηκε εντολή για Ε Ε από τον ιοικητή του Νοσοκοµείου ΧΧΧΧΧΧΧ, και το πόρισµα αυτής, διαβιβάστηκε στο Υπουργείο Υγείας στις Το πόρισµα όµως δεν διαβιβάζεται προς το Συνήγορο του Πολίτη µε το συγκεκριµένο έγγραφο. 14/3/2012: Η ειδική επιστήµων που χειρίζεται την υπόθεση στο Συνήγορο του Πολίτη, ζητάει από το ιευθυντή του Γραφείου του Υπουργού Υγείας (µε τηλεφωνική επικοινωνία) όλα τα σχετικά µε την Ε Ε έγγραφα. 28/3/2012: Ο ιευθυντής του Γραφείου του Υπουργού Υγείας µας κοινοποιεί το έγγραφο που προαναφέρθηκε προς τις υπηρεσίες καθώς και το έγγραφο του κυρίου ΧΧΧΧΧΧΧ µε τα ερωτήµατα προς τον Υπουργό Υγείας. Στο φάκελο της επιστολής εµπερικλείεται ατύπως και το αποτέλεσµα της Ε Ε, όπως αυτό διαβιβάστηκε από το ιοικητή της 6 ης ΥΠΕ προς το Γραφείο Υπουργού Υγείας µετά τις /7/2012: Ο Συνήγορος του Πολίτη αφού µελέτησε επισταµένως το πόρισµα της Ε Ε και αξιολόγησε αδρά τα δεδοµένα του ιατρικού φακέλου που είχε στη διάθεσή του, (όπως αυτά δόθηκαν στην οικογένεια του ασθενή από το Νοσοκοµείο ΧΧΧΧΧΧΧ), κατέληξε στην σύνταξη συγκεκριµένων κρίσιµων ερωτηµάτων σχετικά µε τις συνθήκες νοσηλείας και τη θεραπεία του 3

4 διαβητικού παιδιού και τα απέστειλε στο Νοσοκοµείο Παίδων, παρακαλώντας τον ιοικητή να αναθέσει σε ειδικούς γιατρούς την απάντηση των ερωτηµάτων αυτών. 5/9/2012: Ο ιοικητής του Νοσοκοµείου Παίδων, διαβιβάζει στον Συνήγορο την απάντηση από τον ιευθυντή της Α Παιδιατρικής Κλινικής που ασχολείται µε σχετικά νοσήµατα (Καθηγητή ΧΧΧΧΧΧΧ). Γίνεται αναφορά σε συγκεκριµένο αγγλόφωνο άρθρο-πρωτόκολλο θεραπείας της ιαβητικής Κετοξέωσης, αλλά εκ παραδροµής αυτό δεν επισυνάπτεται στο απαντητικό έγγραφο. 17/9/2012: Ο Συνήγορος του Πολίτη αποστέλλει επιστολή µε την οποία ενηµερώνεται ο κύριος ΧΧΧΧΧΧΧ για την εξέλιξη της υπόθεσης και για το ότι αναµένεται η σχετική αρθρογραφία, ώστε να µελετηθούν τα στοιχεία και να συνταχθεί πόρισµα. Οκτώβριος 2012: Λαµβάνεται το σχετικό πρωτόκολλο από το Νοσοκοµείο Παίδων. Από τη µελέτη των στοιχείων του φακέλου της αναφοράς προκύπτουν οι εξής ενέργειες και η θέση της ιοίκησης για το συγκεκριµένο περιστατικό: Κατόπιν του από αιτήµατος του ιοικητή της 6 ης ΥΠΕ, διενεργήθηκε Ε Ε στις από τον ιευθυντή της Εντατικής Μονάδας του Νοσοκοµείου ΧΧΧΧΧΧΧ, κύριο ΧΧΧΧΧΧΧ, ο οποίος εξέδωσε πόρισµα στις 17/1/2012. Σύµφωνα µε το πόρισµα της Ε Ε: 1. Η ώρα εισόδου του ασθενή στα ΤΕΠ δεν αναγράφεται πουθενά, αλλά δεν µπορεί να αµφισβητηθεί η ώρα που δηλώνουν οι γονείς, δηλαδή πµ. 2. Η εντατική ενυδάτωση (µε φυσιολογικό ορό 0,9%) του ασθενή άρχισε µετά τα αποτελέσµατα των πρώτων βιοχηµικών εξετάσεων του αίµατος, που έδειξαν διαβητική κετοξέωση, µε PH 7.06 και τιµή σακχάρου 633 mg/dl. Οι εξετάσεις αναγράφουν ώρα 7.04 πµ. Κατά τον κύριο ΧΧΧΧΧΧΧ είχε προηγηθεί εξέταση σακχάρου µε stick στα ΤΕΠ, το οποίο είχε δείξει 435 mg/dl. 3. Στις 8.30 πµ τα stick σακχάρου έδειξαν 456 mg/dl, οπότε άρχισε η χορήγηση ινσουλίνης και 15 λεπτά αργότερα έγινε αλλαγή του ορού σε ορό σακχαρούχο, κάτι το οποίο κατά τους γιατρούς της παιδιατρικής ήταν σύµφωνο µε τα διεθνή πρωτόκολλα. Ταυτόχρονα έγινε χορήγηση καλίου. 3. Στις 9.20 πµ, δύο ώρες µετά την εισαγωγή στην Παιδιατρική Κλινική, το σάκχαρο ήταν 486 και το PH 7,03. Παρόλα αυτά, θεωρήθηκε ότι το παιδί βρίσκεται σε σταθεροποιηµένη κατάσταση και ότι δεν υπήρξε κλινική επιβάρυνση της υγείας του µέσα στην τρίωρη παραµονή του στο Νοσοκοµείο, οπότε αποφασίστηκε η διακοµιδή του στο Νοσοκοµείο Παίδων της Αθήνας για να αποφευχθεί ο κίνδυνος εγκεφαλικού οιδήµατος κάτι που θα χρειαζόταν Εντατική Μονάδα Θεραπείας. 4

5 4. Για να συνοδεύσει τον ασθενή, κρίθηκε ότι θα αρκούσε ειδικευόµενη γιατρός, λόγω της εµπειρίας που είχε σε διακοµιδές. Επίσης αναφέρεται ότι εφοδιάστηκε µε τα κατάλληλα φάρµακα για τη διακοµιδή. 5. Οι θεραπευτικοί χειρισµοί ήταν οι ενδεδειγµένοι, βάσει διεθνών πρωτοκόλλων και στόχευαν στην πρόληψη του εγκεφαλικού οιδήµατος, κατά δήλωση των εµπλεκοµένων παιδιάτρων στο Νοσοκοµείο ΧΧΧΧΧΧΧ (ΧΧΧΧΧΧΧ, ΧΧΧΧΧΧΧ και ΧΧΧΧΧΧΧ). 6. Ο διενεργών την Ε Ε δηλώνει ότι δεν είναι ειδικός και δεν δύναται να κρίνει κατά πόσο αυτό αληθεύει, ή κατά πόσο οι θεραπευτικοί αυτοί χειρισµοί επιδείνωσαν τελικά την πορεία της νόσου. Επιφυλάσσεται επίσης για την ορθότητα της απόφασης να διακοµισθεί ο ασθενής στην Αθήνα την δεδοµένη χρονική στιγµή. Για αυτό ζητάει ειδικό παιδίατροδιαβητολόγο/ενδοκρινολόγο για εµπεριστατωµένη πραγµατογνωµοσύνη. 7. Η επιλογή του παλιού ασθενοφόρου και όχι της κινητής µονάδας, έγινε διότι ο ασθενής δεν ήταν αιµοδυναµικά ασταθής, ούτε διασωληνωµένος. Κρίνεται ότι ακόµα και αν είχε χρησιµοποιηθεί η κινητή µονάδα που είναι καλύτερα εξοπλισµένη, το αποτέλεσµα θα ήταν το ίδιο, διότι κατά δήλωση της συνοδού ιατρού θα έκανε ακριβώς τις ίδιες ενέργειες. 8. εν υπήρξαν προβλήµατα οξυγόνωσης κατά τις δηλώσεις της ειδικευοµένης συνοδού ιατρού κυρίας ΧΧΧΧΧΧΧ και των οδηγών των ασθενοφόρων, αλλά ο διενεργών την Ε Ε κρίνει ότι υπήρξε πρόβληµα λίγο πριν την επιστροφή στα ΤΕΠ. 9. Κρίνεται επαρκής η συνοδεία από την ειδικευόµενη, διότι µπόρεσε και διέκρινε την βαρύτητα του περιστατικού (!) και αποφάσισε να γυρίσει στα ΤΕΠ. 10. Το ασθενοφόρο ξεκίνησε µε τον ασθενή για την Αθήνα στις 9.40 πµ έχοντας PH 7,035. Ταυτόχρονα κρίθηκε σταθερός και κατάλληλος για διακοµιδή. 11. Μέσα στο ασθενοφόρο το παιδί είχε καλή οξυγόνωση (sat 99%), παρά ταύτα, η γιατρός αποφάσισε να χορηγήσει οξυγόνο, αλλά λόγω µυϊκής αδυναµίας δεν τα κατάφερε για κάποια δευτερόλεπτα. 12. Πριν επιστρέψει ο ασθενής ξανά στα ΤΕΠ, είχε ήδη εµφανίσει µυδρίαση, µείωση των καρδιακών ρυθµών αλλά όχι ασυστολία, για αυτό το λόγο δεν άρχισαν οι καρδιακές µαλάξεις και τα σχετικά φάρµακα. 13. εν αµφισβητείται ότι η κατάσταση του ασθενούς επιδεινώθηκε ραγδαία µέσα σε λεπτά από την αναχώρηση. Αυτό αποδίδεται στην υπάρχουσα µεταβολική οξέωση και στην ταχεία εγκατάσταση εγκεφαλικού οιδήµατος. Ο διενεργών την Ε Ε θεωρεί όµως ότι αυτό θα συνέβαινε ακόµα κι αν ο ασθενής δεν είχε διακοµισθεί. Επιφυλάσσεται όµως για το αν οι θεραπευτικοί χειρισµοί µέχρι το σηµείο αυτό ήταν οι ενδεδειγµένοι. Στο σηµείο αυτό ζητάει ξανά πραγµατογνωµοσύνη από ειδικό παιδίατρο διαβητολόγο/ενδοκρινολόγο. 14. Στα ΤΕΠ ο ασθενής ανέκτησε καρδιακό ρυθµό. Πιθανολογείται από τον διενεργούντα την Ε Ε ότι ο καρδιακός ρυθµός είχε χαθεί λίγο πριν την είσοδο στην πόρτα του Νοσοκοµείου. Η συνοδεύουσα γιατρός δήλωσε ότι δεν προέβη σε καρδιακές µαλάξεις διότι ήταν πολύ κοντά στο Νοσοκοµείο. 15. Τελικό συµπέρασµα της Ε Ε είναι ότι ο κύριος υπεύθυνος για την παραλαβή και διαχείριση του περιστατικού ήταν ο κύριος ΧΧΧΧΧΧΧ, ότι πρέπει να απαντηθούν τα ερωτήµατα περί της καταλληλότητας της θεραπευτικής αγωγής µέσα στο νοσοκοµείο, περί της ορθότητας της απόφασης να διακοµισθεί ο ασθενής και ότι για όλους τους υπόλοιπους εµπλεκοµένους δεν προκύπτει ευθύνη λαθών ή παραλείψεων. 5

6 Το ανωτέρω πόρισµα διαβιβάστηκε στις 17/1/2012 στον Υποδιοικητή της 6 ης Υγειονοµικής Περιφέρειας, κύριο ΧΧΧΧΧΧΧ. Στις 12/2/2012 διαβιβάζεται στο γραφείο Υφυπουργού Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, µε εµπιστευτικό έγγραφο (Αρ. Πρωτ. 14/ ). Στις 8/3/2012, επιβεβαιώθηκε από τον ιευθυντή του Γραφείου του Υπουργού ότι παρελήφθη το συγκεκριµένο πόρισµα, χωρίς να αναφέρονται όµως περαιτέρω ενέργειες εκ µέρους του Υπουργείου. Στις 28/3/2012, κοινοποιείται στο Συνήγορο του Πολίτη από το γραφείο του Υπουργού Υγείας έγγραφο µε ηµεροµηνία 20/12//2011 µε το οποίο δίνεται εντολή για ενέργειες διερεύνησης της καταγγελίας προς την 6 η ΥΠΕ, το ιοικητή του Νοσοκοµείου ΧΧΧΧΧΧΧ καθώς και το Σώµα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας. Σε τηλεφωνική επικοινωνία µε την ειδική επιστήµονα του Συνηγόρου του Πολίτη στις 26/3/2013, ο χειριστής της υπόθεσης στο ΣΕΥΥΠ, κύριος ΧΧΧΧΧΧΧ (τηλ ΧΧΧΧΧΧΧ), ανέφερε ότι το ΣΕΥΥΠ δεν έχει εκδώσει κανένα πόρισµα, λόγω της καθυστέρησης της 6 ης ΥΠΕ να ορίσει ειδικό παιδίατρο-ενδοκρινολόγο πραγµατογνώµονα, για να αποφανθεί για την καταλληλότητα της θεραπείας και της διακοµιδής. Ο κύριος ΧΧΧΧΧΧΧ δεν είχε λάβει απάντηση στα έγγραφά του προς την ΥΠΕ για το θέµα αυτό, ούτε για το αν µέχρι σήµερα έχει οριστεί ειδικός πραγµατογνώµονας. Σύµφωνα µε τα στοιχεία του ιατρικού φακέλου όπως δόθηκε στην οικογένεια: Από το Νοσοκοµείο ΧΧΧΧΧΧΧ, στο πρόχειρο χειρόγραφο σηµείωµα που επισυνάπτεται στο ιστορικό διακοµιδής και υπογράφει ο κύριος ΧΧΧΧΧΧΧ αναγράφεται ότι: Στα ΤΕΠ ο ασθενής εµφανίσθηκε µε ήπια αφυδάτωση, Dextro stick 435 mg/dl, Αρτηριακή Πίεση 127/99 mmhg, και σφύξεις 123/min. Η εντατική χορήγηση υγρών άρχισε στις 7.30 πµ. Στις 8.30πµ η γλυκόζη µε Dextro stick ήταν 496mg/dl (και όχι 456 που αναφέρει το πόρισµα της Ε Ε) και άρχισε η χορήγηση ινσουλίνης 0,1ml/kg (100 ml N/S+20 IU Actrapid). Στις 8.45πµ αναγράφεται S:(2+1) µε 7ml KCL 10% µε ρυθµό χορήγησης 170 µικροσταγόνες/min. Επίσης αναγράφεται ένδειξη Ε/Ε γλυκόζη ορού 594mg/dl. Σε επόµενο φύλλο που συµπληρώνεται µετά την ανακοπή, µεταξύ άλλων αναγράφεται ότι ο ασθενής διασωληνώθηκε στις 10.30πµ και ότι µετά από 15 λεπτά ΚΑΡΠΑ ανέκτησε τον καρδιακό του ρυθµό. Οι σηµειώσεις είναι κακογραµµένες και δεν φαίνονται καθαρά. Ωστόσο διακρίνεται η χορήγηση ατροπίνης και αδρεναλίνης. εν διακρίνεται πουθενά χορήγηση µαννιτόλης. Στο εξιτήριο αναγράφεται η τελική διάγνωση: ιαβητική Κετοξέωση και ιακοµιδή σε Νοσοκοµείο της Αθήνας και έκβαση: Στάσιµη. Στο Φύλλο Ιστορικού του Ασθενούς παρατηρούµε ότι έχουν γίνει διορθώσεις ως προς την ώρα στο κάτω µέρος της σελίδας και ως προς τον ρυθµό χορήγησης υγρών (250 ml/h). Από τα αποτελέσµατα των εξετάσεων όπως αυτές υπάρχουν µέσα το φάκελο φαίνεται ότι υπάρχει καρδιογράφηµα που αναγράφεται χειρόγραφα η ώρα 11.15πµ. Υπάρχουν βιοχηµικές εξετάσεις µε αποστολέα το ΤΕΠ-Παιδιατρικό µε τιµή γλυκόζης 594 mg/dl (δεν αναφέρεται ώρα), γενική εξέταση αίµατος (ώρα 07.04πµ) που φαίνεται αιµατοκρίτης 42,6% και λευκοκυττάρωση, βιοχηµικές εξετάσεις µε αποστολέα Παιδιατρική µε τιµή γλυκόζης 633 mg/dl και υπονατριαιµία 124 meq/l. Στις 11,06 πµ, υπάρχουν καινούργιες εξετάσεις αίµατος µε αιµατοκρίτη 36,6 %. Μετά την ανακοπή, στις 10.41πµ, το PH αίµατος ήταν 6,6, στις 11.00πµ ήταν 6,7 και στις 11.31πµ ήταν 6,5. 6

7 Επίσης υπάρχουν αρχεία από το Νοσοκοµείο Παίδων, στο οποίο διακοµίστηκε ο ασθενής όταν ήταν ήδη σε κώµα, τα οποία όµως δεν ενδιαφέρουν τα ερωτήµατα τα οποία έχουν τεθεί στην υπόθεση. Αξίζει µόνο να αναφερθεί ότι κατά την είσοδο στο Νοσοκοµείο Παίδων στις 2.30 µµ στις 17/5/2011 καταγράφεται η γλυκόζη ορού στα 373mg/dl, ότι ο ασθενής ήταν χωρίς καταστολή, µε διασωλήνωση και µηχανική υποστήριξη αναπνοής, χωρίς αντανακλαστικά, µε µυδρίαση, και ότι αµέσως τέθηκε σε καταστολή και δόθηκε υπέρτονο διάλυµα NaCl για την αντιµετώπιση του εγκεφαλικού οιδήµατος. Σε ιατρικό σηµείωµα της ιατρού του Νοσοκοµείου Παίδων κυρίας ΧΧΧΧΧΧΧ, αναφέρεται ότι στις 4.00 µµ η γλυκόζη ήταν 335, Να 139 και Κ 3,8. Γενικά αποδεκτοί και ισχύοντες κανόνες της ιατρικής επιστήµης Οι γενικοί και ισχύοντες κανόνες της ιατρικής (Νόµος 3418/2005, άρθρο 2, παρ. 3 και άρθρο 10, παρ. 1), είναι γνωστό ότι ορίζονται παγκοσµίως και επικαιροποιούνται συχνά από τις ιατρικές επιστηµονικές εταιρίες ειδικοτήτων, ειδικά στις χώρες που ηγούνται στην έρευνα στην ιατρική επιστήµη. Αυτοί οι κανόνες- οδηγίες (guidelines) βασίζονται κυρίως σε επιστηµονικά συγγράµµατα (κλινικές µελέτες, ανασκοπήσεις, µετα-αναλύσεις, κλπ), σε υψηλού κύρους ιατρικά επιστηµονικά περιοδικά. Τέτοιοι κανόνες είναι και τα ενδεδειγµένα πρωτοκόλλα θεραπείας για κάθε χρόνια ή επείγουσα νόσο. Λόγω της µεγάλης εξάπλωσης της Αγγλικής γλώσσας στην επιστήµη της ιατρικής, όλα τα ανωτέρω εκδίδονται σε αγγλόφωνα περιοδικά. Εποµένως, όλοι οι γιατροί που ασκούν ιατρική, οι οποίοι εκ του Νόµου έχουν υποχρέωση δια βίου συνεχιζόµενης εκπαίδευσης και ενηµέρωσης σχετικά µε τις εξελίξεις της ιατρικής (Νόµος 3218/2005, άρθρο 10, παρ. 1), οφείλουν εκ του Νόµου να ασκούν το λειτούργηµά τους σύµφωνα µε τους Γενικούς και Ισχύοντες Κανόνες της ιατρικής επιστήµης, εφαρµόζοντας τα πρωτόκολλα αυτά, και ειδικά στις περιπτώσεις όπου άµεσα απειλείται η ζωή του ασθενούς, όπως ήταν η περίπτωση του µικρού ΧΧΧΧΧΧΧ. Για λεπτοµερέστερη ενηµέρωση του Συνηγόρου του Πολίτη και µετά από ερώτηµα προς το Νοσοκοµείο Παίδων, υποδεικνύεται από τους ειδικούς γιατρούς του Νοσοκοµείου συγκεκριµένο πρωτόκολλο θεραπείας της ιαβητικής Κετοξέωσης που εµπεριέχεται σε ιατρικό άρθρο-βιβλιογραφική επισκόπηση του 2010, στην αγγλική γλώσσα: the management of diabetic ketoacidosis in children. Το κείµενο µελετήθηκε µε προσοχή, µεταφράστηκε από το αγγλικό κείµενο και εντοπίστηκαν τα κρίσιµα σηµεία που ενδιαφέρουν την υπόθεση, τα οποία ακολουθούν µεταφρασµένα στα ελληνικά. Σε κρίσιµα σηµεία, υποσηµειώνεται και το πρωτότυπο κείµενο. «Η θεραπεία της ιαβητικής Κετοξέωσης στα παιδιά» 1 : «.Η πιο συχνή επιπλοκή της ιαβητικής Κετοξέωσης είναι το εγκεφαλικό οίδηµα. Η ιαβητική Κετοξέωση στους πρωτοεµφανιζόµενους παιδιατρικούς διαβητικούς ασθενείς µπορεί να φθάσει το 70%. Η ιαβητική Κετοξέωση ορίζεται βιοχηµικά όταν το PH αίµατος 1 Rosenbloom AL. The management of Diabetic Ketoacidosis in Children. Review. Diabetes Ther 2010; 1(2):

8 είναι µικρότερο του 7,3 και η βαρύτητά της καθορίζεται από το βαθµό οξύτητας: ήπια (όταν το PH είναι ανάµεσα στο 7,3 και 7,2), µέτρια (PH ανάµεσα σε 7,2 και 7,1) και βαριά (PH µικρότερο από 7,1) 2. Η συχνότητα της ιαβητικής Κετοξέωσης που παρουσιάζεται στους πρωτο-εµφανιζόµενους ασθενείς µε διαβήτη, είναι αντιστρόφως ανάλογη µε το επίπεδο επαγρύπνησης που υπάρχει και διαφοροποιείται στην Ευρώπη από 11-67%. Μάλιστα δεν είναι ασυνήθιστο, αδιάγνωστοι (ως διαβητικοί) ασθενείς να επισκέπτονται είτε ιδιωτικά ιατρεία είτε τµήµατα επειγόντων σε Νοσοκοµεία, χωρίς να διαγιγνώσκονται πριν εγκατασταθεί σοβαρή ιαβητική Κετοξέωση, ακριβώς επειδή δεν ελήφθη επαρκές ιατρικό ιστορικό και δεν έγιναν οι κατάλληλες εργαστηριακές εξετάσεις 3. Η επιτυχής θεραπεία και η έγκαιρη παρέµβαση για τις επιπλοκές απαιτεί στενή παρακολούθηση και µετρήσεις σε κάρτα ασθενούς που θα πρέπει να ενηµερώνεται για όλα τα σχετικά µε την κατάσταση του ασθενούς. Η ελάχιστη καταγραφή- παρακολούθηση θα πρέπει να περιλαµβάνει τα ζωτικά σηµεία του ασθενούς και νευρολογικό έλεγχο κάθε ώρα, γλυκόζη ορού κάθε ώρα, αέρια αίµατος κάθε δύο ώρες, όπως και Νάτριο, Κάλιο, και ιονισµένο ασβέστιο, µαγνήσιο και φώσφορο κάθε 4 ώρες, βασικό µεταβολικό προφίλ στην εισαγωγή (και µετά κάθε πρωί). Ανάλογα µε την τιµή Καλίου κατά την εισαγωγή, είναι πιθανό να χρειάζεται πιο συχνή (κάθε ώρα) παρακολούθηση του καλίου και καταγραφή ηλεκτροκαρδιογραφήµατος. Επίσης χρειάζεται πιο συχνή παρακολούθηση των νευρολογικών και ζωτικών σηµείων αν υπάρχει αµφιβολία για την νευρολογική και διανοητική κατάσταση του ασθενούς 4. Αρχικά πρέπει να γίνει εξέταση αίµατος για γλυκόζη, ηλεκτρολύτες, PH, ουρία, άζωτο, κρεατινίνη, οσµωτικότητα, κετόνες, αιµοσφαιρίνη και αιµατοκρίτη. Η λευκοκυττάρωση συνδέεται µε την διαβητική κετοξέωση. Μέτρηση γλυκοζυλιωµένης αιµοσφαιρίνης πρέπει να γίνει για να δούµε τη βαρύτητα της υπεργλυκαιµίας σε πρωτοεµφανιζόµενους διαβητικούς ασθενείς. Ηλεκτροκαρδιογράφηµα είναι απαραίτητο για την διάγνωση της κατάστασης καλίου: Σε βαριά υποκαλιαιµία, υπάρχει έντονο κύµα U στην απαγωγή ΙΙ 5. 2 the most common complication of DKA is cerebral edema (CE). DKA at the time of diagnosis of pediatric diabetes can be up to 70%. DKA is biochemically defined as PH<7,3. The severity is determined by the degree of acidosis: mild (PH between 7,3 and 7,2), moderate (PH between 7,2 and 7,1 and severe (PH <7,1 and bicarbonate <5 mmol/l). 3 The frequency of new-onset diabetes presenting as DKA correlates inversely with the level of awareness and varies in Europe from 11-67%. It is not uncommon for previously undiagnosed patients to have been seen in physicians offices or emergency rooms, without adequate history and laboratory study that could have made the diagnosis before they became critically ill. 4 Successful management and early intervention for complication requires close monitoring. A flow chart should be maintained to document all relevant incidents regarding the patient s condition. Minimal monitoring frequency recommendations include vital signs and neurologic checks hourly; blood glucose hourly; venous blood gasses every 2 hours; Na, K and ionized calcium every 2 hours; magnesium and phosphorous every 4 hours; basic metabolic profile at admission and then every morning. Even more frequent measurements for K (every hour) may be indicated, along with electrocardiogram monitoring, depending on the initial K value, or more frequent neurologic and vital signs checks if there is a concern about the patient s mental status. 5 Initial venous blood sample should be tested for glucose, electrolytes, PH, urea, nitrogen, creatinine, osmolality, ketones, hemoglobin, and hematocrit. DKA is associated with leukocytosis. 8

9 Η θεραπεία πρέπει να γίνεται σε νοσηλευτικά κέντρα που έχουν την επαρκή εµπειρία και όπου τα ζωτικά σηµεία µπορούν να παρακολουθούνται ώστε να προληφθούν οι επιπλοκές. Η χορήγηση υγρών πρέπει να προηγείται της χορήγησης ινσουλίνης κατά 1-2 ώρες. Αυτές τις πρώτες 1-2 ώρες πρέπει να χορηγηθεί αρχική δόση ml/kg ορού 0,9% µε χλωριούχο νάτριο. Το κάλιο πρέπει να διορθωθεί και να χορηγηθεί γρήγορα. Η συντήρηση των υγρών πρέπει να συνεχίσει µε 0,45% φυσιολογικό ορό, και όχι µε 0,9% ορό, διότι µπορεί να καταλήξει σε υπερχλωραιµική µεταβολική οξέωση. 5% γλυκόζη θα πρέπει να προστεθεί στα ενδοφλέβια υγρά, µόνο όταν η γλυκόζη πλάσµατος πέσει στα 300 mg/dl. Κ µπορεί να δοθεί αν το Κ ορού είναι µικρότερο από 6 mmol/l 6. Ινσουλίνη πρέπει να αρχίσει να χορηγείται µετά από την αρχική αποκατάσταση του όγκου των υγρών, µέσω αντλίας (0,1 U/Kg/ώρα:: 50 µονάδες σε 50 ml, για να δίνουν 1 U/ml). Ταχεία εφάπαξ έγχυση δεν ενδείκνυται να γίνει, διότι αυξάνει την πιθανότητα για εγκεφαλικό οίδηµα. Από µόνη της η αποκατάσταση του όγκου των υγρών και εξαιτίας του φαινοµένου της αραίωσης θα έχει αποτέλεσµα να κατεβεί η γλυκόζη ορού κατά mg/dl. Με την χορήγηση ινσουλίνης στην αντλία, η µείωση της γλυκόζης ορού θα πρέπει να είναι mg/dl, αλλά όχι µεγαλύτερη από 200 mg/dl. Αν η γλυκόζη ορού πέσει κάτω από 150 mg/dl, πρέπει να δοθεί ορός µε 10% δεξτρόζη. Η ινσουλίνη πρέπει να χορηγείται αδιάλειπτα, για να προληφθεί η κέτωση και για να γίνεται συνεχής αναβολισµός 7. Το εγκεφαλικό οίδηµα είναι µια πολύ σοβαρή επιπλοκή, η οποία απαιτεί προσεκτική νευρολογική παρακολούθηση καθώς και συνεχή καταγραφή των ζωτικών σηµείων. Στο Ηνωµένο Βασίλειο η συχνότητα εµφάνισης του εγκεφαλικού οιδήµατος στους καινούργιους ασθενείς είναι 1,2% και στους ήδη γνωστούς διαβητικούς ασθενείς είναι 0,4% (µέσος όρος 0,7%). Στην Αυστραλία η συχνότητα είναι µεγαλύτερη. 4,3% στους καινούργιους ασθενείς και 1,3% στους ήδη γνωστούς ασθενείς (µέσος όρος 2%) και στη Βόρεια Αµερική µέσος όρος 0,9%. Στον Καναδά, και συγκεκριµένα για παιδιά µικρότερα των 16 ετών που έπασχαν από ιαβητική Κετοξέωση, µόνο το 0.51% εµφάνισε εγκεφαλικό οίδηµα. Παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό οίδηµα είναι η ηλικία κάτω από 5 ετών και η µεγάλη συγκέντρωση αζώτου ουρίας στον ορό. Συνδέεται µε αποτυχία του Νατρίου να αυξηθεί κατάλληλα κατά τη διάρκεια Glycohemoglobin (HbA1c) should provide information about the severity of hyperglycemia in newly diagnosed patients. Electrocardiographic monitoring should be done for K status. In severe hypokalemia there is prominent U-wave in II lead. Severely ill patients should have continuous electrocardiographic monitoring using standard lead II. 6 Management should be in centers with experience and where vital signs can be monitored with sufficient frequency to prevent complications. Fluid infusion should precede insulin administration by 1-2 hours. The first 1-2 hours, initial bolus of ml/kg of 0.9% of sodium chloride (saline) should be provided. Potassium must be replaced early. Maintenance should be continued with 0,45% saline and not with 0,9% saline, because this may result in hyperchloremic metabolic acidosis. 5% glucose should be added to the IV fluid only when the plasma glucose falls to 300 mg/dl. K can be provided as half KCL and half KPO4 or as half KPO4 and half K acetate after serum K is <6mmol/L. 7 Insulin should be started after initial volume expansion in a pump (0,1 U/Kg/h). Fifty U in 50ml, to provide 1 unit/ml. Bolus dose in not indicated and may increase the risk of CE. Fluid expansion alone, will have a dilutional effect, lowering high blood glucose levels by mg/dl. With insulin infusion the rate of glucose decline should be mg/dl, but not >200 mg/dl. If the blood glucose falls below 150 mg/dl, 10% dextrose solution should be given. Insulin should not be stopped and a continuous supply is needed to prevent ketosis and permit continued anabolism. 9

10 θεραπείας για κετοξέωση. Ωστόσο υπάρχει έλλειψη στοιχείων που να συνδέουν τον όγκο ή την τονικότητα των υγρών ή τον ρυθµό αλλαγής της γλυκόζης ορού µε την εµφάνιση εγκεφαλικού οιδήµατος. Η διάγνωση στα αρχικά στάδια εµφάνισης εγκεφαλικού οιδήµατος είναι κρίσιµη για την µετέπειτα πορεία. Βελτίωση έχει παρατηρηθεί µόνο µε την άµεση χορήγηση µαννιτόλης (1 g/kg σε 20 λεπτά, αµέσως µόλις υπάρξει η υποψία για εγκεφαλικό οίδηµα και πριν από την αναπνευστική ανακοπή) και αν δεν υπάρξει βελτίωση, χορήγηση υπέρτονου φυσιολογικού ορού 3%. Συµπερασµατικά η έγκαιρη διάγνωση της διαβητικής κετοξέωσης και η χρήση γενετικών και ανοσολογικών µεθόδων για έλεγχο σε παιδιά υψηλού κινδύνου είναι τεράστιας σηµασίας. Στην Ιταλία για παράδειγµα, τέτοιες µέθοδοι µείωσαν τη νόσο από 78% σε 0% µέσα σε 6 χρόνια, σε παιδιά από 6-14 ετών. Εκτός από το συγκεκριµένο πρόσφατο κείµενο, και παλαιότερες οδηγίες για την ιαβητική Κετοξέωση στα παιδιά (πχ BSPED Recommended DKA Guidelines , 2007 ISPAD guidelines 9 και ESPE/LWPES consensus statement on diabetic ketoacidosis in children and adolescents 10 ) κινούνταν προς την ίδια κατεύθυνση, µε µικρές διαφοροποιήσεις. Όλες όµως τόνιζαν την επικινδυνότητα της κατάστασης στα παιδιά και την ανάγκη για στενή παρακολούθηση, την άµεση χορήγηση φυσιολογικού ορού και αργότερα ινσουλίνης, καθώς και την ανάγκη για άµεση παρέµβαση σε υποψία εγκεφαλικού οιδήµατος είτε µε µαννιτόλη, είτε µε υπέρτονο ορό. Κρίσιµα ερωτήµατα Ο Συνήγορος του Πολίτη, αφού εξέτασε µε λεπτοµέρεια τα στοιχεία της αναφοράς και τις θέσεις της ιοίκησης όπως προκύπτουν από τα έγγραφα του φακέλου, πριν ακόµα µελετήσει το πρωτόκολλο θεραπείας της ιαβητικής Κετοξέωσης που εστάλη από το Νοσοκοµείο Παίδων είχε καταλήξει στα κρίσιµα ζητήµατα της υπόθεσης που θα έπρεπε να ερευνηθούν: 1. Τι έγινε από την ώρα που εισήλθε ο ασθενής στα ΤΕΠ στις 5.40 το πρωί και τι µεσολάβησε από την ώρα που το stick σακχάρου έδειξε 435 µέχρι την ώρα που οι πρώτες αιµατολογικές εξετάσεις έδειξαν 633; Συγκεκριµένα τίθεται το ερώτηµα αν έγινε άµεσα η σωστή ενυδάτωση-θεραπεία της διαβητικής κετοξέωσης ή χάθηκε κρίσιµος χρόνος και πολύ περισσότερο αν αντί για φυσιολογικό ορό 0,9% δόθηκε ορός γλυκόζης, όπως οι συγγενείς υποστηρίζουν στην αναφορά International Society for Pediatric and Adolescent Diabetes. Pediatric Diabetes, 2007; 8: Archives of Disease in Childhood, 2004; 89:

11 2. Ποια ήταν η ώρα που πράγµατι άρχισε σωστή ενυδάτωση και χορήγηση ινσουλίνης; Μετά από την ενέργεια αυτή ήταν πράγµατι ο ασθενής σε κατάσταση για διακοµιδή (µε PH αίµατος 7,03, γλυκόζη 594 και υπονατριαιµία), ή θα έπρεπε να είχε προβλεφθεί ότι ο ασθενής ήταν στα πρόθυρα θανατηφόρου εγκεφαλικού οιδήµατος, οπότε έπρεπε να είχε κρατηθεί για νοσηλεία στην Παιδιατρική κλινική µέχρι να ξεφύγει από τον κίνδυνο; 3. Από τη στιγµή που αποφασίστηκε η διακοµιδή, πόσο κατάλληλη ήταν επιλογή να µην χρησιµοποιηθεί το καινούργιο εξοπλισµένο µε µηχανήµατα ασθενοφόρο που διαθέτει το Νοσοκοµείο, αλλά το παλιό ασθενοφόρο (χωρίς δυνατότητα ανάνηψης σε περίπτωση επικίνδυνου συµβάντος) και µε συνοδεία όχι ειδικού, αλλά ειδικευοµένης ιατρού; Η γνώµη των ειδικών γιατρών του Νοσοκοµείου Παίδων Για το σκοπό αυτό, όπως προαναφέρθηκε και για συµπληρωµατική βοήθεια στην αξιολόγηση των στοιχείων που διέθετε, συνέταξε σύντοµη επιστολή µε ερωτήµατα και τα απέστειλε στο Νοσοκοµείο Παίδων, ώστε να απαντηθούν από τους ειδικούς παιδιάτρους στο ιαβήτη. Στα ερωτήµατα αυτά ο Συνήγορος του Πολίτη έλαβε τις εξής απαντήσεις: 1. Η µεγάλη αύξηση της γλυκόζης του ορού σε 1 ώρα και 15 λεπτά µπορεί να οφείλεται στη νόσο αυτή καθ αυτή αλλά και στη χορήγηση ορού γλυκόζης. Η ενδεικνυόµενη ενέργεια θα ήταν να έχει χορηγηθεί γρήγορα ορός 0,9% NaCl και µετά 0,45% NaCl και 5% γλυκόζης ταυτόχρονα µε τη χορήγηση ινσουλίνης. 2. Οι αιτίες των σπασµών είναι οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές (υπο- ή υπερ-νατριαιµία), εγκεφαλικό οίδηµα και υποκαλιαιµία. Ωστόσο, οι δύο τελευταίες συχνές επιπλοκές όταν δεν συνοδεύονται και από ηλεκτρολυτικές διαταραχές δεν οδηγούν σε σπασµούς, αλλά απευθείας στο θάνατο χωρίς να προηγούνται σπασµοί. 3. Σε βαριά κατάσταση του ασθενή, ενδείκνυται νοσηλεία σε Νοσοκοµείο και θεραπεία της διαβητικής κετοξέωσης και όχι διακοµιδή. ιαπιστώσεις του Συνηγόρου του Πολίτη Οι διαπιστώσεις που ακολουθούν προκύπτουν µε βάση τα πραγµατικά περιστατικά, το πρωτόκολλο θεραπείας της ιαβητικής Κετοξέωσης που παρατίθεται πιο πάνω και την γνώµη του Καθ. ΧΧΧΧΧΧΧ σε σχέση µε τα ερωτήµατα που θέσαµε: 1. Ο ασθενής παρουσιάστηκε στο Νοσοκοµείο ΧΧΧΧΧΧΧ στις 17/5/2011, στις 5.40πµ, µε βαριά ιαβητική Κετοξέωση, η οποία αποδεικνύεται εκτός από την κλινική εικόνα του βαρέως πάσχοντος παιδιού, κυρίως από το γεγονός ότι το PH αίµατος κατά την είσοδο ήταν 7.06 (σύµφωνα µε το παραπάνω πρωτόκολλο, όταν το PH αίµατος είναι κάτω από 7,1 χαρακτηρίζεται βαριά). 11

12 2. Οι ενδεδειγµένοι χειρισµοί στις πρώτες 2 ώρες (δηλαδή µέχρι τις 7.40πµ) θα ήταν να θεραπευθεί άµεσα η αφυδάτωση του ασθενή µε ταχεία χορήγηση υγρών, η οποία θα προκαλούσε και αυτόµατη µείωση της τιµής της γλυκόζης ορού. ηλαδή θα έπρεπε αµέσως να µετρηθεί η γλυκόζη ορού καθώς και το Κάλιο, Νάτριο, Μαγνήσιο, Ασβέστιο και Φώσφορος ορού, και ταχέως να του χορηγηθούν γρήγορα συγκεκριµένα υγρά (0,9% φυσιολογικός ορός ml σύνολο και µετά ορός 0,45% για την αποφυγή υπερχλωραιµικής µεταβολικής οξέωσης και επιδείνωσης της κατάστασης). Από τα δεδοµένα που έχουµε, διαπιστώνουµε ότι ενώ στα ΤΕΠ έγινε η εξέταση για γλυκόζη µε stick, η οποία έδειξε 435 mg/dl, τιµή που θα έπρεπε αµέσως να σηµάνει συναγερµό, είτε δεν έγινε καµία ενέργεια, είτε έγινε βλαπτική ενέργεια, χορηγώντας ορό µε γλυκόζη. Συγκεκριµένα δεν έγινε ταχεία χορήγηση φυσιολογικού ορού όπως επιβάλλεται. Αν είχε γίνει, από µόνη της η χορήγηση υγρών θα κατέβαζε τη γλυκόζη ορού κατά mg/dl, εξαιτίας της αραίωσης του αίµατος λόγω των χορηγουµένων υγρών. Θα έπρεπε λοιπόν ο ασθενής µέσα στις πρώτες δύο ώρες από την προσέλευση στο Νοσοκοµείο να έχει γλυκόζη mg/dl (κατά µέσο όρο περίπου 225 mg/dl) µικρότερη από την γλυκόζη µε την οποία εισήλθε στο Νοσοκοµείο. ηλαδή =210 11, τιµή που πλησιάζει στο φυσιολογικό όριο. Όµως ο ασθενής όχι µόνο δεν µείωσε, αλλά αύξησε την τιµή της γλυκόζης ορού µέσα σε πολύ µικρό χρονικό διάστηµα (κάτω της µίας ώρας), από 435 σε 633 mg/dl. Υπάρχει λοιπόν πολύ σοβαρή ένδειξη ότι πράγµατι, όπως αναφέρουν οι συγγενείς, όχι µόνο δεν χορηγήθηκε ταχέως φυσιολογικός ορός, αλλά έγινε χορήγηση ορού γλυκόζης, ο οποίος επιδείνωσε την κατάσταση της γλυκόζης αίµατος. Η ταχεία χορήγηση υγρών (αν έγινε), έγινε σίγουρα µετά τις 7.30πµ, αφού είχαν χαθεί τουλάχιστον 2 πολύτιµες ώρες, αν οι σηµειώσεις αναγράφουν την πραγµατική ώρα, µε δεδοµένο ότι είναι διορθωµένες ως προς την ώρα και την ποσότητα υγρών ανά λεπτό, όπως ήδη προαναφέρθηκε. 3. Θα έπρεπε να παρακολουθούνται στενά η γλυκόζη ορού, και ανά µια ώρα να γίνονται µετρήσεις της, καθώς και οι ανωτέρω ηλεκτρολύτες και αέρια αίµατος (µετρήσεις ανά µία έως 4 ώρες). Θα έπρεπε να είχε γίνει ηλεκτροκαρδιογράφηµα, οι αλλαγές του οποίου σχετίζονται µε την κατάσταση του Καλίου στον ορό, για να διαγνωστεί τυχόν βαριά υποκαλιαιµία (από την ύπαρξη έντονου κύµατος U στην απαγωγή ΙΙ). Θα έπρεπε να είχε µετρηθεί η γλυκοζυλιωµένη αιµοσφαιρίνη για να διαπιστωθεί η βαρύτητα της υπεργλυκαιµίας, αφού επρόκειτο για πρωτοεµφανιζόµενο διαβητικό ασθενή. Τέλος ήταν απολύτως απαραίτητη η µέτρηση των ζωτικών σηµείων του ασθενούς καθώς και νευρολογικός έλεγχος ανά ώρα ή και πιο συχνά, ανάλογα µε τη βαρύτητα του ασθενή. Στα ΤΕΠ δεν υπάρχει πουθενά καταγραφή για οποιαδήποτε εξέταση, ζωτικό σηµείο, νευρολογικό σηµείο ή ηλεκτροκαρδιογράφηµα. Ένα µοναδικό καρδιογράφηµα που υπάρχει, φαίνεται να έχει έντονο κύµα U και έχει χειρόγραφη σηµείωση 11.15πµ, δηλαδή ελήφθη µετά την ανακοπή. ιαπιστώνουµε ότι κατά την είσοδο του ασθενή και για πάνω από µία ώρα δεν έγιναν οι απαραίτητες µετρήσεις που θα καθόριζαν µε ακρίβεια το βαθµό βαρύτητας του περιστατικού. Ακόµα και µετά την διάγνωση ότι ο ασθενής έπασχε από ιαβήτη τύπου Ι, δεν άρχισε η εντατική µέτρηση και καταγραφή σε ειδική φόρµα, όλων των προαναφεροµένων παραµέτρων, ώστε να παρακολουθείται στενά η πορεία και η βαρύτητα της νόσου. 11 Tο ανώτερο φυσιολογικό όριο είναι 115mg/dl. 12

13 4. Κατά την είσοδο του παιδιού στα ΤΕΠ και µόλις είχε µετρηθεί η γλυκόζη και το Κάλιο, και ταυτόχρονα µε τη χορήγηση υγρών θα έπρεπε αν το Κάλιο ήταν κάτω από 6 mmol/l να διορθωθεί και να χορηγηθεί γρήγορα Κάλιο, το µισό σε µορφή KCL και το µισό σε KPO4. Αποδεικνύεται ότι δεν χορηγήθηκε Κάλιο πριν από τις 8.45πµ. Η µοναδική εξέταση που υπάρχει για Κάλιο είναι µετά τις 7.30πµ που έγινε εισαγωγή στην παιδιατρική (τιµή Καλίου 5,1). Κάλιο χορηγήθηκε όπως φαίνεται από τις σηµειώσεις µετά τις 8.30πµ (3 ώρες µετά την είσοδο στα ΤΕΠ). Παρατηρούµε επιπλέον ότι υπήρξε υπονατριαιµία (τιµή Νατρίου 124) πριν τη διακοµιδή, χωρίς να αναφέρεται ή να αποδεικνύεται προσπάθεια διόρθωσης. Οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές του ασθενούς που προφανώς υπήρχαν πριν από τη διακοµιδή θα µπορούσε να είναι µια πιθανή αιτία των σπασµών που αναφέρει η οικογένεια λίγο αφού ξεκίνησε το ασθενοφόρο Ινσουλίνη θα έπρεπε να αρχίσει να χορηγείται µετά από την αρχική αποκατάσταση του όγκου των υγρών. Η ποσότητα της ινσουλίνης θα έπρεπε να είναι 0,1 µονάδα/κιλό/ώρα. ηλαδή για τον συγκεκριµένο ασθενή (που ζύγιζε 22κιλά) 2,2 µονάδες/ώρα. Στα έγγραφα αναγράφεται ότι δόθηκε 0,1 ml/kg/ώρα από ορό που περιείχε 20 µονάδες ινσουλίνης στα 100 ml, δηλαδή 0,2 µονάδες/ml. Στο 0,1 ml υπήρχαν 0,02 µονάδες ινσουλίνης. Οι 0,02 µονάδες/kg/ώρα, είναι 0,44 µονάδες/ώρα, δηλαδή 5 φορές µικρότερο από την προβλεπόµενη σύµφωνα µε το πρωτόκολλο θεραπείας δόση των 2,2 µονάδων/ώρα. Αυτό χρήζει περαιτέρω διερεύνησης και εξέτασης από ειδικούς, ώστε να αποσαφηνιστεί αν δόθηκε η σωστή ποσότητα ινσουλίνης πριν την αναχώρηση από το Νοσοκοµείο προς το ασθενοφόρο. Ταυτόχρονα µε τη χορήγηση ινσουλίνης, και µόνο όταν η γλυκόζη πλάσµατος υποχωρούσε κάτω από τα 300 mg/dl, θα έπρεπε να προστεθεί ορός 5% γλυκόζης στα ενδοφλέβια υγρά. Σε όλα τα στοιχεία του φακέλου και στην Ε Ε δεν εµφανίζεται πουθενά η γλυκόζη να έχει πέσει σε αυτή την τιµή. Όµως, στο πόρισµα της Ε Ε αναφέρεται ότι στις 8.45πµ δόθηκε ορός µε γλυκόζη, όταν άρχισε η χορήγηση ινσουλίνης. Αν όµως πράγµατι δόθηκε ινσουλίνη σε πολύ µικρότερη ποσότητα, τότε αυτό σε συνδυασµό µε τη χορήγηση ορού γλυκόζης, µπορεί να ανέβασε κι άλλο την τιµή της γλυκόζης στον ορό. Πράγµατι, σηµειώνεται µια τιµή γλυκόζης 594 mg/dl, µετά την σηµείωση της έναρξης ινσουλίνης στις 8.45πµ και αφού είχε ήδη προηγηθεί µικρότερη τιµή γλυκόζης ορού. 6. Εγκεφαλικό οίδηµα είναι η σοβαρότερη επιπλοκή της ιαβητικής Κετοξέωσης και ευτυχώς πολύ σπάνια: Η συχνότητα εµφάνισης είναι πολύ µικρή για τους γνωστούς διαβητικούς ασθενείς και λίγο µεγαλύτερη για τους πρωτοεµφανιζόµενους ασθενείς (της τάξης του 1,2% στο Ηνωµένο Βασίλειο, 4,3% στην Αυστραλία και 0,5% στον Καναδά σε παιδιά που έπασχαν από ιαβητική Κετοξέωση). Παράγοντες κινδύνου αποτελεί η µικρή ηλικία (µικρότερη των 5 ετών) και υψηλή ουρία (ή όταν είναι δυνατόν να µετρηθεί άζωτο ουρίας) στον ορό. Ο ασθενής ήταν 8 ετών, δηλαδή έξω από την επικίνδυνη για εγκεφαλικό οίδηµα ηλικία, και ζούσε σε Ευρωπαϊκό κράτος. Σύµφωνα µε τα διεθνή δεδοµένα ο κίνδυνος να πάθει εγκεφαλικό οίδηµα ήταν εξ ορισµού ελάχιστος (κάτω από 1,2-4,3%). Προσήρθε στο Νοσοκοµείο σε κατάσταση που το επίπεδο συνείδησης και η γενική του κατάσταση δεν προδιέθεταν αρχικά σε αυτόν τον κίνδυνο, και µε ουρία που δεν ήταν ιδιαίτερα 12 Βλέπε και απάντηση Καθ. ΧΧΧΧΧΧΧ περί αιτίας σπασµών στη ιαβητική Κετοξέωση. 13

14 υψηλή. Αν και οι ακριβείς αιτίες για το ποια παιδιά τελικά εµφανίζουν εγκεφαλικό οίδηµα δεν είναι ακόµα γνωστές και υπάρχει έλλειψη στοιχείων που να το συνδέουν µε ιατρογενείς αιτίες 13, δεν µπορεί καθόλου να αποκλειστεί η πιθανότητα ότι οι ιατρικοί χειρισµοί συνέβαλαν προς την κατεύθυνση αυτή. Η θεραπεία του εγκεφαλικού οιδήµατος, το οποίο συνδυάζεται µε πολύ υψηλή θνητότητα, είναι µόνο η ταχεία χορήγηση µαννιτόλης ή υπέρτονου ορού, πριν συµβεί η αναπνευστική ανακοπή. Τίποτα από τα δύο δεν αναφέρεται να έγινε, ούτε αναγράφεται στις σηµειώσεις, µέχρι το σηµείο που ήταν πολύ αργά ήδη, όταν δηλαδή ο ασθενής εισήχθη στην εντατική µονάδα του Νοσοκοµείου Παίδων, όπου και έγινε η χορήγηση υπέρτονου διαλύµατος, όπως έπρεπε. 7. Σε καµία περίπτωση δεν θα µπορούσε να θεωρηθεί σταθερή, ασφαλής ή στάσιµη (όπως αναγράφεται στο εξιτήριο) η κατάσταση του ασθενή, ώστε να επιλεγεί να διακοµισθεί µε παλιό ασθενοφόρο, χωρίς συνοδεία ειδικών γιατρών. Το PH αίµατος συνέχιζε να πέφτει σε πολύ επικίνδυνα όρια, η τιµή της γλυκόζης ανεβοκατέβαινε και δεν είχε σταθεροποιηθεί σε αποδεκτά επίπεδα και υπήρχε υπονατριαιµία που δεν διορθώθηκε. Πιθανώς να υπήρχε και υποκαλιαιµία, όπως φαίνεται αργότερα στο καρδιογράφηµα. Υπήρχε λοιπόν πολύ αυξηµένος κίνδυνος ο ασθενής να παρουσίαζε σοβαρή επιπλοκή κατά την διακοµιδή. Προφανώς, το επιχείρηµα της Ε Ε ότι η ειδικευόµενη γιατρός ήταν επαρκής διότι διαπίστωσε την κρισιµότητα την κατάστασης και γύρισε πίσω, δεν µπορεί να ευσταθεί, διότι ο καθένας θα µπορούσε να διαπιστώσει την κρισιµότητα της κατάστασης ενός ασθενή, ο οποίος έκανε σπασµούς και αναπνευστική και καρδιακή ανακοπή. Για παράδειγµα η µητέρα του παιδιού που το συνόδευε, κατάλαβε πολύ καλά την κρισιµότητα της κατάστασης χωρίς να είναι γιατρός. 8. Υπάρχουν λοιπόν σοβαρές ενδείξεις ότι η αντίδραση του ιατρικού προσωπικού του Νοσοκοµείου, µε κύριο υπεύθυνο τον ιευθυντή της Παιδιατρικής Κλινικής, ήταν έξω από τους ενδεδειγµένους χρόνους, χειρισµούς και πρωτόκολλα θεραπείας για την αντιµετώπιση της ιαβητικής Κετοξέωσης. Αυτό συνεπάγεται ότι η περίπτωση του 8χρονου ασθενή ΧΧΧΧΧΧΧ στην ΧΧΧΧΧΧΧ, µπορεί να θεωρηθεί ένας θάνατος που θα µπορούσε να είχε αποφευχθεί (avoidable death σύµφωνα µε τη διεθνή βιβλιογραφία) αν είχαν γίνει έγκαιρα και σωστά οι ενέργειες που ορίζονται. Τίθεται προφανώς θέµα µη εφαρµογής των προαναφερόµενων νοµικών διατάξεων περί άσκησης της ιατρικής σύµφωνα µε τα σύγχρονα πρωτόκολλα θεραπείας και ερωτηµατικά περί πιθανής ιατρικής αµέλειας, που θα πρέπει να απαντηθούν. 9. Από την πλευρά της, η ιοίκηση της ΥΠΕ, στην οποία παραπέµφθηκε η υπόθεση για ορισµό ειδικού πραγµατογνώµονα, δεν γνωστοποίησε µέχρι σήµερα καµία ενέργειά της προς την κατεύθυνση της απάντησης των ερωτηµατικών που έθετε η Ε Ε, ούτε στην οικογένεια του θανόντος, ούτε στο ΣΕΥΥΠ που διερευνά την υπόθεση, οπότε βγαίνει αβίαστα το συµπέρασµα ότι δεν προέβη µέχρι σήµερα στον ορισµό ειδικού γιατρού. Όπως έχουµε επισηµάνει και σε προηγούµενό µας πόρισµα το 2004, «ιερεύνηση Καταγγελιών 13 Rosenbloom AL. The management of Diabetic Ketoacidosis in Children. Review. Diabetes Ther 2010; 1(2):

15 Ασθενών- Πειθαρχική Ευθύνη Ιατρών», η παράλειψη σωστής διερεύνησης των καταγγελιών των πολιτών οδηγεί σε αδυναµία ουσιαστικής αναζήτησης των προβληµάτων λειτουργίας και αναβολή λήψης των κατάλληλων µέτρων ώστε να αποφευχθούν παρόµοια περιστατικά στο µέλλον. Στο συγκεκριµένο πόρισµα µεταξύ άλλων είχαµε προτείνει την επανεξέταση του συστήµατος διαχείρισης καταγγελιών από τα νοσοκοµεία, την εξασφάλιση διαδικαστικών εγγυήσεων αντικειµενικότητας και αµεροληψίας στην έρευνα καθώς και την ανάθεση Ε Ε που αφορούν το ιατρικό προσωπικό σε υπαλλήλους-ιατρούς διαφορετικών νοσοκοµείων από το εµπλεκόµενο 14. Στο συγκεκριµένο πόρισµα, δεν είχε υπάρξει ανταπόκριση από το Υπουργείο Υγείας και θεωρήθηκε ότι έλαβε αρνητική στάση, αφού και µετά από υποµνηστικό µας έγγραφο το 2006, εξακολούθησε να µην ανταποκρίνεται. ιαπιστώνεται δυστυχώς, ότι µέχρι σήµερα δεν έχουν σηµειωθεί βήµατα προόδου στον τρόπο διερεύνησης των καταγγελιών στα ηµόσια Νοσοκοµεία της χώρας, ο οποίος παραµένει αναποτελεσµατικός και δεν καταλήγει στον εντοπισµό των προβληµάτων και τη διόρθωσή τους, ώστε να υπάρξει ουσιαστικό όφελος των χρηστών των ηµοσίων Υπηρεσιών Υγείας. 10. Τέλος, θα πρέπει να τονισθεί ότι σε Εθνικό Επίπεδο, είναι φανερό ότι η εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των γιατρών στα Νοσοκοµεία της περιφέρειας και στα σχολεία έχει τεράστια σηµασία για την πρόληψη της ιαβητικής Κετοξέωσης στα παιδιά. Προγράµµατα προληπτικών εξετάσεων (screening) παιδιών υψηλού κινδύνου, µπορούν να αποδώσουν τεράστιο όφελος, κυριολεκτικά µηδενίζοντας το ποσοστό εµφάνισης και τους συνεπαγόµενους θανάτους από ιαβητική Κετοξέωση, όπως ο θάνατος του συγκεκριµένου ανήλικου ασθενή. Το παράδειγµα της Ιταλίας µε το «Ιταλικό Πρόγραµµα Επαγρύπνησης Σχολείων και Γιατρών» 15 αποτελεί ένα παράδειγµα που θα µπορούσε να αξιοποιηθεί και στην Ελλάδα. Η Ιταλία µε αυτό το πρόγραµµα µείωσε την εµφάνιση ιαβητικής Κετοξέωσης σε παιδιά από 6-14 ετών σε 0% µέσα σε 6 χρόνια εφαρµογής προληπτικών εξετάσεων σε παιδιά υψηλού κινδύνου. Προτάσεις Προτείνεται στον Υπουργό Υγείας: Να ορίσει ειδικούς γιατρούς ώστε να διερευνηθεί άµεσα η καταλληλότητα των χειρισµών (ιατρικών και διοικητικών) στο Νοσοκοµείο ΧΧΧΧΧΧΧ και στην αρµόδια ΥΠΕ πριν την αναπνευστική και καρδιακή ανακοπή του ΧΧΧΧΧΧΧ τις πρώτες πρωινές ώρες στις 17/5/2011 αλλά και µετά την καταγγελία του συµβάντος από τους συγγενείς και να αποδοθούν οι ευθύνες που πιθανόν αναλογούν. 14 Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας. ΠΟΡΙΣΜΑ «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ-ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΙΑΤΡΩΝ» Νοέµβριος The Italian School and Physician Awareness Program at: World Diabetes Day. DKA Awareness. Available at: Acessed December 1,

16 Να επανεξετάσει τη δυνατότητα του Υπουργείου να βελτιώσει γενικότερα τις διαδικασίες διερεύνησης καταγγελιών στα ηµόσια Νοσοκοµεία καθώς και τις πειθαρχικές διαδικασίες απόδοσης ευθυνών, λαµβάνοντας υπόψη τις προτάσεις που εκφράσαµε και σε προηγούµενο σχετικό πόρισµα που προαναφέρεται. Εκτός από την ήδη παγκοσµίως καθιερωµένη Παγκόσµια Ηµέρα ιαβήτη στις 14 Νοεµβρίου, να καθιερώσει σε ένδειξη τιµής στο νεκρό ΧΧΧΧΧΧΧ την 18η Μαϊου (ηµέρα του θανάτου του), ως επιπλέον ηµέρα επαγρύπνησης για την Περιφέρεια, διοργανώνοντας ηµερίδες εκπαίδευσης για τον Πρωτοεµφανιζόµενο Παιδικό ιαβήτη, στο ιατρικό προσωπικό των περιφερειακών Νοσοκοµείων της χώρας, µε σκοπό την ευρύτερη εξοικείωση µε τη νόσο και τις σοβαρές επιπλοκές της. Τέλος, σε συνέχεια των ήδη διατυπωµένων προτάσεων του Συνηγόρου του Πολίτη προς τα συναρµόδια Υπουργεία µε θέµα «τα δικαιώµατα των παιδιών µε σακχαρώδη διαβήτη στην εκπαίδευση» (Α.Π /7092/2012, ), και σε συνεργασία µε τον Υπουργό Παιδείας, Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού, να συντονίσει την από κοινού δράση για την ενηµέρωση στα σχολεία και την ευαισθητοποίηση των εκπαιδευτικών, των γονέων και των ίδιων των µαθητών για την πρόληψη του παιδικού και νεανικού διαβήτη καθώς και για την ορθή αντιµετώπιση των θεραπευτικών αναγκών και των ενδεχοµένων ειδικών προβληµάτων των µαθητών που πάσχουν από διαβήτη. Η Συνήγορος του Πολίτη Καλλιόπη Σπανού Κοινοποίηση ΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧ 16

Διαβητικά παιδιά και Συνήγορος του Πολίτη

Διαβητικά παιδιά και Συνήγορος του Πολίτη Διαβητικά παιδιά και Συνήγορος του Πολίτη Ιωάννα Αρσενοπούλου, Ιατρός ΜSc Διοίκηση Υπηρ. Υγείας & MSc Διατροφική Ιατρική Ειδκή Επιστήμονας Τομέας Κοινων. Προστασίας- Υγείας ΣτΠ email: arsenopoulou@synigoros.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007

ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007 ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007 Μια αληθινή ιστορία... Ελληνοτουρκικός πόλεµος 1920.. Στρατιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΣΥ.ΝΟ.ΨΥ.ΝΟ. - Ε.Σ.Υ. Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ) ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΟΥ ΕΣΥ ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.-Ε.Σ.Υ. Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΓΝΩΣΕΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- Η Ελληνική Εμπειρία Ε. Πέτρακα 1, Μ. Κριτσιώτη1, Σ. Βαλσάμη 2, Ι. Καλαντζής1, Α. Τραυλού3, Ε. Γρουζή4 1 ΝΥ Αιµοδοσίας,

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών

Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 7-13 Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών Οι Πρώτες Βοήθειες είναι η αποδεκτή µέθοδος επείγουσας αντιµετώπισης των αιφνιδίως πασχόντων ατόµων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 12 ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ 12.1. Το Ταµείο εγκρίνει στα άµεσα µέλη του και στα έµµεσα µέλη της ιδίας οικογενείας που πάσχουν από ιδιαίτερα σοβαρή ασθένεια, τη µετάβαση σε ενδεδειγµένα θεραπευτήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα;

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα; ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα; Είναι η συνεχής χορήγηση ινσουλίνης με αντλία για διαβητικούς τύπου 1 καλύτερη σαν θεραπεία από την θεραπεία με ενέσεις ινσουλίνη; Όσον

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ)

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Δήλωση Συμφερόντων Το περιεχόμενο της παρουσίασης αντανακλά τις απόψεις του ομιλητή.ο ομιλητής έχει λάβει τιμητικές αμοιβές για ομιλίες από τις ακόλουθες φαρμακευτικές εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ευθύνη για βλάβη της υγείας ασθενούς από πλημμελή ιατρική πράξη, στο νοσοκομείο «****».

ΘΕΜΑ: Ευθύνη για βλάβη της υγείας ασθενούς από πλημμελή ιατρική πράξη, στο νοσοκομείο «****». 20/02/2006 Αριθμ. Πρωτ. ****/2005 Ειδικός Επιστήμονας: Αρσενοπούλου Ιωάννα Τηλ.: 210-***** Προς: 1. Υπουργό Υγείας, κύριο Δημήτρη Αβραμόπουλο 2. Διοικητή Νοσοκομείου «****» ΠΟΡΙΣΜΑ ΘΕΜΑ: Ευθύνη για βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο.

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. 01 Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Νιώστε ασφαλείς από τα απρόοπτα της ζωής! Τα απρόοπτα είναι μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ορισμός Ως status epilepticus ορίζεται επεισόδιο σπασμών διάρκειας άνω των 30 λεπτών ή περισσότερα των δυο επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέµα: ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: ρ. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ Σ 1. ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ.

ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ Σ 1. ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ. ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ Σ 1. ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ. Κ.Κίτσιος¹, Μ.Παπαδοπούλου², Ν.Καδόγλου¹, Σ. Τερζή², Κ.Κώστα², Ν.Σάιλερ¹ 1.Α Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

προσκοµίζουν στην αρµόδια αρχή είναι ο προβλεπόµενος από τη σχετική οδηγία, όπως αυτή περιέχεται στη Συνθήκη Προσχώρησης των 10 νέων κρατών- µελών».

προσκοµίζουν στην αρµόδια αρχή είναι ο προβλεπόµενος από τη σχετική οδηγία, όπως αυτή περιέχεται στη Συνθήκη Προσχώρησης των 10 νέων κρατών- µελών». 25/08/2005 ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ «Προϋποθέσεις χορήγησης άδειας άσκησης επαγγέλµατος σε ιατρούς των οποίων τα πτυχία χορηγήθηκαν στα δέκα νέα κράτη-µέλη της Ε.Ε.» Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Συµπλήρωση οδηγιών και διευκρινήσεις για την εγκύκλιο 67/07 περί κατάργησης επιτροπών Μαγνητικής Τοµογραφίας και καθιέρωση νέας διαδικασίας έγκρισης.

Συµπλήρωση οδηγιών και διευκρινήσεις για την εγκύκλιο 67/07 περί κατάργησης επιτροπών Μαγνητικής Τοµογραφίας και καθιέρωση νέας διαδικασίας έγκρισης. Συµπλήρωση οδηγιών και διευκρινήσεις για την εγκύκλιο 67/07 περί κατάργησης επιτροπών Μαγνητικής Τοµογραφίας και καθιέρωση νέας διαδικασίας έγκρισης. Γ.Ε.: Γ32/ 978/31-5-2007 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ

Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Ε. Συμεωνίδου Καστανίδου Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Συχνή η ενασχόληση των δικαστηρίων με την ποινική ευθύνη των γιατρών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΖ3Θ-ΙΕΜ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΥΚΤΙΟ. Αθήνα 17 /6/2013 Αριθμ. πρωτ : Υ3γ/ Γ.Φ.8/Γ.Π.27703. Προς: Όπως Πίνακας Αποδεκτών ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΑΔΑ: ΒΕΖ3Θ-ΙΕΜ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΥΚΤΙΟ. Αθήνα 17 /6/2013 Αριθμ. πρωτ : Υ3γ/ Γ.Φ.8/Γ.Π.27703. Προς: Όπως Πίνακας Αποδεκτών ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΥΚΤΙΟ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Γ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Ταχ. Διεύθυνση : Αριστοτέλους 17 Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη

Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη Ζωγράφου Ιωάννα Διαβητολογικό Κέντρο B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Το ιατρικό κόστος για το ΣΔ στις ΗΠΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Ταχ. Διεύθυνση : Αριστοτέλους 17 Ταχ. Κώδικας : 101 87 Προς: Όπως ο Π.Δ. Τηλέφωνο : 5238057 Πηροφ.:Ε. Γαβαλά ΦΑΞ: 5239238

Ταχ. Διεύθυνση : Αριστοτέλους 17 Ταχ. Κώδικας : 101 87 Προς: Όπως ο Π.Δ. Τηλέφωνο : 5238057 Πηροφ.:Ε. Γαβαλά ΦΑΞ: 5239238 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αθήνα, 23/12/2010 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ. Υ4δ/Γ.Π.οικ.161698 Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΟΝ. ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Δ' Ταχ. Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας».

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Αγιος Στέφανος 30/4/2013 Δ/ΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α.Π. 13372 & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΗΡ.: ΛΕΚΑΡΑΚΟΥ Γ. Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η ΠΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β49ΚΘ-55Π ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

ΑΔΑ: Β49ΚΘ-55Π ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 02/05/2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ. 45610 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ κ.κ.διοικητεσ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Είναι µια λύση; Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων η ανάγκη ΚΑΡΠΑ-Οµάδα αναζωογόνησης επιβίωση ενδονοσοκοµειακά

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ 2012/25/ΕΕ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ 2012/25/ΕΕ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 10.10.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 275/27 ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ 2012/25/ΕΕ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 9ης Οκτωβρίου 2012 για τη θέσπιση διαδικασιών ενημέρωσης σχετικά με την ανταλλαγή, μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής ηµήτριος Γ. Πύρρος, MD, EMDM /ντης Ιατρικών Υπηρεσιών, ΚΥ ΕΚΑΒ President-elect, elect, WADEM Ορισµοί Υπάρχουν τουλάχιστον 50 ορισµοί για

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος µε εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΜΕΔΙΠ Διευθυντής Παθολογικού τµήµατος και Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Π.Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Σακχαρώδης Διαβήτης 220 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 /8/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ 93443/11 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 /8/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ 93443/11 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 /8/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ 93443/11 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ κκ.διοικητεσ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετακινήσεις θρεπτικών ουσιών μέσω πλακούντα ΜΗΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα

Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα από αιτιολογημένη γνωμάτευση των Ειδικών Υγειονομικών

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ: 2 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 3 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΑΝΤΑ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ:

1 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ: 2 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 3 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΑΝΤΑ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ: ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α (συμπληρώνεται από τους προϊσταμένους των Τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας) ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΣΤΑ 1 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ: 2 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 3 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΦΥΛΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΦΥΛΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ (ΣΥ.ΝΟ.ΨΥ.ΝΟ. - Ε.Σ.Υ. Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ) ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΟΥ ΕΣΥ (ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.-Ε.Σ.Υ.) Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο ρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήµιο Αιγαίου Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Δρ. Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος - Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

10 Φεβρουαρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: ****/**** Πληροφορίες: Ειρήνη Κυριακάκη (τηλ.:2107289802), Σαµάνθα Στρατιδάκη (τηλ.:2107289713)

10 Φεβρουαρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: ****/**** Πληροφορίες: Ειρήνη Κυριακάκη (τηλ.:2107289802), Σαµάνθα Στρατιδάκη (τηλ.:2107289713) 10 Φεβρουαρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: ****/**** Πληροφορίες: Ειρήνη Κυριακάκη (τηλ.:2107289802), Σαµάνθα Στρατιδάκη (τηλ.:2107289713) ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΟΦ Μεσογείων 284 ΤΚ 15 562 Χολαργός Γενική Γραµµατεία

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions A Wolff, 1 J Browne, 1 W P Whitehouse 1,2 1 Family Health Division, Nottingham

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 1. Με βάση διαφορετικές πλευρές της υγείας σας σήµερα, όπως τις περιγράψατε προηγουµένως, πού θα τοποθετούσατε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: Επιβολή τόκων υπερηµερίας και µη έγκαιρη άρση υποθήκης από το Ταµείο Παρακαταθηκών και ανείων σε δικαιούχους στεγαστικών δανείων Βοηθός Συνήγορος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8%

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νάτριο Ανθρακικό Όξινο/DEMO (Sodium Bicarbonate/DEMO) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

AMINOPLASMAL HEPA-10%

AMINOPLASMAL HEPA-10% AMINOPLASMAL HEPA-10% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Αminoplasmal Hepa 10% 2.ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Τα 1000ml διαλύματος περιέχουν: L-Isoleucin

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα