Ο µορφολογικός τεµαχισµός ως στρατηγική διδασκαλίας του λεξιλογίου της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο µορφολογικός τεµαχισµός ως στρατηγική διδασκαλίας του λεξιλογίου της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας 1"

Transcript

1 Ο µορφολογικός τεµαχισµός ως στρατηγική διδασκαλίας του λεξιλογίου της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Abstract The paper reports on morphological segmentation as a vocabulary learning strategy in teaching Greek as a second/foreign language. SLA literature regards segmenting a word into meaningful constituents as a strategy on its own (Nation 2001), as a memory strategy or as a metacognitive strategy (Oxford 1990). We claim that the morphological segmentation strategy supplies us with arguments for the utility of incidental and intentional learning as well as for the interaction of implicit and explicit teaching in vocabulary learning. In order to test the effectiveness of the strategy in learning vocabulary, we chose to teach three Greek morphemes to an advanced group of the School of Modern Greek: a) -ινος made of / -ένιος material/attribute, b) -ωµα tumour, c) -(ω)µα deverbal nouns from verbs in -ώνω. The application s results confirm the strategy s effectiveness in vocabulary retention as well as in guessing meaning from context and in learning the word s spelling. Keywords: morphological segmentation, vocabulary learning strategies, incidental/intentional instruction, implicit/explicit teaching 1. Εισαγωγή Ο τεµαχισµός των λέξεων σε ελάχιστα συστατικά που αποτελούν φορείς σηµασίας (µορφήµατα), δηλαδή ο µορφολογικός τεµαχισµός, µπορεί να αποτελέσει µια στρατηγική επιτυχούς κατάκτησης του λεξιλογίου (κατανόηση και παραγωγή), εφόσον συµβάλλει στο (α) να καταστούν σηµασιολογικά διαφανείς οι κατασκευασµένες λέξεις, (β) να γίνει κατανοητή η πολύπλοκη διαδικασία της παραγωγής λέξεων και (γ) να αιτιολογηθεί και να ερµηνευθεί η ορθογραφία των λέξεων (Αναστασιάδη-Συµεωνίδη 2000). Η στρατηγική του µορφολογικού τεµαχισµού εφαρµόζεται περιστασιακά και µη συστηµατικά κατά τη διδασκαλία της ελληνικής ως µητρικής γλώσσας. Όπως µπορούµε να συναγάγουµε από τα νέα βιβλία της Γλώσσας του δηµοτικού και του γυµνασίου, συνήθως δίνονται επιθήµατα και προθήµατα, και οι µαθητές καλούνται να 1 Ευχαριστούµε τη συνάδελφο Βάσω Καζαµία για βιβλιογραφικές επισηµάνσεις και τους ανώνυµους κριτές για την προσεκτική ανάγνωση του κειµένου µας. Advances in Research on Language Acquisition and Teaching: Selected Papers 2010 GALA

2 66 οµαδοποιήσουν λέξεις κατασκευασµένες µε τα µορφήµατα αυτά. Αν και τέτοιου είδους ασκήσεις υπαινίσσονται το µορφολογικό τεµαχισµό, δε συσχετίζουν ωστόσο απαραίτητα µορφή και σηµασία, µε αποτέλεσµα να παρεισφρέουν και τεµαχισµοί που δεν είναι πάντοτε ορθοί. Όσον αφορά τη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας η στρατηγική του µορφολογικού τεµαχισµού εφαρµόζεται όλο και περισσότερο στο µικροεπίπεδο της τάξης. 2 Προκειµένου να έχουµε µετρήσιµα αποτελέσµατα για τη συµβολή της στρατηγικής στην εκµάθηση/κατάκτηση του λεξιλογίου, εφαρµόσαµε διδακτικά τη στρατηγική αυτή σε τάξη προχωρηµένων σπουδαστών της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας. 2. Στρατηγικές εκµάθησης του λεξιλογίου µιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Σύµφωνα µε την Oxford (1990) οι στρατηγικές εκµάθησης του λεξιλογίου (α) συµβάλλουν στην απόκτηση επικοινωνιακής ικανότητας, (β) επιτρέπουν στους σπουδαστές την αυτοµάθηση, (γ) επεκτείνουν το ρόλο των δασκάλων δίνοντάς τους τη δυνατότητα να διδάσκουν στους µαθητές πώς να µαθαίνουν, (δ) είναι προσανατολισµένες σε ένα µαθησιακό κενό/πρόβληµα και (ε) αποτελούν συγκεκριµένες ενέργειες που θα πρέπει να κάνει ο σπουδαστής. Σε καµία από τις ταξινοµήσεις των στρατηγικών που προτείνονται από τους Gu and Johnson (1996), Oxford (1990), Rubin (1987) δε γίνεται ρητή αναφορά στο µορφολογικό τεµαχισµό. Αντίθετα ο Schmitt αναφέρει τη στρατηγική ανάλυσης προσφυµάτων και ριζών (affixes and roots analysis) εντάσσοντάς την στις στρατηγικές προσδιορισµού (determination strategies) (1997: 207). Πιο συγκεκριµένα ορίζει τις στρατηγικές προσδιορισµού ως εκείνες σύµφωνα µε τις οποίες η σηµασία της λέξης ανακαλύπτεται χωρίς να καταφεύγει ο σπουδαστής στη βοήθεια κάποιου τρίτου. Παρόλα αυτά ο Schmitt (1997: 208) υποστηρίζει ότι η ανάλυση αυτή δεν είναι πάντα αξιόπιστη, άποψη που δε συµµεριζόµαστε (βλ. Αναστασιάδη-Συµεωνίδη 2004: 44-45, 49 και Corbin 1987). Επίσης ο Nation (2001) αναφέρει τη στρατηγική του µορφολογικού τεµαχισµού µιας λέξης ως ανάλυση της λέξης στα µέρη της (word part analysis). Είναι προφανές ότι η ελλιπής αναφορά στη συγκεκριµένη στρατηγική οφείλεται στο ότι η µελέτη των στρατηγικών εκµάθησης έχει βασιστεί στην αγγλική, στην οποία ο µορφολογικός τεµαχισµός δε συµβάλλει ιδιαίτερα στην αποκωδικοποίηση της σηµασίας δύσκολων λεξικών µονάδων. 2 Πρόσφατα µάλιστα κυκλοφόρησε εγχειρίδιο διδασκαλίας για προχωρηµένους σπουδαστές που

3 Μορφολογικός τεµαχισµός: στρατηγική διδασκαλίας λεξιλογίου 67 Για µας ο µορφολογικός τεµαχισµός αποτελεί κατά βάση γνωσιακή στρατηγική, εφόσον εµπλέκει επεξεργασία (elaboration) και εκτίµηση (evaluation) της λεξικής σηµασίας, ενώ παράλληλα συµβάλλει στη διατήρηση των κατασκευασµένων λέξεων στη µνήµη των σπουδαστών (µνηµονική στρατηγική), καθώς και στην ταχεία ανάκλησή τους. Τέλος το γεγονός ότι εµπλέκει γνώση του συστήµατος παραγωγής ή σύνθεσης µίας γλώσσας συµβάλλει στο να οδηγήσει τους σπουδαστές να σκεφτούν για το πώς κατασκευάζονται οι λέξεις στη Γ2 (µεταγνωσιακή στρατηγική). Συνεπώς στην παρούσα εργασία προτείνουµε τη χρήση του µορφολογικού τεµαχισµού των λεξικών µονάδων ως στρατηγικής που εµπλέκει α) τη γνώση, β) τη µνήµη και γ) τη µεταγνώση. 3. Το θεωρητικό πλαίσιο 3.1 Μορφολογικός τεµαχισµός Προκειµένου να εφαρµόσουµε ορθά το µορφολογικό τεµαχισµό ως στρατηγική στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας, βασιζόµαστε στο θεωρητικό πλαίσιο της Corbin (1987, 1991 και υπό έκδοση). Πολλά δείγµατα της εφαρµογής του σε επιθήµατα της νέας ελληνικής υπάρχουν στις Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα του Τοµέα Γλωσσολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης. Η πρωτοτυπία του συνίσταται στο ότι σύµφωνα µε την αρχή της συζευκτικότητας η σηµασία κατασκευάζεται συγχρόνως µε τη µορφολογική δοµή και µε συνθετικό τρόπο σε σχέση µε αυτή. Για παράδειγµα, οι παράγωγες λέξεις προεδριλίκι, δασκαλίκι διαθέτουν αναγνωρίσιµα ως προς τη µορφή και τη σηµασία τους µορφήµατα και, αν ναι, ποια είναι αυτά; Για να εντοπίσουµε ορθά το επίθηµα των λέξεων αυτών και να ανιχνεύσουµε τη σηµασία του, θα πρέπει να είµαστε σε θέση να αναγνωρίσουµε ότι σε ένα ουσιαστικό-βάση που παραπέµπει σε ένα επάγγελµα-µια ιδιότητα πρόεδρ(ος), δάσκαλ(ος) εφαρµόζεται το επίθηµα -(ι)λίκι (Αναστασιάδη-Συµεωνίδη 2000) (κάτι που µπορεί να κάνει ένας µαθητής µε µητρική γλώσσα την ελληνική ή ένας προχωρηµένος µαθητής της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας, αλλά όχι ένας αρχάριος). Το επίθηµα -ινός µπορεί να κατασκευάσει µετονοµατικό επίθετο χρόνου, π.χ. βραδινός, καλοκαιρινός, πρωινός ή τόπου, π.χ. πατρινός, µπροστινός, µακρινός. Από την άλλη πλευρά το επίθηµα -ιάτικος κατασκευάζει επίσης µετονοµατικά επίθετα χρόνου, επικεντρώνεται στο µορφολογικό τεµαχισµό (Κίτσα 2006).

4 68 διαφοροποιεί όµως υφολογικά τις λέξεις που διαθέτουν την ίδια βάση, π.χ. στο ζεύγος βραδινός-βραδιάτικος τα επίθετα δεν είναι ελεύθερα εναλλασσόµενα στο ίδιο συγκείµενο: βραδινό δελτίο ειδήσεων vs *βραδιάτικο δελτίο ειδήσεων (Αναστασιάδη- Συµεωνίδη 2008). Με βάση τα προηγούµενα παραδείγµατα και τη διδακτική εµπειρία µας θεωρούµε ότι οι σπουδαστές δυσκολεύονται: (α) να τεµαχίσουν ορθά τις κατασκευασµένες λέξεις της ελληνικής και (β) να ανιχνεύσουν ορθά τη σηµασιολογική οδηγία του επιθήµατος, έτσι ώστε να προβούν σε ορθά συµπεράσµατα για το συσχετισµό µορφής και σηµασίας. 3.2 Η δραστηριοκεντρική συµµετοχή του σπουδαστή (task-induced involvement) (Laufer and Hulstijn 2001) Η συµµετοχή του σπουδαστή στην εκµάθηση του λεξιλογίου θα πρέπει να γίνεται µέσω δραστηριοτήτων που λαµβάνουν υπόψη τους το µικροεπίπεδο του κάθε µαθήµατος: (α) της έκθεσης των σπουδαστών σε γλωσσικό υλικό που παρουσιάζει µεγάλη συγκέντρωση του υπό διδασκαλία λεξικού/µορφολογικού στοιχείου, (β) της εµβριθούς παρατήρησης (noticing), δηλαδή της εµπρόθετης εστίασης της προσοχής του σπουδαστή σε ένα λεξιλογικό/µορφολογικό φαινόµενο και (γ) της επεξεργασίας των χαρακτηριστικών µιας νέας λέξης, δηλαδή της ανάλυσης των µορφολογικών και σηµασιακών όψεών της, η οποία συµβάλλει στη µακροπρόθεσµη διατήρηση της λέξης στη µνήµη. Προκειµένου να είναι επιτυχής η συµµετοχή αυτή, θα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη (α) τα εσωτερικά και εξωτερικά κίνητρα των σπουδαστών και (β) οι ανάγκες των σπουδαστών Τρόποι εκµάθησης και µέθοδοι διδασκαλίας του λεξιλογίου Σύµφωνα µε τον Ellis (1994) η εκµάθηση πραγµατοποιείται συµπτωµατικά ή και εµπρόθετα. Κατά τη συµπτωµατική εκµάθηση (incidental learning) οι σπουδαστές εκτίθενται στο προς εκµάθηση υλικό χωρίς εστιασµένη διδασκαλία, ενώ βιώνουν τις καινούριες πληροφορίες χωρίς να ξέρουν ότι πρόκειται να ελεγχθούν ως προς την κατάκτησή τους. Κατά την εµπρόθετη εκµάθηση (intentional learning) ο διδάσκων ενηµερώνει εκ των προτέρων τους σπουδαστές για το γλωσσικό υλικό που πρόκειται να διδαχτεί δηλώνοντας µε ρητό τρόπο την πρόθεσή του να αξιολογήσει την κατάκτησή του. Κατ αντιστοιχία προς τους τρόπους εκµάθησης, η διδασκαλία είναι δυνατό να πραγµατοποιηθεί ρητά (explicit teaching) µέσω µιας πιο συνειδητής διαδικασίας, κατά

5 Μορφολογικός τεµαχισµός: στρατηγική διδασκαλίας λεξιλογίου 69 την οποία ο σπουδαστής διαµορφώνει και ελέγχει υποθέσεις και προσεγγίζει τη συνειδητή/επιλεκτική µάθηση, λ.χ. η σηµασία/οι σηµασίες των λέξεων µαθαίνονται κατά κύριο λόγο ρητά. Αντίθετα στο πλαίσιο της µη ρητής διδασκαλίας (implicit teaching) η κατάκτηση της γλωσσικής ικανότητας πραγµατοποιείται µέσω µιας διαδικασίας που επισυµβαίνει απλά, φυσικά και χωρίς συνειδητές λειτουργίες και αποτελεί ασύνειδη και αυτόµατη µάθηση. Για παράδειγµα, τα φωνητικά και φωνολογικά χαρακτηριστικά των λέξεων µαθαίνονται συνήθως µη ρητά ως αποτέλεσµα της συχνής έκθεσης των σπουδαστών σε αυτά (χωρίς αυτό να σηµαίνει πως δεν είναι εφικτή ή επιθυµητή η ρητή διδασκαλία των χαρακτηριστικών αυτών). Συνεπώς µε βάση το παραπάνω γλωσσοδιδακτικό θεωρητικό πλαίσιο, προτείνουµε ότι ο διδάσκων πρέπει α) να επιλέξει µια αποτελεσµατική µορφολογική θεωρία, β) να προκρίνει τη δραστηριοκεντρική συµµετοχή των σπουδαστών και γ) να πραγµατοποιήσει ρητή διδασκαλία του µορφολογικού τεµαχισµού. 4. Ορισµός του µορφολογικού τεµαχισµού: Τι διδάσκουµε πώς µαθαίνουµε; Ως στρατηγική µορφολογικού τεµαχισµού ορίζουµε την ανάλυση µίας λέξης µε εσωτερική δοµή στα συστατικά της, προκειµένου να εξαγάγουµε τη συνολική σηµασία της σε µεγάλο βαθµό συνθετικά από τη σηµασία των επιµέρους συστατικών της και τις µεταξύ τους σχέσεις, µε στόχο την αποτελεσµατικότερη διδασκαλία και εκµάθηση. Η ίδια η στρατηγική συνεπάγεται ρητή διδασκαλία για τους διδάσκοντες και εµπρόθετη εκµάθηση από την πλευρά των σπουδαστών. Προκειµένου όµως να είναι πιο αποτελεσµατική, προτείνουµε η στρατηγική να εφαρµόζεται µετά την έκθεση των σπουδαστών σε κείµενα (προφορικά και γραπτά) που διαθέτουν µεγάλη συγκέντρωση του µορφήµατος στην εκµάθηση του οποίου στοχεύουµε. Στην περίπτωση αυτή θα εφαρµοστεί η στρατηγική µάντεµα από τα συµφραζόµενα. Θα ακολουθήσει ο τεµαχισµός, ο οποίος θα συµβάλει στην παγίωση των σηµασιών µέσω της µορφολογικής 3 (αν ενδείκνυται και ετυµολογικής) ανάλυσης και θα εφοδιάσει τους σπουδαστές µε κανόνες ευρέως εφαρµόσιµους. 3 Η µορφολογική ανάλυση ανήκει στη συγχρονική εξέταση των γλωσσών, ενώ η ετυµολογική στη διαχρονική. Θεωρούµε επιβεβληµένη τη διευκρίνιση αυτή λόγω της σύγχυσης που διαπιστώνεται συχνά στη βιβλιογραφία.

6 70 5. Η διδακτική εφαρµογή 5.1 Οι συµµετέχοντες στην έρευνα Η παρούσα πειραµατική προσέγγιση εφαρµόστηκε σε προχωρηµένους σπουδαστές του ΣΝΕΓ του ΑΠΘ κατά το ακαδηµαϊκό έτος Τα ⅔ των σπουδαστών αυτών σκόπευαν να σπουδάσουν Ιατρική, Οδοντιατρική ή Βιολογία σε πανεπιστηµιακές σχολές της Ελλάδας ή είχαν πτυχίο ιατρικών ή παραϊατρικών επαγγελµάτων από τη χώρα τους. Επιπλέον οι περισσότεροι σπουδαστές ήταν ήδη επαρκείς χρήστες της ελληνικής και είχαν στόχο να δώσουν εξετάσεις για το Επίπεδο Ελληνοµάθειας του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας. Ήταν σλαβόφωνοι µε καταγωγή από τη Ρωσία, τη Γεωργία, την Ουκρανία και τη Σερβία. Αρκετοί σπουδαστές είχαν ως µητρική γλώσσα τη ρουµανική, την τουρκική και τη σουηδική, ενώ ένας σπουδαστής ήταν Άραβας. 5.2 Η επιλογή των επιθηµάτων Ασχοληθήκαµε µε τον τεµαχισµό των κατασκευασµένων λέξεων µε τα επιθήµατα: 1. -ωµ(α): (ιατρ.) κατασκευάζει ουσιαστικά που δηλώνουν όγκο µε τα χαρακτηριστικά αυτού που δηλώνει η βάση (Αναστασιάδη-Συµεωνίδη και Φλιάτουρας 2003), 2. -(ω)µ(α): κατασκευάζει µεταρηµατικά ουσιαστικά που δηλώνουν ενέργεια ή αποτέλεσµα. Τα ουσιαστικά αυτά εµφανίζουν τη µορφή -(ω)µ(α), όταν βάση τους είναι ρήµα σε -ώνω. 3. -ιν(ος): κατασκευάζει µετονοµατικά επίθετα που δηλώνουν υλικό, -ένι(ος) 4 : κατασκευάζει µετονοµατικά επίθετα που δηλώνουν υλικό [+λαϊκό, +λογοτεχνική/ποιητική χρήση] (Αναστασιάδη-Συµεωνίδη 2008). Επιλέξαµε τα επιθήµατα αυτά, γιατί (α) συνιστούν περιπτώσεις διαφορετικού µορφήµατος µε ίδιο σηµαίνον (-ωµ(α) και -(ω)µ(α)) ή ίδιου µορφήµατος µε διαφορετικό σηµαίνον (-ιν(ος) και -ένι(ος)), (β) αποτελούν ζεύγη ενός συχνού µε ένα µη συχνό µόρφηµα για διαφορετικούς λόγους, (γ) συνιστούν συνδυασµό εύκολου επιθήµατος προς εκµάθηση: -ιν(ος)/ένι(ος) (οι συγκεκριµένοι προχωρηµένοι σπουδαστές ήδη γνωρίζουν λέξεις κατασκευασµένες µε το επίθηµα αυτό) και δύσκολων επιθηµάτων: -ωµ(α), -(ω)µ(α) και (δ) οι λέξεις που κατασκευάζει το -ωµ(α) εντάσσονται σηµασιακά στα ενδιαφέροντα των σπουδαστών του συγκεκριµένου τµήµατος. 4 Θεωρούµε ότι το ένι(ος) είναι λαϊκό αλλόµορφο του ιν(ος). Για αντίθετη άποψη βλ. Ρεβυθιάδου και Τζακώστα. (2007).

7 Μορφολογικός τεµαχισµός: στρατηγική διδασκαλίας λεξιλογίου Ο σχεδιασµός της διδακτικής παρέµβασης Κατά τη διδακτική παρέµβαση ακολουθήθηκαν τα εξής στάδια: 1. διάγνωση της λεξικής ικανότητας ως προς τις υπό έλεγχο λεξικές µονάδες (Μάρτιος 2007), 2. επεξεργασία των δεδοµένων των διαγνωστικών συνεντεύξεων και εξαγωγή συµπερασµάτων σχετικά µε τη σηµασιακή ανάλυση µιας κατασκευασµένης λέξης, 3. µη ρητή διδασκαλία: έκθεση των σπουδαστών σε αυθεντικό γλωσσικό υλικό µε µεγάλη συγκέντρωση λέξεων που αποτελούνται από τα προς διδασκαλία µορφήµατα εφαρµογή της στρατηγικής µάντεµα από τα συµφραζόµενα (Μάιος 2007), 4. ρητή διδασκαλία: ανάλυση των κατασκευασµένων λέξεων στα συστατικά τους βασιζόµενοι στον κανόνα: ΛΕΞΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ= ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΒΑΣΗΣ + ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΘΗΜΑΤΟΣ 5. οµαδοποίηση των λεξικών µονάδων που συνιστούν εξαίρεση, προκειµένου να διδαχτούν ξεχωριστά, 6. έλεγχος της λεξικής ικανότητας των σπουδαστών ως προς τις υπό εκµάθηση κατασκευασµένες λέξεις µέσω δραστηριοτήτων όπου συµµετέχει ο σπουδαστής (γλωσσικά παιχνίδια, κατανόηση γραπτού λόγου κτλ.), 7. εφαρµογή µεταδοκιµασίας (post-test) για να µετρηθεί η λεξική ικανότητα και 8. διάγνωση της λεξικής ικανότητας ως προς τις υπό έλεγχο λεξικές µονάδες σε οµάδα ελέγχου ίδιου επιπέδου γλωσσοµάθειας. Να σηµειωθεί ότι από τις 20 λέξεις του πειράµατος άλλες είναι µετονοµατικοί όροι ιατρικής κατασκευασµένοι µε το επίθηµα -ωµα, άλλες είναι µεταρηµατικές κατασκευασµένες µε το επίθηµα -µα και µία είναι η σύνθετη λέξη χρωµόσωµα Η διάγνωση της λεξικής ικανότητας Καταρχήν ζητήθηκε από τους σπουδαστές να κρίνουν τη σηµασιακή ορθότητα προτάσεων που περιείχαν τις υπό έλεγχο λεξικές µονάδες. Στη συνέχεια, προκειµένου να αποφύγουµε εικασίες και να διαγνώσουµε µε ακρίβεια το πώς οδηγήθηκαν οι σπουδαστές στη συγκεκριµένη κάθε φορά επιλογή, προκρίναµε τη συνέντευξη του κάθε σπουδαστή µε τη διδάσκουσα ως πρωτότυπη µέθοδο για την ερµηνεία των λαθών: Κατά τη συνέντευξη οι σπουδαστές εξηγούσαν οι ίδιοι πώς προέβησαν στο χαρακτηρισµό της κάθε πρότασης ως σηµασιακά ορθής ή όχι. Εφόσον αποφασίστηκε να διερευνηθούν οι επιλογές των σπουδαστών µέσω της συνέντευξης, ήταν περιττή η χρήση διασπαστών προσοχής (fillers) στο φυλλάδιο µε τις προτάσεις. Με τον τρόπο αυτό µία ατυχής επιλογή που ενδεχοµένως οφειλόταν σε επίδραση της προηγούµενης πρότασης µε -ωµ(α)/-(ω)µ(α), -ιν(ος)/-ένι(ος) ακυρωνόταν, εφόσον ο σπουδαστής

8 72 εξηγούσε τον τρόπο σκέψης του στη διδάσκουσα. Προκειµένου να αποφευχθεί οποιοσδήποτε προϊδεασµός των σπουδαστών ως προς τους στόχους της µελέτης, οι σπουδαστές είχαν πληροφορηθεί ότι οι συνεντεύξεις θα µαγνητοφωνούνταν ώστε να γίνει διόρθωση φωνητικών και φωνολογικών λαθών στην τάξη. Ο παράγοντας του άγχους είχε µειωθεί στο ελάχιστο, εφόσον η συνεντευξιάζουσα ήταν διδάσκουσα των σπουδαστών για µία ακαδηµαϊκή χρονιά και ένιωθαν οικειότητα. Η διάγνωση της λεξικής ικανότητας των σπουδαστών απείχε χρονικά από τη διδακτική παρέµβαση δύο µήνες. Η χρονική απόσταση θεωρήθηκε ότι συµβάλλει σε µία όσο το δυνατόν µεγαλύτερη άρση της επίγνωσης των σπουδαστών σχετικά µε τη µαθησιακή διαδικασία συντείνοντας έτσι στη συµπτωµατική εκµάθηση. Η διαγνωστική διαδικασία επικεντρώθηκε µόνο στα επιθήµατα -ωµ(α) και -(ω)µ(α), καθώς κρίθηκαν κατάλληλα για να αποκαλύψουν πώς αντιλαµβάνονται οι σπουδαστές τον τεµαχισµό. Στην περίπτωση των -ιν(ος) και -ένι(ος) θεωρήθηκε ότι δε θα προκύψουν το ίδιο αξιόπιστα αποτελέσµατα, εφόσον σε πολλές περιπτώσεις οι λέξεις ήταν συχνές, η εκµάθησή τους είχε γίνει σε προηγούµενο στάδιο (Β επίπεδο) µε ολιστικό τρόπο και ακόµη και µία απόπειρα τεµαχισµού θα επηρεαζόταν από τη γνώση της σηµασίας της βάσης, π.χ.: ξύλινος, πέτρινος, ασηµένιος κτλ. Η κατασκευή των λαθεµένων προτάσεων βασίστηκε στη συνάφεια της βάσης της υπό έλεγχο λέξης µε τα συµφραζόµενα της πρότασης. Π.χ. *Αν συνεχίσεις να τρως τόσο πολύ, σε βλέπω να αποκτάς κανένα λίπωµα! Επεξεργασία των δεδοµένων των διαγνωστικών συνεντεύξεων Οι σπουδαστές είχαν ακούσει για τη στρατηγική του µορφολογικού τεµαχισµού από τη διδάσκουσα κατά τη διάρκεια των µαθηµάτων, χωρίς όµως να την έχουν διδαχτεί αναλυτικά. Κατά συνέπεια στις συνεντεύξεις τους κατέβαλαν προσπάθεια να τεµαχίσουν τις λέξεις, προκειµένου να εξαγάγουν τη σηµασία τους. Κατά την προσπάθεια τεµαχισµού διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα (βλ. Πίνακα 1): 1. εν έγινε καθόλου προσπάθεια τεµαχισµού σε λέξεις που ήταν γνωστές ως ορολογία σε µελλοντικούς σπουδαστές Επιστηµών Υγείας, π.χ. ινοµύωµα, γλαύκωµα, αιµάτωµα (ολιστική προσέγγιση). Οι όροι αυτοί θεωρήθηκαν ως µη αναλύσιµοι για τους λοιπούς σπουδαστές (⅓), καθώς αυτοί δεν αναγνώριζαν κανένα συστατικό της λέξης, κυρίως τη βάση (το επίθηµα δεν ήταν γι αυτούς φορέας κάποιας σηµασίας παρά την ανάλυση). Σηµαντικό ήταν το ποσοστό επιτυχίας των σπουδαστών στη λέξη αιµάτωµα, καθώς

9 Μορφολογικός τεµαχισµός: στρατηγική διδασκαλίας λεξιλογίου 73 είναι σηµασιακά πιο διαφανής, ενώ αρκετοί την ταύτισαν σηµασιακά µε τη λέξη µάτωµα. Η λέξη γλαύκωµα παρουσίασε µικρό ποσοστό λάθους, εφόσον αποτελεί διεθνισµό, δηλαδή υπάρχει µε παρόµοια µορφή και σηµασία στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες (ο Άραβας σπουδαστής δεν µπορούσε να αναγνωρίσει τη λέξη). 2. Η λέξη µέλωµα δεν αναλύθηκε καθόλου λόγω του µικρού µήκους της βάσης και της σύµπτωσής της, κατά την άποψη των σπουδαστών, µε πολλές λέξεις: µέλλον, µέλλει, µέλος. Η διαφορά στη θέση του τόνου του θέµατος µελ- (τονισµένο) σε σχέση µε την εµφάνιση του ίδιου θέµατος στη λέξη µελοµακάρονα (άτονο) και η παρουσία του συνθετικού φωνήεντος -ο- (στη λέξη µελοµακάρονα) τους έκανε να θεωρήσουν πως το µέλωµα δε σχετίζεται µε το µελο-. 3. Η λέξη τεράτωµα ερµηνεύτηκε ως «γιγάντωση», λέξη την οποία ανέφεραν µάλιστα κάποιοι σπουδαστές. Η σηµασία της βάσης έπαιξε καθοριστικό λόγο στο να αποπροσανατολιστούν. 4. Ως προς τη λέξη αγκύλωµα, οι 4 σπουδαστές που ανέλυσαν σωστά τη λέξη γνώριζαν το ρήµα αγκυλώνω, ενώ για τους υπόλοιπους τόσο η βάση όσο και το επίθηµα ήταν αδιαφανή. Σε γενικές γραµµές η συνέντευξη αποκάλυψε κενά των προχωρηµένων σπουδαστών ως προς τη µορφολογική διαδικασία παραγωγής λέξεων στην ελληνική. Οι σπουδαστές προσπάθησαν να εφαρµόσουν τη στρατηγική του τεµαχισµού, πριν ακόµη διδαχτούν το πώς γίνεται, παρόλα αυτά δε γνώριζαν πώς να τεµαχίσουν τις λέξεις, δε γνώριζαν τη σηµασία των επιθηµάτων και συχνά δε γνώριζαν ούτε τη σηµασία της βάσης. Η ίδια διαγνωστική διαδικασία εφαρµόστηκε σε δώδεκα προχωρηµένους σπουδαστές της ελληνικής ως ξένης γλώσσας που δεν είχαν ακούσει καθόλου για τη στρατηγική του µορφολογικού τεµαχισµού. Η επεξεργασία των δεδοµένων αποδεικνύει επαρκέστερη λεξική ικανότητα των σπουδαστών στους οποίους είχε γίνει αναφορά στη στρατηγική αυτή.

10 74 Πίνακας 1. Τα ποσοστά λάθους ανά λέξη στους σπουδαστές που είχαν διδαχτεί τη στρατηγική του µορφολογικού τεµαχισµού καθώς και στην οµάδα ελέγχου Λέξη Ποσοστό λάθους στην πειραµατική οµάδα Ποσοστό λάθους στην οµάδα ελέγχου αγκύλωµα αιµάτωµα γλαύκωµα ένωµα ζάρωµα θήλωµα ινοµύωµα λίπωµα µελάνωµα µέλωµα νέρωµα ξεχείλωµα οστέωµα πέτρωµα πλάκωµα πλήγωµα πύρωµα τεράτωµα τοίχωµα χρωµόσωµα Θα πρέπει να παρατηρήσουµε ότι οι διαφορές µεταξύ των δύο οµάδων σπουδαστών έχουν να κάνουν µε τα απόλυτα και όχι µε τα σχετικά ποσοστά, π.χ. και στις δύο οµάδες το ποσοστό λάθους είναι µεγαλύτερο στη λέξη ινοµύωµα και µικρότερο στη λέξη χρωµόσωµα. Παρατηρείται δηλαδή συστηµατικότητα των λαθών, η οποία µπορεί να αποδοθεί α) στη χαµηλή συχνότητα των λέξεων και β) στην περιφερειακή τους θέση στο λεξιλόγιο της ελληνικής (ορολογία). Επιπλέον, οι διαφορές που παρατηρούνται δεν είναι στατιστικά σηµαντικές (0,1138), όπως αποδεικνύει η ανάλυση µέσω Τ-test, γεγονός που µπορεί να αποδοθεί στον περιορισµένο αριθµό σπουδαστών και λεξικών στοιχείων της έρευνάς µας. Η εφαρµογή της έρευνας σε µεγαλύτερο δείγµα µπορεί να µας προσφέρει περισσότερο αξιόπιστα αποτελέσµατα σε οµάδες υποψιασµένων και µη υποψιασµένων σπουδαστών για τη στρατηγική του µορφολογικού τεµαχισµού Έκθεση των σπουδαστών σε κείµενα που διαθέτουν συγκέντρωση των προς διδασκαλία επιθηµάτων Επιλέξαµε αυθεντικά κείµενα που εµπεριέχουν λέξεις κατασκευασµένες µε τα επιθήµατα -ωµ(α) και -(ω)µ(α): Αθλητικές κακώσεις-αιµάτωµα (www.iatrosnet.gr), Ηλιακή ακτινοβολία και µελάνωµα (www.iatrosnet.gr)-συµβουλές προστασίας, Έξυπνα

11 Μορφολογικός τεµαχισµός: στρατηγική διδασκαλίας λεξιλογίου 75 γιατροσόφια για το κρύωµα (www.iatrosnet.gr). Για τη διδασκαλία του επιθήµατος -ιν(ος)/-ένι(ος) δεν υπήρχε η δυνατότητα να βρεθεί αυθεντικό κείµενο µε αρκετά µεγάλη συγκέντρωση σχετικών λέξεων. Για το λόγο αυτό και δεδοµένης της ευκολίας του επιθήµατος, κατασκευάσαµε ένα κείµενο που να εµπεριέχει ικανή συγκέντρωση κατασκευασµένων λέξεων µε το συγκεκριµένο επίθηµα. Το κείµενο αυτό χρησιµοποιήθηκε µετά τη διδασκαλία των -ωµ(α) και -(ω)µ(α), προκειµένου να ελέγξουµε την κατάκτηση της στρατηγικής του µορφολογικού τεµαχισµού από τους σπουδαστές. «Στην εποχή µας η ύλη είναι το παν!» θα ακούσεις πολύ συχνά να λένε στη σηµερινή κοινωνία, είτε αγροτική είτε αστική. Σκέψου µόνο την καθηµερινότητά σου και θα το διαπιστώσεις και µόνος σου. Προκειµένου να καλύψεις τις καθηµερινές σου ανάγκες σε τρόφιµα, περνάς από το φούρνο της γειτονιάς, για να προµηθευτείς σταρένιο ή καλαµποκένιο ψωµί και κρίθινα παξιµάδια, ενώ επιβάλλεται µία στάση στο σούπερ µάρκετ για βοδινό κρέας, αγελαδινό γιαούρτι, γίδινο τυρί. Οι καλοφαγάδες δε θα µπορούσαν να αντισταθούν σε µία επίσκεψη στο ζαχαροπλαστείο για σοκολατένια γλυκά.» Απόσπασµα κατασκευασµένου κειµένου για τη διδασκαλία του επιθήµατος -ιν(ος)/-ένι(ος) Επεξεργασία των κειµένων Οι σπουδαστές επεξεργάστηκαν τα παραπάνω κείµενα ανά οµάδες, προκειµένου να απαντήσουν σε ερωτήσεις κατανόησης, σε γραµµατικές και λεξιλογικές ασκήσεις (που δεν εµπεριείχαν τα υπό εξέταση επιθήµατα). Στη συνέχεια αναλύθηκαν οι κανόνες κατασκευής µε αφορµή τις λέξεις-κλειδιά των τριών κειµένων: αιµάτωµα, µελάνωµα που, αν και ιατρικοί όροι, είναι συχνές και σηµασιακά διαφανείς λέξεις, και κρύωµα που, αν και κατασκευάζεται µε διαφορετικό κανόνα, εντάσσεται στο θεµατικό λεξιλόγιο των ασθενειών. Ακολούθησε οµαδοποίηση-επεξεργασία των λέξεων µε την εφαρµογή του µορφολογικού τεµαχισµού, ο οποίος συµβάλλει στην αποµνηµόνευση της ορθογραφίας και στην εκµάθηση των λέξεων (Αναστασιάδη-Συµεωνίδη 2000, Laufer and Hulstijn 2001), ενώ παράλληλα βελτιώθηκε η ικανότητα των σπουδαστών να τεµαχίσουν µορφολογικά µε ορθό τρόπο τις λέξεις που δεν γνώριζαν (π.χ.

12 76 ινοµύωµα) Ο έλεγχος της κατάκτησης των λεξικών στοιχείων Προκειµένου να ελεγχθεί η αποτελεσµατικότητα της διδασκαλίας της στρατηγικής του µορφολογικού τεµαχισµού, εφαρµόστηκε µεταδοκιµασία πολλαπλών επιλογών, στην οποία οι σπουδαστές σηµείωσαν υψηλές βαθµολογίες. Στη συνέχεια κλήθηκαν να εφαρµόσουν τη στρατηγική στο κείµενο που παρουσιάζει µεγάλη συγκέντρωση κατασκευασµένων λέξεων µε το -ιν(ος)/-ένι(ος) (βλ. απόσπασµα κειµένου), στο οποίο ανέλυσαν τη σηµασία του επιθήµατος και το επίπεδο ύφους (χρήσης) των λέξεων. Η διδακτική εφαρµογή έκλεισε µε παραγωγή γραπτού λόγου σε οµάδες σπουδαστών: ζητήθηκε από τους σπουδαστές να αποµονώσουν τις κατασκευασµένες λέξεις του κειµένου µε το -ιν(ος)/-ένι(ος) και να συνθέσουν ένα δικό τους κείµενο µε ελεύθερο θέµα. Τα παραχθέντα κείµενα παρουσίαζαν ιδιαίτερη ικανότητα ορθής υφολογικά χρήσης των λέξεων στα κατάλληλα συµφραζόµενα. 6. Συµπεράσµατα-Προτάσεις για µελλοντική έρευνα Η διδασκαλία της στρατηγικής του τεµαχισµού των λεξικών µονάδων σε µορφήµατα κρίνεται απαραίτητη τόσο για την κατανόηση όσο και για την παραγωγή λόγου. Επίσης θα ήταν ενδιαφέρον να ερευνηθεί µε ειδικά τεστ η αποµνηµόνευση και γρήγορη ανάκληση των λεξικών µονάδων µε εσωτερική δοµή. Τέλος η στρατηγική του µορφολογικού τεµαχισµού µπορεί να ωθήσει τους διδάσκοντες στη διαµόρφωση λεξιλογικών syllabi, τα οποία να λαµβάνουν υπόψη τους όχι µόνο θεµατικά κριτήρια (π.χ. επαγγέλµατα, ασθένειες κτλ.), αλλά και κριτήρια συσχετισµού σηµασίας και µορφής (π.χ. επαγγέλµατα σε -τζής, ασθένειες (φλεγµονή σε µέρος του σώµατος που δηλώνεται από το ουσιαστικό βάσει του παραγώγου) σε -ίτιδα κτλ.). Έτσι οι σπουδαστές θα είναι σε θέση να κατακτήσουν τη σηµασία/τις σηµασίες των λέξεων µε εσωτερική δοµή της ελληνικής, να εξοικειωθούν µε τη διαδικασία παραγωγής και να διατηρήσουν στη µνήµη τους την ορθογραφία. Βιβλιογραφικές αναφορές Αναστασιάδη-Συµεωνίδη Α. (2000). Μορφολογική ανάλυση και η διδασκαλία της νεοελληνικής ορθογραφίας. Στο Αντωνοπούλου Ν., Α. Τσαγγαλίδης και Μ. Μουµτζή (επιµ.), Η διδασκαλία της νέας ελληνικής ως ξένης/δεύτερης γλώσσας: Αρχές, προβλήµατα, προοπτικές. Πρακτικά διηµερίδας, 2-3 Απριλίου Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας,

13 Μορφολογικός τεµαχισµός: στρατηγική διδασκαλίας λεξιλογίου 77 Αναστασιάδη-Συµεωνίδη Α. (2004). Κλίση και παραγωγή: µύθος και αλήθεια. Στο ΜΕΓ 24, Πρακτικά της 24ης ετήσιας συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη, Αναστασιάδη-Συµεωνίδη Α. και Α. Φλιάτουρας (2003). Το επίθηµα -ωµα στην ιατρική ορολογία. ΕΛΕΤΟ 4. Αθήνα, Anastassiadis-Symeonidis A. (2008). Les adjectifs temporels suffixés en -in(os) et -iatik(os) en grec moderne. In Fradin B. (éd). La raison morphologique. Hommage à la mémoire de Danielle Corbin. Vol. 27, Supplementa Linguisticae Investigationes. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, Corbin D. (1987). Morphologie dérivationnelle et structuration du lexique, 2 τόµοι, Τυβίγκη, Max Niemeyer Verlag, β έκδ Villeneuve d Ascq: Presses Universitaires de Lille. Corbin D. (1991). Introduction La formation des mots: Structures et interprétations. Lexique 10: Corbin D. (υπό έκδοση). Le lexique construit. Paris: Armand Colin. Ellis N.C. (1994). Consciousness in second language learning: Psychological perspectives on the role of conscious processes in vocabulary acquisition. AILA Review 11: Gu Y. and R.K. Johnson (1996). Vocabulary learning strategies and language learning outcomes. Language Learning 46/4: Κίτσα Π. (2006). Η διδασκαλία του λεξιλογίου της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας: Λεξικογραφική εφαρµογή (Μέθοδος εκµάθησης του λεξιλογίου µέσω των µορφηµάτων που κατασκευάζουν τις λέξεις). Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Laufer B. and J. Hulstijn (2001). Incidental vocabulary acquisition in a second language: The construct of task-induced involvement. Applied Linguistics 22: Nation P. (2001). Learning vocabulary in another language. Cambridge: Cambridge University Press. Οxford R. (1990). Language learning strategies: What every teacher should know. Boston: Heinle and Heinle Publishers. Ρεβυθιάδου Α. και Μ. Τζακώστα (2007). Η φωνολογία στη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας. Αθήνα: Πατάκης. Rubin J. (1987). Learner strategies: Theoretical assumptions, research history and typology. In A. Wenden and J. Rubin (eds), Learner strategies in language learning. UK: Prentice Hall, Schmitt N Vocabulary learning strategies. In N. Schmitt and M. McCarthy (eds), Vocabulary: Description, acquisition and pedagogy. Cambridge: Cambridge University Press,

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Η αναγκαιότητα της αξιοποίησης των στρατηγικών εκμάθησης και διδασκαλίας του λεξιλογίου στον τομέα της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας

Η αναγκαιότητα της αξιοποίησης των στρατηγικών εκμάθησης και διδασκαλίας του λεξιλογίου στον τομέα της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας Η αναγκαιότητα της αξιοποίησης των στρατηγικών εκμάθησης και διδασκαλίας του λεξιλογίου στον τομέα της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας Η γνώση των λέξεων συνιστά ένα πολύπλοκο φαινόμενο, το οποίο,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

Ηλιοπούλου Κωνσταντίνα

Ηλιοπούλου Κωνσταντίνα Ηλιοπούλου Κωνσταντίνα Θεωρία Επειδή οι δυνατότητες διδασκαλίας του λεξιλογίου στην τάξη είναι χρονικά περιορισμένες, οι διδάσκοντες, πέρα από τις στρατηγικές που χρησιμοποιούν οι ίδιοι κατά τη διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και αξιολόγηση της χρήσης των µη απλών λεξικών µονάδων κατά την παραγωγή γραπτού λόγου

Έλεγχος και αξιολόγηση της χρήσης των µη απλών λεξικών µονάδων κατά την παραγωγή γραπτού λόγου Έλεγχος και αξιολόγηση της χρήσης των µη απλών λεξικών µονάδων κατά την παραγωγή γραπτού λόγου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Abstract Aim of this paper is to trace the main difficulties that face

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών

Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Άννα Μάστορα 1, Μανόλης Πεπονάκης 2, Σαράντος Καπιδάκης 1 1 Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 βιβλιο_layout 1 20/6/2014 4:43 πμ Page 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕφAλαιο 1: Ένα μοντέλο αναγνωστικής κατανόησης Η εξέλιξη της έννοιας «αναγνωστική κατανόηση»...

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του κεφαλαίου 1. Θεωρητικό υπόβαθρο και χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής Προσέγγισης 2. Ορισμός της «Επικοινωνίας» 3.

Δομή του κεφαλαίου 1. Θεωρητικό υπόβαθρο και χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής Προσέγγισης 2. Ορισμός της «Επικοινωνίας» 3. Δομή του κεφαλαίου 1. Θεωρητικό υπόβαθρο και χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής Προσέγγισης 2. Ορισμός της «Επικοινωνίας» 3. Ορισμός της «επικοινωνιακής ικανότητας» 4. Χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής

Διαβάστε περισσότερα

στη νέα ελληνική Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.grauth 9o Συνέδριο ΕΛΕΤΟ Αθήνα 7-9/11/2013

στη νέα ελληνική Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.grauth 9o Συνέδριο ΕΛΕΤΟ Αθήνα 7-9/11/2013 -ωμα: ένα προβληματικό τέρμα στη νέα ελληνική Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.grauth 9o Συνέδριο ΕΛΕΤΟ «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» Αθήνα 7-9/11/2013 Περιεχόμενα 0. Εισαγωγή 1. Βιβλιογραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

E-Learning-Projekt Spracherwerb des Neugriechischen Για τη διδακτική της νεοελληνικής γλώσσας στο Freie Universität Berlin

E-Learning-Projekt Spracherwerb des Neugriechischen Για τη διδακτική της νεοελληνικής γλώσσας στο Freie Universität Berlin E-Learning-Projekt Spracherwerb des Neugriechischen Για τη διδακτική της νεοελληνικής γλώσσας στο Freie Universität Berlin Bart Soethaert Λουκία Στέφου E-Learning στην Έδρα Νεοελληνικών Σπουδών Εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή: Γλωσσική ανάπτυξη και διδασκαλία Τι είναι γλωσσική ανάπτυξη: τι μαθαίνει το

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πατσιάς, Α., Α. Σφακιανάκη, Γ. Κλειδής, Στ. Τσιγδινός & Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Διαδρομές στη διδασκαλία της νέας ελληνικής Διαδρομές στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας

Διαδρομές στη διδασκαλία της νέας ελληνικής Διαδρομές στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας Διαδρομές στη διδασκαλία της νέας ελληνικής Διαδρομές στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας Άρθρο «Δεύτερη/Ξένη γλώσσα και στρατηγικές κατανόησης λεξιλογίου: μελέτη περίπτωσης» Συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των στρατηγικών στην εκμάθηση των γλωσσών

Η συμβολή των στρατηγικών στην εκμάθηση των γλωσσών Η συμβολή των στρατηγικών στην εκμάθηση των γλωσσών Πολυξένη Μανώλη Καθηγήτρια Αγγλικών, Υποψ. Διδάκτωρ, Π.Τ.Π.Ε. Παν/μίου Θεσσαλίας pegyma@hotmail.com Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ Αναγνώριση Ανάγκης Αναγνώριση ανάγκης για βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων ως αποτέλεσμα μιας αρχικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ικανότητες του γραμματισμού. Έτσι, οι μαθητές με αναπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας και λάθη στη δεξιότητα της παραγωγής γραπτού λόγου

Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας και λάθη στη δεξιότητα της παραγωγής γραπτού λόγου Ρουσουλιώτη Θωμαή Πιστοποιητικό Ελληνομάθειας και λάθη στη δεξιότητα της παραγωγής γραπτού λόγου Το πιστοποιητικό ελληνομάθειας απευθύνεται σε ένα ευρύ ηλικιακά κοινό. Ειδικότερα, κάθε χρόνο διενεργούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ»

ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 6: «ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ» Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚΕ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Σάββατο, 25

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ, ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΕΥ017 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ζ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση για τη Μάθηση: Θέτοντας την Αξιολόγηση του Μαθητή στην Υπηρεσία της Διδασκαλίας και της Μάθησης

Αξιολόγηση για τη Μάθηση: Θέτοντας την Αξιολόγηση του Μαθητή στην Υπηρεσία της Διδασκαλίας και της Μάθησης Αξιολόγηση για τη Μάθηση: Θέτοντας την Αξιολόγηση του Μαθητή στην Υπηρεσία της Διδασκαλίας και της Μάθησης Χαράλαμπος Γ. Χαραλάμπους Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Τι αναμένουμε να πάρουμε;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σωτηρία Τζιβινίκου Λέκτορας ΠΤΕΑ Γραφικός χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Ενημέρωση προβληματισμός για τις νέες τάσεις αξιολόγησης του μαθητή στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

1 Νεοελληνική Γραμματική, ΟΕΔΒ, Αθήνα 1995, σελ. 227.

1 Νεοελληνική Γραμματική, ΟΕΔΒ, Αθήνα 1995, σελ. 227. 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Το να γράφει κάποιος μαθητής ορθογραφημένα συχνά αποτελεί ένδειξη πως πρόκειται για άτομο μεθοδικό και με υψηλές ακαδημαϊκές επιδόσεις. Αντίθετα, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.)

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Σχολείο:. Ημερομηνία:. 1. Ποσοτικά δεδομένα Πρόκειται για τον αριθμό των διδακτικών που πραγματοποιήθηκαν ανά τμήμα και ανά

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εκμάθηση του λεξιλογίου της ΝΕ ως δεύτερης / ξένης γλώσσας: άμεση και έμμεση διδασκαλία στρατηγικές κατάκτησης. Μαρία Αντωνίου

Εκμάθηση του λεξιλογίου της ΝΕ ως δεύτερης / ξένης γλώσσας: άμεση και έμμεση διδασκαλία στρατηγικές κατάκτησης. Μαρία Αντωνίου Εκμάθηση του λεξιλογίου της ΝΕ ως δεύτερης / ξένης γλώσσας: άμεση και έμμεση διδασκαλία στρατηγικές κατάκτησης Μαρία Αντωνίου 1. Άμεση και έμμεση διδασκαλία του λεξιλογίου Ως μαθητές ξένων γλωσσών όλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

. Ερωτήσεις διάταξης. να διαταχθούν από τη µικρότερη προς τη µεγαλύτερη οι τιµές: f (3), f (0), f (-1), f (5), f (-2), f ( ), f (1).

. Ερωτήσεις διάταξης. να διαταχθούν από τη µικρότερη προς τη µεγαλύτερη οι τιµές: f (3), f (0), f (-1), f (5), f (-2), f ( ), f (1). . Ερωτήσεις διάταξης. Οι συναρτήσεις f (x) = x, g (x) = x, h (x) = x, φ (x) = 3x, ρ (x) = 5x, t (x) = 7x έχουν κοινό πεδίο ορισµού το Α = [- 3, 3]. Να γράψετε τις συναρτήσεις σε µια σειρά έτσι ώστε η γραφική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΑΛΛΟΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΙΑ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΑΛΛΟΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΙΑ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΑΛΛΟΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΙΑ Μια εµπειρική εφαρµογή 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ; Το λεξιλόγιο είναι το σύνολο των λέξεων µιας γλώσσας ή ενός τοµέα. Τη λεξιλογική µονάδα µπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Αθανάσιος Κυρίτσης Δάσκαλος ΠΕ70 Yπεύθυνος του εξεταστικού κέντρου Κοπεγχάγης th_kiritsis@yahoo.gr ΑΘΗΝΑ 11 Οκτωβρίου 2014 1 Λέξεις - κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματισμός Κωφού Παιδιού:

Γραμματισμός Κωφού Παιδιού: Γραμματισμός Κωφού Παιδιού: Μοντέλα διδασκαλίας από κάτω προς τα επάνω Επιμέλεια: Βουλγαρίδου Μαρία, Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής Εισηγήτρια Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων Κολλίντζα 1 Σημασιολογικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 1 ΥΕΨ(Δημ) 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 Nέα Διαδικασία Παρέμβασης στο Σχολείο για Χειρισμό Παιδιού με Πιθανές Μαθησιακές, Συναισθηματικές ή άλλες Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Ως προς το γνωστικό αντικείµενο

Ως προς το γνωστικό αντικείµενο ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες ηµοτικού) τάξεις Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ηλεκτροµαγνητισµός (ηλεκτρισµός και µαγνήτες)» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Ως συνέχεια του Οδηγού Φιλολόγου: Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο, ο οποίος είναι

Διαβάστε περισσότερα