Π Σ Τ Υ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Ι Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Π Σ Τ Υ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Ι Α"

Transcript

1 ΣΕΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΑΘΗΝΑ ΥΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΩΝ ΤΓΕΙΑ & ΠΡΟΝΟΙΑ ΣΜΗΜΑ : ΜΑΙΕΤΣΙΚΗ Π Σ Τ Υ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Ι Α «H.I.V. ζηην Περιγεννηηική Περίοδο» ποσδάζηρια : Καραπαναγιώηη Ξανθή Ειζηγήηρια : κ. Ανηιγόνη αρανηάκη Αθήνα 2009

2 2 Ειδικά αθιερωμένη Με αγάπη & εκηίμηζη ζηην κ. Αγγελική πσροπούλοσ Προϊζηαμένη Γραμμαηείας ηοσ Σμήμαηος Μαιεσηικής Σ.Ε.Ι. ΑΘΗΝΑ

3 Π Δ Ρ Ι Δ Υ Ο Μ Δ Ν Α ελ. Διζαγωγή 5 1. ΡΟΛΟ ΣΧΝ ΙΟΓΔΝΧΝ ΛΟΙΜΧΞΔΧΝ ΣΗΝ ΚΤΗΗ Οξηζκφο Ηδηφηεηεο Γνκή ησλ Ηψλ Αιιαγέο ζηελ Αλνζηαθή Απάληεζε θαηά ηελ Κχεζε Μφιπλζε ηνπ Δκβξπηθνχ Κπηηάξνπ απφ ηνπο Ηνχο 8 2. ΙΟ ΣΗ ΑΝΟΟΔΠΑΡΚΔΙΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΧΠΟΤ (HIV) Πνιιαπιαζηαζκφο HIV Παζνγφλνο δξάζε HIV Κιηληθή Δηθφλα ηεο Λνίκσμεο απφ ηνπ Ηνπο ηεο Αλζξψπηλεο Αλνζναλεπάξθεηαο (HIV I & HIV II) Σξφπνη Μεηάδνζεο ηνπ AIDS Μεραληζκφο Γηαζπνξάο & Μφιπλζεο Κιηληθή εηθφλα Γπλαηθνινγηθά επξήκαηα Γηάγλσζε ηεο Λνίκσμεο ΛΟΙΜΧΞΗ HIV ΚΑΙ ΚΤΗΗ HIV ΚΑΘΔΣΗ ΜΔΣΑΓΟΗ- HIV ΔΜΒΡΤΟ HIV ΝΔΟΓΝΟ HIV Παξάγνληεο Κηλδχλνπ Γηάγλσζε ηεο Νφζνπ ζην Νενγλφ Κιηληθέο Δθδειψζεηο ζην Νενγλφ ΘΔΡΑΠΔΙΑ ΣΗ HIV ΛΟΙΜΧΞΗ ΦΑΡΜΑΚΔΤΣΙΚΗ ΑΝΣΙΜΔΣΧΠΙΗ- ΘΔΡΑΠΔΙΑ Δ ΑΘΔΝΔΙ ΜΔ AIDS Θεξαπεία γηα Δγθπκνλνχζεο Γπλαίθεο κε HIV 33 3

4 6. ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΙΚΗ ΜΟΛΤΝΗ ΑΠΟ ΣΟΝ ΙΟ HIV Κίλδπλνη Δπαγγεικαηηθήο Μφιπλζεο ζηελ Αίζνπζα Σνθεηνχ θαη ζην Θάιακν Νενγέλλεησλ πκβνπιεπηηθή ηνπ Δπαγγεικαηία Τγείαο Μεηά ηελ Έθζεζε ζηνλ HIV θαη Βαζηθέο Αξρέο Αληηκεηψπηζεο ΔΠΙΓΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΣΑΣΙΣΙΚΑ ΣΟΙΥΔΙΑ ΣΗ ΛΟΙΜΧΞΗ HIV Γειηίν Δπηδεκηνινγηθήο Δπηηήξεζεο ηεο HIV/AIDS Λνίκσμεο ζηελ Διιάδα Δπηδεκηνινγηθά ζηνηρεία HIV Οξνζεηηθά Παηδηά ηαηηζηηθά ζηνηρεία κε Δπξσπατθά δεδνκέλα ΦΤΥΟΛΟΓΙΚΔ ΔΠΙΓΡΑΔΙ HIV ΔΠΙΛΟΓΟ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 55 4

5 Δ Ι Α Γ Χ Γ Η To 1978 κηα θαηλνχξγηα αξξψζηηα έθαλε ηελ εκθάληζή ηεο ζε νκνθπιφθηινπο ζηε Νέα Τφξθε. Ζ αζζέλεηα απηή πξνθαινχζε ζπάληα λενπιάζκαηα (ζάξθσκα Kaposi θ.α) θαη ινηκψμεηο (π.ρ. PC) θαη νλνκάζηεθε αξρηθά Gay Syndrome. Λίγν αξγφηεξα δηαγλψζηεθε ζε λαξθνκαλείο, ζεμνπαιηθνχο ζπληξφθνπο ησλ ζπκάησλ θαζψο θαη ζε πνιπκεηαγγηδφκελα άηνκα φπσο αηκνξξνθηιηθνχο. Ζ αζζέλεηα νλνκάζηεθε AIDS ( Acquired Immune Deficiency Syndrome) δειαδή χλδξνκν Δπίθηεηεο Αλνζνινγηθήο Αλεπάξθεηαο. Σν AIDS άξρηζε λα απαζρνιεί ηηο Τπεξεζίεο Γεκφζηαο Τγείαο ην Σν 1983 αλαθαιχθζεθε ν ηφο ηνπ ιεκθαδεληθνχ ζπλδξφκνπ (LAV) ζην Ηλζηηηνχην Παζηέξ ζην Παξίζη (δξ. Luc Montangier) θαη ιίγν αξγφηεξα ν ηφο HTLV III απφ ηνλ R. Gallo (ΖΠΑ) ην 1984.Έηζη ζήκεξα γλσξίδνπκε φηη ν ηφο HTLV III / LAV ή αιιηψο HIV είλαη απηφο πνπ πξνθαιεί ην ζχλδξνκν επίθηεηεο αλνζνινγηθήο αλεπάξθεηαο. Σν 1985 αλαθαιχθζεθαλ νη κέζνδνη αλίρλεπζεο ησλ αληηζσκάησλ ηνπ ηνχ. ήκεξα γλσξίδνπκε φηη ν ηφο HIV δελ πξνυπήξρε. Πξφθεηηαη γηα πξφζθαηε κεηάιιαμε ηνπ παξφκνηνπ ηνχ STLV-III πνπ ελδεκεί ζηνπο πξάζηλνπο πηζήθνπο ηεο Αθξηθήο ρσξίο λα πξνθαιεί λφζν. Ο ηφο απηφο έγηλε παζνγφλνο γηα ηνλ άλζξσπν θαη πξνθάιεζε κηθξνεπηδεκίεο ηνπηθά. Αξγφηεξα νη θαηάιιειεο ζπλζήθεο ( δηαθνξεηηθά θαζεζηψηα θαη ηξφπνη δσήο) επέηξεςαλ ηελ γξήγνξε εμάπισζε ηνπ ζε κεγάινπο πιεζπζκνχο θπξίσο ηεο θεληξηθήο Αθξηθήο. Απφ εθεί κεηαδφζεθε ζηελ Δπξψπε θαη ζηηο Ζ.Π.Α. Σν 1984 έθαλε ηελ εκθάληζή ηνπ ζηελ Διιάδα. 5

6 1. ΡΟΛΟ ΣΧΝ ΙΟΓΔΝΧΝ ΛΟΙΜΧΞΔΧΝ ΣΗΝ ΚΤΗΗ Οη ηνγελείο ινηκψμεηο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο εγθπκνζχλεο έρνπλ ζπζρεηηζηεί κε δπζκελή επίδξαζε ζηελ εκβξπτθή αλάπηπμε. Δπηδεκηνινγηθέο θπξίσο έξεπλεο έρνπλ δείμεη απμεκέλε ζπρλφηεηα απηφκαησλ εθηξψζεσλ κεηά απφ ινίκσμε ηεο εγθχνπ ζην α θπξίσο ηξίκελν. Μεηά ηελ ηαηκία ηεο κεηέξαο ν ηφο εηζέξρεηαη ζην θχεκα. Ζ βιαπηηθή ηνπο δξάζε νθείιεηαη θπξίσο ζηε ρξεζηκνπνίεζε ηνπ ζπζηήκαηνο ζχλζεζεο πξσηετλψλ θαη ππξεληθνχ νμέσο ηνπ εκβξπηθνχ θπηηάξνπ γηα ηελ αλαπαξαγσγή ηνπ ίδηνπ ηνπ ηνχ. Απνηέιεζκα ηεο δξάζεο απηήο είλαη ε αλαζηνιή ηεο ζχλζεζεο ή ε παξεκπφδηζε ηεο δξάζεο ησλ πξσηετλψλ ησλ εκβξπηθψλ θπηηάξσλ, ε αλαζηνιή ησλ κηηψζεσλ θαη νη κεηαιιάμεηο ζην γελεηηθφ πιηθφ, πνπ νδεγνχλ ηειηθά ζηε δηαθνπή ηεο εκβξπνθπηηαξηθήο αλάπηπμεο. Παξάιιεια ε ελεξγνπνίεζε ηνπ αλνζνινγηθνχ κεραληζκνχ ηεο εκβξπνκεηξηθήο κνλάδαο ππξνδνηεί κηα ζεηξά δεπηεξνπαζψλ θιεγκνλσδψλ αληηδξάζεσλ, φπσο ελεξγνπνίεζε θπηηαξνηνμηθψλ ιεκθνθπηηάξσλ, θπηηαξφιπζε, δπζιεηηνπξγία ηνπ πιαθνχληα θ.α., πνπ νδεγνχλ έκκεζα ζηελ θαηαζηξνθή ηνπ εκβξπηθνχ θπηηάξνπ.(σομακηγζ, 1998) 1.1 Οπιζμόρ Ιδιόηηηερ Γομή Σων Ιών Ο φξνο ηφο (virus, ζηα Λαηηληθά ζεκαίλεη δειεηήξην) ρξεζηκνπνηήζεθε γηα λα πεξηγξάςεη νξγαληζκνχο κηθξφηεξνπο απφ ηα βαθηήξηα, πνπ είλαη αλίθαλα λα πνιιαπιαζηαζηνχλ έμσ απφ ην δσηθφ νξγαληζκφ. ήκεξα, νη ηνί θαζνξίδνληαη κε απζηεξά θξηηήξηα, ηα ζπνπδαηφηεξα απφ ηα νπνία είλαη ε ραξαθηεξηζηηθή ηνπο δνκή (ζχκπιεγκα λνπθιετθνχ νμένο θαη πξσηεΐλεο, πνπ πεξηβάιιεηαη απφ έλα εμσηεξηθφ πεξίβιεκα βίξην θαςίδην λνπθιετθφ νμχ) θαη ν ηξόπνο αληηγξαθήο ηνπο ( ν δηαρσξηζκφο ηνπ ηνχ ζε ζπζηαηηθά κεηά ηελ εηζαγσγή ηνπ ζην θχηηαξν μεληζηή, ε ρξήζε ηνπ κεραληζκνχ ηνπ θπηηάξνπ μεληζηή γηα ηε ζχλζεζε ζπζηαηηθψλ θσδηθνπνηεκέλσλ απφ ηα γνλίδηα ηνπ ηνχ θαη ηέινο ν ζρεκαηηζκφο λέσλ ζσκαηηδίσλ ηνπ ηνχ κε ζπλαξκνιφγεζε). 6

7 Οη ηνί είλαη ηα κηθξφηεξα γλσζηά «κνιπζκαηηθά κέζα». Σξεηο θπξίσο ηδηφηεηεο ηνπο δηαθξίλνπλ απφ ηνπο άιινπο κηθξννξγαληζκνχο. α) ην κηθξό κέγεζνο nm(ηα βαθηήξηα έρνπλ κέγεζνο πεξίπνπ nm θαη ηα εξπζξνθχηηαξα nm) β) ην γνληδίσκα ησλ ηψλ κπνξεί λα είλαη RNA ή DNA. Οη ηνί πεξηέρνπλ κφλν έλα ηχπν λνπθιετθνχ νμέσο γ) είλαη κεηαβνιηθά αδξαλείο δει. δελ έρνπλ κεηαβνιηθή δξαζηεξηφηεηα έμσ απφ ην θχηηαξα μεληζηή. Γελ έρνπλ ξηβνζψκαηα ή ζπζθεπή πξσηετληθήο ζχλζεζεο θαη επνκέλσο δελ κπνξνχλ λα πνιιαπιαζηαζηνχλ ζε άςπρα πιηθά. Μεηά ηελ είζνδφ ηνπο ζε έλα επαίζζεην θχηηαξν, ην γνληδίσκα (ή λνπθιετθφ νμχ) ηνπ ηνχ κεηαγξάθεηαη ζε (ή ην ίδην δξα σο) αγγειηαθφξνο RNA (mrna) εηδηθφ γηα ηνλ ηφ θαη θαηεπζχλεη ηελ αληηγξαθή ησλ ζσκαηηδίσλ ηνπ ηνχ. Οη δνκέο πνπ απνηεινχλ ην ζσκαηίδην ηνπ ηνχ είλαη νη εμήο: Βίξην ην άζηθην ζσκαηίδην ηνπ ηνχ Καςίδην ην πξσηετληθφ πεξίβιεκα Καςνκεξίδην πξσηετληθέο δνκηθέο κνλάδεο απφ ηηο νπνίεο ζπληίζεηαη ην θαςίδην Ννπθιετθφ νμχ - RNA ή DNA Έιπηξν εμσηεξηθφ πεξίβιεκα (ιηπνπξσηετληθφ) πνπ ππάξρεη ζε νξηζκέλνπο ηνχο θαη πεξηέρεη αληηγφλα ηνπ ηνχ. (ΣΟΜΑΚΗΓΖ, 1998) 1.2 Αλλαγέρ ζηην Ανοζιακή Απάνηηζη καηά ηην Κύηζη Ζ άκπλα ηνπ νξγαληζκνχ έλαληη ησλ ηψλ επηηπγράλεηαη κε κε εηδηθνύο ακπληηθνύο κεραληζκνύο (ηληεξθεξφλεο θαγνθπηηάξσζε νπδεηεξφθηια πνιπκνξθνπχξελα ιεπθνθχηηαξα καθξνθάγα κνλνθχηηαξα θ.α.) θαη κε εηδηθνύο ακπληηθνύο κεραληζκνύο (αλνζνζθαηξίλεο IgM, IgG, IgA θαη θπηηαξηθή αλνζία θπξίσο κε ηα Σ-ιεκθνθχηηαξα). ηε δηάξθεηα ηεο εγθπκνζχλεο ππάξρνπλ αιιαγέο ζηελ αλνζηαθή απάληεζε ηεο εγθχνπ έλαληη ησλ δηαθφξσλ ινηκψμεσλ, νη νπνίεο είλαη απνηέιεζκα ηεο κεηαηξνπήο ηεο κεηξηθήο άλνζεο απάληεζεο ζην ίδην ην 7

8 θαηλφκελν ηεο θχεζεο, πξνθεηκέλνπ λα θπνθνξεζεί ην εκηαιινγελέο έκβξπν. Μεξηθέο αιιαγέο ζην αλνζνπνηεηηθφ ζχζηεκα ηεο θπνθνξνχζαο είλαη νη εμήο: Ήπηα αχμεζε ησλ ιεπθνθπηηάξσλ ζην επίπεδν ησλ /mm3, ζπρλά κε αχμεζε ησλ πνιπκνξθνπχξελσλ Μείσζε ηνπ αξηζκνχ ησλ helper-t-ιεκθνθπηηάξσλ θπξίσο θαηά ην α ηξίκελν, ηα νπνία είλαη θνξείο ηεο θπηηαξηθήο αλνζίαο. In vitro κειέηεο έρνπλ δείμεη θαηαζηνιή ηεο άλνζεο θπηηαξηθήο απάληεζεο ζηνπο ηνχο. Γνθηκαζίεο ζηελ απάληεζε απφ ηα Σ-θχηηαξα ζε δηαιπηά αληηγφλα πνπ πξνέξρνληαη απφ παζνγφλνπο κηθξννξγαληζκνχο έδεημαλ κεησκέλε θπηηαξηθή αληίδξαζε. Οη δξαζηεξηφηεηα ησλ θπζηθψλ θπηηαξνθηφλσλ θπηηάξσλ (Natural Killer cells, NK-cells) θαίλεηαη λα είλαη κεησκέλε ζηελ θχεζε. Σα θαγνθχηηαξα θαίλεηαη λα δηαζέηνπλ ζεκαληηθά κεησκέλε ρεκεηνηαμία θαη ζπγθνιιεηηθφηεηα ζηηο έγθπεο γπλαίθεο. 1.3 Μόλςνζη ηος Δμβπςϊκού Κςηηάπος από ηοςρ Ιούρ Σν έκβξπν πξνζβάιιεηαη απφ ηελ ζηηγκή πνπ ε κεηέξα παξνπζηάδεη ηαηκία. Γηακέζνπ ηεο κεηξηθήο θπθινθνξίαο, ν ηφο εηζέξρεηαη ζηνλ πιαθνχληα (ηξνθνβιάζηε) θαη ζηε ζπλέρεηα ζηελ εκβξπτθή θπθινθνξία. Οη ζπλέπεηεο ηεο εκβξπηθήο ινίκσμεο είλαη αλάινγεο κε ηελ ηνμηθφηεηα ηνπ ηνχ θαη εμαξηάηαη απφ ηνλ ηξνπηζκφ ηνπ, δει. ζε πνηα θπξίσο φξγαλα εηζβάιιεη θαη πξνθαιεί εηδηθέο βιάβεο. Καζνξηζηηθφο παξάγνληαο είλαη ε ειηθία ηεο θχεζεο, φζν κηθξφηεξε ηφζν πηζαλφηεξε ε πξφθιεζε εκβξπτθνχ ζαλάηνπ ή απηφκαηεο έθηξσζεο. Γηαπιαθνπληηαθή κεηάδνζε κηαο ινίκσμεο απφ ηελ κεηέξα ζην έκβξπν δελ ζπλεπάγεηαη απαξαίηεηα εκβξπτθή βιάβε ή απηφκαηε έθηξσζε, εάλ ε κεηέξα έρεη αλαπηχμεη κηα απνηειεζκαηηθή ρπκηθή άλνζε απάληεζε, ιφγσ παιαηφηεξεο ινίκσμεο θαη ηφηε ε πηζαλφηεηα ζνβαξήο εκβξπτθήο πξνζβνιήο είλαη κηθξή έσο ειάρηζηε. Αληίζεηα ζνβαξφο θίλδπλνο ππάξρεη γηα ην έκβξπν 8

9 ηνπ νπνίνπ ε κεηέξα δελ είρε παιαηφηεξε επαθή κε ην ινηκνγφλν παξάγνληα. Οη ηνί επεηδή δελ έρνπλ δηθή ηνπο κεηαβνιηθή θαη αλαπαξαγσγηθή ηθαλφηεηα, αλαπαξάγνληαη ρξεζηκνπνηψληαο ην βηνρεκηθφ κεραληζκφ ηνπ θπηηάξνπ μεληζηή, ηνλ νπνίν θαηεπζχλνπλ ζηελ θαηαζθεπή ησλ ζπζηαηηθψλ ηνπ ηνχ.(πίλαθαο1). Πίλαθαο 1. ηάδηα αλαπαξαγσγήο ηνπ ηνχ 1. Πξνζξφθεζε ζηελ θπηηαξηθή κεκβξάλε 2. Δίζνδνο ζην θπηηαξφπιαζκα 3. Απνθάιπςε ππξεληθνχ νμένο 4. Μεηαγξαθή ππξεληθνχ νμέσο 5. χλζεζε ησλ ζπζηαηηθψλ ηνπ ηνχ 6. πλαξκνιφγεζε ηνπ ηνχ 7. Απειεπζέξσζε ηνπ ηνχ Πεγή: Κνπκαληάθεο Δ., εθάθεο η Μεηά ηε είζνδν ηνπ ηνχ ζην εκβξπηθφ θχηηαξν αθνινπζεί είηε θπηηαξηθόο ζάλαηνο είηε ιαλζάλνπζα κόιπλζε ε νπνία κπνξεί λα ελεξγνπνηεζεί ζε θάπνην ζηάδην ηεο θχεζεο θαη λα πξνθαιέζεη θπηηαξηθή βιάβε (ζπγγελείο αλσκαιίεο) ή ζάλαην. Ζ αλαπαξαγσγή ηνπ ηνχ ζην θχηηαξν ηνπ μεληζηή κπνξεί λα νδεγήζεη ζηελ θαηαζηξνθή ηνπ θπηηάξνπ (πίλαθαο 2). Πίνακαρ 2. Μεραληζκνί θαηαζηξνθήο εκβξπτθνχ θπηηάξνπ κεηά ηελ είζνδν ηνπ ηνχ Άκεζνη κεραληζκνί Παξέκβαζε ζηε ζχλζεζε θαη ιεηηνπξγία ησλ πξσηετλψλ Δλεξγνπνίεζε θπηηαξνηνμηθψλ ακπληηθψλ κεραληζκψλ Αλαζηνιή ησλ κηηψζεσλ Βιάβε ζην γελεηηθφ πιηθφ Έκκεζνη κεραληζκνί Δλεξγνπνίεζε αλνζνινγηθνχ κεραληζκνχ κε πξφθιεζε πνηθίισλ δεπηεξνπαζψλ θιεγκνλσδψλ αληηδξάζεσλ Πιαθνπληηαθή δπζιεηηνπξγία Πεγή: Κνπκαληάθεο Δ., εθάθεο η

10 2. ΙΟ ΣΗ ΑΝΟΟΑΝΔΠΑΡΚΔΙΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΧΠΟΤ (HΙV) ΤΝΓΡΟΜΟ ΣΗ ΔΠΙΚΣΗΣΗ ΑΝΟΟΑΝΔΠΑΡΚΔΙΑ (AIDS) Ο αηηηνινγηθφο παξάγνληαο ηνπ AIDS έρεη απνδεηρζεί φηη είλαη ν ηφο ηεο αλνζναλεπάξθεηαο ηνπ αλζξψπνπ HΗV. Ο ηφο απηφο αλήθεη ζε κηα κεγάιε νκάδα RNA ηψλ ηνπο ξεηξντνχο θαη ζπγθεθξηκέλα ζηελ νκάδα ησλ HTLV ξεηξντνί (HTLV-I II, III). Κνηλφ ραξαθηεξηζηηθφ ησλ ξεηξντψλ απνηειεί ε δπλαηφηεηά ηνπο λα αλαζηξέθνπλ ηελ γλσζηή ξνή ησλ γελεηηθψλ πιεξνθνξηψλ θαη λα ρξεζηκνπνηνχλ ην ηηθφ RNA γηα ηελ παξαγσγή DNA ην νπνίν ελζσκαηψλεηαη ζην γελεηηθφ πιηθφ ηνπ θπηηάξνπ. Ζ δηεξγαζία απηή γίλεηαη κέζσ ηεο αλάζηξνθεο ηξαλζθξηπηηάζεο (RT). Αλάινγα κε ηε δξάζε ηνπο δηαθξίλνληαη ζε ελδνγελείο θαη εμσγελείο. Οη ελδνγελείο ξεηξντνί πνπ είλαη ελζσκαησκέλνη ζην DNA ηνπ θπηηάξνπ μεληζηή βξίζθνληαη ζε αδξαλή θαηάζηαζε αιιά κπνξνχλ λα ελεξγνπνηεζνχλ απφ δηάθνξνπο εμσηεξηθνχο παξάγνληεο. Οη εμσγελείο αληίζεηα κεηαζρεκαηίδνπλ ή θαηαζηξέθνπλ ηα θχηηαξα πνπ πξνζβάιινπλ. Ο ξεηξντφο HIV είλαη ζθαηξνεηδήο θαη πεξηβάιιεηαη απφ ιηπηδηθή κεκβξάλε, ελψ πξνο ηα έμσ πξνβάιινπλ ζρεκαηηζκνί γιπθνπξσηεηληθήο θχζεο (GP 41,GP 120). Ο ππξήλαο ηνπ ηνχ απνηειείηαη απφ ηηο πξσηεΐλεο p24 θαη p28,απφ ην RNA ηνπ ηνχ θαη απφ ην έλδπκν αλάζηξνθε κεηαγξαθάζε. Εικόνα 1: Ιός του AIDS 10

11 Δηθφλα 2: ρεκαηηθή παξάζηαζε ηνπ HIV θόθθηλν εηθνζάεδξν: πξσηετληθό πεξίβιεκα κπιέ ζθαίξεο: επηθαλεηαθέο πξσηεΐλεο πνπ ζπλδένληαη κε ηα CD4 T-ιεκθνθύηηαξα κσβ θώλνο: θάθεινο κε γελεηηθό πιηθό (RNΑ) 2.1. Πολλαπλαζιαζμόρ HIV : Ο HIV πξνζθνιιάηαη ζε εηδηθνχο ππνδνρείο CD4 πνπ βξίζθνληαη ζηα ιεκθνθχηηαξα, ηα καθξνθάγα θαη ηα θχηηαξα ΚΝ κε ηελ γιπθνπξσηετλε ηνπ πεξηβιήκαηνο. Μεηά ηελ είζνδν ηνπ ηνχ ζην θχηηαξν, εληζρχεηαη ην γελεηηθφ ηνπ πιηθφ απφ ην νπνίν κέζν ηεο RT παξάγεηαη απιή αιπζίδα DNA αληίγξαθν ηνπ ηηθνχ RNA ην νπνίν θαηαζηξέθεηαη ζηε ζπλέρεηα κε κηα ξηβνλνπθιεάζε. Ζ DNA-πνιπκεξάζε δηπιαζηάδεη ην κνλφ DNA ην νπνίν κεηαλαζηεχεη ζηνλ ππξήλα ηνπ θπηηάξνπ ζηφρνπ θαη ελζσκαηψλεηαη ζην DNA ηνπ. Σν ελζσκαησκέλν απηφ RNA απνηειεί ην πξνίφλ. Παξαγσγή πιήξσλ HIV γίλεηαη ζπνξαδηθά θαη κφλν απφ κεξηθά απφ ηα πξνζβεβιεκέλα θχηηαξα. ( ΚΟΤΣΖ, 1999) Ο ηφο ηεο αλνζναλεπάξθεηαο ηνπ αλζξψπνπ ( Human Immunodeficiency Virus/HIV-I θαη HIV-II) πξνθαιεί ην ζχλδξνκν ηεο επίθηεηεο αλνζναλεπάξθεηαο (Acquired Immunodeficiency Syndrome AIDS) O HIV-I 11

12 είλαη πνιχ ζπρλφηεξνο απφ ηνλ HIV-II ζε ρψξεο ηεο Ακεξηθήο θαη ηεο Δπξψπεο. (ΗΑΣΡΑΚΖ 2006) Δηθφλα 3: Δίζνδνο ηνπ HIV ζε θχηηαξν CD4 Δηθφλα 4: Δθβιάζηεζε (budding) αληηγξάθσλ ηνπ HIV απφ έλα CD4 T-ιεκθνθχηηαξν 2.2 Παθογόνορ Γπάζη HIV Γηα λα θαηαλνήζνπκε ηελ αζζέλεηα ηνπ AIDS πξέπεη πξψηα λα δνχκε πσο θαηαζηέιιεηαη ην αλνζνπνηεηηθφ ζχζηεκα ηνπ αλζξψπνπ απφ ηνλ HIV. ηελ άκπλα ηνπ νξγαληζκνχ ζεκαληηθφηαην ξφιν παίδνπλ ηα ιεκθνθχηηαξα πνπ θπθινθνξνχλ ζην αίκα θαη ρσξίδνληαη ζε δχν κεγάιεο θαηεγνξίεο ηα Σ θαη Β ιεκθνθχηηαξα. Σα Σ ιεκθνθχηηαξα είλαη ππεχζπλα γηα ηε θπηηαξηθή αλνζία δειαδή γηα ηελ παξαγσγή αλνζνζθαηξηλψλ (πξσηετληθά κφξηα) πνπ πξνζβάινπλ ηα αληηγφλα (μέλεο νπζίεο). 12

13 Σα Β ιεκθνθχηηαξα είλαη ππεχζπλα γηα ηελ ρπκηθή αλνζία, πνπ κεηαμχ άιισλ πεξηιακβάλεη κεραληζκνχο απφξξηςεο κεηακνζρεπζέλησλ νξγάλσλ θαη αλνζίαο ελαληίνλ δηάθνξσλ ινηκνγφλσλ παξαγφλησλ (ηνχο, κχθεηεο θ.α). Σα Σ ιεκθνθχηηαξα ρσξίδνληαη ζε δχν κεγάιεο θαηεγνξίεο απφ ηηο νπνίεο ζπνπδαηφηεξεο είλαη ηα Σ-βνεζεηηθά θχηηαξα (T4 ε ΣH) θαη ηα Σ-θαηαζηαιηηθά θχηηαξα (T8 ε Σs). Tα T4 αζθνχλ επαγσγηθή δξάζε ζηα Β θαη T8 ιεκθνθχηηαξα ελψ ηα Σ8 είλαη ππεχζπλα γηα δηάθνξεο ακπληηθέο ιεηηνπξγίεο (π.ρ. παξαγσγή αλνζνζθαηξηλψλ) θαη ν αξηζκφο ηνπο εμαξηάηαη απφ ηνλ πιεζπζκφ ησλ T4. Ο ηφο ηνπ AIDS κεηαβάιεη ηνλ ξπζκφ απμήζεσο θαη ηελ ιεηηνπξγηθφηεηα ησλ T4 ιεκθνθπηηάξσλ πξνζβάιινληαο ηα, κε απνηέιεζκα ηε δηαηαξαρή νιφθιεξνπ ηνπ αλνζνπνηεηηθνχ ζπζηήκαηνο θαη ηε δηαηαξαρή ηνπ ιφγνπ Σ4/Σ8, πνπ έρεη θπζηνινγηθή ηηκή 2 θαη ηψξα παίξλεη ηηκή κηθξφηεξε απφ 1. (ΚΟΤΣΖ, 1999 ) Δηθφλα 5: Β Λεκθνθχηηαξα Δηθφλα 6: Σ Λεκθνθχηηαξν 13

14 2.3 Κλινική Δικόνα ηηρ Λοίμωξηρ από ηοςρ Ιούρ ηηρ Ανθπώπινηρ Ανοζοανεπάπκειαρ (HIV Ι & HIV ΙΙ) Μεηά ηε κφιπλζε απφ ηνλ ηφ επαθνινπζεί κηα ζεηξά θαηλφκελσλ θαη κεηά απφ πνιπεηή πνξεία εθδειψλεηαη ην πιήξεο ζχλδξνκν ηεο επίθηεηεο αλνζνινγηθήο αλεπάξθεηαο. Σα ζηάδηα απηά είλαη : Πξσηνγελήο ινίκσμε. Μεηά ηελ έθζεζε ζηνλ θίλδπλν ηεο ινίκσμεο έλα πνζνζηφ αηφκσλ αλάινγν κε ην είδνο ηεο έθζεζεο ζα κνιπλζεί. Δπί 3 εβδνκάδεο έσο 12 κήλεο κεηά ηελ κφιπλζε δελ ππάξρεη θαλέλα εξγαζηεξηαθφ ή θιηληθφ εχξεκα, ψζπνπ λα εκθαληζηνχλ αληηζψκαηα θαηά ηνπ ηνχ ζηνλ νξφ ηνπ αζζελνχο. Ζ κεηαηξνπή ζπλνδεχεηαη ζε έλα πνζνζηφ αξξψζησλ απφ έλα ζχλδξνκν πνπ κνηάδεη κε ινηκώδε κνλνππξήλσζε. Σα θιηληθά ζπκπηψκαηα είλαη ππξεηφο, θαθνπρία, αλνξεμία, απψιεηα βάξνπο, δηφγθσζε ιεκθαδέλσλ θ.α. Σα ζπκπηψκαηα απηά δηαξθνχλ 10 εκέξεο ή θαη πεξηζζφηεξν θαη κεηά ν αζζελήο αηζζάλεηαη ηειείσο θαιά. Αθνινπζεί κηα ηειείσο αζπκπησκαηηθή θάζε δηάξθεηαο ζπλήζσο 6-12 κελψλ θακηά θνξά θαη πνιιψλ εηψλ, νπφηε εγθαζίζηαηαη γεληθεπκέλε ιεκθαδελνπάζεηα. Οη ιεκθαδέλεο εκθαλίδνληαη δηνγθσκέλνη, πνιιαπινί επθίλεηνη θαη αλψδπλνη. Δπί 3 έσο 5 έηε ή θαη πεξηζζφηεξα ρξφληα δελ ππάξρνπλ άιια ζπκπηψκαηα, φζν φκσο ιηγνζηεχνπλ ηα Σ4 ιεκθνθχηηαξα αξρίδνπλ λα εκθαλίδνληαη δηάθνξα ζπκπηψκαηα, φπσο ππξεηφο, δηάξξνηα, απψιεηα βάξνπο, θαζψο θαη ππνηξνπηάδνπζεο ζηνκαηηθέο κπθεηηάζεηο θαη ινηκψμεηο απφ έξπεηα, φρη φκσο επθαηξηαθέο ινηκψμεηο πνπ ζέηνπλ ηε δηάγλσζε ηνπ πιήξνπο AIDS.Σν ζχλδξνκν απηφ πνπ παιαηφηεξα είρε νλνκαζηεί ARC (Aids Related Complex) ζύκπιεγκα ζρεηηδόκελν κε ην AIDS δηαξθεί απφ ιίγνπο κήλεο έσο ιίγα ρξφληα θαη επαθνινπζεί ην πιήξεο AIDS, φπνπ έρνπκε πιήξε έιιεηςε θπηηαξηθήο αλνζίαο (πιήξε θαηαζηνιή ηνπ αλνζνπνηεηηθνχ ζπζηήκαηνο) κε ζπλέπεηα ηελ εκθάληζε επθαηξηαθψλ ινηκψμεσλ, λενπιαζκάησλ, λεπξνινγηθψλ ζπκπησκάησλ, ςπρηαηξηθψλ δηαηαξαρψλ θαη δηαθφξσλ άιισλ θιηληθψλ θαη εξγαζηεξηαθψλ εθδειψζεσλ. Μεηά απφ κηα 14

15 αλειέεηε πνξεία πνπ πεξηιακβάλεη θαη αξθεηέο λνζνθνκεηαθέο λνζειείεο, επέξρεηαη ν ζάλαηνο. (ΚΟΤΣΖ 1999, ΠΑΠΑΓΑΣΟ - ΚΟΜΗΓΖ 1994) Ζ ζπλερήο κείσζε ησλ Σ4 ιεκθνθπηηάξσλ απνδηνξγαλψλεη ην αλνινγηθφ ζχζηεκα κε απνηέιεζκα λα αλαδσππξψλνληαη παιαηφηεξεο ινηκψμεηο, ην αίηην ησλ νπνίσλ βξίζθνληαλ ζε ιαζξνβίσζε ή εκθαλίδνληαη θαηλνχξγηεο πνπ θπζηνινγηθά δελ ζα εκθαλίδνληαλ ζε αλνζνινγηθά επαξθή νξγαληζκφ. Οη ινηκψμεηο απηέο ιέγνληαη επθαηξηαθέο θαη νη ζπνπδαηφηεξεο απφ απηέο είλαη αλά ζχζηεκα νη παξαθάησ : -Πλεπκνληθέο ινηκώμεηο κε ζπρλφηεξε πλεπκνλία ζην AIDS (κέρξη 85% ζηηο ΖΠΑ θαη ηελ Δπξψπε) είλαη εθείλε πνπ νθείιεηαη ζηνλ κχθεηα πλεπκνθχζηε. -Λνηκώμεηο ηνπ ΚΝΣ Σν ηνμφπιαζκα πξνζβάιεη ζπρλά ηνλ εγθέθαιν ζην AIDS πξνθαιψληαο δηαλνεηηθή ζχγρηζε, ζπαζκνχο, θψκα θ.α. -Λνηκώμεηο ηνπ πεπηηθνύ ζπζηήκαηνο θαη ησλ ρνιεθόξσλ νδώλ. πρλή είλαη ε εκθάληζε επαηίηηδαο Β. -Απφ ηα λενπιάζκαηα ην πην ζεκαληηθφ είλαη ην ζάξθσκα Kaposi (KS) πνπ καδί κε ην ιέκθσκα Hodgkin s απνηεινχλ ηελ πην ραξαθηεξηζηηθή πάζεζε ησλ νκνθπινθίισλ ζην ΑΗDS. -Οη πην ζπρλέο αηκαηνινγηθέο δηαηαξαρέο είλαη, ε αλαηκία (80% ησλ πεξηπηψζεσλ) ε ιεπθνπελία πνπ νθείιεηαη ζηε κείσζε ησλ Σ4 ιεκθνθπηηάξσλ, ζξνκβνπελία ελψ ζην κπειφ ησλ νζηψλ πξνθαινχληαη κπεινδπζπιαζηηθέο αιινηψζεηο. -Νεπξνινγηθέο δηαηαξαρέο φπσο ην ζχκπιεγκα άλνηαο ηνπ AIDS -Ψπρηαηξηθά πξνβιήκαηα πνπ νθείινληαη ηφζν ζηηο ινηκψμεηο ηνπ AIDS φζν θαη ζηελ ςπρνινγηθή επηβάξπλζε ηνπ λνζνχληα απφ ηα θνηλσληθά πξνβιήκαηα πνπ πξνθαιεί ε λφζνο. (ΚΟΤΣΖ, 1999) 15

16 2.4 Σπόποι Μεηάδοζηρ Σος AIDS Μησανιζμόρ Γιαζποπάρ & Μόλςνζηρ Σα ππάξρνληα επηδεκηνινγηθά ζηνηρεία έρνπλ ελνρνπνηήζεη γηα ηε κεηάδνζε ηνπ HIV κφλν, ην αίκα, ην ζπέξκα, ηα εθθξίκαηα ηνπ θφιπνπ θαη πηζαλφλ ην κεηξηθφ γάια, παξφιν πνπ ν ηφο έρεη απνκνλσζεί θαη ζην ζάιην, ζηα δάθξπα, ζηα νχξα, ζην εγθεθαινλσηηαίν πγξφ, ζην ακληαθφ πγξφ θαη πηζαλφλ λα ππάξρεη θαη ζε άιια εθθξίκαηα θαη απεθθξίκαηα. Αλαιπηηθφηεξα γηα ηνλ ηφ HIV έρνπκε ηνπο αθφινπζνπο ηξφπνπο κεηάδνζεο: α) Αηκαηνγελψο Με ηνλ ηξφπν απηφ κεηαδίδεηαη ην AIDS ζε ηνμηθνκαλείο, αηκνξξνθηιηθνχο θαη πνιπκεηαγγηδφκελα άηνκα. Ζ κεηάδνζε νθείιεηαη ζηε κεηαθνξά κηθξψλ πνζνηήησλ αίκαηνο κε ηελ θνηλή ρξήζε βειφλαο ή ζχξηγγαο. ηα αηκνξξνθηιηθά ή πνιπκεηαγγηδφκελα άηνκα ην AIDS κπνξεί λα κεηαδνζεί είηε απφ ην νιηθφ αίκα, είηε κε νξηζκέλα παξάγσγά ηνπ, ηδηαίηεξα δε κε ηνπο ζπκππθλσκέλνπο παξάγνληεο VIII, IX, πιάζκα θ.α. (ΚΟΤΣΖ, 1999) β) εμνπαιηθή κεηάδνζε : Ζ κεηάδνζε ηεο λφζνπ γίλεηαη ζε πνιχ κεγάιν βαζκφ κε ηελ ζεμνπαιηθή επαθή ζε νκνθπιφθηινπο ή ακθηθπιφθηινπο. Ζ παξά θχζε ζεμνπαιηθή πξάμε είλαη ε πην ζπρλή νδφο κεηάδνζεο γηαηί αθελφο πξνθαιεί κεγάιεο ιχζεηο ησλ βιελλνγφλσλ θαη αθεηέξνπ ν βιελλνγφλνο ηνπ πξσθηνχ είλαη πινχζηνο ζε ιεκθνθχηηαξα πνπ είλαη ηα θχηηαξα ζηφρνο ηνπ ηνχ. Δπεηδή ε κεηάδνζε ηεο λφζνπ γίλεηαη ζε κεγάιν πνζνζηφ κε ηε ζεμνπαιηθή επαθή, γηα απηφ θαη ην 80% ησλ γπλαηθψλ κε ινίκσμε HIV βξίζθνληαη ζε αλαπαξαγσγηθή ειηθία. (ΗΑΣΡΑΚΖ, 2006). Όπσο θαη ηα άηνκα κε έληνλε αλνζνθαηαζηνιή, έηζη θαη εθείλα κε κηθξφηεξα βαζκφ αλνζνθαηαζηνιήο έρνπλ πςειέο ζπγθεληξψζεηο ηνπ HIV-I ζην θαηψηεξν γελλεηηθφ ζχζηεκα θαη παξάιιεια κπνξεί λα είλαη πεξηζζφηεξν ζεμνπαιηθά ελεξγή απφ ηα πξψηα Ζ ζχθηιε απμάλεη ηελ πηζαλφηεηα πξνζβνιήο απφ ηνλ HIV. (ΗΑΣΡΑΚΖ, 2006). γ) Πεξηγελλεηηθή θαη θάζεηε κεηάδνζε : Ζ κεηάδνζε γίλεηαη απφ ηελ κεηέξα πνπ έρεη πξνζβιεζεί ζην θχεκα ή ζην λενγλφ θαηά ηνλ ηνθεηφ ή ιίγν κεηά ηελ γέλλεζε. Έρνπλ δεκνζηεπηεί πεξηπηψζεηο κεηάδνζεο ηεο λφζνπ θαηά ηελ 16

17 εγθπκνζχλε θαη ηνλ ηνθεηφ ζε λενγλά πνπ δελ είραλ θακία επαθή κε ηε κεηέξα ηνπο κεηά ηε γέλλεζε. Δπίζεο ππάξρεη κφιπλζε θαη ζε ηνθεηφ κε θαηζαξηθή ηνκή θαζψο θαη κε ηνλ ζειαζκφ. Ζ θάζεηε κεηάδνζε δελ είλαη αλαπφθεπθηε αθνχ ππάξρεη πηζαλφηεηα πξνζβνιήο ηνπ λενγλνχ απφ ηελ κεηέξα. Ζ ζπρλφηεηα κφιπλζεο ηνπ θπήκαηνο θπκαίλεηαη απφ 10% κέρξη 40%. Ο ηφο δελ πξνθαιεί ζπγγελείο αλσκαιίεο, αιιά ινίκσμε αλάινγε κε απηή ησλ ελειίθσλ, κε ηαρχηεξε φκσο εμέιημε. Σν 50% πεξίπνπ ησλ λενγλψλ κε ζπγγελή ινίκσμε εκθαλίδνπλ θιηληθέο εθδειψζεηο πξηλ ζπκπιεξψζνπλ ην πξψην έηνο κε έλαξμε ησλ εθδειψζεσλ πεξίπνπ θαηά ηνλ έθην κήλα. πλνιηθά πεξηζζφηεξα απφ 60% ησλ λενγλψλ ζα εκθαλίζνπλ θιηληθή ζπκπησκαηνινγία κέρξη ην ηξίην έηνο. Ζ δηάξθεηα επηβίσζεο ησλ πξνζβιεζέλησλ λενγλψλ εμαξηάηαη απφ ηελ ειηθία έλαξμεο ησλ ζπκπησκάησλ. Παηδηά κε εθδειψζεηο πξηλ απφ ηε ζπκπιήξσζε ηνπ πξψηνπ έηνπο έρνπλ βξαρχηεξν ρξφλν επηβίσζεο απφ εθείλα ζηα νπνία νη εθδειψζεηο εκθαληζηήθαλ αξγφηεξα. Γεληθά ην 75% ησλ παηδηψλ δελ επηβηψλεη πεξηζζφηεξα απφ δχν ρξφληα κεηά ηελ έλαξμε ησλ ζπκπησκάησλ.(λχλζ, 1995) δ) Αθαλήο κφιπλζε : Δίλαη δπλαηφλ ε κεηάδνζε λα γίλεη κε είζνδν κηθξήο πνζφηεηαο αίκαηνο ή άιισλ πγξψλ θαη εθθξηκάησλ αζζελψλ κε AIDS, απφ ηηο ακπρέο ηνπ δέξκαηνο κε ηελ θνηλή ρξήζε αληηθεηκέλσλ. Δδψ πξέπεη λα αλαθέξνπκε θαη ηηο πεξηπηψζεηο επαγγεικαηηθήο ινίκσμεο κε ηνλ ηφ HIV, νη νπνίνη εθηίζεληαη ζην ηφ, κε ζπλεζέζηεξε έθζεζε ην ηξχπεκα κε βειφλε. Τν AIDS δελ κεηαδίδεηαη : Με ηε ζπλεζηζκέλε θνηλσληθή επαθή, κε ηνλ αέξα, ην λεξφ θαη ηελ ηξνθή. Γελ κεηαδίδεηαη απφ ηα πηάηα, ηα πνηήξηα, ηε ρεηξαςία, κε ην απιφ θηιί, απφ κπάλην ζε πηζίλα, απφ λχγκαηα εληφκσλ θαη ηελ ζπγθαηνίθεζε. Ο ηφο δελ επηβηψλεη γηα κεγάιν ρξνληθφ δηάζηεκα ζε εμσηεξηθφ πεξηβάιινλ. Δίλαη εππαζήο ζηα θνηλά αληηζεπηηθά (ρισξίλε, νηλφπλεπκα θ.α.) 17

18 2.5 Κλινική Δικόνα Γςναικολογικά Δςπήμαηα ηηο ΖIV νξνζεηηθέο γπλαίθεο, ππάξρεη απμεκέλε ζπρλφηεηα αλσκαιηψλ θπηηαξνινγηθψλ επξεκάησλ ζηα επηρξίζκαηα Παπαληθνιάνπ φπσο θαη απμεκέλε ζπρλφηεηα παξνπζίαο θνλδπισκάησλ ζε άκεζε αληηζηνηρία κε ηνλ βαζκφ ηεο αλνζναλεπάξθεηαο (ΗΑΣΡΑΚΖ, 2006, CHALERMCHOCK-CHAROENKIT et al, 2006). Δπίζεο ν ηξάρεινο, ν θφιπνο, ην αηδνίν, ην πεξίλεν θαη ν πξσθηφο είλαη πηζαλφηεξα λα πξνζβιεζνχλ απφ ελδνεπηζειηαθέο ή δηεζεηηθέο βιάβεο θαη ππάξρνπλ κεγαιχηεξεο ζπρλφηεηεο επηκνλήο, επηδείλσζεο θαη ππνηξνπήο ησλ πξνθαξθηληθψλ βιαβψλ. Δπνκέλσο νη HIV νξνζεηηθέο γπλαίθεο είλαη απαξαίηεην λα ειέγρνληαη ζπρλφηεξα ζε 6-κελα κεζνδηαζηήκαηα θαη λα παξαπέκπνληαη επθνιφηεξα γηα θνιπνζθφπεζε. ε γπλαίθα πνπ είλαη ζεηηθή ζηνλ HIV θαη έρεη βξεζεί ζην θπηηαξνινγηθφ ηεο επίρξηζκα ASCUS, ε πηζαλφηεηα θαθνήζνπο λφζνπ κπνξεί λα θζάζεη κέρξη θαη ην 38%. ηε δηάξθεηα ηεο θχεζεο, νη γπλαίθεο κε πξνεγνχκελα θπζηνινγηθά επηρξίζκαηα αιιά ρακειέο ηηκέο ησλ CD4+ πξέπεη λα ππνβάιινληαη ζε λέα εμέηαζε Παπαληθνιάνπ. (ΗΑΣΡΑΚΖ, 2006) Ζ κπθεηηζηαθή θνιπίηηδα θαη ε ππειηθή θιεγκνλψδεο λφζνο είλαη πηζαλψο ζπρλφηεξεο ζηηο HIV νξνζεηηθέο γπλαίθεο ζπγθξηηηθά κε ηνλ γεληθφ πιεζπζκφ Φάλεθε επίζεο φηη ζην γπλαηθείν γελλεηηθφ ζχζηεκα, ην ηηθφ θνξηίν ηνπ HIV παξνπζηάδεη αληίζηξνθε ζρέζε κε ηελ παξνπζία ηνπ γαιαθηνβάθηιινπ, ελψ ζρεηίδεηαη ζεηηθά κε ηελ βαθηεξηδηαθή θνιπίηηδα θαη ηελ παξνπζία κπθνπιάζκαηνο hominis. Δπίζεο ε ΖΗV ινίκσμε επεξεάδεη αξλεηηθά ηε γνληκφηεηα θαη κπνξεί λα απμήζεη ηα πνζνζηά κε θαιήο έθβαζεο ηεο θχεζεο πγθξηηηθά κε ηηο πγηείο γπλαίθεο, νη αζζελείο κε HIV ινίκσμε, πνπ βξίζθνληαη ζε θαιή γεληθή θαηάζηαζε, παξνπζηάδνπλ παξφκνηα σνζεθηθή απάληεζε ζηε θαξκαθεπηηθή δηέγεξζε ησλ σνζεθψλ. Απφ πεξηνξηζκέλα ζηνηρεία, δελ θάλεθε λα ππάξρνπλ ζεκαληηθέο δηαθνξέο ζηα πνζνζηά επηπινθψλ κεηαμχ ησλ HIV (+) γπλαηθψλ ζπγθξηηηθά κε ηηο HIV (-) κεηά απφ νιηθή πζηεξεθηνκία. ( ΗΑΣΡΑΚΖ, 2006). 18

19 2.6 Γιάγνωζη ηηρ Λοίμωξηρ Ζ εξγαζηεξηαθή δηάγλσζε ηεο ινίκσμεο ζε ελήιηθεο θαη θπζηθά ζε εγθχνπο επηηπγράλεηαη: --κε απνκφλσζε ηνπ ηνχ απφ θαιιηέξγεηεο ιεκθνθπηηάξσλ ηνπ κνιπζκέλνπ αηφκνπ. --κε αλίρλεπζε αληηγφλσλ ηνπ ηνχ ζηνλ νξφ θαη ζην εγθεθαινλσηηαίν πγξφ (ΔΝΤ) --κε ηνλ πξνζδηνξηζκφ ησλ αληηζσκάησλ έλαληη ηνπ HIV ζηνλ νξφ ηνπ εμεηαδνκέλνπ αηφκνπ. Απφ ηηο πξναλαθεξφκελεο κεζφδνπο νη δχν πξψηεο είλαη δαπαλεξέο θαη απαηηνχλ ηελ χπαξμε θαιά νξγαλσκέλσλ εξγαζηεξίσλ θαη εηδηθεπκέλν πξνζσπηθφ. Έηζη ε κέζνδνο πνπ επηθξάηεζε θαη ρξεζηκνπνηείηαη επξχηαηα είλαη ε δηάγλσζε ηεο HIV ινίκσμεο πνπ βαζίδεηαη ζηελ πηζηνπνίεζε ηεο παξνπζίαο ησλ αληηζσκάησλ IgG & IgM θαηά ηνπ HIV. ρεδφλ φια ηα άηνκα πνπ κνιχλζεθαλ, αλαπηχζζνπλ αληηζψκαηα έλαληη ηνπ HIV, ηα νπνία θαίλεηαη λα δηαξθνχλ εθφξνπ δσήο. ( ΚΑΛΟΓΔΡΟΠΟΤΛΟ. 1996) ήκεξα δηεζλψο αιιά θαη ζηε ρψξα καο γηα ηνλ πξνζδηνξηζκφ ησλ αληηζσκάησλ ρξεζηκνπνηνχληαη νη εμήο κεζφδνπο : Αλνζνελδπκηθή κέζνδν ELIZA, EIA. Γίλεηαη σο αξρηθή δηεξγαζία θαη είλαη εχθνιε, θζελή θαη εμαηξεηηθά επαίζζεηε. Ζ εηδηθφηεηα θαη ε επαηζζεζία ηεο ELIZA έρνπλ ζεκαληηθά βειηησζεί κε ηε ρξεζηκνπνίεζε θαζαξνχ αληηγφλνπ ηνπ ηνχ, πνπ ιακβάλεηαη κε ηε κέζνδν ηνπ αλαζπλδπαζκέλνπ DNA. ε γπλαίθεο κε αληηζπιιεπηηθά, ζε έγθπεο θαη ζε νξηζκέλνπο ηχπνπο HLA δίλνληαη ςεπδψο ζεηηθά απνηειέζκαηα ζε αλαινγία 5%. ( ΚΑΛΟΓΔΡΟΠΟΤΛΟ, 1996) Σν ζεηηθφ απνηέιεζκα ηεο πξνεγνχκελεο εμέηαζεο επηβεβαηψλεηαη κε Western-blot. Πιενλέθηεκα ηεο κεζφδνπ απηήο είλαη φηη κπνξεί λα θαζνξίζεη ην είδνο ησλ εηδηθψλ αληηζσκάησλ πνπ αλαπηχζζνληαη πξνο ηα δηάθνξα αληηγφλα ηνπ ηνχ. Απηφ είλαη ελδηαθέξνλ, γηαηί γηα ηελ πνξεία ηεο θπζηθήο ινίκσμεο ηδηαίηεξε ζεκαζία έρνπλ ηα αληηζψκαηα θαηά ηνπ ππξήλα ηνπ ηνχ p24 θαη ηνπ πεξηβιήκαηνο gp120 & gp41.ζ επαηζζεζία θαη ε εηδηθφηεηα ηεο κεζφδνπ ζεσξείηαη φηη πξνζεγγίδνπ ην 19

20 100%. Ζ αλίρλεπζε ησλ αληηγφλσλ ηνπ ηνχ (θαη θπξίσο ηνπ αληηγφλνπ p24) ζηνλ νξφ ππεξηεξεί ζε ζρέζε κε ηελ αλίρλεπζε αληηζσκάησλ, δηφηη είλαη δεισηηθή ελεξγνχ ινίκσμεο θαη δηφηη δελ παξνπζηάδεη ην «θαηλφκελν ηνπ παξαζχξνπ». Ζ εθαξκνγή ηεο κεζφδνπ πξνζδηνξηζκνχ ηνπ αληηγφλνπ γίλεηαη: --ζηα αξρηθά ζηάδηα ηεο ινίκσμεο πξηλ ηελ νξνκεηαηξνπή (πεξίνδνο παξαζχξνπ) --γηα πξνγλσζηηθνχο ιφγνπο ζε θνξείο θαη αζζελείο (παξακνλή ή επαλεκθάληζε ηνπ αληηγφλνπ απνηειεί δπζνίσλν δείθηε) --γηα δηαθνξηθή δηάγλσζε αλνζναλεπαξθεηψλ άιινπ ηχπνπ --γηα ηε δηάγλσζε ηεο ινίκσμεο ζηα λενγλά θαη βξέθε κεηέξσλ θνξέσλ ηνπ ηνχ. Κπηηαξνθαιιηέξγεηα γηα αλαδήηεζε ηνπ ηνχ ζην αίκα θαη ζην θνιπηθφηξαρειηθφ έθθξηκα. Αλίρλεπζε ηνπ DNA ηνπ ηνχ ζηα θχηηαξα ηνπ αίκαηνο θαη ζην θνιπηθφηξαρειηθφ έθθξηκα κε PCR.(κέζνδνο ηεο αιπζηδσηήο αληίδξαζεο ηεο πνιπκεξάζεο). Άκεζε δηάγλσζε ηεο HIV ινίκσμεο ζηα έκβξπα ζα κπνξνχζε ζεσξεηηθά λα γίλεη κε ηελ κέζνδν ηεο αιπζηδσηήο αληίδξαζεο κε πνιπκεξάζε -PCR γηα αλίρλεπζε ηνπ DNA ηνπ ηνχ ζε δείγκα πεξηθεξηθνχ αίκαηνο ηνπ εκβξχνπ πνπ πάξζεθε θάησ απφ ππεξερνγξαθηθή θαζνδήγεζε αιιά έηζη ππάξρεη θίλδπλνο κεηάδνζεο κφιπλζεο ζην έκβξπν ( ΗΑΣΡΑΚΖ, 2004 ). ηε δηάγλσζε πξέπεη πάληνηε λα ιακβάλνληαη ππφςε εθδειψζεηο ηνπ ζπλδξφκνπ, πνπ είλαη: Σν ρξφλην αίζζεκα θφπσζεο ν αλεμήγεηνο ρξφληνο ππξεηφο ε γεληθεπκέλε ιεκθαδελνπάζεηα ε ηξαρειηθή ελδνεπηζειηαθή λενπιαζία CIN Σελ ππνςία γηα αλάπηπμε ηνπ AIDS εληζρχνπλ θαη άιια θιηληθά θαη εξγαζηεξηαθά επξήκαηα, φπσο : ε ειιάησζε ηνπ αξηζκνχ ησλ CD4+ Σα ιεκθνθπηηάξσλ(<200/m3 ή 14%) 20

21 ε παξνπζία ηνπ ζαξθψκαηνο Kaposi ε αλάπηπμε πλεπκνλίαο απφ Pneumonocistis Carini ή άιιεο επθαηξηαθέο ινηκψμεηο πνπ δελ έρνπλ εκθαλή ππνθείκελε αηηία ε θπκαηίσζε ησλ πλεπκφλσλ ε ππνηξνπηάδνπζα κνληιίαζε ν δηεζεηηθφο θαξθίλνο ηνπ ηξαρήινπ (ΚΑΛΟΓΔΡΟΠΟΤΛΟ, 1996) Μέρξη ζήκεξα δελ ππάξρεη πξνθπιαθηηθφ εκβφιην ή ξηδηθή ζεξαπεία γηα ην AIDS. Δμαηηίαο φκσο ηεο ηαρχηαηεο εμάπισζήο ηνπ ζε θάζε πεξηνρή ηεο γεο επηβάιιεηαη ε επείγνπζα ιήςε πξνιεπηηθψλ κέηξσλ. Ζ πξφιεςε πξέπεη λα βαζηζηεί: --ζηελ άκεζε θηλεηνπνίεζε ησλ θνξέσλ Γεκφζηαο Τγείαο --ζηελ πξφιεςε ηεο δηαζπνξάο --ζηελ ελεκέξσζε ηνπ πιεζπζκνχ κέζα απφ ηνλ νηθνγελεηαθφ πξνγξακκαηηζκφ. 3. ΛΟΙΜΧΞΗ HIV ΚΑΙ ΚΤΗΗ Δξγαζηεξηαθή αλίρλεπζε ηεο κφιπλζεο ζπζηήλεηαη ζην πξψην ηξίκελν ηεο θχεζεο. ε δηαγλσζκέλεο πεξηπηψζεηο πξνηείλεηαη ν εκβνιηαζκφο γηα ηνλ ηφ ηεο επαηίηηδαο Β, ηνλ πλεπκνληφθνθθν θαη ηνλ ηφ ηεο γξίπεο. (ΗΑΣΡΑΚΖ, 2004). Οη νξνζεηηθέο έγθπνη παξνπζηάδνπλ απμεκέλα πνζνζηά απηφκαησλ απνβνιψλ, πξφσξσλ ηνθεηψλ, γελλήζεσο ιηπνβαξψλ λενγλψλ θαη γεληθφηεξα καηεπηηθψλ επηπινθψλ. Δηδηθφηεξα εθείλεο πνπ παξνπζηάδνπλ θιηληθή ζπκπσκαηνινγία HIV, παξνπζηάδνπλ απμεκέλν πνζνζηφ γελλήζεσο ιηπνβαξψλ λενγλψλ κε κηθξή ακθηβξεγκαηηθή δηάκεηξν θαη εθδειψλνπλ ρνξηνακληνλίηηδα ζε κεγαιχηεξε ζπρλφηεηα ζηε δηάξθεηα ηεο θχεζεο. Δπίζεο είλαη επηξξεπείο ζε ινηκψμεηο ηνπ αλαπλεπζηηθνχ ζπζηήκαηνο θαη θηλδπλεχνπλ πεξηζζφηεξν λα εθδειψζνπλ πλεπκνλία, απφ Pneumocystis carrini πνπ απνηειεί ζεκαληηθή αηηία ζαλάηνπ ησλ αζζελψλ εγθχσλ.( ΑΛΑΜΑΛΔΚΖ,1995). Αξρηθά είραλ εθθξαζηεί θφβνη φηη ε εγθπκνζχλε επηηαρχλεη ηελ εμέιημε ηεο λφζνπ, ιφγσ ηεο αλνζνινγηθήο θαηάζηαζεο ηεο γπλαίθαο ηελ πεξίνδν απηή θαη ηεο απμεκέλεο λνζεξφηεηαο ηεο εγθχνπ γηα κηα ζεηξά ηνγελψλ 21

22 λνζεκάησλ. ήκεξα επηθξαηεί ε άπνςε φηη ε εγθπκνζχλε δελ επεξεάδεη ηελ εμέιημε ηεο λφζνπ. Ζ αλαγλψξηζε ησλ κνιπζκέλσλ απφ ηνλ ηφ ηνπ AIDS εγθχσλ θαη ε δηάγλσζε ησλ αζπκπησκαηηθψλ αζζελψλ (νξνζεηηθψλ) απφ ηηο αζζελείο πνπ παξνπζηάδνπλ θιηληθά ζπκπηψκαηα απνηεινχλ ζεκαληηθφ ζηνηρείν γηα ηελ πξφιεςε, ηε δηαθνπή ή ηε ζπλέρηζε κηα θχεζεο. πλεπψο είλαη εκθαλήο ε ζεκαζία εθηειέζεσο ηεο δνθηκαζίαο HIV, θπξίσο ζε πιεζπζκνχο γπλαηθψλ πνπ παξνπζηάδνπλ κεγάιν θίλδπλν γηα κφιπλζε απφ ηνλ ηφ. ηηο πεξηπηψζεηο πνπ ε δνθηκαζία HIV απνδεηρζεί ζεηηθή γηα κηα έγθπν, επηβάιιεηαη ε ελεκέξσζε ηεο εγθχνπ γηα ηνπο θηλδχλνπο πνπ ππάξρνπλ θαη αλαθέξνληαη ζηελ πεξηγελλεηηθή ινίκσμε θαη ε πηζαλφηεηα επηδείλσζεο ηεο ινίκσμεο. Οη νξνζεηηθέο έγθπεο πνπ απνθαζίδνπλ ηε ζπλέρηζε ηεο εγθπκνζχλεο ελεκεξψλνληαη γηα ηελ εηδηθή θξνληίδα πνπ πξέπεη λα έρεη ην λενγλφ, θαη ηηο επηπηψζεηο απφ ηνλ ηφ. Δπίζεο ε αληηκεηψπηζε ησλ αζζελψλ εγθχσλ πξέπεη λα γίλεη απφ εηδηθή νκάδα Ηαηξψλ, Φπρνιφγσλ, Κνηλσληθψλ Λεηηνπξγψλ, Μαηψλ, κε ηξφπν ψζηε λα παξέρεηαη ζηηο γπλαίθεο απηέο ε θαιχηεξε δπλαηή καηεπηηθή θαη πεξηγελλεηηθή θξνληίδα θαη ηαπηφρξνλα λα ππάξρεη ε αλάινγε εζηθή θαη θνηλσληθή ζηήξημε. 4. HIV KAΘΔΣΗ ΜΔΣΑΓΟΗ - HIV ΈΜΒΡΤΟ HIV ΝΔΟΓΝΟ H θάζεηε κεηάδνζε ηνπ ηνχ απφ ηε κεηέξα ζα απνηειέζεη ίζσο ζην κέιινλ γηα φινπο ην κφλν ηξφπν κεηάδνζεο ηεο λφζνπ ζηα παηδηά, αθνχ ν απνηειεζκαηηθφο έιεγρνο ζηα θέληξα αηκνδνζίαο ηείλεη λα εμαθαλίζεη ηνλ θίλδπλν κφιπλζεο γηα ηα κεηαγγηδφκελα ή πνιπκεηαγγηδφκελα άηνκα. Ο αθξηβήο ρξφλνο κεηάδνζεο ηνπ ηνχ απφ ηελ έγθπν ζην έκβξπν δελ έρεη θαζνξηζηεί. Ο ηφο έρεη απνκνλσζεί ζε έκβξπα ειηθίαο θχεζεο εβδνκάδσλ θαη αθφκα ζην αίκα ηνπ νκθάιηνπ ιψξνπ. Οη παξάγνληεο νη νπνίνη ζρεηίδνληαη κε ηελ ηθαλφηεηα κεηάδνζεο ηνπ ηνχ απφ ηελ έγθπν θνξέα ζην έκβξπφ ηεο, δελ έρνπλ δηεπθξηληζηεί, ππνινγίδεηαη φκσο φηη είλαη πνιινί θαη αθνξνχλ ζηελ έγθπν, ζην έκβξπν αιιά θαη ηνλ ίδην ηνλ ηφ. Δίλαη γλσζηφ φηη ν ηφο HIV παξνπζηάδεη εθιεθηηθφ ηξνπηζκφ γηα νξηζκέλε θαηεγνξία θπηηάξσλ πνπ ζηελ επηθάλεηά ηνπο έρνπλ εηδηθφ ππνδνρέα, ηνλ 22

23 ππνδνρέα CD4. Σέηνηνπ είδνπο ππνδνρείο έρνπλ ηα βνεζεηηθά Σ- ιεκθνθχηηαξα, έλα κέξνο (10-20%) ησλ κνλνπχξελσλ θαη καθξνθάγσλ θπηηάξσλ θαη έλα κέξνο (5-10%) ησλ Β ιεκθνθπηηάξσλ. ηα έκβξπν κέρξη ηελ ειηθία ησλ 13 εβδνκάδσλ δελ θπθινθνξνχλ θχηηαξα πνπ έρνπλ ηνλ εηδηθφ απηφ ππνδνρέα. Δηθάδεηαη ινηπφλ φηη ιφγσ αθξηβψο ηεο έιιεηςεο ησλ ππνδνρέσλ απηψλ ην έκβξπν «πξνζηαηεχεηαη» θαη δελ κνιχλεηαη ην 1 ν ηξίκελν ηεο θχεζεο.(. ΑΝΑΓΝΧΣΑΚΖ, 1996 ) Δθηφο απφ ηελ ελδνκήηξηα κεηάδνζε, ην λενγλφ θαίλεηαη φηη κπνξεί αθφκα λα κνιπλζεί θαηά ηνλ ηνθεηφ, ιφγσ επαθήο ηνπ κε ην κνιπζκέλν αίκα ηεο κεηέξαο ηνπ ή κε ηα εθθξίκαηα ηνπ γελλεηηθνχ ηεο ζσιήλα. Δλ ηνχηνηο κεηάδνζε κε απηφλ ηνλ ηξφπν είλαη δχζθνιν λα ηεθκεξησζεί. Νενγλά πνπ γελλήζεθαλ κε θαηζαξηθή ηνκή έρνπλ επίζεο κνιπλζεί θαη γηα απηφ ε θαηζαξηθή ηνκή δελ ζπλίζηαηαη γηα ηελ πξφιεςε ηνπ λενγληθνχ AIDS. Σέινο έρνπλ πεξηγξαθεί ιίγα κφλν κνιπζκέλα λενγλά πνπ ζήιαδαλ θαη πνπ εηθάδεηαη φηη κνιχλζεθαλ απφ ην γάια ηεο κεηέξαο ηνπο αθνχ απηέο θαηά ηελ εγθπκνζχλε ηνπο δελ ήηαλ θνξείο, αιιά κνιχλζεθαλ απφ κεηάγγηζε κνιπζκέλνπ αίκαηνο κεηά ηνλ ηνθεηφ. Γηα ην ιφγν απηφ ζπληζηάηαη ε απνθπγή ηνπ ζειαζκνχ ζε κεηέξεο πνπ είλαη θνξείο ηνπ ηνχ. Δπεηδή φκσο ν ηξφπνο κεηάδνζεο κε ην ζειαζκφ είλαη ζπάληνο, ν ζειαζκφο πξνζθέξεη πνιιά πιενλεθηήκαηα ζην βξέθνο θαη ζηηο θησρέο ρψξεο ηνπ ηξίηνπ θφζκνπ δελ ππάξρεη δπλαηφηεηα ππνθαηάζηαηνπ γάιαθηνο θαη ν θίλδπλνο ζαλάηνπ ησλ λενγλψλ απφ αζηηία είλαη κεγάινο, δελ ζπληζηάηαη ε δηαθνπή ηνπ ζειαζκνχ ζηηο ρψξεο απηέο. Όηαλ ππάξρνπλ ξαγάδεο ζην ζηήζνο ηεο κεηέξαο θνξέσο ζπζηήλεηαη ε δηαθνπή ηνπ κεηξηθνχ ζειαζκνχ θαη ζηηο γπλαίθεο απηέο δελ επηηξέπεηαη λα δίλνπλ ην γάια ηνπο ζε ηξάπεδα γάιαθηνο. χκθσλα κε άιιε εθδνρή ε κεηάδνζε απφ ηε κεηέξα ζηελ θχεζε κπνξεί λα γίλεη απφ ηε 8 ε 16 ε πεξίπνπ εβδνκάδα ηεο εγθπκνζχλεο ή θαηά ηνλ ηνθεηφ, φηαλ ην λενγέλλεην έξρεηαη ζε επαθή κε κεγάιεο πνζφηεηεο κεηξηθνχ αίκαηνο ή κε ηηο θνιπηθέο εθθξίζεηο.(παπαγασο-κομηγζ 1994) Παξακέλνπλ άγλσζηα ηα πνζνζηά κεηάδνζεο θαηά ηελ θχεζε ζε ζχγθξηζε κε ηα πνζνζηά κεηάδνζεο θαηά ηνλ ηνθεηφ. Ζ ζπλνιηθή φκσο πηζαλφηεηα θάζεηεο κεηάδνζεο θπκαίλεηαη απφ 13-45% κε ρακειά επίπεδα 12,9% πνπ αλαθέξεηαη ζε ζπλεξγαηηθή κειέηε 10 Δπξσπατθψλ θέληξσλ θαη 23

24 πςειά επίπεδα 45% πνπ παξαηεξνχληαη ζε ρψξεο ηεο Κεληξηθήο Αθξηθήο.(ΠΑΠΑΓΑΣΟ-ΚΟΜΗΓΖ,1994) Δίλαη γλσζηφ φηη νη κεηέξεο κε πξνρσξεκέλε HIV λφζν έρνπλ απμεκέλεο πηζαλφηεηεο λα κνιχλνπλ ην λενγέλλεην πνπ ζην πιήξεο AIDS ηεο κεηέξαο επηδεί γηα ειάρηζηνπο κφλν κήλεο. Δπίζεο ζνβαξή δηαηαξαρή ζηε ζξέςε ηεο κεηέξαο ή παζήζεηο πνπ πξνθαινχλ θιεγκνλψδεηο αιινηψζεηο ηνπ πιαθνχληα (εινλνζία) ζπλνδεχνληαη κε απμεκέλε πηζαλφηεηα κεηάδνζεο ηνπ ηνχ ζην έκβξπν. Αλαθέξεηαη επίζεο φηη ζε πξφσξν ηνθεηφ ζε ζχγθξηζε κε ηειεηφκελε θχεζε ε πηζαλφηεηα κφιπλζεο ηνπ λενγέλλεηνπ είλαη κεγαιχηεξε. Παξακέλεη αλαπάληεηε ε εξψηεζε αλ ε εγθπκνζχλε επηηαρχλεη ηελ εμέιημε ηνπ ΑΗDS, θαη εμαθνινπζνχλ λα παξακέλνπλ άγλσζηνη νη παξάγνληεο πνπ θαζνξίδνπλ πνηα λενγέλλεηα ζα κνιπλζνχλ θαη πνηα φρη.(παπαγασο-κομηγζ,1994) Όκσο ε πνξεία ηεο λφζνπ δελ είλαη εληαία θαη δηαθέξεη απφ λενγέλλεην ζε λενγέλλεην. εκεηψλεηαη φηη έρεη αλαθεξζεί πεξίπησζε δηδχκνπ θχεζεο φπνπ ην έλα κφλν απφ ηα δίδπκα έρεη κνιπλζεί. (ΑΝΑΓΝΧΣΑΚΖ 1996) Μεξηθά λενγλά πνπ κνιχλζεθαλ απφ ηε κεηέξα ηνπο, ηα θιηληθά ζπκπηψκαηα εμειίζζνληαη γξήγνξα θαη νδεγνχλ ζην ζάλαην ζε ζρεηηθά ζχληνκν ρξνληθφ δηάζηεκα ελψ άιια επηβηψλνπλ γηα κεξηθά ρξφληα κε βξαδεία εμέιημε ηεο ινίκσμεο. Δλψ ινηπφλ θαίλεηαη φηη πθίζηαηαη θίλδπλνο θάζεηεο κεηάδνζεο ηνπ ηνχ απφ ηε κεηέξα θνξέα ζην έκβξπν ή λενγλφ ηεο, ην κέγεζνο απηνχ ηνπ θηλδχλνπ είλαη δπζθνιφηαην λα πξνζδηνξηζηεί, επεηδή νη γλψζεηο καο γηα ηνλ επηδεκηνινγηθφ θίλδπλν είλαη αλεπαξθείο θαη ε αμηνιφγεζε ηεο θιηληθήο εηθφλαο ηεο λφζνπ θαη ηνπ εξγαζηεξηαθνχ ειέγρνπ είλαη δπζθνιφηαηε ζηε λενγληθή θαη βξεθηθή ειηθία. Απφ ζηνηρεία πνπ ζπγθεληξσζήθαλ θαίλεηαη φηη ηνπιάρηζηνλ ζηνλ Γπηηθφ θφζκν ν θίλδπλνο κεηάδνζεο ηεο λφζνπ απφ ηελ νξνζεηηθή κεηέξα ζην κσξφ ηεο θπκαίλεηαη κεηαμχ 25-35%. ε άιιεο φκσο ρψξεο (π.ρ. Αθξηθή) ν θίλδπλνο απηφο είλαη πςειφηεξνο ηεο ηάμεο ηνπ 50%. (ΑΝΑΓΝΧΣΑΚΖ 1996) Ο Κatz (1995) αλαζθνπψληαο ηηο ζρεηηθέο κειέηεο αλαθέξεη ηα εμήο: Πνζνζηφ πεξίπνπ 5% ζα αλαπηχμεη ζηνλ πξψην ρξφλν ηεο δσήο ηνπο θιηληθή ζπκπησκαηνινγία AIDS. Ζ εμέιημε ηεο λφζνπ ζε απηή ηελ 24

25 νκάδα είλαη ζπλήζσο ηαρεία θαη ν ζάλαηνο επέξρεηαη ζηα 2 πξψηα ρξφληα ηεο δσήο. Πνζνζηφ πεξίπνπ 10% εκθαλίδεη ήπηα ζρεηηθά θιηληθά ζπκπηψκαηα (κε θαιή αλάπηπμε, ζηαζηκφηεηα βάξνπο, επαλεηιεκκέλεο ινηκψμεηο π.ρ. ζηνκαηίηηδεο, σηίηηδεο) θαη αληηζψκαηα ηα νπνία παξακέλνπλ γηα καθξά ρξνληθά δηαζηήκαηα. Πνζνζηφ 10-15% εκθαλίδνπλ ηελ παξαπάλσ θιηληθή εηθφλα αιιά ν νξνινγηθφο έιεγρνο είλαη αξλεηηθφο. Μεξηθά παηδηά ησλ δχν παξαπάλσ νκάδσλ ζα αλαπηχμνπλ αξγφηεξα (5-7 ρξνλψλ) πιήξε εηθφλα AIDS. Ζ εμέιημε ηεο λφζνπ ζηα παηδηά είλαη βξαδεία. Πνζνζηφ 70-75% ησλ λενγλψλ αλαπηχζζνληαη θπζηνινγηθά θαη δελ ζα παξνπζηάζνπλ θαλέλα θιηληθφ ζεκείν θαη ζπλήζσο κεηά ηνλ 15 ν κήλα ηεο δσήο ηνπο γίλνληαη νξναξλεηηθά. ( ΑΝΑΓΝΧΣΑΚΖ,1996) Νεφηεξεο κειέηεο αλαθέξνπλ φηη ζηελ θχεζε, ε πηζαλφηεηα κεηάδνζεο ηνπ ηνχ ζην έκβξπν είλαη <20%-30%, αλ δελ ρνξεγείηαη ζεξαπεία. Αληίζεηα κε ηε ρνξήγεζε εηδηθήο αληηηθήο ζεξαπείαο, ε πηζαλφηεηα κεηάδνζεο κπνξεί λα πέζεη ζε <3%. (ΗΑΣΡΑΚΖ 2008) 4. 1 HIV Παπάγονηερ Κινδύνος Ζ κεηάδνζε ηνπ HIV απφ ηε κεηέξα ζην παηδί επεξεάδεηαη απφ παξάγνληεο πνπ αθνξνχλ ηελ κεηέξα, ηελ θχεζε, ηνλ ηνθεηφ θαη ηε ινρεία. Παξάγνληεο πνπ επεξεάδνπλ: Α Μεηάδνζε ηνπ ηνχ απφ ηελ κεηέξα: Γελεηηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο κεηέξαο πνπ ζπζρεηίδνληαη κε ηελ αλνζνινγηθή απάληεζή ηεο ζην εξέζηζκα ηνπ HIV ηνχ Δηδηθά ραξαθηεξηζηηθά κνιπζκαηηθφηεηαο ηνπ ηνχ πνπ κφιπλε ηε κεηέξα Ζ ζπλχπαξμε ησλ άιισλ ζεμνπαιηθά κεηαδηδφκελσλ λνζεκάησλ ζηε κεηέξα 25

26 Ζ ζπλχπαξμε ρνξηνακληνλίηηδαο κε απνηέιεζκα ηελ αχμεζε ηνπ ητθνχ θνξηίνπ ζηνλ ηξάρειν ηεο κήηξαο θαη αχμεζε ηεο πηζαλφηεηαο έθζεζεο ηνπ εκβξχνπ Αλ ε κεηέξα βξίζθεηαη ζην ζηάδην ηεο πξσηνινίκσμεο έρεη πςειφ ητθφ θνξηίν ζε ζχγθξηζε κε άιια ζηάδηα ηεο λφζνπ, κε απνηέιεζκα λα έρεη κεγαιχηεξε πηζαλφηεηα λα κεηαδψζεη ηνλ ηφ Αλ ε κεηέξα βξίζθεηαη ζε πξνρσξεκέλν θιηληθφ ζηάδην ηεο λφζνπ έρεη επίζεο απμεκέλν ητθφ θνξηίν κε απνηέιεζκα ν θίλδπλνο κεηάδνζεο ζην έκβξπν λα είλαη κεγαιχηεξνο Όζν απμάλεηαη ην ητθφ θνξηίν ηφζν απμάλεηαη θαη ε ζπρλφηεηα κεηάδνζεο. Τπάξρεη φκσο πηζαλφηεηα κεηάδνζεο ηνπ ηνχ θαη κε πνιχ ρακειφ θνξηίν ζην πιάζκα ηεο κεηέξαο. Β Κχεζε - ηνθεηφο Πξνσξφηεηα ηνπ λενγλνχ (ζπλδέζεθε κε απμεκέλε πηζαλφηεηα κεηάδνζεο) Καηά ηε δηάξθεηα ηνπ ηνθεηνχ ππάξρεη απμεκέλε πηζαλφηεηα δηφδνπ κεηξηθνχ αίκαηνο κέζσ ηνπ πιαθνχληα, ηδίσο φηαλ γίλνληαη ζπζπάζεηο ηεο κήηξαο κε απνηέιεζκα ηνλ απμεκέλν θίλδπλν κφιπλζεο ηνπ εκβξχνπ. Ζ κεηάδνζε θαηά ηνλ ηνθεηφ νθείιεηαη ζηελ άκεζε επαθή κε ην κεηξηθφ αίκα, ζηε ξήμε ησλ κεκβξαλψλ (πάλσ απφ 4 ψξεο), ηηο κεηξηθέο θαη βξεθηθέο κηθξνκεηαγγίζεηο θαηά ηηο ζπζπάζεηο θαη ηελ απνξξφθεζε ηνπ ηνχ κέζα απφ ην πεπηηθφ ζχζηεκα ηνπ λενγλνχ. ηελ θαηζαξηθή ηνκή έρεη παξαηεξεζεί κείσζε ηεο κεηάδνζεο. Ζ εθιεθηηθή θαηζαξηθή ηνκή έρεη κηθξφηεξε ζπρλφηεηα κεηάδνζεο, επεηδή ην λενγλφ έρεη κεησκέλε έθζεζε ζην κνιπζκέλν αίκα θαη ζηα κνιπζκέλα κεηξηθά πγξά. Νεφηεξεο φκσο έξεπλεο ην ακθηζβεηνχλ. ε παξαηεηακέλε δηάξθεηα ηνθεηνχ, απμάλεηαη ε θάζεηε κεηάδνζε, ηδίσο ζε παξάηαζε ηνπ ρξφλνπ κεηαμχ ξήμεο ησλ πκέλσλ θαη νινθιήξσζεο ηνπ ηνθεηνχ. Δπίζεο ζε παξαηεηακέλε δηάξθεηα ηνπ δεπηέξνπ ζηαδίνπ, ιφγσ παξαηεηακέλεο έθζεζεο ηνπ λενγλνχ ζηα κνιπζκέλα κεηξηθά πγξά απμάλεη ε θάζεηε κεηάδνζε. Γ Λνρεία - Θειαζκφο 26

27 Σν πιχζηκν ηνπ λενγλνχ, πξέπεη λα γίλεη κε ηξφπν πνπ λα απνηξέςεη ην αίκα θαη ηηο εθθξίζεηο ηεο κεηέξαο λα εηζέιζνπλ ζην λενγλφ. Δάλ ε πξσηνκφιπλζε γίλεη ηελ πεξίνδν ηεο ινρείαο ππάξρεη απμεκέλνο θίλδπλνο κεηάδνζεο ηνπ ηνχ δηφηη ζηε νμεία θάζε ηεο πξσηνινίκσμεο ηα ητθά θνξηία ζην πιάζκα ηεο κεηέξαο βξίζθνληαη ζε πνιχ πςειά θνξηία. ην κεηξηθφ γάια αλεπξίζθνληαη νη αλνζνζθαηξίλεο ΗgM & IgA νη νπνίεο πξνζηαηεχνπλ ην λενγλφ απφ ηε κφιπλζε.δπίζεο άιια ζηνηρεία ηνπ κεηξηθνχ γάιαθηνο φπσο ε ιαθηνζθαηξίλε, ε βιέλλε, ηα Σ-θχηηαξα, ην ζπκπιήξσκα θαη ν αλαζηνιέαο ηεο εθθξηηηθήο ιεπθνθπηηαξηθήο πξσηεάζεο (SLPI) κηαο ρακεινχ κνξηαθνχ βάξνπο πξσηεΐλεο, πνπ αλεπξίζθεηαη θαη ζην ζίειν θαη πξνθαιεί αλαζηνιή ηεο κφιπλζεο απφ ην ηφ HIV. Γελ έρεη δηεπθξηληζηεί αλ ε κφιπλζε πξνθαιείηαη απφ ειεχζεξα ητθά ζσκαηίδηα ηνπ κεηξηθνχ γάιαθηνο ή κέζσ ησλ κνιπζκέλσλ θπηηάξσλ. Ο ειεχζεξνο ΖΗV ηφο δηαηξππά ην βιελλνγφλν ηνπ γαζηξεληεξηθνχ ζσιήλα ηνπ λενγλνχ θαη κνιχλεη ηα CD4+ κνλνθχηηαξα, Σ- ιεκθνθχηηαξα θαη θχηηαξα ηνπ Langerhans ηεο επηθαλεηαθήο ζηνηβάδαο. Ο ηφο κπνξεί λα εηζέιζεη θαη θαηεπζείαλ ζηελ αηκαηηθή θπθινθνξία κέζσ ησλ θελψλ ηεο βιελλνγνλίνπ ζηνηβάδαο. Δάλ ε ινίκσμε απφ HIV-1 ζπκβαίλεη θπξίσο κέζσ κνιπζκέλσλ κε ηνλ ηφ θπηηάξσλ, ηφηε ην πχαξ πξέπεη λα ζεσξείηαη σο πνιχ κνιπζκαηηθφ πιηθφ. Ζ ζρεηηθή αλσξηκφηεηα ηνπ αλνζνπνηεηηθνχ ζπζηήκαηνο ηνπ λενγλνχ θαηά ηηο πξψηεο εκέξεο κεηά ηε γέλλεζε θαη ε γαζηξηθή αρισξηδξία ηνπ, είλαη παξάγνληεο πνπ επλννχλ ηελ κεηάδνζε. Αληίζεηα παξάγνληεο πνπ κεηψλνπλ ηνλ θίλδπλν είλαη ην ρακειφ ητθφ θνξηίν πνπ αλεπξίζθεηαη ζην πχαξ θαη ε ζρεηηθά κηθξή πνζφηεηα πνπ θαηαπίλεη ην λενγλφ ζε ζρέζε κε ηε ζπλνιηθή πνζφηεηα ηνπ κεηξηθνχ γάιαθηνο. Δπηπιένλ ζην πχαξ αλεπξίζθνληαη αληητθέο νπζίεο θαη SLPI Άιινη παξάγνληεο πνπ επεξεάδνπλ ηελ κεηάδνζε ηνπ ηνχ κέζσ ηνπ ζειαζκνχ, είλαη ε βαξχηεηα ηεο θιηληθήο λφζνπ ηεο κεηέξαο, ε χπαξμε ζράζεσλ ζηηο ζειέο, ηπρφλ ζπλππάξρνπζα καζηίηηδα, απνζηήκαηα ηνπ καδηθνχ αδέλα, ην πνζφ ηνπ ητθνχ θνξηίνπ ζην κεηξηθφ γάια θαη ην επίπεδν ηεο βηηακίλεο Α ζηνλ νξφ ηεο κεηέξαο. 27

28 Απφ πιεπξάο λενγλνχ επεξεάδνπλ ε πξνσξφηεηα, ε αθεξαηφηεηα ηνπ ζηνκαηηθνχ βιελλνγφλνπ θαζψο θαη ε πνηφηεηα θαη πνζφηεηα ησλ κεηξηθψλ αληηζσκάησλ, πνπ θπθινθνξνχλ ζην αίκα ηνπ λενγλνχ, θαζψο θαη ε εκεξήζηα πνζφηεηα ηνπ κεηξηθνχ γάιαθηνο πνπ ιακβάλεη ην λενγλφ. Γελ ππάξρνπλ ελδείμεηο φηη ε ρξνληθή δηάξθεηα ηνπ ζειαζκνχ παίδεη ζεκαληηθφ ξφιν ζηε κφιπλζε. Ο ζειαζκφο δηαθφπηεηαη φηαλ ε λνζεξφηεηα θαη ε ζλεζηκφηεηα απφ άιιεο κεζφδνπο δηαηξνθήο ηνπ λενγλνχ γίλνληαη ρακειφηεξεο εμ αηηίαο ηνπ θηλδχλνπ κεηάδνζε ηνπ ηνχ κέζσ ηνπ κεηξηθνχ ζειαζκνχ.(newell et al 1997) 4.2. Γιάγνωζη ηηρ Νόζος ζηο Νεογνό Ζ δηάγλσζε ηεο λφζνπ ζηε λενγληθή ειηθία είλαη δπζθνιφηαηε δηφηη : ε θιηληθή εηθφλα ζηα λενγλά είλαη άηππε θαη πεξηιακβάλεη επξχηαηα θάζκα θιηληθψλ εθδειψζεσλ ν ζπλήζεο εξγαζηεξηαθφο έιεγρνο πξνζδηνξηζκφο ηίηινπ αληηζσκάησλ ελαληίνλ HIV- δελ είλαη αμηφπηζηνο ζε βξέθε ειηθίαο θάησ ησλ 15 κελψλ ππάξρνπλ ζπγγελείο αλσκαιίεο ηνπ αλνζνινγηθνχ ζπζηήκαηνο πνπ εθδειψλνληαη απφ ηε γέλλεζε ή ιίγν αξγφηεξα θαη κπνξεί λα εθιεθζνχλ σο αλνζνινγηθή δηαηαξαρή ζπκβαηή κε AIDS. Ζ αλαδήηεζε αληηζσκάησλ έλαληη ηνπ HIV κε ηελ αλνζνελδπκηθή κέζνδν ELIZA, ζεσξείηαη ε πξσηαξρηθή δηαγλσζηηθή κέζνδνο γηα ην ΑΗDS. Φεπδψο ζεηηθέο αληηδξάζεηο δελ είλαη ζπάληεο θαη ε εθαξκνγή ηεο κεζφδνπ κε ηελ χπαξμε ηππνπνηεκέλσλ αληηδξαζηεξίσλ είλαη ζρεηηθά εχθνιε αιιά ρξνλνβφξα. ε θάζε ζεηηθφ ELIZA TEST απαηηείηαη επηβεβαίσζε κε ηελ ηερληθή WESTERN BLOT, ε νπνία πιενλεθηεί ηεο ΔLIZA, αθνχ απνδεηθλχεη φρη κφλν ηελ παξνπζία αληηζσκάησλ, αιιά θαη ηα αληηγφλα πξνο ηα νπνία ζηξέθνληαη ηα αληηζψκαηα. 28

29 ε βξέθε θάησ ησλ 15 κελψλ ε WESTERN BLOT ηεο κεηέξαο ζα πξέπεη λα ζπγθξίλεηαη κε απηή ηνπ παηδηνχ, γηα λα δηαπηζησζεί πξψηκα αλ ηα αληηζψκαηα έρνπλ παζεηηθά πεξάζεη πξνο ηελ εκβξπτθή πιεπξά ή αληηπξνζσπεχνπλ ελδνγελή παξαγσγή βξέθνπο θαη επνκέλσο πξαγκαηηθή ινίκσμε. Ζ αιπζηδσηή αληίδξαζε ηεο πνιπκεξάζεο (PCR) είλαη ηδηαίηεξα αμηφινγε κέζνδνο, πνπ πξέπεη φκσο λα ζπλδπάδεηαη θαη κε άιιεο δηαγλσζηηθέο κεζφδνπο, αθνχ ζε 2-3% ησλ αξξψζησλ δίλεη ςεπδψο ζεηηθά απνηειέζκαηα ή ςεπδψο αξλεηηθά απνηειέζκαηα. Απφ πιεπξάο απνηειεζκαηηθφηεηαο ζεσξείηαη εθάκηιιε ηεο θαιιηέξγεηαο αίκαηνο ή ηζηψλ. Μειέηεο ηνλίδνπλ φηη ε PCR είλαη δηαγλσζηηθή γηα ινίκσμε ζε πνζνζηφ 50% ηελ 1 ε εβδνκάδα δσήο, 70% ηελ 1 ε 3 ε εβδνκάδα, 80% ηνλ 1 ν 2 ν κήλα θαη 95% κεηά ηνλ 3 ν κήλα δσήο ηνπ βξέθνπο. Πεξηνξηζκέλε ρξήζε βξίζθνπλ θαη άιιεο δηαγλσζηηθέο δνθηκαζίεο (έκκεζνο αλνζνθζνξηζκφο, πξνζδηνξηζκφο ηεο αληη-hiv/iga, δνθηκή ξαδηναλνζνθαζίδεζεο RIPA θ.ι.π.), πνπ είηε έρνπλ κηθξφηεξε επαηζζεζία είηε βξίζθνληαη αθφκε ζην ζηάδην ηεο κειέηεο. Άιια εξγαζηεξηαθά επξήκαηα βνεζεηηθά γηα ηε δηάγλσζε ηνπ Παηδηαηξηθνχ ΑIDS θαίλνληαη ζηνλ πίλαθα 3. (ΠΑΠΑΓΑΣΟ ΚΟΜΗΓΖ, 1994) Πίνακαρ 3. Βνεζεηηθά δηαγλσζηηθά επξήκαηα -Τπεξγακκαζθαηξηλαηκία ή Τπνγακκαζθαηξηλαηκία -Λεκθνπελία Αλαηκία ζξνκβνπελία -Μείσζε ησλ CD4 ιεκθνθπηηάξσλ -Γεξκαηηθή αλεξγία -Γηαηαξαρή ιεηηνπξγίαο θπηηαξνθηφλσλ θπηηάξσλ -Αχμεζε ησλ θπθινθνξνχλησλ αλνζνζπκπιεγκάησλ ΠΖΓΖ: ΠΑΠΑΓΑΣΟ Κ. ΚΟΜΗΓΖ Η,

30 4.3 Κλινικέρ Δκδηλώζειρ ηο Νεογνό ε βξέθε κε ηαρεία εμέιημε ηα ζπκπηψκαηα αξρίδνπλ ζπλήζσο θαηά ηνλ 6ν 7ν κήλα δσήο (ζε κφιπλζε ηνπ εκβξχνπ θαηά ηα αξρηθά ζηάδηα ηεο εγθπκνζχλεο νη εθδειψζεηο αξρίδνπλ ηνλ 2 ν 3 ν κήλα) θαη ν κέζνο φξνο επηβίσζεο είλαη 2-3 ρξφληα, ελψ ζε βξαδεία εμέιημε νη θιηληθέο εθδειψζεηο αξρίδνπλ ζηελ ειηθία ησλ 3 εηψλ πεξίπνπ, θαη ε δσή ηνπ παηδηνχ παξαηείλεηαη κέρξη ηελ ειηθία ησλ 5-6 εηψλ. πάληα ζπκπηψκαηα εκθαλίδνληαη θαηά ηε ζρνιηθή ειηθία θαη ε εμέιημε ηεο λφζνπ είλαη ήπηα ή ρξνλίδνπζα. Τπνηξνπηάδνπζεο ζνβαξέο κηθξνβηαθέο ινηκψμεηο είλαη ζπρλέο θαη είλαη ππεχζπλεο γηα ζεκαληηθφ πνζνζηφ ζαλάησλ ζε βξέθε θαη παηδηά. Ζ ελδνθιέβηα ρνξήγεζε αλνζνζθαηξίλεο (400mg/kg Β θάζε 28 εκέξεο) ηδίσο ζε παηδηά κε ιηγφηεξα απφ 200 CD4 θχηηαξα/ mm3 αζθεί ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθή πξνθχιαμε γηα ηελ πξφιεςε κηθξνβηαθψλ ινηκψμεσλ. Οη κηθξνβηαθέο ινηκψμεηο κπνξεί λα είλαη ζνβαξέο ή ιηγφηεξν ζνβαξέο (πίλαθαο 4) Πίνακαρ 4. πλήζεηο κηθξνβηαθέο ινηκψμεηο HIV ζε παηδηά. οβαπέρ εςαηκία Μεληγγίηηο Πλεπκνλία επηηθή αξζξίηηο Λιγόηεπο ζοβαπέρ Υξφληα κέζε σηίηηο Ηγκνξίηηο Οπξνινηκψμεηο Μνιχλζεηο ηνπ δέξκαηνο ΠΖΓΖ: ΠΑΠΑΓΑΣΟ Κ. ΚΟΜΗΓΖ Η, 1994 πκπεξαζκαηηθά έρεη γίλεη απνδεθηφ φηη γηα λα ηεζεί ε δηάγλσζε ηνπ AIDS ζε βξέθε ειηθίαο θάησ ησλ 15 κελψλ πξέπεη : λα ππάξρεη θιηληθή ζπλδξνκή πνπ λα ππνδειψλεη AIDS λα απνκνλσζεί ν HIV ή ηα αληηγφλα ηνπ ζην αίκα ή δηάθνξνπο ηζηνχο 30

31 ε λα παξακέλνπλ ηα αληηζψκαηα έλαληη ηνπ ηνχ ζε επαλεηιεκκέλνπο πξνζδηνξηζκνχο θαη ζπγρξφλσο λα ππάξρνπλ ελδείμεηο γηα θπηηαξηθή ή ρπκηθή αλνζναλεπάξθεηα (Τπεξγακκαζθαξηλαηκία, ιεκθνπελία, ειάηησζε ηνπ απφιπηνπ αξηζκνχ ησλ Σ βνεζεηηθψλ θπηηάξσλ θαη κείσζε κέρξη ηεο αλαζηξνθήο ηεο ζράζεο βνεζεηηθψλ/θαηαζηαιηηθψλ Σ ιεκθνθπηηάξσλ). (. ΑΝΑΓΝΧΣΑΚΖ,1996). 5. ΘΔΡΑΠΔΙΑ ΣΗ HIV ΛΟΙΜΧΞΗ ΦΑΡΜΑΚΔΤΣΙΚΗ ΑΝΣΙΜΔΣΧΠΙΗ- ΘΔΡΑΠΔΙΑ Δ ΑΘΔΝΔΙ ΜΔ AIDS Μέρξη ζήκεξα δελ ππάξρεη απνηειεζκαηηθή ζεξαπεία γηα ην AIDS. Ζ θαηαλφεζε ηνπ ηξφπνπ κε ηνλ νπνίν ν HIV αλαπαξάγεηαη ζηα CD4 βνεζεηηθά ιεκθνθχηηαξα θαη ζηα θχηηαξα ηνπ εγθεθάινπ παξέρεη ηε δπλαηφηεηα απνηειεζκαηηθήο πξνζπέιαζεο ηεο λφζνπ. Έλα απφ ηα ρεκεηνζεξαπεπηηθά, ην Zidovudine ή AZT κπνξεί λα αλαζηείιεη ηνλ αλαδηπιαζηαζκφ ηνπ ηνχ θαη παξέρεη γηα ην ιφγν απηφ ειπίδεο σο πξνο ηελ αλαζηνιή ηεο εμέιημεο ηεο λφζνπ. Σν Zidovudine θέξεηαη ζην εκπφξην κε ηελ νλνκαζία Retrovir ζε θάςνπιεο θαη ρνξεγείηαη ζε ζρεηηθά κεγάιεο δφζεηο 200 mg ρ 6 εκεξεζίσο. (ΚΑΛΟΓΔΡΟΠΟΤΛΟ,1996) Μέρξη πξφζθαηα νη ζεξαπεπηηθέο απνθάζεηο ειακβάλνλην βάζεη θιηληθψλ παξακέηξσλ ηνπ απφιπηνπ αξηζκνχ ησλ CD4 θπηηάξσλ. Γεδνκέλν γηα απηή ηνλ πξνζέγγηζε ήηαλ ε πεπνίζεζε, φηη ηε ινίκσμε ηελ αθνινπζνχζε κηα ιαλζάλνπζα πεξίνδνο. Νέα φκσο δεδνκέλα δείρλνπλ φηη ν ηφο πνιιαπιαζηάδεηαη θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ινίκσμεο κε πεξίπνπ 10 δηζεθαηνκκχξηα ητθά ζσκαηίδηα λα παξάγνληαη θαη λα εθθαζαξίδνληαη θαζεκεξηλά. (Carpenter et al,1999) Όηαλ κπινθάξεηαη ε παξαγσγή ηνπ ηνχ, ηφηε ζε 2,6 εκέξεο, ην 90% ησλ ηψλ εμαθαλίδεηαη απφ ηελ θπθινθνξία. Τπάξρνπλ επαξθείο ελδείμεηο πιένλ ζχκθσλα κε ηηο νπνίεο ην ητθφ θνξηίν ηνπ πιάζκαηνο (= ν αξηζκφο ησλ HIV- 1RNA αληηγξάθσλ-copies αλά ml) κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί ζαλ αληηπξνζσπεπηηθφο δείθηεο ηεο θιηληθήο πνξείαο θαζψο θαη ηεο εμέιημεο ζην 31

32 AIDS θαη ζην ζάλαην. Ο αξηζκφο ησλ CD4 απφ κφλνο ηνπ, δελ είλαη δείθηεο ηεο θιηληθήο πνξείαο. Οη θιηληθέο κειέηεο δελ έρνπλ αθφκα μεθαζαξίζεη ηελ αθξηβή ηηκή ή ην φξην ηνπ αξηζκνχ ησλ HIV-1RNA πάλσ απφ ην νπνίν ζα πξέπεη λα αξρίζεη ε ζεξαπεία. (Carpenter et al,1999) Τπάξρεη νκνθσλία ζην φηη, φζν πην κηθξφ είλαη ην ητθφ θνξηίν, ηφζν θαιχηεξε είλαη ε πξφγλσζε. Ο ζθνπφο ηεο ζεξαπείαο είλαη πξνο ην παξφλ λα επηκεθχλεη ηε δσή θαη λα θαζπζηεξήζεη ηελ εμέιημε ηεο λφζνπ, κεηψλνληαο ην ητθφ θνξηίν Σηκέο CD4+ θάησ απφ 500/mm3 ζεσξήζεθαλ έλδεημε ρνξήγεζεο αληητθήο ζεξαπείαο θαη ηηκέο θάησ απφ 200/mm3 απνηεινχλ έλδεημε ρνξήγεζεο θαξκαθεπηηθήο πξνθχιαμεο γηα πλεπκνλία Pneumonocystis carinii. ε αζζελείο κε ζρεηηθά πξνρσξεκέλε λφζν, ε ζπγρνξήγεζε ηξηψλ θαξκάθσλ κπνξεί λα είλαη θαηαιιειφηεξε ζηνρεχνληαο ζηε ειάηησζε ηνπ ητθνχ θνξηίνπ θαη ηε βειηίσζε ηεο πνζφηεηαο ησλ CD4+ (ΗΑΣΡΑΚΖ 2008). Γηα ηηο γπλαίθεο πνπ ζπιιακβάλνπλ ελψ βξίζθνληαη ζε ζεξαπεία, ε πξνεγνπκέλε αγσγή ζπλερίδεηαη κε πξνζζήθε zidovudine, αλ απηή δελ πεξηιακβάλεηαη ήδε. (ΗΑΣΡΑΚΖ 2004 ) Θεξαπεία πξέπεη λα ιάβνπλ φινη νη ζπκπησκαηηθνί αζζελείο. ε αζπκπησκαηηθνχο αζζελείο ε έλαξμε ηεο ζεξαπείαο ζα θαζνξηζηεί κε βάζε ηα εξγαζηεξηαθά επξήκαηα, πξσηίζησο ην ητθφ θνξηίν θαη δεπηεξεπφλησο ηνλ αξηζκφ ησλ CD4. Μνλνζεξαπεία δελ ελδείθλπηαη. Δλδείθλπληαη ζπλδπαζκνί θαξκάθσλ. Ζ πξνζπάζεηα ηεο ζεξαπείαο, πξέπεη θπξίσο λα ζηξέθεηαη ζηελ πξφιεςε, κε αλαθάιπςε ησλ γπλαηθψλ πνπ είλαη θνξείο ηνπ ηνχ. Οη γπλαίθεο απηέο πξέπεη λα απνζαξξχλνληαη απφ ην ελδερφκελν κηαο κειινληηθήο εγθπκνζχλεο. Δάλ ε εγθπκνζχλε πξνρσξήζεη, είλαη αλαγθαία ε παξαθνινχζεζε ηεο εκβξπηθήο αλάπηπμεο, θαη κεηά ηνλ ηνθεηφ επηβάιιεηαη ε παξαθνινχζεζε ηεο κεηέξαο θαη ηνπ λενγλνχ. 32

33 5.1 Θεπαπεία για Δγκςμονούζερ Γςναίκερ με HIV Δμέηαζε γηα κφιπλζε HIV γίλεηαη ζήκεξα ζε φιεο ηηο έγθπεο γπλαίθεο καδί κε ηηο εμεηάζεηο ξνπηίλαο, κφιηο ε γπλαίθα επηζθεθζεί ηνλ ηαηξφ. Σα ζπκπηψκαηα ηεο αξρφκελεο κφιπλζεο HIV κπνξεί λα κηκεζνχλ εθείλα ηνπ πξψηνπ ηξηκήλνπ ηεο θχεζεο θαη απηφ κπνξεί λα ζπλεπάγεηαη θαζπζηέξεζε ζηε δηάγλσζε. Μεηά ηε δηαπίζησζε ηεο κφιπλζεο απφ ΖΗV, πξέπεη λα γίλεηαη έιεγρνο θαη γηα άιια ζεμνπαιηθά κεηαδηδφκελα λνζήκαηα (π.ρ. ζχθηιε, γνλφξξνηα, απιφο έξπεηαο.) Πξέπεη επίζεο λα αλαδεηεζνχλ άιιεο ζρεηηδφκελεο κε ηνλ HIV εηδηθέο κνιχλζεηο, πεξηιακβάλνληαο ηελ πλεπκνλία απφ Pneumonocystis carinii, ηε κφιπλζε απφ κεγαινθπηηαξντφ, ηελ ηνμνπιάζκσζε θαη ηε κπθεηίαζε. Οη πξνεγνχκελεο ππφ δηεξεχλεζε θαηαζηάζεηο θαζψο θαη άιιεο ραξαθηεξηζηηθέο γηα ην AIDS κπνξεί λα πεξηιακβάλνληαη ζηελ θιηληθή εηθφλα. (ΗΑΣΡΑΚΖ 2004 ) Θεξαπεία ελδείθλπηαη γηα φιεο ηεο HIV έγθπεο. Ο ζθνπφο ηεο ζεξαπείαο είλαη λα κεησζεί ην ητθφ θνξηίν κε ηαπηφρξνλε ειαρηζηνπνίεζε ηνπ θηλδχλνπ εκθάληζεο βιαβψλ ζην έκβξπν απφ ηα θάξκαθα. ηελ θχεζε ε πηζαλφηεηα κεηάδνζεο ηνπ ηνχ ζην έκβξπν είλαη <20%-30% αλ δελ ρνξεγεζεί ζεξαπεία. Αληίζεηα κε ηε ρνξήγεζε εηδηθήο αληηηθήο ζεξαπείαο, ε πηζαλφηεηα κεηάδνζεο κπνξεί λα πέζεη ζε <3%.(ΗΑΣΡΑΚΖ 2008) Παξαθνινχζεζε ηνπ αξηζκνχ ησλ CD4 ιεκθνθπηηάξσλ πξέπεη λα γίλεηαη ηνπιάρηζηνλ κηα θνξά ην ηξίκελν. Γηα ηηο γπλαίθεο πνπ κέλνπλ έγθπεο ελψ βξίζθνληαη ζε ζεξαπεία, πξνζηίζεηαη zidovudine (λνπθιενζηδηθφο αλαζηνιέαο) αλ απηή δελ ρνξεγείηαη ήδε. Όζνλ αθνξά ηελ πγεία ηεο κεηέξαο θαη ηνλ πεξηνξηζκφ ηεο πηζαλφηεηαο ηεο θάζεηεο κεηάδνζεο ηνπ ΖΗV-1 ζπζηήλεηαη ε ρνξήγεζε ηξηπινχ ζρήκαηνο, ην νπνίν πεξηιακβάλεη ηε δηδνβνπδίλε ζε δφζε 100mg 5 θνξέο ηελ εκέξα. Σν ζρήκα ζπκπιεξψλεηαη κε έλα αθφκε λνπθιενζηδηθφ αλαζηνιέα (π.ρ. didanosine ή lamivudine/3tc) θαη έλα κε λνπθιενζηδηθφ αλαζηνιέα (π.ρ. nevirapine ) ή έλα αλαζηνιέα ηεο πξσηεάζεο (π.ρ. indinavir ή ritonavir ή sapuinavir) 33

34 Tα ζρήκαηα απηά πέξα απφ ηνλ πεξηνξηζκφ ηεο θάζεηεο κεηάδνζεο ζην έκβξπν, έρνπλ θαη ζπγθεθξηκέλα νθέιε γηα ηε γπλαίθα. Γηα παξάδεηγκα κεηά απφ δχν κήλεο ζεξαπεία κε ζθεπάζκαηα πνπ πεξηέρνπλ λεβηξαπίλε, παξαηεξείηαη ζεκαληηθή αχμεζε ηνπ πνζνζηνχ ησλ αζζελψλ πνπ έρνπλ ηηθφ θνξηίν CD4 <1.000 HIV -1 RNA αληίγξαθα/ml θαη νπζηαζηηθή αχμεζε ησλ CD4+, κε κηθξφ αξηζκφ παξελεξγεηψλ (ΜΑRAZZI et al 2006 IAΣΡΑΚΖ 2006) ηηο ζεηηθέο νξνινγηθψο έγθπεο δελ πξέπεη λα δίλνληαη ζηεξνεηδή γηα ηελ επηηάρπλζε ηεο πλεπκνληθήο σξίκαλζεο.(καλογδροποτλ0 1996) Σν zidovudine είλαη απηφ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη επξέσο αιιά κειέηεο ζπλδπαζκνχ zidovudine+lamivudine ή nevirapine, δείρλνπλ φηη ίζσο είλαη νη ζπλδπαζκνί απηνί αζθαιείο γηα ην έκβξπν. 6. ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΙΚΗ ΜΟΛΤΝΗ ΑΠΟ ΣΟΝ ΙΟ HIV Ο θίλδπλνο κφιπλζεο απφ ηνλ ηφ HIV γηα ηνπο εξγαδφκελνπο ζηνλ ρψξν ηεο πγείαο απνηειεί έλα κφληκν ελδφκπρν θφβν, δηφηη δηαδεξκηθνί ηξαπκαηηζκνί απφ αηρκεξά αληηθείκελα ζπκβαίλνπλ ζπρλά θαηά ηελ εμάζθεζε ηνπ επαγγέικαηφο ηνπο. Ο θίλδπλνο απηφο απμάλεη ζε πεξηνρέο φπνπ ν επηπνιαζκφο νξνζεηηθψλ θαηνίθσλ είλαη απμεκέλνο. Ο αζθαιέζηεξνο ηξφπνο πξνθχιαμεο απφ κφιπλζε κε ηνλ ηφ HIV είλαη ε ιήςε πξνθπιαθηηθψλ κέηξσλ ψζηε λα απνθεπρζεί θάζε επαθή δσληαλνχ ηνχ κε ηνπο βιελλνγφλνπο ελφο αηφκνπ ή κε απ επζείαο εηζαγσγή ηνπ ηνχ ζηελ αηκαηηθή θπθινθνξία. Δάλ φκσο ηειηθά εηζέιζεη ν ηφο ζην αλζξψπηλν ζψκα επηβάιιεηαη ηαρεία αληηκεηψπηζε ηεο πηζαλήο κεηάδνζεο, ψζηε λα απνθεπρζεί ε κφιπλζε ηνπ αηφκνπ. ε κειέηεο πνπ έγηλαλ βξέζεθε φηη εξγαδφκελνη ζην ρψξν πγείαο πνπ έγηλαλ νξνζεηηθνί απφ αηχρεκα δελ έιαβαλ άκεζα αληηξεηξντθή ρεκεηνπξνθχιαμε κε δηδνβνπδίλε. Αληίζεηα φπσο βξέζεθε ζε κειέηε ηνπ Center for Disease Control- CDC, ΖΠΑ-1999, πνπ πεξηιάβαλε πεξηζηαηηθά αηπρεκάησλ απφ ΖΠΑ θαη Δπξψπε ν θίλδπλνο νξνκεηαηξνπήο κεηψλεηαη θαηά 79% φηαλ ρξεζηκνπνηεζεί δηδνβνπδίλε σο ρεκεηνπξνθχιαμε. Αλαδξνκηθέο κειέηεο ηνπ C.D.C., πνπ παξαθνινχζεζαλ εξγαδφκελνπο κεηά απφ έθζεζε ζε 34

35 κνιπζκέλν αίκα, αλαθέξνπλ ζπρλφηεηα νξνκεηαηξνπήο 1/300 εθζέζεηο (0,3%). χκθσλα κε ηα δεδνκέλα ηνπ Κέληξνπ Διέγρνπ Λνηκψμεσλ ΖΠΑ (Center for Disease Control CDC) δηαδεξκηθή έθζεζε κε κνιπζκέλν αίκα απφ ηφ HIV πξνθαιεί ηελ πιεηνλφηεηα ησλ επαγγεικαηηθψλ εθζέζεσλ πνπ νδεγεί ζε ινίκσμε. Όιεο νη εθζέζεηο πνπ θαηέιεμαλ ζε κφιπλζε ησλ εξγαδνκέλσλ ζηνλ θιάδν πγείαο κέρξη ζήκεξα έρνπλ λα θάλνπλ κε αίκα ή κε αηκαηεξά δηα γπκλνχ νθζαικνχ βηνινγηθά πγξά. ε κειέηε πνπ έθαλε ην CDC θαη αθνξνχζε 54 επαγγεικαηηθά αηπρήκαηα πνπ θαηέιεμε ζε νξνκεηαηξνπή ηνπ εξγαδνκέλνπ ην 89% ήηαλ απφ δηαδεξκηθέο ηξψζεηο. Απφ απηέο ην 38% νθείιεην ζε ηξαπκαηηζκνχο απφ αηρκεξά αληηθείκελα, θπξίσο βειφλεο ή εξγαιείν θαηά ηελ απνθνκηδή ηνπ χζηεξα απφ ρξεζηκνπνίεζε ζηνλ άξξσζην,. ην 9% νθείινληαλ ζε κε αλακελφκελε θίλεζε ηνπ αζζελνχο & 8% ζε πξνζπάζεηα ηνπ εξγαδφκελνπ λα μαλαβάιεη ην πψκα ζε ρξεζηκνπνηεκέλε κνιπζκέλε βειφλα. Σν πξφβιεκα κε ηηο βειφλεο είλαη παγθφζκην θαη ηέηνηα αηπρήκαηα ζπκβαίλνπλ ζε φια ηα κεγάια ηαηξηθά θέληξα. Απφ έθζεζε βιελλνγφλσλ ζηνλ ηφ HIV ππάξρεη θίλδπλνο κεηάδνζεο 0,1%. Ο ηφο HIV ζπάληα απνκνλψλεηαη ζην ζίειν (πνπ πεξηέρεη νπζίεο θαη ελδνγελείο παξάγνληεο πνπ ηνλ αδξαλνπνηνχλ), ζηα δάθξπα θαη ζηα νχξα, γη απηφ θαη δελ ζεσξνχληαη κνιπζκαηηθά. ε θάζε ιχζε ηεο ζπλέρεηαο ηνπ δέξκαηνο ν θίλδπλνο κφιπλζεο είλαη ππαξθηφο γη απηφ νη εξγαδφκελνη πξέπεη πάληα λα ηεξνχλ ηηο νδεγίεο θαζνιηθήο πξνθχιαμεο Δηδηθέο πξνθπιάμεηο πξέπεη λα ιακβάλνληαη ζε πεξηπηψζεηο θαξδηναλαπλεπζηηθήο αλάλεςεο (ιφγσ θηλδχλνπ ιχζεο ηεο ζπλέρεηαο ηνπ δέξκαηνο γχξσ απφ ηελ πεξηνρή ηνπ ζηφκαηνο) θαη απφ ηνπο εξγαδφκελνπο ζηνλ εξγαζηεξηαθφ ηνκέα, φπνπ ην δέξκα (ηδίσο ζε παξνπζία βιαβψλ) νη βιελλνγφλνη ηνπ ζηφκαηνο, ηεο κχηεο, ησλ καηηψλ θαη πηζαλφλ νη αλαπλεπζηηθέο νδνί, πξέπεη λα ζεσξνχληαη πηζαλνί είζνδνη ηνπ ηνχ. (ΠΑΥΑΛΗΓΖ, 1999). 35

36 6.1 Κίνδςνοι Δπαγγελμαηικήρ Μόλςνζηρ ζηη Αίθοςζα Σοκεηού και ζηο Θάλαμο Νεογέννηηων Καηά ηε δηάξθεηα ηνπ ηνθεηνχ είλαη ζχλεζεο ην πηηζίιηζκα κεγάισλ πνζνηήησλ αίκαηνο θαη ακληαθνχ πγξνχ. Γπλαηθνιφγνη, Μαίεο & ινηπφ πξνζσπηθφ πξέπεη λα θνξνχλ αδηάβξνρεο πνδηέο θαη γάληηα. ε ηνθεηνχο πνπ είλαη πηζαλή ε επαθή επηπεθπθφησλ κε ζηαγνλίδηα ην εκπιεθφκελν πξνζσπηθφ πξέπεη λα είλαη εθνδηαζκέλν κε γπαιηά. Σα δηπιά γάληηα ζηηο ρεηξνπξγηθέο αίζνπζεο, δίλνπλ κεγαιχηεξε αζθάιεηα. Δπίζεο είλαη απαξαίηεηα ηα πνδνλάξηα. Σα γάληηα πξέπεη λα θνξηνχληαη φηαλ ππάξρεη επαθή κε ηνλ πιαθνχληα ή ην λενγλφ, έσο φηνπ αίκα θαη εθθξίζεηο απνκαθξπλζνχλ απφ ην δέξκα ηνπ. Σα ρέξηα πξέπεη λα πιέλνληαη κεηά ηελ αθαίξεζε ησλ γαληηψλ. Ζ ηερληθή αλαξξφθεζε γηα θαζαξηζκφ ησλ αλαπλεπζηηθψλ νδψλ ηνπ λενγλνχ, ειαηηψλεη ηνλ θίλδπλν ηεο πηζαλήο έθζεζεο ζηηο εθθξίζεηο. ηνκαηηθή αλαξξφθεζε πξέπεη λα απνθεχγεηαη. Γηα ηνλ πεξηνξηζκφ ησλ πηζαλνηήησλ κεηάδνζεο ηεο ινίκσμεο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο θχεζεο, πξέπεη λα απνθεχγεηαη ε επαθή ησλ θνιπηθψλ εθθξίζεσλ ηεο κνιπζκέλεο κεηέξαο κε ην λενγλφ. Λήςε δεηγκάησλ αίκαηνο απφ ην θξαλίνπ πξνο παξαθνινχζεζε ηνπ εκβξπτθνχ PH ή ηνπνζέηεζε ειεθηξνδίσλ ζην θξαλίν γηα παξαθνινχζεζε ηνπ εκβξχνπ, ελέρεη ηνλ θίλδπλν ελνθζαικηζκνχ ηνπ ηνχ HIV ζην έκβξπν. Δπίζεο γξακκέο δελ πξέπεη λα ηνπνζεηνχληαη ζην λενγλφ έσο φηνπ απνκαθξπλζνχλ νη εθθξίζεηο απφ ην δέξκα ηνπ. Γάληηα πξέπεη λα θνξηνχληαη γηα νπνηαδήπνηε πηζαλή έθζεζε ζε αίκα ή κνιπζκέλεο εθθξίζεηο. ε ζπλήζεηο ζπλζήθεο, ηα γάληηα δελ είλαη απαξαίηεηα φηαλ αιιάδνληαη ηα ζπάξγαλα ηνπ βξέθνπο. Σν πιχζηκν φκσο ησλ ρεξηψλ είλαη απαξαίηεην γηα ηνλ πεξηνξηζκφ ηεο κεηάδνζεο παζνγφλσλ κηθξνβίσλ. Πεξηπνίεζε ηνπ λενγλνχ (π.ρ. δέξκα, νκθάιηνο ιψξν, πεξηπνίεζε καηηψλ, ρνξήγεζε βηηακίλεο Κ) πξέπεη λα γίλεηαη ζχκθσλα κε ηηο νδεγίεο θαζνιηθήο πξνθχιαμεο. Πξηλ απφ ην ηξχπεκα ηεο θηέξλαο ή ηε ρνξήγεζε βηηακίλεο Κ, ην δέξκα ηνπ λενγλνχ πξέπεη λα θαζαξίδεηαη κε ζαπνχλη λεξφ θαη θαηφπηλ αιθνφι, έηζη ψζηε λα κελ ππάξρεη θίλδπλνο κφιπλζεο κέζσ ηνπ ηξππήκαηνο. 36

37 Όινη νη εξγαδφκελνη πνπ ζπκκεηέρνπλ ζε ηνθεηφ ή θαηζαξηθή ηνκή πξέπεη λα θνξνχλ γάληηα θαη πνδηέο φηαλ θξαηνχλ ηνλ πιαθνχληα ή ην λενγλφ έσο φηνπ ην δέξκα ηνπ λενγλνχ θαζαξηζηεί απφ ηα αίκα θαη ην ακληαθφ πγξφ θαζψο θαη θαηά ηε δηαδηθαζία ηεο απνθνπήο ηνπ νκθάιηνπ ιψξνπ. Δάλ ην γάληη ζθηζηεί ή ηξππεζεί απφ βειφλα, πξέπεη ακέζσο λα αιιαρζεί. Δπίζεο ε βειφλα ή ην φξγαλν πξέπεη λα απνκαθξπλζεί απφ ην απνζηεηξσκέλν πεδίν. Όια ηα ηξππήκαηα από βειόλα αλαθέξνληαη ζηελ Δπηηξνπή Λνηκώμεσλ. Ζ ζπκκφξθσζε κε ηνλ νδεγφ θαη ηηο ζπζηάζεηο ηεο θαζνιηθήο πξνθχιαμεο, φζν αθνξά ηελ απνιχκαλζε θαη απνζηείξσζε ησλ ηαηξηθψλ κεραλεκάησλ ζα πξέπεη λα ειέγρεηαη απζηεξά ζε φινπο ηνπο ηνκείο πγείαο. Δπίζεο φινη νη εξγαδφκελνη πξέπεη λα παξαθνινπζνχλ ζεκηλάξηα πνπ αθνξνχλ ηνλ έιεγρν ησλ ινηκψμεσλ θαη ηελ αζθάιεηά ηνπο.(παυαληγζ 1999) 6.2 ςμβοςλεςηική ηος Δπαγγελμαηία Τγείαρ ζε άηομα πος εκηέθηκαν ζηον HIV και Βαζικέρ Απσέρ Ανηιμεηώπιζηρ Ζ ζπκβνπιεπηηθή ηνπ επαγγεικαηία θξνληίδαο πγείαο πξνο ην άηνκν πνπ εθηέζεθε ζην ηφ πξνυπνζέηεη ηελ αλάπηπμε δεμηνηήησλ επηθνηλσλίαο θαη ηελ εδξαίσζε κηαο ζρέζεο ακνηβαίαο εκπηζηνζχλεο, δεδνκέλνπ φηη ε ζπκβνπιεπηηθή δελ αξθείηαη κφλν ζηελ παξνρή ζπκβνπιψλ αιιά πξσηίζησο ζηελ θηλεηνπνίεζε ηνπ αηφκνπ, κε ππεχζπλε θαη πιήξε ελεκέξσζή ηνπ, πξνθεηκέλνπ λα είλαη ζε ζέζε λα ιάβεη απνθάζεηο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ ζεμνπαιηθή ζπκπεξηθνξά. Ζ ζπκβνπιεπηηθή είλαη εμαηνκηθεπκέλε ζχκθσλα κε ην κνξθσηηθφ θαη θνηλσληθφ επίπεδν ηνπ αηφκνπ θαη ηηο αλάγθεο ηνπ ζε ελεκέξσζε θαη βαζίδεηαη ζηελ αλαηξνθνδφηεζε θαζηζηψληαο ην άηνκν ππεχζπλν. εκαληηθή είλαη ε ζπλερήο θαη ελεξγφο ζηήξημε ηνπ αηφκνπ πνπ εθηέζεθε ζηνλ ΖΗV απφ ηε ζηηγκή ηεο αξρηθήο αμηνιφγεζεο ηνπ πεξηζηαηηθνχ θαη γηα ην ρξνληθφ δηάζηεκα κέρξη ηε ιήςε ηνπ απνηειέζκαηνο ηεο εμέηαζεο γηα αληηζψκαηα θαηά ηνπ HIV, αιιά θαη γηα φζν δηαξθεί ε επαλαμηνιφγεζε ηνπ πεξηζηαηηθνχ. 37

38 ε γεληθέο γξακκέο ε ζπκβνπιεπηηθή γηα ηελ πξφιεςε (έιεγρνο θαη γηα άιια ζεμνπαιηθψο κεηαδηδφκελα λνζήκαηα) κε έκθαζε ζηελ αγσγή πγείαο θαη ε αληηκεηψπηζε ηεο έθζεζεο ζηνλ HIV έρεη ηνπο εμήο άμνλεο δξάζεο: 1. Γηα ηηο επφκελεο 6 12 εβδνκάδεο ζπληζηάηαη: Τπνρξεσηηθή ρξήζε πξνθπιαθηηθνχ ζε θάζε ζεμνπαιηθή επαθή Απνθπγή ηεο εγθπκνζχλεο, ηεο δσξεάο αίκαηνο ή ζπέξκαηνο θαη ηεο δσξεάο νξγάλνπ Γηαθνπή ηνπ ζειαζκνχ ζε εγθπκνλνχζεο 2. Με ηελ έλαξμε ηεο ρεκεηνπξνθχιαμεο ιακβάλεηαη αίκα γηα ην βαζηθφ έιεγρν (γεληθή αίκαηνο, έιεγρνο επαηηθήο θαη λεθξηθή ιεηηνπξγίαο & γεληθή νχξσλ) ν νπνίνο θαη επαλαιακβάλεηαη ζε δχν εβδνκάδεο. 3. Ο έιεγρνο αληηζσκάησλ γηα ηνλ ηφ HIV πξέπεη λα γίλεη ζηελ πξψηε επίζθεςε, ζηνπο 1,3, & 6 κήλεο κεηά ηελ έθζεζε, θαζψο θαη ζε πεξίπησζε εκθάληζεο νμένο ζπλδξφκνπ νξνκεηαηξνπήο. Ζ εμέηαζε γηα HIV κεηά ηνπο 6 κήλεο ζπληζηάηαη ζε εηδηθέο πεξηπηψζεηο, φπσο φηαλ ππάξρεη ινίκσμε κε HCV, φπνπ ηα αληηζψκαηα θαηά ηνπ HIV αξγνχλ λα εκθαληζηνχλ. Δίλαη επίζεο απαξαίηεηνο ν έιεγρνο anti HIV αθφκε θαη φηαλ δελ πξφθεηηαη λα ρνξεγεζεί πξνθπιαθηηθή αληηξεηξντθή αγσγή. 4. Άκεζε έλαξμε ηεο αληηξεηξντθήο αγσγήο ( ηδαληθά κέζα ζηηο 2 ψξεο κεηά ηελ έθζεζε) θαη νπσζδήπνηε φρη αξγφηεξα απφ 72 ψξεο (ηδαληθά κέζα ζηηο πξψηεο 36 ψξεο) 5. Λήςε αληηξεηξντθήο αγσγήο γηα 4 εβδνκάδεο 6. Δλεκέξσζε ηνπ αηφκνπ γηα ηηο πηζαλέο παξελέξγεηεο ηεο αληηξεηξντθήο αγσγήο θαη γηα ην πφζν ζεκαληηθή είλαη ε ζπκκφξθσζή ηνπ κε απηήλ 7. Δπαλαμηνιφγεζε κεηά απφ 72 ψξεο 8. Γηεπθφιπλζε θαη ελζάξξπλζε ηνπ αηφκνπ λα επηθνηλσλήζεη κε θάπνηνλ επαγγεικαηία πγείαο, φπνηα ζηηγκή θξηζεί απαξαίηεην. 9. Δλεκέξσζε θαη ελζάξξπλζε ηνπ αηφκνπ λα αλαθέξεη ζπκπηψκαηα (π.ρ. ιεκθαλδελνπάζεηα, εμάλζεκα, θαξπγγαιγία, ζπκπηψκαηα γξηπψδνπο ζπλδξνκήο) πνπ ζα κπνξνχζαλ λα ππνδειψζνπλ νμεία HIV νξνκεηαηξνπή. Ζ ζπλαίλεζε ηνπ αηφκνπ κεηά ηελ αλαιπηηθή πιεξνθφξεζε θαη ελεκέξσζή ηνπ είλαη ηθαλή θαη αλαγθαία ζπλζήθε γηα ηελ απφθαζε ιήςεο αληηξεηξντθήο 38

39 αγσγήο, Ζ ζπλαίλεζε δελ αθνξά κφλν ηελ αξρηθή εθηίκεζε ηνπ αηφκνπ, αιιά ζα πξέπεη λα ιακβάλεηαη θαη ζηα επφκελα ζηάδηα ηεο αληηκεηψπηζήο ηνπ. Ζ ελεξγφο ζπκκεηνρή ηνπ αηφκνπ ζηε ιήςε θιηληθψλ απνθάζεσλ πνπ αθνξνχλ ηελ πεξίπησζή ηνπ ζα κπνξνχζε λα δηαζθαιίζεη ηε ζπκκφξθσζή ηνπ κε ηε ρνξεγνχκελε πξνθπιαθηηθή αγσγή. ε θάζε πεξίπησζε δηαβεβαηψλεηαη ε ηήξεζε ηνπ απνξξήηνπ ησλ πξνζσπηθψλ δεδνκέλσλ. Άηνκα πνπ αξλνχληαη ηε ιήςε ηεο πξνθπιαθηηθήο αγσγήο, πξνηξέπνληαη λα επαλεθηηκεζνχλ κέζα ζε 24 ψξεο γηα ςπρνινγηθνχο ιφγνπο θαη εθφζνλ απαηηείηαη επαλαζπζηήλεηαη ε ιήςε ηεο ρεκεηνπξνθχιαμεο. (ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, 2008) 7. ΔΠΙΓΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΣΑΣΙΣΙΚΑ ΣΟΙΥΔΙΑ ΣΗ ΛΟΙΜΧΞΗ HIV-ΚΑΙ ΣΟΤ ΑΙDS Ζ ζνβαξφηεηα ηεο επηδεκίαο ηνπ AIDS ζηελ Διιάδα θαηαλνήζεθε ην 1983 θαη κε ηελ ζπλεξγαζία ηαηξηθψλ θνξέσλ θαη ηεο πνιηηείαο ειήθζεζαλ ηα πξψηα αλαγθαία πγεηνλνκηθά κέηξα. Σν έηνο απηφ ηδξχζεθε ε Δζληθή Δπηηξνπή AIDS, πνπ ήηαλ ην γλσκνδνηηθά θαη ζπκβνπιεπηηθφ φξγαλν, ην νπνίν δηαηεξήζεθε κέρξη ηε ζχζηαζε θαη ιεηηνπξγία ηνπ Κέληξνπ Διέγρνπ Δηδηθψλ Λνηκψμεσλ (ΚΔΔΛ) ην 1992, ην νπνίν ιεηηνπξγεί κέρξη θαη ζήκεξα. Οη ζθνπνί ηνπ ΚΔΔΛ είλαη : 1.- Ζ εμππεξέηεζε ησλ αλαγθψλ, ζπκβνπιεπηηθψλ θαη ιεηηνπξγηθψλ πνπ αθνξνχλ ηελ επηδεκία ηνπ AIDS θαζψο θαη ηελ εμάπισζε ησλ ζεμνπαιηθψο κεηαδηδνκέλσλ λνζεκάησλ. 2.- Αμηνπνίεζε απφ ην Τπνπξγείν Τγείαο ησλ ππεξεζηψλ ηνπ ΚΔΔΛ ζηα πιαίζηα ηεο πνιηηηθήο ηεο πγείαο. 3.- Αμηνπνίεζε ηνπ επηζηεκνληθνχ δπλακηθνχ ηεο ρψξαο κέζα ζηα πιαίζηα κηαο ζπζηεκαηνπνηεκέλεο ιεηηνπξγίαο θαη απφδνζεο κε ηε κνξθή επηζηεκνληθψλ επηηξνπψλ. 39

40 Ζ θαηαγξαθή ησλ πεξηζηαηηθψλ ζηε ρψξα καο μεθίλεζε επίζεκα ην 1984, πέληε φκσο θξνχζκαηα πνπ δειψζεθαλ, δηαγλψζηεθαλ ζε πξνεγνχκελα έηε. Σα ζηαηηζηηθά ζηνηρεία πνπ δεκνζηεχνληαη απφ ηελ ηξηκεληαία έθζεζε ηνπ ΚΔΔΛ έρνπλ ζαλ βάζε ηνλ επξσπατθφ νξηζκφ ηνπ AIDS, πνπ δηαθέξεη απφ εθείλν ησλ ΖΠΑ, ζην φηη ν αξηζκφο ησλ CD4 T-ιεκθνθπηηάξσλ δελ απνηειεί δηαγλσζηηθφ θξηηήξην γηα ηελ ηαπηνπνίεζε ηνπ AIDS. Σειηθά απνθαζίζηεθε λα θαηαγξάθνληαη φιεο νη πεξηπηψζεηο HIV (+) αηφκσλ. Έηζη παξαηεξείηαη θαζπζηέξεζε κεηαμχ δηάγλσζεο θαη δήισζεο, ηα ζηνηρεία θαηαγξάθνληαη θαηά ην έηνο ηεο δήισζεο. ( ΚΟΡΝΑΡΟΤ,1997) 7.1 Γεληίο Δπιδημιολογικήρ Δπιηήπηζηρ ηηρ HIV/AIDS λοίμωξηρ ζηην Δλλάδα Σν επηδεκηνινγηθφ δειηίν γηα ηελ πνξεία ηεο HIV/AIDS ινίκσμεο ζηελ Διιάδα εθδίδεηαη ζε εηήζηα βάζε απφ ην Κέληξν Διέγρνπ & Πξφιεςεο Ννζεκάησλ. Σα παξαθάησ ζηνηρεία αθνξνχλ ηελ εηήζηα έθδνζε κε ηα ζηνηρεία πνπ δειψζεθαλ ζην Κέληξν Διέγρνπ θαη Πξφιεςεο Ννζεκάησλ (ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ) έσο θαη Σν 2007 (κέρξη ) δειψζεθαλ 420 λέα πεξηζηαηηθά εθ ησλ νπνίσλ 83,1% ήηαλ άλδξεο θαη 16,9% γπλαίθεο (Πίλαθαο 5) ΠΗΝΑΚΑ 5 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ,

41 Ζ πιεηνλφηεηα ησλ πεξηζηαηηθψλ αθνξά άηνκα ειηθίαο εηψλ θαη ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ αθνξά άλδξεο ειηθίαο εηψλ (18,9%) ελψ ζηηο γπλαίθεο ε πξνεμάξρνπζα ειηθηαθή νκάδα ήηαλ απηή ησλ εηψλ (23,9%). (πίλαθαο 6) ΠΗΝΑΚΑ 6 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, 2007 Ο ζπλνιηθφο αξηζκφο ησλ HIV νξνζεηηθψλ αηφκσλ (ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ πεξηπηψζεσλ AIDS) πνπ δειψζεθαλ ζηελ Διιάδα κέρξη αλέξρεηαη ζε (πίλαθαο 7) 41

42 ΠΗΝΑΚΑ 7 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, 2007 Γηαρξνληθά ε ηάζε ηεο επηδεκίαο ήηαλ απμεηηθή θαη ζηνπο άλδξεο θαη ζηηο γπλαίθεο. Όκσο απφ ην 2000 ν αξηζκφο ησλ λέσλ κνιχλζεσλ πνπ δειψλνληαη κεηψλεηαη, ηάζε πνπ ζπλερίδεηαη κέρξη ην Tν 2003 & 2004 παξνπζηάδεηαη κηα κηθξή αχμεζε ζε ζρέζε κε ην Ο αξηζκφο ησλ λέσλ κνιχλζεσλ πνπ δειψζεθαλ αλά εθαηνκκχξην πιεζπζκνχ ην 2006 θπκαίλεηαη ζηα επίπεδα ηνπ 2005, έηνο ζην νπνίν παξαηεξήζεθε ζεκαληηθή αχμεζε. Γηα ην 2007 δελ έρεη νινθιεξσζεί ε ζπιινγή ησλ δεδνκέλσλ, εθηηκάηαη φκσο φηη ζα θπκαλζεί ζε ρακειφηεξα επίπεδα ζε ζρέζε κε ην (πίλαθεο 8,9,10.) 42

43 ΠΗΝΑΚΑ 8 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ,

44 ΠΗΝΑΚΑ 9 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, 2007 ΠΗΝΑΚΑ 10 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, 2007 Ζ ζεμνπαιηθή επαθή απνηειεί ηνλ θπξηφηεξν ηξφπν κεηάδνζεο ηνπ HIV, ζε πνζνζηφ 59.73%, ελψ ε θάζεηε κεηάδνζε θαηαιακβάλεη ην κηθξφηεξν πνζνζηφ 0,82%. (πίλαθαο 11) 44

45 ΠΗΝΑΚΑ 11 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, 2007 Ζ πιεηνςεθία απφ ηα δεισζέληα HIV νξνζεηηθά άηνκα ήηαλ ειηθίαο 25 έσο 44 εηψλ, ελψ ε ειηθηαθή νκάδα κε ηε κεγαιχηεξε ζπρλφηεηα ζηνπο άλδξεο ήηαλ κεηαμχ 30 έσο 34 εηψλ θαη ζηηο γπλαίθεο ε νκάδα ησλ 25 έσο 34 εηψλ.(πίλαθαο 12) 45

46 ΠΗΝΑΚΑ 12 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, 2007 Ο αξηζκφο ησλ HIV νξνζεηηθψλ γπλαηθψλ πνπ έιαβαλ πξνθπιαθηηθή αληηξεηξντθή αγσγή ην 2007 ζηελ Διιάδα ήηαλ 21, ελψ δελ θαηαγξάθεθε πεξηγελλεηηθή ινίκσμε ην ίδην έηνο. Ο ζπλνιηθφο αξηζκφο ησλ πεξηπηψζεσλ AIDS πνπ δειψζεθαλ ζηελ Διιάδα κέρξη αλέξρεηαη ζε άηνκα εθ ησλ νπνίσλ (84,6%) ήηαλ άλδξεο θαη 437 (15,4%) ήηαλ γπλαίθεο. (πίλαθαο 13) 46

47 ΠΗΝΑΚΑ 13 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, 2007 Ζ εξκελεία ησλ δηαρξνληθψλ ηάζεσλ ηνπ AIDS πξέπεη λα γίλεη ππφ ην πξίζκα δχν πνιχ ζεκαληηθψλ αιιαγψλ ζηελ ηζηνξία ηεο λφζνπ, δει. ηελ επέθηαζε ησλ θξηηεξίσλ γηα ηελ δηάγλσζε ηo 1993 θαη ηελ εηζαγσγή ησλ λέσλ ζπλδπαζκέλσλ ζεξαπεηψλ (HAART) ην Ζ απφηνκε αχμεζε πνπ παξαηεξείηαη ηα έηε νθείιεηαη θαηά έλα κεγάιν κέξνο ζηνλ απμεκέλν αξηζκφ θξνπζκάησλ ιφγσ ηεο επέθηαζεο ησλ θξηηεξίσλ ηεο λφζνπ. Αληίζεηα ε κεγάιε κείσζε ζηελ επίπησζε ηνπ AIDS πνπ παξαηεξείηαη απφ ην 1997 έσο ην 2001 κπνξεί λα απνδνζεί ζηηο λέεο αληηξεηξντθέο αγσγέο. (πίλαθεο 14,15) 47

48 ΠΗΝΑΚΑ 14 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, 2007 ΠΗΝΑΚΑ 15 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ,

49 7.2 Δπιδημιολογικά ζηοισεία HIV - Οποθεηικά Παιδιά Μηα πεξίπησζε θάζεηεο κεηάδνζεο HIV δειψζεθε ην Ο αξηζκφο ησλ HIV νξνζεηηθψλ παηδηψλ ( ειηθίαο < 13 εηψλ ) παξακέλεη κηθξφο ζηε ρψξα καο θαη αλέξρεηαη ζε 77 πεξηπηψζεηο εθ ησλ νπνίσλ ηα 48 (62,3%) είλαη αγφξηα θαη ηα 28 είλαη θνξίηζηα (36,4%), Σν 70,1% έρνπλ κνιπλζεί απφ ηε κεηέξα ηνπο ελψ ην 15,6% ήηαλ πνιπκεηαγγηδφκελα παηδηά. (πίλαθεο 16,17) ΠΗΝΑΚΑ 16 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, 2007 ΠΗΝΑΚΑ 17 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ,

50 7.3 ηαηιζηικά ζηοισεία με Δςπωπαϊκά δεδομένα Σα δεδνκέλα πνπ παξνπζηάδνληαη αθνξνχλ Δπξσπατθέο ρψξεο θαη πξνέξρνληαη απφ ην Κέληξν Δπηδεκηνινγηθήο Δπηηήξεζεο ηνπ HIV/AIDS ζην Παξίζη, ζην νπνίν ζπκκεηέρεη θαη ε Διιάδα. Αμηνινγψληαο ηα ηειεπηαία Δπξσπατθά δεδνκέλα ζε ζρέζε κε ηελ πνξεία ηεο HIV : ινίκσμεο, παξαηεξνχκε φηη νη ρψξεο κε ην κεγαιχηεξν αξηζκφ λέσλ HIV κνιχλζεσλ γηα ην έηνο 2005 ήηαλ ε Δζζνλία, ε Πνξηνγαιία θαη ην Ζλσκέλν Βαζίιεην (πίλαθαο 18) : Οη ρψξεο κε ηε κεγαιχηεξε επίπησζε AIDS γηα ην έηνο 2005 ήηαλ ε Πνξηνγαιία, ε Λεηνλία, ε Ηζπαλία θαη ε Ηηαιία. (πίλαθαο 19) ΠΗΝΑΚΑ 18 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ,

51 ΠΗΝΑΚΑ 19 ΠΖΓΖ: ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ, ΦΤΥΟΛΟΓΙΚΔ ΔΠΙΓΡΑΔΙ HIV Αξρηθά νη αληηιήςεηο γηα ην AIDS θαίλεηαη λα επεξεάζηεθαλ απφ εζηθέο δεζκεχζεηο θαη πξνθαηαιήςεηο. Ζ αξρηθή πεξηγξαθή ηνπ ζπλδξφκνπ ζε ηνμηθνκαλείο θαη νκνθπιφθηινπο, δεκηνχξγεζε ηελ εληχπσζε ηεο Θείαο Γίθεο ή ηεο ρνιέξαο ησλ νκνθπινθίισλ. ηε ζπλέρεηα φηαλ πεξηγξάθεθαλ θξνχζκαηα ζε κεηαγγηδφκελα άηνκα, αηκνξξνθηιηθνχο θαη παηδηά παζρφλησλ απφ AIDS, ε θνηλσλία ηα ζεψξεζε αζψα ζχκαηα ησλ ακαξησιψλ. ήκεξα πνπ ην AIDS έρεη επεθηαζεί θαη ζηνπο εηεξφθπινπο ζην γεληθφ πιεζπζκφ, κε ηε ζπλερή ελεκέξσζε θαη ηελ πξφνδν ηεο επηζηήκεο, ζηηο αλαπηπγκέλεο ρψξεο νη άλζξσπνη αληηδξνχλ κε ζθεπηηθηζκφ θαη πξνθχιαμή, 51

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης multiplex PCR ΜΘΥΑΛΗ ΚΟΤΣΘΛΘΕΡΗ, MD, Ph.D Καθηγηηής Πειραμαηικης Φσζιολογίας, Θαηρική τολή, Παν/μίοσ Αθηνών Η αλίρλεπζε ηεο ύπαξμεο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηξνθή ζηελ εγθπκνζύλε θαη ζην ζειαζκό. Α.Καλέιινπ

Γηαηξνθή ζηελ εγθπκνζύλε θαη ζην ζειαζκό. Α.Καλέιινπ Γηαηξνθή ζηελ εγθπκνζύλε θαη ζην ζειαζκό Α.Καλέιινπ Γηαηξνθή κπνξεί λα επεξεάζεη ηελ έθβαζε ηεο εγθπκνζύλεο Πξηλ ηε ζύιιεςε: ζπκπιεξσκαηηθή πξόζιεςε θηιηθνύ νμένο ζειάδνπζαο Γ3 2 σκαηηθό βάξνο Γνληκόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Fucidin H Κξέκα

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Fucidin H Κξέκα ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Fucidin H Κξέκα 1. ΟΝΟΜΑΙΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΕΤΣΙΚΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Fucidin H, 20mg/g + 10mg/g Κξέκα 2. ΠΟΙΟΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΟΣΙΚΗ ΤΝΘΕΗ Φνπζηδηθφ νμχ 20 mg/g θαη νμηθή πδξνθνξηηδφλε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ Ζ ΚΑΚΖ ΘΡΔΦΖ Δπεξεάδεη: ηε κπτθή ηζρύ ησλ ζθειεηηθώλ κπώλ κε απνηέιεζκα ηε κεησκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

Γενεηική Καρδιαγγειακών Παθήζεων

Γενεηική Καρδιαγγειακών Παθήζεων Γενεηική Καρδιαγγειακών Παθήζεων Νίκορ Ππωτονοτάπιορ, MD, FESC, Νάξορ Η γελεηηθή ησλ θαξδηαγγεηαθώλ παζήζεσλ έρεη εμειηρζεί νπζηαζηηθά θαηά ηα ηειεπηαία είθνζη ρξόληα. Σε απηό ην ρξνληθό δηάζηεκα εμειίρζεθε

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ Γξ. Γεκήηξηνο Καπεηάλνο Δπηκειεηήο Α Γαζηξεληεξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Γεώξγηνο Παπαληθνιάνπ» Θεζζαινλίθε Γελ έρσ ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε ηηο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΘΕΜΑ 1 Ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 εως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

Μέηξα Αηνκηθήο Τγηεηλήο γηα ηελ Πξόιεςε & Αληηκεηώπηζε ηεο Νέαο Γξίπεο. ύξνο 15-10-2009

Μέηξα Αηνκηθήο Τγηεηλήο γηα ηελ Πξόιεςε & Αληηκεηώπηζε ηεο Νέαο Γξίπεο. ύξνο 15-10-2009 Μέηξα Αηνκηθήο Τγηεηλήο γηα ηελ Πξόιεςε & Αληηκεηώπηζε ηεο Νέαο Γξίπεο ύξνο 15-10-2009 Ση είλαη ε γξίπε? Ομεία αλαπλεπζηηθή λόζνο πνπ πξνθαιείηαη από ηνπ ηνύο ηεο γξίπεο (θπξίσο Α ή Β) Δκθαλίδεηαη ππό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΥΤΣΗ ΑΛΧΠΔΚΙΑ ΥΡΤΟΒΑΛΑΝΣΗ ΚΟΡΦΙΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΟ -ΑΦΡΟΓΙΙΟΛΟΓΟ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 401 ΓΝΑ

ΓΙΑΥΤΣΗ ΑΛΧΠΔΚΙΑ ΥΡΤΟΒΑΛΑΝΣΗ ΚΟΡΦΙΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΟ -ΑΦΡΟΓΙΙΟΛΟΓΟ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 401 ΓΝΑ ΓΙΑΥΤΣΗ ΑΛΧΠΔΚΙΑ ΥΡΤΟΒΑΛΑΝΣΗ ΚΟΡΦΙΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΟ -ΑΦΡΟΓΙΙΟΛΟΓΟ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 401 ΓΝΑ Γηάρπηε αισπεθία: νξηζκφο Απμεκέλε απψιεηα ηξηρψλ κε ζπλνδφ αξαίσζε ηνπ ηξηρσηνχ, πνπ αθνξά κεγάιν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ. Γεκήηξεο παλφο

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ. Γεκήηξεο παλφο Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ Γεκήηξεο παλφο ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 2 - ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΠΟΤ ΔΠΖΡΔΑΕΟΤΝ ΣΖΝ ΤΓΔΗΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΟΤ... - 4 - ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΟΗ... - 5 - ΚΑΣΖΓΟΡΗΔ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ»

Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ» Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ» Κσλζηαληίλνο Μηκίδεο Γαζηξεληεξνιόγνο Δπίθνπξνο Καζεγεηήο Παζνινγίαο Γεκνθξίηεην Παλεπηζηήκην Θξάθεο Οξηζκόο Ο όξνο κεγάθνιν αλαθέξεηαη ζηε δηάκεηξν

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 Σα καζήκαηα γίλνληαη ζην γξαθείν ησλ ηαηξώλ ηνπ Tκήκαηνο θάζε Πέκπηε 12:00 14:00, ρξεζηκνπνηώληαο ηα θαηάιιεια νπηηθναθνπζηηθά κέζα, εθηόο Ηνπιίνπ θαη Απγνύζηνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Καηεςθςνηήπιερ οδηγίερ για ηη διάγνυζη ηηρ HIV λοίμυξηρ ζε κλινικά και μη κλινικά πλαίζια

Καηεςθςνηήπιερ οδηγίερ για ηη διάγνυζη ηηρ HIV λοίμυξηρ ζε κλινικά και μη κλινικά πλαίζια ΓΡΑΦΔΙΟ HIV/AIDS ΛΟΙΜΧΞΗ ΚΑΙ ΔΞΟΤΑΛΙΚΧ ΜΔΣΑΓΙΓΟΜΔΝΧΝ ΝΟΗΜΑΣΧΝ Καηεςθςνηήπιερ οδηγίερ για ηη διάγνυζη ηηρ HIV λοίμυξηρ ζε κλινικά και μη κλινικά πλαίζια Με τη σσνεργασία της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

RND: παξνπζίαζε πεξηζηαηηθνύ

RND: παξνπζίαζε πεξηζηαηηθνύ RND: παξνπζίαζε πεξηζηαηηθνύ Αλαζηαζία Γακέινπ Καξδηνιόγνο Παλεπηζηεκηαθό Ννζνθνκείν Πάηξαο Conflicts of interest: no conflict Patras University Hospital Ιζηνξηθό αζζελνύο, 71 εηώλ, 95 kg Σαθραξώδεο δηαβήηεο/

Διαβάστε περισσότερα

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ. Γεκήηξεο παλφο

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ. Γεκήηξεο παλφο Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ Γεκήηξεο παλφο ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 2 - ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ 1.1. ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΠΟΤ ΔΠΖΡΔΑΕΟΤΝ ΣΖΝ ΤΓΔΗΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΟΤ... - 4-1.2. ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΟΗ... - 6-1.2.1.

Διαβάστε περισσότερα

Γεώξγηνο Π. Καξακαλώιεο Ννζνθνκείν Αηηηθόλ 9 ε Εθπαηδεπηηθή δηεκεξίδα ΕΠΕΓΕ, Αζήλα 24-25 Σεπηεκβξίνπ 2011 πνηεο νη βαζηθέο αξρέο ηεο κεζόδνπ; θαηαγξαθή ελδναπιηθώλ πηέζεσλ ζηαηηθέο πηέζεηο αξρέο ηεο κεζόδνπ

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Λφκειο Πατρών β τετράμηνο 2012-2013 ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. Θέμα: «Προςταςία και προφυλάξεισ»

9 ο Λφκειο Πατρών β τετράμηνο 2012-2013 ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. Θέμα: «Προςταςία και προφυλάξεισ» 9 ο Λφκειο Πατρών β τετράμηνο 2012-2013 ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Θέμα: «Προςταςία και προφυλάξεισ» Πεξηερόκελα ζειίδα Περίληψη 1 Πρόλογοσ 2 Ειςαγωγή 3 Μεθοδολογία 14 Ευρήματα 15 Επίλογοσ 19 Συμπεράςματα 20 Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

Αβξαάκ Γξαθόπνπινο Φεηξ. Οπξνιφγνο-Αλδξνιφγνο

Αβξαάκ Γξαθόπνπινο Φεηξ. Οπξνιφγνο-Αλδξνιφγνο Αβξαάκ Γξαθόπνπινο Φεηξ. Οπξνιφγνο-Αλδξνιφγνο Σί είλαη ν πξνζηάηεο; ΠΑΘΗΔΙ ΣΟΤ ΠΡΟΣΑΣΗ Ο πξνζηάηεο είλαη έλα ζπκπαγέο φξγαλν θαη ζπγθεθξηκέλα έλαο αδέλαο, ν νπνίνο έρεη ην κέγεζνο θαη ην ζρήκα θάζηαλνπ

Διαβάστε περισσότερα

Καηεςθςνηήπιερ οδηγίερ για ηη διάγνυζη ηηρ HIV λοίμυξηρ ζε κλινικά και μη κλινικά πλαίζια

Καηεςθςνηήπιερ οδηγίερ για ηη διάγνυζη ηηρ HIV λοίμυξηρ ζε κλινικά και μη κλινικά πλαίζια ΓΡΑΦΔΙΟ HIV/AIDS ΛΟΙΜΧΞΗ ΚΑΙ ΔΞΟΤΑΛΙΚΧ ΜΔΣΑΓΙΓΟΜΔΝΧΝ ΝΟΗΜΑΣΧΝ Καηεςθςνηήπιερ οδηγίερ για ηη διάγνυζη ηηρ HIV λοίμυξηρ ζε κλινικά και μη κλινικά πλαίζια Με τη σσνεργασία της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΣΡΑ ΠΡΟΛΗΦΗ ΜΔΣΑΓΟΗ ΣΗ ΔΠΟΥΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΟΓΗΓΙΔ ΓΙΑ ΥΧΡΟΤ ΠΑΡΟΥΗ ΤΠΗΡΔΙΧΝ ΤΓΔΙΑ. Οθηώβξηνο 2013

ΜΔΣΡΑ ΠΡΟΛΗΦΗ ΜΔΣΑΓΟΗ ΣΗ ΔΠΟΥΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΟΓΗΓΙΔ ΓΙΑ ΥΧΡΟΤ ΠΑΡΟΥΗ ΤΠΗΡΔΙΧΝ ΤΓΔΙΑ. Οθηώβξηνο 2013 ΜΔΣΡΑ ΠΡΟΛΗΦΗ ΜΔΣΑΓΟΗ ΣΗ ΔΠΟΥΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΟΓΗΓΙΔ ΓΙΑ ΥΧΡΟΤ ΠΑΡΟΥΗ ΤΠΗΡΔΙΧΝ ΤΓΔΙΑ Οθηώβξηνο 2013 Δηζαγσγή Ζ γξίπε είλαη κία νμεία λφζνο ηνπ αλαπλεπζηηθνχ ζπζηήκαηνο κε ηδηαίηεξε ζεκαζία επεηδή: - Πξνιακβάλεηαη

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

Η εξγαζία απηή έρεη σο ζθνπό ηελ ελεκέξσζε γηα ηεο ακβιώζεηο. Δελ έρνπκε σο ζηόρν λα επεξεάζνπκε ηελ γλώκε ζαο νύηε λα θαηεγνξήζνπκε ηηο επηινγέο

Η εξγαζία απηή έρεη σο ζθνπό ηελ ελεκέξσζε γηα ηεο ακβιώζεηο. Δελ έρνπκε σο ζηόρν λα επεξεάζνπκε ηελ γλώκε ζαο νύηε λα θαηεγνξήζνπκε ηηο επηινγέο Η εξγαζία απηή έρεη σο ζθνπό ηελ ελεκέξσζε γηα ηεο ακβιώζεηο. Δελ έρνπκε σο ζηόρν λα επεξεάζνπκε ηελ γλώκε ζαο νύηε λα θαηεγνξήζνπκε ηηο επηινγέο ζαο. Απηό πνπ ζέινπκε είλαη λα γλσξίδνπκε... Η έκηρωζη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΚΣΖΝΗΑΣΡΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΜΔΑ ΚΛΗΝΗΚΧΝ ΚΛΗΝΗΚΖ ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΧΝ ΕΧΧΝ ΛΟΗΜΧΓΔ ΔΚΘΤΜΑ ΠΡΟΒΑΣΧΝ ΚΑΗ ΑΗΓΧΝ ΝΔΟΣΔΡΑ ΓΔΓΟΜΔΝΑ

ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΚΣΖΝΗΑΣΡΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΜΔΑ ΚΛΗΝΗΚΧΝ ΚΛΗΝΗΚΖ ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΧΝ ΕΧΧΝ ΛΟΗΜΧΓΔ ΔΚΘΤΜΑ ΠΡΟΒΑΣΧΝ ΚΑΗ ΑΗΓΧΝ ΝΔΟΣΔΡΑ ΓΔΓΟΜΔΝΑ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΚΣΖΝΗΑΣΡΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΜΔΑ ΚΛΗΝΗΚΧΝ ΚΛΗΝΗΚΖ ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΧΝ ΕΧΧΝ ΛΟΗΜΧΓΔ ΔΚΘΤΜΑ ΠΡΟΒΑΣΧΝ ΚΑΗ ΑΗΓΧΝ ΝΔΟΣΔΡΑ ΓΔΓΟΜΔΝΑ ΣΑΜΠΟΤΛΖ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΚΣΖΝΗΑΣΡΟ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΑΣΡΗΒΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΣΡΑ ΠΡΟΛΗΦΗ ΜΔΣΑΓΟΗ ΣΗ ΔΠΟΥΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΟΓΗΓΙΔ ΓΙΑ ΥΧΡΟΤ ΠΑΡΟΥΗ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΠΔΡΙΘΑΛΦΗ. Οθηώβξηνο 2013

ΜΔΣΡΑ ΠΡΟΛΗΦΗ ΜΔΣΑΓΟΗ ΣΗ ΔΠΟΥΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΟΓΗΓΙΔ ΓΙΑ ΥΧΡΟΤ ΠΑΡΟΥΗ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΠΔΡΙΘΑΛΦΗ. Οθηώβξηνο 2013 ΜΔΣΡΑ ΠΡΟΛΗΦΗ ΜΔΣΑΓΟΗ ΣΗ ΔΠΟΥΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΟΓΗΓΙΔ ΓΙΑ ΥΧΡΟΤ ΠΑΡΟΥΗ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΠΔΡΙΘΑΛΦΗ Οθηώβξηνο 2013 Δηζαγσγή Ζ γξίπε είλαη κία νμεία λφζνο ηνπ αλαπλεπζηηθνχ ζπζηήκαηνο κε ηδηαίηεξε ζεκαζία επεηδή: - Πξνιακβάλεηαη

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ Α. Αεπόβια ικανόηηηα: ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ 1. Φόλλοος ζηα δύο καλάθια: νη αζιεηέο είλαη απέλαληη από ηα ηακπιώ ζε δπν γξακκέο. Οη πξώηνη έρνπλ από κηα κπάια. Με ην ζύλζεκα θάλνπλ θόιιννπ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΕ ΑΛΛΟΑΝΟΟΙ. (απηνάλνζνη, αιινάλνζνη)

ΑΝΟΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΕ ΑΛΛΟΑΝΟΟΙ. (απηνάλνζνη, αιινάλνζνη) ΑΝΟΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΕ (απηνάλνζνη, αιινάλνζνη) ΑΛΛΟΑΝΟΟΙ Καζε θύηηαξν δσληαλνπ νξγαληζκνύ δεί ζε γεηηλίαζε θαη ζπλεξγαζία κε όια ηα δηπιαλά ηνπ. Γηα λα επηηεπρζεί απηή ε θαιή γεηηλίαζε θαη ζπκβίσζε πξέπεη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΥΓΕΙΑ ΕΡΩΣΗΕΙ -ΑΠΑΝΣΗΕΙ. Γεκήηξεο παλφο

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΥΓΕΙΑ ΕΡΩΣΗΕΙ -ΑΠΑΝΣΗΕΙ. Γεκήηξεο παλφο Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΥΓΕΙΑ ΕΡΩΣΗΕΙ -ΑΠΑΝΣΗΕΙ Γεκήηξεο παλφο 2 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ 1.1 ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΠΟΤ ΔΠΖΡΔΑΕΟΤΝ ΣΖΝ ΤΓΔΗΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΟΤ 4 1.2. ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΟΗ 5 1.2.1. ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ 14 Σεπηεκβξίνπ Ση γηνξηάδνπκε ηελ εκέξα ηεο ύςσζεο ηνπ Σηκίνπ ηαπξνύ (1/6) Τν έηνο 326 ε Αγία Ειέλε πήγε ζηελ Ιεξνπζαιήκ γηα λα πξνζθπλήζεη ηνπο Αγίνπο Τόπνπο θαη λα επραξηζηήζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4ΣΞΛ-4ΔΡ. D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022

ΑΔΑ: Β4ΣΞΛ-4ΔΡ. D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022 D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ Αζήλα, 21-11- 2012 ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ Αξηζ.Πξ.Φ 10070/νηθ. 27043 /1799 ΚΟΙΝ. ΑΦΑΛΙΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΚΟΙΝ.ΑΦΑΛΙΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

O Παηδίαηξνο αληηκέησπνο κε ην θνληό αλάζηεκα

O Παηδίαηξνο αληηκέησπνο κε ην θνληό αλάζηεκα O Παηδίαηξνο αληηκέησπνο κε ην θνληό αλάζηεκα ΓΗΜΗΣΡΗ Θ. ΠΑΠΑΓΗΜΗΣΡΙΟΤ Οη κεηξήζεηο κε ηηο νπνίεο ειέγρνληαη ε αχμεζε θαη ν ξπζκφο ηεο ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ παξαθνινχζεζε ηεο αλάπηπμεο ησλ δεπηεξνγελψλ ραξαθηεξηζηηθψλ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΤΜΑ ΣΔΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟ Γ ΠΑΘΟΛΟΓΗΚΖ ΚΛΗΝΗΚΖ ΑΠΘ. Γεπηεξνπαζήο ππέξηαζε

ΓΟΤΜΑ ΣΔΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟ Γ ΠΑΘΟΛΟΓΗΚΖ ΚΛΗΝΗΚΖ ΑΠΘ. Γεπηεξνπαζήο ππέξηαζε ΓΟΤΜΑ ΣΔΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟ Γ ΠΑΘΟΛΟΓΗΚΖ ΚΛΗΝΗΚΖ ΑΠΘ Γεπηεξνπαζήο ππέξηαζε ΚΤΡΗΑ ΑΗΣΗΑ ΓΔΤΣΔΡΟΠΑΘΟΤ ΤΠΔΡΣΑΖ Υξφληα λεθξηθή βιάβε Γηαηαξαρέο λεθξηθήο αηκάησζεο Νεθποπαπεγσςμαηική νόζορ Νεθπαγγειακή ςπέπηαζη Ιζθμική

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Ι. ΘΕΑΛΟΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΩΝ ΤΓΕΙΑ &.ΠΡΟΝΟΙΑ ΣΜΗΜΑ ΦΤΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Σ.Ε.Ι. ΘΕΑΛΟΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΩΝ ΤΓΕΙΑ &.ΠΡΟΝΟΙΑ ΣΜΗΜΑ ΦΤΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Σ.Ε.Ι. ΘΕΑΛΟΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΩΝ ΤΓΕΙΑ &.ΠΡΟΝΟΙΑ ΣΜΗΜΑ ΦΤΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΛΟΤΒΡΟΤ ΦΡΔΗΓΔΡΗΚΖ Δπιβλέποςζα Καθηγήηπια: Αλεξάνδπα Υπιζηάπα ΘΔΜΑ ΦΤΗΚΟΘΔΡΑΠΔΗΑ ΣΖ ΜΑΗΔΤΣΗΚΖ. ΔΠΗΠΛΟΚΔ ΚΑΗ ΠΡΟΒΛΖΜΑΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

HYUNDAI. Η δηαγλσζηηθή θίζζα ησλ Hyundai έρεη 12 επαθέο θαη ηνπνζεηείηαη ζηνλ ρώξν ηνπ θηλεηήξα

HYUNDAI. Η δηαγλσζηηθή θίζζα ησλ Hyundai έρεη 12 επαθέο θαη ηνπνζεηείηαη ζηνλ ρώξν ηνπ θηλεηήξα HYUNDAI ηα κνληέια ηεο Hyundai ππάξρνπλ ηέζζεξεηο δηαθνξεηηθνί ζπλδπαζκνί θσδηθώλ βιάβεο: κνλνςήθηνη, δηςήθηνη ηεηξαςήθηνη θαη θσδηθνί πνπ αθνινπζνύλ ηα πξσηόθνιια EOBD. Γιαγνωζηική Φίζζα Η δηαγλσζηηθή

Διαβάστε περισσότερα