The Iconographical Subject ''Christ the Vine'' in Byzantine and Post-byzantine Art

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "The Iconographical Subject ''Christ the Vine'' in Byzantine and Post-byzantine Art"

Transcript

1 The Iconographical Subject ''Christ the Vine'' in Byzantine and Post-byzantine Art Apostolos MANTAS Τόμος ΚΔ' (2003) Σελ ΑΘΗΝΑ 2003

2 Apostolos G. Manias THE ICONOGRAPHIC SUBJECT "CHRIST THE VINE IN BYZANTINE AND POST-ΒΥΖΑΝΤΙΝΕ ART* In the Gospel according to John (15:1-7), on the night that Jesus was to be betrayed, He said to his disciples: /. am the true vine, and my Father is the husbandman. Every branch in me that beareth not fruit he taketh away: and every branch that beareth fruit, he purgeth it, that it may bring forth more fruit. Now ye are clean through the word which I have spoken unto you. Abide in me, and I in you. As the branch cannot bear fruit of itself, except it abide in the vine; no more can ye, except ye abide in me. lam the vine, ye are the branches: He that abideth in me, and I in him, the same bringeth forth much fruit: for without me ye can do nothing. If a man abideth not in me, he is cast forth as a branch, and is withered; and men gather them, and cast them into the fire, and they are burned. These words of Christ signal, of course, a completely new view of the relation between God and man, but they also comprise the continuation and evolution of an age-old tradition, since allegorical references to the vine are frequent in the Old Testament, where it symbolizes mainly prosperity and the chosen people of God 1. The Fathers of the Church who commend the parable in the New Testament construed it in different ways, since its symbolic interpretation was not expounded by Jesus himself 2. Thus the vine has been interpreted as a symbol of the Church and of the life-giving force that binds it together 3, has been associated with the Incarnation of the Word 4 and with the Holy Communion 5, while a strong soteriological and eschatological meaning has also been attributed to it 6. Finally, in the Old Testament there is no reference to any further relationship between the husbandman and the vine. In the New Testament the husbandman is God the Father, while the vine is the Word Incarnate and the vine shoots are the Faithful. In this way the aforementioned parable underlines the new, at this point 'corporal', relationship between the Creator and creation, which springs from the Divine Incarnation. The pictorial rendering of the vine parable is the subject of this study. The creation of the iconographie subject in the Late Byzantine period will be examined, along with its interpretation and the versions of it found in Post-Byzantine art down to the end of the seventeenth century. In the visual arts the vine shoot often occurs as a Dionysiac * Part of this paper was presented at the Εικοστό Δεύτερο Συμπόσιο (ζώσαν θεοϋ άμπελον), while Eusebius of Caesarea (Commentaria in βυζαντινής και μεταβυζαντινής αρχαιολογίας και τέχνης. Πρόγραμμα Psalmos, PG 23,972D-973A) relating the 79th psalm with the vine parable, states: «εκ των ταύτης [της αληθινής αμπέλου] τοιγαροΰν κλημά και περιλήψεις εισηγήσεων και ανακοινώσεων, Athens 2002, p. 64. I would like to thank Professors M. Constantoudaki, N. Chatzidaki, N. των διαοοθέντων καθ' όλης τής οικουμένης συνέστησαν αμπελώνες Ghioles, V. Kepetzi and M. Vassilaki for their valuable comments. και τούτων οι καρποί κατά τό αυτό [συνάγονται] έν ταίς καθ' όλης τής 1. For the symbolic representations of the vine tree in the Old Testament, see C. Leonardi, Ampelos. Il simbolo della vite nell'arte pagana 4. e This association has been made on the basis that the relationship οικουμένης έκκλησίαις». Cf. Leonardi, op.cit., p. 199ff, 209ff. paleochristiana. Rome 1947, p. 65ff. G.W.H. Lampe, A Patristic Greek between the Vine and its branches springs from the human nature of Lexicon, Oxford 1961, p For the different interpretations of the parable, see Leonardi, op.cit., p. 107ff. A.G. Manias, Ikonographische Beobachtungen zu einer königlichen Pforte aus dem Leimonos Kloster auf Lesbos (17. Jh.), Symposium «Griechische Ikonen», Marburg, June 2000 (in press). 3. With reference to the parable of the Hired Labourers (Math., 20: 1-16) Origen (Commentaria in Evangelium Matthaeum XV, PG 13, 1360B) writes that the Vineyard is God"s Church (άμπελών δε [...] εΐη αν ή Εκκλησία τοΰ Θεοϋ). Gregory the Theologian (Oratio XXXV - De Martyribus, PG 36, 385A) calls the Church "God's living vine" Jesus. See Leonardi, op.cit., p. 112ff, Mantas, op.cit. 5. The exhortation of the Lord: "Abide in me, and I in you", found in the passage which refers to the vine, was associated by the Fathers of the Church with his reassurance: "He that eateth my flesh, and drinketh my blood, dwelleth in me and I in him" (John, 6:56), which unquestionably refers to the Eucharist. See Leonardi, op.cit., p Mantas, op.cit. 6. This association has been made on the basis of the reference to the way that vine-branches bear fruits abiding to the tree, as well as to the withering and burning of those separated from it. See Leonardi, op.cit., p. 121ff. Mantas, op.cit. (n. 2). 347

3 APOSTOLUS G. MANTAS Fig. 1. Malles, Hierapetra. "Christ the Vine". Icon by Angelos Akotantos. or decorative motif in pagan art 7. Such representations were adopted in Christian iconography and from the early Christian era onwards they appear mainly on sarcophagi, altars, and in monumental painting 8. In the Middle and Late By- 7. For examples, see mainly Leonardi, op.cit, p. 7ff, 47ff. 8. For examples, see Leonardi, op.cit., p. 124ff, 21 Iff. A. Thomas, Weinstock, LchrIA, col For example, on the intrados of the arch of the north and south apse of Cambazli kilise (early 13th c.) in Cappadocia, and on the intrados of the arch of the south apse in the church of the Forty Martyrs (Alti parmak kilise, ) in the same region. See C. Jolivet-Lévy, Les églises byzantines de Cappadoce. Le programme iconographique de l'abside et des ses abords, Paris 1991, p. 198,206, figs 122, Thomas, op.cit., cols Even in the case of the double representation of the enthroned Christ with ten more figures, also enthroned (Apostles?), in the midst of spiralling vine tendrils, which decorates the chalice of Antioch (c. 500), the question has reasonably been asked as to whether it constitutes the pictorial rendering of the aforementioned parable. V.H. Eibern, Liturgische Geräte, RbK5,1995, cols (with earlier bibliography). 12. These examples are, to my knowledge, the earliest representations of the subject under examination. I am informed by Professor M. Conzantine period, the vine shoot continues to be found as a decorative motif in the religious art of both East and West 9. However, in all these representations, which can be dated from the early Christian era until the end of the fourteenth century, there is no evidence that expressly connects the subject of the picture with the passage from John's Gospel in which the parable of the Vine is mentioned. The relevance of these representations to the evangelical text, even though it is considered to exist 10, is rather vague and at no point does it become evident whether or not the words of the Lord were the source of inspiration 11. In the first half of the fifteenth century three portable icons depicting the iconographie subject known as Christ the Vine were painted on Crete 12. These were the icons found in the monastery of the Hodegetria in Kenourgio, in the monastery of Varsamonero, and that from Malles, Hierapetra 13. In each of them a symmetrically organized composition has been laid out, in the centre of which, at the point where two large branches from the trunk of a vine tree cross, is placed a bust of Christ stretching out his arms in blessing. On the curves of the helical shoots of the tree, which bear bunches of grapes and vine leaves, the Apostles are shown, facing the Lord, holding open books or unrolled scrolls. They are in hierarchical order, led by Peter and Paul, who are placed in prominent position on both sides of Christ's halo, while the rest, in groups of five arranged vertically, frame the two sides of the icon (Fig. 1). The relation of the icons to the parable of the Vine is made evident by the open Gospel book in front of Christ, at the intersection of the branches of the tree; on the codex is inscribed the passage from John's Gospel, slightly altered: stantoudaki, that a catalogue dating to 1420 refers to a chalice with a depiction of the Vine, though without making it clear whether this is the subject under examination here or simply a representation of a vine shoot. Even if the former is the case, the conclusions reached in the present article are not dramatically affected: the creation of the iconographie subject is simply placed a few years earlier, but it remains in the same Zeitgeist and the contribution of Angelos Akotantos should be more associated with the establishment of the subject. 13. N. Chatzidaki, Εικόνες της κρητικής σχολής. 15ος-16ος αιώνας, exh. cat., Athens 1983, p M. Borboudakis (ed.), Εικόνες της κρητικής τέχνης. 'Από τόν Χάνδακα ώς την Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη, Herakleion 1993, nos 119,124,151, p ,481, (M. Borboudakis, with earlier bibliography). These icons copy a 16th-century Cretan icon now in the Byzantine Museum of Athens, as well as another one of the 17th c. now in the Museum of Zakynthos. See Ειδική 'έκθεση κειμηλίων προσφύγων, exh. cat., Athens 1982, no. 8, p. 14 (N. Chatzidaki). Z. Mylona, The Zakynthos Museum, Athens 1998, no. 99, p

4 THE ICONOGRAPHIC SUBJECT "CHRIST THE VINE" IN BYZANTINE AND POST BYZANTINE ART ΕΓΩ ΕΙΜΙ Η AMIIEAOC YMEIC ΤΑ ΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Ο was also πρωτοψάλτης of Candia, an office which he as ΠΑΤΗΡ ΜΟΥ Ο TEQPrOC ECTI ΠΑΝ ΚΛΗΜΑ ΕΝ sumed after October 1449 and which he held for a short EMOI ΜΗ ΦΕΡΟΝ ΚΑΡΠΟΝ (I am the vine ye are the time, until 17 June 1450, the year in which he died 1 6. branches and my father is the husbandman every branch in The artistic work of Angelos Akotantos is set in a period me that beareth not fruit). In this passage the interest of the during which the religious life of Byzantium was dominated painter is focused on the correct theological interpretation by preparations for a Council, the purpose of which was to of the depiction. The phrase " I am the vine, ye are the achieve the Union of the Eastern and Western Churches 1 7. branches" is taken from the fifth verse of chapter 15, while The Council started in 1438 in Ferrara, and continued in the rest, "and my father is the husbandman" is taken from Florence, where it was completed on 6 July 1439 with the the first verse. The last part of the text, "every branch in me Greeks and Latins signing the decree for the Union of the that beareth not fruit", is again taken from the fifth verse. two Churches 1 8. It is well known 1 9 that the inhabitants of The artist, that is, has not simply copied the text from the the Byzantine Empire and also the Greeks living in areas Gospel; on the contrary he has proceeded to make an eclec under foreign domination (like Crete 2 0 ) held divergent tic transcription in order to make the content of the icon ab views on the issue of Union. Pro-unionists supported it solutely clear to the Faithful. mainly because they were persuaded that this was the only All three icons bear at the bottom the signature of the painter way to ensure that they would receive some help, in an at ΧΕΙΡ ΑΓΓΕΛΟΥ (Hand of Angelos), whose contribution to tempt to contain the advance of the Turks 2 1. Anti-unionists the creation of the iconographie subject under question was were quite fiercely opposed to it mainly because of religious decisive, according to N. Chatzidaki 1 4. The painter Angelos convictions 22. Unfortunately, it is impossible to gain a clear has been identified by M. Vassilaki with Angelos Akotantos, view of the exact attitude of Angelos Akotantos on this mat who lived and worked on Crete, in the town of Candia (mod ter, though the fact that the painter held the office of ern Herakleion) in the first half of the fifteenth century 1 5. He πρωτοψάλτης of Candia 2 3 led M. Vassilaki to the reason- 14. Chatzidaki, op.cit., p Cf. Borboudakis, op.cit., p. 476, 481, 507. P.L. Vocotopoulos, Τρεις εικόνες του 15ου αιώνα στην Ζάκυνθο, in Θυμίαμα στην μνήμη της Αασκαρίνας Μπονρα, Athens 1994, Ι, p Μ. Acheimastou-Potamianou, Icons of the Byzantine Museum of Athens, Athens 1998, p M. Vassilaki-Mavrakaki, Ό ζωγράφος Αγγελος Ακοτάντος. To έργο καί ή διαθήκη του (1436), Thesaurismata 18 (1981), p The same identification has also been made, though without any docu mentation, by M. Cattapan. See M. Cattapan, I pittori Pavia, Rizo, Zafuri da Candia e Papadopoulo della Canea, Thesaurismata 14 (1977), p We have considerable evidence for his life and work, deriving mainly from the will he wrote in 1436, on the occasion of his journey to Constantinople, as well as from other documents from the State Ar chives of Venice. See M.I. Manoussacas, Ή διαθήκη του Αγγέλου Ακοτάντου (1436), άγνωστου κρητικού ζωγράφου, ΔΧΑΕ Β' ( ), p M. Chatzidakis, "Ελληνες ζωγράφοι μετά την "Αλω ση, 1, Athens 1987, ρ Μ. Vassilaki, Από τον «ανώνυμο» βυ ζαντινό καλλιτέχνη στον «επώνυμο» κρητικό ζωγράφο του 15ου αιώνα, in Μ. Vassilaki (ed.), Το πορτραίτο τον καλλιτέχνη στο Βυ ζάντιο, Herakleion 1997, p (with earlier bibliography). M. Constantoudaki-Kitromilides, The Painter Angelos Akotantos: New Biographical Details (forthcoming). to Professor M. Constantoudaki for this information. See also Voco topoulos, op.cit. (n. 14), p , n H.G. Beck, Kirche und theologische Literatur im byzantinischen Reich, Munich 1977, p. 319ff. J. Gill, Church Union: Rome and Byzan tium ( ), London J. Gill, The Council of Florence, Cambridge 1959, p. 293ff. 19. Ibid., p For the attitude of the Cretans towards the Union, see mainly G. Hofmann, Wie stand es mit der Frage der Kircheneinheit auf Kreta im XV. Jahrhundert?, OCP10 (1944), p , esp N. Tomadakis, Μιχαήλ Καλοφρενάς Κρής, Μητροφάνης Β' καί ή προς τήν Ένωσιν άντίθεσιςτώνκρητών, 5Ι'21 (1951), p According to Georgios Phrantzes (Chronicon, ed. I. Bekker, Bonn 1838, p ) Emperor Manuel II Palaeologus advised his son to study the subject-matter of a Council, but never to attempt to put it into practice. Cf. Gill, op.cit., p , n Their argument was aptly worded by a quote which was later attrib uted to Luc Notaras "We would rather see the Turkish fez reigning in the midst of Constantinople than have the Latin tiara". See Michaelis Ducae nepotis historia byzantina, ed. I. Bekker, Bonn 1846, p For the status of the Church in Crete under Venetian domination, see A v Panopoulou, ΟΙ Βενετοί καί ή ελληνική πραγματικότητα. Διοι κητική, εκκλησιαστική, οικονομική οργάνωση, in Ch. Maltezou (ed.), "Οψεις της ιστορίας τοϋ βενετοκρατούμενου Έλληνισμοϋ. Αρχειακά τεκμήρια, Athens 1993, p (with earlier bibliography). For the offices of πρωτοπαπάς and πρωτοψάλτης in particular, see Z. Tsirpanlis, "Capitula" (1408) γιά τόν πρωτοπαπά καί τόν πρωτοψάλτη Χάν δακος, in Ροδωνιά. Τιμή στον Μ.Ι. Μανονσακα, Rethymnon 1994,1, p (with earlier bibliography). 16. In a document dated to October 1449, Akotantos' predecessor in the office of πρωτοψάλτης was still alive; this date thus constitutes a ter minus post quern for the holding of the office by the painter. An act on 17 June in the same year refers to the replacement of Akotantos in the office by Peter Gavalas, despite the fact that the artist was still alive. Ac cording to M. Constantoudaki, his replacement was due to Akotantos' health problems, which led to his death later that year. I am grateful 349

5 APOSTOLUS G. MANTAS able assumption that he was in all probability pro-unionist or at least tolerant regarding the matter of the Union24. Furthermore it is possible to detect in his artistic work what might have constituted the potential pro-unionist views of the painter. To Angelos Akotantos has been attributed a great number of icons representing the Embrace of Peter and Paul, an iconographie subject that was understood in Byzantium as a symbol of the Union of the Churches even before the Council of Ferrara-Florence25. Moreover, the intense - though unsuccessful - effort to have the Union decree signed and read on 29 June26, the feastday of Sts Peter and Paul, indicates that the two leading Apostles symbolized the Union of the two Churches not only for the Orthodox but also for the Catholic. Therefore, it is believed that the artist painted many icons representing this subject because it reflected his pro-unionist attitudes27. The creation and establishment of the iconographie subject of the Vine could also be seen in the same light. As mentioned above, the parable has been interpreted mainly as a symbol of the Church and of the life-giving force that ensures its Union. The fact that interest in its pictorial representation began to be shown at the same time as the deliberations for the Union of the Churches, permits the correlation of the establishment of the new iconographie subject with the religious events of the time. The symbolism, not only of the secondary elements but also of the whole composition, suggests that the picture constitutes the visual expression of a number of arguments used by both sides at the Ferrara-Florence Council, in an at tempt to underline the necessity of the Union. The representation of Christ at the centre of the icon, on the intersection of the tree branches, projects the common de scent of the Church and the united faith of all Christians, ar guments which were heavily stressed during the speeches delivered in the Council28. This position of the figure under lines the continued presence of the Lord in the Church and by extension in the Council, the work of which he is request ed to bring to a successful conclusion29. The busts of the Apostles among the vine tendrils represent the artistic ex pression of the conviction that they are the founders of the Church, while the embedding of the figures of Christ and the Apostles in the same tree stresses its former unity, which the Council was attempting to re-establish30. By placing the two leading Apostles in a prominent position, either side of Christ's halo, their importance as the founders of the Eastern and Western Church is signified. Finally the bunches of grapes symbolize the Faithful, who have brought forth the fruits of the vine over the centuries and now aspire to Union, as argued rather extravagantly in the Council sessions M. Vassilaki, A Cretan Icon in the Ashmolean: The Embrace of Peter and PauL/ÖB 40 (1990), p , esp According to M. Catappan (Nuovi elenchi e documentanti dei pittori in Creta dal 1300 al 1500, Thesaurismata 9 (1972), p. 247) the reason for the painter's journey to Constantinople in 1436, was to meet with the Patriarch Joseph II, in the context of the preparations for the Council of Florence. However there is no written evidence to confirm this assumption. Cf. Vassilaki, op.cit., p It is also worth mentioning that in the city of Candia the πρωτοπαπάς, πρωτοψάλτης and a few priests were forced to participate in rituals of the Latin Church. See Tomadakis, op.cit. (n. 20), p The πρωτοπαπάς was also obliged, according to the Acts of a local Council in 1467, twice a year to read in public, in the church of St Mark or St Titus, the decrees of the Florence Council. See Tsirpanlis, op.cit., p For this iconographie subject see, in addition to the aforementioned article by M. Vassilaki, H.L. Kessler, The Meeting of Peter and Paul in Rome. An Emblematic Narrative of Spiritual Brotherhood, DOP 41 (1987), p (with earlier bibliography). N. Chatzidaki, From Candia to Venice. Greek Icons in Italy 15th-16th Centuries, exh. cat., Athens 1993, p To the Greek proposal «νϋν δέ των πρωτοκορυφαίων ή μνήμη καταλαβοΰσα... έπεί σύ (ό πάπας) διάδοχος αυτών, ώφειλον δοϋναί σοι τον τοιούτον στέφανον έν τη ημέρα εν η έλαβον αυτοί τον άμάραντον στέφανον. σπούδασον ούν, ϊνα συλλειτουργήσωμεν έν τη έορτη αυτών», the Pope answered «θαρρώ..., οτι ή ένωσις έν τη μνήμη των αποστόλων Χρίστου τελεσθήσεται». It was also announced to the Pope on behalf of the Emperor John VIII Palaeologus that «τη έορτη τών αγίων αποστόλων γενήσεται ή λειτουργία και ή ένωσις». See Quae supersunt Actorum Graecorum Concila Florentini, ed. J. Gill, Concilium Florentinum documenta et scriptores, ser. B, vol. V, fase. I, Rome 1953, p , , (hereafter: Quae supersunt). Cf. Gill, op.cit. (n. 18), p Vassilaki, A Cretan Icon, op.cit. (n. 24), p In his inaugural speech, Bishop Marcus of Ephesus made a reveal ing statement: «μέχρι τίνος οι τοΰ αύτοϋ Χρίστου και της αυτής πίστεως βάλλομεν αλλήλους και κατατέμνομεν; μέχρι τίνος οι τής αυτής Τριάδος προσκυνηταί δάκνομεν και κατεσθίομεν. έως άν υπ' αλλήλων άναλωθώμεν». See Quae supersunt. p See the quotes from the same bishop's speech: «είπε και ύμΐν ώς πρότερον δια τοΰ προφήτου σου- Ίδοΰ έγώ μεθ' υμών και τό Πνεύμα μου έφέστηκε έν μέσω υμών». See Quae supersunt, p For the conviction of the presence of Christ at the Church Councils, see Ch. Walter, L'iconographie des conciles dans la tradition byzantine, Paris 1970, p , Relating the past with the Council's undertakings, the same bishop reported: «Χριστέ βασιλεϋ, ώσπερ έν τοις προτέροις χρόνοις... δια σαυτοΰ και τών σών αποστόλων... προς τήν σήν έπίγνωσιν έπέστρεψας απαντάς, οΰτω και νΰν δια τών σών τουτων'ι θεραπόντων... σΰναψον ημάς άλλήλοις και σεαυτώ». See Quae supersunt, p The inauguration speech by Bishop Marcus of Ephesus also stated: «μετέωρος έστι πάσα ψυχή και ακοή πάσα, τήν υμών άναμένουσα γνώμην». See Quae supersunt, p

6 THE ICONOGRAPHIC SUBJECT "CHRIST THE VINE" IN BYZANTINE AND POST BYZANTINE ART The composition as a whole recalls the First Epistle of Paul to the Corinthians (12:12-27), where it is stated that Christ is the head of the Church and the Faithful comprise its members. This phrase, through which the apostle stresses the necessity for unity among the Faithful, was often used by the representatives of the Eastern and by those of the West ern Church, in their speeches at the Ferrara-Florence Coun cil, in an attempt to establish the imperative need for Union32. The iconographie subject of the Vine indicates pri marily the unity of the Church, especially since Christ, its institutor, is depicted surrounded by the Apostles, who took the lead in its foundation. The Faithful, who are represented by the grapes, have as a duty to assist the effort to maintain or re-establish unity whenever it is lost. The meeting of the Christians of East and West at that time, a meeting which had as its goal the achievement of Union, might possibly have led Angelos Akotantos, a painter of whom it has been reasonably assumed that he shared the views of the prounionists, to the creation of the subject under discussion. Furthermore, his contribution to the creation and establish ment of new iconographie subjects or the enrichment of ear lier ones with new details is already known from other works by him33. However, it should be noted that neither in the preserved proceedings of the aforementioned Council, nor in the works published so far of those who played a leading part in it, is there any - as far as I know - express reference to the parable of the Vine. However, the fact that its pictorial representation starts at that particular time permits it to be associated with the Zeitgeist favoured by the Union 34. The origin of the iconographie subject under discussion is to be sought in the representation of the Tree of Jesse35, which by the first half of the fifteenth century had already acquired a rich tradition in the visual arts36. These two subjects, of course, have completely different contents, since the Vine symbolizes the Church and the force that ensures its Union, while the Tree of Jesse gives expression, through the fore fathers of Christ, to the reality of the Divine Incarnation37. The close morphological relationship between the two pic tures, however, makes it clear that for to create the later one, all that was necessary was to replace the figure of the Virgin in the Tree of Jesse by the figure of Christ, and at the same time the figures of the Prophets, who had foretold the ad vent of the Messiah, by those of the Apostles, who laid the foundations of his Church (Fig. 4). Furthermore, the addi tion of apostolic motifs to the Tree of Jesse had taken place in the West as early as the thirteenth century, the aim being to project the Concordia of the Old and the New Testa ment38. The tree in the depiction of the Tree of Jesse was al so frequently represented in the form of a vine39. Hence the artist, by making slight changes to the traditional iconogra phy of an earlier subject, created a new one with a completely different content, which in fact represents the progress and the evolution of the older one. As did the Lord, when he nar rated the Vine-parable, the artist put new wine in old bottles. 32. The same bishop pronounced: «σήμερον τα τοΰ δεσποτικού σώματος μέλη... προς την αλλήλων επείγεται ενωσιν ού γαρ ανέχεται ή κεφαλή Χριστός ό θεός έφεστάναι διηρημένω τω σώματι». See Que supersunt, p Cf. ibid., p , The content of the inaugura tion speech made by the Western speaker must have been similar, as may be concluded from a passage in the Acts of the Council: «ταϋτα τοϋ Εφέσου είπόντος. ό Φρά 'Ιωάννης ήρξατο κατά πάντα μιμηθείς τον Εφέσου». See Quae supersunt, p The Acts of the Florence Council are full of such views, and it would be repetitive to cite them all. 33. On these issues, see briefly Vocotopoulos, op.cit. (n. 14), p. 349, n For the dissemination at this period of other iconographie subjects with a pro-union content, see M. Constantoudaki-Kitromilidou, Ό άγιος 'Ιερώνυμος μέ τόν λέοντα σέ εικόνες κρητικής τέχνης. Τό θέμα καί οι συμβολισμοί του, in Ν. Panagiotakes (ed.), "Ανθη Χαρίτων, Venice 1998, p , esp For the iconography of the Tree of Jesse, see M.D. Taylor, A Historiated Tree of Jesse, DOP ( ), p (with earlier bibliography). 36. As examples from the monumental painting in Greece mention may be made of the depiction adorning the outside of the south wall of narthex of the Mavriotissa church in Kastoria ( ), as well as the fresco on the east wall of the south portico of the Church of the Holy Apostles in Thessalonici (short after 1315). See S. Pelekanidis, Κα στοριά. Ι: Βνζανηναί τοιχογραφίαι, Plates, Thessaloniki 1953, pi. 85. St. Pelekanidis - M. Chatzidakis,XaOTi^ia, Athens 1984, p. 72f, 81, fig. 20. Ch. Stephan, Ein byzantinisches Bildensemple. Die Mosaiken und Fresken der Apostelkirche zu Thessaloniki, Worms 1986, p. 148ff., flg. 91 (with earlier bibliography). The subject is also found in Crete, as is clear from the depiction adorning the west part of the barrel vault of the aisleless barrel-vaulted church of St George in the village of Viannos (1401), and in St George at Koudoumas (1360). See T. Papamastorakis, Η ένταξη των προεικονίσεων της Θεοτόκου και της 'Υψωσης του Σταυρού σε ένα ιδιότυπο εικονογραφικό κύκλο στον Άγιο Γεώργιο Βιάννου Κρήτης,ΖΐΧ4 ΙΑ ( ), p. 315,324, fig. 6. M. Bougrat, L'église Saint-Jean près de Koudoumas, CahArch 30 (1982), p Taylor, op.cit., p Stephan, op.cit., p Thomas, op.cit. (n. 8), col Taylor, op.cit., p Thomas, op.cit., col Id., Maria die Weinrebe, Kurtrierisches Jahrbuch 10 (1970), p As mentioned already, the three icons of the Vine, by Ange los Akotantos, were painted in the first half of the fifteenth century. The next preserved representation of the same 351

7 APOSTOLUS G. MANTAS iconographie subject comes from the refectory of the monastery of the Great Lavra on Mount Athos, the wallpaintings of which are attributed to the Cretan artist Theophanis Strelitzas Bathas and date from 1535 to In the extant representations of the subject, there is a time span of about a century between the first and the second depiction. If this is not accidental, it could be interpreted in the light of the failure by the Orthodox to impose the Union decree. That is, it is possible that the subject was temporarily aban doned, since it related to the Union, which was never accept ed by the Greeks. When it was repeated later, the earlier ideological pressure had by then subsided, and the picture could symbolize the Church without now referring to the Union. At the same time, the different symbolical interpre tations given to the parable under discussion might lead to completely different readings of the representation. In the refectory of the Great Lavra, the Vine was depicted in the uppermost zone, on the tympanum of the north arm of the cross of this cruciform structure. In the middle zone was painted the Dormition of St Athanasios the Athonite, and in the lowest zone St Sisoes and the Tomb, as well as the Life of the Solitary41. Since only a small surface area was available for the representation of the Vine, the painter followed the iconographie type created by Angelos Akotantos by depict ing Christ and the Apostles in bust. The choice of the Vine for the painted decoration of the refectory may be account ed for by the consideration that the majority of the icono graphie subjects depicted in this area are connected either directly or indirectly with the readings for Lent42. Amongst these is included this parable, which is read at the vigil on the first Friday of Lent and on Maundy Thursday. At the same time, the composition is also found in the wall-paintings of the refectory near scenes depicting the vanity of human af fairs, the death of a saint monk, and the quintessence of the monastic life, which is dying to the world43. The choice of the Vine to crown these representations emphasizes that the union of humans with God is attainable through the denial of the passions; in the present specific iconographie environment the composition of the Vine has a mainly soteriological and eschatological content, giving prominence to salvation as attainable by monks - and the Faithful in general who lead a life of self-denial. To the same iconographie type belongs the representation of the Vine rendered in the katholikon of Docheiariou monastery on Mount Athos (1568) (Fig. 2). Here the composition was painted in the esonarthex, in the middle decorative zone of the east part of the south wall. In the uppermost zone are depicted scenes with stanzas of the Akathistos Hymn and the martyrdom of saints whose memory is honoured in July, and in the lowest zone are the Baptism of Christ and figures of hermit-saints. The west part of the same wall also has scenes of the martyrdom of various saints, the Heavenly Ladder of John Climax (Fig. 3), figures of hermit-saints, as well as St Sisoes and the Tomb44. The inclusion of the Vine in the painted decoration of the narthex may be interpreted in terms of the freedom of choice characteristic of the representations depicted in this area of the church, the painting of which is designed to supplement the strictly defined iconographie programme of the nave and exhibits notable variety45. The placing of this scene at the same height as the Heavenly Ladder emphasizes its soteriological and eschatological content. Finally, as the gaze of the monks attending the services celebrated in the narthex46 is directed to the east, the Vine appears to be a continuation of the Heavenly Ladder, thus contributing to the visual projection of the conviction that salvation and union with God are the outcome of hard struggle on the part of the Faithful. The figures in the representation of the Vine are also executed in bust in the scene adorning the semicylindrical wall of the sanctuary apse in the katholikon of the Virgin Melinitzi monastery at Malesina, Locris, the wall-paintings of which were executed in 1599 by the painter Dimitrios Kaka- 40. J.J. Yiannias, The Refectory Paintings of the Mount Athos. An In terpretation, in J.J. Yiannias (ed.), The Byzantine Tradition after the Fall of Constantinople, London 1991, p M. Chatzidakis - E. Drakopoulou, "Ελληνες ζωγράφοι μετά την "Αλωση ( ), 2, Athens 1997, p (with earlier bibliography). 41. G. Millet, Monuments de l'athos. I. Les peintures, Paris 1927, pi M. Garidis, La peinture murale dans le monde orthodoxe après la chute de Byzance ( ) et dans les pays sous domination étrangère, Athens 1989, p Yiannias, op.cit., p. 273, fig J.J. Yannias, The Palaeologan Program at Apollonia, in S. Curcic D. Mouriki (ed.), The Twilight of Byzantium, Princeton 1991, p , esp. 164ff. (with earlier bibliography). 43. Yiannias, The Refectory Paintings, op.cit. (n. 40), p Millet, Athos (η. 41), pi Garidis, La peinture murale (η. 41), p , fig For the iconographie subjects painted in the narthex, see mainly R. Hamann-Mac Lean, Grundlegung zu einer Geschichte der mittelalterlichen Monumentalmalerei in Serbien und Makedonien, Gießen 1976, p. 176ff. 46. For the services held in this area, see E. Deliyanni-Doris, Menologion, RbK 6, 1997, col K. Kirchhainer, Die Bildausstattung der Nikolauskirche in Thessaloniki. Untersuchungen zu Struktur und Programm der Malereien, Weimar 2001, p

8 THE ICONOGRAPHIC SUBJECT -'CHRIST THE VINE" IN BYZANTINE AND POST BYZANTINE ART Fig. 2. Mount Athos, Docheiariou Monastery, katholikon, esonarthex, Fig. 3. Mount Athos, Docheiariou Monastery, katholikon, esonarthex, south wall, east part. Christ the Vine. south wall, west part. Heavenly vas47. This composition is not developed vertically, and the Apostles are depicted side by side, flanking the central fig ure of Christ. This creates a decorative zone extending the full width of the apse wall, inserted between the Commu nion of the Apostles and the Melismos. The choice of the sanctuary apse for the depiction of the Vine and the inclu sion of this subject in this specific iconographie environment are fully accounted for by the eucharistie dimension of the parable. A representation of the Vine adorns the right leaf of a tri ptych kept in the Vatican48, which is thought to be the work of a Cretan painter of the late sixteenth century; on the left leaf is depicted the Tree of Jesse, and the central panel is oc cupied by Christ in Majesty surrounded by All Saints (Fig. 4). The iconography of the Vine exhibits a slight divergence from the iconographie type established by Angelos Akotan- tos, with Christ rendered from the waist up in the same way as the Virgin and Child in the Tree of Jesse. In his rendering of the Apostles in the Vine and prophets in the Tree of Jesse, however, the artist follows the type of Akotantos and depicts them in bust. There is also an obvious attempt by the painter, who was perhaps a priest or monk49, to transform the close morphological relationship between the scenes adorning the outer leaves of the triptych into affinity with subject: the Tree of Jesse bears the inscription Η ΑΜΠΕAOC ΘΕΟ(ΤΟ)ΚΟΥ (the vine of the Virgin), a phrase de rived from patristic writings, in which the Virgin is also called Vine50. The depiction of the Tree of Jesse on the left leaf of the triptych emphasizes that Christ fulfilled the prophecies of the Old Testament. The subject of the Vine on the right leaf projects the foundation of the earthly Church by the Lord, its consolidation by the Apostles, and 47. P. Lazaridis, Μεσαιωνικά Φθιώτιδος-Φωκίδος, ADelt 17 ( ), Chronika, p. 161, pi. 172γ. Chatzidakis - Drakopoulou, Ζωγρά φοι^. 40),p M. Bianco Fiorin, Icone della Pinacoteca Vaticana, City of Vatican 1995, no. 18, p , figs 27,29. The Vine is also depicted on the right leaf of a triptych by the painter Victor, now in the Sinai monastery, which dates from 1684; on the left leaf of this is a depiction of the Tree of Jesse, with the Transfiguration on the central panel. See Chatzidakis, Ζωγράφοι (η. 15), p. 196, fig. 62. A triptych in the Byzantine Museum of Athens, attributed to a workshop in Central Greece and dating from the seventeenth c, has similar iconography, with the difference that the central panel has the Dormition as well as the Transfiguration. See M. Chatzidakis, Byzantine Museum, in M. Andronikos - M. Chatzidakis V. Karagiorgis, The Greek Museums, Athens 1974, p. 337, fig. 22. Final ly, it is worth noting that in the case of all these triptychs, the iconogra phy of the central panel is associated directly or indirectly with the Sinai monastery. 49. Bianco Fiorin, op.cit., p Leonardi, Ampelos (n. 1), p Thomas, Maria die Weinrebe, op.cit. (n. 39). Ladder. 353

9 APOSTOLUS G. MANTAS ^z""7" '* Fig. 4. Vatican, Pinacothece. Triptych. its unbroken continuity over the centuries through the clergy and Faithful. The representation on the central panel, which corresponds with the feast of All Saints, symbolizes the heavenly Church triumphant, of which the Faithful may become members after a hard struggle. The compositions selected for the painting of the triptych are thus a visual summary of the divine dispensation for the salvation of mankind. A relief depiction of the Vine adorns the base of a communion chalice with Renaissance-style decoration and bearing the stamp of Venice, which dates from the sixteenth century and is now kept in the monastery of St John the Theologian on Patmos (Fig. 5) 51. In this composition, Christ is depicted full-length and enthroned, and the Apostles in bust. This is a new iconographie type, the use of which should probably be interpreted with reference to the shape and dimensions of the base of the chalice 52. The choice of this subject to decorate a liturgical vessel is presumably due to the eucharistie interpretation of the parable. 51. A.D. Kominis (ed.), Πάτμος. Οι θησαυροί της Μονής, Athens 1988, figs (G. Oikonomaki-Papadopoulou). 52. The same line of reasoning may also account for the choice of the same iconographie type to decorate a silver paten dating from 1622, kept in the Protaton. See Θησανροίτοϋ 'Αγίου "Ορους, Thessaloniki 1997, exh. cat., no. 9.89, p (G. Oikonomaki-Papadopoulou). 354

10 THE ICONOGRAPHIC SUBJECT "CHRIST THE VINE" IN BYZANTINE AND POST BYZANTINE ART The icon Τ1524 in the Byzantine Museum of Athens (Fig. 6), which dates from the second half of the sixteenth century53, reveals a departure from the transcendental character of the representation of the Vine and a distinctly naturalistic in tent. In this icon, both Christ and the Apostles are painted full-length54. The main trunk of the tree, which tends to fill the space of the icon, serves as a footstool for the Lord, and its branches as thrones for the Apostles. Two branches cross above Christ's head, drawing attention to his hierarchical su periority over the others. The Apostles are turned towards the Lord, apart from the Evangelists, who converse in pairs; the importance of the two leading Apostles is indicated by their placement on the highest branches of the tree, while the Evangelists are depicted at the same level as Christ. Since this is a portable icon the provenance and original po sition of which are unknown, the particular symbolical rami fications of the representation cannot be traced. It is worth noting, however, that in a similar (Cretan?) icon, probably dating from the seventeenth century, which was formerly kept in the Coptic Museum of Cairo, the gospel book in front of Christ is open at the passage: "I am the bread which came down from heaven" (John 6:41)55. This inscription makes it clear that the representation in the icon has a clearly eucharistie content, though this does not, of course, imply that the same is true of the Byzantine Museum icon. On the painted cornice of the iconostasis in the south chapel of the Cave of the Apocalypse on Patmos (last decade of the sixteenth century), the representation of the Vine is ren dered as a variation of the Great Deesis, with the addition of the Virgin and John the Baptist either side of Christ56. All the figures are depicted in bust, on account of the limited space, and are enclosed by vine shoots. The Vine is also de picted as a variation of the Great Deesis (Fig. 7) on the painted cornice of the iconostasis in the chapel of the Holy Cross in the monastery of St John the Theologian on Patmos ( )57. The combination of the Vine and the Deesis may be interpreted in terms of the soteriological and eschatological dimensions of the parable. The iconographie subject of the Deesis has the same content, and their amalgamation may be attributed to the affinity of the two representations58. It is notable that the motif of the vine shoot, or the Vine, is found below the zone of the Dodecaorton or the Great Deesis on the entablature of almost all the published iconostases of the seventeenth and eighteenth centuries, which come from Crete, the Dodecanese, Epirus and Mount Athos Acheimastou-Potamianou, Icons (n. 14), no. 50, p. 170 (with earlier bibliography). This icon is attributed by M. Acheimastou-Potamianou to the circle of Theophanis and his continuers. 54. The icon is copied by two more 17th c. icons: the icon by Leon Moskos (second half 17th c.) now in the Benaki Museum, and the icon by Elias Moskos ( ) kept in the Correr Museum in Venice. See A. Xyngopoulos, Κατάλογος των εικόνων τον Μουσείου Μπενάκη, Athens 1936, no. 26, p , pi. 19.b. G. Mariacher, Il Museo Correrai Venezia. Dipinti dal XIV al XVI secolo, Venice 1957, no. 1002, p Chatzidakis, Ζωγράφοι (η. 15), p P. Van Moorsei (ed.), Catalogue général du musée copte. The Icons, Leiden 1993, p. 159, pi. 48a. I would like to thank the director of the Coptic Museum Dr. Maged Aziz for informing me that this icon has re- cently been transferred to the Museum in Port Said. 56. M. Chatzidakis, Εικόνες της Πάτμου. Ζητήματα βυζαντινής και μεταβυζαντινής ζωγραφικής, Athens 19952, ρ. 109, 110. Cf. G. Kakavas, Το τέμπλο του παρεκκλησίου του Τιμίου Προδρόμου στο κελλί του Διονυσίου του εκ Φουρνά στις Καρυές του Αγίου Όρους, in Αντίφωνον. Αφιέρωμα στον καθηγητή Νικόλαο Β. Δρανοάκη, Thessaloni ki 1995, p. 195, n Chatzidakis, Ζωγράφοι (n. 15), p. 137, pi Kakavas, op.cit. 58. For the iconographie subject of the Deesis, see A.G. Mantas, Überlegungen zur Deesis in der Hauptapsis mittelbyzantinischer Kirchen Griechenlands, in G. Koch (ed.), Byzantinische Malerei. Bildprogramme Ikonographie - Stil, Wiesbaden 2000, p (with earlier bibliography). 59. Kakavas, op.cit., p. 192, n. 62. Fig. 5. Patmos, Monastery of St John the Theologian. Communion chalice (detail). 355

11 APOSTOLUS G. MANTAS Fig. 6. Athens, Byzantine Museum. Icon Τ1524. Important additions to the iconography of the Vine may be observed after the middle of the seventeenth century. In an icon by Theodoros Poulakis60, which comes from the iconostasis of the church of the Dormition at Mantzavinata on Cephalonia (now in the Byzantine Museum of Athens) and is dated to 1666 (Fig. 8), the Apostles are rendered fulllength and Christ to the waist. The dove of the Holy Spirit hovers above Christ in an elliptical mandorla, while the bust of the Ancient of Days is depicted at the top of the icon in a Rigopoulos, Ό αγιογράφος Θεόδωρος Πονλάκης καί ή φλαμαν δική χαλκογραφία, Athens 1979, ρ , , pis (with ear lier bibliography). Βυζαντινό Μουσείο. Τα νέα αποκτήματα ( ), exh. cat, Athens 1997, no. 26, p (Ch. Baltoyianni). 61. There is a similar icon, attributed to the workshop of Poulakis, if not to the painter himself, in the church of the Hypsili Theotokos on Corfu, the only difference being that the Apostles are rendered in bust. See P.L. Vocotopoulos, Εικόνες της Κερκύρας, Athens 1990, no. 92, p. 134, pis Cf. Ν. Ghioles, Ό βυζαντινός τροϋλλος καί τό εικονογραφικό του 356 circular mandorla, inside which are winged heads of angels. God the Father stoops towards Christ and at the same time blesses with both hands61. The arrangement of the Apostles is similar to that in icon Τ 1524 of the Byzantine Museum, mentioned above (Fig. 6). The placing of the icon on the iconostasis of the church is due to the eucharistie interpreta tion of the parable, while the addition of the dove and the Ancient of Days adds to the representation the symbolism of the Holy Trinity. In this way, emphasis is laid on the fact that all the hypostases of the Holy Trinity work together for the salvation of mankind, and also on their presence in the sacrament of the Holy Eucharist62. It is not clear whether the enrichment of the Vine by the dove of the Holy Spirit and the Ancient of Days is an innova tion of Poulakis or of the painter Victor, since it is also found at about the same period in an icon by the latter dating from 1647 and now in the Hellenic Institute in Venice63. In other respects this icon is identical to icon Τ 1524 of the Byzantine Museum of Athens. Victor's composition is more austere than that by Poulakis, since the winged heads of angels and the mandorla surrounding the Ancient of Days - both of them elements of Western origin due to the influence of Flemish engravings on Poulakis' art 64 - are missing. The depiction of the Vine on the royal doors - the only such example, as far as I know - from the cemetery chapel of the Leimonos Monastery on Lesbos, dating from 1656, requires a multi-dimensional interpretation65. On these doors, which were painted by the hieromonk Iakovos66, the Apostles are rendered in bust at the top edge of the leaves, while the fig ure of Christ, again in bust, adorns the lozenge-shaped icon that crowns the axial joint-cover. The next decorative zone is occupied by the Annunciation, with the concélébrant hierarchs in the bottom zone. The eucharistie symbolism of the parable accounts for its depiction together with subjects having the same content, and its connection with the Incarnation of the Word is associated with the reference made to the historical and liturgical Incarnation through the repre- πρόγραμμα (μέσα 6ov al-1204), Athens 1990, p. 90, M. Chatzidakis, Icônes de Saint-Georges des Grecs et de la collection de l'institut, Venice 1962, p. 148, pi. 71. M.C. Bandera Viani, Venezia. Museo delle icone bizantine e post bizantine e chiesa di San Giorgio dei Greci, Bologna 1988, p , fig See Rigopoulos, op.cit, passim. 65. G. Gounaris, Εικόνες της Μονής Λειμώνος, Thessaloniki 1999, p , fig. 20. Mantas, Ikonographische Beobachtungen, op.cit. (n. 2). 66. For the painter, see Chatzidakis, Ζωγράφοι (n. 15), p. 318.

12 THE ICONOGRAPHIC SUBJECT "CHRIST THE VINE" IN BYZANTINE AND POST BYZANTINE ART Fig. 7. Patmos, Monastery of St John the Theologian, chapel of the Holy Cross. Cornice of the templon. sentations of the Annunciation and the concélébrant hierarchs. Finally, the soteriological and eschatological content of the Vine is in keeping with the symbolism of the other two representations, which give visual expression to the concept that the salvation of the Faithful is possible through the Divine Incarnation, and attainable through observation of God's commandments and participation by the Faithful in the sacrament of the Holy Eucharist. An icon by Antonios Skordilis, dating from 1691 and now in the new church of the Dormition at Adamas on Melos, is dominated by the figure of Christ the High Priest enthroned at the centre of the composition 67. From his shoes spring two vine shoots that are developed parallel with the vertical sides of the icon. They enclose the busts of the Apostles, rendered on a much smaller scale than the central figure of the Lord, which gives them a rather loose connection with it (Fig. 9). The iconographie type of the High Priest projects the hieratic quality of Christ and hence his multi-dimensional presence in the sacrament of the Holy Eucharist 68. The choice of this type to depict the Lord in a representation of the Vine is thus accounted for by the eucharistie dimension of the parable 69. A representation of the Vine is painted on the back of two sakkoi dating from the seventeenth century one of them in the Sinai monastery 70 (sakkos of Cyril of Crete) and the other in the Byzantine Museum of Athens 71. The front of the first of these hieratical vestments is adorned with the Tree of Jesse and that of the second with the iconographie subject "Prophets from Above". On the Sinai sakkos the Apostles and Christ (in the type of the High Priest) are depicted fulllength, while on the one in the Byzantine Museum the Lord is rendered in bust and the Apostles to the thighs. The choice of the Vine to decorate this particular vestment has been associated 72 with the prayer recited by the patriarch as he emerges from the sanctuary and holds the dikerotrikera (double or triple candlesticks) in front of the royal doors: "Lord, look down from heaven and behold and visit this vine; and the vineyard which thy right hand hath planted" (Psalm 79 (80): 15-16). At the same time, the combination of the Vine in both sakkoi with iconographie subjects drawn from the Old Testament contributes to enhancing the conviction that the Church of Christ is the fulfilment of God's promise of the salvation of mankind. Finally, since the bishop 6Ί.Α Mystery Great and Wondrous, exh. cat., Athens 2002, no. 78, p (D. Kalomoirakis). At the iconographie level, the icon copies the same representation from a despotic icon that now adorns the iconostasis of the church in the Castle at Plaka on Melos, which is attributed to the painter Emmanuel Skordilis, an ancestor of Antonios. 68. For Christ as High Priest, see T. Papamastorakis, Η μορφή του Χριστού-Μεγάλου Αρχιερέα, ΔΧΑΕ ΙΖ ( ), p C. Grozdanov, Une variante de l'image du Christ Roi des rois et Grand Prêtre dans l'art post-byzantin (d'après les exemples de l'archevêché d'ohrid), in Ζητήματα μεταβυζαντινής ζωγραφικής στη μνήμη του Μανόλη Χατζηδάκη, Athens 2002, ρ Christ is also depicted as High Priest in an icon with a representation of the Vine, executed by the Greek or Moldavian painter Grigorios in 1703, now in the National Art Museum in Romania. See M. Acheimastou-Potamianou (ed.), Εικόνες της Ρουμανίας. 16ος-]8ος αιώνας, exh. cat., Athens 1993, no. 53, p In this representation the connection between Christ and the Apostles is even looser than in the Skordilis icon, since the Apostles are placed on the frame of the icon and the branches of the vine enclosing them do not spring from the Lord. 70. M. Theochari, Χρυσοκέντητα άμφια, in Κ. Manafis (ed.), Σινά. Oi θησαυροί της Ι. Μονής'Αγίας Αικατερίνης, Athens 1990, p. 237, figs A Mystery Great and Wondrous, op.cit., no. 79, p (E. Papastavrou, with earlier bibliography). From the same century dates the representation of the Vine that adorns the old barlaki of the church of St Spyridon on Corfu. See Byzantinische und nachbyzantinische Kunst in Korfu. Kunstschätze und Kultur, Corfu 1994, p , fig. on p (M. Theochari). 72. Theochari, op.cit. (n. 70), Cf. A. Papas, Liturgische Gewänder, RbK 5,1995, col

13 APOSTOLUS G. MANTAS Fig. 9. Melos, Adamas, New church of the Dormition. Icon by Antonios Skordilis. Fig. 8. Athens, Byzantine Museum. Icon by Theodore Poulakis. wearing the sakkos is an "image" of Christ 73, the depiction of the vine also indicates the continuous presence of the Lord in the Church 74. Finally, the iconographie subject of the Vine was selected to decorate the front of a silver-bound gospel book that probably comes from a seventeenth-century workshop on Corfu, which is now in the church of St Basil on that island 75. In this composition Christ is depicted to the waist and the Apostles in bust. Above the Lord hovers the dove of the Holy Spirit, and at the highest point of the representation, the Ancient of Days in bust stoops towards Christ and blesses with both hands (Fig. 10). The choice of the subject to decorate the cover of the gospel book is due to the interpretation of the parable of the Vine as symbolizing the Church, which was founded as a result of the teaching of Christ and his sacrifice on the Cross. Briefly, then, the iconographie subject of Christ the Vine was created in Crete in the first half of the fifteenth century by the painter Angelos Akotantos. The parable has mainly 73. A.G. Mantas, To εικονογραφικό πρόγραμμα τον Ίεροϋ Βήματος των μεσοβυζαντινών ναών της 'Ελλάδας ( ), Athens 2001, ρ (with earlier bibliography). 74. The same rationale may help to interpret the depiction together of the Vine and the Tree of Jesse on double-sided wood-carved enkolpia from the second half of the 17th c. onwards. See Greece at the Benaki Museum, Athens 1997, p. 324, figs 534, Kunst in Korfu (n. 71), fig. on p The subject of the Crucifixion on the front of a silver cover of a gospel book dating from 1676, now in the Benaki Museum, is also flanked by a representation created by the amalgamation of the iconographie subjects of the Vine and the Root of Jesse. See M. Borboudakis (ed.), Oi Πύλες τοϋ Μυστηρίου. Θησαυροί της 'Ορθοδοξίας από την Ελλάδα, exh. cat., Athens 1994, no. 101, p. 273 (A. Ballian, with earlier bibliography). Greece at the Benaki Museum (n. 74), p. 380, fig

14 THE ICONOGRAPHIC SUBJECT "CHRIST THE VINE" IN BYZANTINE AND POST BYZANTINE ART Fig. 10. Corfu, church of St Basil. Silver cover of a gospel book. been interpreted as a symbol of the Church and the lifegiving force that binds it together. At the same time, the emergence of interest in a clear visual rendering of the subject coincides in time with the convening of the Ferrara-Florence Council, the purpose of which was to achieve the Union of the Eastern and the Western Church. This evidence permits us to associate the creation of the new iconographie subject with the religious events of the period. In the iconographie type created by Angelos Akotantos and repeated frequently during the sixteenth and seventeenth centuries, Christ and the Apostles are depicted in bust. In a variant of this type, which makes its appearance in the sixteenth century, though it was never very widespread, Christ is depicted to the waist and the Apostles in bust. In a second - also rare - iconographie type that made its first appearance in the sixteenth century, Christ is depicted full-length and the Apostles in bust. From the second half of the sixteenth century onwards, a third iconographie type is found in which all the figures are rendered full-length. This type was very common and widespread, mainly from the seventeenth century onwards. The symbolical content of the iconographie subject of the Vine in the many depictions of it dating from the sixteenth and seventeenth centuries depends on the nature of the work of art for which it was chosen, on the general iconographie environment in which it was included, and on the detailed iconographie elements of which it was composed. Depending on these factors, the representation may have a soteriological and eschatological content, or an eucharistie dimension. It may also contribute to the projection of the continuous multidimensional presence of Christ in the Church, which was founded by his teaching and sacrifice. PROVENANCE OF PHOTOGRAPHS Fig. 1. Εικόνες της κρητικής τέχνης, fig Fig. 2,3. G. Millet, Monuments de l'athos, pi Fig. 4. M. Bianco Fiorin, Icone della Pinacoteca Vaticana, fig. 27. Fig. 5. Πάτμος. Οίθησανροίτής Μονής, fig. 39. Fig. 6. Photo Byzantine Museum, Athens. Fig. 7. M. Chatzidakis, Εικόνες της Πάτμου, pi Fig. 8. Βυζαντινό Μουσείο. Τα νέα αποκτήματα, fig. 26. Fig. 9. A Mystery Great and Wondrous, fig. 78. Fig. 10. Byzantinische und nachbyzantinische Kunst in Korfu, fig

15 Απόστολος Γ. Μαντάς ΤΟ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΘΕΜΑ «ΧΡΙΣΤΟΣ Η ΑΜΠΕΛΟΣ» ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΤΕΧΝΗ Χ ο εικονογραφικό θέμα του Χριστού-Αμπέλου, βασισμένο στην ομώνυμη παραβολή του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου, δημιουργήθηκε και καθιερώθηκε στην Κρήτη το πρώτο μισό του 15ου αιώνα από το ζωγράφο Άγγελο Ακοτάντο, για τον οποίο έχει βάσιμα υποτεθεί ότι είχε φιλενωτικές απόψεις. Η παραβολή έχει κυρίως ερμηνευθεί ως σύμβολο της Εκκλησίας και της ζωοποιού δύναμης που τη συνέχει. Παράλληλα, η εμφάνιση του ενδιαφέροντος για τη σαφή εικαστική απόδοση της συμπίπτει χρονικά με τη σύγκληση της Συνόδου Φερράρας-Φλωρεντίας ( ), η οποία αποσκοπούσε στην Ένωση της Ανατολικής και της Δυτικής Εκκλησίας. Τα στοιχεία αυτά επιτρέπουν το συσχετισμό της δημιουργίας του νέου εικονογραφικού θέματος με τα θρησκευτικά γεγονότα της εποχής. Ο συμβολισμός τόσο των επιμέρους στοιχείων όσο και της όλης σύνθεσης καθιστά δυνατή την υπόθεση ότι η παράσταση αποτελεί την εικαστική έκφραση πολλών επιχειρημάτων που χρησιμοποιήθηκαν και από τις δύο πλευρές στην εν λόγω Σύνοδο, για να υπογραμμιστεί η αναγκαιότητα της Ένωσης. Στον εικονογραφικό τύπο που δημιουργήθηκε από τον Άγγελο Ακοτάντο (Εικ. 1) και επαναλαμβάνεται συχνότατα το 16ο και το 17ο αιώνα, ο Χριστός και οι απόστολοι εικονίζονται σε προτομή, στοιχείο που τονίζει το συμβολικό και υπερβατικό χαρακτήρα της παράστασης. Παραλλαγή του τύπου αυτού, η οποία εμφανίζεται το 16ο και συνεχίζεται και το 17ο αιώνα, χωρίς όμως να γνωρίζει μεγάλη διάδοση, αποτελεί η απεικόνιση του Χριστού μέχρι την οσφύ και των αποστόλων σε προτομή (Εικ. 4). Σε ένα δεύτερο εικονογραφικό τύπο, που εμφανίζεται το 16ο αιώνα, ο Χριστός εικονίζεται ολόσωμος και οι απόστολοι σε προτομή (Εικ. 5). Ο τύπος αυτός χρησιμοποιείται και το 17ο αιώνα, αλλά παραμένει σπάνιος και επιλέγεται συνήθως όταν οι μικρές διαστάσεις του προσφερόμενου για διάκοσμο χώρου δεν επέτρεπαν την απεικόνιση όλων των μορφών ολόσωμων. Από το δεύτερο μισό του 16ου αιώνα απαντά ένας τρίτος εικονογραφικός τύπος, στον οποίο όλες οι μορφές αποδίδονται ολόσωμες, στοιχείο που προσδίδει ρεαλισμό σε μια κατά βάση συμβολική παράσταση (Εικ. 6). Ο τύπος αυτός γνωρίζει μεγάλη διάδοση και χρησιμοποιείται ευρέως κυρίως από το 17αιώνα. Το συμβολικό περιεχόμενο του εικονογραφικού θέματος της Αμπέλου στις πολυπληθείς απεικονίσεις του το 16ο και το 17ο αιώνα εξαρτάται από το είδος του καλλιτεχνικού έργου για το οποίο επιλέχθηκε, από το ευρύτερο εικονογραφικό περιβάλλον στο οποίο εντάχθηκε, καθώς και από τα επιμέρους εικονογραφικά στοιχεία που το συνθέτουν. Στη μνημειακή ζωγραφική (Εικ. 2,3 και 7) το θέμα συναπεικονίζεται με άλλες παραστάσεις που συμβάλλουν στην προβολή του σωτηριολογικού και εσχατολογικού περιεχομένου της παραβολής ή της ευχαριστιακής της διάστασης, με την οποία ερμηνεύεται επίσης η φιλοτέχνηση της Αμπέλου σε λειτουργικά σκεύη και σε εικόνες τέμπλου. Η απεικόνιση της σύνθεσης σε αρχιερατικούς σάκκους εναρμονίζεται με την πίστη ότι ο αρχιερέας αποτελεί «εικόνα» του Χριστού και συμβάλλει στην προβολή της συνεχούς παρουσίας του Κυρίου στην Εκκλησία, ενώ η επιλογή του θέματος για το διάκοσμο αργυρών σταχώσεων ευαγγελίων (Εικ. 10) οφείλεται στην ερμηνεία της παραβολής ως συμβόλου της Εκκλησίας. Ο συνδυασμός της παράστασης με εικονογραφικά θέματα που προέρχονται από την Παλαιά Διαθήκη (Εικ. 4) συντελεί στην εικαστική προβολή της πίστης ότι η ίδρυση της Εκκλησίας του Χριστού αποτελεί την εκπλήρωση των παλαιότερων υποσχέσεων του Θεού και έτσι αποδίδεται εικαστικά το σχέδιο της Θείας Οικονομίας για τη σωτηρία των ανθρώπων. Με την προσθήκη τέλος της περιστεράς του Αγίου Πνεύματος και του Θεού-Πατρός (Εικ. 8) η παράσταση αποκτά τριαδικό συμβολισμό. 360

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα

Newborn Upfront Payment & Newborn Supplement

Newborn Upfront Payment & Newborn Supplement GREEK Newborn Upfront Payment & Newborn Supplement Female 1: Το μωρό μου θα ρθει σύντομα, θα πρέπει να κανονίσω τα οικονομικά μου. Άκουσα ότι η κυβέρνηση δεν δίνει πλέον το Baby Bonus. Ξέρεις τίποτα γι

Διαβάστε περισσότερα

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Business English Ενότητα # 9: Financial Planning Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Case 1: Original version of a bill available in only one language.

Case 1: Original version of a bill available in only one language. currentid originalid attributes currentid attribute is used to identify an element and must be unique inside the document. originalid is used to mark the identifier that the structure used to have in the

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011 Διάρκεια Διαγωνισμού: 3 ώρες Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις Μέγιστο Βάρος (20 Μονάδες) Δίνεται ένα σύνολο από N σφαιρίδια τα οποία δεν έχουν όλα το ίδιο βάρος μεταξύ τους και ένα κουτί που αντέχει μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * *

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * In the first chapter, we practiced the skill of reading Greek words. Now we want to try to understand some parts of what we read. There are a

Διαβάστε περισσότερα

Adjectives. Describing the Qualities of Things. A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015

Adjectives. Describing the Qualities of Things. A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015 Adjectives Describing the Qualities of Things A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015 Getting Started with Adjectives It's hard to say much using only nouns and pronouns Simon is a father.

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV. 4 February 2014

LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV. 4 February 2014 LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV 4 February 2014 Somewhere κάπου (kapoo) Nowhere πουθενά (poothena) Elsewhere αλλού (aloo) Drawer το συρτάρι (sirtari) Page η σελίδα (selida) News τα νέα (nea)

Διαβάστε περισσότερα

1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z

1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z STUDENT NUMBER CENTRE NUMBER HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION 1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z (55 Marks) Time allowed Two hours (Plus 5 minutes reading time) DIRECTIONS TO CANDIDATES Write your Student

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 1. Η διαφήμιση της Τράπεζας για τα "Διπλά Προνόμια από την American Express" ισχύει για συναλλαγές που θα πραγματοποιηθούν από κατόχους καρτών Sunmiles American Express, American

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014 LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG 4 March 2014 Family η οικογένεια a/one(fem.) μία a/one(masc.) ένας father ο πατέρας mother η μητέρα man/male/husband ο άντρας letter το γράμμα brother ο

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/26 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα μικρότεροι το 1 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade Για να ελέγξετε το λογισμικό που έχει τώρα η συσκευή κάντε κλικ Menu > Options > Device > About Device Versions. Στο πιο κάτω παράδειγμα η συσκευή έχει έκδοση λογισμικού 6.0.0.546 με πλατφόρμα 6.6.0.207.

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26. 18 November 2014

LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26. 18 November 2014 LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26 18 November 2014 But Weekend I love The song I sing I smile I laugh Greek (thing) Greek(people) Greek (man) αλλά (το) Σαββατοκύριακο αγαπώ (το) τραγούδι τραγουδώ

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered

Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered Οδηγίες ένταξης σήματος D U N S Registered στην ιστοσελίδα σας και χρήσης του στην ηλεκτρονική σας επικοινωνία Για οποιαδήποτε ερώτηση, σας παρακαλούμε επικοινωνήστε

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28. 2 December 2014

LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28. 2 December 2014 LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28 2 December 2014 Place/Seat Right (noun) I am right I am not right It matters It does not matter The same (singular) The same (Plural) Η θέση Το δίκιο Έχω

Διαβάστε περισσότερα

Passport number (or) διαβατηρίου (ή)

Passport number (or) διαβατηρίου (ή) APPLICATION FOR DEMATERIALIZED SECURITIES SYSTEM (S.A.T.) ACCOUNT WITH THE ATHENS EXCHANGE ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΛΩΝ ΤΙΤΛΩΝ (Σ.Α.Τ.) ΜΕ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ Please type Latin Characters.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Final Test Grammar. Term C'

Final Test Grammar. Term C' Final Test Grammar Term C' Book: Starting Steps 1 & Extra and Friends Vocabulary and Grammar Practice Class: Junior AB Name: /43 Date: E xercise 1 L ook at the example and do the same. ( Κξίηα ηξ παοάδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek *P40074A0112* P40074A. Edexcel International GCSE. Thursday 31 May 2012 Morning Time: 3 hours. Instructions. Information.

Modern Greek *P40074A0112* P40074A. Edexcel International GCSE. Thursday 31 May 2012 Morning Time: 3 hours. Instructions. Information. Write your name here Surname Other names Edexcel International GCSE Centre Number Modern Greek Candidate Number Thursday 31 May 2012 Morning Time: 3 hours You do not need any other materials. Paper Reference

Διαβάστε περισσότερα

LECTURE 2 CONTEXT FREE GRAMMARS CONTENTS

LECTURE 2 CONTEXT FREE GRAMMARS CONTENTS LECTURE 2 CONTEXT FREE GRAMMARS CONTENTS 1. Developing a grammar fragment...1 2. A formalism that is too strong and too weak at the same time...3 3. References...4 1. Developing a grammar fragment The

Διαβάστε περισσότερα

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology Setting the Standard since 1977 Quality and Timely Reports Med-Legal Evaluations Newton s Pyramid of Success AME SAMPLE REPORT Locations: Oakland & Sacramento SCHEDULING DEPARTMENT Ph: 510-208-4700 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ/ LESSONS ABOUT RESPONSIBILITY Μάθημα 1: Νιώθω υπερήφανος όταν.../ I feel proud when.

Διαβάστε περισσότερα

Paper Reference. Paper Reference(s) 7615/01 London Examinations GCE Modern Greek Ordinary Level. Friday 14 May 2010 Afternoon Time: 3 hours

Paper Reference. Paper Reference(s) 7615/01 London Examinations GCE Modern Greek Ordinary Level. Friday 14 May 2010 Afternoon Time: 3 hours Centre No. Candidate No. Paper Reference 7 6 1 5 0 1 Surname Signature Paper Reference(s) 7615/01 London Examinations GCE Modern Greek Ordinary Level Friday 14 May 2010 Afternoon Time: 3 hours Initial(s)

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς. Θέση: Επίκουρος καθηγητής. Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη.

Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς. Θέση: Επίκουρος καθηγητής. Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Θέση: Επίκουρος καθηγητής Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

@ BY AVENUES PRIVATE INSTITUTE JUNE 2014

@ BY AVENUES PRIVATE INSTITUTE JUNE 2014 1 Εκεί που η ποιότητα συναντά την επιτυχία Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου 7, Αρεδιού Τηλ. 22874368/9 2 ENGLISH INSTITUTE A Place where quality meets success 7, Makarios Avenue, Arediou, Tel. 22874368/9 99606442 Anglia

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου Εισαγωγή Ρόλος της εικόνας και της φήµης των τουριστικών προορισµών, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek *P40075A0112* P40075A. Edexcel International GCSE. Monday 3 June 2013 Morning Time: 3 hours. Instructions. Information.

Modern Greek *P40075A0112* P40075A. Edexcel International GCSE. Monday 3 June 2013 Morning Time: 3 hours. Instructions. Information. Write your name here Surname Other names Edexcel International GCSE Centre Number Modern Greek Candidate Number Monday 3 June 2013 Morning Time: 3 hours You do not need any other materials. Paper Reference

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 9 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΝΝΙΑ) REF : 101/011/9-BEG. 14 January 2013

LESSON 9 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΝΝΙΑ) REF : 101/011/9-BEG. 14 January 2013 LESSON 9 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΝΝΙΑ) REF : 101/011/9-BEG 14 January 2013 Up πάνω Down κάτω In μέσα Out/outside έξω (exo) In front μπροστά (brosta) Behind πίσω (piso) Put! Βάλε! (vale) From *** από Few λίγα (liga) Many

Διαβάστε περισσότερα

Review 4n.1: Vowel stems of the third declension: πόλις, πρέσβυς

Review 4n.1: Vowel stems of the third declension: πόλις, πρέσβυς Review 4n.1: Vowel stems of the third declension: πόλις, πρέσβυς We review side by side a model of stems ending in ι: πόλις, πόλεως, ἡ = city-state and a masculine model of stems ending in υ: πρέσβυς,

Διαβάστε περισσότερα

Terabyte Technology Ltd

Terabyte Technology Ltd Terabyte Technology Ltd is a Web and Graphic design company in Limassol with dedicated staff who will endeavour to deliver the highest quality of work in our field. We offer a range of services such as

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens

Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens Πρόγραμμα : Statistical_Analysis_1.prg Ανάλυση : 28/06/2012 13:05 Κατάλογος : C:\Workspace\Planning\Mst\2010\Statistics\Analysis_5\ Vesrion : 2.8.0, 20-06-2011 Τα κοινά

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο προστασίας για τα Ελληνικά αγροτικά και οικόσιτα ζώα on.net e-foundatio //www.save itute: http:/ toring Insti SAVE-Monit

ίκτυο προστασίας για τα Ελληνικά αγροτικά και οικόσιτα ζώα on.net e-foundatio //www.save itute: http:/ toring Insti SAVE-Monit How to run a Herdbook: Basics and Basics According to the pedigree scheme, you need to write down the ancestors of your animals. Breeders should be able easily to write down the necessary data It is better

Διαβάστε περισσότερα

Paper Reference. Paper Reference(s) 1776/01 Edexcel GCSE Modern Greek Paper 1 Listening and Responding

Paper Reference. Paper Reference(s) 1776/01 Edexcel GCSE Modern Greek Paper 1 Listening and Responding Centre No. Candidate No. Paper Reference 1 7 7 6 0 1 Surname Signature Paper Reference(s) 1776/01 Edexcel GCSE Modern Greek Paper 1 Listening and Responding Friday 18 June 2010 Morning Time: 45 minutes

Διαβάστε περισσότερα

2007 Classical Greek. Intermediate 2 Translation. Finalised Marking Instructions

2007 Classical Greek. Intermediate 2 Translation. Finalised Marking Instructions 2007 Classical Greek Intermediate 2 Translation Finalised Marking Instructions Scottish Qualifications Authority 2007 The information in this publication may be reproduced to support SQA qualifications

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις, φράσεις και προτάσεις

Λέξεις, φράσεις και προτάσεις 1 Λέξεις, φράσεις και προτάσεις (Words, phrases and clauses) The Greek language, like all human languages, has a Lexicon and a Grammar that are used to create sentences. The Lexicon consists of the words

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Unit 2: Understanding, Written Response and Research

Advanced Unit 2: Understanding, Written Response and Research Write your name here Surname Other names Edexcel GCE Centre Number Candidate Number Greek Advanced Unit 2: Understanding, Written Response and Research Tuesday 18 June 2013 Afternoon Time: 3 hours Paper

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ ΜΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ Γιώργος Παντελή Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010

Διαβάστε περισσότερα

BRAIN AWARENESS ACTIVITY IN NEUROSCIENCES. City Date Time Hall. Rhodes 16 March 2012 7.00 pm Cultural Events Hall Aktaion

BRAIN AWARENESS ACTIVITY IN NEUROSCIENCES. City Date Time Hall. Rhodes 16 March 2012 7.00 pm Cultural Events Hall Aktaion BRAIN AWARENESS ACTIVITY IN NEUROSCIENCES City Date Time Hall Rhodes 16 March 2012 7.00 pm Cultural Events Hall Aktaion TITLE: BRIDGE, COGNITIVE ENHANCEMENT AND BRAIN PLASTICITY: HOW TO KEEP BRAIN FIT

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Entrepreneurship in Greece. Antonis Tsiflis

Entrepreneurship in Greece. Antonis Tsiflis Entrepreneurship in Greece Antonis Tsiflis About GEM Global Entrepreneurship Monitor is the only project that monitors entrepreneurship worldwide over time 69 countries in 2012 Greece participating since

Διαβάστε περισσότερα

SPECIAL VERBS (auxiliary verbs) (βοηθητικά ρήµατα)

SPECIAL VERBS (auxiliary verbs) (βοηθητικά ρήµατα) SPECIAL VERBS (auxiliary verbs) (βοηθητικά ρήµατα) CAN-COULD To βοηθητικό ρήµα can δείχνει: α. δυνατότητα-ικανότητα β. πιθανότητα - άδεια Π.χ. I can lift this box (ικανότητα) can I go out? (άδεια) You

Διαβάστε περισσότερα

JEREMIE Joint European Resources for Micro to medium Enterprises

JEREMIE Joint European Resources for Micro to medium Enterprises JEREMIE Joint European Resources for Micro to medium Enterprises ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Αθήνα, 1 η Ιουνίου 2010 Σχετικά με την Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων στο «Σχέδιο Επιμερισμού Ρίσκου και Συγχρηματοδότησης» της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ VEHICLE AND ON-VEHICLE EQUIPMENTS FAIR

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ VEHICLE AND ON-VEHICLE EQUIPMENTS FAIR From: Turkish Embassy - Office Of Commercial Counsellor [mailto:dtati@otenet.gr] Sent: Tuesday, April 12, 2011 1:17 PM To: Turkish Embassy - Office Of Commercial Counsellor Subject: FAIR ANNOUNCEMENT AND

Διαβάστε περισσότερα

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Νίκος Καρακαπιλίδης Industrial Management & Information Systems Lab MEAD, University of Patras, Greece nikos@mech.upatras.gr Βασικές έννοιες ιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ USE INSTRUCTIONS

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ USE INSTRUCTIONS ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ USE INSTRUCTIONS ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΜΕ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΛΗΣΗΣ /CORDED PHONE WITH CALLER ID ΜΟΝΤΕΛΟ/MODEL: TM09-448 DC48V Παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά όλες τις οδηγίες χρήσης πριν την χρήση της συσκευής

Διαβάστε περισσότερα

Inside workshops/ Μέσα στο εργαστήριο

Inside workshops/ Μέσα στο εργαστήριο Οι πλαστικές σακούλες αποτελούν σημαντική πηγή ρύπανσης καθ όλο τον κύκλο ζωής τους. Για την παραγωγή τους, καταναλώνονται προϊόντα πετρελαίου, νερο, ενέργεια και εκπέμπονται χημικές ουσίες τα οποία ευθύνονται

Διαβάστε περισσότερα

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *9458676952* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 No Additional

Διαβάστε περισσότερα

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: τα χρόνια στην Κρήτη

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: τα χρόνια στην Κρήτη Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: τα χρόνια στην Κρήτη Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο (Ηράκλειο, 21-23 Ιουνίου 2014) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ / PROGRAMME El Greco: Τhe Cretan Years International Conference (Heraklion, 21-23 June

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION MODERN GREEK. 2/3 UNIT (COMMON) (60 Marks) Time allowed Two hours and a half (Plus 5 minutes reading time)

HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION MODERN GREEK. 2/3 UNIT (COMMON) (60 Marks) Time allowed Two hours and a half (Plus 5 minutes reading time) HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION 2000 MODERN GREEK 2/3 UNIT (COMMON) (60 Marks) Time allowed Two hours and a half (Plus 5 minutes reading time) DIRECTIONS TO CANDIDATES Section I Language (30 marks)

Διαβάστε περισσότερα

60 61 62 63 64 65 Ο Δ Η Γ Ι Ε Σ Σ Υ Ν Τ Η Ρ Η Σ Η Σ Τ Ω Ν Κ Ο Υ Φ Ω Μ Α Τ Ω Ν Ι Ν S T R U C T I N O N S C O N C E R N I N G Τ Η Ε C A S E M E N T S M A I N T E N A N C E Ο τακτικός καθαρισμός των βαμμένων

Διαβάστε περισσότερα

Pantelos Group of Companies

Pantelos Group of Companies Pantelos Group of Companies Company Profile Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 µε αντικείµενο τις ηλεκτροστατικές βαφές µετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις

Διαβάστε περισσότερα

Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA

Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA Αθήνα 1 η Απριλίου 2015 Και γιατί μας νοιάζει ή μας αφορά; Νέα Ευρωπαική νομοθεσία Τίνος είναι τα προσωπικά δεδομένα; Και λοιπόν; Τα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

S. Gaudenzi,. π υ, «aggregation problem»

S. Gaudenzi,. π υ, «aggregation problem» υμυμπα «ΜΜΜΜααΜΑΜΜπΜαΜΜυαΜαΜυαΜφαΜΜ πμαπυμαμμαμυααμυevidence based policy making)». Aα, 07.10.2015 H ΕΕΗ Η Η Η, Η ΗΗ Ω Ω Ω Η Η ΕΕΩ ΕΗΩ ΓΜΧΑ πάμαμφαμαπυμαμαα (ΑΜΑαπυα αω) αμχαμχωααμα ΑπυΜΑΘ, gmich@plandevel.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΙΓ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ 13 th PUBLIC ELEMENTARY SCHOOL OF PAFOS. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ: Ελένη Αργυρίδου ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Κύπρος Πισιαλής

ΙΓ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ 13 th PUBLIC ELEMENTARY SCHOOL OF PAFOS. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ: Ελένη Αργυρίδου ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Κύπρος Πισιαλής «Το ψηφιδωτό της ζωής» Διαθεματική προσέγγιση (Αγωγή Υγείας & Εικαστική Αγωγή) «Τhe mosaic of life» An interdisciplinary approach (Health EducaWon & Art EducaWon) ΙΓ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ 13 th PUBLIC

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 15 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ) REF : 202/058/35-ADV. 25 February 2014

LESSON 15 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ) REF : 202/058/35-ADV. 25 February 2014 LESSON 15 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ) REF : 202/058/35-ADV 25 February 2014 Often/frequently Συχνά (sihna) Seldom Σπάνια (spania) Early Νωρίς (noris) Late (adv)/slowly Αργά (arga) I am having a bath When/whenever

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 7 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΤΑ) REF : 202/046/27-ADV. 17 December 2013

LESSON 7 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΤΑ) REF : 202/046/27-ADV. 17 December 2013 LESSON 7 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΤΑ) REF : 202/046/27-ADV 17 December 2013 Sometimes Other times I start/begin Never Always/every time Supper Μερικές φορές (merikes) Άλλες φορές Αρχίζω (arheezo) Ποτέ Πάντα (Panda) Ο

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 202/059/36-ADV. 4 March 2014

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 202/059/36-ADV. 4 March 2014 LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 202/059/36-ADV 4 March 2014 Immediately/At once I arrive/reach αμέσως φτάνω I arrive I start/begin Present : φτάνω ξεκινάω (ξεκινώ) S.Past : έφτασα ξεκίνησα S.Future :

Διαβάστε περισσότερα

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM minazoulovits@phrlaw.gr What is BYOD? Information Commissioner's Office

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια

Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια Diabetic retinopathy Η εικόνα αυτή δείχνει ένα παράδειγμα του πώς μπορεί η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια να επηρεάσει την όραση. Τι είναι η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια;

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Τεκμήρια Μνήμης Documents of memory

Τεκμήρια Μνήμης Documents of memory Τεκμήρια Μνήμης Documents of memory ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΒΙΚΑΡΙΑΤΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - APOSTOLIC VICARIATE OF THESSALONICA Η Καθολική Εκκλησία στη Βόρειο Ελλάδα μέσα από φωτογραφίες The Catholic Church in northern Greece

Διαβάστε περισσότερα

Investigating the fuzzy areas of accuracy and confidence of muslim pupils- learners of Greek as Second Language in Thrace, Greece

Investigating the fuzzy areas of accuracy and confidence of muslim pupils- learners of Greek as Second Language in Thrace, Greece Investigating the fuzzy areas of accuracy and confidence of muslim pupils- learners of Greek as Second Language in Thrace, Greece Polyxeni Intze & Nikolaos Mathioudakis Democritus University of Thrace,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Objectives-Στόχοι: -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» 6/2/2014

Objectives-Στόχοι: -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» 6/2/2014 -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» Dr Caroline Linse Queens University, Belfast, Northern Ireland Objectives-Στόχοι:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

45% of dads are the primary grocery shoppers

45% of dads are the primary grocery shoppers 45% of dads are the primary grocery shoppers 80% for millennial dads Y&R New York North America s study on dads Shutterfly greeting cards/2014 Goodbye daddy rule. Hello daddy cool! Οι new generation daddiesέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

I. ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

I. ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ I. ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Η επιλογή του κατάλληλου τύπου ερωτήσεων και ασκήσεων είναι συνάρτηση της παιδαγωγικής κατάρτισης, της διδακτικής εµπειρίας και της εφευρετικότητας του εκπαιδευτικού. Οι προφορικές

Διαβάστε περισσότερα

www.almarealestate.gr Προφίλ Γραφείου 2015 Office Profile 2015

www.almarealestate.gr Προφίλ Γραφείου 2015 Office Profile 2015 Προφίλ Γραφείου 2015 Office Profile 2015 Περιεχόμενα Contents 01 02 03 04 05 06 Ποιοί Είμαστε - Who we are Τι κάνουμε - What we do Τι κάνουμε διαφορετικά - What we do differently Τι έχουμε πετύχει - What

Διαβάστε περισσότερα

η ποιότητα / quality Εγγύηση Αυθεντικότητας Authenticity Guarantee

η ποιότητα / quality Εγγύηση Αυθεντικότητας Authenticity Guarantee η ποιότητα / quality Η ποιοτική υπεροχή των προϊόντων της ΤΕΧΝΗ ΠΑΝΤΕΛΟΣ τεκμηριώνεται από πιστοποιητικά και μετρήσεις των μεγαλύτερων διεθνών ινστιτούτων. Όλα τα σχετικά έγγραφα βρίσκονται στο έντυπο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Επιχειρηματική Αποστολή και Φόρουμ στη Γερμανία (Βερολίνο, Ντίσελντορφ, Μόναχο) 16-18 Ιουνίου 2015

Θέμα: Επιχειρηματική Αποστολή και Φόρουμ στη Γερμανία (Βερολίνο, Ντίσελντορφ, Μόναχο) 16-18 Ιουνίου 2015 30 Μαρτίου 2015 ΠΡΟΣ: Όλα τα Μέλη του ΚΕΒΕ και Μέλη Διμερών Επιχειρηματικών Συνδέσμων Κυρίες, κύριοι, Θέμα: Επιχειρηματική Αποστολή και Φόρουμ στη Γερμανία (Βερολίνο, Ντίσελντορφ, Μόναχο) 16-18 Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Please note attached information on a fundraising event for SOS Children s Villages, organised by the Hellenic Society of Imperial College in London.

Please note attached information on a fundraising event for SOS Children s Villages, organised by the Hellenic Society of Imperial College in London. Dear Friends, Please note attached information on a fundraising event for SOS Children s Villages, organised by the Hellenic Society of Imperial College in London. Thank you and Best Regards, Patty Apostolopoulou

Διαβάστε περισσότερα

11/4 Αναστάσιμο Δείπνο. 11/4 Easter Dinner. 12/4 Πασχαλινός Μπουφές. 12/4 Easter Lunch

11/4 Αναστάσιμο Δείπνο. 11/4 Easter Dinner. 12/4 Πασχαλινός Μπουφές. 12/4 Easter Lunch Easter 2015 55 ανά άτομο 25 για παιδιά έως 12 ετών 55 per person 25 for children up to 12 years old 65 ανά άτομο 30 για παιδιά έως 12 ετών 65 per person 30 for children up to 12 years old Mονόκλινο 130

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑ Αρ. Πρωτ.: 14243

ΑΓΙΑ Αρ. Πρωτ.: 14243 SPP 2 nd Network meeting Greece: Larissa INVITATION ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ Τμήμα : Τεχνικών Υπηρεσιών Αγιά, 08/09/2011 Ταχυδρομική Δ/νση : ΑΓΙΑ Αρ. Πρωτ.: 14243 Ταχ. Κώδικας : 400 03 Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατά τη διάρκεια του Φόρουμ θα γίνει παρουσίαση της Κύπρου σαν Επιχειρηματικό και Επενδυτικό Κέντρο.

1. Κατά τη διάρκεια του Φόρουμ θα γίνει παρουσίαση της Κύπρου σαν Επιχειρηματικό και Επενδυτικό Κέντρο. 7 Σεπτεμβρίου 2015 ΠΡΟΣ: Όλα τα Μέλη του ΚΕΒΕ Μέλη Διμερών Επιχειρηματικών Συνδέσμων Κυρίες, κύριοι, Θέμα: Επίσκεψη Υπουργού Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού σε Λονδίνο και Παρίσι Επιχειρηματική

Διαβάστε περισσότερα

Relationships & Reconciliation. Engaging the World Series The Lord s Prayer

Relationships & Reconciliation. Engaging the World Series The Lord s Prayer Relationships & Reconciliation Engaging the World Series The Lord s Prayer ZGM Vision Every Life for Jesus 11 Jan 2015 ZGM Mission We are a Spirit-led Community That Exalts Christ, By Equipping Disciples

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 19 REF : 203/062/39-ADV. 25 March 2014

LESSON 19 REF : 203/062/39-ADV. 25 March 2014 LESSON 19 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΝΝΙΑ) REF : 203/062/39-ADV 25 March 2014 Married Free/single Unfortunately Fortunately Strong Weak/thin/slim More than Older Younger Παντρεμένος-η Ελεύθερος-η Δυστυχώς Ευτυχώς Δυνατός-η-ο

Διαβάστε περισσότερα