Χηληκεραιωτά Chelicerata

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χηληκεραιωτά Chelicerata"

Transcript

1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ: Τα ζώα στο φακό του στερεοσκοπίου Χηληκεραιωτά Chelicerata Ιάσμη Στάθη Στέλιος Σημαιάκης Ελένη Παναγιώτου Ηράκλειο, Φεβρουάριος 2015

2 Σπονδυλωτά Ασπόνδυλα ζώα ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

3 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ: Τα ζώα στο φακό του στερεοσκοπίου

4 ΦΥΛΟ: Αρθρόποδα Χαρακτηριστικά Ευκοιλωματικά Πρωτοστόμια ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Μεταμέρεια Εξωσκελετός από επιδερμίδιο (χιτίνη: αδρανής πολυσακχαρίτης, πρωτεϊνες, λιπίδια και συχνά ανθρακικό ασβέστιο) Σύνθετα μυϊκά συστήματα Μεταμέρεια και Τάγματα Κεφάλι - κορμός Κεφάλι θώρακας κοιλιά Κεφαλοθώρακας - κοιλιά Αμφίπλευρη Συμμετρία Αρθρωτά εξαρτήματα

5 ΦΥΛΟ: Αρθρόποδα Ευκοιλωματικά Πρωτοστόμια ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Αιμόκοιλο στα ενήλικα (σύνολο διάκενων μεταξύ των ιστών) γεμάτο με αίμα Πλήρες πεπτικό σύστημα Ανοιχτό κυκλοφορικό σύστημα (ραχιαία συσταλτή καρδιά, αρτηρίες, αιμόκοιλο) Αναπνοή μέσω: σωματικής επιφάνειας βραγχίων τραχειών βιβλιοπνευμόνων

6 ΦΥΛΟ: Αρθρόποδα Ευκοιλωματικά Πρωτοστόμια Χαρακτηριστικά ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Απέκκριση: Ισχιακοί, κεραιικοί, γναθικοί αδένες Μαλπιγγειανά σωληνάρια Νευρικό σύστημα: κοιλιακό νευρικό σκοινίμε μεταμερικά τοποθετημένα γάγγλια και ρανιαία εγκεφαλικά γάγγλια Γονοχωριστικά Συνήθως εσωτερική γονιμοποίηση Ωοτόκα, ωοζωοτόκα, ζωοτόκα Συχνά ανάπτυξη με μεταμόρφωση Παρθενογένεση σε μερικά είδη

7 ΦΥΛΟ: Αρθρόποδα Αμφίπλευρη συμμετρία Αρθρωτά πόδια στο νερό ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

8 ΦΥΛΟ: Αρθρόποδα Αμφίπλευρη συμμετρία Αρθρωτά πόδια στην ξηρά ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

9 Ο μ ο τ α ξ ί ε ς ΦΥΛΟ: Αρθρόποδα ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Υ π ό φ υ λ α Τριλοβίτες (+) Χηληκεραιωτά Καρκινοειδή Μονοσκελή Μεροστόματα (ή Μηροστόματα) Πυκνογονίδια Αραχνίδια Διπλόποδα Χειλόποδα Παουρόποδα Σύμφιλα Έντομα

10 Υπόφυλο: Χηληκεραιωτά (Chelicerata) Αραχνίδια ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Xiphosurida Μεροστόματα Eurypterida Πυκνογονίδια

11 Ομοταξία ΜΕΡΟΣΤΟΜΑ ή ΜΗΡΟΣΤΟΜΑ (Merostoma)

12 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Υφομοταξία Ευρυπτερίδια (Eurypterida)

13 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

14 Υφομοταξία Ξιφοσουρίδια (Xiphosurida) ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Limulus ΒΑ ακτές Ατλαντικού (ρηχά νερά) Carcinoscorpius Νότιες ακτές Ιαπωνίας Tachypleus Ανατολικές Ινδίες - ακτές Ν Ασίας

15 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Υφομοταξία Ξιφοσουρίδια (Xiphosurida)

16 Ομοταξία ΠΥΚΝΟΓΟΝΙΔΙΑ (Pycnogonida)

17 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Πιο άφθονα στις πολικές περιοχές

18 Ομοταξία ΑΡΑΧΝΙΔΙΑ (Arachnida)

19 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 ΤΑΞΕΙΣ ΑΡΑΧΝΙΔΙΩΝ

20 ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

21 Ελληνικός χώρος ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος Ετερογένεια (τρόπος και χρόνος διαμόρφωσης) α) Τεκτονισμός, β) Ευστατισμός, γ) Ηφαιστειακότητα 2. Πανιδικά στοιχεία από 3 κύριες περιοχές: α) Ασία, β) Ευρώπη, γ) Αφρική 3. Επίδραση του ανθρώπου (8.000 χρόνια) 4. 1/4 έκτασης (νησιά) 5. Αρχιπέλαγος με 7800 νησιά, νησίδες, βράχοι 6. 80% ορεινές εκτάσεις

22 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Χηληκεραιωτά Πηγή: Αναστάσιος Λεγάκις. «Τα χερσαία αρθρόποδα της Ελλάδας». Πανελλήνιο Συνέδριο «Η φυσική κληρονομιά μας, αξία, προστασία», Αθήνα,

23 Χηληκεραιωτά (Chelicerata) της Ελλάδας ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Έχουν καταγραφεί >1500 είδη Όλα στην ομοταξία Αραχνίδια (Arachnida) Τάξεις Είδη Αράχνες (Araneae) 856 Σκορπιοί (Scorpiones) 28 Ψευδοσκορπιοί (Pseudoscorpiones) 120 Φαλάγγια (Opiliones) ~100 Ακάρεα (υπέρταξη) (Acari) 383 Γαλεώδη (Solifugae) 12 Αμβλύπυγα (Amblypygi) 1 Προσακτριδοπόρα (Palpigradi) 3

24 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 ΤΑΞΕΙΣ ΑΡΑΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

25 ΑΡΑΧΝΕΣ (Araneae) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 49 οικογένειες 856 είδη Επιμέλεια: Ελένη Παναγιώτου Ιάσμη Στάθη

26 Κοιλιά Κεφαλοθώρακας ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

27 Υποτάξη Μεσόθηλες (Mesothelae) Ανθυπόταξη ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Οπισθόθηλες (Opisthothelae) Ορθόγναθες (Mygalomorphae) Λαβιδόγναθες (Araneomorphae)

28 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Bulba Αράχνιες θηλές Επιγύνιο

29 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

30 Συχνά το θηλυκό άτομο διαφέρει πολύ σε μέγεθος, χρώμα και σχήμα από το αρσενικό ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 αρσενικό θηλυκό

31 ΚΑΜΟΥΦΛΑΖ ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Αποφυγή εχθρών Εύκολο πλησίασμα θηράματος

32 Μυρμήγκι! Πόσες αράχνες βλέπετε; ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος ! Μυρμήγκια!

33 Η Ελλάδα ανήκει στις λιγότερο μελετημένες περιοχές της Μεσογείου ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Η καταγραφή ξεκίνησε το 19 ο αιώνα από ξένους κυρίως ερευνητές: : Brullé, Koch, Lucas, Pavesi 141 είδη (Ελλάδα) 20 είδη (Κρήτη) Simon (1884): ο δεύτερος κατάλογος ειδών: 203 είδη 20 ος αιώνας: Kulczyňski, Simon, Fage, Caporiacco Bristowe (1935): ο τρίτος κατάλογος ειδών της Ελλάδας: 373 είδη Χατζησάραντος (1940), Διδακτορική Διατριβή, Οι Αράχνες της Αττικής περιέγραψε 316 είδη

34 Παράσχη (1988), Διδακτορική Διατριβή, Μελέτη των αραχνών σε οικοσυστήματα μακίας της νότιας Ελλάδας. ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Χατζάκη (2003), Διδακτορική Διατριβή, Η Εδαφική Αραχνοπανίδα της Κρήτης (Οικογένεια Gnaphosidae): Συστηματική, Οικολογία και Βιογεωγραφία. Παναγιώτου (2008), Πτυχιακή, Τα Gnaphosidae σε πέντε οικοσυστήματα μακίας βλάστησης στην Αν. Μεσόγειο. Παναγιώτου (2012), Μεταπτυχιακή Διατριβή, Μελέτη της επίδρασης της αστικοποίησης στις βιοκοινότητες των εδαφικών αραχνών (Araneae: Gnaphosidae) στο νομό Ηρακλείου, Κρήτη.

35 Γνώση για την Ελλάδα ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Ελλάδα (Bosmans & Chatzaki, 2005) 856 είδη 49 οικογένειες ~60 αμφισβητούνται ~213 θεωρούνται ενδημικά Βουλγαρία (Deltshev, 2005) 775 είδη (55 ενδημικά) Ιταλία (Pessarini, 2001) 1180 είδη (223 ενδημικά) Νησιά Ιονίου 35 ενδημικά είδη Ηπειρωτική Ελλάδα-Εύβοια 91 ενδημικά είδη Κρήτη, Γαύδος 80 ενδημικά είδη Νησιά Αιγαίου, Κυκλάδες, Σποράδες, Δωδεκάνησα 53 ενδημικά είδη Bosmans, R. & Chatzaki, M A catalogue of spiders of Greece. A critical review of all spider species cited from Greece with their localities. Newsl. Belg. Arachnol. Soc., 20: 124pp.

36 Οι κυριότερες οικογένειες ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Οικογένεια Αριθμός ειδών Αριθμός ενδημικών ειδών Salticidae Gnaphosidae Theridiidae 69 6 Lycosidae 65 6 Dysderidae Linyphiidae Thomisidae 42 2 Bosmans, R. & Chatzaki, M A catalogue of spiders of Greece. A critical review of all spider species cited from Greece with their localities. Newsl. Belg. Arachnol. Soc., 20: 124pp.

37 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Aelurillus sp. Heliophanus sp. Salticidae Αράχνες που πηδούν Έχουν μεγάλα μάτια Philaeus chrysops

38 Gnaphosidae αράχνες του εδάφους Μέγεθος: 1 mm 15mm ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Nomisia sp. Trachyzelotes sp. Drassodes sp. Pterotricha lentiginosa

39 Theridiidae Μαύρη Χήρα ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Latrodectus tredecimguttatus

40 Lycosidae Αράχνες λύκοι ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Πως τρώει;

41 Dysderidae ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Dysdera crocata

42 Thomisidae Αράχνες καβούρια Το χρώμα τους εξαρτάται από το λουλούδι πάνω στο οποίο κάθονται ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Περπατάνε στο πλάι, σαν τα καβούρια! Thomisus onustus

43 Araneidae οι αράχνες που υφαίνουν ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Argiope lobata

44 Τρέφονται μόνο με ζωντανά θηράματα ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Αράχνη που τρώει

45 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Κάποιες «φτύνουν» δηλητήριο από απόσταση Scytodes thoracica

46 Όσο μεγάλες και αν είναι, δεν χρειάζεται να τις φοβόμαστε: οι περισσότερες δεν δαγκώνουν... ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Eusparassus walckenaeri

47 Υπάρχουν κάποια είδη που δημιουργούν πρόβλημα στον άνθρωπο, όπως: ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Οικογένειες Γένη Κατανομή Theriidae Sicariidae Hexathelidae Ctenizidae Latrodectus L. mactans L. tredecimguttatus Loxosceles L. reclusa L. rufescens ΗΠΑ Ελλάδα ΗΠΑ Ελλάδα Atrax A. robutus Αυστραλία Ν. Αμερική

48 Latrodectus tredecimguttatus Μαύρη Χήρα α-λατροτοξίνη (νευροτοξίνη) ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Πόνος αρχίζει μετά τα πρώτα 30 λεπτά, στην αρχή τοπικά και μετά επεκτεινόμενα σε όλο το σώμα. Σε μία με τρεις εβδομάδες από τη μέρα του τσιμπήματος, ο ασθενής είναι πλέον εντελώς καλά. Η πρόκληση του θανάτου είναι σπάνια περίπτωση (περίπου 1% των περιπτώσεων ή και λιγότερο)

49 Latrodectus tredecimguttatus Μαύρη Χήρα ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Μαύρη Χήρα Steatoda paykulliana https://www.youtube.com/watch?v=vckqimfvj9m

50 Sicariidae Loxosceles rufescens Αράχνη βιολί ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 https://www.youtube.com/watch?v=kmk3d_hbmmg Αιμολυτικά ένζυμα

51 ΣΚΟΡΠΙΟΙ (Scorpiones) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 3 οικογένειες 28 είδη

52 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

53 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Προτιμούν τις ζεστές περιοχές (Max: 23 o -38 o )

54 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Φωσφορίζουν στο υπεριώδες φως

55 Ζευγάρωμα: «πακεταρισμένο σεξ» ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Ζευγάρωμα Centruroides margaritatus https://www.youtube.com/watch?v=ux-jk1h2adm Ζευγάρωμα Iurus dufoureius https://www.youtube.com/watch?v=u28djrtkmyi

56 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος

57 Γεννούν μικρά, και όχι αυγά Μόλις γεννηθούν τα μικρά, ανεβαίνουν στην πλάτη της μαμάς τους και μένουν εκεί για κάποιο διάστημα ανάλογα με το είδος ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Ζευγάρωμα Pandinus imperator https://www.youtube.com/watch?v=kdvvo SP8QtY M. gibbosus with babies.mp4

58 Όλοι οι σκορπιοί έχουν δηλητήριο στο κεντρί τους ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Κέντρισμα από Pandinus imperator σε αργή κίνηση Από: https://www.youtube.com/watch?v=7c22fshhe-q Scorpion sting.wmv

59 Γενικός κανόνας Υπάρχουν και εξαιρέσεις ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Παχιές δαγκάνες λεπτή «ουρά» αδύναμο δηλητήριο Λεπτές δαγκάνες χοντρή «ουρά» ισχυρό δηλητήριο

60 Αφθονία ειδών σκορπιών ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Παγκόσμια 13 οικογένειες 241 γένη 1638 είδη Στην Ευρώπη Ελλάδα 28 Ιταλία 7 Γαλλία 6 Αλβανία, Ισπανία, Σλοβανία από 5 Κροατία 5 Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία από 4 Γιουγκοσλαβία 3 Αυστρία, Ελβατία, Ουγγαρία 2 Μεγάλη Βρετανία, Τσεχία 1 Πηγή: Fet, Victor, Sissom, W. David, Lowe, Graeme & Braunwalder, Matt E. Cataloge of the Scorpions of the World ( ). The New York Entomological Society (2000).

61 Euscorpiidae Euscorpius spp. Iuridae Buthidae Mesobuthus gibbosus Neocalchas gruberi ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Protoiurus Iurus

62 Οικογένεια Buthidae Mesobuthus gibbosus

63 Οικογένεια Iuridae Neocalchas gruberi Protoiurus spp. Protoiurus Protoiurus kraepelini Protoiurus stathiae Protoiurus rhodiensis Iurus dekanum Iurus Iurus dufoureius Iurus kinzelbachi (Σάμος)

64 Οικογένεια Euscorpiidae Euscorpius spp. Πηγή: Parmakelis, A., P. Kotsakiozi, I. Stathi, S. Poulikarakou & V. Fet, Hidden Euscorpius diversity revealed in Greece with the use of multilocus species-delimitation approaches. Biological Journal of the Linnean Society, doi: /bij.12170

65 Συνολικά υπάρχουν 41 είδη στο γένος Euscorpius Στην Ελλάδα υπάρχουν τα 20!!! 1. Euscorpius avcii Tropea, Yagmur, Koç, Yesilyurt et Rossi, Euscorpius birulai Fet, Soleglad, Parmakelis, Kotsakiozi & Stathi, Euscorpius candiota Birula, Euscorpius carpathicus aegaeus Di Caporiacco L (1950) 5. Euscorpius corcyraeus Tropea etrossi, Euscorpius erymanthius Tropea, Fet, Parmakelis, Kotsakiozi et Stathi, Euscorpius hadzii Di Caporiacco, Euscorpius italicus (Herbst, 1800) 9. Euscorpius kinzelbachi Tropea, Fet, Parmakelis, Kotsakiozi & Stathi, Euscorpius koschewnikowi Birula, Euscorpius kritscheri Fet, Soleglad, Parmakelis, Kotsakiozi et Stathi, Euscorpius mylonasi Fet, Soleglad, Parmakelis, Kotsakiozi & Stathi, Euscorpius naupliensis (C.L. Koch, 1837) 14.Euscorpius ossae Di Caporiacco, Euscorpius scaber Birula, Euscorpius sicanus (C.L. Koch, 1837) 17.Euscorpius solegladi Fet, Graham, Webber & Blagoev, Euscorpius stahlavskyi Tropea, Fet, Parmakelis, Kotsakiozi & Stathi, Euscorpius vignai Tropea, Fet, Parmakelis, Kotsakiozi & Stathi, Euscorpius yagmuri Kovařík, Fet et Soleglad, 2014

66 Euscorpius carpathicus aegaeus Euscorpius vignai Euscorpius kritscheri Euscorpius scaber Euscorpius birulai Euscorpius mylonasi Euscorpius avcii Euscorpius koschewnikowi Euscorpius kinzelbachi

67 Euscorpius italicus Euscorpius naupliensis Euscorpius sicanus Euscorpius hadzii (Ανατολικά) Euscorpius solegladi (Δυτικά) Euscorpius candiota Euscorpius erymanthius Euscorpius corcyraeus Euscorpius ossae Euscorpius scaber Euscorpius stahlavskyi

68 Euscorpius italicus (Herbst, 1800) Euscorpius naupliensis (C.L. Koch, 1837) Euscorpius spp.

69 ΦΑΛΑΓΓΙΑ (Opiliones) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 8-10 οικογένειες >100 είδη

70 Στην Ευρώπη: 310 είδη Στην Ελλάδα: >100 είδη ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Opiliones Wiki Στη Βρετανία, τα φαλάγγια (Opiliones) είναι γνωστά ως «αράχνες βοσκοί» από το Opilio στα λατινικά σημαίνει «βοσκός»

71 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

72 Υποτάξη Αρ. ειδών Κατανομή Χαρακτηριστικά Βιότοπος Cyphophthalmi 100 tropical and subtropical areas of America and Africa mountainous forests in the south of Europe Eupnoi 1800 Eurasia and North America Small, resembling acarines in appearance and showing archaic characters long-legged epigeic high motility and feed on small arthropods, as well as on plant and animal remains forest soil, litter, and caves forests, gardens, fields, and agrocenoses Dyspnoi 320 Trogulidae Ischiropsalidae Holarctic fauna feed on small terrestrial shell-bearing gastropods short-legged and sluggish (Trogulidae) with powerful chelicerae (Ischiropsalidae) in the litter and the upper soil layers Laniatores >4000 Τropical large, versicolored with powerful prehensile pedipalps, robust but relatively short legs, and often with different outgrowths on the body

73 Τα περισσότερα είδη είναι παμφάγα ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Χρησιμοποιούν το δεύτερο ζεύγος ποδιών τους σαν κεραίες για να αντιλαμβάνονται το περιβάλλον Δεν είναι δηλητηριώδη

74 Trogulus sp. ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Lacinius sp. Κρήτη Paranemastoma thessalum Anelasmocephalus sp.

75 ΑΚΑΡΕΑ (Acari) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 383 είδη

76 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

77 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

78 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

79 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Tetranychus urticae Ενήλικα, αυγά και εκδύματα

80 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Έχουν περιγραφεί περίπου 54,000 είδη Από τις πιο διαφοροποιημένες και επιτυχημένες ομάδες των Ασπονδύλων Τα περισσότερα είναι μικροσκοπικά, οπότε περνούν «απαρατήρητα» Ζουν ελεύθερα ή ως παράσιτα σε φυτά και ζώα Ζουν παντού: στο χώμα στη στρωμνή αποσυνθέτοντας οργανική ύλη στο γλυκό νερό στα θάλασσα στα φυτά πάνω και μέσα σε ζώα

81 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Βλαβερά για τον άνθρωπο Στις καλλιέργειες Πρόκληση αλλεργικών αντιδράσεων Παράσιτα ζώων Μετάδοση ασθενειών Της τραχείας των πτηνών Της σκόνης Τετράνυχος Παράσιτο στον άνθρωπο

82 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ERIOPHYIDAE ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Aculops lycopersici

83 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Ωφέλιμα για τον άνθρωπο Τα σαρκοφάγα ακάρεα χρησιμοποιούνται στη βιολογική καταπολέμηση, κυρίως άλλων φυτοπαρασιτικών ακάρεων Amblyseius cucumeris Amblyseius californicus Phytoseiulus persimilis Amblyseius degenerans Hypoaspis sp. Phytoseiulus persimilis

84 ΨΕΥΔΟΣΚΟΡΠΙΟΙ (Pseudoscorpiones) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 13 οικογένειες 120 είδη

85 Χαρακτηριστικά ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 χερσαίοι θηρευτές μέγεθος από 1 mm έως 10 mm πρώτα ευρήματα χρονολογούνται στο Δεβόνιο ως επί το πλείστον, συναντώνται στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές

86 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

87 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

88 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος ζεύγος χηληκεραιών: αγωγός μεταξιού

89 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος ζεύγος ποδοπροσαρκτρίδων αισθητήρια όργανα σταθερό κινητό τμήμα αγωγός δηλητηρίου

90 Αναπαραγωγή ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Έμμεση μεταφορά σπέρματος μέσω σπερματοφόρων Χορός ζευγαρώματος Ανεξάρτητη δράση θηλυκού αρσενικού Τα δύο ζώα συναντώνται ή όχι Αδένες μεταξιού δρουν ως οδηγοί https://www.youtube.com/watch?v=2tmdmiwgfkc

91 Τροφικές προτιμήσεις ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Θεωρούνται ωφέλιμα αραχνίδια για τον άνθρωπο αφού τρέφονται με: Παρασιτικές προνύμφες ρούχων και υφασμάτων Σκαθάρια που παρασιτούν σε χαλιά Παρασιτικά ψωκόπτερα Μύγες, τερμίτες, μυρμήγκια

92 Οικολογικά στοιχεία ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Παρουσιάζουν ευρύτατη εξάπλωση (εύκρατες, ερημικές, μεσογειακές) Ωστόσο, μεγαλύτερη αφθονία ειδών συναντάται στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές Το είδος Chelifer cancroides είναι το πιο κοινό ανθρωπόφιλο είδος

93 Οικότοποι ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Στρωμνή φύλλων Chthoniidae, Neobisiidae & Chernetidae Φλοιός δένδρων Chernetidae & Cheliferidae Ρωγμές σε πέτρες ή σπηλιές ειδικές μορφολογικές προσαρμογές Ζώνες παλίρροιας Neobisium maritimum Φωλιές πουλιών και μικρών θηλαστικών

94 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Phoresy Χαρακτηριστικά (Φορετική) Όταν ένα ζώο προσκολλάται σε ένα άλλο αποκλειστικά για μεταφορά (χωρίς να είναι παράσιτο). Αυτό συμβαίνει κυρίως στα αρθρόποδα: Ακάρεα πάνω σε έντομα (σκαθάρια, μύγες, μέλισσες) Ψευδοσκορπιοί πάνω σε θηλαστικά ή έντομα Διπλόποδα σε πουλιά Η φορετική μπορεί να είναι είτε υποχρεωτική είτε να προκαλείται από τις περιβαλλοντικές συνθήκες

95 Στον κόσμο... ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος οικογένειες 439 γένη 3385 είδη Χώρα Είδη U.S.A 423 Italy 226 Spain 192 India 162 Mexico 161 South Africa 134 Kenya 133 France 125 Greece 124

96 Στην Ελλάδα ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Atemnidae Cheiridiidae Cheliferidae Chernetidae Chthoniidae (35) Garypidae Garypinidae Geogarypidae Larcidae Neobisiidae (42) Olpiidae Syarinidae Withiidae Μεγάλα ποσοστά ενδημισμού Κοσμοπολίτικα είδη: Chelifer cancroides Cheiridium museorum Chelifer cancroides Cheiridium museorum

97 Είδη ανά περιοχή ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 ΕΛΛΑΔΑ 121 Ιόνια Νησιά 25 Πελοπόννησος 10 Αιγαίο 10 Κρήτη 25 ΕΝΔΗΜΙΣΜΟΙ ΕΛΛΑΔΑ 40% ΚΡΗΤΗ 60%

98 ΓΑΛΕΩΔΗ (Solifugae) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 4 οικογένειες 12 είδη

99 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

100 Χαρακτηριστικά ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Είναι κυρίως νυχτόβια, όπως δείχνει και το όνομά τους: στα λατινικά fugae σημαίνει αποφυγή και soli αναφέρεται στον ήλιο Παρότι μοιάζουν περισσότερο με τις αράχνες ο στενότερος συγγενής τους είναι οι ψευδοσκορπιοί Διαθέτουν πανίσχυρες χηληκεραίες διαφοροποιημένες σε δυνατές δαγκάνες με δόντια Τρίβοντας τις χηληκεραίες παράγουν δυνατό θόρυβο Πως τρώει;

101 Χαρακτηριστικά ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Οι ποδοπροσακτρίδες έχουν αισθητήριο ρόλο και μοιάζουν με κεραίες Το μέγεθός τους φτάνει τα 10cm, ενώ οι ποδοπροσακτρίδες τους ξεπερνούν και τα 12cm Η ταχύτητά τους φτάνει τα 16km/h Είναι σαρκοφάγα αλλά και παμφάγα Δεν διαθέτουν δηλητήριο αλλά μπορούν να σκίσουν πολύ εύκολα ανθρώπινο δέρμα

102 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Εξάπλωση Ζουν σε θερμές και ξηρές περιοχές Απουσιάζουν από την Αυστραλία

103 Galeodidae - Εξάπλωση ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Galeodes graecus

104 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Στον κόσμο 12 οικογένειες 140 γένη είδη Στην Ελλάδα 4 οικογένειες 8 γένη 12 είδη The Arachnid Order Solifugae Daesiidae Gluviopsilla discolor (Kraepelin, 1899) (Ρόδος) Biton (Biton) ehrenbergi Karsch, 1880 Gluviolla rhodiensis Caporiacco, 1948 (Ρόδος) Gluviopsis rufescens (Pocock, 1897) Gluviopsis rufescens rufescens (Pocock, 1897) Galeodidae Galeodes graecus C.L. Koch, 1842 Galeodes hellenicus Roewer, 1934 (Ελλάδα) Galeodes rhodicola Roewer, 1941 (Ρόδος) Galeodes ruptor Roewer, 1934 Karschiidae Barrussus furcichelis Roewer, 1928 (Ελλάδας) Eusimonia nigrescens Kraepelin, 1899 Solpugidae Solpuga scenica Lichtenstein, 1797 Solpuga tarda Lichtenstein, 1797

105 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015

106 ΑΜΒΛΥΠΥΓΑ (Amblypygi) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 οικογένεια 1 είδος

107 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Στον κόσμο 5 οικογένειες 17 γένη 155 είδη Στην Ελλάδα 1 οικογένεια 1 γένος 1 είδος Έχουν: Έντονα πεπλατυσμένο σώμα Ισχυρές ποδοπροσακτρίδες για τη σύλληψη της λείας Μακρυά και λεπτά πόδια στο πρώτο ζεύγος ποδιών, που λειτουργούν ως αισθητήρια και μοιάζουν με μαστίγιο (whip spiders)

108 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Charinus ioanniticus Ρόδος

109 ΠΡΟΣΑΚΤΡΙΔΟΠΟΡΑ (Palpigradi) ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 οικογένεια 3 είδη

110 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Μέγεθος: όχι περισσότερο από 3 mm Τα Palpigradi έχουν: Άχρωμο και διαφανές εξωσκελετό Ένα μαστίγιο με ξεκάθαρη μεταμέρεια Θεωρούνται τα πιο πρωτόγονα αραχνίδια https://www.youtube.com/watch?v=z3gbn_gwrnm Στον κόσμο 2 οικογένειες 7 γένη 82 είδη Στην Ελλάδα 1 οικογένεια 1 γένος 3 είδη Eukoenenia spelaea in its cave habitat

111 Eukoeneniidae 1. Eukoenenia juberthiei Condé, 1974 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Eukoenenia juberthiei cytheriaca Condé, 1979 Type Locality: Σπήλαιο του Πανός, Κερατέα, Αττική Eukoenenia juberthiei hellenica Condé, 1979 Type Locality: Σπήλαιο Αγίας Σοφίας Μυλοποτάμου, Κύθηρα 2. Eukoenenia naxos Condé, 1990 Type Locality: Σπήλαιο Αγίου Ιωάννη, Ν. Ηρακλειά, Κυκλάδες 3. Eukoenenia mirabilis (Grassi and Calandruccio, 1885) Ελλάδα

112 ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ Φεβρουάριος 2015 Ευχαριστώ

Αρθρόποδα (Arthropoda) Χηληκεραιωτά (Chelicerata) Δρ Ιάσμη Στάθη. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ: Τα ζώα στο φακό του στερεοσκοπίου

Αρθρόποδα (Arthropoda) Χηληκεραιωτά (Chelicerata) Δρ Ιάσμη Στάθη. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ: Τα ζώα στο φακό του στερεοσκοπίου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ: Τα ζώα στο φακό του στερεοσκοπίου Αρθρόποδα (Arthropoda) Χηληκεραιωτά (Chelicerata) Δρ Ιάσμη Στάθη Ηράκλειο, Μάρτιος 2015 Σπονδυλωτά Ασπόνδυλα ζώα ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ: ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πανίδα της Ελλάδας ΜΥΡΙΑΠΟΔΑ ΑΡΑΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΗΜΑΙΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ

Πανίδα της Ελλάδας ΜΥΡΙΑΠΟΔΑ ΑΡΑΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΗΜΑΙΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Πανίδα της Ελλάδας ΜΥΡΙΑΠΟΔΑ ΑΡΑΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΗΜΑΙΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ελληνικός χώρος 1. Ετερογένεια (τρόπος και χρόνος διαμόρφωσης) α) Τεκτονισμός, β) Ευστατισμός, γ) Ηφαιστειακότητα 2. Πανιδικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης. Μορφολογία και Ανατομία Δεκάποδου Καρκινοειδούς

Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης. Μορφολογία και Ανατομία Δεκάποδου Καρκινοειδούς Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Μορφολογία και Ανατομία Δεκάποδου Καρκινοειδούς Iάσμη Στάθη Δέσποινα Δοκιανάκη Ηράκλειο, Σπονδυλωτά Ασπόνδυλα Καρκινοειδή ΦΥΛΟ: Αρθρόποδα Χαρακτηριστικά Μεταμέρεια

Διαβάστε περισσότερα

Αραχνίδια (Arachnida) της Ελλάδας

Αραχνίδια (Arachnida) της Ελλάδας Αραχνίδια (Arachnida) της Ελλάδας Δρ Iάσμη Στάθη (Ε.ΔΙ.Π.) Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Πανεπιστήμιο Κρήτης Ηράκλειο, Οκτώβριος 2015 Σπονδυλωτά Ασπόνδυλα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα Επιμέλεια: Σίνος Γκιώκας Πάτρα 2015 ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ & ΜΥΡΙΑΠΟΔΑ ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΑΡΑΧΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 ΑΡΘΡΟΠΟ Α. 2.1 Εξέλιξη - Μεταµέρεια

Κεφάλαιο 2 ΑΡΘΡΟΠΟ Α. 2.1 Εξέλιξη - Μεταµέρεια Κεφάλαιο 2 ΑΡΘΡΟΠΟ Α Τα Έντοµα (λατινικά Insecta) και τα Ακάρεα (Acarina) κατατάσσονται στο φύλο του Ζωικού Βασίλειου Αρθρόποδα (Phylum Arthropoda). Το όνοµα του Φύλου προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ. Εργαστηριακή άσκηση. Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων

ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ. Εργαστηριακή άσκηση. Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ Εργαστηριακή άσκηση Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων Πάτρα 2015 Συστήνοντας τα Αρθρόποδα Ποια είναι τα Αρθρόποδα; Τι είναι ένα Αρθρόποδο; Βασικές ερωτήσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΧΕΡΣΑΙΑ ΑΡΘΡΟΠΟ Α ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών

ΤΑ ΧΕΡΣΑΙΑ ΑΡΘΡΟΠΟ Α ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών ΤΑ ΧΕΡΣΑΙΑ ΑΡΘΡΟΠΟ Α ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών Πανελλήνιο Συνέδριο «Η φυσική κληρονομιά μας, αξία, προστασία», Αθήνα, 6-8.2.2009 Ποια είναι η ελληνική πανίδα;

Διαβάστε περισσότερα

Από τους Σπόγγους στα σχιζοκοιλωματικά Πρωτοστόμια

Από τους Σπόγγους στα σχιζοκοιλωματικά Πρωτοστόμια Από τους Σπόγγους στα σχιζοκοιλωματικά Πρωτοστόμια Προέλευση Μεταζώων Την εμφάνιση του ευκαρυωτικού κυττάρου ακολούθησε μια διαφοροποίηση σε πολλές διακριτές γενεαλογικές γραμμές μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 1: Εισαγωγή Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ: ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ

ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ: ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ: ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα Αρθρόποδα αποτελούν τους πολυπληθέστερους οργανισμούς πάνω στη Γη (περίπου το 55-60% όλων των ειδών φυτών και ζώων) Είναι γνωστά περίπου 1.000.000 είδη Το σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Από τους Σπόγγους στα σχιζοκοιλωματικά Πρωτοστόμια

Από τους Σπόγγους στα σχιζοκοιλωματικά Πρωτοστόμια Από τους Σπόγγους στα σχιζοκοιλωματικά Πρωτοστόμια Προέλευση Μεταζώων Την εμφάνιση του ευκαρυωτικού κυττάρου ακολούθησε μια διαφοροποίηση σε πολλές διακριτές γενεαλογικές γραμμές μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ = 34 ΦΥΛΑ

ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ = 34 ΦΥΛΑ ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ = 34 ΦΥΛΑ Πολυκύτταροι, ευκαρυωτικοί οργανισμοί, με υψηλό βαθμό κυτταρικής εξειδίκευσης. Τα κύτταρα οργανώνονται σε ιστούς και στη συνέχεια σε όργανα. Είναι ετερότροφοι οργανισμοί.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ: ΝΗΜΑΤΩΔΕΙΣ

ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ: ΝΗΜΑΤΩΔΕΙΣ ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ: ΝΗΜΑΤΩΔΕΙΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Σώμα νηματοειδούς μορφής, καλύπτεται εξωτερικά από παχύ, υαλώδες και ελαστικό στρώμα (εφυμενίδα): είναι διαπερατή στο νερό αλλά αδιαπέραστη σε πολλές ουσίες προστατεύει

Διαβάστε περισσότερα

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο 2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο Απολιθώματα πολλά και σε όλο το γεωλογικό χρόνο Οικοσυστήματα Μέγεθος Διάρκεια ζωής Θηρευτές χρήσεις από τον άνθρωπο κόσμηματα τέχνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ I. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΛΑΚΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΣΟΥΠΙΑΣ Sepia officinalis. Διδάσκων: Σ. Νταϊλιάνης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ I. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΛΑΚΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΣΟΥΠΙΑΣ Sepia officinalis. Διδάσκων: Σ. Νταϊλιάνης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ I ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΛΑΚΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΣΟΥΠΙΑΣ Sepia officinalis Διδάσκων: Σ. Νταϊλιάνης Βασίλειο: Animalia Υπερσυνομοταξία/Υπερφύλο: Λοφοτροχόζωα Συνομοταξία/Φύλο: Μαλάκια

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενα Ζώα της Κύπρου!

Προστατευόμενα Ζώα της Κύπρου! Προστατευόμενα Ζώα της Κύπρου! Ψάξαμε και βρήκαμε. Ομαδικές εργασίες στα πλαίσια της ενότητας «Οι ακροβάτες της θάλασσας». Οι μαθητές έφτιαξαν δελτία ταυτότητας για κάθε προστατευόμενο ζώο. Έψαξαν και

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

XI. Το Βασίλειο των Ζώων. Μέρος 2 ο

XI. Το Βασίλειο των Ζώων. Μέρος 2 ο XI. Το Βασίλειο των Ζώων Μέρος 2 ο ΕΥΚΟΙΛΩΜΑΤΙΚΑ πρωτοστόμια Δακτυλιοσκώληκες Μαλάκια Αρθρόποδα Ονυχοφόρα δευτεροστόμια Χαιτόγναθα Εχινόδερμα Ημιχορδωτά Χορδωτά Φύλο ΜΑΛΑΚΙΑ = Μαλακό σώμα Ευκοιλωματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ)

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1. Ιστοσελίδες 2. Βιβλιογραφία 3. Εκθέματα στο ΜΦΙΚ 4. Φωτογραφίες 5. Videos Δρ

Διαβάστε περισσότερα

Σκορπιός Χειλόποδο Διπλόποδο Ορθόπτερο Ημίπτερο Υμενόπτερο Κολεόπτερο. Φυλογενετικό δέντρο

Σκορπιός Χειλόποδο Διπλόποδο Ορθόπτερο Ημίπτερο Υμενόπτερο Κολεόπτερο. Φυλογενετικό δέντρο Σχολές Συστηματικής Σκορπιός Χειλόποδο Διπλόποδο Ορθόπτερο Ημίπτερο Υμενόπτερο Κολεόπτερο Φυλογενετικό δέντρο Σκορπιός Χειλόποδο Διπλόποδο Ορθόπτερο Ημίπτερο Υμενόπτερο Κολεόπτερο 14 12 11 7 Φαινόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανελλήνιο Συνέδριο Ένωσης Ελλήνων Οικολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1:30 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ο. Έντομα (Μορφολογία Κατηγορίες)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ο. Έντομα (Μορφολογία Κατηγορίες) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ο Έντομα (Μορφολογία Κατηγορίες) Δασική Εντομολογία Αντικείμενο: Μελέτη των εντόμων που βλάπτουν τα δασικά δέντρα και το ξύλο σε χρήση. Στη δασική πράξη: α. Εντοπισμός προσβολής επιδημικής

Διαβάστε περισσότερα

Υποφύλο: Trilobitomorpha. Υποφύλο: Crustacea. Υποφύλο: Chelicerata. Υποφύλο: Uniramia

Υποφύλο: Trilobitomorpha. Υποφύλο: Crustacea. Υποφύλο: Chelicerata. Υποφύλο: Uniramia Φύλο: Arthropoda Υποφύλο: Trilobitomorpha Υποφύλο: Crustacea Υποφύλο: Chelicerata Υποφύλο: Uniramia Εξέλιξη Αρθροπόδων Adapted from Animal Evolution: Interrelationships of the Living Phyla C. Nielsen.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρκλαση Τετράποδα (Tetrapoda) Αμφίβια Ερπετά Πτηνά Θηλαστικά

Υπέρκλαση Τετράποδα (Tetrapoda) Αμφίβια Ερπετά Πτηνά Θηλαστικά Υπέρκλαση Τετράποδα (Tetrapoda) Αμφίβια Ερπετά Πτηνά Θηλαστικά Είναι σπονδυλωτά που φέρουν σωματικά εξαρτήματα χειριδία (και όχι πτερύγια, όπως τα ψάρια) Μερικά έχουν χάσει ένα ή δυο ζεύγη εξαρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Chromis chromis (Linnaeus, 1758)

Chromis chromis (Linnaeus, 1758) 6. Παράρτημα Είδη που καταγράφηκαν σε μεγαλύτερη αφθονία ανά τροφική ομάδα και μη ενδημικά είδη. Chromis chromis (Linnaeus, 1758) Κοινά ονόματα: Καλογρίτσα, Καλογριά, Παπαδιά, Καστανάκι Εύρος βάθους: 2

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ζωολογία (ΒΙΟΛ-101): Εργαστηριακή άσκηση: Μορφολογία και Ανατομία δεκάποδου καρκινοειδούς

Εισαγωγή στη Ζωολογία (ΒΙΟΛ-101): Εργαστηριακή άσκηση: Μορφολογία και Ανατομία δεκάποδου καρκινοειδούς Ονοματεπώνυμο:... Α.Μ.:... Ημερομηνία:... Ώρα:... Τι θα κάνετε στην εργαστηριακή άσκηση; Α Εξωτερική μορφολογία 1. Παρατηρείστε τις δύο διαφορετικές σωματικές περιοχές, τους σωμίτες με τα εξαρτήματά τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. Ζωολογία Ι. -Ανατοµ ή σε χερσαίο γαστερόποδο-

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. Ζωολογία Ι. -Ανατοµ ή σε χερσαίο γαστερόποδο- ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Ζωολογία Ι -Ανατοµ ή σε χερσαίο γαστερόποδο- Υπεύθυνος µαθήµατος: Καθ. Μυλωνάς Μωυσής Επιµέλεια σηµειώσεων: Παρµακέλης Άρης ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ.:... / 40 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: dd/mm/yyyy ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ (ΒΙΟΛΟΓΙΑ) ΧΡΟΝΟΣ: 1 h 30 min

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Πίνακας 1:Πλήθος αποκρινόμενων ανά περιφέρεια - Σεπτέμβριος 2013 Περιφέρεια Αποκρινόμενοι Παρατηρήσεις - Θράκη >100 - Κεντρική >100 -

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ενότητα 1: Εισαγωγή Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου Τμήμα: Τεχνολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2011 2012 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΦΩΚΙΑ ΜΟΝΑΧΟΥΣ - ΜΟΝΑΧΟΥΣ Κοινό όνομα: Μεσογειακή φώκια Μήκος: 2 3 μέτρα Βάρος: 300

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας Κονγκό. Crimean Congo Hemorrhagic Fever (CCFV)

Αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας Κονγκό. Crimean Congo Hemorrhagic Fever (CCFV) Αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας Κονγκό Crimean Congo Hemorrhagic Fever (CCFV) Αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας Κονγκό Λοιμώδης μεταδοτική νόσος των ζώων Οφείλεται σε ιό RNA του γένους Nairovirus της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

ζωικοί εχθροί ανθοκηπευτικών

ζωικοί εχθροί ανθοκηπευτικών ζωικοί εχθροί ανθοκηπευτικών τετράνυχοι Tetranychus urticae (κοινός τετράνυχος) Panonychys citri (κόκκινος τετράνυχος) οικ.: Tetranychidae κοινός τετράνυχος μορφολογία ακμαίο σχήμα ωοειδές μέγεθος 0,5

Διαβάστε περισσότερα

Φως =Hλιακή ενέργεια. Επίδραση στους οργανισμούς ανάλογα με: διάρκεια, ένταση, μήκος κύματος, αναλογία φως/σκοτάδι

Φως =Hλιακή ενέργεια. Επίδραση στους οργανισμούς ανάλογα με: διάρκεια, ένταση, μήκος κύματος, αναλογία φως/σκοτάδι Φως Φως =Hλιακή ενέργεια Επίδραση στους οργανισμούς ανάλογα με: διάρκεια, ένταση, μήκος κύματος, αναλογία φως/σκοτάδι εκτός Γης ηλιακή ακτινοβολία Το μεγαλύτερο τμήμα ανακλάται, απορροφάται από τα σύννεφα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΟΝΤΑΡΙ. Η οικογένεια των λιονταριών. Λιοντάρια

ΛΙΟΝΤΑΡΙ. Η οικογένεια των λιονταριών. Λιοντάρια Μέγεθος Βάρος Τροφή Περιοχή Λιοντάρια ως 1,90 µέτρα µήκος ως 1,10 µέτρα ύψος µέχρι 250 κιλά τρώνε ζώα µεγάλα, όπως καµηλοπαρδάλεις, αντιλόπες, ζέβρες Αφρική και Ινδία ΛΙΟΝΤΑΡΙ Τα λιοντάρια είναι τα µεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι του Μαθήματος

Στόχοι του Μαθήματος Γενική Εντομολογία Νικόλαος Παπαδόπουλος Καθηγητής, Εργαστήριο Εντομολογίας & Γεωργικής Ζωολογίας, Σχολή Γεωπονικών Επιστημών, Τμήμα Φυτικής Παραγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τηλ.: 24210 93285 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία και μορφολογία πτηνού

Ανατομία και μορφολογία πτηνού Ανατομία και μορφολογία πτηνού Τα πτηνά είναι ομοιόθερμα σπονδυλωτά που φυλογενετικά σχετίζονται με τους Δεινοσαύρους Τα αρτίγονα πουλιά (Νεόρνιθες) διαιρούνται σε δύο ομάδες: (1) Παλαιόγναθα (κίβι, έμου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΑ ΕΙ Η ΖΩΩΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ;

ΠΟΣΑ ΕΙ Η ΖΩΩΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ; ΠΟΣΑ ΕΙ Η ΖΩΩΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ; Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανελλήνιο Συνέδριο Ένωσης Ελλήνων Οικολόγων & Ελληνικής Ζωολογικής Εταιρείας, Μυτιλήνη, 18-21.11.2004 Μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Ηεξάπλωσητου«Λαγοκέφαλου» (Lagocephalus sceleratus) στις Ελληνικές θάλασσες. Π. Περιστεράκη, ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ.

Ηεξάπλωσητου«Λαγοκέφαλου» (Lagocephalus sceleratus) στις Ελληνικές θάλασσες. Π. Περιστεράκη, ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ. Ηεξάπλωσητου«Λαγοκέφαλου» (Lagocephalus sceleratus) στις Ελληνικές θάλασσες Π. Περιστεράκη, ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ. Πολλά είδη ψαριών έχουν εισβάλλει στην Μεσόγειο από το κανάλι του Σουέζ αλλά και το Γιβραλτάρ και έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΤΑΥΡΟΥ. ΓΡΑΠΤΕΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ (Δειγματικό εξεταστικό δοκίμιο) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ : ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ :

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΤΑΥΡΟΥ. ΓΡΑΠΤΕΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ (Δειγματικό εξεταστικό δοκίμιο) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ : ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ : ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΡΑΠΤΕΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ (Δειγματικό εξεταστικό δοκίμιο) ΜΑΘΗΜΑ : ΦΥΣΙΚΑ (ΒΙΟΛΟΓΙΑ) ΤΑΞΗ : Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 1.30 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΒΑΘΜΟΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΩΣ :... ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ :... ΥΠ.

Διαβάστε περισσότερα

Καρκινοειδή. Τα υδρόβια Γναθωτά. Γ. Κουμουνδούρος ΒΙΟΛ-260 Βιοποικιλότητα - Ζώα

Καρκινοειδή. Τα υδρόβια Γναθωτά. Γ. Κουμουνδούρος ΒΙΟΛ-260 Βιοποικιλότητα - Ζώα Καρκινοειδή Τα υδρόβια Γναθωτά Εικόνες: από Ολοκληρωμένες Αρχές Ζωολογίας, Hickman et al. 2002 (εκτός και αν δίνεται άλλη πηγή) Γ. Κουμουνδούρος ΒΙΟΛ-260 Βιοποικιλότητα - Ζώα Μονοκύτταρος Πρόγονος Η οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

Department of Biological Sciences, Texas Tech University, MS 43131, Lubbock,Texas 79409-3131. 3

Department of Biological Sciences, Texas Tech University, MS 43131, Lubbock,Texas 79409-3131. 3 1 Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ηράκλειο Κρήτης. 2 Department of Biological Sciences, Texas Tech University, MS 43131, Lubbock,Texas 79409-3131. 3 Department of Biology, Faculty of Science, Dokuz

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 ΑΚΑΡΕΑ. 10.1 Γενικά χαρακτηριστικά. 10.2 Στοµατικά µόρια

Κεφάλαιο 10 ΑΚΑΡΕΑ. 10.1 Γενικά χαρακτηριστικά. 10.2 Στοµατικά µόρια Κεφάλαιο 10 ΑΚΑΡΕΑ Η Εντοµολογία µε τη στενή έννοια του όρου ασχολείται µόνο µε Έντοµα αλλά στην πράξη ο εντοµολόγος συνήθως θεωρείται ότι είναι γνώστης θεµάτων που σχετίζονται µε ζηµιές στα καλλιεργούµενα

Διαβάστε περισσότερα

Ζωολογία Ι. Εργαστηριακή Άσκηση : ΠΡΟΑΡΘΡΟΠΟΔΑ, ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ, ΜΥΡΙΑΠΟΔΑ. Ενότητα 16η: Τριλοβίτες, Χηληκεραιωτά και Μυριάποδα

Ζωολογία Ι. Εργαστηριακή Άσκηση : ΠΡΟΑΡΘΡΟΠΟΔΑ, ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ, ΜΥΡΙΑΠΟΔΑ. Ενότητα 16η: Τριλοβίτες, Χηληκεραιωτά και Μυριάποδα Ζωολογία Ι Εργαστηριακή Άσκηση : ΠΡΟΑΡΘΡΟΠΟΔΑ, ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ, ΜΥΡΙΑΠΟΔΑ Ενότητα 16η: Τριλοβίτες, Χηληκεραιωτά και Μυριάποδα Συγγραφέας: Α. Λεγάκις Διδάσκων: Α. Λεγάκις Τμήμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ, Τομέας Ζωολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ Α. Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστηµίου Αθηνών Η παρακολούθηση των ειδών της πανίδας µιας προστατευόµενης περιοχής είναι µια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία γιατί ο αριθµός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΖΩΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ. Το πρώτο σύστημα κατάταξης των ζώων κατά τον Αριστοτέλη

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΖΩΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ. Το πρώτο σύστημα κατάταξης των ζώων κατά τον Αριστοτέλη ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΖΩΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Το πρώτο σύστημα κατάταξης των ζώων κατά τον Αριστοτέλη Επόμενα συστήματα κατάταξης John Ray (1627-1705): Νέο σύστημα κατάταξης και εισαγωγή έννοιας του είδους Charles Linnaeus

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί στις αλλαγές του περιβάλλοντος (τροφή, κλίμα κ. ά.); Κληρονομώντας ευνοϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Δρ. Φανή Χατζήνα Βιολόγος Ινστιτούτο Μελισσσοκομίας Χαλκιδικής ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Βιολογία Μέλισσας Μέλισσες: Εμφανίστηκαν στη γη πριν περίπου 80 εκ. χρόνια Κοινή μέλισσα: Apis mellifera

Διαβάστε περισσότερα

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη»

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη» Ανοικτή εκδήλωση με θέμα: «Περιβάλλον Πολιτισμός: Πυλώνες για τη βιώσιμη ανάπτυξη στο Δήμο Αγίου Βασιλείου» Σπήλι, Κυριακή 28 Αυγούστου 2016 «Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΑ. Αλλόκοτος κόσμος; Σίνος Γκιώκας. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων

ΕΝΤΟΜΑ. Αλλόκοτος κόσμος; Σίνος Γκιώκας. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων ΕΝΤΟΜΑ Αλλόκοτος κόσμος; Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων Πάτρα 2015 Έντομα: η πιο διαφοροποιημένη ομάδα οργανισμών στη Γη... ...με έντονη εξέλιξη από την εμφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

Πύθωνας των βράχων από. το Βιβλίο της Ζούγκλας, μεγαλόσωμο φίδι, μεγάλη. μυϊκή δύναμη, μικρό κεφάλι. κάνοντας πλάγια βήματα, τα

Πύθωνας των βράχων από. το Βιβλίο της Ζούγκλας, μεγαλόσωμο φίδι, μεγάλη. μυϊκή δύναμη, μικρό κεφάλι. κάνοντας πλάγια βήματα, τα ΟΝΟΜΑ ΧΑΡΑΚΤΙΡΙΣΤΙΚΑ Πύθωνας των βράχων από KAA το Βιβλίο της Ζούγκλας, μεγαλόσωμο φίδι, μεγάλη μυϊκή δύναμη, μικρό κεφάλι. Ζώο της θάλασσας, κινείται ΚΑΒΟΥΡΑΣ κάνοντας πλάγια βήματα, τα μάτια του κινούνται

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου H Γ τάξη του 6 ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης μελέτησε το θέμα: «Χλωρίδα και πανίδα της Ζακύνθου» Εκπαιδευτικοί: Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ (ΜΑΡΤΙΟΣ 2016)

ΠΛΗΡΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ (ΜΑΡΤΙΟΣ 2016) ΠΛΗΡΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ (ΜΑΡΤΙΟΣ 2016) ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επώνυμο... Στάθη Όνομα... Ιάσμη Όνομα πατέρα... Βρεττός Όνομα μητέρας... Αικατερίνη Ημερομηνία γέννησης... 10 Μαρτίου 1971 Τόπος γέννησης...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000»

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000» Ανοικτή Εκδήλωση Ενημέρωσης με θέμα: «Προστατευόμενες περιοχές του Δικτύου NATURA 2000 στην Κρήτη» Αξός Μυλοποτάμου, 29 Μαΐου 2016 «Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000» Δρ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ Φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί Σκελετικό σύστημα Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία Τύποι: 1. Υδροστατικοί σκελετοί 2. Σκληροί σκελετοί Ενδοσκελετός Εξωσκελετός Σκελετικό σύστημα υδροστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος Προγραμματισμός Διδακτέας Ύλης Βιολογίας Α Γυμνασίου 2012-2013 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Γνωριμία Εισαγωγικές σελίδες Γνωριμία με το βιβλίο μου 1 1 Ενότητα 1: Η Βιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Τα Ζώα και οι Φωλιές τους. Μια εργασία των μαθητών και των μαθητριών του Β2 με τη δασκάλα τους Λαζοπούλου Ελένη 1 ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης

Τα Ζώα και οι Φωλιές τους. Μια εργασία των μαθητών και των μαθητριών του Β2 με τη δασκάλα τους Λαζοπούλου Ελένη 1 ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης + Τα Ζώα και οι Φωλιές τους Μια εργασία των μαθητών και των μαθητριών του Β2 με τη δασκάλα τους Λαζοπούλου Ελένη 1 ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Γιάννης Κορνηλία Ρηνιώ Κυριακή Νάσια Γιώργος Στράτος +

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν.

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. 1 Που συμβαίνουν οι περισσότερες βροχοπτώσεις; Κυρίως στη θάλασσα. Και μάλιστα στο Ισημερινό. Είδαμε γιατί στο προηγούμενο μάθημα. Ρίξε μία ματιά.

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

CYCLADES Life: Integrated monk seal conservation of Northern Cyclades

CYCLADES Life: Integrated monk seal conservation of Northern Cyclades Α.Καραμανλίδης/MOm 2 η Ε τ ή σ ι α Α ν α φ ο ρ ά Της κ α τ ά σ τ α σ η ς τ ο υ π λ η θ υ σ μ ο ύ τ η ς μ ε σ ο γ ε ι α κ ή ς φ ώ κ ι α ς σ τ η ν ή σ ο Γ υ ά ρ ο ( Π ε ρ ί λ η ψ η ) Ιούλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2014 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Α ΧΡΟΝΟΣ: 1.30 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά Στάδια Προγράμματος Καθορισμός Θέματος Ομάδων εργασίας Συλλογή υλικού σχετικού με το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr 2 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ, ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 3 Μελισσοκομία Ι Η μελισσοκομία αποτελεί κλάδο της

Διαβάστε περισσότερα

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 Φώκια Μονάχους- Μονάχους Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus πήρε το όνομά της είτε εξαιτίας του σχήματος του πάνω μέρους του κεφαλιού της που μοιάζει σαν

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΪΣΜΑΝΙΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της λεϊσμανίασης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Τάσος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

Τάσος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Τάσος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ιεθνές Συνέδριο «ίκαιο & Προστασία της Φύσης», Αθήνα, 5-6.12.2003 Βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Diabrotica virgifera σε καλλιέργειες αραβοσίτου

Diabrotica virgifera σε καλλιέργειες αραβοσίτου ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΡΑΜΑΣ Diabrotica virgifera σε καλλιέργειες αραβοσίτου Γνωριμία με το έντομο καραντίνας. Λήψη προληπτικών μέτρων. Παρουσία του εντόμου στην Ευρώπη Εμφανίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Οι φίλοι μας, τα ζώα Σχ. έτος

Οι φίλοι μας, τα ζώα Σχ. έτος Ο ΣΚΥΛΟΣ Το τρίχωμά του έχει χρώμα μαύρο. Έχει τέσσερα πόδια, μεγάλα μάτια, μακριά αυτιά και μαύρη μύτη. Η ουρά του είναι κοντή. Είναι θηλαστικό ζώο. Γεννάει κουταβάκια. Τα κουταβάκια είναι παιχνιδιάρικα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, Τμ. Βιολογίας, Παν. Αθηνών 5 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ, ΕΤΟΥΣ 2005

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ, ΕΤΟΥΣ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πειραιάς, 5 Ιουλίου 26 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ ΤΡΟΦΗΣ

2. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ ΤΡΟΦΗΣ 2. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ ΤΡΟΦΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΝΩΝΕΙ ΚΥΡΙΩΣΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΣΕ ΜΙΑ ΒΙΟΚΟΙΝΟΤΗΤΑ; Ο κυριότερος παράγοντας που συνδέει τους οργανισμούς μεταξύ τους είναι η διατροφή τους Ο τρόπος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Αν η ζωή στη Γη γεννήθηκε πριν από δώδεκα ώρες.

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Αν η ζωή στη Γη γεννήθηκε πριν από δώδεκα ώρες. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Η ιστορία της Γης χωρίζεται σε αιώνες, περιόδους και εποχές. Καθεμία από αυτές τις χρονικές περιόδους σηματοδοτείται από σημαντικά γεγονότα για την εξέλιξη της ζωής. Αν η ζωή στη Γη

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας

Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας ΘΕΜΑ 1 ο Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ. Χρόνος: 2 ώρες Ημερομηνία: 13 Ιουνίου 2012

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ. Χρόνος: 2 ώρες Ημερομηνία: 13 Ιουνίου 2012 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Χρόνος: 2 ώρες Ημερομηνία: 13 Ιουνίου 2012 ΒΑΘΜΟΣ:. Υπογραφή:... Ονοματεπώνυμο:.

Διαβάστε περισσότερα

Λουλούδια- Επικονίαση-Καρποί-Σπόροι

Λουλούδια- Επικονίαση-Καρποί-Σπόροι Λουλούδια- Επικονίαση-Καρποί-Σπόροι 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Βοτανικό τμήμα Εκπαιδευτικό τμήμα ΜΦΙΚ Η ενότητα «Φύση είναι το σπίτι μας» του βιβλίου της ΜτΠ αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας.

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Βιολογική Γεωργία με Φυτικά ή φυσικά εντομοκτόνα Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Παρ' ότι δεν είναι και ο πλέον δόκιμος όρος (βιολογικά εντομοκτόνα),

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - 1 -

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - 1 - ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΟΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Μελέτη και σύγκριση της εδαφόβιας πανίδας σε τέσσερις βιοτόπους της Κω» ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ Σαραγιωτίδης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Εξελικτική Οικολογία. Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πάτρας Τμήμα Βιολογίας 2014

Εξελικτική Οικολογία. Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πάτρας Τμήμα Βιολογίας 2014 Εξελικτική Οικολογία Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πάτρας Τμήμα Βιολογίας 2014 Εξελικτική Οικολογία - Σίνος Γκιώκας - Παν. Πατρών - Τμ. Βιολογίας - 2014 1 Πού συναντιούνται τα δύο πεδία; Οι κιχλίδες των Μεγάλων

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΤΚΛΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΣΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΣΩΝ ΤΓΥΡΟΝΟ. Γμδεικηικές Απαμηήζεις Γ Λσκείοσ Ιαμοσάριος Βιολογία ΘΓΜΑ Α ΘΓΜΑ Β

Γ ΚΤΚΛΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΣΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΣΩΝ ΤΓΥΡΟΝΟ. Γμδεικηικές Απαμηήζεις Γ Λσκείοσ Ιαμοσάριος Βιολογία ΘΓΜΑ Α ΘΓΜΑ Β Βιολογία γεμικής παιδείας 1. Δ 2. ΘΓΜΑ Α 3. Β 4. Β 5. Α Α2. 1, Β2.Γ, 3Α, 4. Δ ΘΓΜΑ Β Β1. «Τα οικοσυστήματα χαρακτηρίζονται από την τάση εξασφαλίζει τροφή από το οικοσύστημα» Β2. Ο μικροοργανισμός αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡΙΘΜΟΣ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡΙΘΜΟΣ:... ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ :ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/6/2014 ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 1.30 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡΙΘΜΟΣ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΥΧΤΕΡΙΔΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΥΧΤΕΡΙΔΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΥΧΤΕΡΙΔΩΝ ΣΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Γεωργιακάκης Παναγιώτης Βιολόγος Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Γιατί δεν συμπαθούμε τις νυχτερίδες; Δραστηριοποίηση τη νύχτα Ενεργητική πτήση Κινέζοι,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΑΛΑΙΝΟΚΑΡΧΑΡΙΑΣ ΑΝΤΡΕΑΣ ΣΕΡΓΙΔΗΣ, Γ 3

Ο ΦΑΛΑΙΝΟΚΑΡΧΑΡΙΑΣ ΑΝΤΡΕΑΣ ΣΕΡΓΙΔΗΣ, Γ 3 Ο ΦΑΛΑΙΝΟΚΑΡΧΑΡΙΑΣ ΑΝΤΡΕΑΣ ΣΕΡΓΙΔΗΣ, Γ 3 ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ο φαλαινοκαρχαρίας (Rhincodon typus - Ρυγχόδων ο τύπος) είναι ένας αργά κινούμενος καρχαρίας που τρέφεται φιλτράροντας την τροφή του και είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 Το εκπαιδευτικό υλικό αυτό στην αρχική του μορφή δημιουργήθηκε και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΕΚΦΡΑΣΕΤΕ: ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ -> ΚΟΚΚΙΝΟ ΧΡΥΣΑΝΘΕΜΟ

ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΕΚΦΡΑΣΕΤΕ: ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ -> ΚΟΚΚΙΝΟ ΧΡΥΣΑΝΘΕΜΟ ΧΡΥΣΑΕΤΟΙ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Είμαστε μέλη της ερευνητικής ομάδας που ασχολείται με το περιβάλλον και με το τι μας κάνει να χαμογελάμε στη φύση. Επιλέξαμε αυτό το θέμα επειδή πιστεύουμε πως ακόμα υπάρχουν πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα Επιμέλεια: Σίνος Γκιώκας Πάτρα 2015 1 ΕΞΑΠΟΔΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ ΚΑΙ ΕΡΠΕΤΑ

ΔΗΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ ΚΑΙ ΕΡΠΕΤΑ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΔΗΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ ΚΑΙ ΕΡΠΕΤΑ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ (ΚΕΥΠΑ) Δήγματα Αρθροπόδων / Εντόμων (τσιμπήματα, κεντρίσματα) Τα έντομα διακρίνονται

Διαβάστε περισσότερα