Μοντέλο αρχείων Οι βασικές έννοιες

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μοντέλο αρχείων Οι βασικές έννοιες"

Transcript

1 6.1. Οι βασικές έννοιες Πριν εμβαθύνουμε στο λογικό σχεδιασμό του μοντέλου αρχείων, που είναι το βασικό αντικείμενο του κεφαλαίου αυτού, θα περιγράψουμε τις βασικές έννοιες στις οποίες θα αναφερθούμε στη συνέχεια. Οι έννοιες αυτές είναι : Οντότητες (entities) Πεδία (attributes) Κλειδιά (identifiers) Συσχετίσεις (relationships) Οντότητες (υποψήφια αρχεία δεδομένων) Κατ αρχάς τι είναι οντότητα ; Οντότητα είναι μια συλλογή ομοειδών αντικειμένων τα οποία έχουν όλα τις ίδιες ιδιότητες και κάθε ένα από τα αντικείμενα αυτά είναι σαφώς διακριτό από τα υπόλοιπα. Παραδείγματα οντοτήτων : Ομάδες αντικειμένων (προϊόντα, υλικά, μηχανήματα ) Ομάδες ατόμων (εργαζόμενοι, προμηθευτές, πελάτες ) Τοποθεσίες (πόλεις, ποτάμια, αποθήκες, γραφεία )

2 Οργανωτικές δομές (επιχειρήσεις, διευθύνσεις, τμήματα ) Λειτουργίες ροές (συμφωνία, δρομολόγιο, λογαριασμός ) Ομοειδή γεγονότα που συνέβησαν κάποιο χρονικό διάστημα - Εγγραφή, ημερολόγιο, Ισολογισμός Το πρώτο βήμα επομένως είναι ο εντοπισμός αυτών των οντοτήτων. Το έργο αυτό είναι δύσκολο και απαιτείται η καλή κατανόηση και του τι είναι οντότητα, αλλά και ποιες οντότητες απαρτίζουν μια λογική διαδικασία. Έστω ότι επεξεργαζόμαστε το παράδειγμα που περιγράψαμε στα προηγούμενα κεφάλαια του ελέγχου αποθεμάτων και πιστωτικών ορίων παραγγελιών. Οι οντότητες στο παράδειγμα αυτό συμβολίζονται με ορθογώνια παραλληλόγραμμα. Μια από τις οντότητες είναι και η οντότητα πελάτες. Η οντότητα πελάτες αποτελείται από το σύνολο των φυσικών και νομικών προσώπων τα οποία έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό, ότι είναι πελάτες της υπό εξέταση επιχείρησης. Άλλη οντότητα στο παράδειγμα αυτό είναι οι εκκρεμείς παραγγελίες των πελατών. Η οντότητα αυτή αποτελείται από το σύνολο των παραγγελιών πελατών που δεν έχουν ακόμη εκτελεσθεί (δεν έχουν αποσταλεί τα προϊόντα στους πελάτες). Κάθε οντότητα είναι υποψήφιο αρχείο ή πίνακας (σε μια βάση δεδομένων). Όπως φαίνεται και από το όνομά του ένα αρχείο ή πίνακας δεδομένων είναι ένας δισδιάστατος πίνακας που μοιάζει με ένα υπολογιστικό φύλλο. Αποτελείται από στήλες (πεδία) και γραμμές (λογικές εγγραφές). Στο παράδειγμα που ακολουθεί και αφορά ένα πίνακα μισθοδοσίας, τα δεδομένα που ενδιαφέρουν ανά εργαζόμενο και που είναι κοινά για όλους τους υπό εξέταση εργαζομένους είναι ο κωδικός, το όνομα, το επώνυμο και το πατρώνυμο (πεδία). Παρατηρούμε επομένως ότι για κάθε εργαζόμενο στον υπό εξέταση πίνακα τηρούμε τις ίδιες πληροφορίες (πεδία), πάντοτε με την ίδια σειρά (πρώτα ο κωδικός, μετά το όνομα κ.ο.κ.). Κάθε ένας εργαζόμενος μαζί με όλα τα πεδία που τον απαρτίζουν είναι μια λογική εγγραφή του πίνακα εργαζομένων. 136

3 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων Χαρακτηριστικά αρχείων Για να γίνουν περισσότερο κατανοητές οι έννοιες θα αναφερθεί ένα απλό παράδειγμα χειρόγραφης αρχειοθέτησης. Έστω ότι ζητούμενο είναι η αρχειοθέτηση όλων των εργαζομένων μιας επιχείρησης. Το πρώτο βήμα είναι η δημιουργία καρτελών, όπου κάθε καρτέλα περιέχει τις ίδιες πληροφορίες ανά εργαζόμενο (αριθμός μητρώου, όνομα, επώνυμο κ.ο.κ.). Κάθε καρτέλα περιέχει πληροφορίες για ένα μόνο εργαζόμενο (λογική εγγραφή). Όλες οι καρτέλες αρχειοθετούνται σε ένα συρτάρι το οποίο περιέχει μόνο καρτέλες εργαζομένων (αρχείο εργαζομένων). Έστω ότι η επιχείρηση είναι μεγάλη και έχει εκατοντάδες εργαζομένους. Πώς θα είναι δυνατή η αναζήτηση ενός εργαζομένου μέσα στο συρτάρι ; Η λογική απάντηση είναι η ταξινόμηση των εργαζομένων κατά αριθμό μητρώου ή επωνυμία. Αυτή η ταξινόμηση ισοδυναμεί με τη δημιουργία ενός κλειδιού για εύκολη αναζήτηση των εργαζομένων από τον πίνακα εργαζομένων. Αν για κλειδί επιλεγεί το επώνυμο του εργαζομένου, είναι πολύ πιθανόν να υπάρχουν περισσότεροι του ενός εργαζόμενοι με το ίδιο επώνυμο. Αν στο επώνυμο προστεθεί και το όνομα (σύνθετο κλειδί που αποτελείται από το επώνυμο συν το όνομα), πάλι δεν αποκλείεται να υπάρχουν εργαζόμενοι με κοινό κλειδί. Πέραν αυτού το κλειδί αυτό είναι πολύ μεγάλο (επώνυμο συν όνομα) και επομένως μη λειτουργικό. Για το λόγο 137

4 αυτό ακόμα και στα χειρόγραφα αρχεία επιλέγονται ή δημιουργούνται κλειδιά που είναι μοναδικά για όλο το αρχείο. Έτσι για ένα πίνακα μισθοδοσίας το πεδίο αριθμός μητρώου εργαζομένου είναι και μοναδικό (κάθε νέος εργαζόμενος μπορεί να παίρνει τον επόμενο αύξοντα αριθμό) και σύντομο. Αυτό λοιπόν το μοναδικό κλειδί του πίνακα εργαζομένων ονομάζεται πρωτεύον κλειδί. Επειδή ο αριθμός μητρώου είναι ένας αριθμός που δεν έχει κάποια λογική συσχέτιση με τα στοιχεία του εργαζόμενου, πολλές φορές χρειάζεται να αναζητηθεί η λογική εγγραφή ενός εργαζομένου και από το επώνυμο. Για το σκοπό αυτό δημιουργούνται ένα ή περισσότερα πρόσθετα κλειδιά τα οποία δίνουν τη δυνατότητα αναζήτησης μιας λογικής εγγραφής με εναλλακτικούς τρόπους (επώνυμο, Α.Φ.Μ. κ.ά.) Συσχετίσεις οντοτήτων Οι συσχετίσεις ορίζουν (α) κάποια σχέση μεταξύ δυο οντοτήτων ή (β) κάποιο επιχειρηματικό κανόνα. Έτσι υπάρχουν σχέσεις όπως : Κάθε τμήμα αποτελείται από εργαζόμενους Κάθε γεωγραφική περιοχή ανήκει σε μία περιφέρεια Και επιχειρηματικοί κανόνες όπως : Κάθε πελάτης μπορεί να τοποθετεί μία ή περισσότερες παραγγελίες Κάθε εργαζόμενος μπορεί να ανήκει ένα ή περισσότερα ταμεία ασφάλισης Αυτές οι συσχετίσεις πέραν της φραστικής τους διατύπωσης αποτελούν ένα πολύ σημαντικό συστατικό της όλης διαδικασίας λογικού σχεδιασμού του μοντέλου των αρχείων, ώστε να μπορέσει αυτός ο σχεδιασμός να τροφοδοτήσει το φυσικό μοντέλο αρχείων και μια σχεσιακή βάση δεδομένων στη φάση της υλοποίησης. Επομένως μετά τον εντοπισμό όλων των οντοτήτων, των πεδίων και του πρωτεύοντος κλειδιού κάθε οντότητας, το επόμενο σημαντικό βήμα είναι η δημιουργία και ο χαρακτηρισμός των συσχετίσεων μεταξύ των οντοτήτων. 138

5 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων 6.2. Οι βασικές μεθοδολογίες οργάνωσης αρχείων Παρ όλον ότι υπάρχουν πολλές παραλλαγές, οι βασικές μεθοδολογίες οργάνωσης αρχείων και προσπέλασης δεδομένων είναι δύο : Σειριακή προσπέλαση (sequential access) Άμεση προσπέλαση (direct access) Σειριακή προσπέλαση Στη σειριακή προσπέλαση μια λογική εγγραφή αναζητείται σειριακά από το αρχείο, δηλαδή στο παράδειγμα που ακολουθεί, για να ευρεθεί ένας συγκεκριμένος εργαζόμενος πρέπει να αναγνωσθούν πρώτα όλοι οι προηγούμενοι. Η προσπέλαση αυτή μοιάζει με την αναζήτηση ενός τραγουδιού σε μια μαγνητική κασέτα. Για να μπορέσει να βρεθεί το συγκεκριμένο τραγούδι, πρέπει πρώτα να προηγηθούν (έστω και με γρήγορη μετακίνηση της ταινίας) όλα τα προηγούμενα Άμεση προσπέλαση Η άμεση προσπέλαση δίνει τη δυνατότητα άμεσης αναζήτησης μιας λογικής εγγραφής σε ένα αρχείο με κάποιο από τα κλειδιά του. Η αναζήτηση αυτή μοιάζει με την αναζήτηση ενός τραγουδιού σε CD-ROM. Μπορούμε να επιλέξουμε άμεσα οποιοδήποτε τραγούδι επιθυμούμε, φθάνει να γνωρίζουμε τον αύξοντα αριθμό του τραγουδιού. Ο Α/Α του τραγουδιού ισοδυναμεί με το πρωτεύον κλειδί ενός αρχείου δεδομένων. Για να επιτευχθεί αυτή η άμεση αναζήτηση, κάθε αρχείο δεδομένων αποτελείται από δύο αρχεία : Αρχείο δεδομένων (data file). Περιλαμβάνει το σύνολο των πεδίων του αρχείου. Η καταχώρηση μιας νέας λογικής εγγραφής γίνεται στο τέλος του αρχείου (μετά την αμέσως προηγούμενη), ή σε κάποιο κενό που άφησε μια διαγραφή λογικής εγγραφής. Κύριο χαρακτηριστικό κάθε εγγραφής στο αρχείο δεδομένων είναι η φυσική διεύθυνση στο αρχείο. Αρχείο κλειδιών (index file). Περιλαμβάνει δύο πληροφορίες : Το κλειδί της λογικής εγγραφής (π.χ. τον αριθμό μητρώου του εργαζομένου) 139

6 Τη φυσική διεύθυνση της λογικής εγγραφής στο αρχείο δεδομένων. Το αρχείο αυτό είναι συνήθως πολύ μικρότερο από το αρχείο δεδομένων και είναι οργανωμένο με τρόπο που να επιτρέπει την πολύ γρήγορη αναζήτηση ενός κλειδιού. Οπότε η αναζήτηση ενός κωδικού γίνεται πρώτα στο αρχείο κλειδιών με το κλειδί της λογικής εγγραφής (στο παράδειγμα που ακολουθεί Ο99200) και όταν βρεθεί το κλειδί η αναζήτηση ολοκληρώνεται στο αρχείο δεδομένων με βάση τη φυσική διεύθυνση της λογικής εγγραφής στο αρχείο αυτό (στο παράδειγμα φυσική εγγραφή 312) Σχεσιακές βάσεις δεδομένων Οι σχεσιακές βάσεις δεδομένων είναι εξέλιξη της οργάνωσης άμεσης προσπέλασης. Είναι μια σύνθεση αρχείων άμεσης προσπέλασης και συσχετίσεων μεταξύ τους (relationships). Στο παράδειγμα που ακολουθεί υπάρχουν δυο αρχικοί πίνακες. Ο πίνακας των φοιτητών ενός τμήματος και ο πίνακας των μαθημάτων. Η συσχέτιση μεταξύ τους είναι ένας τρίτος πίνακας που δίνει την πληροφορία τι μαθήματα έχει παρακολουθήσει κάθε φοιτητής. Αυτό επιτυγχάνεται με τη δημιουργία ενός σύνθετου κλειδιού που το αποτελούν ο αριθμός μητρώου του φοιτητή (πρωτεύον κλειδί πίνακα φοιτητών) και ο κωδικός του μαθήματος (πρωτεύον κλειδί του πίνακα μαθημάτων). Στο νέο πίνακα που προκύπτει κάθε λογική εγγραφή είναι στην ουσία μια συσχέτιση των δυο άλλων πινάκων (στο παράδειγμα η δεύτερη λογική εγγραφή δείχνει ότι ο φοιτητής Ο99225 ΤΣΑΜΗΣ, έχει παρακολουθήσει το μάθημα 0230 Στατιστική). 140

7 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων 141

8 6.3. Λογικός σχεδιασμός μοντέλου αρχείων Όπως αναλύθηκε στο προηγούμενο κεφάλαιο η κάθε διαδικασία σχεδιασμού ενός Π.Σ. ή οποιουδήποτε συστήματος προσεγγίζεται με δύο μεθόδους. Τη μέθοδο της ανάλυσης (top down) όπου μελετώνται πρώτα οι γενικότερες έννοιες και κατόπιν αναλύονται στις αναλυτικότερες και τη μέθοδο της σύνθεσης (bottom up), όπου μελετώνται πρώτα οι αναλυτικότερες έννοιες και εκ των υστέρων συντίθενται στις γενικότερες. Κατά το σχεδιασμό ενός Π.Σ. η ανάλυση προηγείται της σύνθεσης, γιατί πρώτα πρέπει να γίνουν κατανοητές οι απαιτήσεις των χρηστών και οι γενικές έννοιες και κατόπιν να αναλυθεί το μοντέλο στις επί μέρους έννοιες. Έτσι πρώτα πρέπει να γίνει κατανοητό το σύστημα και κατόπιν αυτό να αναλυθεί στα υποσυστήματα που το απαρτίζουν. Το ίδιο ισχύει και στα άλλα συστήματα, για παράδειγμα για να σχεδιασθεί ένα κτίριο πρώτα σχεδιάζεται το κτίριο, κατόπιν οι όροφοι και τέλος τα δωμάτια. Κατά το λογικό σχεδιασμό του μοντέλου αρχείων το πρώτο ζητούμενο είναι να γίνουν κατανοητές οι οντότητες που το απαρτίζουν, τα βασικά τους χαρακτηριστικά (πεδία, κλειδιά) και οι συσχετισμοί μεταξύ των οντοτήτων. Αποτέλεσμα αυτής της εργασίας είναι το Μοντέλο Συσχετισμού Οντοτήτων (ERM Entity Relationship Model). Αυτό το μοντέλο προκύπτει από μια διαδικασία ανάλυσης από τις συνθετότερες στις αναλυτικότερες έννοιες. Ο έλεγχος της διαδικασίας ανάλυσης συνίσταται στην καταγραφή των πεδίων, τη σύνθεση των πεδίων σε οντότητες, τον καθορισμό των κλειδιών κάθε οντότητας και τέλος τους συσχετισμούς μεταξύ των οντοτήτων. Η όλη διαδικασία της σύνθεσης επιτυγχάνεται με την Κανονικοποίηση (Normalization). 142

9 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων Μοντέλο Συσχετισμού Οντοτήτων Το μοντέλο συσχετισμού οντοτήτων δείχνει τους συσχετισμούς μεταξύ των οντοτήτων ενός Π.Σ. Το μοντέλο που ακολουθεί δείχνει τους συσχετισμούς μεταξύ των οντοτήτων Πελάτες, Παραγγελίες, Τιμολόγια και Γραμμές (αναλυτικές γραμμές τιμολογίων). Το παράδειγμα αυτό δείχνει ότι κάθε πελάτης μπορεί να τοποθετήσει μια ή περισσότερες παραγγελίες, κάθε παραγγελία όμως ανήκει σε ένα πελάτη. Κάθε τιμολόγιο μπορεί να εκτελεί μια ή περισσότερες παραγγελίες, κάθε παραγγελία όμως εκτελείται από ένα μόνο τιμολόγιο. Μπορεί όμως να υπάρχουν και παραγγελίες δίχως να έχει εκδοθεί τιμολόγιο για αυτές (ανεκτέλεστες παραγγελίες). Τέλος το διάγραμμα δείχνει ότι κάθε τιμολόγιο αποτελείται από μια ή περισσότερες αναλυτικές γραμμές (είδη που πουλήθηκαν στον πελάτη). Κάθε αναλυτική γραμμή όμως πρέπει να ανήκει υποχρεωτικά σε κάποιο τιμολόγιο Συμβολισμοί Μοντέλου Συσχετισμού Οντοτήτων Όλες αυτές οι πληροφορίες προκύπτουν από τους συμβολισμούς του μοντέλου. Κάθε ορθογώνιο συμβολίζει μια οντότητα, όπως λ.χ. η οντότητα Πελάτες. Οι συσχετισμοί μεταξύ δυο οντοτήτων συμβολίζονται με μία ευθεία γραμμή που συνδέει τις δυο οντότητες. Πέραν της ύπαρξης ενός συσχετισμού μεταξύ δυο οντοτήτων, ενδιαφέρει και τι είδους είναι αυτός ο συσχετισμός. Έτσι μπορεί να είναι συσχετισμός ένα προς ένα. Στο παράδειγμα που ακολουθεί ο συσχετισμός μεταξύ των οντοτήτων γενικά στοιχεία εργαζομένου (επώνυμο, όνομα, πατρώνυμο, διεύθυνση κ.λ.π.) και εργασιακά στοιχεία εργαζομένου (θέση στην επιχείρηση, ειδικότητα, σύμβαση εργασίας κ.λ.π.) 143

10 είναι ένα προς ένα. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε εργαζόμενο της επιχείρησης υπάρχει μια λογική εγγραφή στον πίνακα με τα γενικά στοιχεία εργαζομένου και μια λογική εγγραφή στον πίνακα με τα εργασιακά στοιχεία εργαζομένου. Συνήθως δεν υπάρχουν συσχετισμοί ένα προς ένα στα μοντέλα συσχετισμού οντοτήτων γιατί ενώνονται οι δύο οντότητες ώστε να αποτελέσουν μια νέα οντότητα. Η ανάγκη για δημιουργία συσχετισμών ένα προς ένα προκύπτει για λόγους προγραμματισμού αργότερα στη φάση του φυσικού σχεδιασμού. Κατά το σχεδιασμό του μοντέλου συσχετισμού οντοτήτων το ζητούμενο είναι όλοι οι συσχετισμοί που θα προκύψουν να είναι ένα προς πολλά, ή πολλά προς ένα, ανάλογα με την οπτική γωνία από την οποία εξετάζονται οι οντότητες. Έτσι ο συσχετισμός των οντοτήτων πελάτες με παραγγελίες πελατών είναι ένα προς πολλά από την οπτική γωνία του πελάτη, γιατί κάθε πελάτης έχει μια ή περισσότερες παραγγελίες, ενώ ο ίδιος συσχετισμός είναι πολλά προς ένα από την οπτική γωνία των παραγγελιών, γιατί κάθε παραγγελία ανήκει σε ένα πελάτη και μπορεί να υπάρχουν πολλές παραγγελίες για τον ίδιο πελάτη. Ο συμβολισμός προς πολλά παρατηρούμε ότι απεικονίζεται με ένα μικρό παραλληλόγραμμο προς τη μία κατεύθυνση της γραμμής του συσχετισμού (προς την κατεύθυνση προς πολλά). Πολλές φορές χρησιμοποιούνται και άλλα σύμβολα για το συσχετισμό αυτό όπως : Άλλο είδος συσχετισμού που μπορεί να προκύψει κατά το σχεδιασμό είναι ο συσχετισμός πολλά προς πολλά. Για να γίνει κατανοητός ο συσχετισμός αυτός θα δοθεί ένα παράδειγμα. Ο συσχετισμός οντοτήτων πελάτες προς προϊόντα είναι πολλά προς πολλά γιατί κάθε πελάτης μπορεί να αγοράζει πολλά προϊόντα, αλλά και κάθε προϊόν μπορεί να πωλείται σε πολλούς πελάτες. Η οντότητα προϊόντα συμβολίζει τον πίνακα προϊόντων που περιλαμβάνει τις βασικές πληροφορίες όπως κωδικός (κλειδί), περιγραφή, μονάδα μέτρησης, τιμή μονάδος, υπόλοιπο στην αποθήκη κ.λ.π. Ο συσχετισμός αυτός είναι προβληματικός 144

11 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων γιατί δεν μπορεί να ολοκληρωθεί ο φυσικός σχεδιασμός όταν υπάρχουν σχέσεις πολλά προς πολλά στο λογικό σχεδιασμό. Οι συμβολισμοί που ακολουθούν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να δώσουν περισσότερες πληροφορίες σε ένα διάγραμμα συσχετισμού οντοτήτων. Ο προαιρετικός συσχετισμός συμβολίζεται με ένα κύκλο προς την οντότητα η οποία είναι προαιρετική. Στο παράδειγμα που ακολουθεί ο συμβολισμός του προαιρετικού δείχνει ότι μπορεί να υπάρχουν παραγγελίες για τις οποίες δεν έχουν εκδοθεί τιμολόγια (ανεκτέλεστες παραγγελίες). Ο υποχρεωτικός συσχετισμός συμβολίζεται με ένα Χ προς την οντότητα η οποία είναι υποχρεωτική. Στο παράδειγμα που ακολουθεί ο συμβολισμός τους υποχρεωτικού δείχνει ότι δεν μπορεί να υπάρξουν αναλυτικές γραμμές τιμολογίων χωρίς να υπάρχει τιμολόγιο. Η οντότητα τιμολόγια έχει γενικές πληροφορίες όπως αριθμός τιμολογίου, κωδικός πελάτη, αριθμός παραγγελίας, ημερομηνία έκδοσης κ.ά., ενώ η οντότητα γραμμές τιμολογίων έχει ειδικές πληροφορίες που αφορούν τα είδη του τιμολογίου όπως αριθμός τιμολογίου, κωδικός είδους, ποσότητα, τιμή μονάδας, αξία κ.ά. Εάν παραλειφθούν οι συμβολισμοί προαιρετικός ή υποχρεωτικός συσχετισμός, από το διάγραμμα συσχετισμού οντοτήτων υπονοείται ότι σε μια σχέση ένα προς πολλά στην οντότητα προς ένα (π.χ. πελάτες) πρέπει να υπάρχει υποχρεωτικά λογική εγγραφή πριν να υπάρξει λογική εγγραφή στην οντότητα προς πολλά (π.χ. παραγγελίες). Δηλαδή για να υπάρξει μια παραγγελία, πρέπει πρώτα να υπάρχει πελάτης στον οποίο θα αναφέρεται. Αντίστοιχα στην οντότητα προς πολλά (π.χ. παραγγελίες) υπονοείται προαιρετικός συσχετισμός. Δηλαδή μπορεί να υπάρχει η λογική εγγραφή ενός πελάτη χωρίς να υπάρχει λογική εγγραφή παραγγελίας για τον συγκεκριμένο πελάτη. Οι συμβολισμοί υποχρεωτικός ή προαιρετικός συσχετισμός μπαίνουν συνήθως για ανατρέψουν αυτούς τους συσχετισμούς που υπονοούνται. Σε ένα διάγραμμα συσχετισμού οντοτήτων μπορεί να εμφανισθούν οντότητες οι οποίες συσχετίζονται με τον εαυτό τους. Στην περίπτωση αυτή δίνεται ονομασία στο συσχετισμό που προσδιορίζει το συσχετισμό (π.χ. διοικεί). Στο παράδειγμα που ακολουθεί η οντότητα εργαζόμενοι περιλαμβάνει όλους τους εργαζόμενους σε ένα οργανι- 145

12 σμό. Στο ίδιο επομένως αρχείο θα υπάρχουν εργαζόμενοι σε διάφορες διοικητικές βαθμίδες. Επομένως υπάρχει μια σχέση ένα προς πολλά ανάμεσα στον προϊστάμενο και στον υφιστάμενο, που υποδηλώνει ότι κάθε προϊστάμενος θα έχει ένα ή περισσότερους υφιστάμενους. Το σύμβολο προαιρετικό προς το μέρος του προς ένα συμβολίζει ότι θα υπάρχουν και εργαζόμενοι χωρίς προϊστάμενο (γενικός διευθυντής) Τι υποδηλώνουν οι συσχετισμοί Για να γίνουν κατανοητά όσα αναφέρθηκαν μέχρι τώρα, θα εξηγηθεί πώς οι συσχετισμοί ένα προς πολλά θα υλοποιηθούν και γιατί οι συσχετισμοί πολλά προς πολλά δεν μπορούν να υλοποιηθούν χρησιμοποιώντας το σχεσιακό μοντέλο που ήδη αναλύθηκε. Κατ αρχάς θα εξηγηθεί ο συσχετισμός ένα προς πολλά πελάτες προς παραγγελίες. Ο πίνακας πελατών που ακολουθεί έχει πρωτεύον μοναδικό κλειδί τον κωδικό πελάτη. Ο πίνακας παραγγελιών έχει πρωτεύον μοναδικό κλειδί τον αριθμό παραγγελίας. Παρατηρούμε ότι υπάρχουν πελάτες δίχως παραγγελία (οι πελάτες 4 και 6). Παρατηρούμε ότι όλες οι παραγγελίες αναφέρονται υποχρεωτικά σε κάποιον πελάτη. Το πεδίο κωδικός πελάτη στον πίνακα παραγγελιών πρέπει να καταχωρείται υποχρεωτικά και είναι ο σύνδεσμος ανάμεσα στους δύο πίνακες. Επομένως ο συσχετισμός μεταξύ των δύο πινάκων υλοποιείται με το πεδίο κωδικός πελάτη, το οποίο είναι το πρωτεύον μοναδικό κλειδί του πίνακα πελατών (προς ένα) και υποχρεωτικό πεδίο του πίνακα παραγγελιών (προς πολλά). 146

13 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων Ο συσχετισμός που ακολουθεί μεταξύ φοιτητών και μαθημάτων είναι πολλά προς πολλά. Παρατηρούμε τον πίνακα των φοιτητών. Το κλειδί του πίνακα είναι ο αριθμός μητρώου και τα υπόλοιπα πεδία το επώνυμο και το όνομα του φοιτητή. Στον πίνακα των μαθημάτων κλειδί είναι ο κωδικός του μαθήματος και πεδίο η περιγραφή. Παρατηρούμε ότι δεν υπάρχει κοινό πεδίο ώστε να μπορέσουν με κάποιο τρόπο να συσχετισθούν οι δύο πίνακες. Αν προστεθεί ο κωδικός του μαθήματος στον πίνακα φοιτητών, τότε θα πάψει πλέον ο αριθμός μητρώου να είναι μοναδικό κλειδί γιατί θα υπάρχουν επαναλήψεις. Όσοι φοιτητές έχουν περισσότερα του ενός μαθήματα θα έχουν τόσες λογικές εγγραφές στον πίνακα φοιτητών όσα και τα μαθήματα που έχουν παρακολουθήσει. Το ίδιο πρόβλημα θα υπάρξει αν προστεθεί ο αριθμός μητρώου σαν πεδίο στον πίνακα μαθημάτων. Κάθε μάθημα θα έχει τόσες λογικές εγγραφές στον πίνακα μαθημάτων όσοι και οι φοιτητές που το έχουν παρακολουθήσει. Για το λόγο αυτό δεν μπορεί να προκύψει ένα σχεσιακό μοντέλο αρχείων από ένα διάγραμμα συσχετισμού οντοτήτων το οποίο περιέχει σχέσεις πολλά προς πολλά. Η επίλυση του προβλήματος που θα εξετασθεί και στην επόμενη παράγραφο είναι η δημιουργία ενός νέου πίνακα, του πίνακα μαθήματα φοιτητών. Ο πίνακας αυτός έχει για μοναδικό πρωτεύον κλειδί ένα σύνθετο κλειδί που αποτελείται από τα πρωτεύοντα κλειδιά των πινάκων τους οποίους συσχετίζει, τον αριθμό μητρώου από τον πίνακα φοιτητές και τον κωδικό από τον πίνακα μαθήματα. Ο πίνακας αυτός μπορεί να έχει και άλλα πεδία όπως ημερομηνία ολοκλήρωσης, βαθμός, υπεύθυνος καθηγητής κ.ά. Κάθε λογική εγγραφή στον πίνακα αυτό είναι ένα μάθημα το οποίο παρακολούθησε ένας φοιτητής. Έτσι οι δύο πρώτες λογικές εγγραφές αφορούν τα μαθήματα «Εισαγωγή στους Η/Υ» και «Στατιστική» του φοιτητή «ΤΣΑΜΗΣ». 147

14 Σχεδιαστικές παγίδες και η επίλυσή τους Θα αναφερθούν οι τέσσερις βασικές σχεδιαστικές παγίδες του μοντέλου συσχετισμού οντοτήτων που είναι : Πολλά προς πολλά (chasm trap) Συσχετισμός έλικα (fan trap) Μεταβατικός συσχετισμός (transitive relationship) Συσχετισμός συνδέσμου (connection trap) Συσχετισμός πολλά προς πολλά (chasm trap) Το πρόβλημα αυτό εξετάσθηκε και στην προηγούμενη παράγραφο. Οι δύο πίνακες δεν μπορούν να συσχετισθούν μεταξύ τους γιατί μπορεί να υπάρχουν είδη που προμηθεύονται από περισσότερους του ενός προμηθευτές, όπως και προμηθευτές που προμηθεύουν περισσότερα του ενός είδη. Ο πίνακας των ειδών έχει πρωτεύον μοναδικό κλειδί τον κωδικό είδους. Η προσθήκη του κωδικού προμηθευτή στον πίνακα αυτό θα δημιουργήσει επαναλήψεις γιατί κάθε είδος θα έχει τόσες λογικές εγγραφές όσοι και οι προμηθευτές από τους οποίους προμηθεύεται. Ο πίνακας των προμηθευτών έχει πρωτεύον μοναδικό κλειδί τον κωδικό προμηθευτή. Η προσθήκη του κωδικού είδους στον πίνακα των προμηθευτών θα δημιουργήσει επαναλήψεις, γιατί κάθε προμηθευτής θα έχει τόσες λογικές εγγραφές όσα και τα είδη που προμηθεύει. Η παγίδα επιλύεται με την δημιουργία μιας ενδιάμεσης οντότητας (Είδη Προμηθευτή) η οποία έχει μία λογική εγγραφή για κάθε συνδυασμό Είδους Προμηθευτή. Η οντότητα αυτή έχει ένα σύνθετο κλειδί που αποτελείται από το πρωτεύον μοναδικό κλειδί κάθε μιας από τις δύο οντότητες (κωδικός είδους κωδικός προμηθευτή). 148

15 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων Συσχετισμός έλικα (fan trap) Η ύπαρξη ενός συσχετισμού έλικα, όπου δυο οντότητες συσχετίζονται με μία τρίτη με συσχετισμό πολλά προς ένα, είναι σημείο προβληματισμού κατά πόσον πράγματι ισχύει η διάταξη αυτή. Ο προβληματισμός είναι κατά πόσον πράγματι κάθε εργαζόμενος ανήκει σε μια διεύθυνση δίχως να ανήκει και σε κάποιο τμήμα. Εάν πράγματι κάθε εργαζόμενος ανήκει μόνο σε ένα τμήμα και κανείς δεν ανήκει κατ ευθείαν στην Διεύθυνση τότε η επίλυση είναι η κατωτέρω. Εάν όμως υπάρχει έστω και ένας εργαζόμενος που δεν ανήκει σε Τμήμα αλλά ανήκει κατ ευθείαν στην Διεύθυνση (π.χ. Διευθυντής), τότε η επίλυση είναι η δημιουργία ενός τριγώνου όπου κάθε εργαζόμενος θα ανήκει σε μια διεύθυνση και προαιρετικά σε κάποιο τμήμα Μεταβατικός συσχετισμός (transitive relationship) Ο μεταβατικός συσχετισμός είναι ένα κλειστό διάγραμμα τριών ή περισσοτέρων οντοτήτων, όπου οι οντότητες συνδέονται μεταξύ τους περιφερειακά. Είναι σημείο προβληματισμού κατά πόσον χρειάζονται όλοι οι συσχετισμοί μεταξύ τους. Η ύπαρξη μιας τέτοιας διάταξης δεν συνεπάγεται και σχεδιαστικό πρόβλημα. Στην συγκεκριμένη όμως περίπτωση οι αναλυτικές γραμμές των τιμολο- 149

16 γίων (που περιέχουν τα είδη του τιμολογίου) συσχετίζονται με το τιμολόγιο και όχι με τον πελάτη Συσχετισμός συνδέσμου (connection trap) Η διάταξη αυτή αφορά μια ιεραρχία τριών συσχετισμών ένα προς πολλά, όπου ο κατώτερος συσχετισμός είναι προαιρετικός. Η ύπαρξη του προαιρετικού συσχετισμού μεταξύ Τμήματος και εργαζομένου δείχνει ότι θα υπάρχουν περιπτώσεις όπου κάποιοι εργαζόμενοι δεν θα ανήκουν πουθενά. Οι λύσεις είναι δύο : 1. Δημιουργείται συσχετισμός μεταξύ Διεύθυνσης και εργαζομένου για τους Διευθυντές που δεν ανήκουν σε Τμήμα. 2. Δημιουργείται ένα εικονικό Τμήμα (λογική εγγραφή) με τίτλο Διεύθυνση και δεν είναι πλέον προαιρετικός ο συσχετισμός. 150

17 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων Διάγραμμα συσχετισμού οντοτήτων πολλαπλών επιπέδων Εάν το διάγραμμα συσχετισμού οντοτήτων περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό οντοτήτων, είναι πολύ δύσκολη η απεικόνιση όλων αυτών των οντοτήτων σε ένα φύλλο χαρτιού ή μια οθόνη Η/Υ. Για το λόγο αυτό ομαδοποιούνται οι οντότητες σε ενότητες που έχουν σχέση μεταξύ τους και δημιουργούνται διαγράμματα πολλαπλών επιπέδων. Έτσι έστω το διάγραμμα : Παρατηρούμε ότι υπάρχουν νέες πληροφορίες για κάθε οντότητα. Ο κωδικός Ο1, Ο2 κ.λ.π. στην επάνω αριστερή γωνία συμβολίζει τον αύξοντα αριθμό της οντότητας. Το γράμμα Α ή Σ στην επάνω δεξιά γωνία συμβολίζει κατά πόσον η οντότητα αυτή είναι ατομική ή συγκεντρωτική (αναλύεται σε επί μέρους οντότητες). Έτσι η συγκεντρωτική οντότητα Τμήματα (Ο4) αναλύεται στις ατομικές Πτυχία (Ο4.1) και Μαθήματα (Ο4.2) κ.ο.κ. 151

18 Κανονικοποίηση (Normalization) Η φάση της κανονικοποίησης των δεδομένων είναι είτε ο έλεγχος του μοντέλου συσχετισμού οντοτήτων, είτε μια διαφορετική προσέγγιση του λογικού σχεδιασμού του μοντέλου αρχείων. Στη φάση αυτή καταγράφονται όλες οι πληροφορίες που σχετίζονται με πεδία και όλες οι σχετικές έννοιες με αυτά που θα βοηθήσουν μετά την ομαδοποίηση των πεδίων σε πίνακες. Το βήμα αυτό είναι απαραίτητο για την ολοκλήρωση του σχεδιασμού μιας σχεσιακής βάσης δεδομένων, εφ όσον έχει σαν αποτέλεσμα (α) την αξιοποίηση όλων των δεδομένων που χρειάζεται το σύστημα, (β) την οργάνωση των δεδομένων σε τέτοια μορφή ώστε ένα δεδομένο να υπάρχει σε ένα και μόνο ένα σημείο και (γ) την απεικόνιση των συσχετισμών μεταξύ των οντοτήτων που ενδιαφέρουν το σύστημα Γιατί χρειάζεται η κανονικοποίηση Για να γίνει κατανοητότερη η όλη διαδικασία της κανονικοποίησης, θα εξετάσουμε ένα απλό παράδειγμα μη κανονικοποιημένου πίνακα. Έστω ότι καλούμαστε από μια εταιρεία συντήρησης Η/Υ να σχεδιάσουμε τους πίνακες παρακολούθησης των πελατών της. Η εταιρεία θέλει να παρακολουθεί τον τύπο και τον αριθμό των συσκευών που διαθέτει κάθε πελάτης της. Επίσης θέλει να γνωρίζει της απόσταση σε χιλιόμετρα της έδρας κάθε πελάτη από το κέντρο υποστήριξης που βρίσκεται στην Αθήνα. Κάθε πελάτης είναι κωδικοποιημένος με ένα μοναδικό κωδικό. Μετά από προσεκτική συλλογή όλων των πληροφοριών που αφορούν το συγκεκριμένο πρόβλημα, προέκυψε ο κατωτέρω πίνακας. Για να γίνουν κατανοητά τα προβλήματα που προκύπτουν όταν διαχειριζόμαστε μη κανονικοποιημένους πίνακες, θα κάνουμε κάποιες νοητές εγγραφές στον πίνακα αυτό και θα παρατηρήσουμε τα αποτελέσματα : 152

19 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων Έστω ότι θέλουμε να προσθέσουμε ένα νέο πελάτη σε μια υπάρχουσα πόλη (π.χ. ΧΑΛΚΙΔΑ) και έστω ότι ο πελάτης αγόρασε μια από τις συσκευές του πίνακα (π.χ. ARMADA). Παρατηρούμε ότι θα πρέπει να ξανακαταχωρήσουμε επαναλαμβανόμενες πληροφορίες (με όλους του κινδύνους λαθών), όπως την απόσταση (ήδη έχει καταχωρηθεί η απόσταση της Χαλκίδας) και τον κατασκευαστή (COMPAQ). Έστω ότι προσθέτουμε μια νέα συσκευή σε υπάρχοντα πελάτη. Παρατηρούμε ότι πρέπει να ξανακαταχωρήσουμε επαναλαμβανόμενες πληροφορίες, όπως το όνομα του υπευθύνου. Έστω ότι θέλουμε να προσθέσουμε μια νέα συσκευή την οποία ανάλαβε να υποστηρίζει η επιχείρηση, ένα εκτυπωτή DESKJET της HP. Παρατηρούμε ότι δεν μπορούμε να προσθέσουμε τη συσκευή πριν να υπάρξει ο πρώτος πελάτης (δεν επιτρέπονται εγγραφές με κενό κλειδί). Έστω ότι διαγράφουμε τον πελάτη με κωδικό 3. Παρατηρούμε ότι μαζί με τον πελάτη διαγράφεται και η πόλη Χαλκίδα, η απόσταση της Χαλκίδας, καθώς και η συσκευή SCANJET της HP. Τα προβλήματα επομένως που προκύπτουν από τον μη κανονικοποιημένο πίνακα είναι : Σε κάθε νέα λογική εγγραφή πρέπει να επαναλαμβάνονται πληροφορίες που ήδη είναι καταχωρημένες σε άλλες λογικές εγγραφές (όπως υπεύθυνος, απόσταση και κατασκευαστής) με αποτέλεσμα καθυστερήσεις και πιθανά λάθη καταχώρησης. Τα σφάλματα καταχώρησης έχουν σαν αποτέλεσμα διαφορετικές τιμές για την ίδια πληροφορία σε διαφορετικές λογικές εγγραφές. Έτσι σε μια λογική εγγραφή μπορεί η απόσταση της Χαλκίδας να είναι 70 και σε άλλη 700. Δεν μπορούν να προστεθούν νέες πληροφορίες (πόλεις, συσκευές) εάν δεν υπάρξει πρώτα ο πρώτος πελάτης που θα τον αφορούν (επειδή το πρωτεύον κλειδί του πίνακα είναι ο κωδικός πελάτη). Διαγραφή κάποιων λογικών εγγραφών συνεπάγεται απώλεια σημαντικών πληροφοριών που δεν έχουν άμεση σχέση με το πρωτεύον κλειδί. Μπορεί να γίνουν αλλαγές σε μια λογική εγγραφή χωρίς να αλλάξουν και όλες οι άλλες λογικές εγγραφές που επηρεάζονται από την αλλαγή αυτή. Εάν π.χ. αλλαχθεί η απόσταση της Κορίνθου σε 100 στον πελάτη 4, θα εμφανίζεται αλλού η Κόρινθος με απόσταση 80 και αλλού 100 χιλιόμετρα. 153

20 Όλα αυτά τα προβλήματα θα λύνονταν αν ο αρχικός πίνακας αναλυόταν σε τέσσερις επί μέρους πίνακες, ένας με τις συσκευές κάθε πελάτη και τρεις πίνακες αναφοράς, ένα για τον πελάτη, ένα για τις πόλεις και ένα για τις συσκευές. Η δημιουργία αυτών των πινάκων είναι αποτέλεσμα εφαρμογής των κανόνων της κανονικοποίησης Οι βασικές αρχές της κανονικοποίησης Η κανονικοποίηση εφαρμόζεται σε κάθε πίνακα χωριστά. Ο πίνακας αυτός πρέπει να εμφανίζεται σαν ατομική οντότητα (να μην αναλύεται περαιτέρω σε άλλες αναλυτικές οντότητες) στο διάγραμμα συσχετισμού οντοτήτων. Για τον πίνακα αυτό πρέπει να έχουν καταγραφεί όλα τα πεδία καθώς και το πρωτεύον κλειδί (το πεδίο που κατ εξοχήν χαρακτηρίζει κάθε λογική εγγραφή του πίνακα). Το αποτέλεσμα της κανονικοποίησης είτε επιβεβαιώνει ότι πράγματι ο αρχικός πίνακας είναι ατομική οντότητα, ή αναλύει τον αρχικό πίνακα σε ατομικές οντότητες (άλλους πίνακες) οι οποίες δεν μπορούν να αναλυθούν περαιτέρω. Επομένως οι φάσεις του μοντέλου συσχετισμού οντοτήτων και της κανονικοποίησης αλληλοσυμπληρώνονται και αυτοελέγχονται ώστε το αποτέλεσμα να μπορεί να τροφοδοτήσει τη φάση του σχεδιασμού της σχεσιακής βάσεως δεδομένων (φυσικός σχεδιασμός). Η κανονικοποίηση των δεδομένων μπορεί να χαρακτηριστεί σαν κατηγοριοποίηση ομάδων πεδίων λαμβάνοντας υπ όψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ομάδας. 154

21 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων Η κανονικοποίηση των δεδομένων εφαρμόζεται σε ένα πίνακα κάθε φορά και γίνεται με βήματα τα οποία ακολουθούν συγκεκριμένους κανόνες. Τα βήματα είναι τουλάχιστον τρία : Η διαδικασία της κανονικοποίησης είναι ιεραρχική και κάθε επίπεδο διέπεται από αυστηρότερους κανόνες από το προηγούμενο. Δομές δεδομένων που δεν ικανοποιούν τους κανόνες της 1 ης κανονικοποιημένης μορφής λέγονται μη κανονικοποιημένες Η διαδικασία της κανονικοποίησης Η κανονικοποίηση είναι και κατηγοριοποίηση και διαδικασία. Το αποτέλεσμα της διαδικασίας είναι η δημιουργία πινάκων σε 3 η κανονικοποιημένη μορφή. Τα βήματα της διαδικασίας είναι τα ακόλουθα: 1. Έλεγχος αν οι πίνακες είναι σε 1 η κανονικοποιημένη μορφή 2. Εάν όχι οι πίνακες πρέπει να αναλυθούν σε επί μέρους πίνακες με βάση τους κανόνες της κανονικοποίησης μέχρις ότου έρθουν σε 1 η κανονικοποιημένη μορφή. 3. Έλεγχος αν οι κανονικοποιημένοι πίνακες 1 ης μορφής είναι σε 2 η κανονικοποιημένη μορφή. 4. Εάν όχι πρέπει να αναλυθούν μέχρις ότου έρθουν σε 2 η κανονικοποιημένη μορφή. 5. Έλεγχος αν οι κανονικοποιημένοι πίνακες 2 ης μορφής είναι σε 3 η κανονικοποιημένη μορφή. 6. Εάν όχι πρέπει να αναλυθούν μέχρις ότου έρθουν σε 3 η κανονικοποιημένη μορφή. 155

22 Πρώτη κανονικοποιημένη μορφή Οι κανόνες που πρέπει να ισχύουν ώστε ένας πίνακας να είναι σε 1 η κανονικοποιημένη μορφή είναι : Κάθε πίνακας πρέπει να έχει ένα ή περισσότερα υποψήφια κλειδιά. Τα πεδία του πίνακα δεν πρέπει να περιέχουν ομαδοποιήσεις. Δηλαδή απαγορεύονται : - Πολυδιάστατα πεδία (arrays), ήτοι απαγορεύονται τα πεδία της μορφής a(n,m, ). Έτσι αντί του πεδίου Α(12) που χρησιμεύει για να αποθηκεύει τις μηνιαίες τιμές έστω πωλήσεων στα πεδία Α(1), Α(2), Α(3), χρησιμοποιούνται ξεχωριστά πεδία όπως Α1, Α2, Α3, - Πεδία που μπορούν να αναλυθούν σε άλλα πεδία. Δηλαδή απαγορεύονται σύνθετα πεδία. - Επαναλαμβανόμενα πρωτεύοντα κλειδιά. Πρέπει να υπάρχει ένα τουλάχιστον πρωτεύον μοναδικό κλειδί ανά λογική εγγραφή κ.α. Επομένως κάθε πεδίο πρέπει να είναι απλής μορφής, ήτοι πεδίο χαρακτήρων, αριθμητικό, ημερομηνία, κ.λ.π. και κάθε υποψήφιο πρωτεύον κλειδί πρέπει να είναι μοναδικό. Επομένως το κέρδος της εφαρμογής των κανόνων της πρώτης κανονικοποιημένης μορφής είναι η απάλειψη των επαναλήψεων, είτε αυτές αφορούν επαναλήψεις πεδίων (όπως πίνακες τιμών), είτε επαναλήψεις κλειδιών, για κάθε πίνακα που εξετάζεται. Το πρόβλημα της ύπαρξης επαναλήψεων είναι ότι η διαδικασία αναζήτησης δεν σταματά στην αναζήτηση μιας λογικής εγγραφής με βάση το πρωτεύον και μοναδικό κλειδί. Πρέπει να συνεχισθεί η αναζήτηση μέχρις ότου βρεθεί η συγκεκριμένη επανάληψη που αναζητείται, με βάση κάποιο κριτήριο διαφορετικό από το κλειδί. Έτσι έστω ότι αναζητούμε τον φοιτητή με αριθμό μητρώου Ο Εάν ο φοιτητής αυτός έχει πολλαπλές λογικές εγγραφές, έστω πέντε, τότε πέραν του κλειδιού χρειάζεται και άλλη πληροφορία η οποία θα δίνει τη δυνατότητα επιλογής της συγκεκριμένης λογικής εγγραφής. Εάν οι επαναλήψεις προήλθαν από την λανθασμένη προσθήκη του κωδικού μαθήματος στον πίνακα φοιτητών (με αποτέλεσμα ο φοιτητής αφού έχει περάσει πέντε μαθήματα να εμφανίζεται πέντε φορές στον πίνακα φοιτητών), τότε αυτό το πρόσθετο κριτήριο επιλογής θα είναι ο κωδικός μαθήματος. Εάν επιτραπεί η ύπαρξη επαναλαμβανόμενων κλειδιών σε ένα πίνακα, αλλαγή ενός κλειδιού (π.χ. αλλαγή αριθμού μητρώου) σημαίνει ψά- 156

23 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων ξιμο όλου του πίνακα ώστε η αλλαγή να γίνει σε όλες τις λογικές εγγραφές που επαναλαμβάνονται. Για τους λόγους αυτούς οι σχεσιακές βάσεις δεδομένων απαιτούν σε κάθε πίνακα δεδομένων μοναδικά πρωτεύοντα κλειδιά. Και η 1 η μορφή κανονικοποίησης διασφαλίζει αυτή τη μοναδικότητα των κλειδιών. Ο αρχικός πίνακας του παραδείγματος είναι στη μορφή : Παρατηρούμε ότι το πρωτεύον κλειδί του πίνακα (κωδικός πελάτη) δεν είναι μοναδικό. Ειδικά για τον πρώτο πελάτη που διαθέτει τρία διαφορετικά είδη συσκευών έχουμε τρεις λογικές εγγραφές. Το ζητούμενο είναι ο εντοπισμός του πεδίου το οποίο είναι υπεύθυνο για την δημιουργία των επαναλήψεων. Στην περίπτωση αυτή το πεδίο είναι η συσκευή. Ο συνδυασμός επομένως του κωδικού πελάτη με την συσκευή (δημιουργία σύνθετου κλειδιού αποτελούμενου από δύο πεδία) έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία μοναδικών κλειδιών. Αντίστοιχα στο παράδειγμα των φοιτητών με τα μαθήματα, το πεδίο που είναι υπεύθυνο για τη δημιουργία των επαναλήψεων στον πίνακα των φοιτητών είναι ο κωδικός μαθήματος. Επομένως ο πίνακας σε 1 η κανονικοποιημένη μορφή γίνεται : και το μοναδικό πρωτεύον κλειδί είναι το σύνθετο κλειδί που προκύπτει από το συνδυασμό των πεδίων κωδικός πελάτη συν συσκευή (τα δύο πρώτα πεδία). 157

24 Δεύτερη κανονικοποιημένη μορφή Οι κανόνες που πρέπει να ισχύουν ώστε κάθε πίνακας να είναι σε 2 η κανονικοποιημένη μορφή είναι : Κάθε πίνακας πρέπει να βρίσκεται σε 1 η κανονικοποιημένη μορφή Κάθε κλειδί πρέπει να καθορίζει πλήρως κάθε πεδίο που δεν συμμετέχει στο κλειδί. Επομένως κάθε πεδίο που δεν είναι στο κλειδί, πρέπει να εξαρτάται από το σύνολο του κλειδιού (ειδικά όταν το κλειδί αποτελείται από πολλά πεδία) και όχι από κάποιο από τα πεδία που συνθέτουν το κλειδί. Επομένως οι κανόνες της 2 ης μορφής κανονικοποίησης εφαρμόζονται σε πίνακες με σύνθετα κλειδιά και ελέγχονται όλα τα πεδία που δεν είναι κλειδιά ως προς κάθε πεδίο που συνθέτει κάθε σύνθετο κλειδί. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται με την εφαρμογή των κανόνων της 2 ης μορφής κανονικοποίησης είναι : 1. Η πιθανότητα να έχουμε διαφορετικές τιμές σε διαφορετικές λογικές εγγραφές του ιδίου πίνακα για πεδία που έπρεπε να είναι ίδια. Στο παράδειγμα μας ο κατασκευαστής δεν εξαρτάται από όλο το κλειδί αλλά μόνο από τη συσκευή. Μπορούμε επομένως να έχουμε δυο λογικές εγγραφές που στην μια να εμφανίζεται ότι η συσκευή HP-PC κατασκευάζεται από την HP ενώ στην επόμενη να φαίνεται ότι η συσκευή HP-PC κατασκευάζεται από την COMPAQ. 2. Η αδυναμία να καταχωρήσουμε νέες τιμές πεδίων λόγω του ότι καμία λογική εγγραφή δεν τις χρησιμοποιεί. Δεν μπορούμε να προσθέσουμε για παράδειγμα μια νέα πόλη (Θήβα) ή μια νέα συσκευή (DESKJET) όταν δεν υπάρχουν λογικές εγγραφές (πελάτες) για τη συγκεκριμένη πόλη ή συσκευή. 3. Η πιθανότητα να ενημερώσουμε κάποια πεδία σε μια λογική εγγραφή δίχως να αλλάξουμε τα ίδια πεδία σε όλες τις λογικές εγγραφές του πίνακα. Εάν λοιπόν διορθώσουμε την πόλη σε μια λογική εγγραφή ενός πελάτη (π.χ. αν αλλάξουμε την πόλη στην πρώτη λογική εγγραφή από ΛΑΜΙΑ σε ΠΑΤΡΑ για τον πελάτη με κωδικό 1), εάν δεν κάνουμε την ίδια αλλαγή και σε όλες τις υπόλοιπες λογικές εγγραφές του πίνακα με τον ίδιο κωδικό πελάτη, θα έχουμε σφάλματα στα περιεχόμενα του πίνακα. 158

25 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων Από τα υπόλοιπα πεδία του πίνακα διαπιστώνονται ομαδοποιήσεις πεδίων (υποψήφιοι πίνακες) εφ όσον τα πεδία δεν εξαρτώνται από το σύνολο του σύνθετου κλειδιού του πίνακα αλλά από κάποιο από τα επί μέρους πεδία. Εξετάζοντας τον πίνακα διαπιστώνουμε ότι τα πεδία πόλη, απόσταση και υπεύθυνος εξαρτώνται από τον κωδικό πελάτη και όχι από το σύνολο του σύνθετου κλειδιού. Επομένως δημιουργούμε ένα νέο πίνακα Πελάτες με πρωτεύον μοναδικό κλειδί τον κωδικό πελάτη και πεδία την πόλη, την απόσταση και τον υπεύθυνο. Παρόμοια διαπιστώνεται ότι ο κατασκευαστής εξαρτάται από τη συσκευή και όχι από το σύνολο του σύνθετου κλειδιού. Επομένως δημιουργούμε ένα νέο πίνακα Συσκευές με πρωτεύον μοναδικό κλειδί τη συσκευή και πεδίο τον κατασκευαστή. Ο πίνακας Συσκευές Πελατών στο τέλος της 2 ης μορφής κανονικοποίησης θα διαμορφωθεί ως εξής : 159

26 Τρίτη κανονικοποιημένη μορφή Οι κανόνες που πρέπει να ισχύουν ώστε κάθε πίνακας να είναι σε 3 η κανονικοποιημένη μορφή είναι : Κάθε πίνακας πρέπει να είναι σε 2 η κανονικοποιημένη μορφή (επομένως και σε πρώτη). Το πρωτεύον κλειδί πρέπει να καθορίζει όλα τα άλλα πεδία ή ειδικότερα τα πεδία που δεν είναι κλειδιά πρέπει να καθορίζονται από το κλειδί και όχι από άλλα πεδία εκτός του κλειδιού. Επομένως οι κανόνες της 3 ης μορφής κανονικοποίησης εφαρμόζονται σε πίνακες με περισσότερα του ενός πεδία και ελέγχονται όλα τα πεδία που δεν είναι κλειδιά μεταξύ τους. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται με την εφαρμογή των κανόνων της 2 ης μορφής κανονικοποίησης είναι : 1. Η πιθανότητα να χαθούν τιμές πεδίων που κανονικά έπρεπε να παραμένουν όταν διαγράφονται λογικές εγγραφές. Π.χ. στον πίνακα Πελάτες αν διαγραφεί ο πελάτης με κωδικό 1 θα χαθεί και η πόλη ΛΑΜΙΑ. 2. Καταχώρηση διαφορετικών τιμών σε πεδία διαφορετικών λογικών εγγραφών που κανονικά θα έπρεπε να είναι οι ίδιες. Π.χ. στον ίδιο πίνακα στους κωδικούς πελατών 4 και 5 η απόσταση για την πόλη ΚΟΡΙΝΘΟ μπορεί να έχει διαφορετικές τιμές. 3. Διόρθωση τιμών πεδίων σε μια λογική εγγραφή του πίνακα με αποτέλεσμα το ίδιο πεδίο σε άλλες λογικές εγγραφές να έχει άλλη τιμή ενώ δεν θα έπρεπε. Π.χ. αν αλλάξει η απόσταση στη λογική εγγραφή του πελάτη 4, πρέπει να αλλάξει και στη λογική εγγραφή του πελάτη 5 ώστε να υπάρχει συμφωνία. Εξετάζοντας τον πίνακα Πελάτες παρατηρούμε ότι το πεδίο απόσταση δεν εξαρτάται από το κλειδί του πίνακα, αλλά από το πεδίο πόλη. Επομένως ο πίνακας Πελάτες σπάει σε δύο πίνακες τον πίνακα Πόλεις με κλειδί την πόλη και πεδίο την απόσταση και στον πίνακα Πελάτες. Οι υπόλοιποι πίνακες είναι κανονικοποιημένοι. 160

27 Σχεδιασμός πληροφοριακών συστημάτων και σχεσιακών βάσεων δεδομένων Επομένως η διαδικασία της κανονικοποίησης οδήγησε στην ανάλυση του αρχικού πίνακα στους πίνακες : Πόλεις (κλειδί πόλη) Πελάτες (κλειδί κωδικός πελάτη) Συσκευές (κλειδί συσκευή) Συσκευές Πελατών (κλειδί κωδικός πελάτη & συσκευή) 161

28 Το διάγραμμα συσχετισμού κανονικοποιημένων οντοτήτων Έχοντας ολοκληρώσει και τη διαδικασία της κανονικοποίησης, μπορούμε να σχεδιάσουμε το διάγραμμα συσχετισμού οντοτήτων περιλαμβάνοντας σε κάθε οντότητα και το πρωτεύον μοναδικό κλειδί, ώστε να δείξουμε τον τρόπο συσχετισμού μεταξύ των οντοτήτων. Το διάγραμμα αυτό δείχνει στο επάνω μέρος κάθε οντότητας το όνομα και στο κάτω το πρωτεύον μοναδικό κλειδί της οντότητας. Όπως εξηγήσαμε και στην παράγραφο για να μπορέσει να υπάρχει συσχετισμός ένα προς πολλά μεταξύ δύο οντοτήτων, θα πρέπει το κλειδί της οντότητας προς ένα να υπάρχει σαν πεδίο στην οντότητα προς πολλά. Έτσι το πεδίο πόλη είναι πρωτεύον μοναδικό κλειδί για την οντότητα Πόλεις και πεδίο της οντότητας Πελάτες. Αντίστοιχα τα πεδία κωδ. πελάτη και συσκευή είναι πρωτεύοντα μοναδικά κλειδιά για τις οντότητες Πελάτες και Συσκευές και πεδία της οντότητας Συσκευές πελατών. Όλοι δε οι πίνακες έχουν ένα πρωτεύον μοναδικό κλειδί το οποίο προσδιορίζει απόλυτα και μοναδικά κάθε λογική εγγραφή του αντίστοιχου πίνακα. 162

Πεδία (Attributes) Συσχετίσεις (Relationships) Κλειδιά (Identifiers) Οντότητες είναι υποψήφια αρχεία

Πεδία (Attributes) Συσχετίσεις (Relationships) Κλειδιά (Identifiers) Οντότητες είναι υποψήφια αρχεία Λογικός σχεδιασμός Αρχείων Το μοντέλο οντοτήτων Οντότητες (Entities) Πεδία (Attributes) Συσχετίσεις (Relationships) Κλειδιά (Identifiers) Οντότητες είναι υποψήφια αρχεία Τι είναι Οντότητες Είναι συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΜοντέλοΟντοτήτωνΣυσχετίσεων & ΔιάγραμμαΟντοτήτων Συσχετίσεων. Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων

ΜοντέλοΟντοτήτωνΣυσχετίσεων & ΔιάγραμμαΟντοτήτων Συσχετίσεων. Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων ΜοντέλοΟντοτήτωνΣυσχετίσεων & ΔιάγραμμαΟντοτήτων Συσχετίσεων Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων Το Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων βασίζεται στην αντίληψη ότι ο πραγματικός κόσμος αποτελείται από οντότητες (entities)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Σχεδίαση Βάσεων Δεδομένων

Κεφάλαιο 4 Σχεδίαση Βάσεων Δεδομένων Βάσεις Δεδομένων Επαγγελματικού Λυκείου Κεφάλαιο 4 Σχεδίαση Βάσεων Δεδομένων Εισηγητής Δελησταύρου Κωνσταντίνος Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 Μηχανικός Πληροφορικής Τ.Ε. M.Sc. στα Συστήματα Υπολογιστών Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. 2 ο Μάθημα: Βασικά Θέματα Βάσεων Δεδομένων. Δρ. Κωνσταντίνος Χ.

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. 2 ο Μάθημα: Βασικά Θέματα Βάσεων Δεδομένων. Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας 2 ο Μάθημα: Βασικά Θέματα Βάσεων Δεδομένων Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος Βασικά θέματα Βάσεων Δεδομένων Ένα Σύστημα Βάσης Δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεσιακό Μοντέλο Περιορισμοί Μετατροπή ER σε Σχεσιακό Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model

Σχεσιακό Μοντέλο Περιορισμοί Μετατροπή ER σε Σχεσιακό Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model .. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Relational Model . Σχεσιακό Μοντέλο (Relational Model) Το σχεσιακό μοντέλο παρουσιάζει μια βάση ως συλλογή από σχέσεις Μια σχέση είναι ένας πίνακας με διακριτό όνομα Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε κέντρο εργασίας περιλαμβάνει συγκεκριμένο αριθμό μηχανημάτων και εργατών (πόροι παραγωγής).:

Κάθε κέντρο εργασίας περιλαμβάνει συγκεκριμένο αριθμό μηχανημάτων και εργατών (πόροι παραγωγής).: CRONUS Καλώδια ΕΠΕ Είναι μια βιομηχανία παραγωγής βιομηχανικών καλωδίων με έδρα τον Πειραιά. Θα εξετασθούν οι βασικές λειτουργίες της βιομηχανίας που αφορούν το Εργοστάσιο Παραγωγής, τις Αγορές και τις

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακού Συστήματος Ενημέρωσης Καιρικών Συνθηκών

Πληροφοριακού Συστήματος Ενημέρωσης Καιρικών Συνθηκών Τι είναι Πληροφοριακό Σύστημα και Βάση Δεδομένων Πληροφοριακό σύστημα Είναι το σύστημα, που επεξεργάζεται εισόδους, συντηρεί αρχεία και παράγει πληροφορίες κάθε μορφής. Είναι ο συνεκτικός κρίκος των υποσυστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

#1 Καταχώρηση Πελατών Θα καταχωρήσω δυο πελάτες ώστε να μπορέσω να προχωρήσω σε προσφορά, παραγγελιοληψία και τιμολόγηση.

#1 Καταχώρηση Πελατών Θα καταχωρήσω δυο πελάτες ώστε να μπορέσω να προχωρήσω σε προσφορά, παραγγελιοληψία και τιμολόγηση. #1 Καταχώρηση Πελατών Θα καταχωρήσω δυο πελάτες ώστε να μπορέσω να προχωρήσω σε προσφορά, παραγγελιοληψία και τιμολόγηση. Ενέργειες Οδηγίες εισηγητή Δείγματα οθονών 1. Επιλέγω Πωλήσεις & Μάρκετινγκ Πωλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑ - ΛΕΞΕΙΣ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΤΡΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

Pylon Entry. Είδη. Στη διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία Μεταβολή Διαγραφή - Αναζήτηση ενός είδους

Pylon Entry. Είδη. Στη διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία Μεταβολή Διαγραφή - Αναζήτηση ενός είδους Pylon Entry Είδη Στη διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία Μεταβολή Διαγραφή - Αναζήτηση ενός είδους Περιεχόμενα Δημιουργία Νέου Είδους... 3 Καρτέλα Βασικά Στοιχεία... 4 Καρτέλα Πολιτική Τιμολόγησης...

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτησιακές Εξαρτήσεις και Κανονικοποίηση

Συναρτησιακές Εξαρτήσεις και Κανονικοποίηση Συναρτησιακές Εξαρτήσεις και Κανονικοποίηση Κανονικές Μορφές - Πρώτη κανονική μορφή (1NF) - Δεύτερη κανονική μορφή (2NF) - Τρίτη κανονική μορφή (3NF) 1 Κανονικοποίηση Κανονικές Μορφές Οι σχέσεις μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Το Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων

Το Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων Το Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων Το Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων (μοντέλο ΟΣ) βασίζεται στην αντίληψη ότι οπραγματικός κόσμος αποτελείται από οντότητες (entities) με γνωρίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Ενότητα 4: Λεξικό δεδομένων, Διαγράμματα Ροής Δεδομένων Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία σχεδιασμού Β.Δ.

Διαδικασία σχεδιασμού Β.Δ. Διαδικασία σχεδιασμού Β.Δ. Σε παλαιότερα μαθήματα είπαμε ότι πριν κατασκευάσουμε κάτι θα πρέπει πρώτα να το σχεδιάσουμε. Το ίδιο ισχύει και για μια Β.Δ.. Σε αυτή την ενότητα θα περιγράψουμε λίγο πιο αναλυτικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακό Περιβάλλον Διαχείρισης Ασκήσεων Προγραμματισμού

Διαδικτυακό Περιβάλλον Διαχείρισης Ασκήσεων Προγραμματισμού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διπλωματική Εργασία με θέμα: Διαδικτυακό Περιβάλλον Διαχείρισης Ασκήσεων Προγραμματισμού Καραγιάννης Ιωάννης Α.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Βάσεων Δεδομένων

Σχεδιασμός Βάσεων Δεδομένων Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Σχεδιασμός Βάσεων Δεδομένων Εργαστήριο 1 Δρ. Βασιλική Κούφη Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 2. Κύκλος ζωής ανάπτυξης Βάσεως Δεδομένων 3. Oracle SQL Developer Data

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 2 - Κεχρής, Κεφάλαιο 8: Κανονικοποίηση

Άσκηση 2 - Κεχρής, Κεφάλαιο 8: Κανονικοποίηση Άσκηση 2 - Κεχρής, Κεφάλαιο 8: Κανονικοποίηση Εκφώνηση: Δίνεται ο παρακάτω πίνακας ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ_ΑΓΟΡΑΣΤΩΝ τον οποίο χρησιμοποιεί μια κατασκευαστική εταιρία η οποία δραστηριοποιείται στην κατασκευή κατοικιών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακές Ασκήσεις Σελίδα 1

Εργαστηριακές Ασκήσεις Σελίδα 1 Άσκηση 3 η : Δημιουργία ΒΔ που αποτελείται από δυο πίνακες με υλοποίηση συσχέτισης τύπου «1 προς Ν» και σχεδίαση διάταξης φόρμας-υποφόρμας προβολής και καταχώρησης δεδομένων. 1. χεδίαση και δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Κατάστημα

Ηλεκτρονικό Κατάστημα ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Παραδείγματα -UML Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2011-2012 1 Ηλεκτρονικό Κατάστημα Το αντικείμενο είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Το Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων

Το Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων Το Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων Το Μοντέλο Οντοτήτων- Συσχετίσεων (μοντέλο ΟΣ) βασίζεται στην αντίληψη ότι ο πραγματικός κόσμος αποτελείται από οντότητες (entities) με χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Pylon Entry. Επαφές. Στη διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή Αναζήτηση Επαφών

Pylon Entry. Επαφές. Στη διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή Αναζήτηση Επαφών Pylon Entry Επαφές Στη διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή Αναζήτηση Επαφών Περιεχόμενα Δημιουργία Νέας Επαφής... 3 Καρτέλα Βασικά Στοιχεία... 6 Καρτέλα Στοιχεία Επαφής... 7 Καρτέλα

Διαβάστε περισσότερα

Είδη. Σε αυτό το εγχειρίδιο περιγράφεται η Δημιουργία, Μεταβολή, Διαγραφή και Αναζήτηση ενός είδους

Είδη. Σε αυτό το εγχειρίδιο περιγράφεται η Δημιουργία, Μεταβολή, Διαγραφή και Αναζήτηση ενός είδους Είδη Σε αυτό το εγχειρίδιο περιγράφεται η Δημιουργία, Μεταβολή, Διαγραφή και Αναζήτηση ενός είδους Περιεχόμενα Δημιουργία Νέου Είδους 3 Καρτέλα Βασικά Στοιχεία 4 Καρτέλα Πολιτική Τιμολόγησης 7 Στην καρτέλα

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ Απεικόνιση της σχέσης(θετική, αρνητική, απροσδιόριστη) δύο μεταβλητών. Παραδείγματα σχέσεων. Παράδειγμα

Α. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ Απεικόνιση της σχέσης(θετική, αρνητική, απροσδιόριστη) δύο μεταβλητών. Παραδείγματα σχέσεων. Παράδειγμα Α. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ Απεικόνιση της σχέσης(θετική, αρνητική, απροσδιόριστη) δύο μεταβλητών. Παραδείγματα σχέσεων Παράδειγμα Μας δίνονται τα παρακάτω δεδομένα που αντιπροσωπεύουν τις τιμές πίεσης σε ατμόσφαιρες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Μ.Ο.Δ..ΜΟΝΑΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Α.Ε. 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εγγραφή στο σύστημα...3

Διαβάστε περισσότερα

Είσοδος στην εφαρμογή Δημιουργία Εταιρίας Καρτέλα Στοιχεία εταιρίας: Καρτέλα Πρόσθετα στοιχεία: Καρτέλα Τράπεζα:...

Είσοδος στην εφαρμογή Δημιουργία Εταιρίας Καρτέλα Στοιχεία εταιρίας: Καρτέλα Πρόσθετα στοιχεία: Καρτέλα Τράπεζα:... Περιεχόμενα Είσοδος στην εφαρμογή... 3 Δημιουργία Εταιρίας... 5 Καρτέλα Στοιχεία εταιρίας:... 6 Καρτέλα Πρόσθετα στοιχεία:... 6 Καρτέλα Τράπεζα:... 7 Καρτέλα λογιστική:... 9 Καρτέλα e-mail info... 9 Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Pylon Entry. Υπηρεσίες. Στην διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή και Αναζήτηση υπηρεσίας

Pylon Entry. Υπηρεσίες. Στην διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή και Αναζήτηση υπηρεσίας Pylon Entry Υπηρεσίες Στην διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή και Αναζήτηση υπηρεσίας Περιεχόμενα Δημιουργία Νέας Υπηρεσίας... 3 Καρτέλα Βασικά Στοιχεία... 4 Καρτέλα Προτεινόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ACCESS

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ACCESS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ACCESS Μια βάση δεδομένων είναι μια οργανωμένη συλλογή πληροφοριών, οι οποίες είναι αποθηκευμένες σε κάποιο αποθηκευτικό μέσο (π.χ σκληρό δίσκο). Οι πληροφορίες τις οποίες καταχωρούμε και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Επιλογή σημείου παραγωγής

Κεφάλαιο 4: Επιλογή σημείου παραγωγής Κ4.1 Μέθοδος ανάλυσης νεκρού σημείου για την επιλογή διαδικασίας παραγωγής ή σημείου παραγωγής Επιλογή διαδικασίας παραγωγής Η μέθοδος ανάλυσης νεκρού για την επιλογή διαδικασίας παραγωγής αναγνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών 44 Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών Διδακτικοί στόχοι Σκοπός του κεφαλαίου είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τα βήματα που ακολουθούνται κατά την ανάπτυξη μιας εφαρμογής.

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα...7

Λίγα λόγια από το συγγραφέα...7 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα...7 Κεφάλαιο 1: Σχεδιασμός βάσης δεδομένων και δημιουργία πίνακα...9 Κεφάλαιο 2: Περαιτέρω τροποποίηση δομής πίνακα...41 Κεφάλαιο 3: Σχέσεις...84 Κεφάλαιο 4: Ερωτήματα...105

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Ενότητα 12: Διαγράμματα Οντοτήτων Συσχετίσεων και Σχεσιακό Σχήμα Ασκήσεις Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Pylon Entry. Πόροι. Στη διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή Αναζήτηση Πόρων

Pylon Entry. Πόροι. Στη διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή Αναζήτηση Πόρων Pylon Entry Πόροι Στη διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή Αναζήτηση Πόρων Περιεχόμενα Δημιουργία Νέου Πόρου... 3 Καρτέλα Βασικά Στοιχεία... 4 Καρτέλα Βασικά Στοιχεία... 4 Καρτέλα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις 1) Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Excel της Microsoft είναι λογισμικό διαχείρισης ΒΔ (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Access της Microsoft είναι λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ζητήματα μιας βάσης δεδομένων

Βασικά ζητήματα μιας βάσης δεδομένων Τριαντάφυλλος Πριμηκύρης* Βασικά ζητήματα μιας βάσης δεδομένων Τι είναι μια βάση δεδομένων; Ας ξεκινήσουμε με κάτι πολύ απλό! Όλοι έχετε έναν τηλεφωνικό κατάλογο. Ο κατάλογος αυτός είναι μια χειροκίνητη

Διαβάστε περισσότερα

Εξαγωγή Μετασχηματισμός Εισαγωγή Δεδομένων στην Αποθήκη Πληροφοριών (ETL) ETL) Αριστομένης Μακρής

Εξαγωγή Μετασχηματισμός Εισαγωγή Δεδομένων στην Αποθήκη Πληροφοριών (ETL) ETL) Αριστομένης Μακρής Εξαγωγή Μετασχηματισμός Εισαγωγή Δεδομένων στην Αποθήκη Πληροφοριών (ETL) ETL) Τεχνολογίες Υποστήριξης Λήψης Διοικητικών Αποφάσεων OLTP (On Line Transaction Processing) Επιχειρηματικές Εφαρμογές (Σχεσιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: Γνώσεις Υποδομής... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Επιχείρηση και Πληροφοριακό Σύστημα Διοίκησης... 15 1.1 Επιχείρηση... 16 1.1.1 Τι είναι Οργανισμός και τι είναι επιχείρηση (μια πρώτη ιδέα) 1.1.2

Διαβάστε περισσότερα

Διάγραμμα Οντοτήτων - Συσχετίσεων

Διάγραμμα Οντοτήτων - Συσχετίσεων Διάγραμμα Οντοτήτων - Συσχετίσεων Παύλος Εφραιμίδης Βάσεις Δεδομένων Διάγραμμα Ο-Σ 1 Σχεδιασμός μιας Βάσης Δεδομένων Τα βασικά βήματα για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη μιας Βάσης Δεδομένων είναι: Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΥΦ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ. Ημερομηνία 14 Ιανουαρίου 2014 Έκδοση 1.1

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΥΦ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ. Ημερομηνία 14 Ιανουαρίου 2014 Έκδοση 1.1 2014 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ Είδος Εγγράφου Εγχειρίδιο Χρήσης ΜΥΦ Ημερομηνία 14 Ιανουαρίου 2014 Έκδοση 1.1 Περιεχόμενα 1.0 Αυθεντικοποίηση χρηστών... 4 2.0 Αρχική Οθόνη... 6 1.1 Αλλαγή...

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός των Πινάκων μίας Βάσης Δεδομένων

Σχεδιασμός των Πινάκων μίας Βάσης Δεδομένων Σχεδιασμός των Πινάκων μίας Βάσης Δεδομένων 3 ΚΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Επιλογή τύπου δεδομένων και ιδιότητες πεδίων Δημιουργία πινάκων Συσχετισμός πινάκων ΑΡΧΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ, ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ ΤΕΛΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων ΕΣΔ516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Περιεχόμενα Ορισμοί Συστατικά στοιχεία εννοιολογικής σχεδίασης Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγό ς Σχ. Έτόυς 2014-2015

Οδηγό ς Σχ. Έτόυς 2014-2015 Οδηγό ς Σχ. Έτόυς 2014-2015 Σχολικό Έτος Στο ΠΣ myschool υλοποιείται πλήρης ιστορικότητα και τα δεδομένα σας είναι διαθέσιμα για κάθε Σχολικό Έτος. Μέσα από την ΑΡΧΙΚΗ σελίδα μπορείτε κάθε φορά να ορίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Μετασχηµατισµός διαγράµµατος ER σε σχεσιακό σχήµα Β

Μετασχηµατισµός διαγράµµατος ER σε σχεσιακό σχήµα Β Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Σ Β (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3) Τελευταία ενηµέρωση: 10/2011 Μετασχηµατισµός διαγράµµατος ER σε σχεσιακό σχήµα Β ΣΤΟΧΟΣ Στόχοs του 3 ου εργαστηρίου είναι η υλοποίηση µοντέλων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. Θέμα

Εργασία Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. Θέμα ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Εργασία Συστήματα Βάσεων Δεδομένων Θέμα.. Σπουδαστής Σειρά / Έτος Εισαγωγής : Επιβλέπων Καθηγητής Γιώργος Σαμαράς Μάιος 2014 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

A ΕΠΑ.Λ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Εκπαιδευτικοί: ΓΑΛΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΟΥΣΟΥΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

A ΕΠΑ.Λ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Εκπαιδευτικοί: ΓΑΛΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΟΥΣΟΥΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ A ΕΠΑ.Λ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Εκπαιδευτικοί: ΓΑΛΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΟΥΣΟΥΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ 1 Βάση Δεδομένων: Με το όρο Βάση Δεδομένων εννοούμε ένα σύνολο δεδομένων που είναι οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model Σχεσιακό Μοντέλο

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model Σχεσιακό Μοντέλο Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Relational Model Σχεσιακό Μοντέλο Σχεσιακό μοντέλο (Relational Model) Το σχεσιακό μοντέλο παρουσιάζει μια βάση ως συλλογή από σχέσεις. Μια σχέση είναι ένας πίνακας με διακριτό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Επιλογή σημείου παραγωγής

Κεφάλαιο 4: Επιλογή σημείου παραγωγής Κεφάλαιο 4: Επιλογή σημείου παραγωγής Κ4.1 Μέθοδος ανάλυσης νεκρού σημείου για την επιλογή διαδικασίας παραγωγής ή σημείου παραγωγής Επιλογή διαδικασίας παραγωγής Η μέθοδος ανάλυσης νεκρού για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο «Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού» Ενότητα. Επεξεργασία πινάκων

Εργαστήριο «Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού» Ενότητα. Επεξεργασία πινάκων Ενότητα 4 Επεξεργασία πινάκων 36 37 4.1 Προσθήκη πεδίων Για να εισάγετε ένα πεδίο σε ένα πίνακα που υπάρχει ήδη στη βάση δεδομένων σας, βάζετε τον κέρσορα του ποντικιού στο πεδίο πάνω από το οποίο θέλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΟΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΟΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΟΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕΣ 2014-2020 ΕΝΟΤΗΤΑ «ΔΕΛΤΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΈΡΓΩΝ ΔΣ» 1η Έκδοση: 2016 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Ενότητα 3: Η έννοια της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ - INFORMATION Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Τμήμα Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κωνσταντίνος Ταραμπάνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Επιχειρηματική Μοντελοποίηση. Ιωάννης Σταμέλος Βάιος Κολοφωτιάς Πληροφορική

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Επιχειρηματική Μοντελοποίηση. Ιωάννης Σταμέλος Βάιος Κολοφωτιάς Πληροφορική ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Επιχειρηματική Μοντελοποίηση Ιωάννης Σταμέλος Βάιος Κολοφωτιάς Πληροφορική Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2013 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχεσιακό Μοντέλο Βάσεων Δεδομένων

Το Σχεσιακό Μοντέλο Βάσεων Δεδομένων Το Σχεσιακό Μοντέλο Βάσεων Δεδομένων Βασικοί κανόνες σχεσιακού μοντέλου Η κάθε οντότητα πρέπει να παριστάνεται ως ένας ξεχωριστός πίνακας. Η κάθε στήλη του πίνακα αντιστοιχεί σε μια ιδιότητα της οντότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ : ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΗΥ ΕΞΑΜΗΝΟ : Α. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : Μάγια Σατρατζέµη

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ : ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΗΥ ΕΞΑΜΗΝΟ : Α. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : Μάγια Σατρατζέµη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΗΥ ΕΞΑΜΗΝΟ : Α ΦΥΛΛΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ : 11 Αρχεία κειµένου - Αρχεία µε τύπο ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : Μάγια Σατρατζέµη Παρατηρήσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Λογισμικού & Ανάλυση Συστημάτων

Τεχνολογία Λογισμικού & Ανάλυση Συστημάτων Πανεπιστήμιο Πειραιά Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Τεχνολογία Λογισμικού & Ανάλυση Συστημάτων 18/11/2016 Δρ. Ανδριάνα Πρέντζα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια aprentza@unipi.gr Πανεπιστήμιο Πειραιά Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων. Εγχειρίδιο Χρήσης Υπηρεσίες Φοιτητή Σελίδα 1 / 10

Πίνακας Περιεχομένων. Εγχειρίδιο Χρήσης Υπηρεσίες Φοιτητή Σελίδα 1 / 10 Πίνακας Περιεχομένων 1. Υπηρεσίες Φοιτητή... 3 1.1 Ακαδημαϊκή Δομή... 3 1.2 Καρτέλα Φοιτητή... 3 Σταθερή Διεύθυνση... 3 Επισκόπηση Διεύθυνσης... 3 Στοιχεία Ανεξάρτητα από Διεύθυνση... 4 1.3 Έλεγχος Κανόνων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης V 1.02

Οδηγίες Χρήσης V 1.02 e-myf εφαρμογή διαχείρισης Συγκεντρωτικής Τιμολογίων σύμφωνο με τον ΚΦΑΣ Οδηγίες Χρήσης V 1.02 Περιεχόμενα Σελίδα Έναρξη εφαρμογής 2 Παραστατικά Εσόδων 2 Συγκεντρωτικά εσόδων 2 Συγκεντρωτικά εξόδων 6 Συγκεντρωτικά

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις δεδομένων. (2 ο μάθημα) Ηρακλής Βαρλάμης

Βάσεις δεδομένων. (2 ο μάθημα) Ηρακλής Βαρλάμης Βάσεις δεδομένων (2 ο μάθημα) Ηρακλής Βαρλάμης varlamis@hua.gr Περιεχόμενα Μοντελοποίηση δεδομένων Μοντέλο Οντοτήτων Συσχετίσεων Παραδείγματα Διαγραμματικές τεχνικές Συμβολισμοί Τριαδικές συσχετίσεις 2

Διαβάστε περισσότερα

4. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

4. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 4. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Στο προηγούμενο εργαστήριο είδαμε πώς μπορούμε να αντλήσουμε πληροφορίες από μια σχεσιακή βάση δεδομένων με τη βοήθεια των ερωτημάτων (queries). Το μειονέκτημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ScanHRMS: Εργασιακοί Ρόλοι

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ScanHRMS: Εργασιακοί Ρόλοι ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ScanHRMS: Εργασιακοί Ρόλοι ΑΘΗΝΑ ΛΕΩΦ. ΣΥΓΓΡΟΥ 120, Τ.Κ. 117 41, Τ: 211 5007000, F: 211 5007070 ΛΑΓΟΥΜΙΤΖΗ 24 ΚΑΛΛΙΘΕΑ, Τ.Κ. 176 71, Τ: 210 9230460, 216 8093098 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΔΟΣ 17ης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην εφαρμογή Βασική Σελίδα (Activity) Αναζήτηση Πελάτη... 6 Προβολή Πελάτη... 7 Επεξεργασία Πελάτη... 10

Εισαγωγή στην εφαρμογή Βασική Σελίδα (Activity) Αναζήτηση Πελάτη... 6 Προβολή Πελάτη... 7 Επεξεργασία Πελάτη... 10 Περιεχόμενα Εισαγωγή στην εφαρμογή... 2 Βασική Σελίδα (Activity)... 3 Ρυθμίσεις... 3 Πελάτες... 6 Αναζήτηση Πελάτη... 6 Προβολή Πελάτη... 7 Επεξεργασία Πελάτη... 10 Αποθήκη... 11 Αναζήτηση προϊόντος...

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Access Κεφάλαιο 2 Χειρισμός πινάκων... 27

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Access Κεφάλαιο 2 Χειρισμός πινάκων... 27 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Access... 9 Γνωριμία με την Access... 12 Δημιουργία βάσης δεδομένων... 22 Άνοιγμα και κλείσιμο βάσης δεδομένων... 24 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης... 25 Πρακτική εξάσκηση...

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων. Εισαγωγή Ανάλυση Απαιτήσεων. Φροντιστήριο 1 ο

Βάσεις Δεδομένων. Εισαγωγή Ανάλυση Απαιτήσεων. Φροντιστήριο 1 ο Βάσεις Δεδομένων Εισαγωγή Ανάλυση Απαιτήσεων Φροντιστήριο 1 ο 16-10-2008 Εισαγωγή - Ορισμοί Βάση Δεδομένων είναι μία συλλογή από σχετιζόμενα αντικείμενα Ένα σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων (ΣΔΒΔ)

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Χρήσης myschool

Σενάριο Χρήσης myschool Σενάριο Χρήσης ΦΟΡΕΙΣ Επιβεβαίωση των Στοιχείων του Φορέα Αρχικά, θα κληθείτε να ελέγξετε την ορθότητα των στοιχείων του Φορέα σας. Επιλέγοντας την καρτέλα «Φορείς», από το μενού που βρίσκεται στο πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΟΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΟΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΟΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΣΕΣ 2014-2020 ΕΝΟΤΗΤΑ «ΔΕΛΤΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΧΟΡΗΓΙΩΝ» 1η Έκδοση: 2016 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 51 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ. Ημερομηνία 10 Φεβρουαρίου 2015 Έκδοση 1.3

Σελίδα 1 από 51 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ. Ημερομηνία 10 Φεβρουαρίου 2015 Έκδοση 1.3 Σελίδα 1 από 51 2015 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ Είδος Εγγράφου Εγχειρίδιο Χρήσης ΜΥΦ Ημερομηνία 10 Φεβρουαρίου 2015 Έκδοση 1.3 Σελίδα 2 από 51 Περιεχόμενα 1.0 Αυθεντικοποίηση χρηστών... 4 2.0

Διαβάστε περισσότερα

Soft1 Version 4.00.515

Soft1 Version 4.00.515 Νέες προδιαγραφές Version : 2.00 Date: 08/12/2015 Department: Product Management Περιεχόμενα Συνοπτική περιγραφή νέων προδιαγραφών... 3 Γενικά... 3 Εμπορικό... 3 Χρηματοοικονομικά... 5 Μισθοδοσία... 6

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικοποίηση για Σχεσιακές Βάσεις Δεδομένων Αντζουλάτος Γεράσιμος antzoulatos@upatras.gr Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στην Διοίκηση και Οικονομία ΤΕΙ Πατρών - Παράρτημα Αμαλιάδας 06 Δεκεμβρίου 2012 Περιεχομενα

Διαβάστε περισσότερα

Βάση Δεδομένων: συλλογή από σχετιζόμενα δεδομένα Σύστημα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων (ΣΔΒΔ): λογισμικό για δημιουργία και χρήση μιας βάσης δεδομένων

Βάση Δεδομένων: συλλογή από σχετιζόμενα δεδομένα Σύστημα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων (ΣΔΒΔ): λογισμικό για δημιουργία και χρήση μιας βάσης δεδομένων Τι είναι μια βάση δεδομένων; Βάση Δεδομένων: συλλογή από σχετιζόμενα δεδομένα Σύστημα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων (ΣΔΒΔ): λογισμικό για δημιουργία και χρήση μιας βάσης δεδομένων Σ Δ Β Δ ΒΔ Σύστημα Βάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση συνθέσεων στο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηματολόγιο του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου

Διαχείριση συνθέσεων στο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηματολόγιο του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου Διαχείριση συνθέσεων στο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηματολόγιο του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου Στέλιος Χαραλαμπίδης, ΠΕ19 Τεχνικός Υπεύθυνος ΚΕ.ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. Ζακύνθου Πίνακας περιεχομένων Προσθήκη/Αντικατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Βάσεις Δεδομένων (Databases)

Πληροφορική 2. Βάσεις Δεδομένων (Databases) Πληροφορική 2 Βάσεις Δεδομένων (Databases) 1 2 Επίπεδα αρχεία (flat files) Επίπεδο αρχείο είναι ένα αρχείο που αποτελείται από ένα σταθερό, μικρό αριθμό πεδίων. Οι εγγραφές του αρχείου μπορεί να μην ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στις Αρχές Της Επιστήμης Των Η/Υ. Η έννοια του Προβλήματος - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

Εισαγωγή Στις Αρχές Της Επιστήμης Των Η/Υ. Η έννοια του Προβλήματος - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Εισαγωγή Στις Αρχές Της Επιστήμης Των Η/Υ Η έννοια του Προβλήματος - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 2. Η έννοια του προβλήματος 2 2. Η έννοια του προβλήματος 2.1 Το πρόβλημα στην επιστήμη των Η/Υ 2.2 Κατηγορίες προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ)

Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ) Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ) ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α. ΑΝΔΡΕΑΤΟΣ Ιούλιος 2011 Βασικές έννοιες Δεδομένα: τυποποιημένα στοιχεία σε προκαθορισμένη μορφή κατάλληλη για περαιτέρω

Διαβάστε περισσότερα

Νέα λειτουργικότητα - Βελτιώσεις. Έκδοση 21.26.1228 06/05/2015. Ημ/νία έκδοσης dd/mm/2015 1

Νέα λειτουργικότητα - Βελτιώσεις. Έκδοση 21.26.1228 06/05/2015. Ημ/νία έκδοσης dd/mm/2015 1 Έκδοση 21.26.1228 06/05/2015 Ημ/νία έκδοσης dd/mm/2015 1 Περιεχόμενα Νέα λειτουργικότητα... 3 Εμπορική διαχείριση 3 Σύνδεση γραμμών παραστατικών αγορών/πωλήσεων/ειδών... 3 Παραστατικά Σύνθεσης... 3 Συναλλασσόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Πλήρης Διαχείριση Οχημάτων

Πλήρης Διαχείριση Οχημάτων Πλήρης Διαχείριση Οχημάτων Το συγκεκριμένο εγχειρίδιο δημιουργήθηκε για να βοηθήσει την κατανόηση της Διαδικασία Πλήρους Διαχείρισης Οχημάτων. Παρακάτω προτείνεται μια αλληλουχία ενεργειών την οποία ο

Διαβάστε περισσότερα

του πρώτου προμηθευτή. Στο πεδίο κωδικός δίνω <Enter> και το σύστημα δίνει αυτόματα αρίθμηση. 2. Συνεχίζω την καταχώρηση

του πρώτου προμηθευτή. Στο πεδίο κωδικός δίνω <Enter> και το σύστημα δίνει αυτόματα αρίθμηση. 2. Συνεχίζω την καταχώρηση #1 Καταχώρηση Προμηθευτών Αρχίζουμε με την καταχώρηση των προμηθευτών βασιζόμενοι στην παραμετροποίηση της προηγούμενης ενότητας. Παρατηρούμε ότι το σύστημα δίνει αυτόματα αρίθμηση σε κάθε νέο προμηθευτή

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση συνθέσεων στο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηματολόγιο του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου

Διαχείριση συνθέσεων στο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηματολόγιο του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου Διαχείριση συνθέσεων στο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηματολόγιο του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου Στέλιος Χαραλαμπίδης, ΠΕ19 Τ.Υ. ΚΕ.ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. Ζακύνθου Προσθήκη/Αντικατάσταση εξαρτήματος σε υπάρχουσα σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Πλήρης Διαχείριση Οχημάτων

Πλήρης Διαχείριση Οχημάτων Πλήρης Διαχείριση Οχημάτων Το συγκεκριμένο εγχειρίδιο δημιουργήθηκε για να βοηθήσει την κατανόηση της Διαδικασία Πλήρους Διαχείρισης Οχημάτων. Παρακάτω προτείνεται μια αλληλουχία ενεργειών την οποία ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ. Σιάτρης Νικηφόρος. Επιβλέπων Καθηγητής Γιαγκουστίδης Κωνσταντίνος

ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ. Σιάτρης Νικηφόρος. Επιβλέπων Καθηγητής Γιαγκουστίδης Κωνσταντίνος ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ Σιάτρης Νικηφόρος Επιβλέπων Καθηγητής Γιαγκουστίδης Κωνσταντίνος ΣΚΟΠΟΣ Η ανάπτυξη ενός προγράμματος για την Μηχανογράφηση της αποθήκης και των εργασιών του εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Pylon Entry. Υπηρεσίες. Στην διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή και Αναζήτηση υπηρεσίας

Pylon Entry. Υπηρεσίες. Στην διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή και Αναζήτηση υπηρεσίας Pylon Entry Υπηρεσίες Στην διαδικασία αυτή περιγράφεται η Δημιουργία- Μεταβολή-Διαγραφή και Αναζήτηση υπηρεσίας Περιεχόμενα Δημιουργία Νέας Υπηρεσίας... 3 Καρτέλα Βασικά Στοιχεία... 4 Καρτέλα Προτεινόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 2010

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 2010 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 2010 Μ.Ο.Δ..ΜΟΝΑΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Α.Ε. 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εγγραφή στο σύστημα...3 2.

Διαβάστε περισσότερα

Ksyla.gr Σύντομη περιγραφή λειτουργίας

Ksyla.gr Σύντομη περιγραφή λειτουργίας Οδηγός Εφαρμογής Ksyla.gr Σύντομη περιγραφή λειτουργίας Το ksyla.gr είναι μια κοινότητα αγοραπωλησίας καύσιμου ξύλου σε οποιαδήποτε μορφή (καυσόξυλα, πέλλετ, μπρικέτες, κάρβουνα) καθώς επίσης και ειδών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

1. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 1. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τα δεδομένα που θα επεξεργασθούμε στη διάρκεια του εργαστηρίου παραχωρήθηκαν από την εταιρεία ICAP ειδικά για τις ανάγκες του μαθήματος. Τα δεδομένα αυτά αντλήθηκαν από την

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 ο. Το Επιχειρησιακό Κύκλωμα και οι Μέθοδοι Τεκμηρίωσης

Κεφάλαιο 2 ο. Το Επιχειρησιακό Κύκλωμα και οι Μέθοδοι Τεκμηρίωσης Κεφάλαιο 2 ο Το Επιχειρησιακό Κύκλωμα και οι Μέθοδοι Τεκμηρίωσης Το Επιχειρηματικό Κύκλωμα Το Επιχειρησιακό Κύκλωμα είναι ένα σύνολο από άυλους, υλικούς, ανθρώπινους και χρηματικούς πόρους οργανωμένους

Διαβάστε περισσότερα

Field Service Management ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ

Field Service Management ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Field Service Management ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕΝΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 4 2. ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΜΕΝΟΥ ΚΑΡΤΕΛΑΣ... 5 3. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΛΑΤΗ... 6 4. ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΗ... 6 5. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ/ΔΙΑΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης ιστοσελίδας VOLVO

Οδηγίες χρήσης ιστοσελίδας VOLVO Οδηγίες χρήσης ιστοσελίδας VOLVO Ρύποι & Τέλη - Προσφορές Η ιστοσελίδα (http://www.volvocalcprices.gr) δηµιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2010 ως εργαλείο για την εύρεση της τελικής προτεινόµενης Λιανικής τιµής

Διαβάστε περισσότερα

Τροποποιη σεις για ενσωμα τωση του ΚΦΑΣ (Ν.4093/2012) στις εφαρμογε ς Atlantis E.R.P. και xline E.R.P.

Τροποποιη σεις για ενσωμα τωση του ΚΦΑΣ (Ν.4093/2012) στις εφαρμογε ς Atlantis E.R.P. και xline E.R.P. Τροποποιη σεις για ενσωμα τωση του ΚΦΑΣ (Ν.4093/2012) στις εφαρμογε ς Atlantis E.R.P. και xline E.R.P. Οι τροποποιήσεις που έγιναν στα προγράμματά μας ισχύουν μόνο για τα serial numbers εσωτερικού και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΣ-ΕΣΠΑ : Ειδική Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ

ΟΠΣ-ΕΣΠΑ : Ειδική Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Ειδική Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΟΠΣ-ΕΣΠΑ 2014-2020: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεσιακό Μοντέλο. Σχεδιασμός Βάσεων Δεδομένων Μάθημα 2 ο Μαρία Χαλκίδη

Σχεσιακό Μοντέλο. Σχεδιασμός Βάσεων Δεδομένων Μάθημα 2 ο Μαρία Χαλκίδη Σχεσιακό Μοντέλο Σχεδιασμός Βάσεων Δεδομένων Μάθημα 2 ο Μαρία Χαλκίδη Εισαγωγή Το σχεσιακό μοντέλο δεδομένων (relational data model) προτάθηκε από τον E. F. Codd το 1970 Aποτελεί ένα μέσο λογικής δόμησης

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ι. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε.

PROJECT ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ι. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε. Παραδοτέα 1. Το αρχείο.mdb της βάσης δεδομένων σας σε ACCESS 2. Ένα CD που θα αναγράφει το ονοματεπώνυμο του σπουδαστή και το ΑΕΜ και θα περιέχει το αρχείο.mdb της βάσης δεδομένων καθώς και το εγχειρίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Λογισμικού

Τεχνολογία Λογισμικού Πανεπιστήμιο Πειραιά Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Τεχνολογία Λογισμικού 14/11/2016 Δρ. Ανδριάνα Πρέντζα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια aprentza@unipi.gr Πανεπιστήμιο Πειραιά Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Μοντέλα Παράστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΕΛΑ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΘ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΡΤΕΛΑ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΘ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ 2011 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΘ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΤΕΛΑ ΕΡΕΥΝΗΤΗ Στο παρόν έγγραφο μπορείτε να βρείτε αναλυτικές πληροφορίες για τις υπηρεσίες που παρέχονται στην Καρτέλα Ερευνητή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Συστήματα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Συστήματα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Συστήματα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τεχνολογία των Βάσεων Δεδομένων (ΒΔ) (Databases - DB) και των Συστημάτων Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων (ΣΔΒΔ)

Διαβάστε περισσότερα

2.2.5 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ

2.2.5 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ 2.2.5 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ Προκειμένου να επιτευχθεί η «ακριβής περιγραφή» ενός αλγορίθμου, χρησιμοποιείται κάποια γλώσσα που μπορεί να περιγράφει σειρές ενεργειών με τρόπο αυστηρό,

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ και ΔΟΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ 2.1 Να δοθεί ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΛΑΤΗΣ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΟΪΟΝ

ΠΕΛΑΤΗΣ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΟΪΟΝ ΤΕΙ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Σ Ο ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2009-2010 Η/Υ ΙΙΙ ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ (Θεωρία) ΜΑΘΗΜΑ 2ο Σχεσιακό µοντέλο (E-R model), ιάγραµµα οντοτήτων συσχετίσεων (E-R diagram), Σχεσιακό

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης Φορέα Πιστοποίησης

Εγχειρίδιο Χρήσης Φορέα Πιστοποίησης Εγχειρίδιο Χρήσης Φορέα Πιστοποίησης ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Για την είσοδο στην εφαρμογή απαιτείται, 1. Πλοηγός ιστοσελίδων (Internet Explorer, Mozilla Firefox, Google Chrome, Netscape Navigator), 2. Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων Εισαγωγή

Βάσεις Δεδομένων Εισαγωγή Βάσεις Δεδομένων Εισαγωγή Σκοποί ενότητας Εκμάθηση Συστημάτων Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων Δημιουργία E-R διαγραμμάτων 2 Περιεχόμενα ενότητας Συστήματα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων Διάγραμμα οντοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Το Μάρκετινγκ αποτελεί μια βασική επιχειρηματική λειτουργία που έχει στόχο την ανάπτυξη, την οργάνωση και των έλεγχο ανταλλακτικών διαδικασιών μεταξύ της επιχείρησης και των

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Η /Υ / Εφαρμογές σε συστ ήματα Π ό οι τητας Αριστομένης Μακρής

Προγράμματα Η /Υ / Εφαρμογές σε συστ ήματα Π ό οι τητας Αριστομένης Μακρής Προγράμματα Η/Υ Εφαρμογές σε συστήματα Ποιότητας Οι οκτώ αρχές της ποιότητας Εστίαση στον πελάτη: οι επιχειρήσεις, δδ δεδομένου ότι στηρίζονται και εξαρτώνται απ τους πελάτες, οφείλουν να αναγνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα