Κεφάλαιο 12 ΚΩΜΑ. Άννα Κυριακούδη Εισαγωγή Αιτιολογία και παθοφυσιολογία

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 12 ΚΩΜΑ. Άννα Κυριακούδη Εισαγωγή Αιτιολογία και παθοφυσιολογία"

Transcript

1 Κεφάλαιο 12 ΚΩΜΑ Άννα Κυριακούδη Σύνοψη Το κώμα, δηλαδή η απώλεια της εγρήγορσης, αποτελεί μια κατάσταση επείγουσα και απειλητική για τη ζωή, και πρέπει να αναγνωρίζεται και να αντιμετωπίζεται άμεσα. Τα συχνότερα αίτια κώματος στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών είναι το τραύμα, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, η λήψη τοξικών ουσιών, η κατάχρηση φαρμάκων και οι μεταβολικές διαταραχές, ενώ στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας οι μεταβολικές διαταραχές. Στην προσέγγιση του ασθενή σε κώμα, σημαντικό ρόλο κατέχουν η λήψη ιστορικού, η κλινική εξέταση και ο εργαστηριακός και απεικονιστικός έλεγχος, διότι βοηθούν στην αιτιολογική διάγνωση, τη θεραπευτική αντιμετώπιση και τον καθορισμό της πρόγνωσης. Ανεξαρτήτως αιτίας, η αρχική αντιμετώπιση συνίσταται, αφενός, στην υποστήριξη των ζωτικών λειτουργιών του ασθενή και, αφετέρου, στην εφαρμογή μέτρων, έστω και εμπειρικών, με στόχο να περιοριστεί η εγκεφαλική βλάβη και να αποφευχθούν μόνιμα νευρολογικά ελλείμματα. Η διαφορική διάγνωση πρέπει να γίνεται και από καταστάσεις που προσομοιάζουν με κώμα, διότι αλλάζει η πρόγνωση και διαφοροποιείται η θεραπεία. Κύρια γνώση Το κώμα οφείλεται σε δομικές ή λειτουργικές διαταραχές του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η διαγνωστική προσέγγιση περιλαμβάνει τη λήψη ιστορικού, την εκτίμηση ζωτικών σημείων, με ιδιαίτερη έμφαση στη συχνότητα και τον τύπο της αναπνοής, καθώς και τη νευρολογική εξέταση με την αξιολόγηση της κλίμακας Γλασκώβης και των στελεχιαίων αντανακλαστικών. Στη διαφορική διάγνωση και την εκτίμηση της πρόγνωσης του κωματώδους ασθενή βοηθούν οι απεικονιστικές εξετάσεις (αξονική και μαγνητική τομογραφία), το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, οι δοκιμασίες προκλητών δυναμικών και η οσφυονωτιαία παρακέντηση που πρέπει να πραγματοποιείται μετά από αποκλεισμό εγκεφαλικού οιδήματος και ενδοκράνιας υπέρτασης. Ανεξάρτητα από την αιτιολογία του κώματος, επιβάλλεται η άμεση εφαρμογή συγκεκριμένων θεραπευτικών μέτρων σε όλους τους ασθενείς πριν την ολοκλήρωση του διαγνωστικού ελέγχου. Η έγκαιρη αιτιολογική αντιμετώπιση είναι σημαντική για την πρόληψη και αποφυγή περαιτέρω επιπλοκών και μόνιμων εγκεφαλικών βλαβών 12.1 Εισαγωγή Με τον όρο «συνείδηση» εννοούμε την αντίληψη του εαυτού μας και του περιβάλλοντος. Τα συστατικά της συνείδησης είναι δύο: η εγρήγορση, που εκτιμάται από την αντίδραση του ατόμου σε εξωτερικά ερεθίσματα, και η επίγνωση, η οποία αποτελεί το περιεχόμενο της συνείδησης. Οι διαταραχές του επιπέδου συνείδησης διακρίνονται σε διαταραχές της εγρήγορσης και διαταραχές της επίγνωσης. Η απώλεια της εγρήγορσης συνεπάγεται αδυναμία εκτίμησης της επίγνωσης. Η διατήρηση της εγρήγορσης, χωρίς επίγνωση, ονομάζεται φυτική κατάσταση. Οι διαταραχές της εγρήγορσης, ανάλογα με τη βαρύτητά τους, διακρίνονται σε: λήθαργο, όταν ο ασθενής έχει μειωμένη εγρήγορση, ωστόσο απαντά στα ήπια εξωτερικά ερεθίσματα, εμβροντησία (stupor), όταν ο ασθενής αντιδρά στα πολύ έντονα εξωτερικά ερεθίσματα, κώμα, όταν ο ασθενής δεν έχει καμία αντίδραση σε εξωτερικά ερεθίσματα Αιτιολογία και παθοφυσιολογία Από πλευράς νευροανατομίας, σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της εγρήγορσης έχει το Ενεργοποιητικό Σύστημα του Δικτυωτού Σχηματισμού (Reticular Activating System, RAS). Το RAS είναι ένα δίκτυο πολυσυναπτικών νευρώνων του στελέχους, από τον κατώτερο προμήκη μέχρι τον κεντρικό μεσεγκέφαλο, που επάγει και διατηρεί την εγρήγορση (Εικόνα 12.1). Eντός του στελέχους και του θαλάμου, οι δομές του RAS είναι συγκεντρωμένες σε ανατομικά περιορισμένη έκταση, με συνέπεια, ακόμα και μικρές βλάβες στις περιοχές αυτές να οδηγούν σε κώμα. Αντίθετα, οι ίνες του RAS στην πορεία προς τα ημισφαίρια διασπείρονται και έτσι

2 μόνο μεγάλες βλάβες στον φλοιό μπορεί να προκαλέσουν κώμα. Συνεπώς, μόνο μεγάλες βλάβες στο επίπεδο αυτό μπορεί να προκαλέσουν αλλαγές στην εγρήγορση. Εικόνα 12.1 Ενεργοποιητικό σύστημα του δικτυωτού σχηματισμού (Reticular Activating System, RAS). Το RAS (μαύρα βέλη) αντιπροσωπεύει δίκτυο νευρώνων, που εντοπίζονται στο στέλεχος και στον θάλαμο, και ίνες, που διασπείρονται στον εγκεφαλικό φλοιό. Πηγή: Αναπαραγωγή κατόπιν αδείας από: Hudson AJ. Consciousness: physiological dependence on rapid memory access. Front. Biosci. (Landmark Ed.) 2009, 14: Διαταραχές του επιπέδου συνείδησης προκαλούνται από δομικές βλάβες στα μονοπάτια του RAS ή χημικές μεταβολές των νευροδιαβιβαστών (μεταβολική απορρύθμιση, χρήση τοξικών ουσιών ή φαρμάκων, ανοξία έπειτα από ανακοπή). Σε αυτές τις καταστάσεις, μπορεί να παραβλάπτεται η απόδοση του οξυγόνου στα εγκεφαλικά κύτταρα, να διαταράσσεται ο μεταβολισμός ή/και η αγωγιμότητα των νευρώνων και η λειτουργία των συνάψεων, και τέλος να μεταβάλλεται ο όγκος του εγκεφάλου (εγκεφαλικό οίδημα). Η βαρύτητα της νευρολογικής εικόνας καθορίζεται και από τον ρυθμό εγκατάστασης της νευρολογικής βλάβης. Για παράδειγμα, ένας όγκος που αναπτύσσεται αργά μπορεί να μην προκαλέσει διαταραχή του επιπέδου συνείδησης, ενώ στην ίδια ανατομική θέση, μια οξεία αιμορραγία, αντίστοιχου μεγέθους, με πιεστικά φαινόμενα μπορεί να προκαλέσει οξεία απώλεια συνείδησης. Ομοίως, οι μεταβολικές διαταραχές θα προκαλέσουν ποικίλης βαρύτητας κώμα, ανάλογα με το αν εγκαθίστανται οξέως ή προοδευτικά. Το κώμα προκαλείται από (Πίνακας 12.1): δομικές διαταραχές: χωροκατακτητικές βλάβες, αγγειακές εγκεφαλικές βλάβες, λοιμώξεις, τραύμα, λειτουργικές διαταραχές: μεταβολικές διαταραχές, χρήση τοξικών ουσιών, επιληπτικές κρίσεις, ανοξική βλάβη έπειτα από ανακοπή. Τα συχνότερα αίτια κώματος στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) είναι: τραύμα, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, λήψη τοξικών ουσιών, κατάχρηση φαρμάκων και μεταβολικές διαταραχές. Στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), η πιο συχνή αιτία κώματος είναι οι μεταβολικές διαταραχές. Δομικές διαταραχές Αγγειακές Αιμορραγία Ισχαιμία Λοιμώξεις Μηνιγγίτιδα Εγκεφαλίτιδα Εγκεφαλικό απόστημα Όγκοι Τραύμα

3 Τοξίνες Φάρμακα Υπογλυκαιμία Μη δομικές διαταραχές Μεταβολικές διαταραχές Υπεργλυκαιμική, μη κετωτική, υπερώσμωση Διαβητική κετοξέωση Υπερ-/Υπονατριαιμία Υποξυγοναιμία Υπερκαπνία Εγκεφαλοπάθεια Wernicke Ηπατική εγκεφαλοπάθεια Ουραιμία Υποθυρεοειδισμός Επινεφριδιακή ανεπάρκεια Υποφυσιακή ανεπάρκεια Ψυχιατρικές διαταραχές Κατατονία Επιληπτικές κρίσεις Σηπτική εγκεφαλοπάθεια Υπο-/Υπερθερμία Πίνακας 12.1 Αίτια κώματος Διαγνωστική προσέγγιση Το κώμα αποτελεί μια επείγουσα και απειλητική για τη ζωή κατάσταση, η οποία πρέπει να αντιμετωπισθεί άμεσα, προκειμένου να αποτραπούν ή να ελαχιστοποιηθούν μόνιμες εγκεφαλικές βλάβες. Η διασαφήνιση της υποκείμενης αιτίας είναι σημαντική, για την αιτιολογική αντιμετώπιση του κώματος, αλλά η εφαρμογή των βασικών, άμεσων θεραπευτικών χειρισμών δεν πρέπει να καθυστερεί, ακόμα και αν δεν είναι γνωστή η αιτία του κώματος. Επειδή ο κατάλογος των αιτίων είναι μακρύς, η διαγνωστική προσέγγιση του κωματώδους ασθενή πρέπει να είναι στοχευμένη και συστηματική. Τα απαιτούμενα βήματα είναι τα εξής: Ιστορικό: Συνήθως λαμβάνεται από τους οικείους του ασθενή. Πρέπει να διευκρινίζονται το προηγούμενο ιατρικό ιστορικό, η λήψη φαρμάκων ή ουσιών, οι συνθήκες, ο χρόνος και η ταχύτητα εγκατάστασης του κώματος, καθώς και τα συμπτώματα που ενδεχομένως προηγήθηκαν της απώλειας συνείδησης ή την ακολούθησαν. Γενική κλινική εξέταση: Περιλαμβάνει έλεγχο ζωτικών σημείων, αναζήτηση σημείων συστηματικού νοσήματος, φυσική εξέταση όλων των συστημάτων, αναζήτηση βλαβών στο δέρμα και στους βλεννογόνους. Νευρολογική εξέταση: Περιλαμβάνει τον έλεγχο της απάντησης σε εξωτερικά ερεθίσματα, το μέγεθος και την αντίδραση των οφθαλμικών κορών στο φως, τις κινήσεις των οφθαλμών, το οφθαλμοαιθουσαίο αντανακλαστικό, τον τύπο της αναπνοής και την κινητική αντίδραση Αξιολόγηση επιπέδου συνείδησης Η αξιολόγηση του επιπέδου συνείδησης γίνεται με την κλίμακα εκτίμησης του βάθους του κώματος της Γλασκώβης, ή, απλούστερα, κλίμακα Γλασκώβης (Glascow Coma Scale, GCS) (Πίνακας 12.2). Επειδή η κλίμακα αυτή σχεδιάστηκε αρχικά για ασθενείς με τραυματική εγκεφαλική βλάβη, η αξιοπιστία της στην εκτίμηση ασθενών με κώμα, μη τραυματικής αιτιολογίας, είναι αμφίβολη. Ωστόσο, καθώς είναι εύκολα αναπαραγώγιμη, χρησιμοποιείται ευρέως για τον καθορισμό του βάθους του κώματος και για την παρακολούθηση της εξέλιξης του ασθενή

4 Παράμετρος Απάντηση Βαθμολογία Άνοιγμα οφθαλμών Αυτόματο 4 Στην ομιλία 3 Στον πόνο 2 Κανένα 1 Κινητική απάντηση Εκτελεί εντολές 6 Εντοπίζει στον πόνο 5 Αποσύρει από τον πόνο 4 Ανώμαλη κάμψη (στάση αποφλοίωσης) 3 Ανώμαλη έκταση (στάση απεγκεφαλισμού) 2 Καμία αντίδραση 1 Λεκτική απάντηση Προσανατολισμένος σε χρόνο, τόπο και πρόσωπα 5 Συγκεχυμένη ομιλία 4 Ακατάλληλες λέξεις 3 Ακατάληπτοι ήχοι 2 Καμία αντίδραση 1 Πίνακας 12.2 Κλίμακα Γλασκώβης Αξιολόγηση οφθαλμικών κορών Σημαντικό μέρος της νευρολογικής εξέτασης του κωματώδους ασθενή αποτελεί ο έλεγχος και η αξιολόγηση των οφθαλμικών κορών. Ειδικότερα: Εξέταση μεγέθους και παρουσίας Φωτοκινητικού Αντανακλαστικού (ΦΚΑ). Φυσιολογικά, οι κόρες έχουν ίσο μέγεθος, 2-5 mm. Μύση ονομάζεται η μείωση του μεγέθους της κόρης < 2 mm και μυδρίαση η αύξηση του μεγέθους > 5 mm. Ένα φωτεινό ερέθισμα σε έναν οφθαλμό προκαλεί συστολή της ομόπλευρης κόρης (άμεση αντίδραση) και της ετερόπλευρης κόρης (έμμεση αντίδραση). Το ΦΚΑ είναι δύσκολο να εκτιμηθεί σε κόρες με έντονη μύση. Κόρες σε μύση με φυσιολογικό ΦΚΑ παρατηρούνται σε τοξικές και μεταβολικές διαταραχές. Κόρες σε έντονη μύση (κεφαλή καρφίτσας) είναι χαρακτηριστικές σε υπερδοσολογία οπιούχων, αλλά μπορεί επίσης να υποδηλώνουν βλάβη στη γέφυρα. Αμφοτερόπλευρη μυδρίαση χωρίς ΦΚΑ οφείλεται σε βαριά ανοξική βλάβη ή σε επιληπτικές κρίσεις ή σε λήψη φαρμάκων (ατροπίνη, ντοπαμίνη, νοραδρεναλίνη). Μονόπλευρη μυδρίαση χωρίς ΦΚΑ παρατηρείται σε εγκολεασμό του αγκίστρου 9 ομόπλευρα, σε μεγάλα εγκεφαλικά έμφρακτα ή αυτόματη ενδοεγκεφαλική αιμορραγία. Σε κώμα τραυματικής αιτιολογίας, υποδηλώνει ομόπλευρο επισκληρίδιο ή υποσκληρίδιο αιμάτωμα. Κόρες μέσου μεγέθους χωρίς ΦΚΑ παρατηρούνται σε βλάβη στον μεσεγκέφαλο και σε εγκεφαλικό θάνατο. Εξέταση οφθαλμοκινητικού αντανακλαστικού (δοκιμασία οφθαλμών κούκλας). Πραγματοποιείται στρέφοντας το κεφάλι του ασθενή από τη μια στην άλλη πλευρά και παρατηρώντας την αλλαγή στη θέση των οφθαλμών (Εικόνα 12.2). Σε ασθενή με ακέραιο στέλεχος, οι οφθαλμοί αρχικά αποκλίνουν προς την αντίθετη πλευρά, και στη συνέχεια ακολουθούν την κατεύθυνση της κεφαλής. Όταν τα μάτια ακολουθούν την κεφαλή χωρίς την αρχική απόκλιση (μάτια κούκλας), τότε υπάρχει βλάβη των στελεχιαίων, οφθαλμικών και αιθουσαίων συνδέσεων. Εξέταση οφθαλμοαιθουσαίου αντανακλαστικού (δοκιμασία ψυχρού ύδατος ή ψυχρός διακλυσμός). Πραγματοποιείται όταν το οφθαλμοκεφαλικό αντανακλαστικό δεν μπορεί να ελεγχθεί, λόγω τραύματος κεφαλής ή κάκωσης της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (Εικόνα 12.2). Αυτή η δοκιμασία προϋποθέτει την ακεραιότητα της τυμπανικής μεμβράνης. Ποσότητα τουλάχιστον 50 ml ψυχρού ύδατος εγχέεται στον έξω ακουστικό πόρο. Φυσιολογικά, παρατηρείται οριζόντιος νυσταγμός, με τη βραδεία φάση προς την πλευρά του ερεθίσματος και την ταχεία φάση προς την αντίθετη πλευρά. Σε ασθενή με κώμα, χάνεται η ταχεία φάση του νυσταγμού και οι οφθαλμοί αποκλίνουν προς την ερεθιζόμενη πλευρά. Σε σοβαρή βλάβη του στελέχους, δεν παρατηρείται καμία αντίδραση

5 Εξέταση αντανακλαστικού κερατοειδούς. Ένα ήπιο ερέθισμα στον κερατοειδή προκαλεί σύγκλειση των βλεφάρων. Ελέγχει την ακεραιότητα του στελέχους. Εικόνα 12.2 Οφθαλμοκεφαλικό και οφθαλμοαιθουσαίο αντανακλαστικό. Πηγή: Αναπαραγωγή κατόπιν αδείας από Bateman DE. Neurological assessment of coma. J. Neurol. Neurosurg. Psychiatry 2001, 71 Suppl 1:i Αξιολόγηση συχνότητας και τύπου αναπνοής Η συχνότητα και ο τύπος της αναπνοής μας δίνουν πληροφορίες σχετικά με τη σοβαρότητα της κατάστασης του ασθενή, αλλά και με την αιτία του κώματος, καθώς διαφορετικοί τύποι αναπνοής σχετίζονται με διαφορετικούς τύπους εγκεφαλικής βλάβης. Οι πιο συχνά απαντώμενοι παθολογικοί τύποι αναπνοής είναι οι εξής: Αναπνοή Cheyne-Stokes: Είναι ένας περιοδικός τύπος αναπνοής, κατά τον οποίο περίοδοι άπνοιας εναλλάσσονται με περιόδους υπέρπνοιας, με προοδευτικά αυξομειούμενο αναπνεόμενο όγκο (crescendo-decrescendo). Συναντάται σε ηλικιωμένους ασθενείς, με καρδιακή ή αναπνευστική ανεπάρκεια, ή σε ασθενείς με βλάβη στον φλοιό ή αμφοτερόπλευρες βλάβες των εγκεφαλικών ημισφαιρίων. Υπεραερισμός κεντρικής αιτιολογίας: Χαρακτηρίζεται από βαθιές αναπνοές, μεγάλης συχνότητας, και συνήθως συναντάται σε βλάβες μεσεγκέφαλου και ανώτερης γέφυρας ή βλάβες έπειτα από ανοξία, οξέωση ή μεταβολικές διαταραχές. Απνευστική αναπνοή: Βαθιά παρατεταμένη εισπνοή, ακολουθούμενη από μακρά παύση. Παρατηρείται σε βλάβες στη γέφυρα (μέση και κατώτερη). Αταξική αναπνοή ή αναπνoή του Biot: Ανώμαλος τύπος αναπνοής, με άτακτα μεταβαλλόμενο βάθος. Παρατηρείται σε βλάβες του προμήκους Αξιολόγηση στάσης σώματος και κινήσεων Πολλές φορές, οι ασθενείς που βρίσκονται σε κώμα παρουσιάζουν παθολογικές στάσεις, ενδεικτικές της εγκεφαλικής βλάβης. Αναλυτικότερα: Στάση αποφλοίωσης: Χαρακτηρίζεται από υπερέκταση των κάτω άκρων, κάμψη και έξω στροφή των άνω άκρων. Η στάση αυτή παρατηρείται σε βλάβη στον ανώτερο μεσεγκέφαλο. Στάση απεγκεφαλισμού: Χαρακτηρίζεται από έκταση των άνω και κάτω άκρων, οπισθότονο, πελματιαία κάμψη ποδών και ενίοτε κριγμό οδόντων. Παρατηρείται σε βλάβη μεσεγκεφάλου ή γέφυρας ή σε σοβαρές μεταβολικές διαταραχές, όπως η ηπατική ή η ανοξική εγκεφαλοπάθεια. Εκτός από τη στάση, πρέπει να ελέγχονται η παρουσία αυτόματων κινήσεων, ο μυϊκός τόνος, η

6 αντίδραση στα επώδυνα ερεθίσματα, η αυχενική δυσκαμψία και η παρουσία τενόντιων αντανακλαστικών. Απουσία οποιασδήποτε κινητικής απάντησης με χαλαρή παράλυση και απουσία αντανακλαστικών υποδηλούν σοβαρή βλάβη στελέχους Διαγνωστικές εξετάσεις Στην προσέγγιση του ασθενή με κώμα, σημαντική θέση κατέχουν οι εργαστηριακές εξετάσεις, οι οποίες βοηθούν στη διάγνωση της αιτίας του κώματος και στην πρώιμη αναγνώριση καταστάσεων που πρέπει επειγόντως να αντιμετωπισθούν. Στις εργαστηριακές εξετάσεις περιλαμβάνονται ο τυπικός εργαστηριακός έλεγχος, η οσφυονωτιαία παρακέντηση (ΟΝΠ), η απεικόνιση του εγκεφάλου και το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ). Αναλυτικότερα: Τυπικός εργαστηριακός έλεγχος Περιλαμβάνει: βασικό εργαστηριακό έλεγχο, όπως γενική αίματος και ούρων, έλεγχο πήξης, γλυκόζη ορού, ηλεκτρολύτες, ηπατικά ένζυμα, ουρία και κρεατινίνη, ο οποίος μπορεί να αποκαλύψει μεταβολικά αίτια κώματος ή να προσανατολίσει σε νοσήματα που ενδέχεται να προκαλέσουν κώμα (π.χ. εγκεφαλική αιμορραγία σε διαταραχές πήξης), αέρια αρτηριακού αίματος, για τον έλεγχο της οξεοβασικής ισορροπίας και των επιπέδων του γαλακτικού οξέος, έλεγχο της ωσμωτικότητας του ορού, ορμονολογικό έλεγχο, για τη διάγνωση του μυξοιδηματικού κώματος και της υποφυσιακής ανεπάρκειας, αμμωνία ορού, σε υποψία ηπατικής εγκεφαλοπάθειας, και τοξικολογικό έλεγχο ή ανίχνευση φαρμακευτικών ουσιών σε βιολογικά υγρά (αίμα, ούρα) Οσφυονωτιαία παρακέντηση Γίνεται όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ). Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) που εξάγεται εξετάζεται πρώτα μακροσκοπικά, ως προς την όψη (θολερό ή διαυγές) και το χρώμα του (ξανθοχρωματικό, άχρωμο «ως από βράχου», αιμορραγικό) και έπειτα μικροσκοπικά. Από τη γενική εξέταση του ΕΝΥ, λαμβάνονται πληροφορίες για τον αριθμό των κυττάρων και τον τύπο τους. Αυξημένα λευκοκύτταρα στο ΕΝΥ παρατηρούνται σε λοιμώξεις ΚΝΣ ή άλλα φλεγμονώδη νοσήματα και σε καρκινωμάτωση. Πολυμορφοπυρηνικός τύπος κυττάρων υποδηλώνει βακτηριακή λοίμωξη, ενώ σε ιογενή λοίμωξη, μυκητιασική λοίμωξη ή ανοσολογικής αιτιολογίας βλάβη υπερέχουν τα λεμφοκύτταρα Η γλυκόζη του ΕΝΥ είναι, συνήθως, χαμηλή (< 60-80% της τιμής του πλάσματος) σε (βακτηριακές) λοιμώξεις, ενώ το λεύκωμα είναι, συνήθως, αυξημένο στις λοιμώξεις και στις απομυελινωτικές νευροπάθειες (π.χ. σύνδρομο Guillain- Barré) (Πίνακας 12.3). Η χρώση Gram και η καλλιέργεια του ΕΝΥ, άλλες ειδικές χρώσεις, καθώς και μοριακές τεχνικές μπορεί να αποκαλύψουν το υπεύθυνο παθογόνο σε περίπτωση λοίμωξης. Χαρακτηριστικά ΕΝΥ Φυσιολογικό Παθολογικό ΕΝΥ ΕΝΥ Χροιά Διαυγές Θολερό Χρώμα Άχρωμο Αιμορραγικό, ξανθοχρωματικό Ερυθροκύτταρα 0/mm 3 Τραύμα, υπαραχνοειδής αιμορραγία Μηνιγγιτιδόκοκκος, πνευμονιόκοκκος, αιμόφιλος, β-koch, ιοί Κύτταρα Γλυκόζη Ολική πρωτεΐνη Λευκοκύτταρα 0-5/mm 3 Β-λεμφοκύτταρα, Πολυμορφοπύρηνα πλασματοκύτταρα και μακροφάγα mg/dl mg/dl Πίνακας 12.3 Διαφορική διάγνωση με βάση την εξέταση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Ιογενής/άσηπτη/φυματιώδης/μυκητιασική μηνιγγίτιδα

7 Κατά τη διενέργεια της ΟΝΠ, πρέπει να ελέγχεται η πίεση διάνοιξης του ΕΝΥ, δηλαδή η πίεση με την οποία αυτό εξέρχεται κατά την είσοδο του καθετήρα στον υπαραχνοειδή χώρο. Τιμές της πίεσης διάνοιξης άνω των 18 cm H 2 O είναι παθολογικές και παρατηρούνται σε λοιμώξεις, χωροκατακτητικές βλάβες, υπαραχνοειδή αιμορραγία ή καταστάσεις ενδοκράνιας υπέρτασης. Τονίζεται ότι η ΟΝΠ πρέπει να γίνεται σε όλες τις περιπτώσεις αδιάγνωστου κώματος, με την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει αυξημένη ενδοκράνια πίεση ή εγκεφαλικό οίδημα, διότι υπάρχει κίνδυνος εγκολεασμού του στελέχους. Για την αποφυγή αυτού του κινδύνου και δεδομένου ότι εγκεφαλικό οίδημα συνυπάρχει συχνά με αρκετές παθολογικές καταστάσεις του ΚΝΣ, πρέπει, πριν από την ΟΝΠ, να προηγείται απεικόνιση του εγκεφάλου, που να αποκλείει την παρουσία εγκεφαλικού οιδήματος Απεικόνιση εγκεφάλου Οι συνήθεις απεικονιστικές μέθοδοι για την ανίχνευση παθολογίας στον εγκέφαλο είναι η υπολογιστική (ΥΤ) και η μαγνητική τομογραφία (Magnetic Resonance Imaging, MRI) εγκεφάλου, με ή χωρίς προσθήκη σκιαγραφικής ουσίας. Η καθεμία από αυτές θεωρείται εξέταση εκλογής σε συγκεκριμένες παθολογικές οντότητες. Αν και η MRI έχει μεγαλύτερη ευαισθησία στον εντοπισμό μικρών βλαβών του εγκεφάλου, η ΥΤ είναι εξέταση με μεγάλη αξιοπιστία, για τη διάγνωση υπερσκηνιδιακών βλαβών και οξείας ενδοεγκεφαλικής αιμορραγίας. Εκτός από τη διάγνωση, χρησιμοποιείται και στην παρακολούθηση της εξέλιξης του ασθενή. Σε περιπτώσεις οξείας υπαραχνοειδούς ή ενδοεγκεφαλικής αιμορραγίας, μπορεί να απαιτείται αγγειογραφία, για τη διάγνωση ανευρύσματος ή αγγειακών δυσπλασιών. Ωστόσο, η εξέταση αυτή έπεται της ΥΤ Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα Το ΗΕΓ καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου. Χρησιμοποιείται, κυρίως, για τη διάγνωση επιληπτικών κρίσεων. Ωστόσο, μπορεί να δώσει ενδείξεις για τη διάγνωση ορισμένων νευρολογικών παθήσεων, όπως ιογενούς εγκεφαλίτιδας, λοιμώξεων ΚΝΣ, μεταβολικών αιτίων κώματος, ηπατικής εγκεφαλοπάθειας και όγκων του ΚΝΣ. Επίσης, συμβάλλει στη διάγνωση της ανοξικής εγκεφαλοπάθειας και στην επιβεβαίωση του εγκεφαλικού θανάτου, όταν δεν μπορεί να γίνει η δοκιμασία άπνοιας (βλ. Εδάφιο ). Τα ευρήματα του ΗΕΓ στον κωματώδη ασθενή μπορούν να ταξινομηθούν σε πέντε κατηγορίες, οι οποίες σχετίζονται με τη βαρύτητα του κώματος και την πρόγνωση: κύματα α, θ, δ, supression burst ή ισοηλεκτρική γραμμή. Επιπρόσθετα, οι δοκιμασίες προκλητών δυναμικών (ακουστικών, οπτικών, σωματοαισθητικών) χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της εγκεφαλικής λειτουργίας και της πρόγνωσης του κώματος. Τα σωματοαισθητικά προκλητά δυναμικά (Somato-Sensory Evoked Potentials, SSEPs) δεν επηρεάζονται από τα κατασταλτικά φάρμακα και μπορεί να εκλύονται και σε περιπτώσεις κώματος λόγω υπερδοσολογίας φαρμάκων, με ισοηλεκτρική γραμμή στο ΗΕΓ Αντιμετώπιση και θεραπεία Το κώμα είναι μια δυνητικά θανατηφόρα κατάσταση, που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα (Πίνακας 12.4).Η αρχική υποστήριξη του ασθενή ακολουθεί τον αλγόριθμο A (Airway), B (Breathing) C (Circulation), και συνίσταται στην εξασφάλιση του αεραγωγού, της οξυγόνωσης και του αερισμού, και στην υποστήριξη της κυκλοφορίας. Σε ασθενή με GCS < 8, πρέπει να γίνεται διασωλήνωση της τραχείας, με σκοπό την προστασία του αεραγωγού, και να εφαρμόζεται μηχανικός αερισμός. Στην αρχική, εμπειρική, αντιμετώπιση του κωματώδους ασθενή, ενδείκνυται η άμεση χορήγηση γλυκόζης (50 ml διαλύματος γλυκόζης 50%), αφού έχει προηγηθεί αιμοληψία για εξετάσεις. Ο κίνδυνος εγκεφαλικής βλάβης είναι σημαντικά πιο αυξημένος στην υπογλυκαιμία, σε σχέση με την υπεργλυκαιμία ή την υπερωσμωτικότητα, οι οποίες μπορεί να επιδεινωθούν με τη χορήγηση γλυκόζης. Συνιστάται, παράλληλα με τη χορήγηση γλυκόζης, να χορηγούνται 100 mg θειαμίνης, για την αποφυγή εκδήλωσης του συνδρόμου Wernicke, το οποίο μπορεί να εμφανιστεί σε υποσιτισμένους ή αλκοολικούς ασθενείς με έλλειψη θειαμίνης. Καθώς η υπερδοσολογία φαρμάκων ή η χρήση τοξικών ουσιών αποτελεί πολύ συχνή αιτία κώματος, η χορήγηση αντιδότων συνιστάται σε κάθε κώμα άγνωστης αιτιολογίας. Χορηγούνται ναλοξόνη, ως ανταγωνιστής οπιούχων, και φλουμαζενίλη, ως ανταγωνιστής βενζοδιαζεπινών. Γαστρική έκπλυση με ενεργό άνθρακα συνιστάται όταν υπάρχει υποψία φαρμακευτικής δηλητηρίασης

8 Αρχική αντιμετώπιση Εξασφάλιση αεραγωγού, αερισμού και οξυγόνωσης. Υποστήριξη και διατήρηση κυκλοφορίας. Αξιολόγηση τραύματος και σταθεροποίηση σπονδυλικής στήλης. Εμπειρική αντιμετώπιση Χορήγηση γλυκόζης, θειαμίνης, ναλοξόνης ή φλουμαζενίλης. Γαστρική έκπλυση. Στοχευμένη αντιμετώπιση Αντιμετώπιση ενδοκράνιας υπέρτασης. Αντιμετώπιση επιληπτικών σπασμών. Αντιμετώπιση λοιμώξεων. Αντιμετώπιση υπερ/υποθερμίας. Διόρθωση ηλεκτρολυτικών διαταραχών και διαταραχών οξεοβασικής ισορροπίας. Αντίδοτα για συγκεκριμένες τοξίνες. Πίνακας 12.4 Αντιμετώπιση και θεραπεία κώματος. Οι σπασμοί, ανεξάρτητα από την αιτιολογία τους, πρέπει να αντιμετωπίζονται αμέσως με χορήγηση αρχικά βενζοδιαζεπινών (διαζεπάμη 5-10 mg i.v.) και στη συνέχεια φαινυτοΐνης [15-20 mg/kg βάρους σώματος (ΒΣ) i.v., με ρυθμό 25 mg/min]. Σε περιπτώσεις επιληπτικών κρίσεων ανθεκτικών στα αντιεπιληπτικά φάρμακα, ενδείκνυται η καταστολή με προποφόλη ή μιδαζολάμη, έπειτα από διασωλήνωση της τραχείας. Όταν οι επιληπτικές κρίσεις είναι αποτέλεσμα σοβαρής κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης (ΚΕΚ) και ανθίστανται στα πρώτης και δεύτερης γραμμής αντιεπιληπτικά, μπορεί να εφαρμοστεί βαρβιτουρικό κώμα. Όταν υπάρχουν κλινικές ή απεικονιστικές ενδείξεις ενδοκράνιας υπέρτασης, συνιστάται η χορήγηση μαννιτόλης (1g/kg ΒΣ i.v. ανά 4-6 ώρες) ή άμεση νευροχειρουργική επέμβαση, όπου απαιτείται. Ηλεκτρολυτικές διαταραχές, υπεύθυνες για την πρόκληση του κώματος, πρέπει να διορθώνονται κατάλληλα. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά την αντιμετώπιση των διαταραχών του νατρίου. Η απότομη διόρθωση της υπερνατριαμίας προκαλεί εγκεφαλικό οίδημα, ενώ η ταχεία διόρθωση της υπονατραιμίας προκαλεί σύνδρομο κεντρικής γεφυρικής μυελινόλυσης. Ασφαλής ρυθμός διόρθωσης των διαταραχών του νατρίου είναι εκείνος που δεν υπερβαίνει το 0,5 meq/ώρα (βλ. Εδάφιο 29.2). Όταν υπάρχουν ενδείξεις λοιμώδους προσβολής του ΚΝΣ, πρέπει να γίνεται αμέσως έναρξη δεξαμεθαζόνης και εμπειρικής αντιμικροβιακής (κεφτριαξόνη 2 g/12ωρο i.v. και βανκομυκίνη 15 mg/kg ΒΣ/8ωρο i.v.) και, ενδεχομένως, αντιικής αγωγής (ακυκλοβίρη 10 mg/kg /8ωρο i.v.), ακόμα και χωρίς να έχουμε τα αποτελέσματα των καλλιεργειών και το αντιβιόγραμμα. Η υπερθερμία προκαλεί αύξηση των μεταβολικών αναγκών του εγκεφάλου και μπορεί να επιδεινώσει την ήδη υπάρχουσα εγκεφαλική βλάβη. Θερμοκρασία > 40 C απαιτεί επιθετική αντιμετώπιση, με αντιπυρετικά, ψυχρά επιθέματα, κουβέρτες υποθερμίας ή ενδοφλέβιους καθετήρες υποθερμίας. Η σοβαρή υποθερμία (< 33ᵒ C) πρέπει επίσης να αντιμετωπίζεται με σταδιακή επαναθέρμανση του ασθενή, λόγω του κινδύνου εμφάνισης αρρυθμιών. Έχει αποδειχθεί ότι η εφαρμογή θεραπευτικής υποθερμίας (34-35 C για 24 ώρες) βελτιώνει τη νευρολογική πρόγνωση στους ασθενείς με κώμα έπειτα από ανακοπή. Σε άλλες μορφές κώματος, δεν έχουν αναφερθεί θετικά αποτελέσματα Πρόγνωση Οι κύριοι παράγοντες που καθορίζουν την πρόγνωση του κώματος είναι: η αιτιολογία, η διάρκεια και το βάθος του, καθώς και η ύπαρξη συγκεκριμένων κλινικών σημείων. Το κώμα που οφείλεται σε μεταβολική διαταραχή ή υπερδοσολογία φαρμάκων έχει καλύτερη πρόγνωση από εκείνο που οφείλεται σε ισχαιμική ή ανοξική βλάβη. Μια μεγάλη εγκεφαλική αιμορραγία έχει δυσμενέστερη πρόγνωση από μια μικρότερης έκτασης βλάβη. Όσο μεγαλύτερης διάρκειας είναι το κώμα, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να παραμείνει ο ασθενής σε φυτική κατάσταση. Η κλίμακα Γλασκώβης αποτελεί επίσης προγνωστικό δείκτη, με τις χαμηλές τιμές να συνδυάζονται με χειρότερη πρόγνωση. Από τα κλινικά σημεία, η απουσία στελεχιαίων αντανακλαστικών αποτελεί τον πιο δυσοίωνο προγνωστικό δείκτη. Η ταχεία αποκατάσταση (εντός λεπτών) του ΦΚΑ σχετίζεται με καλύτερη πρόγνωση. Νυσταγμός κατά τη δοκιμασία του οφθαλμοαιθουσαίου αντανακλαστικού ή φώνηση αναγνωρίσιμων ήχων εντός 48 ωρών συνοδεύονται από 50% πιθανότητα καλής έκβασης, ενώ η κινητική απάντηση με

9 εντόπιση στα επώδυνα ερεθίσματα, εντός 24 ωρών από την εγκατάσταση του κώματος, συνδυάζεται με 20% πιθανότητα καλής έκβασης. Από τις διαγνωστικές εξετάσεις, τα ευρήματα του ΗΕΓ έχουν προγνωστική αξία, με τα κύματα α να συνδυάζονται με καλή πρόγνωση και την ισοηλεκτρική γραμμή (με παράλληλη απουσία σωματοαισθητικών προκλητών δυναμικών) να υποδηλώνει εγκεφαλικό θάνατο. Επιπλέον, η ανάδειξη υποκλινικής επιληπτικής δραστηριότητας αποτελεί κακό προγνωστικό σημείο. Η παρουσία φλοιωδών κυματομορφών στα SSEPs σε ασθενείς με κώμα λόγω ΚΕΚ ή ανοξικής βλάβης σχετίζεται με καλή πρόγνωση, ενώ, αντίθετα, η απουσία τους συνδυάζεται με πτωχή πρόγνωση. Η ΥΤ και η MRI μπορούν βοηθήσουν στην εκτίμηση της πρόγνωσης, απεικονίζοντας τη σοβαρότητα της βλάβης, ωστόσο έχουν χαμηλότερη προγνωστική αξία, σε σύγκριση με τα κλινικά σημεία Καταστάσεις που προσομοιάζουν με κώμα Σύνδρομο εγκλεισμού Το σύνδρομο εγκλεισμού είναι γνωστό στη διεθνή βιβλιογραφία με τον όρο locked-in syndrome. Αποτελεί αποτέλεσμα εστιακής βλάβης στη γέφυρα, συνήθως από εμβολή στη βασική αρτηρία. Ο ασθενής διατηρεί τη συνείδηση, ακούει, βλέπει και αντιλαμβάνεται το περιβάλλον του, αλλά δεν μπορεί να εκτελέσει εντολές, ούτε κινητικά, ούτε λεκτικά, καθώς έχει τετραπληγία και παράλυση των κρανιακών νεύρων. Διατηρεί την κάθετη κίνηση των οφθαλμών και μπορεί να τους ανοιγοκλείσει Κατατονία Είναι μια κατάσταση ψυχογενούς μη απαντητικότητας, που μιμείται το κώμα. Ο ασθενής ανθίσταται στο άνοιγμα των οφθαλμών και δεν αντιδρά στα εξωτερικά ερεθίσματα. Πολλές φορές είναι δυνατόν να εκδηλώσει σπασμούς. Διαφορική διάγνωση από το κώμα γίνεται με την ικανότητα του ασθενή να διατηρεί τη στάση του σώματος Εμμένουσα φυτική κατάσταση Ενώ το κώμα αντιπροσωπεύει μια κατάσταση χωρίς εγρήγορση και χωρίς επίγνωση, οι ασθενείς σε φυτική κατάσταση έχουν ανακτήσει την εγρήγορση χωρίς επίγνωση. Η εγρήγορση εκδηλώνεται με άνοιγμα των οφθαλμών και κύκλους ύπνου-αφύπνισης. Η φυτική κατάσταση διαγιγνώσκεται ένα μήνα μετά την αρχική βλάβη, όταν ο ασθενής δεν δείχνει ανιχνεύσιμη επίγνωση του περιβάλλοντος. Η φυτική κατάσταση ονομάζεται εμμένουσα 3 μήνες μετά την εγκεφαλική βλάβη, όταν αυτή οφείλεται σε παθολογικά αίτια, και 12 μήνες μετά την εγκεφαλική βλάβη, όταν οφείλεται σε κάκωση. Νευροανατομικά, η φυτική κατάσταση προϋποθέτει ότι το RAS παραμένει άθικτο, εξασφαλίζοντας έτσι εγρήγορση, ενώ οι συνδέσεις με τον φλοιώδη μανδύα έχουν διακοπεί, αποκλείοντας έτσι την επίγνωση. Η εμμένουσα φυτική κατάσταση είναι αποτέλεσμα οξέων ή χρόνιων βλαβών του εγκεφάλου. Έτσι, μια οξεία βλάβη του εγκεφάλου προκαλεί, αρχικά, κώμα και, όταν το κώμα παρέλθει, παραμένει η φυτική κατάσταση. Στα συνήθη αίτια της φυτικής κατάστασης είναι οι ΚΕΚ με διάχυτη αξονική βλάβη, η δευτεροπαθής υποξία ή ισχαιμία λόγω μειωμένης άρδευσης του εγκεφάλου έπειτα από ανακοπή, τα αμφοτερόπλευρα εγκεφαλικά έμφρακτα, η βλάβη του φλοιού από βακτηριακή μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα, η έκθεση σε μονοξείδιο του άνθρακα και η παρατεταμένη υπογλυκαιμία. Κλινικά, οι ασθενείς με φυτική κατάσταση παρουσιάζουν αυτόματο άνοιγμα οφθαλμών, διατηρούν τους κύκλους ύπνου-αφύπνισης, έχουν άθικτα τα αντανακλαστικά του στελέχους (φωτοκινητικό, οφθαλμοκινητικό, οφθαλμοαιθουσαίο και κερατοειδούς) και έχουν φυσιολογικό τύπο αναπνοής. Μπορεί να διατηρούν πιο σύνθετα αντανακλαστικά (χασμουρητό, μασητικές κινήσεις, καταποτικές κινήσεις, τινάγματα ή άνοιγμα οφθαλμών σε δυνατούς θορύβους) και ακούσιες κινήσεις των άκρων, ενώ η αντίδραση στον πόνο προκαλεί στάσεις απεγκεφαλισμού ή αποφλοίωσης. Οι απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου δεν είναι διαγνωστικές, ωστόσο μπορεί να δείξουν την αρχική βλάβη. Οι ασθενείς σε εμμένουσα φυτική κατάσταση μπορεί με την πάροδο του χρόνου να δείξουν κάποια βελτίωση, αλλά δεν ανακτούν πλήρη λειτουργικότητα

10 Προτεινόμενη βιβλιογραφία Posner JB, Saper CB, Schiff ND, Plum F. Plum and Posner s Diagnosis of Stupor and Coma. 4th ed. New York: Oxford University Press, Liao YJ, So YT. An approach to critically ill patients in coma. West. J. Med. 2002; 176: Stevens RD, Bhardwaj A. Approach to the comatose patient. Crit. Care Med. 2006; 34: Servadei F, Nasi MT, Cremonini AM, Giuliani G, Cenni P, Nanni A. Importance of a reliable admission Glasgow Coma Scale score for determining the need for evacuation of posttraumatic subdural hematomas: a prospective study of 65 patients. J. Trauma 1998; 44: Hoffman RS, Goldfrank LR. The poisoned patient with altered consciousness. Controversies in the use of a coma cocktail. JAMA 1995; 274: Bates D. The prognosis of medical coma. J. Neurol. Neurosurg. Psychiatry 2001; 71 Suppl 1: i Claassen DO, Rao SC. Locked-in or comatose? Clinical dilemma in acute pontine infarct. Mayo Clin. Proc. 2008; 83: The permanent vegetative state. Review by a working group convened by the Royal College of Physicians and endorsed by the Conference of Medical Royal Colleges and their faculties of the United Kingdom. J. R. Coll. Physicians Lond. 1996; 30: Hudson AJ. Consciousness: physiological dependence on rapid memory access. Front. Biosci. (Landmark Ed.) 2009; 14: Bateman DE. Neurological assessment of coma. J. Neurol. Neurosurg. Psychiatry 2001; 71 Suppl 1: i

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής;

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Δήμητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Εισαγωγή 80% ανακοπών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1. 31/3/2011 Bogdan Raitsiou M.D 1

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1. 31/3/2011 Bogdan Raitsiou M.D 1 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1 Bogdan Raitsiou M.D 1 Πνιγμός στο νερό Ξένο σώμα Θερμοπληξία Υποθερμία Bogdan Raitsiou M.D 2 ΠΝIΓΜΟΣ Εμβύθιση ή κατάδυση εντός υγρού, συχνά συνδυάζεται με : *

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία του εργαστηριακού ελέγχου στην επιληψία: Πότε και γιατί;

Η αξία του εργαστηριακού ελέγχου στην επιληψία: Πότε και γιατί; Η αξία του εργαστηριακού ελέγχου στην επιληψία: Πότε και γιατί; Αθανάσιος Ε Ευαγγελίου Καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διευθυντής Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκη ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κώµα Χρύσα Αρβανίτη Επιµελήτρια Α Β Πανεπιστηµιακή Νευρολογική Κλινική Το κώµα αποτελεί τον ακραίο βαθµό συνειδησιακής διαταραχής και ορίζεται ως η πλήρης απώλεια συνείδησης µε απουσία αντίδρασης σε οποιοδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ι. Σεφέρου Καρδιολόγος. Σεμινάρια Ομάδων Εργασίας Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία Ιωάννινα, Φεβρουαρίου 2016

Μαρία Ι. Σεφέρου Καρδιολόγος. Σεμινάρια Ομάδων Εργασίας Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία Ιωάννινα, Φεβρουαρίου 2016 Μαρία Ι. Σεφέρου Καρδιολόγος Σεμινάρια Ομάδων Εργασίας Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία Ιωάννινα, 11-13 Φεβρουαρίου 2016 Εκτίμηση της πρόγνωσης Νευρολογική βλάβη > WLST WLST: withdrawal of life sustaining

Διαβάστε περισσότερα

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ)

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ) Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ) Επίπτωση ΚΕΚ ~ 4 εκατομμύρια το έτος στις ΗΠΑ ~ 450.000 χρειάζονται νοσηλεία 75.000 θάνατοι Το κύριο αίτιο θανάτου στις ηλικίες 15-40 ετών Κύριο αίτιο αναπηρίας Στην πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΑΣΙΔΟΥ Ε.

ΜΗΝΑΣΙΔΟΥ Ε. ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ (ΔΚΟ) Μεταβολική οξέωση που παρατηρείται λόγω απορρύθμισης της έκκρισης ινσουλίνης Η ΔΚΟ χαρακτηρίζεται από: Σάκχαρο πλάσματος >200mg/dl(>11 mmol/l) Οξέωση: ph

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκα 50 ετών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι εισάγεται με ιστορικό από 48ωρου ανορεξίας, δύσπνοιας και κεφαλαλγίας. Το σάκχαρο αίματος ήταν 550mg/dl

Γυναίκα 50 ετών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι εισάγεται με ιστορικό από 48ωρου ανορεξίας, δύσπνοιας και κεφαλαλγίας. Το σάκχαρο αίματος ήταν 550mg/dl Γυναίκα 50 ετών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι εισάγεται με ιστορικό από 48ωρου ανορεξίας, δύσπνοιας και κεφαλαλγίας. Το σάκχαρο αίματος ήταν 550mg/dl και η αναπνοή της μύριζε κετόνη. Την είχε βρει ο άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Οι ΚΕΚ ταξινοµούνται ανάλογα µε: ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τραύµα της κεφαλής που µπορεί Να οδηγήσει σε κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

11. ΝΕΟΓΝΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ

11. ΝΕΟΓΝΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ 11 11. ΝΕΟΓΝΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ Τα ισοδύναµα σπασµών είναι η συνηθέστερη µορφή νεογνικών σπασµών Σε όλα τα νεογνά που κάνουν σπασµούς πρέπει να γίνεται έλεγχος βιοχηµικός (γλυκόζη), ΗΕΓ, υπερηχογράφηµα, οσφυονωτιαία

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικός Αερισμός σε Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Αντωνία Κουτσούκου

Μηχανικός Αερισμός σε Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Αντωνία Κουτσούκου Μηχανικός Αερισμός σε Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις Αντωνία Κουτσούκου Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ) Οι ΚΕΚ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα αίτια θνητότητας και αναπηρίας στις σύγχρονες κοινωνίες, και

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑΣ

ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Όταν η εσωτερική θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος πέφτει κάτω από 35ο C, το αποτέλεσμα είναι η υποθερμία. Όταν η θερμοκρασία ελαττωθεί κάτω από τα κανονικά επίπεδα λειτουργίας του θερμοστάτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός Β Νευροχειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αττικόν» Οι κρανιοεγκεφαλικές

Διαβάστε περισσότερα

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑΚΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας νοσηρότητας και θνητότητας

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging)

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) Βασικές αρχές και κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Γιώργος Καπαρός, Νευρολόγος

Γράφει: Γιώργος Καπαρός, Νευρολόγος Γράφει: Γιώργος Καπαρός, Νευρολόγος Πρόκειται για μια επαναλαμβανόμενη διαταραχή της ηλεκτροχημικής λειτουργίας του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια της οποίας μια ομάδα νευρώνων εκφορτίζεται χωρίς ουσιαστικό

Διαβάστε περισσότερα

MÝ ñïò I NEΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ. Ðå ñéå ü ìå íá

MÝ ñïò I NEΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ. Ðå ñéå ü ìå íá MÝ ñïò I NEΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Ðå ñéå ü ìå íá 1. Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα 2. Ηλεκτρομυογράφημα, Μελέτη της Νευρικής Αγωγιμότητας και Προκλητά Δυναμικά 3. Νευροακτινολογία Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα ÊÅ ÖA ËÁÉÏ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΕΜΜΕΝΟΥΣΑ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ. Βίγλας Βασίλειος Παθολόγος-Εξειδικευόμενος λοιμωξιολογίας Μ.Ε.Λ. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ

ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΕΜΜΕΝΟΥΣΑ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ. Βίγλας Βασίλειος Παθολόγος-Εξειδικευόμενος λοιμωξιολογίας Μ.Ε.Λ. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΕΜΜΕΝΟΥΣΑ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ Βίγλας Βασίλειος Παθολόγος-Εξειδικευόμενος λοιμωξιολογίας Μ.Ε.Λ. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ Θήλυ ασθενής 44 ετών Γεωργιανής καταγωγής, με παραμονή 20 ετών στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Η ανάπτυξη φλεγμονής στο διαβητικό άκρο πόδα αποτελεί μια από τις συχνότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ,MSc ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑΣ Επιδημιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών Δυστονία Δυστονία Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών προκαλώντας ανεξέλεγκτες επαναλαμβανόμενες ή στροφικές κινήσεις του προσβεβλημένου τμήματος του σώματος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ορισμός Ως status epilepticus ορίζεται επεισόδιο σπασμών διάρκειας άνω των 30 λεπτών ή περισσότερα των δυο επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ προ της καρδιακής ανακοπής! ΑΝΧΟΣ ΥΙ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΠΕΚΟΣ ΠΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΟΣ-ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΔΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΝΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟ ΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΞΕΙΑ ΦΑΣΗ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝ ΡΕΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΡΣΑΝΙ ΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ

ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟ ΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΞΕΙΑ ΦΑΣΗ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝ ΡΕΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΡΣΑΝΙ ΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟ ΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΞΕΙΑ ΦΑΣΗ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝ ΡΕΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΡΣΑΝΙ ΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΟΡΙΣΜΟΣ Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι η µερική βλάβη του εγκεφάλου που προκαλείται από την απόφραξη

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Εκπαίδευσης της Πανεπιστημιακής Νευροχειρουργικής Κλινικής, του ΠΓΝ Λάρισας.

Προγράμματα Εκπαίδευσης της Πανεπιστημιακής Νευροχειρουργικής Κλινικής, του ΠΓΝ Λάρισας. Προγράμματα Εκπαίδευσης της Πανεπιστημιακής Νευροχειρουργικής Κλινικής, του ΠΓΝ Λάρισας. Η Πανεπιστημιακή Νευροχειρουργική Κλινική του ΠΓΝ Λάρισας, συνεχίζοντας την επιτυχημένη διαδρομή της στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Ad hoc Task Force of LICE Guidelines Commission ITALIAN LEAGUE AGAINST EPILEPSY Giuseppe Capovilla, Massimo Mastrangelo, Antonino Romeo, and Federico Vigevano

Διαβάστε περισσότερα

Ανευρύσματα Εγκεφάλου

Ανευρύσματα Εγκεφάλου Ανευρύσματα Εγκεφάλου Το εγκεφαλικό ανεύρυσμα είναι μια παθολογική διάταση σε ένα μέρος του τοιχώματος ενός αγγείου του εγκεφάλου που οφείλεται σε ένα έλλειμμα του μέσου χιτώνα του τοιχώματος του αγγείου.

Διαβάστε περισσότερα

Κώμα Αγνώστου Αιτιολογίας

Κώμα Αγνώστου Αιτιολογίας 80 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΓΑrΙΚΗΣ ΙΑ'Π'ΙΚΗΣ Κώμα Αγνώστου Αιτιολογίας ΕΛΕΝΗΓΚΕΚΑ Ι. Ορισμός Ο ορισμός του κώματος δεν είναι εύκολο να αποδοθεί επακριβώς αν και συνήθως ορίζεται ως η πλήρης, συνεχόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (AEE) είναι κάθε κλινικό σύνδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

Η πνευμονία στον νοσηλευόμενο ασθενή στη ΜΕΘ

Η πνευμονία στον νοσηλευόμενο ασθενή στη ΜΕΘ Η πνευμονία στον νοσηλευόμενο ασθενή στη ΜΕΘ VAP case study Ανδρας 19 ετών, πολυτραυματίας (τροχαίο ατύχημα 25.12.16), μεταφέρεται στην Αθήνα από επαρχιακό νοσοκομείο, εισάγεται στην ΜΕΘ CT εγκεφάλου:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΠΑ ΝΙΚΗΤΑΣ ΘΕΟΔ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΠΑ ΝΙΚΗΤΑΣ ΘΕΟΔ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΠΑ ΝΙΚΗΤΑΣ ΘΕΟΔ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ Τα 2/3 των ασθενών που εισέρχονται στη ΜΕΘ µετά από εξωνοσοκοµειακή ανακοπή καταλήγουν από νευρολογική βλάβη,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

1025 Κ.Δ.Π. 308/89 Ο ΠΕΡΙ ΑΦΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1987

1025 Κ.Δ.Π. 308/89 Ο ΠΕΡΙ ΑΦΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1987 E.E. Παρ. Ill (I) Αρ. 2462,1.12.89 1025 Κ.Δ.Π. 308/89 Αριθμός 308 Οι περί Αφαιρέσεων και Μεταμοσχεύσεων Βιολογικών Ουσιών Ανθρώπινης Προελεύσεως Κανονισμοί του 1989, οι οποίοι κατατέθηκαν στη Βουλή των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ. Δεύτερη Έκδοση TIMOTHY J FOWLER DM FRCP ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ. Δεύτερη Έκδοση TIMOTHY J FOWLER DM FRCP ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ Δεύτερη Έκδοση C DAVID MARSDEN FRS DSC FRCP FRCPsych TIMOTHY J FOWLER DM FRCP ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΑΡΑΖΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΕΛΙΣΑΒΕΤ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ιευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας Ι οκράτειο Νοσοκοµείο Κωνσταντινου όλεως 49 Θεσσαλονίκη 54642 Τηλ.: 2310-992982 FAX:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ιευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας Ι οκράτειο Νοσοκοµείο Κωνσταντινου όλεως 49 Θεσσαλονίκη 54642 Τηλ.: 2310-992982 FAX:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΚΠΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΚΠΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΚΠΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 12/2016 Γενικοί εκπαιδευτικοί στόχοι: Η εκπαίδευση στη Νευρολογία έχει σαν στόχο να προσφέρει στους φοιτητές τις κλινικές ικανότητες δηλαδή απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΣΜΟΙ ΣΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ. Kουτσουβέλης Iωάννης παθολογος

ΣΠΑΣΜΟΙ ΣΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ. Kουτσουβέλης Iωάννης παθολογος ΣΠΑΣΜΟΙ ΣΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Kουτσουβέλης Iωάννης παθολογος ΕΠΙΛΗΨΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΗΣ (Ι ΙΟΠΑΘΗΣ) ΕΥΤΕΡΟΠΑΘΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΜΙΜΟΥΝΤΑΙ Υπεραερισμός Κρίσεις πανικού Ημικρανία ΕΠΙΛΗΨΙΑ Ψυχογενής επιληψία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΗ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΚΛΕΙΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΚΕΝΤΡΟ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία του Υπουργείου Υγείας για τα Κέντρα Αποθεραπείας και Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ»

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ» Υπεύθυνοι: 1) Σπύρος Ζακυνθινός, Καθηγητής & Διευθυντής Α Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ 2) Απόστολος Αρμαγανίδης, Καθηγητής & Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Μηνιγγίτιδα σε άνδρα 34 ετών με ασυνήθη εξέλιξη

Μηνιγγίτιδα σε άνδρα 34 ετών με ασυνήθη εξέλιξη Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Διευθύντρια: Ε. Σιούλα Μηνιγγίτιδα σε άνδρα 34 ετών με ασυνήθη εξέλιξη Παρουσίαση περίπτωσης: QumsiyehNizar, Παρουσίαση περίπτωσης: QumsiyehNizar, ειδικευόμενος Ιατρός, Α παθολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Μαρία Σκώκου Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ DSM-IV: Ντελίριο, άνοια, αμνησιακές και άλλες γνωστικές και ψυχικές διαταραχές που οφείλονται σε σωματική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Πάνω από ένα αιώνα πριν, ο J. Hutchinson, ένας χειρουργός-δερματολόγος, αναγνώρισε την πρώτη περίπτωση σαρκοείδωσης, στο Λονδίνο. Στα χρόνια πριν και μετά την

Διαβάστε περισσότερα

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Είναι κακώσεις που συμβαίνουν στην περιοχή της κεφαλής Οι κακώσεις αυτές προκαλούνται, όταν : Α) ένα κινούμενο αντικείμενο χτυπήσει

Διαβάστε περισσότερα

Το κώμα στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών - Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση

Το κώμα στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών - Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση 110 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Το κώμα στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών - Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση Γεώργιος Κρανιδιώτης Επιμελητής Α, Α Παθολογική Κλινική, ΓΝ Πειραιά «Τζάνειο» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η διαφορική διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι σχετικές παράγραφοι της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αύγουστος 2017 Δανούρδης Μ. Αναστάσιος

Αθήνα, Αύγουστος 2017 Δανούρδης Μ. Αναστάσιος Πρόλογος Από την αρχή της κτηνιατρικής σταδιοδρομίας μου ενδιαφέρθηκα να ανακαλύψω τον υπέροχο κόσμο της νευρολογίας, διότι θεώρησα ότι ήταν η μοναδική ειδικότητα της κτηνιατρικής, που αντιμετωπιζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ Βασικός εχθρός στην αντιμετώπιση του τραυματία και του ασθενούς είναι ο χρόνος. Σ ένα τραυματία οι πιθανότητες επιβίωσης ελαττώνονται αν δεν αντιμετωπισθεί

Διαβάστε περισσότερα

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 223/31

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 223/31 26.8.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 223/31 ΟΔΗΓΙΑ 2009/113/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 25ης Αυγούστου 2009 σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ για ΝΟΣΗΛΕΙΑ μέσω ΕΟΠΥΥ ΚΛΕΙΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΙΑ

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ για ΝΟΣΗΛΕΙΑ μέσω ΕΟΠΥΥ ΚΛΕΙΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ για ΝΟΣΗΛΕΙΑ μέσω ΕΟΠΥΥ ΚΛΕΙΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΙΑ Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία του Υπουργείου Υγείας για τα Κέντρα Αποθεραπείας και Αποκατάστασης (Κ.Α.Α) και βάσει του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου Θεματική Ενότητα 10: Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις μεθόδους μελέτης του εγκεφάλου. Λέξεις κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Νευροψυχολογία Η νευροψυχολογία είναι η επιστήμη που μελετά τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη σχέση του με τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτές οι τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΕ ΚΩΜΑΤΩΔΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β.ΠΡΟΠ.ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Θ.ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΠΑΡΟΥΣΑ ΝΟΣΟΣ Ασθενής,θήλυ,82 ετών προσεκομίσθη σε μέρα γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκτάκτως ανήσυχα πόδια

Εκτάκτως ανήσυχα πόδια Εκτάκτως ανήσυχα πόδια Σκουτέλλας Βάσος Ρευματολόγος Ρευματολογικό τμήμα Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας Σύγκρουση συμφερόντων εν υπάρχει 2 Ιστορικό (1/5) Θήλυ, 55χρ. Γνωστό αυτοάνοσο νόσημα συνδετικού ιστού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Βιβλιογραφική ενημέρωση Γεωργακόπουλος Παναγιώτης Ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική Κλινική Γ.Ν.Α. ΚΑΤ Ως ΑΕΕ ορίζεται σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ Μαρία Θεοδωρίδου ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ* ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Ουδεμία 0% - 8% Υπεράνοσος ίππειος ορός 16% Σουλφοναμίδες 12% - 28% Υπεράνοσοςίππειοςορόςκαισουλφοναμίδες

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεφαλονωτιαίο υγρό Φυσιολογία

Εγκεφαλονωτιαίο υγρό Φυσιολογία Φυσιολογία Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι διαυγέ, άχρωµο υγρό το οποίο ευρίσκεται στο κοιλιακό σύστηµα του εγκεφάλου και στον υπαραχνοειδή χώρο Για αιώνε θεωρείτο το «ζωτικό πνεύµα» που τροφοδοτούσε

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Time is brain. Λειτουργεί 24 ώρες το 24ώρο για 365 ημέρες ΜΑΦ ΜΟΝΑΔΑ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΜΑΦ ΜΟΝΑΔΑ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ

Time is brain. Λειτουργεί 24 ώρες το 24ώρο για 365 ημέρες ΜΑΦ ΜΟΝΑΔΑ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΜΑΦ ΜΟΝΑΔΑ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ Η άμεση προσέλευση του ασθενούς είναι εξαιρετικά σημαντικός παράγοντας για την έκβασή του. Time is brain ΜΑΦ ΜΟΝΑΔΑ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ Λειτουργεί 24 ώρες το 24ώρο για 365 ημέρες ΜΑΦ Eθνάρχου Μακαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Φροντίδα ενήλικα με Σακχαρώδη Διαβήτη στο νοσοκομείο και στο σπίτι

Φροντίδα ενήλικα με Σακχαρώδη Διαβήτη στο νοσοκομείο και στο σπίτι Φροντίδα ενήλικα με Σακχαρώδη Διαβήτη στο νοσοκομείο και στο σπίτι Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος 2016 ΚΩΤΤΑ ΘΕΟΔΩΡΑ, Αναπληρώτρια προϊσταμένη στην Α ΠΡΠ του ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης Ετυμολογία όρου «διαβαίνω»

Διαβάστε περισσότερα

Aξιολόγηση/ εκτίμηση Πολίτες εκπαιδευμένοι στις Πρώτες Βοήθειες

Aξιολόγηση/ εκτίμηση Πολίτες εκπαιδευμένοι στις Πρώτες Βοήθειες ΘΕΩΡΙΑ Εισήγηση 2 - Αξιολόγηση Ασθενή στις πρώτες βοήθειες- Ιστορικό- SAMPLE- Φυσική εξέταση Δρ. Ροβίθης Μιχαήλ, καθ. Εφαρμογών PhD, Mmedsci, MPH - 2017 Aξιολόγηση/ εκτίμηση Πολίτες εκπαιδευμένοι στις

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1 κ ε φ ά λ α ι ο Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1.1 Αλγόριθμοι στην Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση Το πρώτο διεθνές συνέδριο για τις κατευθυντήριες οδηγίες (Guidelines) για την καρδιοαναπνευστική αναζωογόνωση

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ Η νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Ι ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 12 Η

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Ι ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 12 Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Ι ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 12 Η 1 2 3 4 ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ & ΘΕΡΜΟΡΥΘΜΙΣΗ Θ-αγωγιμότητας = άμεση μεταφορά θερμότητας από το θερμότερο προς το ψυχρότερο σώμα, Θ-μεταφοράς = μεταφορά θερμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΩΣ ΑΝΤΙΡΡΟΠΙΣΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Δημήτρης Α. Λαγονίδης MD, PhD, FCCP Πνευμονολόγος-Εντατικολογος

ΠΟΙΑ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΩΣ ΑΝΤΙΡΡΟΠΙΣΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Δημήτρης Α. Λαγονίδης MD, PhD, FCCP Πνευμονολόγος-Εντατικολογος ΠΟΙΑ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΩΣ ΑΝΤΙΡΡΟΠΙΣΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Δημήτρης Α. Λαγονίδης MD, PhD, FCCP Πνευμονολόγος-Εντατικολογος ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Καμία σύγκρουση συμφερόντων σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

1.4 Φυσιολογικές αντιδράσεις στην αύξηση της θερμοκρασίας

1.4 Φυσιολογικές αντιδράσεις στην αύξηση της θερμοκρασίας 1.4 Φυσιολογικές αντιδράσεις στην αύξηση της θερμοκρασίας Η αύξηση της επιφανειακής θερμοκρασίας έχει σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση φυσιολογικών απαντήσεων, η ένταση και η έκταση των οποίων εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας Στρατής Κασιμάτης Νεφρολόγος, Γ.Ν. Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» ΜΙΚΤΕΣ ΕΝΑΝΤΙ ΑΠΛΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Απλή διαταραχή της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Lactated Ringer s Injection/Fresenius, (3,1+0,3+6+0,2)g, ενέσιμο διάλυμα για έγχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο.

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο. Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο. Τα συμπτώματα αυτά δεν πρέπει ποτέ να τα αγνοούμε γιατί η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου μπορεί να σώσει

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού

Παρουσίαση περιστατικού Παρουσίαση περιστατικού Παύλος Δεληγκάρης Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 2014 Μελέτη περιστατικού Θήλυ, 76 ετών Γενική εφημερία (Παραπομπή από ΚΥ) Αιτία εισόδου:

Διαβάστε περισσότερα