Κατά το παρελθόν µονάδα µέτρησης της θερµότητας ήταν το calorie (cal), το οποίο ορίζεται ως το ποσό θερµότητας, που απαιτείται για να αυξήσουµε τη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κατά το παρελθόν µονάδα µέτρησης της θερµότητας ήταν το calorie (cal), το οποίο ορίζεται ως το ποσό θερµότητας, που απαιτείται για να αυξήσουµε τη"

Transcript

1 1 K. Κουρκουτάς 3 Θερµότητα 3.1 Μονάδα µέτρησης της θερµότητας Η θερµότητα είναι µια µορφή ενέργειας, η οποία µεταφέρεται από το ένα σώµα στο άλλο. Η αυθόρµητη µεταφορά θερµότητας γίνεται πάντα από το σώµα µε την υψηλότερη προς το σώµα µε τη χαµηλότερη θερµοκρασία, έως ότου εξισωθούν οι θερµοκρασίες των δύο σωµάτων. Η θερµότητα συµβολίζεται µε το κεφαλαίο Q. Στο SI µονάδα µέτρησης της θερµότητας είναι το Jule (J). Επειδή η µονάδα Jule είναι σχετικά µικρή για να εκφράσει τα τυπικά ποσά θερµότητας, που εµπλέκονται στα προβλήµατα της καθηµερινής πρακτικής, χρησιµοποιούµε συνήθως τη µονάδα kj (1kJ = 1 J ). 0 3 Κατά το παρελθόν µονάδα µέτρησης της θερµότητας ήταν το calrie (cal), το οποίο ορίζεται ως το ποσό θερµότητας, που απαιτείται για να αυξήσουµε τη θερµοκρασία του νερού από τους 14, 5 στους 15, 5. Η µονάδα calrie συνεχίζει να αναφέρεται ακόµα σε ορισµένες τεχνικές προδιαγραφές. Η αντιστοιχία της µε το Jule είναι: αντιστοιχία calrie- Jule 1cal = 419, J, ή 1J= 0, 239 cal (69-1) 1kcal = 419, kj, ή 1kJ = 0, 239kcal Στις Αγγλοσαξονικές χώρες εξακολουθεί να χρησιµοποιείται ως µονάδα θερµότητας το Btu (British thermal unit), που ορίζεται ως το ποσό θερµότητας, που απαιτείται για να αυξήσουµε τη θερµοκρασία 1l b νερού (1lb = 0, 453kg) κατά 1 βαθµό της κλίµακας Fahrenheit (1 βαθµός Fahrenheit = 5/9 της κλίµακας Celsius). Η αντιστοιχία της µονάδας Btu µε το Jule είναι: αντιστοιχία Btu- Jule 1Btu = 105, kj, ή 1kJ = 095, Btu (69-.2) Η θερµότητα, που παράγεται από ηλεκτρική ενέργεια εκφράζεται σε kwh (κιλοβατώρες), όπου: 1kWh = 1kW 1h = 1kW s = 3 600kWs = 3 600kJ. 1kWh = 3 600kJ (69-3) 3.2 Κλίµακες θερµοκρασιών

2 2 Αν και όλοι είµαστε εξοικειωµένοι µε τη µέτρηση της θερµοκρασίας, εν τούτοις η θερµοκρασία ως µέγεθος είναι ένα από τα πλέον δύσκολα οριζόµενα στη Φυσική. Ο ακριβής ορισµός της θερµοκρασίας δεν αποτελεί όµως αντικείµενο του παρόντος. Γι αυτό περιοριζόµαστε να επισηµάνουµε ότι: Η θερµοκρασία και η θερµότητα είναι δύο διαφορετικά µεγέθη και δεν πρέπει να συγχέονται. Μεταβολές του ποσού θερµότητας, που περιέχει ένα σώµα δε συνοδεύονται πάντοτε και από µεταβολές της θερµοκρασίας του (π.χ. κατά την αλλαγή φάσης) και αντίστροφα (αυτό συµβαίνει στις αδιαβατικές µεταβολές) Στην καθηµερινή πρακτική η θερµοκρασία µετριέται σε βαθµούς Celsius ( ). Οι µηδέν βαθµοί (0 ) αντιστοιχούν στο σηµείο τήξης του πάγου υπό κανονική πίεση (pn = 1013bar, ). Οι εκατό βαθµοί (100 ) αντιστοιχούν στο σηµείο βρασµού του νερού υπό κανονική πίεση επίσης. Η θερµοκρασία µετρηµένη σε βαθµούς Celsius συµβολίζεται µε το πεζό ϑ. Στο SI µονάδα µέτρησης της θερµοκρασίας είναι ο βαθµός Kelvin (Κ). Η θερµοκρασία µετρηµένη σε βαθµούς Kelvin συµβολίζεται µε το κεφαλαίο Τ. Η σχέση ανάµεσα στην κλίµακα Celsius και την κλίµακα Kelvin είναι: T = ϑ + 273, 15 (70-4) Η αντιστοιχία µεταξύ των δύο κλιµάκων εικονίζεται στο σχήµα 70-1 Σχήµα 70-1 Από τη σχέση 1.4 µεταξύ των δύο κλιµάκων Celsius και Kelvin προκύπτει ότι οι µεταβολές θερµοκρασίας µετρηµένες σε βαθµούς ηλαδή: και Κ είναι αριθµητικά ίσες. T = ϑ 1K $= 1 C (70-5) Επειδή στις πρακτικές εφαρµογές, που θα αντιµετωπίσουµε, έχουµε να κάνουµε µε µεταβολές θερµοκρασίας, θα µετατρέπουµε απ ευθείας τη διαφορά θερµοκρασίας από τη µία κλίµακα στην άλλη.

3 3 Παράδειγµα 3-1 Ένα σώµα θερµαίνεται από θερµοκρασία ϑ 1 = 15, 1 σε θερµοκρασία ϑ 2 = 34, 6. Να βρεθεί η µεταβολή της θερµοκρασίας σε βαθµούς Kelvin. Λύση ϑ = ϑ2 ϑ1= 34, 6 C 15, 1 C= 19, 5 T = ϑ T = 19, 5K Στις Αγγλοσαξονικές χώρες εξακολουθούν ακόµα να χρησιµοποιούν την κλίµακα Fahrenheit. H θερµοκρασία µετρηµένη σε βαθµούς Fahrenheit ( F ) συµβολίζεται µε το πεζό επίσης. Επειδή πολλά τεχνικά χαρακτηριστικά αναφέρονται σε βαθµούς Fahrenheit δίνουµε την αντιστοιχία τους σε βαθµούς Celsius. ϑ ϑ F = ϑ (71-1) και αντίστροφα ϑ ( ϑ F ) C = (71-2) Παράδειγµα 3-2 Στο δελτίο καιρού του CNN αναφέρεται ότι η θερµοκρασία στην Αθήνα είναι 100 F. Να βρεθεί η θερµοκρασία σε βαθµούς. Λύση Από την εξίσωση 1.7 έχουµε: ϑ ϑ=37, 8 = ( ) C Παράδειγµα 3-3 Η θερµοκρασία ενός σώµατος µεταβάλλεται κατά ϑ = 46, 2 F. Να βρεθεί η διαφορά της θερµοκρασίας σε βαθµούς.

4 4 Λύση ( ϑ F ) ϑ1 C = ( ϑ F ) ϑ2 C = ϑ ϑ ϑ = 2 1 = ( ) F ( ) ϑ ϑ F = ( ϑ2 F ϑ1 F ) ( ϑ2 F ϑ1 F) = = 9 5 = 46, 2 F 9 ϑ = 25, 7 5 = ϑ 5 F = 9 9 Συµπέρασµα: ϑ ϑ C = ϑ F F = ϑ C (71-1) 3.3 Μέτρηση θερµοκρασίας Η µέτρηση της θερµοκρασίας γίνεται µε όργανα, που ονοµάζονται θερµόµετρα. Ο πιο συνηθισµένος τύπος θερµοµέτρων είναι τα λεγόµενα θερµόµετρα διαστολής. Είναι γνωστό ότι τα σώµατα µεταβάλλουν τις διαστάσεις τους όταν µεταβάλλεται η θερµοκρασία τους. Σε στενές περιοχές θερµοκρασιών η µεταβολή των διαστάσεων των σωµάτων είναι γραµµική συνάρτηση της θερµοκρασίας. Στα θερµόµετρα υγρών η ιδιότητα αυτή αξιοποιείται µε την τοποθέτηση ενός υγρού (υδραργύρου, ή χρωµατισµένου οινοπνεύµατος) σε ένα µικρό γυάλινο δοχείο, που απολήγει σε ένα στενό σωλήνα. Το ύψος της στάθµης του υγρού στο σωλήνα ακολουθεί τις µεταβολές της θερµοκρασίας την οποία µετρούµε απ ευθείας σε µια κλίµακα προσαρµοσµένη δίπλα στο σωλήνα. Τα συµβατικά υδραργυρικά θερµόµετρα είναι κατάλληλα για µετρήσεις θερµοκρασιών από 30 έως 300. Για µετρήσεις θερµοκρασιών έως 70 χρησιµοποιούµε θερµόµετρα οινοπνεύµατος.

5 5 Τα διµεταλλικά θερµόµετρα αξιοποιούν τους διαφορετικούς συντελεστές διαστολής δύο διαφορετικών µετάλλων. Αποτελούνται από δύο συγκολληµένες µεταλλικές ταινίες µε διαφορετικούς συντελεστές διαστολής, οπότε όταν θερµαίνονται, κάµπτονται προς την πλευρά του µετάλλου µε το µικρότερο συντελεστή διαστολής όπως στο Σχήµα 73-1 σχήµα Το αντίθετο συµβαίνει, όταν ψύχονται. Τα διµεταλλικά θερµόµετρα χρησιµοποιούνται ως θερµοστάτες, π.χ. σε ηλεκτρικά ψυγεία, σε εγκαταστάσεις κεντρικής θέρµανσης κλπ. Μια άλλη κατηγορία θερµοµέτρων αξιοποιεί τη µεταβολή των ηλεκτρονικών ιδιοτήτων των µετάλλων και των ηµιαγωγών. Στα µέταλλα η ηλεκτρική αντίσταση αυξάνει συναρτήσει της θερµοκρασίας. Στα θερµόµετρα αντίστασης ο αισθητήρας δέχεται τις µεταβολές της θερµοκρασίας και τις µεταφράζει µε κατάλληλη ηλεκτρική διάταξη σε ηλεκτρικό σήµα. Στους ηµιαγωγούς η ηλεκτρική αντίσταση κατά κανόνα µειώνεται όταν αυξάνει η θερµοκρασία. Οι αντίστοιχοι αισθητήρες λέγονται θερµίστορ. Η σύγχρονη τεχνολογία παρέχει ολοκληρωµένες ηλεκτρονικές διατάξεις πολύ µικρών διαστάσεων, που λειτουργούν µε ηµιαγώγιµους αισθητήρες. Τα θερµοστοιχεία είναι ένας άλλος τύπος ηλεκτρονικών θερµοµέτρων. Η αρχή λειτουργίας τους βασίζεται στην ηλεκτρική τάση, που παράγεται στην επαφή δύο µετάλλων. Η τάση αυτή είναι συνάρτηση της θερµοκρασίας και µεταφέρεται σε ένα κατάλληλα βαθµονοµηµένο βολτόµετρο, όπου µπορούµε να αναγνώσουµε απ ευθείας τη θερµοκρασία. Η χρήση των θερµοστοιχείων συνηθίζεται στις βιοµηχανικές εφαρµογές, όπου απαιτούνται ακριβείς µετρήσεις σε ευρεία περιοχή θερµοκρασιών από 200 έως Τα πυρόµετρα και οι θερµογράφοι αξιοποιούν τη θερµική ακτινοβολία, που εκπέµπουν τα σώµατα σε οποιαδήποτε θερµοκρασία. Τα πυρόµετρα χρησιµοποιούνται για µετρήσεις υψηλών θερµοκρασιών, π.χ. τηγµάτων µετάλλων. Οι θερµογράφοι δέχονται τη θερµική ακτινοβολία των σωµάτων και µε κατάλληλη εστίαση τη διαβιβάζουν σε ένα φωτογραφικό φιλµ, ή σε ένα µόνιτορ. Τα σηµεία του σώµατος, που βρίσκονται σε υψηλότερη θερµοκρασία, εκπέµπουν ισχυρότερη ακτινοβολία και χρωµατίζουν πιο έντονα το φιλµ, ή την οθόνη. Οι θερµογράφοι είναι κατάλληλοι για µετρήσεις χαµηλών θερµοκρασιών, όπως είναι αυτές του

6 6 περιβάλλοντος και χρησιµοποιούνται στον έλεγχο της θερµικής µόνωσης των κτηρίων. 3.4 Θερµική χωρητικότητα Η ποσότητα θερµότητας που χρειάζεται ένα σώµα για να αυξηθεί η θερµοκρασία του κατά ένα βαθµό θερµοκρασίας είναι η θερµική χωρητικότητα λ του σώµατος. Για να αυξήσουµε τη θερµοκρασία του σώµατος κατά πρέπει να του δώσουµε εποµένως ποσό θερµότητας: Q = [ ] λ ϑ (74-1) Η µονάδα θερµικής χωρητικότητας προκύπτει έτσι, [ Q] [ ϑ] J λ = = = C J K ϑ βαθµούς (74-2) Η θερµική χωρητικότητα είναι ανάλογη της µάζας m του σώµατος. ηλαδή: λ= mc (74-3) Η σταθερά αναλογίας c είναι η θερµική χωρητικότητα ανά µονάδα µάζας του υλικού. Λέγεται ειδική θερµότητα και εξαρτάται από το ίδιο το υλικό. Η µονάδα µέτρησης της ειδικής θερµότητας προκύπτει από την εξίσωση (74-3) [ c] [ L] [ m] J = = kg K Εποµένως: J = kg (74-4) Η ειδική θερµότητα είναι ίση προς το ποσό θερµότητας, που απαιτείται για να αυξήσουµε τη θερµοκρασία νερού µάζας 1kg κατά 1Κ, ή 1 ο C. Συνήθως η τιµή της ειδικής θερµότητας εκφράζεται σε kj kg. Η ειδική C θερµότητα είναι συνάρτηση της θερµοκρασίας. Στα περισσότερα υλικά (π.χ. µέταλλα, αέρια) η ειδική θερµότητα αυξάνει µε τη θερµοκρασία. Για τις συνηθισµένες θερµοκρασίες του περιβάλλοντος η ειδική θερµότητα είναι πρακτικά ανεξάρτητη από τη θερµοκρασία. Στον πίνακα 3-1 περιέχονται οι τιµές ειδικής θερµότητας µερικών υλικών µε τεχνολογικό ενδιαφέρον σε θερµοκρασίες περιβάλλοντος. Από τις εξισώσεις 74-1 και 74-3 προκύπτει: Q = m c T = m c ϑ (74-5) Υλικό Ειδική θερµότητα

7 7 1 Μέταλλα Αλουµίνιο Άργυρος Μόλυβδος Πλατίνα Σίδηρος Χαλκός Ψευδάργυρος 2 Άλλα υλικά Άµµος Γυαλί Γύψος (ξηρός) Ξύλο (15% υγρασία) Ατµοσφαιρικός αέρας υπό κανονική πίεση Έδαφος Νερό Πάγος Πετρέλαιο c (kj/kg ) 0,896 0,234 0,126 0,117 0,500 0,395 0,391 0,92 0,84 0,84 2,5 1,0 0,92 4,19 2,10 2,10. ΠΙΝΑΚΑΣ 3.1: τιµές ειδικές θερµότητες Σηµείωση: Από τις τιµές που περιέχονται στον πίνακα παρατηρούµε ότι το νερό έχει τη µέγιστη τιµή ειδικής θερµότητας. Σε σύγκριση µε αυτήν του εδάφους, εκείνη του νερού είναι σηµαντικά µεγαλύτερη. Αυτό σηµαίνει ότι για να θερµάνουµε ίσες ποσότητες εδάφους και νερού κατά 1 ο C χρειαζόµαστε περίπου πέντε φορές περισσότερη θερµότητα για το νερό, ή ότι η θερµοκρασία του νερού µεταβάλλεται πιο αργά από τη θερµοκρασία του εδάφους. Έτσι στις παραθαλάσσιες, ή παραλίµνιες περιοχές οι ηµερήσιες διακυµάνσεις της θερµοκρασίας είναι πιο µικρές έναντι των ηπειρωτικών. Αυτό εξηγεί και το γεγονός γιατί η κατασκευή µεγάλων ταµιευτήρων νερού µεταβάλλει το µικροκλίµα της περιοχής Ανάµειξη σωµάτων µε διαφορετικές θερµοκρασίες Όταν αναµειγνύουµε σώµατα µε διαφορετικές θερµοκρασίες, τότε τα θερµότερα σώµατα δίνουν θερµότητα στα ψυχρότερα, έως ότου αποκατασταθεί θερµική ισορροπία, δηλαδή έως ότου εξισωθούν οι θερµοκρασίες των σωµάτων. Αν αναµείξουµε Ν σώµατα, τότε κάθε ένα από αυτά, είτε θα προσλάβει θερµότητα, οπότε η θερµοκρασία του θα αυξηθεί, είτε θα αποβάλλει θερµότητα, οπότε η θερµοκρασία του θα µειωθεί. Υπό την προϋπόθεση ότι κατά τη µεταβολή της θερµοκρασίας κάθε ένα από τα σώµατα παραµένει στην αρχική φάση του (στερεή, υγρή, ή αέρια), τότε το ποσό θερµότητας, που ανταλλάσσει µε τα υπόλοιπα σώµατα, είναι σύµφωνα µε την εξίσωση 74-5 ίσο προς:

8 8 Q όπου: = m c ( ϑ ϑ i ) (76-1) i i i m i = µάζα του i σώµατος σε kg c i = ειδική θερµότητα του i σώµατος σε kj / kg ϑ i = αρχική θερµοκρασία του i σώµατος σε ϑ=τελική θερµοκρασία του i σώµατος σε Αν ϑ > ϑ i, τότε Q i > 0, δηλαδή το σώµα λαµβάνει θερµότητα. Αν ϑ ϑ τότε Q i < 0, δηλαδή το σώµα αποβάλλει θερµότητα. Θεωρούµε ότι το σύστηµα είναι αποµονωµένο, δηλαδή δεν ανταλλάσσει θερµότητα µε το περιβάλλον, οπότε το θερµικό ισοζύγιο είναι µηδέν. ηλαδή: < i N Q i = 0 i= 1 Εποµένως (76-2) N ϑ ϑ = 0 i= 1 m c( ) i i i (76-3) Η εξίσωση αυτή εκφράζει το νόµο της θερµιδοµετρίας και µας οδηγεί στον υπολογισµό της τελικής θερµοκρασίας του συστήµατος. Παράδειγµα 3-4 Σίδηρος µάζας m1 = 02, kg και θερµοκρασίας ϑ 1 = 10 βυθίζεται σε νερό µάζας m 2 = 05, kg και θερµοκρασίας ϑ 2 = 50. Να βρεθεί η τελική Λύση θερµοκρασία του συστήµατος. Οι τιµές των ειδικών θερµοτήτων να ληφθούν από τον πίνακα 3-1. Q + Q = m c ( ϑ ϑ ) + m c ( ϑ ϑ ) = Λύνουµε ως προς ϑ m c ϑ + m c ϑ ϑ = m c + m c και βρίσκουµε: = kj kj 0, 2kg 0, C+ 0, 5kg 4, kg C kg C = kj kj 02, kg 0500, + 05, kg 419, 50 C kg C kg C C ϑ=48, 18

9 9 Παράδειγµα 3-5 Ποσότητες µολύβδου µάζας m1 = 32, kg σε θερµοκρασία ϑ 1 = 85 και χαλκού µάζας m2 = 41, kg σε θερµοκρασία ϑ 2 = 12 βυθίζονται σε νερό Λύση µάζας m2 = 19, 5kg και θερµοκρασίας ϑ 2 = 32. Να βρεθεί η τελική θερµοκρασία του συστήµατος. Οι τιµές των ειδικών θερµοτήτων να ληφθούν από τον πίνακα 1.1. Q + Q + Q = ( ϑ ϑ ) ( ϑ ϑ ) ( ϑ ϑ ) m c + m c + m c = Εξ αιτίας των πολύ µεγάλων κλασµατικών παραστάσεων θα παραλείψουµε την αναγραφή των µονάδων, οι οποίες εννοούνται στο SI. m c ϑ + m c ϑ + m c ϑ ϑ = m c + m c + m c = 3, 2 0, , 1 0, , 5 4, = 3, 2 0, , 1 0, , 5 4, Θέρµανση ρευστών σε ροή ισχύ P 0 C ϑ=3187, Θεωρούµε ένα ρευστό σε συνεχή ροή, το οποίο τροφοδοτούµε µε θερµική = dq/ dt. Θα βρούµε τη σχέση µεταξύ της διαφοράς θερµοκρασιών εισόδου και εξόδου του ρευστού και της παρεχόµενης ισχύος. Υποθέτουµε ότι το σύστηµα έχει ιδανική θερµική µόνωση. Έστω ότι σε χρονικό διάστηµα dt εισέρχεται στο χώρο θέρµανσης ποσότητα ρευστού ίση προς dm σε θερµοκρασία ϑ 1. Το πηλίκο: m = dm σε kg dt s (77-1) είναι η παροχή σε µάζα του ρευστού. Συγχρόνως παρέχεται ποσό θερµότητας: dq = P dt (78-1) το οποίο αυξάνει τη θερµοκρασία του νερού στην τιµή ϑ 2. Σύµφωνα µε την εξίσωση (74-5) έχουµε: ( dq = dm c ϑ2 ϑ1) (78-2) ιαφορίζουµε ως προς το χρόνο

10 10 dq dt dm = c ( ϑ ϑ dt ( 2 1) ) οπότε µέσω των εξισώσεων (77-1) και (78-2) βρίσκουµε: P = m c ϑ2 ϑ1 (78-3) Η εξίσωση (78-3) µας δίνει τη σχέση µεταξύ της µεταβολής της θερµοκρασίας, της θερµικής ισχύος και της παροχής σε µάζα. όγκου της dm Αν εκφράσουµε τη στοιχειώδη µάζα dm συναρτήσει της πυκνότητας ρ και του dv, τότε έχουµε: = ρ dv (78-4) και µε διαφόριση ως προς το χρόνο: dm dt όπου: dv = ρ ή m = ρ V (78-5) dt V = dv σε m dt s 3, l s (78-6) είναι η παροχή σε όγκο του ρευστού. Θέτουµε την εξίσωση (78-5) στην (78-6) και λαµβάνουµε: ( P = ρ V c ϑ2 ϑ1) (78-7) Η εξίσωση (78-7) µας δίνει τη ζητούµενη σχέση µεταξύ της διαφοράς θερµοκρασιών εισόδου και εξόδου του ρευστού, της παρεχόµενης ισχύος και της παροχής σε όγκο και είναι αρκετά χρήσιµη, γιατί µας επιτρέπει να υπολογίσουµε το θερµικό ισοζύγιο υπό συνθήκες ροής. 3-1 Στις τεχνικές προδιαγραφές κλιµατιστικού µηχανήµατος αναφέρεται ότι αποδίδει Btu ανά ώρα. Να υπολογιστεί η ισχύς σε kw. 3-2 Σε ένα θερµιδοµετρικό πίνακα τροφίµων αναφέρεται ότι µια κανονική µερίδα βραστού κρέατος (250g) περιέχει 480 kcal. Να υπολογίσετε την ενέργεια αυτή α) σε kj β) σε kwh 3-3 Να αποδείξετε τη σχέση µεταξύ Btu και kj 3-4 Λέβητας χωρητικότητας V = 200 l περιέχει νερό θερµοκρασίας ϑ 1 = 12. Παρέχουµε στο σύστηµα θερµική ισχύ P = 8 kw έως ότου αυξηθεί η θερµοκρασία του νερού στην τιµή ϑ 2 = 65. Να υπολογίσετε: α) την

11 11 ενέργεια σε kwh και β) το χρόνο θέρµανσης. ίνεται η πυκνότητα του νερού ρ=1000 kg / m 3. Η θερµική µόνωση του λέβητα να θεωρηθεί ιδανική. 3-5 Χαλκός µάζας m = kg και θερµοκρασίας ϑ 1 = 12 βυθίζεται σε νερό 1 8 µάζας m = kg και θερµοκρασίας ϑ 2 = 36. Να βρεθεί τελική 2 9 θερµοκρασία του συστήµατος. 3-6 Χαλκός µάζας m 1 = 23, kg και θερµοκρασίας ϑ 1 = 81, και Σίδηρος µάζας m 2 = 41, kg και θερµοκρασίας ϑ 2 = 92, βυθίζονται σε νερό µάζας m 3 = 56, kg και θερµοκρασίας ϑ 3 = 26, 3 του συστήµατος.. Να βρεθεί τελική θερµοκρασία

12 Αλλαγές φάσεων Οι καταστάσεις της ύλης Γνωρίζουµε ότι οι καταστάσεις της ύλης είναι οι εξής: Στερεή (κρυσταλλική και άµορφη) Υγρή Αέρια Τόσο στην κρυσταλλική, όσο και στην άµορφη δοµή τα άτοµα, ή µόρια του υλικού συγκρατούνται από ισχυρές δυνάµεις συνοχής σε εντοπισµένες θέσεις του χώρου πέριξ των οποίων εκτελούν µικρές ταλαντώσεις. Όσο µεγαλύτερη είναι η θερµοκρασία του υλικού, τόσο µεγαλύτερη είναι η µέση ενέργεια των ταλαντώσεων. Τα υγρά παρουσιάζουν όπως και τα άµορφα τάξη σε βραχεία κλίµακα. Η δοµή τους είναι παρόµοια µε αυτήν του σχήµατος 1.4 πλην όµως σε αντίθεση µε την άµορφη δοµή της στερεάς ύλης, όπου τα άτοµα, ή µόρια βρίσκονται σε εντοπισµένες θέσεις, στην υγρή διαθέτουν επαρκή ενέργεια ώστε να πραγµατοποιούν άλµατα από θέση σε θέση προσδίδοντας έτσι στο υλικό τις ιδιότητες του ρευστού. Η κινητικότητα των δοµικών στοιχείων- εποµένως και η ρευστότητα του υγρού- αυξάνουν µε τη θερµοκρασία. Από την άποψη αυτή µπορούµε να χαρακτηρίσουµε τα υγρά ως άµορφα σε ρευστή κατάσταση. Στα αέρια η µέση ενέργεια των ατόµων, ή µορίων είναι µεγάλη, ώστε να κινούνται ελεύθερα στο χώρο. Η κίνησή τους είναι χαοτική, δηλαδή τελείως άτακτη. Στα αέρια- όπως και στα στερεά και τα υγρά- η κινητικότητα των δοµικών στοιχείων αυξάνει µε τη θερµοκρασία. Συµπέρασµα: Η κατάσταση, στην οποία βρίσκεται ένα υλικό εξαρτάται από τη θερµοκρασία. Στις συνηθισµένες θερµοκρασίες του περιβάλλοντος όπου ζούµε, δηλαδή στην περιοχή θερµοκρασιών 30 έως + 50 τα περισσότερα από τα υλικά καθηµερινής χρήσης (σίδηρος, χαλκός, ατµοσφαιρικός αέρας, έδαφος) παραµένουν

13 13 στην ίδια κατάσταση. Εξαίρεση αποτελεί το νερό, το οποίο απαντά κανονικά και στις τρεις καταστάσεις της ύλης. Σηµειώνουµε λοιπόν ότι: Στις συνηθισµένες θερµοκρασίες του περιβάλλοντος το νερό είναι ένα ζωτικό υλικό, που συναντάµε σε φυσική κατάσταση και στις τρεις καταστάσεις της ύλης, δηλαδή ως πάγο, νερό, καθώς σε µορφή υδρατµών στον ατµοσφαιρικό αέρα Αλλαγές φάσεων Όταν θερµανθεί ένα στερεό σώµα και φθάσει σε µια θερµοκρασία, τότε αρχίσει να µεταβαίνει στην υγρή φάση. Η µετάβαση αυτή από τη στερεή στην υγρή φάση λέγεται τήξη. Στα κρυσταλλικά στερεά αυτό συµβαίνει σε µιαν ορισµένη θερµοκρασία, η οποία λέγεται θερµοκρασία τήξης, ή σηµείο τήξης. Στα άµορφα υλικά η µετάβαση αυτή γίνεται σε µια περιοχή θερµοκρασιών, η οποία λέγεται περιοχή τήξης. Η αντίστροφη διαδικασία λέγεται πήξη. Οι θερµοκρασίες τήξης και πήξης συµπίπτουν. Η µετάβαση από την υγρή στην αέρια φάση λέγεται εξαέρωση. Όπως και στην τήξη έτσι και στην εξαέρωση υπάρχει µια τιµή θερµοκρασίας πέραν της οποίας το υγρό µεταβαίνει στην αέρια φάση. Η θερµοκρασία αυτή είναι η θερµοκρασία βρασµού, ή σηµείο βρασµού. Η θερµοκρασία βρασµού εξαρτάται δραµατικά από την πίεση. Η αντίστροφη διαδικασία, δηλαδή η µετάβαση από την αέρια στην υγρή φάση λέγεται υγροποίηση. Υπό συνθήκες ίδιας πίεσης το σηµείο εξαέρωσης και το σηµείο υγροποίησης συµπίπτουν. Όταν η εξωτερική πίεση (πίεση του περιβάλλοντος) είναι αρκετά χαµηλή, τότε ευνοείται η µετάβαση από τη στερεή στην αέρια φάση. Η µετάβαση αυτή λέγεται εξάχνωση και η αντίστροφη διαδικασία στερεοποίηση. Η θερµοκρασία εξάχνωσης είναι ίση µε τη θερµοκρασία στερεοποίησης. Εποµένως: θερµοκρασία τήξης = θερµοκρασία πήξης θερµοκρασία βρασµού = θερµοκρασία υγροποίησης θερµοκρασία εξάχνωσης = θερµοκρασία στερεοποίησης

14 14 Οι δυνατές µεταβάσεις από τη µία κατάσταση στην άλλη εικονίζονται σχηµατικά στο διάγραµµα του σχήµατος Σχήµα Το διάγραµµα φάσεων Η εξωτερική πίεση είναι µια σηµαντική παράµετρος, που επιδρά στη θερµοκρασία µετάβασης ενός υλικού από τη µια φάση στην άλλη. Αυτό σχετίζεται µε το γεγονός ότι οι αλλαγές φάσεων συνοδεύονται και από µεταβολές του όγκου του σώµατος. Στην τήξη και την πήξη, όπου η µεταβολή του όγκου είναι µικρή, το φαινόµενο της εξωτερικής πίεσης στη θερµοκρασία είναι µικρό. Στην εξαέρωση και στην εξάχνωση όµως ο όγκος του υλικού πολλαπλασιάζεται, οπότε το φαινόµενο γίνεται σηµαντικό. Αν χαράξουµε στο ίδιο διάγραµµα τις καµπύλες, που απεικονίζουν τη σχέση µεταξύ της θερµοκρασίας µετάβασης από τη µία φάση στην άλλη και της πίεσης και για τις τρεις µεταβάσεις, τότε λαµβάνουµε το λεγόµενο διάγραµµα φάσεων όπως στο σχήµα Κάθε µία από τις καµπύλες του διαγράµµατος φάσεων είναι το σύνορο µεταξύ δύο φάσεων. Η καµπύλη µεταξύ της στερεής και της υγρής φάσης είναι η γραµµή τήξης. Η καµπύλη µεταξύ της υγρής και της αέριας φάσης είναι η γραµµή εξαέρωσης. Η γραµµή µεταξύ της στερεής και της αέριας φάσης είναι η γραµµή εξάχνωσης.

15 15 Όταν η κατάσταση ενός υλικού, δηλ. η θερµοκρασία και η πίεσή του απεικονίζεται σε ένα σηµείο, που βρίσκεται µεταξύ δύο γραµµών του διαγράµµατος φάσεων, τότε το υλικό απαντά στην αντίστοιχη φάση. Όταν η κατάσταση του υλικού απεικονίζεται σε ένα σηµείο µιας εκ των γραµµών του διαγράµµατος φάσεων, τότε το υλικό βρίσκεται σε ισορροπία φάσεων. Στην κατάσταση αυτή συνυπάρχουν δηλαδή σε ισορροπία οι δύο φάσεις εκατέρωθεν της γραµµής. Σε συνθήκες πίεσης και θερµοκρασίας, που βρίσκονται επάνω σε µία από τις καµπύλες του διαγράµµατος φάσεων, συνυπάρχουν οι δύο αντίστοιχες φάσεις σε ισορροπία. Στο σηµείο Τ του διαγράµµατος φάσεων, όπου τέµνονται οι τρεις γραµµές, συνυπάρχουν και οι τρεις φάσεις σε ισορροπία. Για το λόγο αυτό λέγεται τριπλό σηµείο. Σε συνθήκες πίεσης και θερµοκρασίας, που αντιστοιχούν στο τριπλό σηµείο, συνυπάρχουν και οι τρεις φάσεις σε ισορροπία. Το τριπλό σηµείο είναι χαρακτηριστικό σηµείο του υλικού. Σχήµα 83-1 Σηµείωση: Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το τριπλό σηµείο του νερού, γιατί στην κατάσταση αυτή συνυπάρχουν ο πάγος, το νερό και οι υδρατµοί σε ισορροπία. Οι τιµές πίεσης και θερµοκρασίας του νερού είναι: τριπλό σηµείο νερού: p = 61, mbar T = 27316, T Επειδή η κατάσταση του τριπλού σηµείου του νερού αναπαράγεται εύκολα, η θερµοκρασία του λαµβάνεται ως πρότυπη και χρησιµοποιείται στον ορισµό της µονάδας Kelvin ως εξής: 1 Kelvin είναι το 1:273,16 της θερµοκρασίας του τριπλού σηµείου του νερού. T

16 Λανθάνουσα θερµότητα Η µετάβαση από τη µια φάση στην άλλη είναι µια διαδικασία, που προϋποθέτει ανταλλαγή θερµότητας µεταξύ του υλικού και του περιβάλλοντός του. Ισχύει: Στην τήξη, την υγροποίηση και την εξάχνωση το υλικό λαµβάνει θερµότητα από το περιβάλλον. Στις αντίστροφες διαδικασίες, δηλαδή στην πήξη, την υγροποίηση και τη στερεοποίηση το υλικό αποδίδει θερµότητα προς το περιβάλλον. και Η θερµότητα, που λαµβάνει ένα υλικό για να µεταβεί από τη µία φάση σε άλλη, είναι ίσο µε εκείνο, που αποβάλλει όταν αντιστραφεί η διαδικασία. Όταν η θερµοκρασία ενός υλικού γίνει ίση µε εκείνη της µετάβασης από τη µία φάση στην άλλη, τότε αρχίζει και η σχετική διαδικασία, π.χ. τήξη, ή εξάχνωση προκειµένου περί στερεών, πλην όµως η θερµοκρασία παραµένει σταθερή έως ότου ολοκληρωθεί η µετάβαση. Κατά τη µετάβαση από τη µια φάση στην άλλη η θερµοκρασία του υλικού παραµένει σταθερή έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία. Σηµείωση: Όπως θα δούµε ο κανόνας αυτός δεν ισχύει στα κράµατα. Η θερµότητα, που ανταλλάσσει το υλικό µε το περιβάλλον του κατά τη µετάβαση φάσης δεν είναι εποµένως αισθητή µε την έννοια ότι δε µεταβάλλει τη θερµοκρασία του υλικού, αλλά διοχετεύεται εξ ολοκλήρου στη µεταβολή της ίδιας της κατάστασής του. Για το λόγο αυτό λέγεται λανθάνουσα θερµότητα. Αν απεικονίσουµε γραφικά τη θερµοκρασία του υλικού συναρτήσει της προσφερόµενης θερµότητας, λαµβάνουµε ένα διάγραµµα όπως αυτό του σχήµατος Η λανθάνουσα θερµότητα Q L, που απαιτείται για την ολοκλήρωση της αλλαγής φάσης, είναι ανάλογη της µάζας m του υλικού, δηλαδή: QL = L m (84-1) Η σταθερά αναλογίας L είναι η ειδική λανθάνουσα θερµότητα της µετάβασης και είναι ίση προς το ποσό της λανθάνουσας θερµότητας ανά µονάδα µάζας του

17 17 υλικού. Από την εξίσωση (84-1) βρίσκουµε τη µονάδα της ειδικής λανθάνουσας θερµότητας: [ L] [ QL ] J = = ή kj kg kg [ m] (85-1) Έτσι για τις επί µέρους µεταβάσεις έχουµε: ειδική θερµότητα τήξης = ειδική θερµότητα πήξης ειδική θερµότητα εξαέρωσης = ειδική θερµότητα υγροποίησης ειδική θερµότητα εξάχνωσης = ειδική θερµότητα στερεοποίησης Στα επόµενα θα µελετήσουµε µερικά χαρακτηριστικά των επί µέρους µεταβάσεων. Σχήµα Τήξη και πήξη Στην τήξη και την πήξη τα κρυσταλλικά υλικά συµπεριφέρονται διαφορετικά από ότι τα άµορφα και τα κράµατα. Κρυσταλλικά στερεά: Στα κρυσταλλικά στερεά η θερµοκρασία του υλικού ακολουθεί το διάγραµµα του σχήµατος Η θερµοκρασία κατά την τήξη παραµένει σταθερή έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία. Στον πίνακα 3.2 περιλαµβάνονται οι τιµές του σηµείου τήξης και της λανθάνουσας θερµότητας µερικών συνηθισµένων υλικών. Οι τιµές αυτές αναφέρονται υπό συνθήκες κανονικής πίεσης (pn = 1013, b ar). Παράδειγµα 3-6 Να υπολογίσετε τη θερµότητα, που απαιτείται για την τήξη πάγου µάζας θερµοκρασίας ϑ 1 = 10. m = 05, kg

18 18 Λύση Η ζητούµενη θερµότητα είναι ίση µε το άθροισµα της θερµότητας Q 1, που απαιτείται για τη θέρµανση του πάγου από την αρχική θερµοκρασία ϑ 1 = 10 στη θερµοκρασία τήξης ϑ 2 = 0 και της λανθάνουσας Q 2 θερµότητας. Χρησιµοποιούµε τα δεδοµένα των πινάκων 3.1 και 3.2. Q = Q1+ Q2 ( ) kj ( ) C ( C) Q1 = m c ϑ2 ϑ 1 = 05, kg 21, 0 10 = 105, kj kg kj Q2 = L m = 334 0, 5kg = 167kJ kg Q = 10, 5kJ+ 167kJ Q = 177, 5kJ ΠΙΝΑΚΑΣ 3.2 (υπό κανονική πίεση pn = 1013, bar) υλικό 1 Μέταλλα Αλουµίνιο Βολφράµιο Μόλυβδος Πλατίνα Σίδηρος Χαλκός Υδράργυρος 2 Άλλα υλικά Πάγος Χλωριούχο Νάτριο (NaCl) Παραφίνη σηµείο τήξης ο C ειδική θερµότητα τήξης kj/kg Στην τήξη τα περισσότερα υλικά αυξάνουν τον όγκο τους, δηλαδή διαστέλλονται, εποµένως τα στερεά σώµατα βυθίζονται στα τήγµατά τους (π.χ. το κερί). Η σηµαντικότερη εξαίρεση είναι ο πάγος, ο οποίος κατά την τήξη συστέλλεται. Αυτό είναι και εµπειρικά γνωστό από το γεγονός ότι ο πάγος επιπλέει στο νερό. Ο όγκος του πάγου είναι 10% µεγαλύτερος ισόποσης µάζας νερού.

19 19 Στο σχήµα 87-1 εικονίζεται η γραµµή τήξης του πάγου. Σηµειώνουµε ότι σε αντίθεση µε τη γραµµή τήξης των υλικών που διαστέλλονται στην τήξη (Σχήµα 83-1) η αντίστοιχη καµπύλη για το νερό έχει αρνητική κλίση. Αυτό έχει την εξής συνέπεια: Θεωρούµε µια ποσότητα πάγου, η κατάσταση του οποίου απεικονίζεται στο σηµείο (1) του διαγράµµατος φάσεων. Αν αυξήσουµε την πίεση p χωρίς να µεταβάλλουµε όµως τη θερµοκρασία, τότε το σηµείο, που απεικονίζει την κατάσταση του συστήµατος θα ολισθήσει παράλληλα στον άξονα της πίεσης p κατά µήκος της ευθείας 1-2. Στο σηµείο Σ Τ, όπου τέµνει τη Σχήµα 87-1: Γραµµή τήξης γραµµή τήξης, αρχίζει η µετατροπή του πάγου πάγου σε νερό. Εποµένως: Όταν ασκούµε πίεση στον πάγο, διευκολύνουµε την τήξη του. Το φαινόµενο αυτό, που είναι γνωστό από την ολισθηρότητα του πάγου, αξιοποιείται στις παγοδροµίες. Το παγοπέδιλο ασκεί µεγάλη πίεση στην επιφάνεια του πάγου, η οποία τήκεται τοπικά οπότε σχηµατίζει µια λεπτή στρώση νερού µεταξύ του πάγου και του παγοπέδιλου. Επειδή οι τριβές µεταξύ µιας τέτοιας λεπτής στρώσης νερού και της µεταλλικής λεπίδας είναι πολύ µικρές, ο παγοδρόµος ολισθαίνει σχεδόν ελεύθερα στην επιφάνεια του πάγου. Μετά τη διέλευσή του παγοδρόµου, η πίεση επανέρχεται στην προηγούµενη τιµή της και το νερό µετατρέπεται και πάλι σε πάγο. Άµορφα υλικά και κράµατα: Στα άµορφα υλικά και στα κράµατα η διαδικασία της τήξης είναι διαφορετική εκείνης των κρυσταλλικών. Στα υλικά αυτά η τήξη και η πήξη δε γίνεται σε µιαν ορισµένη θερµοκρασία, αλλά σε µια µεταβατική περιοχή θερµοκρασίας. Έτσι όταν αρχίζει η τήξη, η θερµοκρασία του συστήµατος δεν παραµένει σταθερή, αλλά αυξάνει συνεχώς, όπως εικονίζεται στο διάγραµµα του σχήµατος 88-1.

20 20 Σχήµα 88-1: διάγραµµα τήξης άµορφων στερεών Σχήµα 88-2: Εύρος περιοχής τήξης κράµατος Στα κράµατα το εύρος της περιοχής τήξης εξαρτάται από τη σύνθεση. Όσο πιο αµιγές τείνει να είναι το κράµα, τόσο στενότερη είναι η περιοχή τήξης. Στο σχήµα 88-2 εικονίζεται το εύρος της περιοχής τήξης συναρτήσει της σύνθεσης ενός κράµατος. ιαλύµατα: Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει µια κατηγορία διαλυµάτων, όπως αυτό του χλωριούχου Νατρίου (NaCl) στο νερό, γιατί το σηµείο τήξης του διαλύµατος εξαρτάται έντονα από τη σύνθεσή του. Στο διάγραµµα του σχήµατος 89-1 εικονίζεται το σηµείο τήξης του διαλύµατος NaCl συναρτήσει της σύνθεσης. Παρατηρούµε ότι το σηµείο τήξης είναι χαµηλότερο από εκείνο του καθαρού πάγου. Ένα τέτοιο στερεό διάλυµα είναι εποµένως πιο εύτηκτο από τα συστατικά του. Στο σηµείο ευτηξίας που αντιστοιχεί σε περιεκτικότητα 22,4% σε αλάτι το σηµείο τήξης είναι -21,2 ο C. Η ιδιότητα των εύτηκτων διαλυµάτων αξιοποιείται στα ψυκτικά µείγµατα. Το πλέον συνηθισµένο και εύτηκτο ψυκτικό µείγµα είναι το διάλυµα NaCl. Η αρχή λειτουργίας του είναι η εξής: Αν προσθέσουµε σε µείγµα συστήµατος νερού µε πάγο σε ισορροπία (0 ) χλωριούχο Νάτριο, τότε το σηµείο τήξης του πάγου µειώνεται. Επειδή η θερµοκρασία του µείγµατος είναι υψηλότερη από το νέο σηµείο τήξης του διαλύµατος, αρχίζει η τήξη του πάγου µε αποτέλεσµα να αφαιρείται θερµότητα από το περιβάλλον και να µειώνεται η θερµοκρασία του συστήµατος προς ένα νέο σηµείο ισορροπίας.

21 21 Σχήµα 89-1: Σηµείο τήξης διαλύµατος NaCl 3-7 Ποια είναι η σχέση µεταξύ των σηµείων: α) τήξης και πήξης β) βρασµού και συµπύκνωσης γ) εξάχνωσης και στερεοποίησης. 3-8 Στο διπλανό σχήµα εικονίζεται το διάγραµµα φάσεων ενός υλικού. Να περιγράψετε: α) την κατάσταση του υλικού στο σηµείο (0) β) τις φάσεις από τις οποίες διέρχεται το υλικό για τη διαδικασία (1) έως (2) γ) τις φάσεις από τις οποίες διέρχεται το υλικό για τη διαδικασία (3) έως (4). 3-9 Τι είναι το τριπλό σηµείο; Ποια είναι η σηµασία του τριπλού σηµείου του νερού; 3-10 Τι είναι η αισθητή και τι η λανθάνουσα θερµότητα; 3-11 Να υπολογίσετε σε kwh το ποσό θερµότητας, που απαιτείται για την τήξη παραφίνης µάζας m = 26, k g Ρίχνουµε έναν κύβο πάγου µάζας m = 16 g και θερµοκρασίας ϑ 1 = 15, 5 σε ποτήρι, που περιέχει νερό µάζας M= 150 g και θερµοκρασίας ϑ 2 = 20. Να θεωρήσετε το σύστηµα αποµονωµένο και να υπολογίσετε την τελική θερµοκρασία του Στον καταψύκτη ηλεκτρικού ψυγείου είναι συσσωρευµένη ποσότητα πάγου µάζας m = 45, kg σε θερµοκρασία ϑ 1 = 215,. Θέτουµε τη συσκευή εκτός λειτουργίας. Να υπολογίσετε σε kwh το ποσό θερµότητας, που θα αφαιρέσει από το περιβάλλον του ο πάγος έως ότου λιώσει τελείως.

22 Γιατί ψύχεται το περιβάλλον, όταν λιώνουν τα χιόνια; 3-15 Γιατί θραύονται τα δίκτυα ύδρευσης, όταν παγώνει το νερό; 3-16 Γιατί παγώνει το νερό της θάλασσας σε θερµοκρασία χαµηλότερη των 0 ; 3-17 Γιατί σκορπίζουµε αλάτι επάνω στα παγωµένα οδοστρώµατα προκειµένου να αποκαταστήσουµε την κυκλοφορία;

23 Εξαέρωση Η εξαέρωση ενός υγρού µπορεί να γίνεται ήπια, οπότε λέγεται εξάτµιση, ή βίαια, οπότε λέγεται βρασµός Εξάτµιση και υγροποίηση Στην εξάτµιση ο ατµός παράγεται από την επιφάνεια του υγρού σε οποιαδήποτε θερµοκρασία. Η εξήγηση του φαινοµένου της εξάτµισης είναι η εξής: Η κινητική ενέργεια των ατόµων, ή µορίων του υγρού δεν είναι η ίδια για όλα, αλλά ακολουθεί µια στατιστική κατανοµή. Έτσι υπάρχουν πάντοτε άτοµα, ή µόρια µε επαρκή κινητική ενέργεια, ώστε να διαφεύγουν από την επιφάνεια του υγρού. Αυτό είναι το φαινόµενο της εξάτµισης. Όσο προχωράει η εξάτµιση, τόσο αυξάνει το πλήθος των ατόµων ή µορίων, που έχουν διαφύγει στον περιβάλλον του υγρού και σχηµατίζουν τους ατµούς, όµως Σχήµα 91-1 συγχρόνως αυξάνει και το πλήθος εκείνων, που επανέρχονται στο υγρό (σχήµα 91-1). Όταν ο ρυθµός διαφυγής εξισωθεί µε το ρυθµό επιστροφής, τότε παύει και το φαινόµενο της εξάτµισης. Στην κατάσταση αυτή συνυπάρχουν εποµένως σε ισορροπία η υγρή και η αέρια φάση. Οι ατµοί λέγονται τότε κορεσµένοι και η κατάσταση του συστήµατος κατάσταση κόρου. Στην κατάσταση κόρου συνυπάρχουν η υγρή και η αέρια φάση σε ισορροπία. Αν αποµονώσουµε τους κορεσµένους ατµούς σε ένα δοχείο όγκου ίσου µε εκείνον που καταλαµβάνουν στο χώρο, τότε στα τοιχώµατα του δοχείου ασκείται µια πίεση οφειλόµενη στους περιεχόµενους κορεσµένους ατµούς. Η πίεση αυτή είναι η τάση των κορεσµένων ατµών. Αν αυξήσουµε τη θερµοκρασία, τότε αυξάνει και η µέση κινητική ενέργεια των ατόµων, ή µορίων του υγρού µε αποτέλεσµα να διαφεύγουν όλο και περισσότερα από αυτά στο περιβάλλον. Η νέα κατάσταση κόρου περιέχει εποµένως µεγαλύτερη ποσότητα ατµών και αντιστοιχεί σε µεγαλύτερη τάση κορεσµένων ατµών.

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης)

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία - Θερμότητα (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία Ποσοτικοποιεί την αντίληψή μας για το πόσο ζεστό ή κρύο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία)

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Διάδοση Θερμότητας (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Τρόποι διάδοσης θερμότητας Με αγωγή Με μεταφορά (με τη βοήθεια ρευμάτων) Με ακτινοβολία άλλα ΠΑΝΤΑ από το θερμότερο προς το ψυχρότερο

Διαβάστε περισσότερα

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ 45 6.1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΦΑΣΕΩΝ Όλα τα σώµατα,στερεά -ά-αέρια, που υπάρχουν στη φύση βρίσκονται σε µια από τις τρεις φάσεις ή σε δύο ή και τις τρεις. Όλα τα σώµατα µπορεί να αλλάξουν φάση

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 2006 Ώρα: 10:30 13.00 Προτεινόµενες Λύσεις ΜΕΡΟΣ Α 1. α) Η πυκνότητα του υλικού υπολογίζεται από τη m m m σχέση d

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας

Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας αγωγή µεταφορά ύλης ακτινοβολία Μεταφορά θερµότητας µε µεταφορά ύλης (convection) Οδηγός δύναµη: µεταβολές στην πυκνότητα Τα αέρια και τα ρευστά διαστέλλονται όταν Τ Η πυκνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Θερμότητα. Κ.-Α. Θ. Θωμά

Θερμότητα. Κ.-Α. Θ. Θωμά Θερμότητα Οι έννοιες της θερμότητας και της θερμοκρασίας Η θερμοκρασία είναι μέτρο της μέσης κινητικής κατάστασης των μορίων ή ατόμων ενός υλικού. Αν m είναι η μάζα ενός σωματίου τότε το παραπάνω εκφράζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ 7.1 Mεταφορά θερµότητας H θερµότητα µπορεί να µεταφερθεί από σηµείο του χώρου υψηλότερης θερµοκρασίας T 1 σε άλλο χαµηλότερης T µε αντίστοιχη µεταφορά µάζας. Η µεταφορά είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από οκτώ (8) θέματα. 2) Απαντήστε σε όλα τα θέματα. 3) Επιτρέπεται η χρήση μόνο μη

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

4η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑΣ

4η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑΣ 4η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΤΙ EIΝΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΥΠΟΒΑΘΡΟ Είναι το μέτρο της ποσότητας των υδρατμών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας ΜΜΚ 312 Μεταφορά Θερμότητας Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής Διάλεξη 1 MMK 312 Μεταφορά Θερμότητας Κεφάλαιο 1 1 Μεταφορά Θερμότητας - Εισαγωγή Η θερμότητα

Διαβάστε περισσότερα

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ . ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 1. Σε µια ισόθερµη µεταβολή : α) Το αέριο µεταβάλλεται µε σταθερή θερµότητα β) Η µεταβολή της εσωτερικής ενέργειας είναι µηδέν V W = PV ln V γ) Το έργο που παράγεται δίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική Τροφίµων. Θερµικές Ιδιότητες Τροφίµων. Η έννοια του «τροφίµου»

Μηχανική Τροφίµων. Θερµικές Ιδιότητες Τροφίµων. Η έννοια του «τροφίµου» Μηχανική Τροφίµων Θερµικές Ιδιότητες Τροφίµων Η έννοια του «τροφίµου» Στην µηχανική τροφίµων πολλές φορές χρησιµοποιούµε τον όρο τρόφιµο. Σε αντίθεση όµως µε άλλα επιστηµονικά πεδία της επιστήµης των τροφίµων,

Διαβάστε περισσότερα

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος 2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος Όπως είναι γνωστό από την καθημερινή εμπειρία τα περισσότερα σώματα που χρησιμοποιούνται στις ηλεκτρικές ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός συντελεστή γραµµικής διαστολής

Προσδιορισµός συντελεστή γραµµικής διαστολής Θ1 Προσδιορισµός συντελεστή γραµµικής διαστολής 1. Σκοπός Στην άσκηση αυτή θα µελετηθεί το φαινόµενο της γραµµικής διαστολής και θα προσδιοριστεί ο συντελεστής γραµµικής διαστολής ορείχαλκου ή χαλκού..

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Αναφορά Εργασίας 1 Καραγκούνη Κατερίνα Α.Μ : 1312008050 Το παιχνίδι καρτών «Σκέψου και Ταίριαξε!», το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

C=dQ/dT~ 6.4 cal/mole.grad

C=dQ/dT~ 6.4 cal/mole.grad ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Ηεσωτερικήενέργειαενόςσώµατος, είναι το σύνολο των οποιονδήποτε ενεργειών των ατόµων και των µορίων του Η θερµοκρασία είναι µέτρο της µέσης κινητικής ενέργειας των ατόµων και των µορίων Ε=3ΚΤ/2

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ 1 ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Προβλήματα μεταφοράς θερμότητας παρουσιάζονται σε κάθε βήμα του μηχανικού της χημικής βιομηχανίας. Ο υπολογισμός των θερμικών απωλειών, η εξοικονόμηση ενέργειας και ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5)

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 011-01 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 η (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 30/1/11 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά.

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 53 ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. 5. Άσκηση 5 5.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Όπου Q η θερμότητα, C η θερμοχωρητικότητα και Δθ η διαφορά θερμοκρασίας.

Όπου Q η θερμότητα, C η θερμοχωρητικότητα και Δθ η διαφορά θερμοκρασίας. Άσκηση Η9 Θερμότητα Joule Θερμική ενέργεια Η θερμότητα μπορεί να είναι επιθυμητή π.χ. σε σώματα θέρμανσης. Αλλά μπορεί να είναι και αντιεπιθυμητή, π.χ. στους κινητήρες ή στους μετασχηματιστές. Θερμότητα

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ 1. Τι εννοούµε λέγοντας θερµοδυναµικό σύστηµα; Είναι ένα κοµµάτι ύλης που αποµονώνουµε νοητά από το περιβάλλον. Περιβάλλον του συστήµατος είναι το σύνολο των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Τι είναι αυτό που προϋποθέτει την ύπαρξη μιας συνεχούς προσανατολισμένης ροής ηλεκτρονίων; Με την επίδραση διαφοράς δυναμικού ασκείται δύναμη στα ελεύθερα ηλεκτρόνια του μεταλλικού

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοκρασία: ποσοτικό μέτρο της θερμικής ενέργειας ενός σώματος

Θερμοκρασία: ποσοτικό μέτρο της θερμικής ενέργειας ενός σώματος Θερμοκρασία: ποσοτικό μέτρο της θερμικής ενέργειας ενός σώματος Στην ορολογία SI η λέξη «βαθμός» δεν χρησιμοποιείται με την κλίμακα Kelvin π.χ. 20 C 293 K (δηλ. kelvin ΟΧΙ βαθμούς kelvin) Μέτρηση Θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Δορυφορικές μετρήσεις στο IR. Θεωρητική θεώρηση της τηλεπισκόπισης της εκπομπήςτηςγήινηςακτινοβολίαςαπό δορυφορικές πλατφόρμες. Μοντέλα διάδοσης της υπέρυθρης ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΔΡΑΥΛΙΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1. Να υπολογιστεί η μαζική παροχή του ατμού σε (kg/h) που χρησιμοποιείται σε ένα θερμαντήρα χυμού με τα παρακάτω στοιχεία: αρχική θερμοκρασία χυμού 20 C, τελική θερμοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ηλιακής Ακτινοβολίας

Μέτρηση της Ηλιακής Ακτινοβολίας Μέτρηση της Ηλιακής Ακτινοβολίας Ο ήλιος θεωρείται ως ιδανικό µέλαν σώµα Με την παραδοχή αυτή υπολογίζεται η θερµοκρασία αυτού αν υπολογιστεί η ροή ακτινοβολίας έξω από την ατµόσφαιρα Με τον όρο ροή ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1.1. Εσωτερική ενέργεια Γνωρίζουμε ότι τα μόρια των αερίων κινούνται άτακτα και προς όλες τις διευθύνσεις με ταχύτητες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 015 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 6 Απριλίου 015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε τισ βασικές αρχές της θερµιδοµετρίας προκειµένου να µετρήσουµε τα εξής: Ειδική θερµότητα θερµιδοµέτρου.

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

4. ΕΠΙΠΕ ΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ.

4. ΕΠΙΠΕ ΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ. 4. ΕΠΙΠΕ ΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ. 4.1 Εισαγωγή. Η πλέον διαδεδοµένη συσκευή εκµετάλλευσης της ηλιακής ακτινοβολίας είναι ο επίπεδος ηλιακός συλλέκτης. Στην ουσία είναι ένας εναλλάκτης θερµότητας ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών.

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. Μ4 Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή προσδιορίζεται πειραματικά η πυκνότητα του υλικού ενός στερεού σώματος. Το στερεό αυτό σώμα βυθίζεται ή επιπλέει σε υγρό γνωστής πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία

ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε τις βασικές αρχές της θερµιδοµετρίας προκειµένου να µετρήσουµε τα εξής: Ειδική θερµότητα θερµιδοµέτρου.

Διαβάστε περισσότερα

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΥΠEΡΥΘΡΗ ΘΕΡΜΟΓΡΑΦΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Τομέας Υλικών, Διεργασιών και

Διαβάστε περισσότερα

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4 Η ΠΚΥΠΡΙ ΟΛΥΜΠΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΜΝΣΙΟΥ Κυριακή, 18 Μαΐου, 2008 Ώρα: 10:30-13:00 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θέµατα. 2) Επιτρέπεται η χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής 1. To βάθος µιας πισίνας φαίνεται από παρατηρητή εκτός της πισίνας µικρότερο από το πραγµατικό, λόγω του φαινοµένου της: α. ανάκλασης β. διάθλασης γ. διάχυσης

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακοίΣυλλέκτες Γιάννης Κατσίγιαννης Ηλιακοίσυλλέκτες Ο ηλιακός συλλέκτης είναι ένα σύστηµα που ζεσταίνει συνήθως νερό ή αέρα χρησιµοποιώντας την ηλιακή ακτινοβολία Συνήθως εξυπηρετεί ανάγκες θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1. Πώς ορίζεται η περίσσεια αέρα και η ισχύς μίγματος σε μία καύση; 2. Σε ποιές περιπτώσεις παρατηρείται μή μόνιμη μετάδοση της θερμότητας; 3. Τί είναι η αντλία

Διαβάστε περισσότερα

2. Ασκήσεις Θερμοδυναμικής. Ομάδα Γ.

2. Ασκήσεις Θερμοδυναμικής. Ομάδα Γ. . σκήσεις ς. Ομάδα..1. Ισοβαρής θέρμανση και έργο. Ένα αέριο θερμαίνεται ισοβαρώς από θερμοκρασία Τ 1 σε θερμοκρασία Τ, είτε κατά την μεταβολή, είτε κατά την μεταβολή Δ. i) Σε ποια μεταβολή παράγεται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Γ Γυμνασίου - Κεφάλαιο 3: Ηλεκτρική Ενέργεια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια

Φυσική Γ Γυμνασίου - Κεφάλαιο 3: Ηλεκτρική Ενέργεια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια (παράγραφοι ά φ 3.1 31& 3.6) 36) Φυσική Γ Γυμνασίου Εισαγωγή Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι η εύκολη μεταφορά της σε μεγάλες αποστάσεις και

Διαβάστε περισσότερα

µέτρηση θερµοκρασιών. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΑ από την Αλεξάνδρα Κούση Η επιστήµη που ασχολείται µε τη

µέτρηση θερµοκρασιών. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΑ από την Αλεξάνδρα Κούση Η επιστήµη που ασχολείται µε τη ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΑ από την Αλεξάνδρα Κούση Η επιστήµη που ασχολείται µε τη µέτρηση θερµοκρασιών. 1 Ιστορία της Θερµοµετρίας 17ος αιώνας: εφευρέτης του πρώτου πρακτικού θερµοµέτρου o Galileo. Jean Rey (1632):

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Δ 4_2153 Δύο μονοχρωματικές ακτινοβολίες (1) και (2), που αρχικά διαδίδονται στο κενό με μήκη κύματος λ ο1 = 4 nm και λ ο2 = 6 nm

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ Με τον όρο ατμοσφαιρική υγρασία περιγράφουμε την ποσότητα των υδρατμών που περιέχονται σε ορισμένο όγκο ατμοσφαιρικού αέρα. Η περιεκτικότητα της ατμόσφαιρας σε υδρατμούς μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ Ενεργειακές µετρήσεις σε κτήρια, κέλυφος Χρήση θερµοκάµερας, διαπίστωση και προσδιορισµός απωλειών από θερµογέφυρες. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ Ενεργειακές Μετρήσεις σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Aν ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ενός σώματος είναι σταθερός, τότε το σώμα: (i) Ηρεμεί. (ii) Κινείται με σταθερή ταχύτητα. (iii) Κινείται με μεταβαλλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Γ Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΗΛΕΚΤΡΙΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΙΑ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. ) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμεε ααππααννττήήσσεει ιςς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος

ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος ΕΞ ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος ΕΞ.1 Εισαγωγή Αντικείµενο της συµπύκνωσης είναι κατά κύριο λόγο η αποµάκρυνση νερού, µε εξάτµιση, από ένα υδατικό διάλυµα που περιέχει µια ή περισσότερες διαλυµένες ουσίες,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6-1 6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6.1. ΙΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Πολλές βιοµηχανικές εφαρµογές των πολυµερών αφορούν τη διάδοση της θερµότητας µέσα από αυτά ή γύρω από αυτά. Πολλά πολυµερή χρησιµοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές έννοιες. η μέση κινητική ενέργεια λόγω άτακτης κίνησης, π.χ. δονήσεις, περιστροφές ατόμων & μορίων Ε V

Εισαγωγικές έννοιες. η μέση κινητική ενέργεια λόγω άτακτης κίνησης, π.χ. δονήσεις, περιστροφές ατόμων & μορίων Ε V Θερμότητα Περιεχόμενα Θερμόμετρα κλίμακες Μηχανισμοί διάδοσης θερμότητας Φαινόμενα που συνοδεύουν μεταβολές της θερμοκρασίας (π.χ. αλλαγές φάσης) Θερμοχωρητικότητα Εφαρμογές 1 Εισαγωγικές έννοιες Η κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΖΑΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ Νυµφοδώρα Παπασιώπη Αν. Καθηγήτρια papasiop@metal.ntua.gr Φαινόµενα Μεταφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. 2.1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΟΥΣΙΑΣ. Μια ουσία της οποίας η χημική σύσταση παραμένει σταθερή σε όλη της την έκταση ονομάζεται καθαρή ουσία. Δεν είναι υποχρεωτικό να

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ Χρήσεις: Ξήρανση γεωργικών προϊόντων Θέρµανση χώρων dm Ωφέλιµη ροή θερµότητας: Q = c Τ= ρ qc( T2 T1) dt ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ ΗΛΙΑΚΗ ΨΥΧΡΟΣ ΑΕΡΑΣ ΘΕΡΜΟΣ ΑΕΡΑΣ Τ 1 Τ 2 ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΑΣΚΗΣΗ 7 Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΣΥΣΚΕΥΕΣ : Πηγή συνεχούς 0-50 Volts, πηγή 6V/2A, βολτόµετρο συνεχούς, αµπερόµετρο συνεχούς, βολτόµετρο, ροοστάτης. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν η θερµοκρασία ενός

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Οι άνθρωποι προσπαθούν να εκτιμήσουν κατά προσέγγιση ή να μετρήσουν με ακρίβεια τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4 x2 - x1. x = x2 x1 . . 1

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4  x2 - x1. x = x2 x1 . . 1 1 1 o Κεφάλαιο: Ευθύγραµµη Κίνηση Πώς θα µπορούσε να περιγραφεί η κίνηση ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου; Πόσο γρήγορα κινείται η µπάλα που κλώτσησε ένας ποδοσφαιριστής; Απαντήσεις σε τέτοια ερωτήµατα δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΖΑΣ ΑΓΩΓΗ () Νυμφοδώρα Παπασιώπη Φαινόμενα Μεταφοράς ΙΙ. Μεταφορά Θερμότητας και Μάζας

Διαβάστε περισσότερα

Θερµοδυναµική. Πουλιάσης Αντώνης

Θερµοδυναµική. Πουλιάσης Αντώνης Θερµοδυναµική Πουλιάσης Αντώνης 1 Περιεχόµενα: (1) Θερµοδυναµικοί νόµοι Μηδενικός θερµοδυναµικός νόµος 1 ος θερµοδυναµικός νόµος 2 ος θερµοδυναµικός νόµος Υποβάθµιση της ενέργειας Εντροπία και 3 ος θερµοδυναµικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΙΝΩΝ

ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΙΝΩΝ ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΙΝΩΝ 2. 1. Διάδοση της θερμότητας Σύμφωνα με τον ορισμό της, θερμότητα είναι η ενέργεια που μεταβιβάζεται από ένα σώμα σε ένα άλλο μόνο λόγω διαφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ OIKΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ.

TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Νίκος Μαραγκός, Μηχανολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Απόλυτος θερµοκρασία. Είδη θερµοµέτρων. Κ = 273 + o C. Τα κυριότερα είδη θερµοµέτρων είναι. Απόλυτος θερµοκρασία ( Kelvin o K)

Απόλυτος θερµοκρασία. Είδη θερµοµέτρων. Κ = 273 + o C. Τα κυριότερα είδη θερµοµέτρων είναι. Απόλυτος θερµοκρασία ( Kelvin o K) 1 2 Είδη θερµοµέτρων Τα κυριότερα είδη θερµοµέτρων είναι Κελσίου (Celsius o C) - Ευρώπη Φαρενάιτ (Fahrenheit o F) - Αµερική Ιατρικά Απόλυτος θερµοκρασία Απόλυτος θερµοκρασία ( Kelvin o K) Η χαµηλότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Αν σε ένα ελεύθερο σώμα που είναι αρχικά ακίνητο ασκηθεί δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθητική Ενέργεια. Φορτίο. Αντλία φορτίου. Σχήμα 4.1.1: Τυπικό ηλιακό θερμικό σύστημα

Βοηθητική Ενέργεια. Φορτίο. Αντλία φορτίου. Σχήμα 4.1.1: Τυπικό ηλιακό θερμικό σύστημα Κεφάλαιο 4: ΗΛΙΑΚΑ - ΘΕΡΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 4.1 Τυπικό ηλιακό θερμικό σύστημα Ένα σύστημα που μετατρέπει ηλιακή ενέργεια σε θερμική ενέργεια ονομάζεται ηλιακό θερμικό σύστημα. Πρόκειται για συστήματα που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1 Θέµα 1 ο 1. Το διάγραµµα του διπλανού σχήµατος παριστάνει τη χρονική µεταβολή της αποµάκρυνσης ενός σώµατος που εκτελεί απλή αρµονική ταλάντωση. Ποια από

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Ενότητα 4: Ψύξη - Κατάψυξη (1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Σταύρος Π. Γιαννιώτης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων Μαθησιακοί Στόχοι Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 0. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 0. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Επαναληπτικό διαγώνισµα Φυσικής Κατεύθυνσης Γ λυκείου 009 ΘΕΜΑ 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Σώµα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα