Συγκέντρωση διαλύματος

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συγκέντρωση διαλύματος"

Transcript

1 Συγκέντρωση διαλύματος Συγκέντρωση διαλύματος: η ποσότητα της ουσίας που έχει διαλυθεί σε δεδομένη ποσότητα διαλύτη ή διαλύματος. Αραιό διάλυμα: όταν η συγκέντρωση της διαλυμένης ουσίας είναι χαμηλή Πυκνό διάλυμα: όταν η συγκέντρωση της διαλυμένης ουσίας είναι υψηλή. Η ποσότητα της διαλυμένης ουσίας μπορεί να εκφράζεται σε γραμμάρια ή moles. Η ποσότητα του διαλύτη ή του διαλύματος μπορεί να αναφέρεται σε όγκο ή μάζα. δημιουργούνται διάφοροι τρόποι έκφρασης της συγκέντρωσης ενός διαλύματος.

2 Τρόποι έκφρασης της συγκέντρωσης Χημικές μονάδες 1. Molarity ή γραμμομοριακή συγκέντρωση (Μ) 2. Normality ή κανονική συγκέντρωση ή κανονικότητα (Ν) 3. Molality ή γραμμομοριακή συγκέντρωση κατά 1000 g διαλύτη (m) 4. Γραμμομοριακό κλάσμα (X) Φυσικές μονάδες 1. Επί τοις εκατό κατά μάζα (% m/m) 2. Επί τοις εκατό κατά μάζα προς όγκο (% m/v) 3. Επί τοις εκατό κατ όγκο (% V/V) 4. Μέρη ανά εκατομμύριο (ppm)

3 Μolarity ή γραμμομοριακή συγκέντρωση Molarity ή γραμμομοριακή συγκέντρωση (Μ) είναι τα moles της διαλυμένης ουσίας σε ένα λίτρο διαλύματος. Molarity ( M) = moles διαλυμένης ουσίας λίτρα διαλύματος Ένα υδατικό διάλυμα που είναι 0,30 Μ σε αμμωνία (ΝΗ 3 ) περιέχει 0,30 mol ΝΗ 3 (5,1 g ΝΗ 3 ) ανά λίτρο διαλύματος.

4 Παρασκευή διαλύματος ορισμένης γραμμομοριακής συγκέντρωσης Παράδειγμα 1 Πόσα γραμμάρια πενταϋδρικού θειικού χαλκού(ιι), CuSO 4 5H 2 O, πρέπει να ζυγίσουμε, προκειμένου να παρασκευάσουμε 250 ml διαλύματος CuSO 4 5H 2 O συγκέντρωσης 0,200 Μ; Συγκέντρωση 0,200 Μ σημαίνει 0,200 mol ουσίας σε 1 L ή 1000 ml διαλύματος. Άρα, για 250 ml διαλύματος, θα χρειασθούμε (0,200 mol 250 ml) / 1000 ml = 0,0500 mol CuSO 4 5H 2 O. Επειδή 1 mol CuSO 4 5H 2 O ζυγίζει 249,686 g, τα 0,0500 mol ζυγίζουν 12,48 g CuSO 4 5H 2 O.

5 Τρόπος παρασκευής διαλύματος CuSO 4 συγκέντρωσης 0,200 M χαραγή Ζυγίζουμε 12,48 g CuSO 4 5H 2 O (0,0500 mol) πάνω στο δίσκο του εργαστηριακού ζυγού Μεταφέρουμε προσεκτικά τον πενταϋδρικό θειικό χαλκό(ιι) σε ογκομετρική φιάλη των 250 ml Προσθέτουμε νερό μέχρις ότου η στάθμη του διαλύματος φθάσει στη χαραγή της ογκομετρικής φιάλης

6 Υπολογισμός της molarity από μάζα ουσίας και όγκο διαλύματος Παράδειγμα 2 Σε μια ογκομετρική φιάλη των 50,0 ml εισάγουμε 0,42 g NaNO 3. Προσθέτουμε στη φιάλη νερό, ανακινούμε για να διαλυθεί το στερεό NaNO 3 και συμπληρώνουμε με νερό μέχρι τη χαραγή της φιάλης. Πόση είναι η molarity του διαλύματος που προκύπτει; Για να υπολογίσουμε τη molarity χρειαζόμαστε τα moles της διαλυμένης ουσίας. Γι αυτό στην αρχή μετατρέπουμε τα γραμμάρια του NaNO 3 σε moles. Η molarity ισούται με τα moles της διαλυμένης ουσίας διαιρεμένα με τον όγκο του διαλύματος σε λίτρα.

7 Normality ή Κανονική Συγκέντρωση ή Κανονικότητα Normality (N) είναι τα γραμμοϊσοδύναμα της διαλυμένης ουσίας σε ένα λίτρο διαλύματος. Normality ( N ) = Στην πράξη χρησιμοποιούμε και τα χιλιοστο-γραμμοϊσοδύναμα (meq) ανά χιλιοστόλιτρο (ml). Ορισμός γραμμοϊσοδυνάμου: γραμμοϊσοδύναμα διαλυμένης ουσίας λίτρα διαλύματος moleδιαλυμένης ουσίας eq = n n = καθαρός αριθμός Η τιμή του n εξαρτάται από τον τύπο της αντίδρασης!!! δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε τη normality, αν δεν γνωρίζουμε σε ποια αντίδραση θα χρησιμοποιηθεί το διάλυμα.

8 Το γραμμοϊσοδύναμο σε μεταθετικές αντιδράσεις Οξύ: n = αριθμός των Η + που παρέχονται κατά την αντίδραση H 3 PO 4 (aq) + NaOH(aq) NaH 2 PO 4 (aq) + H 2 O( ) 1 eq H PO = 1 mol H PO 98,00 g 98,00 g H PO H 3 PO 4 (aq) + 2NaOH(aq) Na 2 HPO 4 (aq) + 2H 2 O( ) 1 eq H PO = 1 mol H PO 98,00 g 49,00 g H PO H 3 PO 4 (aq) + 3NaOH(aq) Na 3 PO 4 (aq) + 3H 2 O( ) 1 eq H PO = 1 mol H PO 98,00 g 32,67 g H PO

9 Το γραμμοϊσοδύναμο σε οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις Οξειδωτική ουσία: n = αριθμός των προσλαμβανομένων ηλεκτρονίων κατά την αντίδραση 1mol KMnO 4 1eqKMnO ,61g για MnO 4 Mn 2+ 1mol KMnO 4 1eqKMnO ,68 g για MnO 4 MnO 2 Αναγωγική ουσία: n = αριθμός των αποβαλομένων ηλεκτρονίων κατά την αντίδραση 1molH 2S 1eqH S ,04 g για S 2 S

10 Μolality Molality (m) είναι τα moles της διαλυμένης ουσίας ανά χιλιόγραμμο διαλύτη. Molality ( m) = moles διαλυμένης ουσίας χιλιόγραμμα διαλύτη Π.χ. ένα διάλυμα που προκύπτει με διάλυση 0,30 mol αιθυλενογλυκόλης σε 2,0 kg νερού έχει molality 0,30 mol / 2,0 kg = 0,15 m αιθυλενογλυκόλη! molality: ανεξάρτητη από τη θερμοκρασία.

11 Υπολογισμός της molality από μάζα ουσίας και μάζα διαλύτη Παράδειγμα Πόση είναι η molality ενός διαλύματος που παρασκευάσθηκε με διάλυση 225 mg γλυκόζης (C 6 H 12 O 6 ) σε 5,00 ml αιθυλικής αλκοόλης (d = 0,789 g/ml); Η molality αναφέρεται σε moles διαλυμένης ουσίας ανά kg διαλύτη. Θα πρέπει λοιπόν να μετατρέψουμε τα 225 mg γλυκόζης σε moles γλυκόζης και τα ml της αλκοόλης σε kg αλκοόλης. 1 mol C 6 H 12 O 6 ζυγίζει 180,2 g τα 225 mg = 0,225 g είναι moles C H O = ,225 g 180,2 g / mol 3 1, mol

12 Υπολογισμός της molality από μάζα ουσίας και μάζα διαλύτη Η μάζα του διαλύτη βρίσκεται, αν πολλαπλασιάσουμε τον όγκο επί την πυκνότητα: μάζα διαλύτη = (5,00 ml)(0,789 g/ml) = 3,95 g = 0,00395 kg 3 1, mol C6H12O6 Molality = 0, 316 m C H O 0,00395 kg διαλύτη

13 Γραμμομοριακό κλάσμα Γραμμομοριακό κλάσμα (Χ) ενός συστατικού Α του διαλύματος είναι τα moles του συστατικού Α διαιρεμένα δια του συνολικού αριθμού των moles του διαλύματος (δηλαδή, moles υπολοίπων συστατικών και διαλύτη). X A moles συστατικού Α = συνολικός αριθμός moles διαλύματος Π.χ., σε ένα διάλυμα που παρασκευάσθηκε από 1 mol αιθυλενογλυκόλης και 9 mol νερού, το γραμμομοριακό κλάσμα της αιθυλενογλυκόλης είναι 1/10 = 0,1 και το γραμμομοριακό κλάσμα του νερού είναι 9/10 = 0,9.

14 Υπολογισμός των γραμμομοριακών κλασμάτων συστατικών διαλύματος Παράδειγμα Υπολογίστε τα γραμμομοριακά κλάσματα της γλυκόζης (C 6 H 12 O 6 ) και του νερού σε ένα διάλυμα που περιέχει 6,32 g γλυκόζης διαλυμένα σε 27,3 g νερού. Επειδή τα γραμμομοριακά κλάσματα αναφέρονται σε moles, θα μετατρέψουμε τις δεδομένες μάζες σε moles. 1 mol C 6 H 12 O 6 ζυγίζει 180,2 g τα 6,32 g είναι 6,32 g moles C6H12O 6 = 180,2 g / mol 0,0351 mol

15 Υπολογισμός των γραμμομοριακών κλασμάτων συστατικών διαλύματος Τα moles του νερού στο διάλυμα είναι 27,3 g moles H2O = 1,52 mol 18,0 g / mol Συνεπώς, το σύνολο των moles του διαλύματος είναι 0,0351 mol + 1,52 mol = 1,555 mol 0,0351 mol Γραμμομοριακό κλάσμα γλυκόζης = 0, ,555 mol 1,52 mol Γραμμομοριακό κλάσμα νερού = 0, 977 1,555 mol Το άθροισμα των γραμμομοριακών κλασμάτων είναι 1,00

16 Συγκέντρωση επί τοις % κατά μάζα Συγκέντρωση επί τοις εκατό κατά μάζα (% m/m) είναι ο λόγος της μάζας της διαλυμένης ουσίας (σε g) προς τη μάζα του διαλύματος (σε g), πολλαπλασιασμένος επί 100%. Συγκέντρωση επί τοις εκατό = κατά μάζα μάζα διαλυμένης ουσίας 100% μάζα διαλύματος Π.χ., ένα υδατικό διάλυμα χλωριδίου του νατρίου, NaCl, 4,2% κατά μάζα περιέχει 4,2 g NaCl σε 100 g διαλύματος.

17 Παρασκευή διαλύματος ορισμένης συγκέντρωσης επί τοις % κατά μάζα Παράδειγμα Πώς θα παρασκευάσετε 360 g υδατικού διαλύματος, το οποίο να περιέχει 2,50% κατά μάζα οξικό νάτριο, CH 3 COONa; Η μάζα του οξικού νατρίου στα 360 g διαλύματος είναι Μάζα CH 3 COONa = 360 g 0,0250 = 9,00 g Η ποσότητα νερού στο διάλυμα είναι Μάζα Η 2 Ο = μάζα διαλύματος μάζα CH 3 COONa = 360 g 9,00 g = 351 g Θα παρασκευάσουμε το διάλυμα διαλύοντας 9,00 g οξικού νατρίου σε 351 g νερού.

18 Συγκέντρωση επί τοις % κατά μάζα προς όγκο Συγκέντρωση επί τοις εκατό κατά μάζα προς όγκο (% m/v) είναι ο λόγος της μάζας της διαλυμένης ουσίας (σε g) προς τον όγκο του διαλύματος (σε ml), πολλαπλασιασμένος επί 100%. Συγκέντρωση επί τοις εκατό = κατ όγκο μάζα διαλυμένης ουσίας 100% όγκος διαλύματος Π.χ., ένα υδατικό διάλυμα χλωριδίου του νατρίου, NaCl, 3,6 % κατ όγκο περιέχει 3,6 g NaCl σε 100 ml διαλύματος.

19 Παρασκευή διαλύματος ορισμένης συγκέντρωσης επί τοις % κατά μάζα προς όγκο Παράδειγμα Πώς θα παρασκευάσετε 250 ml υδατικού διαλύματος Κ 2 SΟ 4, συγκέντρωσης 2,8% κατά μάζα προς όγκο; Συγκέντρωση 2,8% (m/v) σημαίνει 2,8 g Κ 2 SΟ 4 σε 100 ml διαλύματος. Άρα, για 250 ml διαλύματος, θα χρειασθούμε (2,8 g 250 ml) / 100 ml = 7,0 g Κ 2 SΟ 4. Σε μια ογκομετρική φιάλη των 250 ml εισάγουμε 7,0 g Κ 2 SΟ 4. Προσθέτουμε στη φιάλη νερό, ανακινούμε για να διαλυθεί το στερεό Κ 2 SΟ 4 και συμπληρώνουμε με νερό μέχρι τη χαραγή της φιάλης. Το διάλυμα που παρασκευάσαμε έχει πράγματι συγκέντρωση (m/v) 7,0 g 100% 2, 8% 250 ml

20 Συγκέντρωση επί τοις % κατ όγκο Συγκέντρωση επί τοις εκατό κατ όγκο (% V/V) είναι ο λόγος του όγκου της διαλυμένης ουσίας (σε ml) προς τον όγκο του διαλύματος (σε ml), πολλαπλασιασμένος επί 100%. Συγκέντρωση επί τοις εκατό = κατ όγκο όγκος διαλυμένης ουσίας 100% όγκος διαλύματος Π.χ., ένα υδατικό διάλυμα μεθανόλης 8,5% κατ όγκο περιέχει 8,5 ml μεθανόλης στα 100 ml διαλύματος. Το διάλυμα αυτό παρασκευάζεται με εισαγωγή 8,5 ml μεθανόλης σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml και συμπλήρωση με νερό μέχρι τη χαραγή της φιάλης.

21 Τι σημαίνει συγκέντρωση υδροχλωρικού οξέος 37%;!!! Όταν η συγκέντρωση εκφράζεται επί τοις εκατό, πρέπει να καθορίζεται αν αυτή είναι επί τοις εκατό κατά μάζα, κατ όγκο ή κατά μάζα προς όγκο. Εφόσον αυτό δεν αναφέρεται, θεωρούμε ότι πρόκειται για: Συγκέντρωση επί τοις εκατό κατά μάζα προς όγκο (m/v), αν η διαλυμένη ουσία είναι στερεή. Συγκέντρωση επί τοις εκατό κατ όγκο (V/V), αν η διαλυμένη ουσία είναι υγρή. Συγκέντρωση επί τοις εκατό κατά μάζα (m/m), για διαλυμένα στο νερό αέρια, όπως ΝΗ 3 και HCl. HCl(aq) 37% σημαίνει κατά μάζα

22 Μέρη ανά εκατομμύριο (ppm) Η συγκέντρωση σε μέρη ανά εκατομμύριο (c ppm ) ορίζεται από τη σχέση μάζα διαλυμένης ουσίας cppm μάζα διαλύματος 10 6 ppm Π.χ., ένα υδατικό διάλυμα με συγκέντρωση ιόντων χλωριδίου (Cl ) 7 ppm, περιέχει: 7 g ιόντων Cl σε 10 6 g διαλύματος ή 7 mg ιόντων Cl σε 1000 g διαλύματος. Επειδή η πυκνότητα ενός τέτοιου αραιού διαλύματος είναι πρακτικά η πυκνότητα του καθαρού νερού (d = 1,00 g/ml ή 1000 g/l), μπορούμε να πούμε ότι η συγκέντρωση των 7 ppm αντιστοιχεί σε 7 mg ιόντων Cl ανά λίτρο διαλύματος. Ανάλογα ορίζεται η συγκέντρωση σε μέρη ανά δισεκατομμύριο (ppb).

23 Υπολογισμός της συγκέντρωσης σε ppm από τη μάζα της διαλυμένης ουσίας Παράδειγμα Σε κάποια κράτη, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο νιτρικών ιόντων στο πόσιμο νερό είναι 40 mg ανά λίτρο νερού. Εκφράστε αυτό το όριο σε ppm. Η πυκνότητα του νερού, μαζί με τα ίχνη των διαλυμένων ουσιών, θεωρείται πρακτικά ίση με 1,00 g/ml, οπότε ένα λίτρο νερού έχει μάζα 1000 g το επιτρεπτό όριο των νιτρικών δίνεται από τη σχέση 40 mg NO g νερού

24 Υπολογισμός της συγκέντρωσης σε ppm από τη μάζα της διαλυμένης ουσίας Επειδή οι μονάδες μάζας πρέπει να είναι ίδιες, μετατρέπουμε τα 40 mg σε γραμμάρια (0,040 g) και έχουμε c 0,040 g NO 1000 g 3 6 ppm 10 ppm = 40 ppm NO3

25 Άσκηση 10,00 ml αιθανόλης, πυκνότητας d = 0,789 g/ml προστίθενται σε ανάλογη ποσότητα νερού έτσι ώστε να προκύψουν 100,0 ml διαλύματος. Αν η πυκνότητα του διαλύματος που προέκυψε είναι 0,982 g/ml, να εκφρασθεί η συγκέντρωση του διαλύματος αυτού σε μονάδες: (1) Επί τοις % κατά μάζα (2) Επί τοις % m/v (3) Επί τοις % V/V (4) Molarity (5) Molality Τέλος να πείτε: (6) Ποιο το γραμμομοριακό κλάσμα της αιθανόλης;

26 Αραίωση διαλυμάτων Το υδροχλωρικό οξύ του εμπορίου (37% m/m) είναι 12,0 Μ σε HCl. Έστω ότι στο εργαστήριο χρειαζόμαστε ένα διάλυμα υδροχλωρικού οξέος 2,00 Μ. Από ένα πυκνό διάλυμα μπορούμε να παρασκευάσουμε ένα λιγότερο πυκνό ή αραιό διάλυμα προσθέτοντας στο πυκνό ορισμένη ποσότητα διαλύτη, που εδώ είναι το νερό. Θα πρέπει να γνωρίζουμε τη σχέση μεταξύ της molarity του διαλύματος πριν την αραίωση (αρχική molarity) και τη molarity μετά την αραίωση (τελική molarity). Εξίσωση ορισμού της molarity: moles διαλυμένης ουσίας Molarity ( M) = (1) λίτρα διαλύματος

27 Αραίωση διαλυμάτων Παράδειγμα Πόσα ml υδροχλωρικού οξέος 12,0 Μ χρειαζόμαστε για να παρασκευάσουμε με αραίωση 200,0 ml διαλύματος HCl(aq) 3,00 Μ; Γνωρίζουμε τον τελικό όγκο (200,0 ml), την τελική συγκέντρωση (3,00 Μ) και την αρχική συγκέντρωση (12,0 Μ). Γράφουμε λοιπόν τον τύπο της αραίωσης και λύνουμε ως προς αρχικό όγκο: M i V i = M f V f V i = MV f M i f V i 3,00 M 200,0 ml = 50,0 ml 12,0 M

28 Αθροιστικές ιδιότητες διαλυμάτων Εξαρτώνται από τη συγκέντρωση των μορίων ή ιόντων της διαλυμένης ουσίας και όχι από τη χημική ταυτότητα της διαλυμένης ουσίας. Ταπείνωση της τάσης ατμών ενός διαλύτη Ανύψωση σημείου ζέσεως Ταπείνωση σημείου πήξεως Ωσμωτική πίεση

29 Τάση ατμών διαλύματος Ταπείνωση της τάσης ατμών ενός διαλύτη Α : (ΔΡ) = τάση ατμών καθαρού διαλύτη (Ρ Αο ) τάση ατμών διαλύματος (Ρ Α ) Επίδειξη της ταπείνωσης της τάσης ατμών: Δύο διαλύματα Α και Β της ίδιας ουσίας κάτω από γυάλινο δοχείο Α Β Διάλυμα Β πυκνότερο του Α η τάση ατμών του Α είναι μεγαλύτερη. Η μερική πίεση του ατμού στο γυάλινο δοχείο έχει μια ενδιάμεση τιμή: Είναι μεγαλύτερη από την τάση ατμών του διαλύματος Β, αλλά μικρότερη από την τάση ατμών του Α. Ως αποτέλεσμα, ο ατμός εγκαταλείπει το διάλυμα Α (το οποίο γίνεται πυκνότερο) και συμπυκνώνεται στο διάλυμα Β (το οποίο γίνεται λιγότερο πυκνό). Α Β Μετά από λίγο χρόνο, τα δύο διαλύματα εξισώνονται ως προς συγκέντρωση και τάση ατμών.

30 Τάση ατμών διαλύτη P A o Νόμος του Rault (1886): P A = P A o X A 0 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 Γραμμομοριακό κλάσμα διαλύτη, Χ Α Γράφημα τάσεων ατμών δύο διαλυμάτων για αποσαφήνιση του νόμου του Rault Τάσεις ατμών του διαλύτη Α για δύο διαλύματα έναντι του Χ Α. Για το «ιδανικό διάλυμα», η τάση ατμών είναι ανάλογη προς το Χ Α για όλα τα γραμμομοριακά κλάσματα (ο νόμος του Rault ακολουθείται για κάθε συγκέντρωση της διαλυμένης ουσίας). Για το «μη ιδανικό διάλυμα», ο νόμος του Rault ακολουθείται για μικρές συγκεντρώσεις διαλυμένης ουσίας (Χ Α περίπου 1), όμως σε άλλες συγκεντρώσεις η τάση ατμών αποκλίνει αρκετά.

31 Η ταπείνωση της τάσης ατμών ενός διαλύτη συναρτήσει του γραμμομοριακού κλάσματος Χ Β Αν δεχθούμε ότι ισχύει ο νόμος του Rault και ότι η διαλυμένη ουσία είναι μη πτητική (οπότε P A τάση ατμών διαλύματος) είναι: ΔΡ = Ρ Α ο P A ΔΡ = Ρ Α ο P Ao X A = P A o (1 X A ) Νόμος Rault: P A = P Ao X A Αλλά: X A + X B = 1 X B = 1 X A ΔP = P Aο X B Έτσι αποδεικνύεται ότι η ταπείνωση της τάσης ατμών είναι μια αθροιστική ιδιότητα, αφού εξαρτάται από τη συγκέντρωση και όχι από τη φύση της διαλυμένης ουσίας

32 Πώς διαχωρίζεται μια μη πτητική ουσία που βρίσκεται διαλυμένη σ έναν πτητικό διαλύτη; Με απλή απόσταξη Το διάλυμα στη σφαιρική φιάλη απόσταξης θερμαίνεται μέχρι βρασμού. Ο ατμός περνά από τον ψυκτήρα, όπου συμπυκνώνεται προς υγρό (πτητικό διαλύτη), το οποίο συλλέγεται στη φιάλη υποδοχέα. Τελικά, στη φιάλη απόσταξης παραμένει η μη πτητική ουσία. Θερμόμετρο Φιάλη Ψυκτήρας Είσοδος νερού ψύξης Έξοδος νερού ψύξης Tυπική εργαστηριακή διάταξη απλής απόσταξης Υποδοχέας

33 Πώς διαχωρίζεται στα συστατικά του ένα διάλυμα δύο πτητικών ουσιών, το οποίο ακολουθεί το νόμο του Rault (ιδανικό διάλυμα); Με κλασματική απόσταξη Σε ιδανικά διαλύματα οι διαμοριακές ελκτικές δυνάμεις είναι όμοιες για όλα τα μόρια του διαλύματος [π.χ. διαλύματα βενζολίου (Σ.Ζ. 80,1 o C) - τολουολίου (Σ.Ζ. 111 o C) ]. Η ολική τάση ατμών πάνω από ιδανικό διάλυμα ουσιών Α και Β είναι: P = P Ao X A + P Βo X Β ή Βενζόλιο (Α) P A o = 75 mmhg X A = 0,70 P Ao X A = 52,5 mmhg Tολουόλιο (Β) P Β o = 22 mmhg X Β = 0,30 P Βo X Β = 6,60 mmhg P = 59 mmhg Γραμμομοριακό κλάσμα Α και Β στον ατμό: X A (ατμός) = 52,5/59 = 0,89 X Β (ατμός) = 6,60/59 = 0,11

34 Κλασματική απόσταξη Θερμόμετρο Έξοδος νερού ψύξης Στήλη κλασμάτωσης Φιάλη απόσταξης Θερμαντήρας Είσοδος νερού ψύξης Ψυκτήρας Υποδοχέας Μια τυπική εργαστηριακή συσκευή κλασματικής απόσταξης διαλυμάτων υγρών που χρησιμοποιείται για τον διαχωρισμό και την παραλαβή των καθαρών υγρών συστατικών Η στήλη κλασμάτωσης περιέχει ένα υλικό πλήρωσης (π.χ. γυάλινους δακτυλίους) πάνω στους οποίους συμπυκνώνεται ο ατμός και επαναποστάζει. Η σύνδεση με τον υποδοχέα είναι χαλαρή για την αποφυγή δημιουργίας υπερπίεσης στο εσωτερικό της συσκευής.

35 Πίεση σ.π. διαλύματος σ.π. καθαρού διαλύτη Ανύψωση Σημείου Ζέσεως και Ταπείνωση Σημείου Πήξεως ΑΒ (Α Β ) = Καμπύλη σ.π. ή σ.τ. ΑΓ (Α Γ ) = Καμπύλη σ.ζ. και τάσης ατμών 1 atm Β Β Α υγρό Γ Γ Διάγραμμα φάσεων: Παρουσίαση συνθηκών (Ρ, Τ) κάτω από τις οποίες μια ουσία υπάρχει ως στερεό, υγρό ή αέριο Ανύψωση σ.ζ. ΔT b = K b C m C m = molality διαλύματος K b = Σταθερά ανύψωσης σ.ζ. Δ Α ΔT f αέριο ΔT b Θερμοκρασία ( ο C) Ταπείνωση σ.π. ΔT f = K f C m C m = molality διαλύματος K f = Σταθερά ταπείνωσης σ.π.

36 Θερμόμετρο Χώρος με αέρα Προσδιορισμός του σ.π. ενός υγρού (για υπολογισμό Μ.Β. διαλυμένης ουσίας) Ράβδος ανάδευσης Υγρό Α Το υγρό Α ψύχεται με τη βοήθεια ενός ψυκτικού μίγματος (π.χ. πάγος και αλάτι). Για να ελέγχεται η ταχύτητα ελάττωσης της θερμοκρασίας, παρεμβάλλεται ανάμεσα στο υγρό και το ψυκτικό μίγμα ένας χώρος με αέρα. Ψυκτικό μίγμα Από τη: ΔT f = K f C m molality M.B.

37 Άσκηση Υπολογισμός M.B. από ταπείνωση σ.π. Ένα δείγμα 0,205 g λευκού φωσφόρου διαλύθηκε σε 25,0 g δισουλφιδίου του άνθρακα, CS 2. Η ανύψωση του σημείου βρασμού του διαλύματος του CS 2 βρέθηκε ίση με 0,159 ο C. Πόσο είναι το μοριακό βάρος του φωσφόρου στο διάλυμα; Ποιος είναι ο τύπος του μοριακού φωσφόρου; Από ΔT b = K b c m c m (K b = 2,40 ο C/m, Πίνακας 12.3) c m ο ΔT 0,159 C ο 0,06625 Kb 2,40 C/ m m Ο αριθμός των moles του λευκού φωσφόρου (Ρ x ) που υπάρχει στο διάλυμα είναι

38 Άσκηση ,06625 mol P 1 kg CS 2 x 0,0250 kg CS = 0, mol P 2 x Γραμμομοριακή μάζα λευκού φωσφόρου (Ρ x ) = 0,205 g 0, mol = 123,79 g/mol = 124 g/mol Μ.W. λευκού φωσφόρου (Px) = 124 amu. Ο ζητούμενος αριθμός x προκύπτει, αν διαιρέσουμε το Μ.W. του P x με το ατομικό βάρος του φωσφόρου (30,97 amu): x = 123,77 amu 30,97 amu = 3,9964 = 4,00 Μοριακός τύπος λευκού φωσφόρου = Ρ 4

39 Ώσμωση Μόριο νερού Μεμβράνη Το φαινόμενο κατά το οποίο ο διαλύτης (νερό) ρέει μέσω μιας ημιπερατής μεμβράνης προκειμένου να εξισώσει τις συγκεντρώσεις της διαλυμένης ουσίας (γλυκόζη) στις δύο πλευρές της μεμβράνης. Σε διαλύματα του ίδιου διαλύτη η ταχύτητα «μετανάστευσης» αυτού είναι μεγαλύτερη από το αραιότερο προς το πυκνότερο διάλυμα

40 Ωσμωτική πίεση Αριθμητικά ίση με ελάχιστη πίεση εφαρμοζόμενη στο διάλυμα για να σταματήσει η ώσμωση. Κωδωνοειδές χωνί Νερό Διάλυμα γλυκόζης Μεμβράνη π πv = nrt n / V = M π = MRT (Νόμος του van t Hoff) Ωσμωτική πίεση π = MRT π.χ. διάλυμα 0,02 Μ π = ΜRT = 0,02 mol/l 0,082 L atm/(k mol) 298 K = 0,5 atm = πίεση που ασκεί υδάτινη στήλη ύψους > 4,5 m! Αντίστροφη ώσμωση αφαλάτωση νερού

41 Εφαρμογές ωσμωτικής πίεσης 1. Φυσιολογικές λειτουργίες ζωικών και φυτικών κυττάρων (ως υδατικά διαλύματα μέσα σε ημιπερατές μεμβράνες, ορισμένη ωσμωτική πίεση, διόγκωση συρρίκνωση κυττάρων) π.χ. π (αιμοσφαιρίων) = 7,7 atm = π (NaCl 0,9% V/V, φυσιολογικός ορός) υπότονα, ισότονα και υπέρτονα διαλύματα Α = αιμοσφαίριο π διαλύματος > π Α συρρίκνωση του Α π διαλύματος = π Α κανονικό σχήμα του Α π διαλύματος < π Α διόγκωση του Α

42 Εφαρμογές ωσμωτικής πίεσης 2. Αντίστροφη ώσμωση Μεμβράνη Θαλασσινό νερό Αντλία υψηλής πιέσεως Νερό με πιο πολύ αλάτι Καθαρό νερό Η μέθοδος της αντίστροφης ώσμωσης χρησιμοποιείται για την αφαλάτωση του θαλασσινού νερού

43 Εφαρμογές ωσμωτικής πίεσης 3. Προσδιορισμός γραμμομοριακών μαζών μακρομοριακών ή πολυμερών ουσιών (η π δίνει μετρήσιμες τιμές!), π.χ. Δείγμα ανθρώπινης αιμογλοβίνης, μάζας 4,00 g, διαλύεται στο νερό παρέχοντας 0,100 L διαλύματος του οποίου η ωσμωτική πίεση στους 7 ο C βρέθηκε ίση με 0,0312 atm. Πόση είναι κατά προσέγγιση η γραμμομοριακή μάζα της αιμογλοβίνης; π = ΜRT M 0,0132 atm 4 1 5, mol L 1 1 RT (0,0821 L atm K mol )(280 K) Σε 1,00 L διαλύματος περιέχονται 40,0 g αιμογλοβίνης το 1 mol αιμογλοβίνης είναι: 40,0 g g 4 5,74 10

44 Αθροιστικές ιδιότητες ιοντικών διαλυμάτων Διαλύματα Ηλεκτρολυτών Ηλεκτρολύτες: ουσίες των οποίων τα υδατικά διαλύματα είναι καλύτεροι αγωγοί του ηλεκτρισμού από το καθαρό νερό Οι αθροιστικές ιδιότητες διαλυμάτων ηλεκτρολυτών είναι μεγαλύτερες από εκείνες των μη ηλεκτρολυτών

45 Αθροιστικές ιδιότητες ιοντικών διαλυμάτων Διάλυμα NaCl 0,100 m ΔΤ f 2 ΔΤ f (διάλυμα γλυκόζης 0,100 m) NaCl = Na + + Cl (δύο σωματίδια) ΔΤ f = ik f c m (i = συντελεστής van t Hoff)!! Οι τιμές i που υπολογίζονται από την ΔΤ f είναι συνήθως μικρότερες από τον αριθμό των ιόντων που δίνει η τυπική μονάδα της ένωσης. Π.χ. για K 2 SO 4 0,029 m i = 2,6 αντί 3 Θεωρία Debye-Hückel: Ενεργότητα (ή δραστική συγκέντρωση): α = f c f = συντελεστής ενεργότητας (<1), c = στοιχειομετρική συγκέντρωση)

46 Άσκηση Υπολογισμός αθροιστικών ιδιοτήτων ιοντικών διαλυμάτων Εκτιμήστε το σημείο ζέσεως ενός υδατικού διαλύματος MgCl 2 0,050 m. Δεχθείτε ότι η τιμή του i βασίζεται στον τύπο της ένωσης.

Τρόποι έκφρασης της συγκέντρωσης

Τρόποι έκφρασης της συγκέντρωσης Τρόποι έκφρασης της συγκέντρωσης Συγκέντρωση διαλύματος: η ποσότητα της ουσίας (g ή moles) που έχει διαλυθεί σε δεδομένη ποσότητα διαλύτη ή διαλύματος (όγκο ή μάζα). Δημιουργούνται έτσι διάφοροι τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ» Α ΕΞΑΜΗΝΟ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ) Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων Ιωάννης Πούλιος Ιωάννης Ζιώγας Αθανάσιος Κούρας Ευαγγελία Μανώλη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα.

Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα. 1. ΔΙΑΛΥΜΑ Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα. Ετερογενές σύστημα καλείται αυτό, το οποίο αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

1 η Εργαστηριακή άσκηση. Παρασκευή Αραίωση. διαλύματος. Δρ. Άρης Γιαννακάς - Ε.ΔΙ.Π.

1 η Εργαστηριακή άσκηση. Παρασκευή Αραίωση. διαλύματος. Δρ. Άρης Γιαννακάς - Ε.ΔΙ.Π. 1 η Εργαστηριακή άσκηση Παρασκευή Αραίωση διαλύματος 1 Θεωρητικό Μέρος Εισαγωγικές έννοιες Όπως είναι γνωστό η ύλη διαχωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες: Τις καθαρές ουσίες (στοιχεία, χημικές ενώσεις)

Διαβάστε περισσότερα

1 Η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

1 Η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1 Η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΗΛΙΑΣ ΝΟΛΗΣ-ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ 2012 Διαλύματα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα δύο ή περισσοτέρων συστατικών. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Η συγκέντρωση συμβολίζεται γενικά με το σύμβολο C ή γράφοντας τον μοριακό τύπο της διαλυμένης ουσίας ανάμεσα σε αγκύλες, π.χ. [ΝΗ 3 ] ή [Η 2 SO 4 ]. Σε κάθε περίπτωση,

Διαβάστε περισσότερα

1 ΦΥΣΙΚΟ ΦΥΣΙΚ ΧΗΜΕΙΑ Ο ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1 ΦΥΣΙΚΟ ΦΥΣΙΚ ΧΗΜΕΙΑ Ο ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1 ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Φυσικοχημεία συστημάτων 2 «Όμοιος Ό αρέσει όμοιο» Όσο συγγενέστερες από χημική άποψη είναι δύο ουσίες τόσο μεγαλύτερη είναι η αμοιβαία διαλυτότητά τους. Οι ανόργανες ενώσεις διαλύονται

Διαβάστε περισσότερα

8. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

8. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 8. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τύποι διαλυμάτων Διαλυτότητα και η διαδικασία διάλυσης Επιδράσεις θερμοκρασίας και πίεσης πάνω στη διαλυτότητα Τρόποι έκφρασης της συγκέντρωσης Τάση ατμών διαλύματος Ανύψωση σημείου

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Διαμοριακές Δυνάμεις-Καταστάσεις της ύλης-προσθετικές ιδιότητες

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Διαμοριακές Δυνάμεις-Καταστάσεις της ύλης-προσθετικές ιδιότητες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Διαμοριακές Δυνάμεις-Καταστάσεις της ύλης-προσθετικές ιδιότητες 1. Η τάση ατμών ενός υγρού εξαρτάται: i. Από την ποσότητα του υγρού ii. Τη θερμοκρασία iii. Τον όγκο του δοχείου iv. Την εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΕΝ / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ Χημεία ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ 2 Ογκομέτρηση προχοϊδα διάλυμα HCl ΕΔΩ ακριβώς μετράμε τον όγκο ( στην εφαπτομένη της καμπύλης

Διαβάστε περισσότερα

Καταστάσεις της ύλης. αέρια υγρή στερεά

Καταστάσεις της ύλης. αέρια υγρή στερεά Καταστάσεις της ύλης αέρια υγρή στερεά Ύλη Καθαρή ουσία Μίγμα Στοιχείο Ένωση Ομογενές Ετερογενές Παράδειγμα: νάτριο, υδρογόνο Παράδειγμα: Αλάτι, νερό Παράδειγμα: αέρας, Αλάτι σε νερό Παράδειγμα: λάδι και

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

2.8 ιαλύματα Τύποι διαλυμάτων

2.8 ιαλύματα Τύποι διαλυμάτων 2.8 ιαλύματα Τύποι διαλυμάτων Γιατί παρασκευάζουμε διαλύματα; Τι ονομάζουμε διαλυμένη ουσία και τι διαλύτη (ή διαλυτικό μέσο); Παραδείγματα διαλυμάτων ιάλυμα Περιγραφή Αέρας (αέριο) Ομογενές μίγμα αερίων

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις

Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις Γεώργιος Παπαδόπουλος, Καθηγητής Τμ. Τεχνολόγων Γεωπόνων Τ.Ε. Άρτα, 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

Σε ένα δάλ διάλυμα, η διαλυμένη ουσία διασπείρεται ομοιόμορφα σε όλη τη μάζα του διαλύτη

Σε ένα δάλ διάλυμα, η διαλυμένη ουσία διασπείρεται ομοιόμορφα σε όλη τη μάζα του διαλύτη Διαλύματα 1 Διαδικασία διάλυσης Σε ένα δάλ διάλυμα, η διαλυμένη ουσία διασπείρεται ομοιόμορφα σε όλη τη μάζα του διαλύτη 1. Τα μόρια του διαλύτη έλκονται από τα επιφανειακά ιόντα 2. Κάθε ιόν περιβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Διαλύματα

Κεφάλαιο 5 Διαλύματα Κεφάλαιο 5 Διαλύματα Σύνοψη Τα διαλύματα είναι ομογενή μείγματα τα οποία βρίσκουν σημαντικές εφαρμογές σχεδόν σε όλους τους τομείς της ζωής. Κάθε διάλυμα περιέχει μία ή περισσότερες διαλυμένες ουσίες σε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ εσµός Υδρογόνου 1) Τι ονοµάζεται δεσµός υδρογόνου; εσµός ή γέφυρα υδρογόνου : είναι µια ειδική περίπτωση διαµοριακού δεσµού διπόλου-διπόλου,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο μίγμα, είναι ομογενές. Άρα, είναι διάλυμα.

1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο μίγμα, είναι ομογενές. Άρα, είναι διάλυμα. 2.8 Διαλύματα Υπόδειξη: Στα αριθμητικά προβλήματα, τα πειραματικά μεγέθη που δίνονται με ένα ή δύο σημαντικά ψηφία θεωρούνται ότι πρακτικά έχουν 3 ή 4 σημαντικά ψηφία. 1. Ο ατμοσφαιρικός αέρας, ως αέριο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 2η. Παρασκευή Αραίωση διαλύματος

Άσκηση 2η. Παρασκευή Αραίωση διαλύματος Άσκηση 2η Παρασκευή Αραίωση διαλύματος 2 Θεωρητικό μέρος Η ύλη διαχωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες: Τις καθαρές ουσίες (στοιχεία, χημικές ενώσεις) Τα μίγματα (δύο ή περισσότερες καθαρές ουσίες) Τα μίγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ. Χρήστος Παππάς Επίκουρος Καθηγητής

ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ. Χρήστος Παππάς Επίκουρος Καθηγητής Χρήστος Παππάς Επίκουρος Καθηγητής 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Γραμμομοριακή μάζα (γραμμομόριο) (M) Γραμμομόριο (M) = Μ r ή ΜΒ σε g ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ M r,h2o =18 M H2O =18 g 2. Αριθμός mol ενός χημικού στοιχείου ή μιας

Διαβάστε περισσότερα

Για την επίλυση αυτής της άσκησης, αλλά και όλων των παρόμοιων χρησιμοποιούμε ιδιότητες των αναλογιών (χιαστί)

Για την επίλυση αυτής της άσκησης, αλλά και όλων των παρόμοιων χρησιμοποιούμε ιδιότητες των αναλογιών (χιαστί) ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Οι ασκήσεις διαλυμάτων που αφορούν τις περιεκτικότητες % w/w, % w/v και % v/v χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: α) Ασκήσεις όπου πρέπει να βρούμε ή

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση

Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση ιδάσκων: Σπύρος Περγαντής Γραφείο: Α206 Τηλ. 2810 545084 E-mail: spergantis@chemistry.uoc.gr ΙΑΛΥΜΑΤΑ (Γενική Χημεία, Ebbing and Gammon κεφ. 12) Εισαγωγή: Γιατί διαλύματα;

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Χημείας Α Λυκείου - Κεφάλαιο 1 ο

Σημειώσεις Χημείας Α Λυκείου - Κεφάλαιο 1 ο ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ - ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Γενικά για τα διαλύματα Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων ουσιών, οι οποίες αποτελούν τα συστατικά του διαλύματος.

Διαβάστε περισσότερα

Συγκέντρωση διαλύματος

Συγκέντρωση διαλύματος Συγκέντρωση διαλύματος 22-1. SOS Ερώτηση: τι ονομάζουμε μοριακότητα κατ όγκο ή Molarity (Μολάριτι); Η μοριακότητα κατ' όγκο ή συγκέντρωση ή Molarity, εκφράζει τα mol διαλυμένης ουσίας που περιέχονται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ. Δημήτριος Τσιπλακίδης e-mail: dtsiplak@chem.auth.gr url: users.auth.gr/~dtsiplak. Φυσικοχημεία συστημάτων

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ. Δημήτριος Τσιπλακίδης e-mail: dtsiplak@chem.auth.gr url: users.auth.gr/~dtsiplak. Φυσικοχημεία συστημάτων 1 ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ Δημήτριος Τσιπλακίδης e-mail: dtsiplak@chem.auth.gr url: users.auth.gr/~dtsiplak Φυσικοχημεία συστημάτων Φυσικοχημεία συστημάτων 2 «Όμοιος αρέσει όμοιο» Όσο συγγενέστερες από χημική άποψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Για καθεμιά από τις ακόλουθες ομάδες, τοποθετήστε τα άτομα και / ή τα ιόντα κατά σειρά ελαττούμενου μεγέθους (από το μεγαλύτερο προς το μικρότερο) (α) Cu, Cu +, Cu

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ. Σγουρόπουλος Ιωάννης Συντονίστρια: Κ. Μήτκα Στέλλα

ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ. Σγουρόπουλος Ιωάννης Συντονίστρια: Κ. Μήτκα Στέλλα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ II Σγουρόπουλος Ιωάννης Συντονίστρια: Κ. Μήτκα Στέλλα Εκατοστιαία διαλύματα Δ/μα % στερεάς ουσίας κατά βάρος ανά μονάδα βάρους W/W Δ/μα % στερεάς ουσίας κατά βάρος ανά μονάδα όγκου W/V Δ/μα %

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειομετρικοί Υπολογισμοί στη Χημεία

Στοιχειομετρικοί Υπολογισμοί στη Χημεία Στοιχειομετρικοί Υπολογισμοί στη Χημεία Δομικές μονάδες της ύλης ΑΤΟΜΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΩΣΕΙΣ Αριθμός Avogadro N A = 6,02 10 23 mol -1 Δηλαδή αυτός ο αριθμός παριστάνει την ποσότητα μιας ουσίας που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΘΕΜΑ 1ο Για τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α3 να μεταφέρετε στο φύλλο απαντήσεων τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα μόνο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια.

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Οι μεταξύ τους μεταβολές εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την πίεση και είναι οι παρακάτω: ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ... 9. Κεφάλαιο 2 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ, ΓΡΑΜΜΟΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ... 25

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ... 9. Κεφάλαιο 2 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ, ΓΡΑΜΜΟΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ... 25 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ... 9 Εισαγωγή. Μετρικά συστήματα. Διεθνές Σύστημα Μονάδων. Θερμοκρασία. Άλλες κλίμακες θερμοκρασιών. Ορθή και λανθασμένη χρήση των μονάδων. Μέθοδος του συντελεστή

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα 23-1. Τι εκφράζουν οι συντελεστές μιας χημικής αντίδρασης; Οι συντελεστές σε μία χημική εξίσωση καθορίζουν την αναλογία mol των αντιδρώντων και προϊόντων στην αντίδραση.

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΕΝ / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ Χημεία Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Προσδιορισμός περιεκτικότητας άγνωστου

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Γνωστικό αντικείμενο: Τάξη Διδακτική ενότητα Απαιτούμενος χρόνος Διαλυτότητα ουσιών σε υγρούς διαλύτες B Γυμνασίου Ενότητα 2: ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

5. Εξώθερμο φαινόμενο είναι: α. ο βρασμός. β. η τήξη. γ. η εξάτμιση. δ. η εξουδετέρωση.

5. Εξώθερμο φαινόμενο είναι: α. ο βρασμός. β. η τήξη. γ. η εξάτμιση. δ. η εξουδετέρωση. ΔΙΑΓΩΝΙΜΑ: Μ Α Θ Η Μ Α : Β ΣΑΞΗ ΛΤΚΕΙΟΤ ΦΗΜΕΙΑ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ Ε Π Ω Ν Τ Μ Ο : < < < < < <

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Φυσιολογίας Ι Εργαστηριακός Συνεργάτης: Ρήγας Παύλος. Ωσμωτικότητα

Εργαστήριο Φυσιολογίας Ι Εργαστηριακός Συνεργάτης: Ρήγας Παύλος. Ωσμωτικότητα Ωσμωτικότητα Στόχοι κατανόησης: Τί είναι ωσμωτικότητα, ωσμωτική πίεση και ώσμωση; Σε τι διαφέρει η συγκέντρωση από την ωσμωτικότητα ενός διαλύματος και πώς υπολογίζουμε την κάθε μία; Ωσμωτική πίεση: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΤΑΞΗ: Β Ενιαίου Λυκείου ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ:. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Τμήμα: Aρ.:.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Θέματα Πανελλ. Εξετάσεων Χημείας Προσανατολισμού Β Λυκείου 1 ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1984 2004 (Περιέχει όσα από τα θέματα αναφέρονται στην ύλη της

Διαβάστε περισσότερα

Print to PDF without this message by purchasing novapdf (http://www.novapdf.com/)

Print to PDF without this message by purchasing novapdf (http://www.novapdf.com/) ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΗΜΙΚΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΘΕΩΡΙΑ 1 Μol μιας ουσίας (στοιχείου ή ενώσεως) είναι η ποσότητα ύλης που αποτελείται από N A = 6,0220453 x 10 23 σωματίδια. O αριθμός N A = 6,0220453 x 10

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Ξεκουκουλωτάκης. Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Γραφείο Κ1.122, τηλ.:28210-37796 e-mail:nikosxek@gmail.

Νίκος Ξεκουκουλωτάκης. Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Γραφείο Κ1.122, τηλ.:28210-37796 e-mail:nikosxek@gmail. Υδατική Χημεία Νίκος Ξεκουκουλωτάκης Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Γραφείο Κ1.122, τηλ.:28210-37796 e-mail:nikosxek@gmail.com Σύγγραμμα 2 Άσκηση εμπέδωσης Σε κλειστό δοχείο αναμιγνύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ (Μolarity)

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ (Μolarity) ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ (Μolarity) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Σημειώστε με Σωστό ή Λάθος. i) Η συγκέντρωση ενός διαλύματος είναι ίδια για ολόκληρο το διάλυμα ή για ένα μέρος αυτού. ii) Σε 50 ml διαλύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 15: Διαλύματα Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών. ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Δεσμός υδρογόνου Κεφάλαιο 1ο 3 Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 4 Δεσμο ς η γε φυρα υδρογο νου Παναγιώτης Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ. ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ xhmeiastokyma.

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ. ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ xhmeiastokyma. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α5 να γράψετε τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ... 9. Κεφάλαιο 2 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ, ΓΡΑΜΜΟΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ... 25

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ... 9. Κεφάλαιο 2 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ, ΓΡΑΜΜΟΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ... 25 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ... 9 Εισαγωγή. Μετρικά συστήματα. Διεθνές Σύστημα Μονάδων. Θερμοκρασία. Άλλες κλίμακες θερμοκρασιών. Ορθή και λανθασμένη χρήση των μονάδων. Μέθοδος του συντελεστή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 3-1. Τι ονομάζεται περιεκτικότητα ενός διαλύματος; Είναι μία έκφραση που δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων.

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. A. Εύρεση συγκέντρωσης c. A. Δίνονται τα mol της διαλυμένης ουσίας και ο όγκος του διαλύματος: n C, C σε Μ, V σε λίτρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Δίνονται οι αντιδράσεις: (i) KClO 3 KCl + O 2 (ii) H 2 O 2 H 2 O + O 2 (iii) NaNO 3 NaNO 2 + O 2 (iv) KClO 4 KCl + O 2 (α) Ποιες από αυτές τις αντιδράσεις είναι αντιδράσεις

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009. Κλάδος: ΠΕ 04.02 Χημικών ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009. Κλάδος: ΠΕ 04.02 Χημικών ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009 Κλάδος: ΠΕ 04.02 Χημικών Λίγα λόγια για τα θέματα.. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Τα θέματα σε γενικές γραμμές κρίνονται βατά και σχετικά πιο εύκολα από τα θέματα που τέθηκαν στον

Διαβάστε περισσότερα

9/23/2009. Ποσοτική και Ποιοτική Ανάλυση. ιδάσκων: Σπύρος Περγαντής. Γραφείο: Α206 Τηλ

9/23/2009. Ποσοτική και Ποιοτική Ανάλυση. ιδάσκων: Σπύρος Περγαντής. Γραφείο: Α206 Τηλ Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση ιδάσκων: Σπύρος Περγαντής Γραφείο: Α206 Τηλ. 2810 545084 E-mail: spergantis@chemistry.uoc.gr 1 Ποσοτική και Ποιοτική Ανάλυση ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Υπολογισμοί με Χημικούς Τύπους και

Διαβάστε περισσότερα

Γενική παραδοχή : Θεωρούμε ότι η θερμοκρασία παραμένει σταθερή σε όλα τα φαινόμενα των ερωτημάτων της άσκησης

Γενική παραδοχή : Θεωρούμε ότι η θερμοκρασία παραμένει σταθερή σε όλα τα φαινόμενα των ερωτημάτων της άσκησης ΑΕΝ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ / ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α εξαμήνου ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΥΜΕΝΕΣ 1. ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Λύση 1.1 Η τάση ατμών του νερού είναι 17,5 mmhg στους 20 βαθμούς Κελσίου.

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της μελέτης του 4ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της μελέτης του 4ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της μελέτης του 4ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει το πως ορίζονται η ατομική μονάδα μάζας, η σχετική ατομική μάζα (Αr) και η σχετική μοριακή μάζα (Μr). Να υπολογίζει

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία: Μεταθετικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole

Χημεία: Μεταθετικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole Χημικές αντιδράσεις - Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα - mole 46 Να γραφούν οι αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης με τις οποίες μπορούν να παρασκευαστούν: α ΗΒr β Pb(OH) γ KNO α Το HBr είναι

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήριο ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.4 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Δίνεται το χημικό στοιχείο 15 Χ. Για το στοιχείο αυτό ισχύει: α. όταν ενώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Ξεκουκουλωτάκης. Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Γραφείο Κ1.122, τηλ.:

Νίκος Ξεκουκουλωτάκης. Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Γραφείο Κ1.122, τηλ.: Υδατική Χημεία Νίκος Ξεκουκουλωτάκης Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Γραφείο Κ1.122, τηλ.:28210-37796 e-mail:nikosxek@gmail.com Σύγγραμμα 2 Περίληψη Σκοπός του μαθήματος Το νερό Απαραίτητες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΟΞΕΩΝ Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. Αντιδρούν με μέταλλα και παράγουν αέριο υδρογόνο (δες απλή αντικατάσταση) Αντιδρούν με ανθρακικά άλατα και παράγουν αέριο CO2. Έχουν όξινη

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ Τι είδους κινδύνους διατρέχει ο πειραματιζόμενος σε ένα χημικό εργαστήριο; Τα χημικά πειράματα ενέχουν κινδύνους ατυχημάτων που οφείλονται κυρίως στη χρήση: τοξικών ουσιών, επιβλαβών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις ποσοτήτων χημικών σωματιδίων

Σχέσεις ποσοτήτων χημικών σωματιδίων Σχέσεις ποσοτήτων χημικών σωματιδίων 20-1. Σχέση mol Ar (για άτομα) και mol Mr (για μόρια) To 1 mol ατόμων ζυγίζει Ar g Tα n mol ατόμων ζυγίζουν m g n m m 1 Ar Ar To 1 mol μορίων ζυγίζει Μr g Tα n mol

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων 5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων Σκοπός Τα λευκαντικά είναι συνήθως υδατικά διαλύματα υποχλωριώδους νατρίου, NaOCl, και κυκλοφορούν με την εμπορική ονομασία «χλωρίνη». Σκοπός αυτού του πειράματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 8.10.2016 L 273/5 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2016/1784 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Σεπτεμβρίου 2016 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2568/91 σχετικά με τον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

Mr = = 17 ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦ.4: 4.1 ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΤΟΜ. ΜΑΖΑ (Ar)-ΣΧΕΤ.ΜΟΡ. ΜΑΖΑ (Μr) 1 amu=1, g

Mr = = 17 ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦ.4: 4.1 ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΤΟΜ. ΜΑΖΑ (Ar)-ΣΧΕΤ.ΜΟΡ. ΜΑΖΑ (Μr) 1 amu=1, g ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ.4: 4.1 ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΤΟΜ. ΜΑΖΑ (Ar)-ΣΧΕΤ.ΜΟΡ. ΜΑΖΑ (Μr) Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα-12 ( 12 C) 1 amu=1,66.10-24 g Σχετική ατομική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών.

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών. 1. ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η εκχύλιση είναι μία από τις πιο συνηθισμένες τεχνικές διαχωρισμού και βασίζεται στην ισορροπία κατανομής μιας ουσίας μεταξύ δύο φάσεων, που αναμιγνύονται ελάχιστα μεταξύ τους. Η ευρύτητα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η εξοικείωση με τις τεχνικές τιτλοδότησης και η κατανόηση των ογκομετρικών μεθόδων ανάλυσης. Θεωρητικό Μέρος Πάρα πολύ συχνά προκύπτει η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Επιμέλεια: Χημικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 11 12 Τι είναι η χημική ενέργεια των χημικών ουσιών; Που οφείλεται; Μπορεί να αποδοθεί στο περιβάλλον; Πότε μεταβάλλεται η χημική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 008-009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 009 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ (επιλογής) ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Δευτέρα, 1/6/009 ΧΡΟΝΟΣ:,5 ώρες ΒΑΘΜΟΣ Αριθμητικώς: Ολογράφως: Υπογραφή: Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ:ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ:ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ:ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΙΕΚ ΒΑΡΗΣ ΦΙΩΤΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Καθορισμένα ή καθαρά σώματα λέγονται εκείνα που έχουν την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Α ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Α ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Α1 Ηµεροµηνία: Τρίτη 5 Ιανουαρίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Σε µια ενδόθερµη αντίδραση: α. Μειώνεται η χηµική

Διαβάστε περισσότερα

4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο)

4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο) 4026 Σύνθεση του 2-χλωρο-2-µεθυλοπροπάνιο (tertβουτυλοχλωρίδιο) από tert-βουτανόλη OH + HCl Cl + H 2 O C 4 H 10 O C 4 H 9 Cl (74.1) (36.5) (92.6) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Πυρηνόφιλη

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικότητα διαλύματος

Κανονικότητα διαλύματος Κανονικότητα διαλύματος 1 Κανονικότητα διαλύματος Η κανονικότητα (Normality) σύμβολο N, είναι έκφραση συγκέντρωσης ενός υδατικού διαλύματος και δηλώνει τα γραμμοϊσοδύναμα (geq) μιας χημικής ένωσης ή ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (Δ. Δ.7 ο ) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΛΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (Δ. Δ.7 ο ) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΛΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (Δ. Δ.7 ο ) ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΛΗ ΘΕΜΑ 1 ο (7+8+10=25 μονάδες) 1) 2 mol HNO 3 (νιτρικού οξέος) περιέχουν: α) 6 άτομα οξυγόνου, β) 28g αζώτου, γ) 96g οξυγόνου, δ) 6 mol

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΙΟΝΤΩΝ

ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΙΟΝΤΩΝ ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΙΟΝΤΩΝ ΠΟΛΙΚΕΣ ΑΠΟΛΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΔΙΠΟΛΙΚΗ ΡΟΠΗ Α------------Β δ+ δ- μ Εάν µ ΟΛ 0 πολική Εάν µ ΟΛ =0 άπολη ΠΟΛΙΚΕΣ ΑΠΟΛΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΔΙΑΤΟΜΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Εάν τα άτοµα είναι ίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Για να παρασκευάσετε ένα διάλυμα ορισμένου p στο Εργαστήριο χρησιμοποιήσατε το ρυθμιστικό ζεύγος C 3 COOΗ / C 3 COONa 3 2 O. Έστω τώρα ότι θέλετε να παρασκευάσετε,

Διαβάστε περισσότερα

1 mol μορίων μιας χημικής ουσίας έχει μάζα τόσα γραμμάρια (g), όση είναι η σχετική μοριακή μάζα (Μr) της ουσίας.

1 mol μορίων μιας χημικής ουσίας έχει μάζα τόσα γραμμάρια (g), όση είναι η σχετική μοριακή μάζα (Μr) της ουσίας. ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, 2 o 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Επανάληψη σε βασικές έννοιες Τι είναι το 1 mol μιας χημικής ουσίας; 1 mol μορίων μιας χημικής ουσίας έχει μάζα τόσα γραμμάρια (g), όση είναι η σχετική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο 2.1. Α) Το στοιχείο X έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός του στοιχείου Χ. (μονάδες 6) Β) α) Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17 2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Στοιχείο Ατομικός αριθμός Μαζικός αριθμός Αριθμός ηλεκτρονίων Αριθμός πρωτονίων Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2013 7:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Στοιχειομετρία. Σχετική ατομική μάζα σχετική μοριακή μάζα- mole- γραμμομοριακός όγκος

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Στοιχειομετρία. Σχετική ατομική μάζα σχετική μοριακή μάζα- mole- γραμμομοριακός όγκος 1 Web page www.a8eno.gr e-ail vrentzou@a8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή a8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου Στοιχειομετρία Σχετική ατομική μάζα σχετική μοριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ- ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ- ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΛΟΥΡΙΩΤΙΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013 2014 Βαθμός:... Ολογράφως: Υπογραφή:.. ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ- ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ (Κατεύθυνσης) ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015-2016 1 Ο ΘΕΜΑ Α1. Για την ισορροπία : 22( g) O2( g) 2 H2 O( g), θ C ισχύει ότι K c =0,25. Για την ισορροπία: H2 O( g) 2( g) O2( g), θ C, ισχύει ότι:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ Α. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΕ ΥΔΑΤΙΚO ΔΙΑΛΥΜΑ Λίγα λόγια πριν από το πείραμα. Η σόδα περιέχει διαλυμένο αέριο διοξείδιο του άνθρακα το οποίο προστίθεται κατά την

Διαβάστε περισσότερα

1 IΔΑΝΙΚΑ ΑΕΡΙΑ 1.1 ΓΕΝΙΚΑ

1 IΔΑΝΙΚΑ ΑΕΡΙΑ 1.1 ΓΕΝΙΚΑ 1 1 IΔΑΝΙΚΑ ΑΕΡΙΑ 1.1 ΓΕΝΙΚΑ Θα αρχίσουμε τη σειρά των μαθημάτων της Φυσικοχημείας με τη μελέτη της αέριας κατάστασης της ύλης. Η μελέτη της φύσης των αερίων αποτελεί ένα ιδανικό μέσο για την εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα