MΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ ΣΤΕΡΕΟΥ, ΥΓΡΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "MΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ ΣΤΕΡΕΟΥ, ΥΓΡΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ"

Transcript

1 MΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ ΣΤΕΡΕΟΥ, ΥΓΡΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Γραμμένος Στέργιος, Χημικός, Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Δελφών 92, 54643, Θεσσαλονίκη, Σταυρίδου Ελένη, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Αργοναυτών και Φιλελλήνων, 38221, Βόλος, Λέξεις κλειδιά: διαστολή, μάζα, όγκος, σωματιδιακό μοντέλο, εκπαιδευτικό λογισμικό. Θέμα: Εφαρμογές πολυμέσων και υπερμέσων στη διδασκαλία και τη μάθηση, Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού. Επίπεδο Eκπαίδευσης: Γυμνάσιο για ηλικίες Κατηγορία: Εμπειρική-Πειραματική. Περίληψη H έρευνα αυτή έχει στόχο να μελετήσει τα αποτελέσματα της χρήσης εκπαιδευτικού λογισμικού στην καλύτερη κατανόηση του φαινομένου της διαστολής στερεού, υγρού και αερίου, από μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίου. Το δείγμα αποτελούσαν 18 μαθητές και μαθήτριες Β και Γ τάξης του Γυμνασίου Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Σαπών, οι οποίοι εργάσθηκαν σε ομάδες 3-5 ατόμων. Πριν τη χρήση του λογισμικού κάθε μαθητής και μαθήτρια της ομάδας συμπλήρωνε ατομικά ένα ερωτηματολόγιο. Στη συνέχεια κάθε ομάδα έκανε χρήση ενός συγκεκριμένου σεναρίου του λογισμικού. Το σενάριο αυτό περιελάμβανε 5 βήματα που αφορούσαν α) την πρόβλεψη και την παρατήρηση της αρχικής κατάστασης ενός σώματος, β) την πρόβλεψη του τι θα συμβεί εάν θερμανθεί το σώμα, γ) τις συνέπειες της θέρμανσης στη μάζα και στον όγκο του σώματος, δ) την εισαγωγή ενός σωματιδιακού μοντέλου της ύλης και ε) τη χρήση του σωματιδιακού μοντέλου για την εξήγηση του φαινομένου της διαστολής. Μετά τη χρήση του λογισμικού οι μαθητές συμπλήρωναν το τελικό ερωτηματολόγιο που περιείχε τις ίδιες ερωτήσεις με το αρχικό. Έγινε σύγκριση των απαντήσεων των μαθητών πριν και μετά τη χρήση του CD-ROM και από τα αποτελέσματα προκύπτει ότι υπάρχει αύξηση των μαθητών οι οποίοι μετά τη χρήση του λογισμικού κατανοούν ικανοποιητικά το φαινόμενο της διαστολής τόσο σε μακροσκοπικό όσο και σε μικροσκοπικό επίπεδο. Abstract This paper aims at studying the effects of using educational software on secondary students understanding of the expansion of solids, liquids and gases. A sample of 18 students aged participated in the research. The students worked in groups of 3-5. Prior to using the software each one of them responded individually to a questionnaire (pretest). Next the groups used a specific scenario of the software. The scenario comprised 5 steps concerning a) prediction and observation of the initial state of an object, b) prediction of the consequences of heating the object, c) the discussion of changes in the object s mass and volume as a result of heating (macroscopic level), d) introduction of a particulate model of matter (microscopic level), and e) the use of the particulate model to explain expansion. After using the software the students responded to the questionnaire for a second time (post-test). By comparing the students responses in the pre- and post-tests the authors conclude that there is an increase of the number of students who understand expansion adequately both at the macroscopic and microscopic levels after using the software. Εισαγωγή Από έρευνες της διδακτικής των Φ.Ε. προκύπτει ότι οι μαθητές έχουν δυσκολίες στην κατανόηση της σωματιδιακής δομής της ύλης, καθώς και των φαινομένων που σχετίζονται μ αυτήν. Διαφορετικοί ερευνητές (Nussbaum 1985/1993, και Renström et al. 1990), σε ανεξάρτητες έρευνες, διαπίστωσαν ότι σημαντικό ποσοστό μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (ηλικίας ετών), αλλά και ορισμένοι πρωτοετείς φοιτητές Τμημάτων Εκπαίδευσης (Krnel 1998), αντιλαμβάνεται την ύλη ως συνεχή και στατική. Η ύπαρξη κενού μεταξύ των σωματιδίων ενός αερίου αποτελεί επίσης μια δύσκολη έννοια τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ενήλικες (Nussbaum 1985/1993, Pfund 1981). Γενικότερο είναι και το φαινόμενο της σύγχυσης και έλλειψης ουσιαστικής κατανόησης της ύλης και των μοντέλων της (Brook et al. 1984). Υπάρχει έντονη τάση στα παιδιά να προβάλλουν μακροσκοπικές ιδιότητες της ύλης στα μόρια και στα άτομα (Hatzinikita & Kokkotas 1994, Brook et al. 1984, Andersson 1990, Ben-Zvi et al, 1986, Driver 1985/1993). Οι μαθητές ισχυρίζονται, παραδείγματος χάριν, ότι εφόσον μια ουσία είναι μαλακή (κερί) τότε και τα μόρια της θα είναι μαλακά (De Vos & Verdonk 1987). Επιπλέον, μία άλλη κατηγορία παρανοήσεων, που οι Sanmarti et al. (1994) αναφέρουν ως «Θεωρία του αυγού», περιγράφει τα μικροσκοπικά σωματίδια ως κύτταρα ύλης που έχουν περίβλημα και πυρήνα, με διαφορετική υφή και ιδιότητες. Βασική πηγή μαθησιακών δυσκολιών και της σύγχυσης που επικρατεί σχετικά με τα δυο επίπεδα περιγραφής της ύλης και των μεταβολών της (μακροσκοπικό και μικροσκοπικό), σύμφωνα με τον Martinand (1986) είναι το ότι δεν διερευνούνται το καθένα μόνο του και το ένα σε σχέση με το άλλο. Σύμφωνα με τον Τσαπαρλή (Τσαπαρλής 1993, 213

2 Tsaparlis & Georgiadou 1994) πρέπει να γίνει κατανοητή η ανάγκη σύνδεσης του μακροσκοπικού και του μικροσκοπικού επιπέδου. Ένα άλλο πρόβλημα είναι όχι μόνο η ταύτιση μοντέλου και πραγματικότητας, αλλά και ότι τα διάφορα ατομικά μοντέλα διδάσκονται σαν αυθυπόστατες οντότητες χωρίς να συνδέονται με φαινόμενα της πραγματικότητας. Όταν η διδασκαλία των Φ.Ε. δεν καταφέρει να σχετίσει με ορθό τρόπο μοντέλο και πραγματικότητα, τότε οι μαθητές θα το κάνουν μόνοι τους με τα μέσα που διαθέτουν (Stavridou 1990). Οι Μullet και Gervais (1990) αναφέρουν ότι οι μαθητές ηλικίας ετών συγχέουν τις έννοιες της μάζας και του όγκου. Η ίδια δυσκολία εντοπίστηκε και σε φοιτητές Παιδαγωγικών Τμημάτων (Σταυρίδου 1995) που στο πλαίσιο έρευνας προσπάθησαν να εξηγήσουν με μικροσκοπικούς όρους το φαινόμενο της διαστολής. Στα αποτελέσματα της έρευνας αναφέρεται μια ποικιλία από παρανοήσεις αναφορικά με τη διαστολή. Γίνεται προσπάθεια να ξεπεραστούν οι δυσκολίες και οι παρανοήσεις των μαθητών μέσα από το σχεδιασμό νέων εκπαιδευτικών περιβαλλόντων μάθησης που να οδηγήσουν σε πιο ικανοποιητικά μαθησιακά αποτελέσματα. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η προσπάθεια ανάπτυξης εκπαιδευτικού λογισμικού που ο σχεδιασμός του παίρνει υπόψη τις ιδέες των παιδιών και δημιουργεί ένα αλληλεπιδραστικό πλαίσιο για τη βελτίωση των ιδεών των μαθητών για το ζήτημα αυτό. Στόχος της έρευνας Η έρευνα αυτή έχει σκοπό να ανιχνεύσει τις ιδέες των μαθητών του Γυμνασίου σχετικά με την διαστολή και να ερευνήσει κατά πόσο η χρήση λογισμικού που στηρίζεται σ ένα σωματιδιακό μοντέλο και συγκεκριμένα στο σωματιδιακό μοντέλο της ύλης έχει θετικά αποτελέσματα στην καλύτερη κατανόηση του φαινομένου της διαστολής και την εμβάθυνση του σε μικροσκοπικό επίπεδο. Στόχος της έρευνας είναι να αποδειχθεί ότι προχωρώντας πέρα από την συμβατική διδασκαλία με τη βοήθεια κατάλληλου λογισμικού, η κατανόηση του φαινομένου της διαστολής είναι μεγαλύτερη τόσο σε βάθος (κατανόηση μικροσκοπικού επιπέδου), όσο και σε έκταση (κατανόηση από περισσότερους μαθητές). Στόχο της έρευνας επίσης αποτελεί η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού λογισμικού «Φαινόμενα και μοντέλα του φυσικού κόσμου» που χρησιμοποιήθηκε για την έρευνα αυτή (Σταυρίδου, 1999). Η διαστολή, σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα, διδάσκεται στην Β Γυμνασίου στο κεφάλαιο της θερμότητας. Ξεκινώντας με μακροσκοπικά πειράματα (αύξηση όγκου μεταλλικής σφαίρας, μήκους μεταλλικής ράβδου, αύξηση όγκου νερού, αύξηση όγκου αέρα σε φιάλη), γίνεται μνεία στη μικροσκοπική εξήγηση του φαινομένου αναφέροντας την κινητική θεωρία των αερίων και ένα μοντέλο σωματιδιακής μορφής. Η παράθεση μιας εικόνας μορίων αερίου, ενός πλέγματος σωματιδίων στερεού πριν και μετά τη θέρμανση και μίας εικόνας μορίων υγρού (που μοιάζει μ αυτή του αερίου), είναι η οπτική βοήθεια για το μαθητή. Δείγμα Η έρευνα έγινε στο Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Σαπών όπου η σύνθεση των μαθητών είναι 40% Έλληνες μουσουλμάνοι, 40% ελληνικής καταγωγής επαναπατρισθέντες από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και 20% Έλληνες χριστιανοί. Η πλειοψηφία των μαθητών αντιμετωπίζει έντονα γλωσσικά προβλήματα με αποτέλεσμα τη χαμηλή επίδοση στα μαθήματα. Το δικό μας δείγμα αποτελούσαν 18 μαθητές εθελοντές, όλων των επιδόσεων, αγόρια και κορίτσια. Η αναλογία ήταν 40% Έλληνες χριστιανοί, 40% ελληνικής καταγωγής επαναπατρισθέντες και 20% Έλληνες μουσουλμάνοι. Οι 8 μαθητές ήταν από τη Β και οι 10 από τη Γ Γυμνασίου. Οι μαθητές της Β Γυμνασίου είχαν διδαχθεί την διαστολή λίγες ημέρες πριν τη διεξαγωγή της έρευνας. Μέθοδος Η έρευνα έγινε με τη βοήθεια του λογισμικού «Φαινόμενα και μοντέλα του Φυσικού κόσμου» σε τρεις φάσεις: Στην πρώτη φάση μελετήθηκε με τη βοήθεια του λογισμικού η διαστολή ενός στερεού (μεταλλική σφαίρα), στη 2η η διαστολή ενός υγρού (νερού) και στην 3η η διαστολή ενός αερίου (αέρα). Σε κάθε φάση οι μαθητές έπρεπε να συμπληρώσουν ένα αρχικό ερωτηματολόγιο (βλ. παράρτημα), στο οποίο έπρεπε να απαντήσουν τι πίστευαν ότι θα συμβεί αν θερμανθεί το υπό εξέταση σώμα και ειδικότερα τι θα συμβεί στη μάζα του και στον όγκο του. Από τους μαθητές ζητήθηκε να δικαιολογήσουν τις απαντήσεις τους και επίσης να σχεδιάσουν τα σωματίδια που υπάρχουν στο εσωτερικό του σώματος πριν και μετά τη θέρμανση. Κατόπιν, παρουσία του πρώτου από τους δύο συγγραφείς, χωρίστηκαν σε μικρές ομάδες (3-5 ατόμων) και χρησιμοποίησαν το CD-ROM «Φαινόμενα και μοντέλα του Φυσικού κόσμου», όπου υπάρχει το σχετικό σενάριο για την κάθε φάση. Κάθε σενάριο εξελίσσεται σε 5 βήματα. Για το πρώτο σενάριο της διαστολής στερεού (μεταλλική σφαίρα), στο πρώτο βήμα απεικονίζεται μια μεταλλική σφαίρα, η οποία μπορεί να κινείται και ένα δαχτυλίδι. Ο μαθητής καλείται να προβλέψει εάν η σφαίρα θα περάσει από το δαχτυλίδι και μια πρώτη παρατήρηση της αρχικής κατάστασης της μεταλλικής σφαίρας στο εμπειρικό επίπεδο. Στο δεύτερο βήμα απεικονίζεται η μεταλλική σφαίρα που θερμαίνεται με την βοήθεια λύχνου. Ο μαθητής καλείται να κάνει νέα πρόβλεψη για το εάν θα περάσει η σφαίρα από το δαχτυλίδι και να παρατηρήσει τη μεταβολή και την τελική κατάσταση της σφαίρας μετά από τη θέρμανση. Στο τρίτο βήμα υπάρχει η ερώτηση: «Γιατί δεν περνά η σφαίρα από το δαχτυλίδι τώρα που έχει θερμανθεί; Τι από τα παρακάτω έχει συμβεί;», με τέσσερις πιθανές απαντήσεις. 1η: «μεγαλώνει η μάζα της»2η: «μεγαλώνει ο όγκος της» 3η: «μεγαλώνει και η μάζα και ο όγκος» 4η: «δεν μεγαλώνει ούτε η μάζα ούτε ο όγκος». Ο μαθητής επιλέγει την απάντηση που θεωρεί σωστή, οπότε στην οθόνη ανοίγει παράθυρο, όπου η απάντηση χαρακτηρίζεται ως Σωστή ή Λάθος. Αν η επιλογή είναι λανθασμένη διευκρινίζεται ποιο είναι το λάθος και ο μαθητής δοκιμάζει μια νέα απάντηση. Στόχος των ερωτήσεων είναι η 214

3 διερεύνηση των αντιλήψεων του μαθητή για την εξέλιξη του φαινομένου στο εμπειρικό-μακροσκοπικό επίπεδο. Στο τέταρτο βήμα προτείνεται ένα απλό σωματιδιακό μοντέλο και επεξηγούνται οι ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά του. Στόχος του πέμπτου βήματος είναι η διερεύνηση των αντιλήψεων του μαθητή σε σχέση με το μικροσκοπικό επίπεδο. Υπάρχει η ερώτηση «Τι σημαίνει όμως μεγαλώνει ο όγκος της σφαίρας; Τι συμβαίνει στα σωματίδια της σφαίρας όταν την θερμαίνουμε;» και προτείνονται 5 απαντήσεις με στόχο να διαπιστωθεί κατά πόσον κατάφερε ο μαθητής να συνδέσει τις μεταβολές που παρατήρησε στο μακροσκοπικό επίπεδο, με τις μεταβολές στο μικροσκοπικό επίπεδο. Οι προτεινόμενες απαντήσεις είναι: 1η: «μεγαλώνουν (φουσκώνουν) τα σωματίδια της σφαίρας», 2η: «γίνονται περισσότερα/πολλαπλασιάζονται τα σωματίδια της σφαίρας», 3η: «μεγαλώνουν οι αποστάσεις ανάμεσα στα σωματίδια, δηλαδή απομακρύνονται το ένα από το άλλο», 4η: «τα σωματίδια απομακρύνονται το ένα από το άλλο και γίνονται λιγότερα», 5η: «τα σωματίδια που ήταν μαζεμένα στο κέντρο της σφαίρας πήγαν τώρα προς την περιφέρεια». Ο μαθητής και πάλι επιλέγει την απάντηση που θεωρεί σωστή, οπότε ανοίγει παράθυρο στην οθόνη όπου η απάντηση χαρακτηρίζεται ως Σωστή ή Λάθος. Αν η απάντηση ήταν λανθασμένη, καλείται ο μαθητής να επιστρέψει στο σωματιδιακό μοντέλο για να εντοπίσει το λάθος του και κατόπιν επιλέγει εκ νέου την απάντηση που θεωρεί σωστή. Το επόμενο σενάριο, η θερμική διαστολή του νερού εξελίσσεται με βάση το ίδιο σκεπτικό, ακολουθώντας παρόμοια βήματα. Στην αρχή του δεύτερου σεναρίου εμφανίζεται η απεικόνιση μιας γυάλινης σφαιρικής φιάλης γεμάτης με νερό μέχρι τη χαραγή, που στη συνέχεια θερμαίνεται, με αποτέλεσμα να ανεβεί η στάθμη του νερού. Το τρίτο σενάριο, για τη διαστολή του αέρα, απεικονίζει αρχικά μια μισοφουσκωμένη φούσκα που θερμαίνεται κατάλληλα και διαστέλλεται. Οι μαθητές έπρεπε να διαλέξουν τη σωστή απάντηση ανάμεσα στις προτεινόμενες στο κάθε βήμα του σεναρίου. Είχαν στη διάθεσή τους ικανοποιητικό χρόνο για να συζητήσουν τόσο μεταξύ τους, όσο και με τον επιβλέποντα ερευνητή πριν καταλήξουν σε μία ή δύο απαντήσεις που θεωρούσαν ορθές. Κατόπιν επέλεγαν την απάντηση στην οθόνη και διαπίστωναν την ορθότητα ή μη των απόψεών τους. Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε από τον επιβλέποντα ερευνητή στο να καταλάβουν οι μαθητές ότι το σωματιδιακό μοντέλο είναι ένα εργαλείο το οποίο βοηθά να αντιληφθούμε το μικροσκοπικό επίπεδο και όχι απεικόνιση της πραγματικότητας. Αφότου οι μαθητές παρακολουθούσαν το αντίστοιχο σενάριο, συμπλήρωναν κάθε φορά ερωτηματολόγιο που περιελάμβανε τις ίδιες ερωτήσεις με το αρχικό. Η όλη διαδικασία (συμπλήρωση αρχικού ερωτηματολογίου, χρήση του λογισμικού και συμπλήρωση του ερωτηματολογίου εκ νέου) διαρκούσε περίπου μιάμιση ώρα. Η μελέτη του 2ου σεναρίου (που αφορούσε τη διαστολή υγρού) έγινε 2 εβδομάδες μετά τη μελέτη του 1ου (για τη διαστολή στερεού), ενώ του 3ου (για τη διαστολή αερίου) μία εβδομάδα αργότερα. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε ώρες εκτός ωρολογίου προγράμματος. Οι ομάδες των μαθητών είχαν στη διάθεσή τους έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή στο Εργαστήριο Πληροφορικής του σχολείου. Δεν παρατηρήθηκαν δυσκολίες στο χειρισμό του λογισμικού. Αποτελέσματα-Συζήτηση 1η ερώτηση 1η ΦΑΣΗ: Μεταλλική σφαίρα Οι απαντήσεις των μαθητών στην 1η ερώτηση, όσον αφορά το τι θα συμβεί στη μεταλλική σφαίρα μετά τη θέρμανσή της κατηγοριοποιήθηκαν σε 6 κατηγορίες ανάλογα με την έννοια στην οποία έκανε αναφορά ο μαθητής στην απάντησή του. Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Πίνακας 1: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους στη διαστολή στερεού Απαντήσεις τύπου Α χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στη διαστολή της σφαίρας π.χ. «Η σφαίρα με τη θερμότητα θα διασταλεί» (Μαθητής Β Γυμνασίου πριν τη χρήση του λογισμικού). Απαντήσεις τύπου Β χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση όγκου, π.χ. «Όταν ζεστάνουμε την σφαίρα μεγαλώνει ο όγκος της» (Μαθήτρια Β Γυμνασίου πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Γ χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση μεγέθους της σφαίρας π.χ. «Εγώ νομίζω πως εάν ζεσταθεί η σφαίρα θα μεγαλώσει και δε θα χωράει από το δαχτυλίδι». (Μαθήτρια Β Γυμνασίου πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Δ χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στο λιώσιμο σφαίρας π.χ. «Εγώ πιστεύω πως η σφαίρα θα ελαττωθεί και θα λειώσει, διότι είναι από μέταλλο και το μέταλλο στη φωτιά λειώνει.» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου πριν τη χρήση του λογισμικού). Στις απαντήσεις τύπου Ε, ο μαθητής χρησιμοποιούσε μικροσκοπική εξήγηση, π.χ. «Εγώ νομίζω ότι αν ζεσταθεί η σφαίρα θα μεγαλώσει και αυτό οφείλεται στο ότι τα μόρια που περιέχει μέσα αρχίζουν και κινούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα και συγκρούονται» (Μαθήτρια Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού) και «Εγώ νομίζω πως αφού ζεστάνουμε τη σφαίρα δε θα χωρά από το δαχτυλίδι επειδή τα σωματίδια θα έχουν απομακρυνθεί πιο πολύ το ένα από το άλλο και έτσι θα έχει μεγαλώσει ο όγκος». (Η ίδια μαθήτρια, μετά τη χρήση του λογισμικού). Στην κατηγορία ΣΤ, κατηγοριοποιήθηκαν οι ανεπαρκείς ή ανύπαρκτες απαντήσεις. 2η Φάση: Νερό 215

4 Οι απαντήσεις των μαθητών, όσον αφορά το τι θα συμβεί στο νερό μέσα στη φιάλη μετά τη θέρμανση κατηγοριοποιήθηκαν σε 9 κατηγορίες ανάλογα με την έννοια στην οποία έκανε αναφορά ο μαθητής στην απάντησή του. Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Ζ Η Θ Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Ζ Η Θ Πίνακας 2: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους στη διαστολή υγρού Απαντήσεις τύπου Α χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στη διαστολή νερού π.χ, «Το νερό στη φιάλη θα ανεβεί γιατί θα πάθει κυβική διαστολή» (Μαθητής Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Β χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής απαντούσε ότι ο όγκος θα μείνει αμετάβλητος π.χ. «...τώρα ο όγκος δεν αλλάζει επειδή δεν το ζεσταίνουμε πολύ». (Μαθήτρια Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Γ χαρακτηρίστηκαν εκείνες οι απαντήσεις στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση όγκου π.χ. «Ο όγκος του νερού μεγάλωσε γιατί θερμάνθηκε» (Μαθήτρια Β Γυμνασίου, μετά τη χρήση του λογισμικού). Στις απαντήσεις τύπου Δ, ο μαθητής απαντούσε ότι το νερό παραμένει ίδιο γιατί δεν βράζει, π.χ. «Εγώ νομίζω πως αν δε βραστεί το νερό θα παραμένει ίδιο, αλλά θα αλλάξει η θερμότητα του νερού» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Απαντήσεις τύπου Ε χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής έκανε αναφορά στο βρασμό χωρίς απάντηση σχετικά με το φαινόμενο της διαστολής, π.χ. «Νομίζω όταν αρχίζει να βράσει αρχίζει να βγει φυσαλίδες αρχίζει να βγει οξυγόνο» (Μαθητής Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Στις απαντήσεις τύπου ΣΤ ο μαθητής χρησιμοποιούσε μικροσκοπική εξήγηση π.χ. «Ο όγκος θ αυξηθεί αλλά η μάζα δεν θα αλλάξει. Υπάρχουν σωματίδια τα οποία διαστέλλονται και αυξάνει ο όγκος» (Μαθητής Γ Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Απαντήσεις τύπου Ζ χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής απάντησε ότι το νερό θερμαίνεται π.χ. «Το νερό απλώς θα ζεσταθεί» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Η χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση του νερού, π.χ. «Το νερό θα αυξηθεί και θα γίνει περισσότερο» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου, μετά τη χρήση λογισμικού). Στην κατηγορία Θ κατατάχτηκαν οι ανεπαρκείς ή ανύπαρκτες απαντήσεις. 3η Φάση: Αέρας Οι απαντήσεις των μαθητών, όσον αφορά το τι θα συμβεί στον αέρα μέσα στο μπαλόνι μετά τη θέρμανσή του κατηγοριοποιήθηκαν σε 6 κατηγορίες ανάλογα με την έννοια στην οποία έκανε αναφορά ο μαθητής στην απάντησή του. Α Β Γ Δ Ε Α Β Γ Δ Ε Πίνακας 3: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους στη διαστολή αερίου Απαντήσεις τύπου Α χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην διαστολή, π.χ. «Το μπαλόνι με τη θέρμανση θα μεγαλώσει γιατί το αέριο που υπάρχει στο μπαλόνι θα πάθει κυβική διαστολή» (Μαθητής Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Β χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση του όγκου π.χ. «Μεγάλωσε λίγο ο όγκος του αλλά η μάζα δεν άλλαξε» (Μαθήτρια Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Γ χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση του μπαλονιού π.χ. «Εάν το ζεστάνουμε. το μπαλόνι θα μεγαλώσει γιατί το υλικό του μπαλονιού είναι λαστιχένιο και με το ζέσταμα μεγαλώνει. Έτσι πιστεύω» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Στις απαντήσεις τύπου Δ ο μαθητής έδωσε μικροσκοπική εξήγηση π.χ. «Το μπαλόνι θα μεγαλώσει για ένα χρονικό διάστημα και αυτό οφείλεται στα σωματίδια που υπάρχουν στο μπαλόνι μέσα στον αέρα. Αυτά αρχίζουν να μετακινούνται γρήγορα και ομοιόμορφα» (Μαθητής Γ Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Στην κατηγορία τύπου Ε κατατάχθηκαν οι ανεπαρκείς ή ανύπαρκτες απαντήσεις. Μελετώντας τις απαντήσεις στην 1η Φάση παρατηρούμε ότι ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στη διαστολή της σφαίρας παρέμεινε ο ίδιος (4 μαθητές) πριν και μετά τη χρήση του CD-ROM. Ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στην αύξηση του όγκου της σφαίρας διπλασιάστηκε (από 4 έγιναν 8 μετά το CD-ROM), ενώ αυξήθηκε και ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στην αύξηση της σφαίρας (Απάντηση Γ). Τέλος, αυξήθηκε και ο αριθμός των μαθητών που δίνουν μικροσκοπική εξήγηση του φαινομένου (από 2 έγιναν 6 μετά τη χρήση του CD- ROM). Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα χρήσης του σωματιδιακού μοντέλου μετά το CD-ROM είναι το εξής: «Όπως είδαμε στο κομπιούτερ, καθώς θερμαίνουμε τη σφαίρα, αυτή αρχίζει να αυξάνεται και να μεγαλώνει. Αυτό συμβαίνει επειδή τα σωματίδια που έχει μέσα της η σφαίρα, με τη θέρμανση αρχίζουν να απομακρύνονται με έναν ομοιόμορφο τρόπο» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου). Στη δεύτερη φάση (διαστολή νερού) παρατηρούμε ότι ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στη διαστολή του νερού είναι ο ίδιος (2 μαθητές) πριν και μετά το CD-ROM. Ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στην αύξηση του όγκου αυξάνεται από έναν σε 13 μετά το CD-ROM. Υπάρχει μία κατηγορία μαθητών (3) που εμφανίζεται μετά το CD- 216

5 ROM και απαντά πως μεγαλώνει το νερό. Οι μαθητές αυτοί εντάσσονται σε διαφορετική κατηγορία, καθώς δεν χρησιμοποιούν επιστημονικούς όρους στις εξηγήσεις τους. Τέλος, αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των μαθητών που δίνουν μικροσκοπική εξήγηση του φαινομένου (από μία, λανθασμένη μικροσκοπική εξήγηση πριν σε 8 σωστές μετά το CD-ROM). Στην τρίτη φάση (διαστολή αέρα) παρατηρούμε ότι οι απαντήσεις των μαθητών παρουσιάζουν μικρότερη διασπορά: οι κατηγορίες των απαντήσεων είναι εμφανώς λιγότερες απ ό,τι στις δύο προηγούμενες φάσεις, τόσο πριν όσο και μετά τη χρήση του CD-ROM και περιορίζονται στη διαστολή (Απάντηση Α), στην αύξηση του όγκου (Απάντηση Β), αύξηση του μπαλονιού (Απάντηση Γ) και σε μικροσκοπική εξήγηση (Απάντηση Δ), εκτός από μία μαθήτρια με ανεπαρκή απάντηση (Απάντηση Ε). Ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στη διαστολή του αέρα πριν και μετά το CD-ROM παρέμεινε ίδιος (2 μαθητές). Ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στην αύξηση του όγκου του μπαλονιού αυξήθηκε από 9 σε 13 μετά τη χρήση του CD-ROM. Ο αριθμός των μαθητών που μιλούν για αύξηση του μπαλονιού μειώθηκε από 6 σε 2 μετά το CD-ROM. Τέλος, ο αριθμός των μαθητών που έδωσαν μικροσκοπική εξήγηση παρέμεινε ο ίδιος (8 μαθητές). Αξίζει να επισημάνουμε εδώ ότι παρατηρήθηκε αύξηση των μαθητών που δίνουν μικροσκοπική εξήγηση μετά τη χρήση του CD-ROM στις δύο πρώτες φάσεις, καθώς και αύξηση των μαθητών που απαντούν μικροσκοπικά στην 3η φάση πριν τη χρήση του λογισμικού, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι μαθητές αξιοποίησαν τη γνώση που απέκτησαν στις δύο προηγούμενες φάσεις. 2η Ερώτηση Στη 2η ερώτηση ζητήθηκε από τους μαθητές ν απαντήσουν τι νομίζουν ότι θα συμβεί στη μάζα του σώματος μετά τη θέρμανση (βλ. Παράρτημα). ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΜΑΖΑΣ Ίδια Αύξηση Ελάττωση Ίδια Αύξηση Ελάττωση Σφαίρα Νερό Αέρας Πίνακας 4: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους για τη μεταβολή της μάζας Εξετάζοντας τις απαντήσεις των μαθητών στη δεύτερη ερώτηση σχετικά με τη μεταβολή της μάζας του θερμαινόμενου σώματος, διαπιστώνουμε ότι στην περίπτωση της σφαίρας πριν το CD-ROM οι μαθητές που απάντησαν ότι παραμένει ίδια και μετά τη θέρμανση ήταν 8, ενώ 10 απάντησαν ότι θα αυξηθεί. Μετά το CD-ROM οι μαθητές που απάντησαν ότι η μάζα της σφαίρας θα μείνει ίδια ήταν 15 και μόνο 3 επέμεναν ότι θα αυξηθεί. Στην περίπτωση του νερού οι μαθητές που απάντησαν ότι η μάζα μένει ίδια πριν τη χρήση του CD-ROM ήταν 17. Μελετώντας τις απαντήσεις τους διαπιστώσαμε ότι επικέντρωσαν την προσοχή τους στο αν βράζει ή όχι το νερό και μάλιστα η διευκρίνηση ότι δε βράζει (που τους δόθηκε από την αρχή) τους οδήγησε στην ιδέα ότι η μάζα του νερού μετά τη θέρμανση «παραμένει ίδια γιατί δε βράζει». Φαίνεται λοιπόν ότι η επίδραση της καθημερινής εμπειρίας που σχετίζεται με το βρασμό του νερού, επηρεάζει σημαντικά την κατανόηση της διαστολής του νερού. Η απάντηση των παιδιών φαίνεται να στηρίζεται στην εμπειρία τους, ότι δηλαδή με τον βρασμό παρατηρείται πτώση της στάθμης του νερού γεγονός που το συνδυάζουν με ελάττωση της μάζας. Μία ακόμη παρανόηση που επηρεάζει τις απαντήσεις των παιδιών σχετίζεται με το αν θα διασπαστεί το νερό σε κάποια συστατικά όταν φθάσει στο σημείο βρασμού, π.χ. «Το νερό είναι πόσιμο. Μόνο όταν φτάσουμε στο σημείο βρασμού τότε το νερό μετατρέπεται από Η 2 Ο χωρίζεται και γίνεται Η, ΗΟ». Μετά τη χρήση του CD-ROM οι μαθητές που απάντησαν ότι η μάζα του νερού παραμένει η ίδια, ήταν πάλι 17, αλλά οι εξηγήσεις που έδωσαν ήταν διαφορετικές και κυρίως ήταν αυτή που αναφέρεται στο λογισμικό, ότι δηλαδή η μάζα παραμένει η ίδια, γιατί ούτε προσθέσαμε, ούτε αφαιρέσαμε νερό στη φιάλη. Παράδειγμα: «Μόνο αν προσθέσουμε νερό θα αλλάξει η μάζα, εμείς όμως δεν προσθέσαμε ούτε αφαιρέσαμε, έτσι παραμένει σταθερή» (Μαθητής Γ Γυμνασίου, μετά τη χρήση του λογισμικού). Στην περίπτωση του αέρα, πριν το CD-ROM οι 4 μαθητές απάντησαν ότι θα αυξηθεί ενώ οι 13 απάντησαν ότι η μάζα παραμένει ίδια. Μετά το CD-ROM όλοι οι μαθητές (17) απάντησαν ότι παραμένει η ίδια χρησιμοποιώντας την απάντηση του λογισμικού, ότι δεν προσθέσαμε ούτε αφαιρέσαμε τίποτα. Παράδειγμα: «Η μάζα έμεινε η ίδια γιατί δεν προσθέσαμε άλλο αέρα για να αλλάξει η μάζα». (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου, μετά τη χρήση του λογισμικού). 3η Ερώτηση Στην 3η ερώτηση ζητήθηκε από τους μαθητές να απαντήσουν τι νομίζουν ότι θα συμβεί στον όγκο του σώματος μετά τη θέρμανση (βλ. Παράρτημα). 217

6 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΟΓΚΟΥ Ίδιος Αύξηση Ελάττωση Ίδιος Αύξηση Ελάττωση Σφαίρα Νερό Αέρας Πίνακας 5: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους για τη μεταβολή του όγκου. Πριν από το CD-ROM, στην περίπτωση της σφαίρας, 14 μαθητές απάντησαν ότι θα αυξηθεί, ένας ότι παραμένει ίδιος και 3 ότι θα ελαττωθεί. Μετά το CD-ROM 16 απάντησαν ότι θα αυξηθεί και 2 ότι μένει ίδιος. Εκείνο που διαφοροποιείται αισθητά είναι η εξήγηση που δίνουν στην αύξηση του όγκου. Πριν από το CD-ROM απαντούσαν οι περισσότεροι ότι «θα αυξηθεί ο όγκος της σφαίρας λόγω θέρμανσης». Μετά το CD-ROM στις απαντήσεις τους κυριαρχούσε η άποψη ότι η αύξηση του όγκου οφείλεται στο ότι τα σωματίδια τα οποία αποτελούν τη σφαίρα λόγω της θέρμανσης απομακρύνονται με αποτέλεσμα να αυξάνει ο όγκος. Παράδειγμα: «Εφόσον τα σωματίδια απομακρύνονται, αναγκάζουν τη σφαίρα να μεγαλώσει με αποτέλεσμα να μην περνά μέσα από το δαχτυλίδι» (Μαθητής Γ Γυμνασίου, μετά τη χρήση του λογισμικού). Στη δεύτερη φάση (διαστολή του νερού) πριν το CD-ROM 13 μαθητές απάντησαν ότι ο όγκος του νερού μετά τη θέρμανση θα παραμείνει ίδιος, ενώ 5 ότι θα αυξηθεί. Εδώ, ερευνώντας τις απαντήσεις, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει έντονη ταύτιση μάζας και όγκου γιατί οι μαθητές υποστηρίζουν ότι τόσο η μάζα όσο και ο όγκος παραμένουν ίδια επειδή το νερό δε βράζει. Διαπιστώνουμε για μια ακόμη φορά την επίδραση της καθημερινής, βιωματικής εμπειρίας στη σκέψη των μαθητών: όπως και στην περίπτωση της μάζας, που εξετάσαμε προηγουμένως, το φαινόμενο του βρασμού κυριαρχεί σε πολλές από τις απαντήσεις, επηρεάζοντας την κατανόηση του φαινομένου της διαστολής. Μετά το CD-ROM και οι 18 μαθητές απαντούν ότι θα αυξηθεί χρησιμοποιώντας και πάλι στοιχεία της απάντησης του λογισμικού, ότι δηλαδή αυξάνεται η απόσταση μεταξύ των σωματιδίων και αυξάνεται η ταχύτητα της κίνησής τους. Τέλος στην περίπτωση του αέρα, πριν το CD-ROM oι 17 μαθητές απάντησαν ότι αυξάνεται ο όγκος του αέρα μέσα στο μπαλόνι και μάλιστα οι 6 ανέφεραν ότι η αύξηση του όγκου του αέρα οφείλεται στην αύξηση της απόστασης των σωματιδίων και της ταχύτητάς τους. Μετά το CD-ROM οι 17 μαθητές απάντησαν ότι αυξάνεται ο όγκος και οι 10 χρησιμοποίησαν στην απάντησή τους το σωματιδιακό μοντέλο. 4η Ερώτηση Με αυτήν την ερώτηση (βλ. Παράρτημα) θέλαμε να διαπιστώσουμε το κατά πόσο οι μαθητές αντιλήφθηκαν τη σημασία του σωματιδιακού μοντέλου για την περιγραφή και εξήγηση της διαστολής στερεού, υγρού και αερίου. Για το σκοπό αυτό τους ζητήσαμε να σχεδιάσουν τα σωματίδια στο εσωτερικό των σωμάτων (στερεού, υγρού, αερίου) πριν και μετά τη θέρμανση. Για να καταλήξουμε σε κάποια συμπεράσματα συγκρίναμε στο αρχικό και το τελικό ερωτηματολόγιο τις αποστάσεις των σωματιδίων που ζωγράφισαν οι μαθητές πριν και μετά τη θέρμανση. ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ Αύξηση Ίδια Ελάττωση Χωρίς Λάθος απάντηση Σφαίρα Νερό Αέρας Αύξησ η Ίδια Ελάττω ση Χωρίς απάντηση Λάθ ος Σφαίρα Νερό Αέρας Πίνακας 6: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους για την απόσταση των σωματιδίων Για τη σφαίρα πριν το CD-ROM μόνο 7 μαθητές αύξησαν την απόσταση των σωματιδίων μετά την θέρμανση, ενώ μετά το CD-ROM το ποσοστό αυξήθηκε σε 17 μαθητές. Στο νερό πριν το CD-ROM μόνο 5 μαθητές αύξησαν την απόσταση μετά την θέρμανση, 10 την διατήρησαν ίδια και οι υπόλοιποι 3 δε σχεδίασαν καθόλου σωματίδια. Μετά το CD-ROM οι 17 αύξησαν την απόσταση των σωματιδίων και η 18η μαθήτρια θεώρησε ότι τα σωματίδια είναι μαζεμένα στον πυθμένα της φιάλης και μετά πηγαίνουν στην επιφάνεια. (Αυτό συνεπάγεται αύξηση της απόστασης). Στον αέρα τέλος, πριν το CD-ROM 14 μαθητές αύξησαν την απόσταση των σωματιδίων, 2 τη διατήρησαν ίδια και ένας την 218

7 ελάττωσε. Μετά το CD-ROM οι 16 μαθητές αύξησαν την απόσταση, ενώ μία τη διατήρησε ίδια και συγκεκριμένα ήταν η μαθήτρια που πριν το CD-ROM την είχε ελαττώσει. Συμπεράσματα Από τα αποτελέσματα της έρευνας προκύπτει ότι οι μαθητές παρ όλο που είχαν διδαχθεί την διαστολή στο σχολείο, δεν είχαν ικανοποιητική κατανόηση του φαινομένου, τόσο στο μακροσκοπικό όσο και στο μικροσκοπικό επίπεδο. Από τις απαντήσεις των μαθητών πριν χρησιμοποιήσουν το CD-ROM διαπιστώνουμε ότι η πλειοψηφία δε συνδέει το φαινόμενο της διαστολής με το μικροσκοπικό επίπεδο και ότι προσπαθεί να το κατανοήσει μακροσκοπικά και με βάση τις καθημερινές εμπειρίες (βρασμός νερού). Ακόμη, ορισμένοι μαθητές, στην προσπάθειά τους να εισαγάγουν επιστημονικούς όρους στις απαντήσεις τους, αποκαλύπτουν μια σύγχυση καθημερινών και επιστημονικών εννοιών: «Το νερό θα είναι ζεστό γιατί έχει ζεσταθεί, έχει μικρύνει η μάζα και ο όγκος του από τους υδρατμούς που δημιουργήθηκαν από τη ζέστη. Το νερό θα είναι άγευστο και άχρωμο όπως ήταν». Μία ακόμη έντονη σύγχυση των μαθητών αφορά τις έννοιες της μάζας και του όγκου. Εξετάζοντας τις απαντήσεις μετά το CD-ROM διαπιστώνουμε ότι: 1) Περιορίζονται οι απαντήσεις που προέρχονται από την καθημερινή ζωή 2) Υπάρχει μία ικανοποιητική αύξηση των μαθητών που δίνουν απαντήσεις με αναφορά το μικροσκοπικό επίπεδο. 3) Αυξάνεται ο αριθμός των μαθητών που απαντούν σε συμφωνία με το επιστημονικά αποδεκτό θεωρητικό πλαίσιο που αφορά το φαινόμενο της διαστολής. 4) Αντιλαμβάνονται καλύτερα τις έννοιες της μάζας και του όγκου. Παρατηρούμε ακόμα ότι εκτός από την αύξηση των ορθών απαντήσεων μετά το CD-ROM και στις τέσσερις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου, υπάρχει μια αύξηση μαθητών που απαντούν σωστά και σε μικροσκοπικό επίπεδο στην τρίτη φάση (διαστολή του αέρα) πριν χρησιμοποιήσουν το CD-ROM. Με βάση αυτό το δεδομένο νομιμοποιούμαστε να υποθέσουμε ότι οι μαθητές αξιοποίησαν τη γνώση που απέκτησαν κατά τη διάρκεια των δύο προηγούμενων φάσεων (διαστολή στερεού και υγρού) και κατόρθωσαν να μεταφέρουν αυτή τη γνώση σε μία νέα κατάσταση (διαστολή του αερίου). Βιβλιογραφία Andersson, B. (1990). Pupils Conceptions of Matter and its Transformations (age 12-16). Studies in Science Education, 18, Ben-Zvi, R., Eylon, B., Silberstein, J. (1986). Is an atom of copper malleable? Journal of Chemical Education, 63, Brook, A., Briggs, H., Driver, R. (1984). Aspects of Secondary Students Understanding of the Particulate Nature of Matter. Children s Learning in Science Project. Center for Studies in Science and Mathematics Education, University of Leeds. De Vos, W., Verdonk, A. H. (1987). A new road to reactions, part 4. The substance and its molecules. Journal of Chemical Education 64, Driver, R. (1985/1993). Πέρα από τα φαινόμενα: η διατήρηση της μάζας στους φυσικούς και χημικούς μετασχηματισμούς. Στο R. Driver, E. Guesne, A. Tiberghien (Eds) Οι ιδέες των παιδιών στις Φυσικές Επιστήμες (Ελλ. μετ.), Αθήνα, Ε.Ε.Φ., Τροχαλία, Hatzinikita, V., Kokkotas, P. (1994). Children s and undergraduate students conseptions of the changes in the state of water. In A. Bargellini & P.E. Todesco (Eds) Proceedings of the 2nd European Conference on Recearch in Chemical Education, Pisa, Italy, Krnel, D. (1998). Survey of research related to the development of the concept of matter. International Journal of Science Education, 20 (3), Martinand, J.-L. (1986). Connaître et transformer la matiere. Βerne: Peter Lang. Mullet, E., and Gervais, H. (1990). Distinction between the concept of weight and mass in high school students. International Journal of Science Education, 12 (2), Nussbaum, J. (1985/1993). Η σωματιδιακή φύση της ύλης στην αέρια κατάσταση. In R. Driver, E. Guesne, A. Tiberghien (Eds) Οι ιδέες των παιδιών στις Φυσικές Επιστήμες (Eλλ. μετ.), Αθήνα, Ε.Ε.Φ., Τροχαλία, Pfundt, H. (1981). The atom- The final link in the division process or the first building block? Pre-instructional conceptions about the structure of substances. Chemica Didactica 7, Renström, L., Anderson, B. & Marton, F. (1990). Students conceptions of matter. Journal of Education, 22, Sanmarti, N., Izquierdo, M., Watson, R. (1994). The substantialisation of properties in pupils thinking and in the history of science. Science and Education, 4(4), Stavridou, H. (1990). Le concept de réaction chimique dans l enseignement secondaire: étude des conceptions des élèves. Thèse de Doctorat (nouveau régime), Université Paris 7. Σταυρίδου, E., (1995). Μοντέλα Φυσικών Επιστημών και διαδικασίες μάθησης, Σαββάλας, Σταυρίδου, Ε.(1999). Φαινόμενα και μοντέλα του φυσικού κόσμου: ένα λογισμικό για την διδασκαλία μοντέλων της δομής της ύλης στο Δημοτικό σχολείο και Γυμνάσιο. Β Μέρος: Φαινόμενα θερμικής διαστολής. Πρακτικά Πανελληνίου Συνεδρίου Πληροφορική και Εκπαίδευση, Ιωάννινα,

8 Tsaparlis, G., Georgiadou, A. (1994). A three-cycle method of teaching beginning high-school chemistry students, based on the macro, the representational and sub-micro levels of chemistry. In A. Bargellini & P. E. Todesco (Eds) Proceedings of the 2nd European Conference on Research in Chemical Education, Pisa, Italy, Παράρτημα Οι ερωτήσεις του ερωτηματολογίου (αρχικού και τελικού) 1η Ερώτηση Μια μεταλλική συμπαγής (δηλαδή γεμάτη μέταλλο, όχι κούφια) σφαίρα, έχει τέτοια διάμετρο ώστε να περνά από ένα δαχτυλίδι. Εάν ζεστάνουμε μόνο τη σφαίρα, τι νομίζετε ότι θα συμβεί και γιατί; Τώρα που ζεστάθηκε θα περάσει πάλι από το δαχτυλίδι; 2η Ερώτηση Τι νομίζεις ότι συνέβη στη μάζα της μεταλλικής σφαίρας; Έμεινε ίδια Μεγάλωσε Ελαττώθηκε (Συμπλήρωσε με Χ την απάντηση που θεωρείς σωστή). Δικαιολόγησε την απάντησή σου. 3η Ερώτηση Τι νομίζεις ότι συνέβη στον όγκο της μεταλλικής σφαίρας; Έμεινε ο ίδιος Μεγάλωσε Ελαττώθηκε (Συμπλήρωσε με Χ την απάντηση που θεωρείς σωστή). Δικαιολόγησε την απάντησή σου. 4η Ερώτηση Παρακαλούμε να ζωγραφίσετε τα σωματίδια στο εσωτερικό της σφαίρας πριν και μετά τη θέρμανση. Στις δύο επόμενες φάσεις της διαστολής του νερού και της διαστολής του αέρα στο ερωτηματολόγιο αντί για συμπαγή μεταλλική σφαίρα υπήρχε γυάλινη φιάλη με νερό και μπαλόνι με αέρα αντίστοιχα. 220

Φαινόμενα και μοντέλα του φυσικού κόσμου: ένα λογισμικό για τη διδασκαλία μοντέλων της δομής της ύλης στο Δημοτικό σχολείο και το Γυμνάσιο.

Φαινόμενα και μοντέλα του φυσικού κόσμου: ένα λογισμικό για τη διδασκαλία μοντέλων της δομής της ύλης στο Δημοτικό σχολείο και το Γυμνάσιο. Φαινόμενα και μοντέλα του φυσικού κόσμου: ένα λογισμικό για τη διδασκαλία μοντέλων της δομής της ύλης στο Δημοτικό σχολείο και το Γυμνάσιο. Β Μέρος: Φαινόμενα θερμικής διαστολής. Ε. Σταυρίδου Θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ 1. Τίτλος σεναρίου Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ Παρουσίαση του λογισμικού «Μ.Α.Θ.Η.Μ.Α» και προτάσεις διδακτικής αξιοποίησής του. 2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγήτρια : Σολομωνίδου Χριστίνα

Καθηγήτρια : Σολομωνίδου Χριστίνα Μαρία Β. Χατζή, Δασκάλα, Δρ. Διδακτικής των Φ.Ε. Επιμορφούμενη ΠΑΚΕ Θεσσαλίας 2011-12 Καθηγήτρια : Σολομωνίδου Χριστίνα 1 1. Εισαγωγή Το λογισμικό Μ.Α.Θ.Η.Μ.Α. αποτελεί ένα ολοκληρωμένο μαθησιακό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισµικό για τη µελέτη και τη µοντελοποίηση της θερµικής διαστολής και των αλλαγών φυσικής κατάστασης σωµάτων

Εκπαιδευτικό λογισµικό για τη µελέτη και τη µοντελοποίηση της θερµικής διαστολής και των αλλαγών φυσικής κατάστασης σωµάτων 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 489 Εκπαιδευτικό λογισµικό για τη µελέτη και τη µοντελοποίηση της θερµικής διαστολής και των αλλαγών φυσικής κατάστασης σωµάτων Ε. Σταυρίδου, Καθηγήτ., Παιδ.

Διαβάστε περισσότερα

Α. 200 C B. 100 C Γ. 50 C

Α. 200 C B. 100 C Γ. 50 C ιδακτική ενότητα: Βρασµός Β' Γυµνασίου Σχέδιο µαθήµατος Α) ιδακτικοί στόχοι Οι µαθητές θα πρέπει: 1. Να αναγνωρίζουν πότε ένα υγρό βράζει 2. Να διακρίνουν το βρασµό από την εξάτµιση 3. Να διατυπώνουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Σχ. έτος ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Α. ΠΛΑΤΑΝΙΑ. Οι εκπαιδευτικοί στόχοι του συγκεκριμένου θέματος είναι:

ΣΔΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Σχ. έτος ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Α. ΠΛΑΤΑΝΙΑ. Οι εκπαιδευτικοί στόχοι του συγκεκριμένου θέματος είναι: ΣΔΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Σχ. έτος 2006-2007 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Α. ΠΛΑΤΑΝΙΑ Από τη θεματική ενότητα: ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Οι εκπαιδευτικοί στόχοι του συγκεκριμένου θέματος είναι: Να αντιληφθούν τη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 19 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ Είναι πολύ μακριά το ένα από το άλλο, κινούνται πολύ γρήγορα και συγκρούονται μεταξύ τους και με τα τ

Μάθημα 19 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ Είναι πολύ μακριά το ένα από το άλλο, κινούνται πολύ γρήγορα και συγκρούονται μεταξύ τους και με τα τ Μάθημα 19 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ Είναι πολύ μακριά το ένα από το άλλο, κινούνται πολύ γρήγορα και συγκρούονται μεταξύ τους και με τα τοιχώματα του δοχείου που τα περιέχει Σε προηγούμενα μαθήματα αναφερθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Το αερόστατο. Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες

Το αερόστατο. Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Το αερόστατο Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Θερμότητα) και Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Διδακτικοί Στόχοι Οι μαθητές: -

Διαβάστε περισσότερα

Η διάδοση της θερμότητας στα στερεά: οι καλοί και οι κακοί αγωγοί της θερμότητας Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Η διάδοση της θερμότητας στα στερεά: οι καλοί και οι κακοί αγωγοί της θερμότητας Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Η διάδοση της θερμότητας στα στερεά: οι καλοί και οι κακοί αγωγοί της θερμότητας Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Μάθημα επιλογής ΣΤ Εξαμήνου Διδάσκων: Κ. Ραβάνης Το διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόµενο του Βρασµού

Το φαινόµενο του Βρασµού Α) Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Το φαινόµενο του Βρασµού Τάξη : Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Οι µαθητές µετά το τέλος της διδασκαλίας να είναι σε θέση: 1. Να αναγνωρίζουν πότε ένα υγρό βράζει. 2. Να διακρίνουν το βρασµό από την εξάτµιση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 18. ΑΕΙΚΙΝΗΤΑ \ ΜΟΡΙΑ Τα μόρια κινούνται διαρκώς και ασκούν δυνάμεις μεταξύ τους

Μάθημα 18. ΑΕΙΚΙΝΗΤΑ \ ΜΟΡΙΑ Τα μόρια κινούνται διαρκώς και ασκούν δυνάμεις μεταξύ τους Μάθημα 18 ΑΕΙΚΙΝΗΤΑ \ ΜΟΡΙΑ Τα μόρια κινούνται διαρκώς και ασκούν δυνάμεις μεταξύ τους Στο προηγούμενο μάθημα ασχοληθήκαμε με την έννοια του μορίου και τις ιδιότητές του στις στερεές και στις υγρές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Στόχοι των δραστηριοτήτων. Οι μαθητές θα πρέπει να είναι σε θέση να: αναφέρουν διάφορους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να αυξήσουμε τη θερμοκρασία διαπιστώσουν πειραματικά ότι

Διαβάστε περισσότερα

Η διάδοση της θερμότητας στα στερεά: οι καλοί και οι κακοί αγωγοί της θερμότητας

Η διάδοση της θερμότητας στα στερεά: οι καλοί και οι κακοί αγωγοί της θερμότητας Η διάδοση της θερμότητας στα στερεά: οι καλοί και οι κακοί αγωγοί της θερμότητας Το διδακτικό αντικείμενο Η επίδραση της παροχής θερμότητας στα διάφορα υλικά μπορεί να έχει διαφορετικά αποτελέσματα. Για

Διαβάστε περισσότερα

Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Μάθημα επιλογής ΣΤ Εξαμήνου Διδάσκων: Κ. Ραβάνης Το διδακτικό αντικείμενο (1/3) Τήξη: η μετάβαση ενός υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Η διάδοση της θερμότητας στα στερεά: οι καλοί και οι κακοί αγωγοί της θερμότητας Ραβάνης Κωνσταντίνος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Να γνωρίσουν οι µαθητές όσο το δυνατό περισσότερες έννοιες

Να γνωρίσουν οι µαθητές όσο το δυνατό περισσότερες έννοιες Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις 5 Απλή Απλή Όταν διδάσκουµε Φυσικές Επιστήµες µε ΤΠΕ πρέπει κυρίως να αποσκοπούµε στο: Όταν υπάρχει καλά εξοπλισµένο εργαστήριο µε πραγµατικά πειράµατα δεν υπάρχει λόγος ένταξης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI

Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Εργασία 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ: Τσελίγκα Αρετή, 1312009161, Στ εξάμηνο, κατεύθυνση: Εκπαιδευτική Τεχνολογία και Διαπολιτισμική Επικοινωνία Το γνωστικό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:.

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Τάξη: B Βαθμός: Μάθημα: Φυσικά (Φυσική και Χημεία) Ημερομηνία: 10/06/2014 Διάρκεια: 2 Ώρες Ολογράφως:.. Υπογραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Η κατανόηση της διάλυσης της ζάχαρης στο νερό από τους μαθητές του Γυμνασίου και του Λυκείου

Η κατανόηση της διάλυσης της ζάχαρης στο νερό από τους μαθητές του Γυμνασίου και του Λυκείου Η κατανόηση της διάλυσης της ζάχαρης στο νερό από τους μαθητές του Γυμνασίου και του Λυκείου Περίληψη Στην παρούσα εργασία μελετάμε την κατανόηση των μαθητών για το φαινόμενο της διάλυσης και πώς εξελίσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Αναφορά Εργασίας 1 Καραγκούνη Κατερίνα Α.Μ : 1312008050 Το παιχνίδι καρτών «Σκέψου και Ταίριαξε!», το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία των αφριστικών µπάνιου*

Χηµεία των αφριστικών µπάνιου* Για τον καθηγητή Χηµεία των αφριστικών µπάνιου* * Βασισµένο στη σχολική δραστηριότητα # 58, αφριστικά µπάνιου, Journal of Chemical Education, 2003, 80, 1416A - 1416B ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Η β λυκείου προσφέρεται για

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Μαραθώνα 1 Σχολικό έτος: ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΟΙ ΜΟΝΑΔΕΣ ΤΟΥΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Γυμνάσιο Μαραθώνα 1 Σχολικό έτος: ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΟΙ ΜΟΝΑΔΕΣ ΤΟΥΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Γυμνάσιο Μαραθώνα 1 Σχολικό έτος: 2011-2012 Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Γνωστικό αντικείμενο: Γενική ενότητα: Μάθημα: Τάξη: Προβλεπόμενος χρόνος: Εκπαιδευτικό λογισμικό: > ΦΥΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών.

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Α. Πέρδος 1, I. Σαράφης, Χ. Τίκβα 3 1 Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί perdos@kalamari.gr

Διαβάστε περισσότερα

Το φως ως αυτόνομη φυσική οντότητα Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Το φως ως αυτόνομη φυσική οντότητα Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Το φως ως αυτόνομη φυσική οντότητα Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Μάθημα επιλογής ΣΤ Εξαμήνου Διδάσκων: Κ. Ραβάνης Το διδακτικό αντικείμενο (1/3) Φως: μορφή ενέργειας που εκπέμπεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 415 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ Μεταφετζής Γιώργος Δάσκαλος, 1ο ΔΣ Βόλου gmetafetz@in.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. A Γυμνασίου 07 Μαρτίου 2015 Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Εξεταστικό Κέντρο: Πειραματικό Μέρος Θέμα 1 ο Μαθητές διαβάζουν, ο ένας μετά τον άλλο, τις ενδείξεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΒΟΛΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΒΟΛΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 490 ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΒΟΛΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Θεόδωρος Πολίτης Φυσικός, Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπ/σης politis@mail.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αφετηρία για την κατασκευή της δραστηριότητας ήταν η δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ IOYNIOY 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ IOYNIOY 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ IOYNIOY 2015 ΜΑΘΗΜΑ: Φυσική ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:05/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗ:... /65 ΦΥΣΙΚΑ:.. /100 ΦΥΣΙΚΑ: /20 ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ: ΤΑΞΗ: Β Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗΣ ΟΜΑΛΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΣΧΕΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΗΣ ΧΡΟΝΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗΣ ΟΜΑΛΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΣΧΕΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΗΣ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΟ «MODELLUS» ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗΣ ΟΜΑΛΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΣΧΕΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΗΣ ΧΡΟΝΟΥ ΕΝΤΥΠΟ Β: ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΝΤΥΠΑ Α: ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ þÿ ż½±Ã Å. ÀÌȵ¹Â ¼± Äν º Likaki, Ioannis

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία και μάθηση φυσικών φαινομένων με χρήση κατάλληλου λογισμικού στα πλαίσια της σωματιδιακής θεώρησης της ύλης

Διδασκαλία και μάθηση φυσικών φαινομένων με χρήση κατάλληλου λογισμικού στα πλαίσια της σωματιδιακής θεώρησης της ύλης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ: Σωματιδιακά μοντέλα και μικρόκοσμος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Διδασκαλία και μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Το ερωτηματολόγιο...

Το ερωτηματολόγιο... 1 Η έρευνά μας... Έλαβε μέρος στο ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ κατά το χειμερινό εξάμηνο 2012-2013 στο τμήμα Αυτοματισμού Έγινε σε εθελοντική - ανώνυμη βάση από τους φοιτητές. Το ερωτηματολόγιο μοιράστηκε κατά την 8 η

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... Αρ...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... Αρ... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΒΑΘΜΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/6/2014 Αριθμητικά ΒΑΘΜΟΣ:..... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013.

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. Πρακτικές και καινοτομίες στην εκπαίδευση και την έρευνα. Άγγελος Μπέλλος Καθηγητής Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2014 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2014 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. A Γυμνασίου 29 Μαρτίου 2014 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:... Σχολείο:... Τάξη/Τμήμα:. Εξεταστικό Κέντρο:. Πειραματικό Μέρος Θέμα 1 ο H μέτρηση του μήκους γίνεται, συνήθως, με μετροταινία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΜΑΘΗΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΜΑΘΗΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: Υ404 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ( Β ΦΑΣΗ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α.) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΜΑΛΕΓΑΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας «Ψηφιακή Τάξη Χημείας στη Β Λυκείου. Ονοματολογία οργανικής Χημείας. Από τη θεωρία στο εργαστήριο φυσικών επιστημών και από εκεί στην αίθουσα υπολογιστών» Αθανάσιος

Διαβάστε περισσότερα

Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης

Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Το διδακτικό αντικείμενο Τήξη ονομάζουμε τη μετάβαση ενός υλικού από τη στερεά στην υγρή φάση και πήξη την αντίστροφη μετάβαση από την υγρή στη στερεά κατάσταση. Στη

Διαβάστε περισσότερα

«Του καλού καιρού» Erasmus + Edmuse Project: Education and Museum: Cultural Heritage for Science Learning

«Του καλού καιρού» Erasmus + Edmuse Project: Education and Museum: Cultural Heritage for Science Learning «Του καλού καιρού» Erasmus + Edmuse Project: Education and Museum: Cultural Heritage for Science Learning Εκπαιδευτικός: Μαρία Αγγελακοπούλου Τάξεις: Γ και Δ Ηλικίες: 9 και 10 Ιανουάριος 2017 2ο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:.

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 Τάξη: B Βαθμός: Μάθημα: Φυσικά (Φυσική και Χημεία) Ολογράφως:.. Ημερομηνία: 04/06/2013 Διάρκεια: 2 Ώρες Υπογραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες των μαθητών (Λαβουαζιέ (Lavoisier) και η διατήρηση της μάζας) 1

Δραστηριότητες των μαθητών (Λαβουαζιέ (Lavoisier) και η διατήρηση της μάζας) 1 Δραστηριότητες των μαθητών (Λαβουαζιέ (Lavoisier) και η διατήρηση της μάζας) Δραστηριότητα 1 Θα παρακολουθήσετε ένα video με αφήγηση ή θα ακούσετε μια ιστορία από το δάσκαλό σας για τoν Lavoisier και τα

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Α.Μ. Μέθοδοι Διδασκαλίας Φυσικής

Ονοματεπώνυμο: Α.Μ. Μέθοδοι Διδασκαλίας Φυσικής Ονοματεπώνυμο: Α.Μ. Αθήνα, 28 IAN 2016 Υποθέστε ότι πρόκειται να διδάξετε σε μαθητές Λυκείου τα φαινόμενα: της θέρμανσης και της φωτοβολίας μεταλλικού αγωγού που διαρρέεται από ηλεκτρικό ρεύμα. Περιγράψτε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 17 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2), σελ. 11-1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Όλη η ύλη αποτελείται από άτομα και μόρια που κινούνται συνεχώς. Με το συνδυασμό τους προκύπτουν στερεά, υγρά, αέρια ή πλάσμα, ανάλογα με κίνηση των μορίων. Το πλάσμα είναι η πλέον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 2006 Ώρα: 10:30 13.00 Προτεινόµενες Λύσεις ΜΕΡΟΣ Α 1. α) Η πυκνότητα του υλικού υπολογίζεται από τη m m m σχέση d

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Σ. ΛΑΠΠΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες Διερεύνηση του προσωπικού ενδιαφέροντος των αριστούχων μαθητών της Γ Λυκείου για το γνωστικό αντικείμενο της Φυσικής, με τη χρήση του C.L.A.S.S. Χριστίνα Ηλ. Κωσταρά και Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Θερμότητα - Θερμοκρασία

Θερμότητα - Θερμοκρασία Θερμότητα - Θερμοκρασία Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική (ΠΕ) Δημιουργός: ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΙΜΒΡΙΩΤΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηµατικά και Πληροφορική. ιδακτική Αξιοποίηση του ιαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών.

Μαθηµατικά και Πληροφορική. ιδακτική Αξιοποίηση του ιαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Μαθηµατικά και Πληροφορική. ιδακτική Αξιοποίηση του ιαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Σαράφης Ιωάννης Τίκβα Χριστίνα Πέρδος Αθανάσιος HTUsarafis@kalamari.grUTH HTUtikva@kalamari.grUTH

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρισμός εμπόδια και στόχοι -εμπόδια. Δρ Ευαγγελία Αγγελίδου Σχ. Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών

Ηλεκτρισμός εμπόδια και στόχοι -εμπόδια. Δρ Ευαγγελία Αγγελίδου Σχ. Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ηλεκτρισμός εμπόδια και στόχοι -εμπόδια Δρ Ευαγγελία Αγγελίδου Σχ. Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Δομές και φαινόμενα που δεν φαίνονται (π.χ. ηλεκτρόνια-ηλεκτρισμός) Δεν υπάρχουν εμπειρικά δεδομένα Τι βλέπουμε;

Διαβάστε περισσότερα

Η αναπνοή στα φυτά. Γνωστικό αντικείμενο: Βιολογία. Δημιουργός: Ευάγγελος Σταματέρης

Η αναπνοή στα φυτά. Γνωστικό αντικείμενο: Βιολογία. Δημιουργός: Ευάγγελος Σταματέρης Η αναπνοή στα φυτά Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Βιολογία Δημιουργός: Ευάγγελος Σταματέρης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού

Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης kliapis@sch.gr 1 Ο Ρόλος του εκπαιδευτικού Αξιολογεί την αρχική μαθηματική κατάσταση κάθε παιδιού, ομαδοποιεί τα παιδιά σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση

Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση Γενικά Οδηγίες για τον εκπαιδευτικό Η Χημεία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τη μελέτη της σύστασης των ουσιών καθώς και με τις μεταβολές τους κατά

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης)

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία - Θερμότητα (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία Ποσοτικοποιεί την αντίληψή μας για το πόσο ζεστό ή κρύο είναι

Διαβάστε περισσότερα

2.5 θερμική διαστολή και συστολή

2.5 θερμική διαστολή και συστολή 2.5 θερμική διαστολή και συστολή 1. Όταν ένα σώμα θερμαίνεται, ο όγκος του μεγαλώνει. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται διαστολή. 2. Όταν ένα σώμα ψύχεται, ο όγκος του ελαττώνεται. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:.

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Ονοματεπώνυμο:. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 Τάξη: B Βαθμός: Μάθημα: Φυσικά (Φυσική και Χημεία) Ολογράφως:.. Ημερομηνία: 05/06/2012 Διάρκεια: 2 Ώρες Υπογραφή:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια Διδάσκων: Κ.ΜΑΥΡΙΔΗΣ Μάθημα: ΜΑΥ111β Σύνολο ερωτηματολογίων: 67 Τίτλος: ΑΠΕΙΡΟΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια Διδάσκων: Κ.ΜΑΥΡΙΔΗΣ Μάθημα: ΜΑΥ111β Σύνολο ερωτηματολογίων: 67 Τίτλος: ΑΠΕΙΡΟΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Προτεινόμενες Λύσεις θεμα - 1 (5 μον.) Στον πίνακα υπάρχουν δύο στήλες με ασυμπλήρωτες προτάσεις. Στο τετράδιο των απαντήσεών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 677 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT Πέτρος Κούμουλος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕ6 α. παρατηρώ, πληροφορούμαι, ενδιαφέρομαι / έναυσμα ενδιαφέροντος

ΦΕ6 α. παρατηρώ, πληροφορούμαι, ενδιαφέρομαι / έναυσμα ενδιαφέροντος 4ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΜΙΑΣ 1 ΦΕ6 α. παρατηρώ, πληροφορούμαι, ενδιαφέρομαι / έναυσμα ενδιαφέροντος Το νερό βράζει στο καζάνι και μετατρέπεται σε υδρατμούς. Το νερό εξατμίζεται από την επιφάνεια της λίμνης και του

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία - Η Θερμική Ισορροπία

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία - Η Θερμική Ισορροπία Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία - Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο βιβλίο των φυσικών του δημοτικού σχολείου της Ε τάξης υπάρχει η παρακάτω αναφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

25ο Μάθημα ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

25ο Μάθημα ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ 25ο Μάθημα ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Ένα παιχνίδι ανάμεσα στην πίεση, τον όγκο και τη θερμοκρασία Σε προηγούμενο μάθημα είδαμε ότι ο ατμοσφαιρικός αέρας έχει διάφορες ιδιότητες, όπως μάζα, πυκνότητα, ελαστικότητα,

Διαβάστε περισσότερα

16ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ. Μια ιδιότητα με σημαντικές συνέπειες και τεχνικές εφαρμογές

16ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ. Μια ιδιότητα με σημαντικές συνέπειες και τεχνικές εφαρμογές 16ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ Μια ιδιότητα με σημαντικές συνέπειες και τεχνικές εφαρμογές Θα έχεις ίσως προσέξει ότι στους δρόμους και στα δάπεδα, όταν τα στρώνουν με τσιμέντο, αφήνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η αρχή διατήρησης της ύλης

Η αρχή διατήρησης της ύλης To νερό Η αρχή διατήρησης της ύλης Η ΥΛΗ ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ: Η συνολική μάζα των διαφορετικών υλικών που παίρνουν μέρος σε φυσικές ή χημικές μεταβολές διατηρείται πάντοτε σταθερή. Τα παιδιά θεωρούν ότι υλικά

Διαβάστε περισσότερα

Το δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες και περιλαμβάνει τρία μέρη Α, Β και Γ. Να απαντήσετε σε όλα τα μέρη σύμφωνα με τις οδηγίες.

Το δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες και περιλαμβάνει τρία μέρη Α, Β και Γ. Να απαντήσετε σε όλα τα μέρη σύμφωνα με τις οδηγίες. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Τάξη: B Μάθημα: Φυσική Βαθμός: Ολογράφως:. Ημερομηνία: 08/06/2015 Διάρκεια: 2 Ώρες (Φυσική και Χημεία) Υπογραφή:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Y404. ΔΙΜΕΠΑ: ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΜΑΘΗΤΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΑΕΜ: 3734 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ Μάθημα: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Σχολείο & Τμήμα: Ημερομηνία: Ι. Μαθησιακή Εξέλιξη των Μαθητών/Ενισχυτική Διδασκαλία (ΕΔ) α/α ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ Σχολιασμός και αιτιολόγηση της επίδοσης στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια Διδάσκων: Α.ΣΤΑΥΡΑΚΟΥΔΗΣ Μάθημα: ΟΙΚ107 Σύνολο ερωτηματολογίων: 38 Τίτλος: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Ορισμοί Ο διδάσκων δεν αρκεί να κάνει μάθημα, αλλά και να διασφαλίζει ότι πετυχαίνει το επιθυμητό αποτέλεσμα της μάθησης Η εκτίμηση της μάθησης αναφέρεται στην ανατροφοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Δύο μαθητές βυθίζουν για λίγο το χέρι τους στο νερό των δοχείων Α και Β, ο ένας στο Α και ο άλλος στο

Διαβάστε περισσότερα

Το εσωτερικό της γης

Το εσωτερικό της γης Το εσωτερικό της γης Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΔΕ) Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕΡΩΝΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

με συνθήκη όπως Countif και IF-ΤΗΕΝ-ELSE στο

με συνθήκη όπως Countif και IF-ΤΗΕΝ-ELSE στο 1 7 η ΔΙΔΑΚΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΗ Διάρκεια Παρέμβασης: 1 διδακτική ώρα ΣΙΣΛΟ ΔΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΑ Συναρτήσεις Microsoft Excel 2003-2007. με συνθήκη όπως Countif και IF-ΤΗΕΝ-ELSE στο ΚΟΠΟ Οι μαθητές μετά το τέλος του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΤΟΥ COULOMB

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΤΟΥ COULOMB ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΤΟΥ COULOMB Καθηγήτρια: ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ είναι να συζητηθεί ποιοτικά και ποσοτικά ο νόµος του Coulomb. ΠΡΟΥΠΑΡΧΟΥΣΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ: 1. Ο νόµος δράσης-αντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από επτά (7) θέματα. 2) Να απαντήσετε σε όλα τα θέματα. 3)

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις-Στάσεις των μαθητών του γυμνασίου και των Λ.Τ. τάξεων σχετικά με την σχολική ζωή

Αντιλήψεις-Στάσεις των μαθητών του γυμνασίου και των Λ.Τ. τάξεων σχετικά με την σχολική ζωή Αντιλήψεις-Στάσεις των μαθητών του γυμνασίου και των Λ.Τ. τάξεων σχετικά με την σχολική ζωή 2016-2017 Βαβαρούτα Κατερίνα Σπυρόπουλος Βασίλης Ψηλοπαναγιώτη Άννα Ψυχομάνη Γεωργία Ριόλος 2016-17 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 7 Συγγραφική Ομάδα: Cyprus College,

Διαβάστε περισσότερα

17ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ - ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΑ

17ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ - ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΑ 17ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ - ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΑ Μια ιδιότητα των υγρών που μας επιτρέπει να μετράμε γρήγορα και με ακρίβεια τη θερμοκρασία των σωμάτων Στην εποχή μας, τα θερμόμετρα είναι προσιτά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΒΔΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α. Ερωτήσεις για το/τη φοιτητή/φοιτήτρια Διδάσκων: Σύνολο Μάθημα: Σύνολο Σύνολο ερωτηματολογίων: 322 ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ 1. Έτος Σπουδών:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...Τμήμα:... Αρ...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...Τμήμα:... Αρ... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: Φυσική ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 9 / 6 / 2015 ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες (Φυσική / Χημεία) ΒΑΘΜΟΣ: Αριθμητικώς:....

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 7: ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3: ΚΑΜΠΥΛΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 7: ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3: ΚΑΜΠΥΛΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 7: ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3: ΚΑΜΠΥΛΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ Στο παράδειγμα που θα χρησιμοποιήσουμε η οικονομία μας παράγει 2 αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης 8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταβολές καταστάσεων της

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα ( * ) + επιπλέον πληροφορίες, ιδέες και προτάσεις προαιρετικών πειραματικών δραστηριοτήτων, ερωτήσεις... Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι

Διαβάστε περισσότερα