MΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ ΣΤΕΡΕΟΥ, ΥΓΡΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "MΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ ΣΤΕΡΕΟΥ, ΥΓΡΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ"

Transcript

1 MΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ ΣΤΕΡΕΟΥ, ΥΓΡΟΥ ΚΑΙ ΑΕΡΙΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Γραμμένος Στέργιος, Χημικός, Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Δελφών 92, 54643, Θεσσαλονίκη, Σταυρίδου Ελένη, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Αργοναυτών και Φιλελλήνων, 38221, Βόλος, Λέξεις κλειδιά: διαστολή, μάζα, όγκος, σωματιδιακό μοντέλο, εκπαιδευτικό λογισμικό. Θέμα: Εφαρμογές πολυμέσων και υπερμέσων στη διδασκαλία και τη μάθηση, Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού. Επίπεδο Eκπαίδευσης: Γυμνάσιο για ηλικίες Κατηγορία: Εμπειρική-Πειραματική. Περίληψη H έρευνα αυτή έχει στόχο να μελετήσει τα αποτελέσματα της χρήσης εκπαιδευτικού λογισμικού στην καλύτερη κατανόηση του φαινομένου της διαστολής στερεού, υγρού και αερίου, από μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίου. Το δείγμα αποτελούσαν 18 μαθητές και μαθήτριες Β και Γ τάξης του Γυμνασίου Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Σαπών, οι οποίοι εργάσθηκαν σε ομάδες 3-5 ατόμων. Πριν τη χρήση του λογισμικού κάθε μαθητής και μαθήτρια της ομάδας συμπλήρωνε ατομικά ένα ερωτηματολόγιο. Στη συνέχεια κάθε ομάδα έκανε χρήση ενός συγκεκριμένου σεναρίου του λογισμικού. Το σενάριο αυτό περιελάμβανε 5 βήματα που αφορούσαν α) την πρόβλεψη και την παρατήρηση της αρχικής κατάστασης ενός σώματος, β) την πρόβλεψη του τι θα συμβεί εάν θερμανθεί το σώμα, γ) τις συνέπειες της θέρμανσης στη μάζα και στον όγκο του σώματος, δ) την εισαγωγή ενός σωματιδιακού μοντέλου της ύλης και ε) τη χρήση του σωματιδιακού μοντέλου για την εξήγηση του φαινομένου της διαστολής. Μετά τη χρήση του λογισμικού οι μαθητές συμπλήρωναν το τελικό ερωτηματολόγιο που περιείχε τις ίδιες ερωτήσεις με το αρχικό. Έγινε σύγκριση των απαντήσεων των μαθητών πριν και μετά τη χρήση του CD-ROM και από τα αποτελέσματα προκύπτει ότι υπάρχει αύξηση των μαθητών οι οποίοι μετά τη χρήση του λογισμικού κατανοούν ικανοποιητικά το φαινόμενο της διαστολής τόσο σε μακροσκοπικό όσο και σε μικροσκοπικό επίπεδο. Abstract This paper aims at studying the effects of using educational software on secondary students understanding of the expansion of solids, liquids and gases. A sample of 18 students aged participated in the research. The students worked in groups of 3-5. Prior to using the software each one of them responded individually to a questionnaire (pretest). Next the groups used a specific scenario of the software. The scenario comprised 5 steps concerning a) prediction and observation of the initial state of an object, b) prediction of the consequences of heating the object, c) the discussion of changes in the object s mass and volume as a result of heating (macroscopic level), d) introduction of a particulate model of matter (microscopic level), and e) the use of the particulate model to explain expansion. After using the software the students responded to the questionnaire for a second time (post-test). By comparing the students responses in the pre- and post-tests the authors conclude that there is an increase of the number of students who understand expansion adequately both at the macroscopic and microscopic levels after using the software. Εισαγωγή Από έρευνες της διδακτικής των Φ.Ε. προκύπτει ότι οι μαθητές έχουν δυσκολίες στην κατανόηση της σωματιδιακής δομής της ύλης, καθώς και των φαινομένων που σχετίζονται μ αυτήν. Διαφορετικοί ερευνητές (Nussbaum 1985/1993, και Renström et al. 1990), σε ανεξάρτητες έρευνες, διαπίστωσαν ότι σημαντικό ποσοστό μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (ηλικίας ετών), αλλά και ορισμένοι πρωτοετείς φοιτητές Τμημάτων Εκπαίδευσης (Krnel 1998), αντιλαμβάνεται την ύλη ως συνεχή και στατική. Η ύπαρξη κενού μεταξύ των σωματιδίων ενός αερίου αποτελεί επίσης μια δύσκολη έννοια τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ενήλικες (Nussbaum 1985/1993, Pfund 1981). Γενικότερο είναι και το φαινόμενο της σύγχυσης και έλλειψης ουσιαστικής κατανόησης της ύλης και των μοντέλων της (Brook et al. 1984). Υπάρχει έντονη τάση στα παιδιά να προβάλλουν μακροσκοπικές ιδιότητες της ύλης στα μόρια και στα άτομα (Hatzinikita & Kokkotas 1994, Brook et al. 1984, Andersson 1990, Ben-Zvi et al, 1986, Driver 1985/1993). Οι μαθητές ισχυρίζονται, παραδείγματος χάριν, ότι εφόσον μια ουσία είναι μαλακή (κερί) τότε και τα μόρια της θα είναι μαλακά (De Vos & Verdonk 1987). Επιπλέον, μία άλλη κατηγορία παρανοήσεων, που οι Sanmarti et al. (1994) αναφέρουν ως «Θεωρία του αυγού», περιγράφει τα μικροσκοπικά σωματίδια ως κύτταρα ύλης που έχουν περίβλημα και πυρήνα, με διαφορετική υφή και ιδιότητες. Βασική πηγή μαθησιακών δυσκολιών και της σύγχυσης που επικρατεί σχετικά με τα δυο επίπεδα περιγραφής της ύλης και των μεταβολών της (μακροσκοπικό και μικροσκοπικό), σύμφωνα με τον Martinand (1986) είναι το ότι δεν διερευνούνται το καθένα μόνο του και το ένα σε σχέση με το άλλο. Σύμφωνα με τον Τσαπαρλή (Τσαπαρλής 1993, 213

2 Tsaparlis & Georgiadou 1994) πρέπει να γίνει κατανοητή η ανάγκη σύνδεσης του μακροσκοπικού και του μικροσκοπικού επιπέδου. Ένα άλλο πρόβλημα είναι όχι μόνο η ταύτιση μοντέλου και πραγματικότητας, αλλά και ότι τα διάφορα ατομικά μοντέλα διδάσκονται σαν αυθυπόστατες οντότητες χωρίς να συνδέονται με φαινόμενα της πραγματικότητας. Όταν η διδασκαλία των Φ.Ε. δεν καταφέρει να σχετίσει με ορθό τρόπο μοντέλο και πραγματικότητα, τότε οι μαθητές θα το κάνουν μόνοι τους με τα μέσα που διαθέτουν (Stavridou 1990). Οι Μullet και Gervais (1990) αναφέρουν ότι οι μαθητές ηλικίας ετών συγχέουν τις έννοιες της μάζας και του όγκου. Η ίδια δυσκολία εντοπίστηκε και σε φοιτητές Παιδαγωγικών Τμημάτων (Σταυρίδου 1995) που στο πλαίσιο έρευνας προσπάθησαν να εξηγήσουν με μικροσκοπικούς όρους το φαινόμενο της διαστολής. Στα αποτελέσματα της έρευνας αναφέρεται μια ποικιλία από παρανοήσεις αναφορικά με τη διαστολή. Γίνεται προσπάθεια να ξεπεραστούν οι δυσκολίες και οι παρανοήσεις των μαθητών μέσα από το σχεδιασμό νέων εκπαιδευτικών περιβαλλόντων μάθησης που να οδηγήσουν σε πιο ικανοποιητικά μαθησιακά αποτελέσματα. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η προσπάθεια ανάπτυξης εκπαιδευτικού λογισμικού που ο σχεδιασμός του παίρνει υπόψη τις ιδέες των παιδιών και δημιουργεί ένα αλληλεπιδραστικό πλαίσιο για τη βελτίωση των ιδεών των μαθητών για το ζήτημα αυτό. Στόχος της έρευνας Η έρευνα αυτή έχει σκοπό να ανιχνεύσει τις ιδέες των μαθητών του Γυμνασίου σχετικά με την διαστολή και να ερευνήσει κατά πόσο η χρήση λογισμικού που στηρίζεται σ ένα σωματιδιακό μοντέλο και συγκεκριμένα στο σωματιδιακό μοντέλο της ύλης έχει θετικά αποτελέσματα στην καλύτερη κατανόηση του φαινομένου της διαστολής και την εμβάθυνση του σε μικροσκοπικό επίπεδο. Στόχος της έρευνας είναι να αποδειχθεί ότι προχωρώντας πέρα από την συμβατική διδασκαλία με τη βοήθεια κατάλληλου λογισμικού, η κατανόηση του φαινομένου της διαστολής είναι μεγαλύτερη τόσο σε βάθος (κατανόηση μικροσκοπικού επιπέδου), όσο και σε έκταση (κατανόηση από περισσότερους μαθητές). Στόχο της έρευνας επίσης αποτελεί η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού λογισμικού «Φαινόμενα και μοντέλα του φυσικού κόσμου» που χρησιμοποιήθηκε για την έρευνα αυτή (Σταυρίδου, 1999). Η διαστολή, σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα, διδάσκεται στην Β Γυμνασίου στο κεφάλαιο της θερμότητας. Ξεκινώντας με μακροσκοπικά πειράματα (αύξηση όγκου μεταλλικής σφαίρας, μήκους μεταλλικής ράβδου, αύξηση όγκου νερού, αύξηση όγκου αέρα σε φιάλη), γίνεται μνεία στη μικροσκοπική εξήγηση του φαινομένου αναφέροντας την κινητική θεωρία των αερίων και ένα μοντέλο σωματιδιακής μορφής. Η παράθεση μιας εικόνας μορίων αερίου, ενός πλέγματος σωματιδίων στερεού πριν και μετά τη θέρμανση και μίας εικόνας μορίων υγρού (που μοιάζει μ αυτή του αερίου), είναι η οπτική βοήθεια για το μαθητή. Δείγμα Η έρευνα έγινε στο Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Σαπών όπου η σύνθεση των μαθητών είναι 40% Έλληνες μουσουλμάνοι, 40% ελληνικής καταγωγής επαναπατρισθέντες από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και 20% Έλληνες χριστιανοί. Η πλειοψηφία των μαθητών αντιμετωπίζει έντονα γλωσσικά προβλήματα με αποτέλεσμα τη χαμηλή επίδοση στα μαθήματα. Το δικό μας δείγμα αποτελούσαν 18 μαθητές εθελοντές, όλων των επιδόσεων, αγόρια και κορίτσια. Η αναλογία ήταν 40% Έλληνες χριστιανοί, 40% ελληνικής καταγωγής επαναπατρισθέντες και 20% Έλληνες μουσουλμάνοι. Οι 8 μαθητές ήταν από τη Β και οι 10 από τη Γ Γυμνασίου. Οι μαθητές της Β Γυμνασίου είχαν διδαχθεί την διαστολή λίγες ημέρες πριν τη διεξαγωγή της έρευνας. Μέθοδος Η έρευνα έγινε με τη βοήθεια του λογισμικού «Φαινόμενα και μοντέλα του Φυσικού κόσμου» σε τρεις φάσεις: Στην πρώτη φάση μελετήθηκε με τη βοήθεια του λογισμικού η διαστολή ενός στερεού (μεταλλική σφαίρα), στη 2η η διαστολή ενός υγρού (νερού) και στην 3η η διαστολή ενός αερίου (αέρα). Σε κάθε φάση οι μαθητές έπρεπε να συμπληρώσουν ένα αρχικό ερωτηματολόγιο (βλ. παράρτημα), στο οποίο έπρεπε να απαντήσουν τι πίστευαν ότι θα συμβεί αν θερμανθεί το υπό εξέταση σώμα και ειδικότερα τι θα συμβεί στη μάζα του και στον όγκο του. Από τους μαθητές ζητήθηκε να δικαιολογήσουν τις απαντήσεις τους και επίσης να σχεδιάσουν τα σωματίδια που υπάρχουν στο εσωτερικό του σώματος πριν και μετά τη θέρμανση. Κατόπιν, παρουσία του πρώτου από τους δύο συγγραφείς, χωρίστηκαν σε μικρές ομάδες (3-5 ατόμων) και χρησιμοποίησαν το CD-ROM «Φαινόμενα και μοντέλα του Φυσικού κόσμου», όπου υπάρχει το σχετικό σενάριο για την κάθε φάση. Κάθε σενάριο εξελίσσεται σε 5 βήματα. Για το πρώτο σενάριο της διαστολής στερεού (μεταλλική σφαίρα), στο πρώτο βήμα απεικονίζεται μια μεταλλική σφαίρα, η οποία μπορεί να κινείται και ένα δαχτυλίδι. Ο μαθητής καλείται να προβλέψει εάν η σφαίρα θα περάσει από το δαχτυλίδι και μια πρώτη παρατήρηση της αρχικής κατάστασης της μεταλλικής σφαίρας στο εμπειρικό επίπεδο. Στο δεύτερο βήμα απεικονίζεται η μεταλλική σφαίρα που θερμαίνεται με την βοήθεια λύχνου. Ο μαθητής καλείται να κάνει νέα πρόβλεψη για το εάν θα περάσει η σφαίρα από το δαχτυλίδι και να παρατηρήσει τη μεταβολή και την τελική κατάσταση της σφαίρας μετά από τη θέρμανση. Στο τρίτο βήμα υπάρχει η ερώτηση: «Γιατί δεν περνά η σφαίρα από το δαχτυλίδι τώρα που έχει θερμανθεί; Τι από τα παρακάτω έχει συμβεί;», με τέσσερις πιθανές απαντήσεις. 1η: «μεγαλώνει η μάζα της»2η: «μεγαλώνει ο όγκος της» 3η: «μεγαλώνει και η μάζα και ο όγκος» 4η: «δεν μεγαλώνει ούτε η μάζα ούτε ο όγκος». Ο μαθητής επιλέγει την απάντηση που θεωρεί σωστή, οπότε στην οθόνη ανοίγει παράθυρο, όπου η απάντηση χαρακτηρίζεται ως Σωστή ή Λάθος. Αν η επιλογή είναι λανθασμένη διευκρινίζεται ποιο είναι το λάθος και ο μαθητής δοκιμάζει μια νέα απάντηση. Στόχος των ερωτήσεων είναι η 214

3 διερεύνηση των αντιλήψεων του μαθητή για την εξέλιξη του φαινομένου στο εμπειρικό-μακροσκοπικό επίπεδο. Στο τέταρτο βήμα προτείνεται ένα απλό σωματιδιακό μοντέλο και επεξηγούνται οι ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά του. Στόχος του πέμπτου βήματος είναι η διερεύνηση των αντιλήψεων του μαθητή σε σχέση με το μικροσκοπικό επίπεδο. Υπάρχει η ερώτηση «Τι σημαίνει όμως μεγαλώνει ο όγκος της σφαίρας; Τι συμβαίνει στα σωματίδια της σφαίρας όταν την θερμαίνουμε;» και προτείνονται 5 απαντήσεις με στόχο να διαπιστωθεί κατά πόσον κατάφερε ο μαθητής να συνδέσει τις μεταβολές που παρατήρησε στο μακροσκοπικό επίπεδο, με τις μεταβολές στο μικροσκοπικό επίπεδο. Οι προτεινόμενες απαντήσεις είναι: 1η: «μεγαλώνουν (φουσκώνουν) τα σωματίδια της σφαίρας», 2η: «γίνονται περισσότερα/πολλαπλασιάζονται τα σωματίδια της σφαίρας», 3η: «μεγαλώνουν οι αποστάσεις ανάμεσα στα σωματίδια, δηλαδή απομακρύνονται το ένα από το άλλο», 4η: «τα σωματίδια απομακρύνονται το ένα από το άλλο και γίνονται λιγότερα», 5η: «τα σωματίδια που ήταν μαζεμένα στο κέντρο της σφαίρας πήγαν τώρα προς την περιφέρεια». Ο μαθητής και πάλι επιλέγει την απάντηση που θεωρεί σωστή, οπότε ανοίγει παράθυρο στην οθόνη όπου η απάντηση χαρακτηρίζεται ως Σωστή ή Λάθος. Αν η απάντηση ήταν λανθασμένη, καλείται ο μαθητής να επιστρέψει στο σωματιδιακό μοντέλο για να εντοπίσει το λάθος του και κατόπιν επιλέγει εκ νέου την απάντηση που θεωρεί σωστή. Το επόμενο σενάριο, η θερμική διαστολή του νερού εξελίσσεται με βάση το ίδιο σκεπτικό, ακολουθώντας παρόμοια βήματα. Στην αρχή του δεύτερου σεναρίου εμφανίζεται η απεικόνιση μιας γυάλινης σφαιρικής φιάλης γεμάτης με νερό μέχρι τη χαραγή, που στη συνέχεια θερμαίνεται, με αποτέλεσμα να ανεβεί η στάθμη του νερού. Το τρίτο σενάριο, για τη διαστολή του αέρα, απεικονίζει αρχικά μια μισοφουσκωμένη φούσκα που θερμαίνεται κατάλληλα και διαστέλλεται. Οι μαθητές έπρεπε να διαλέξουν τη σωστή απάντηση ανάμεσα στις προτεινόμενες στο κάθε βήμα του σεναρίου. Είχαν στη διάθεσή τους ικανοποιητικό χρόνο για να συζητήσουν τόσο μεταξύ τους, όσο και με τον επιβλέποντα ερευνητή πριν καταλήξουν σε μία ή δύο απαντήσεις που θεωρούσαν ορθές. Κατόπιν επέλεγαν την απάντηση στην οθόνη και διαπίστωναν την ορθότητα ή μη των απόψεών τους. Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε από τον επιβλέποντα ερευνητή στο να καταλάβουν οι μαθητές ότι το σωματιδιακό μοντέλο είναι ένα εργαλείο το οποίο βοηθά να αντιληφθούμε το μικροσκοπικό επίπεδο και όχι απεικόνιση της πραγματικότητας. Αφότου οι μαθητές παρακολουθούσαν το αντίστοιχο σενάριο, συμπλήρωναν κάθε φορά ερωτηματολόγιο που περιελάμβανε τις ίδιες ερωτήσεις με το αρχικό. Η όλη διαδικασία (συμπλήρωση αρχικού ερωτηματολογίου, χρήση του λογισμικού και συμπλήρωση του ερωτηματολογίου εκ νέου) διαρκούσε περίπου μιάμιση ώρα. Η μελέτη του 2ου σεναρίου (που αφορούσε τη διαστολή υγρού) έγινε 2 εβδομάδες μετά τη μελέτη του 1ου (για τη διαστολή στερεού), ενώ του 3ου (για τη διαστολή αερίου) μία εβδομάδα αργότερα. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε ώρες εκτός ωρολογίου προγράμματος. Οι ομάδες των μαθητών είχαν στη διάθεσή τους έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή στο Εργαστήριο Πληροφορικής του σχολείου. Δεν παρατηρήθηκαν δυσκολίες στο χειρισμό του λογισμικού. Αποτελέσματα-Συζήτηση 1η ερώτηση 1η ΦΑΣΗ: Μεταλλική σφαίρα Οι απαντήσεις των μαθητών στην 1η ερώτηση, όσον αφορά το τι θα συμβεί στη μεταλλική σφαίρα μετά τη θέρμανσή της κατηγοριοποιήθηκαν σε 6 κατηγορίες ανάλογα με την έννοια στην οποία έκανε αναφορά ο μαθητής στην απάντησή του. Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Πίνακας 1: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους στη διαστολή στερεού Απαντήσεις τύπου Α χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στη διαστολή της σφαίρας π.χ. «Η σφαίρα με τη θερμότητα θα διασταλεί» (Μαθητής Β Γυμνασίου πριν τη χρήση του λογισμικού). Απαντήσεις τύπου Β χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση όγκου, π.χ. «Όταν ζεστάνουμε την σφαίρα μεγαλώνει ο όγκος της» (Μαθήτρια Β Γυμνασίου πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Γ χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση μεγέθους της σφαίρας π.χ. «Εγώ νομίζω πως εάν ζεσταθεί η σφαίρα θα μεγαλώσει και δε θα χωράει από το δαχτυλίδι». (Μαθήτρια Β Γυμνασίου πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Δ χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στο λιώσιμο σφαίρας π.χ. «Εγώ πιστεύω πως η σφαίρα θα ελαττωθεί και θα λειώσει, διότι είναι από μέταλλο και το μέταλλο στη φωτιά λειώνει.» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου πριν τη χρήση του λογισμικού). Στις απαντήσεις τύπου Ε, ο μαθητής χρησιμοποιούσε μικροσκοπική εξήγηση, π.χ. «Εγώ νομίζω ότι αν ζεσταθεί η σφαίρα θα μεγαλώσει και αυτό οφείλεται στο ότι τα μόρια που περιέχει μέσα αρχίζουν και κινούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα και συγκρούονται» (Μαθήτρια Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού) και «Εγώ νομίζω πως αφού ζεστάνουμε τη σφαίρα δε θα χωρά από το δαχτυλίδι επειδή τα σωματίδια θα έχουν απομακρυνθεί πιο πολύ το ένα από το άλλο και έτσι θα έχει μεγαλώσει ο όγκος». (Η ίδια μαθήτρια, μετά τη χρήση του λογισμικού). Στην κατηγορία ΣΤ, κατηγοριοποιήθηκαν οι ανεπαρκείς ή ανύπαρκτες απαντήσεις. 2η Φάση: Νερό 215

4 Οι απαντήσεις των μαθητών, όσον αφορά το τι θα συμβεί στο νερό μέσα στη φιάλη μετά τη θέρμανση κατηγοριοποιήθηκαν σε 9 κατηγορίες ανάλογα με την έννοια στην οποία έκανε αναφορά ο μαθητής στην απάντησή του. Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Ζ Η Θ Α Β Γ Δ Ε ΣΤ Ζ Η Θ Πίνακας 2: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους στη διαστολή υγρού Απαντήσεις τύπου Α χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στη διαστολή νερού π.χ, «Το νερό στη φιάλη θα ανεβεί γιατί θα πάθει κυβική διαστολή» (Μαθητής Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Β χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής απαντούσε ότι ο όγκος θα μείνει αμετάβλητος π.χ. «...τώρα ο όγκος δεν αλλάζει επειδή δεν το ζεσταίνουμε πολύ». (Μαθήτρια Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Γ χαρακτηρίστηκαν εκείνες οι απαντήσεις στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση όγκου π.χ. «Ο όγκος του νερού μεγάλωσε γιατί θερμάνθηκε» (Μαθήτρια Β Γυμνασίου, μετά τη χρήση του λογισμικού). Στις απαντήσεις τύπου Δ, ο μαθητής απαντούσε ότι το νερό παραμένει ίδιο γιατί δεν βράζει, π.χ. «Εγώ νομίζω πως αν δε βραστεί το νερό θα παραμένει ίδιο, αλλά θα αλλάξει η θερμότητα του νερού» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Απαντήσεις τύπου Ε χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής έκανε αναφορά στο βρασμό χωρίς απάντηση σχετικά με το φαινόμενο της διαστολής, π.χ. «Νομίζω όταν αρχίζει να βράσει αρχίζει να βγει φυσαλίδες αρχίζει να βγει οξυγόνο» (Μαθητής Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Στις απαντήσεις τύπου ΣΤ ο μαθητής χρησιμοποιούσε μικροσκοπική εξήγηση π.χ. «Ο όγκος θ αυξηθεί αλλά η μάζα δεν θα αλλάξει. Υπάρχουν σωματίδια τα οποία διαστέλλονται και αυξάνει ο όγκος» (Μαθητής Γ Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Απαντήσεις τύπου Ζ χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής απάντησε ότι το νερό θερμαίνεται π.χ. «Το νερό απλώς θα ζεσταθεί» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Η χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση του νερού, π.χ. «Το νερό θα αυξηθεί και θα γίνει περισσότερο» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου, μετά τη χρήση λογισμικού). Στην κατηγορία Θ κατατάχτηκαν οι ανεπαρκείς ή ανύπαρκτες απαντήσεις. 3η Φάση: Αέρας Οι απαντήσεις των μαθητών, όσον αφορά το τι θα συμβεί στον αέρα μέσα στο μπαλόνι μετά τη θέρμανσή του κατηγοριοποιήθηκαν σε 6 κατηγορίες ανάλογα με την έννοια στην οποία έκανε αναφορά ο μαθητής στην απάντησή του. Α Β Γ Δ Ε Α Β Γ Δ Ε Πίνακας 3: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους στη διαστολή αερίου Απαντήσεις τύπου Α χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην διαστολή, π.χ. «Το μπαλόνι με τη θέρμανση θα μεγαλώσει γιατί το αέριο που υπάρχει στο μπαλόνι θα πάθει κυβική διαστολή» (Μαθητής Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Β χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση του όγκου π.χ. «Μεγάλωσε λίγο ο όγκος του αλλά η μάζα δεν άλλαξε» (Μαθήτρια Β Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Τύπου Γ χαρακτηρίστηκαν εκείνες στις οποίες ο μαθητής αναφερόταν στην αύξηση του μπαλονιού π.χ. «Εάν το ζεστάνουμε. το μπαλόνι θα μεγαλώσει γιατί το υλικό του μπαλονιού είναι λαστιχένιο και με το ζέσταμα μεγαλώνει. Έτσι πιστεύω» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Στις απαντήσεις τύπου Δ ο μαθητής έδωσε μικροσκοπική εξήγηση π.χ. «Το μπαλόνι θα μεγαλώσει για ένα χρονικό διάστημα και αυτό οφείλεται στα σωματίδια που υπάρχουν στο μπαλόνι μέσα στον αέρα. Αυτά αρχίζουν να μετακινούνται γρήγορα και ομοιόμορφα» (Μαθητής Γ Γυμνασίου, πριν τη χρήση του λογισμικού). Στην κατηγορία τύπου Ε κατατάχθηκαν οι ανεπαρκείς ή ανύπαρκτες απαντήσεις. Μελετώντας τις απαντήσεις στην 1η Φάση παρατηρούμε ότι ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στη διαστολή της σφαίρας παρέμεινε ο ίδιος (4 μαθητές) πριν και μετά τη χρήση του CD-ROM. Ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στην αύξηση του όγκου της σφαίρας διπλασιάστηκε (από 4 έγιναν 8 μετά το CD-ROM), ενώ αυξήθηκε και ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στην αύξηση της σφαίρας (Απάντηση Γ). Τέλος, αυξήθηκε και ο αριθμός των μαθητών που δίνουν μικροσκοπική εξήγηση του φαινομένου (από 2 έγιναν 6 μετά τη χρήση του CD- ROM). Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα χρήσης του σωματιδιακού μοντέλου μετά το CD-ROM είναι το εξής: «Όπως είδαμε στο κομπιούτερ, καθώς θερμαίνουμε τη σφαίρα, αυτή αρχίζει να αυξάνεται και να μεγαλώνει. Αυτό συμβαίνει επειδή τα σωματίδια που έχει μέσα της η σφαίρα, με τη θέρμανση αρχίζουν να απομακρύνονται με έναν ομοιόμορφο τρόπο» (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου). Στη δεύτερη φάση (διαστολή νερού) παρατηρούμε ότι ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στη διαστολή του νερού είναι ο ίδιος (2 μαθητές) πριν και μετά το CD-ROM. Ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στην αύξηση του όγκου αυξάνεται από έναν σε 13 μετά το CD-ROM. Υπάρχει μία κατηγορία μαθητών (3) που εμφανίζεται μετά το CD- 216

5 ROM και απαντά πως μεγαλώνει το νερό. Οι μαθητές αυτοί εντάσσονται σε διαφορετική κατηγορία, καθώς δεν χρησιμοποιούν επιστημονικούς όρους στις εξηγήσεις τους. Τέλος, αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των μαθητών που δίνουν μικροσκοπική εξήγηση του φαινομένου (από μία, λανθασμένη μικροσκοπική εξήγηση πριν σε 8 σωστές μετά το CD-ROM). Στην τρίτη φάση (διαστολή αέρα) παρατηρούμε ότι οι απαντήσεις των μαθητών παρουσιάζουν μικρότερη διασπορά: οι κατηγορίες των απαντήσεων είναι εμφανώς λιγότερες απ ό,τι στις δύο προηγούμενες φάσεις, τόσο πριν όσο και μετά τη χρήση του CD-ROM και περιορίζονται στη διαστολή (Απάντηση Α), στην αύξηση του όγκου (Απάντηση Β), αύξηση του μπαλονιού (Απάντηση Γ) και σε μικροσκοπική εξήγηση (Απάντηση Δ), εκτός από μία μαθήτρια με ανεπαρκή απάντηση (Απάντηση Ε). Ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στη διαστολή του αέρα πριν και μετά το CD-ROM παρέμεινε ίδιος (2 μαθητές). Ο αριθμός των μαθητών που αναφέρονται στην αύξηση του όγκου του μπαλονιού αυξήθηκε από 9 σε 13 μετά τη χρήση του CD-ROM. Ο αριθμός των μαθητών που μιλούν για αύξηση του μπαλονιού μειώθηκε από 6 σε 2 μετά το CD-ROM. Τέλος, ο αριθμός των μαθητών που έδωσαν μικροσκοπική εξήγηση παρέμεινε ο ίδιος (8 μαθητές). Αξίζει να επισημάνουμε εδώ ότι παρατηρήθηκε αύξηση των μαθητών που δίνουν μικροσκοπική εξήγηση μετά τη χρήση του CD-ROM στις δύο πρώτες φάσεις, καθώς και αύξηση των μαθητών που απαντούν μικροσκοπικά στην 3η φάση πριν τη χρήση του λογισμικού, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι μαθητές αξιοποίησαν τη γνώση που απέκτησαν στις δύο προηγούμενες φάσεις. 2η Ερώτηση Στη 2η ερώτηση ζητήθηκε από τους μαθητές ν απαντήσουν τι νομίζουν ότι θα συμβεί στη μάζα του σώματος μετά τη θέρμανση (βλ. Παράρτημα). ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΜΑΖΑΣ Ίδια Αύξηση Ελάττωση Ίδια Αύξηση Ελάττωση Σφαίρα Νερό Αέρας Πίνακας 4: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους για τη μεταβολή της μάζας Εξετάζοντας τις απαντήσεις των μαθητών στη δεύτερη ερώτηση σχετικά με τη μεταβολή της μάζας του θερμαινόμενου σώματος, διαπιστώνουμε ότι στην περίπτωση της σφαίρας πριν το CD-ROM οι μαθητές που απάντησαν ότι παραμένει ίδια και μετά τη θέρμανση ήταν 8, ενώ 10 απάντησαν ότι θα αυξηθεί. Μετά το CD-ROM οι μαθητές που απάντησαν ότι η μάζα της σφαίρας θα μείνει ίδια ήταν 15 και μόνο 3 επέμεναν ότι θα αυξηθεί. Στην περίπτωση του νερού οι μαθητές που απάντησαν ότι η μάζα μένει ίδια πριν τη χρήση του CD-ROM ήταν 17. Μελετώντας τις απαντήσεις τους διαπιστώσαμε ότι επικέντρωσαν την προσοχή τους στο αν βράζει ή όχι το νερό και μάλιστα η διευκρίνηση ότι δε βράζει (που τους δόθηκε από την αρχή) τους οδήγησε στην ιδέα ότι η μάζα του νερού μετά τη θέρμανση «παραμένει ίδια γιατί δε βράζει». Φαίνεται λοιπόν ότι η επίδραση της καθημερινής εμπειρίας που σχετίζεται με το βρασμό του νερού, επηρεάζει σημαντικά την κατανόηση της διαστολής του νερού. Η απάντηση των παιδιών φαίνεται να στηρίζεται στην εμπειρία τους, ότι δηλαδή με τον βρασμό παρατηρείται πτώση της στάθμης του νερού γεγονός που το συνδυάζουν με ελάττωση της μάζας. Μία ακόμη παρανόηση που επηρεάζει τις απαντήσεις των παιδιών σχετίζεται με το αν θα διασπαστεί το νερό σε κάποια συστατικά όταν φθάσει στο σημείο βρασμού, π.χ. «Το νερό είναι πόσιμο. Μόνο όταν φτάσουμε στο σημείο βρασμού τότε το νερό μετατρέπεται από Η 2 Ο χωρίζεται και γίνεται Η, ΗΟ». Μετά τη χρήση του CD-ROM οι μαθητές που απάντησαν ότι η μάζα του νερού παραμένει η ίδια, ήταν πάλι 17, αλλά οι εξηγήσεις που έδωσαν ήταν διαφορετικές και κυρίως ήταν αυτή που αναφέρεται στο λογισμικό, ότι δηλαδή η μάζα παραμένει η ίδια, γιατί ούτε προσθέσαμε, ούτε αφαιρέσαμε νερό στη φιάλη. Παράδειγμα: «Μόνο αν προσθέσουμε νερό θα αλλάξει η μάζα, εμείς όμως δεν προσθέσαμε ούτε αφαιρέσαμε, έτσι παραμένει σταθερή» (Μαθητής Γ Γυμνασίου, μετά τη χρήση του λογισμικού). Στην περίπτωση του αέρα, πριν το CD-ROM οι 4 μαθητές απάντησαν ότι θα αυξηθεί ενώ οι 13 απάντησαν ότι η μάζα παραμένει ίδια. Μετά το CD-ROM όλοι οι μαθητές (17) απάντησαν ότι παραμένει η ίδια χρησιμοποιώντας την απάντηση του λογισμικού, ότι δεν προσθέσαμε ούτε αφαιρέσαμε τίποτα. Παράδειγμα: «Η μάζα έμεινε η ίδια γιατί δεν προσθέσαμε άλλο αέρα για να αλλάξει η μάζα». (Μαθήτρια Γ Γυμνασίου, μετά τη χρήση του λογισμικού). 3η Ερώτηση Στην 3η ερώτηση ζητήθηκε από τους μαθητές να απαντήσουν τι νομίζουν ότι θα συμβεί στον όγκο του σώματος μετά τη θέρμανση (βλ. Παράρτημα). 217

6 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΟΓΚΟΥ Ίδιος Αύξηση Ελάττωση Ίδιος Αύξηση Ελάττωση Σφαίρα Νερό Αέρας Πίνακας 5: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους για τη μεταβολή του όγκου. Πριν από το CD-ROM, στην περίπτωση της σφαίρας, 14 μαθητές απάντησαν ότι θα αυξηθεί, ένας ότι παραμένει ίδιος και 3 ότι θα ελαττωθεί. Μετά το CD-ROM 16 απάντησαν ότι θα αυξηθεί και 2 ότι μένει ίδιος. Εκείνο που διαφοροποιείται αισθητά είναι η εξήγηση που δίνουν στην αύξηση του όγκου. Πριν από το CD-ROM απαντούσαν οι περισσότεροι ότι «θα αυξηθεί ο όγκος της σφαίρας λόγω θέρμανσης». Μετά το CD-ROM στις απαντήσεις τους κυριαρχούσε η άποψη ότι η αύξηση του όγκου οφείλεται στο ότι τα σωματίδια τα οποία αποτελούν τη σφαίρα λόγω της θέρμανσης απομακρύνονται με αποτέλεσμα να αυξάνει ο όγκος. Παράδειγμα: «Εφόσον τα σωματίδια απομακρύνονται, αναγκάζουν τη σφαίρα να μεγαλώσει με αποτέλεσμα να μην περνά μέσα από το δαχτυλίδι» (Μαθητής Γ Γυμνασίου, μετά τη χρήση του λογισμικού). Στη δεύτερη φάση (διαστολή του νερού) πριν το CD-ROM 13 μαθητές απάντησαν ότι ο όγκος του νερού μετά τη θέρμανση θα παραμείνει ίδιος, ενώ 5 ότι θα αυξηθεί. Εδώ, ερευνώντας τις απαντήσεις, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει έντονη ταύτιση μάζας και όγκου γιατί οι μαθητές υποστηρίζουν ότι τόσο η μάζα όσο και ο όγκος παραμένουν ίδια επειδή το νερό δε βράζει. Διαπιστώνουμε για μια ακόμη φορά την επίδραση της καθημερινής, βιωματικής εμπειρίας στη σκέψη των μαθητών: όπως και στην περίπτωση της μάζας, που εξετάσαμε προηγουμένως, το φαινόμενο του βρασμού κυριαρχεί σε πολλές από τις απαντήσεις, επηρεάζοντας την κατανόηση του φαινομένου της διαστολής. Μετά το CD-ROM και οι 18 μαθητές απαντούν ότι θα αυξηθεί χρησιμοποιώντας και πάλι στοιχεία της απάντησης του λογισμικού, ότι δηλαδή αυξάνεται η απόσταση μεταξύ των σωματιδίων και αυξάνεται η ταχύτητα της κίνησής τους. Τέλος στην περίπτωση του αέρα, πριν το CD-ROM oι 17 μαθητές απάντησαν ότι αυξάνεται ο όγκος του αέρα μέσα στο μπαλόνι και μάλιστα οι 6 ανέφεραν ότι η αύξηση του όγκου του αέρα οφείλεται στην αύξηση της απόστασης των σωματιδίων και της ταχύτητάς τους. Μετά το CD-ROM οι 17 μαθητές απάντησαν ότι αυξάνεται ο όγκος και οι 10 χρησιμοποίησαν στην απάντησή τους το σωματιδιακό μοντέλο. 4η Ερώτηση Με αυτήν την ερώτηση (βλ. Παράρτημα) θέλαμε να διαπιστώσουμε το κατά πόσο οι μαθητές αντιλήφθηκαν τη σημασία του σωματιδιακού μοντέλου για την περιγραφή και εξήγηση της διαστολής στερεού, υγρού και αερίου. Για το σκοπό αυτό τους ζητήσαμε να σχεδιάσουν τα σωματίδια στο εσωτερικό των σωμάτων (στερεού, υγρού, αερίου) πριν και μετά τη θέρμανση. Για να καταλήξουμε σε κάποια συμπεράσματα συγκρίναμε στο αρχικό και το τελικό ερωτηματολόγιο τις αποστάσεις των σωματιδίων που ζωγράφισαν οι μαθητές πριν και μετά τη θέρμανση. ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ Αύξηση Ίδια Ελάττωση Χωρίς Λάθος απάντηση Σφαίρα Νερό Αέρας Αύξησ η Ίδια Ελάττω ση Χωρίς απάντηση Λάθ ος Σφαίρα Νερό Αέρας Πίνακας 6: Κατηγορίες απαντήσεων και οι συχνότητές τους για την απόσταση των σωματιδίων Για τη σφαίρα πριν το CD-ROM μόνο 7 μαθητές αύξησαν την απόσταση των σωματιδίων μετά την θέρμανση, ενώ μετά το CD-ROM το ποσοστό αυξήθηκε σε 17 μαθητές. Στο νερό πριν το CD-ROM μόνο 5 μαθητές αύξησαν την απόσταση μετά την θέρμανση, 10 την διατήρησαν ίδια και οι υπόλοιποι 3 δε σχεδίασαν καθόλου σωματίδια. Μετά το CD-ROM οι 17 αύξησαν την απόσταση των σωματιδίων και η 18η μαθήτρια θεώρησε ότι τα σωματίδια είναι μαζεμένα στον πυθμένα της φιάλης και μετά πηγαίνουν στην επιφάνεια. (Αυτό συνεπάγεται αύξηση της απόστασης). Στον αέρα τέλος, πριν το CD-ROM 14 μαθητές αύξησαν την απόσταση των σωματιδίων, 2 τη διατήρησαν ίδια και ένας την 218

7 ελάττωσε. Μετά το CD-ROM οι 16 μαθητές αύξησαν την απόσταση, ενώ μία τη διατήρησε ίδια και συγκεκριμένα ήταν η μαθήτρια που πριν το CD-ROM την είχε ελαττώσει. Συμπεράσματα Από τα αποτελέσματα της έρευνας προκύπτει ότι οι μαθητές παρ όλο που είχαν διδαχθεί την διαστολή στο σχολείο, δεν είχαν ικανοποιητική κατανόηση του φαινομένου, τόσο στο μακροσκοπικό όσο και στο μικροσκοπικό επίπεδο. Από τις απαντήσεις των μαθητών πριν χρησιμοποιήσουν το CD-ROM διαπιστώνουμε ότι η πλειοψηφία δε συνδέει το φαινόμενο της διαστολής με το μικροσκοπικό επίπεδο και ότι προσπαθεί να το κατανοήσει μακροσκοπικά και με βάση τις καθημερινές εμπειρίες (βρασμός νερού). Ακόμη, ορισμένοι μαθητές, στην προσπάθειά τους να εισαγάγουν επιστημονικούς όρους στις απαντήσεις τους, αποκαλύπτουν μια σύγχυση καθημερινών και επιστημονικών εννοιών: «Το νερό θα είναι ζεστό γιατί έχει ζεσταθεί, έχει μικρύνει η μάζα και ο όγκος του από τους υδρατμούς που δημιουργήθηκαν από τη ζέστη. Το νερό θα είναι άγευστο και άχρωμο όπως ήταν». Μία ακόμη έντονη σύγχυση των μαθητών αφορά τις έννοιες της μάζας και του όγκου. Εξετάζοντας τις απαντήσεις μετά το CD-ROM διαπιστώνουμε ότι: 1) Περιορίζονται οι απαντήσεις που προέρχονται από την καθημερινή ζωή 2) Υπάρχει μία ικανοποιητική αύξηση των μαθητών που δίνουν απαντήσεις με αναφορά το μικροσκοπικό επίπεδο. 3) Αυξάνεται ο αριθμός των μαθητών που απαντούν σε συμφωνία με το επιστημονικά αποδεκτό θεωρητικό πλαίσιο που αφορά το φαινόμενο της διαστολής. 4) Αντιλαμβάνονται καλύτερα τις έννοιες της μάζας και του όγκου. Παρατηρούμε ακόμα ότι εκτός από την αύξηση των ορθών απαντήσεων μετά το CD-ROM και στις τέσσερις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου, υπάρχει μια αύξηση μαθητών που απαντούν σωστά και σε μικροσκοπικό επίπεδο στην τρίτη φάση (διαστολή του αέρα) πριν χρησιμοποιήσουν το CD-ROM. Με βάση αυτό το δεδομένο νομιμοποιούμαστε να υποθέσουμε ότι οι μαθητές αξιοποίησαν τη γνώση που απέκτησαν κατά τη διάρκεια των δύο προηγούμενων φάσεων (διαστολή στερεού και υγρού) και κατόρθωσαν να μεταφέρουν αυτή τη γνώση σε μία νέα κατάσταση (διαστολή του αερίου). Βιβλιογραφία Andersson, B. (1990). Pupils Conceptions of Matter and its Transformations (age 12-16). Studies in Science Education, 18, Ben-Zvi, R., Eylon, B., Silberstein, J. (1986). Is an atom of copper malleable? Journal of Chemical Education, 63, Brook, A., Briggs, H., Driver, R. (1984). Aspects of Secondary Students Understanding of the Particulate Nature of Matter. Children s Learning in Science Project. Center for Studies in Science and Mathematics Education, University of Leeds. De Vos, W., Verdonk, A. H. (1987). A new road to reactions, part 4. The substance and its molecules. Journal of Chemical Education 64, Driver, R. (1985/1993). Πέρα από τα φαινόμενα: η διατήρηση της μάζας στους φυσικούς και χημικούς μετασχηματισμούς. Στο R. Driver, E. Guesne, A. Tiberghien (Eds) Οι ιδέες των παιδιών στις Φυσικές Επιστήμες (Ελλ. μετ.), Αθήνα, Ε.Ε.Φ., Τροχαλία, Hatzinikita, V., Kokkotas, P. (1994). Children s and undergraduate students conseptions of the changes in the state of water. In A. Bargellini & P.E. Todesco (Eds) Proceedings of the 2nd European Conference on Recearch in Chemical Education, Pisa, Italy, Krnel, D. (1998). Survey of research related to the development of the concept of matter. International Journal of Science Education, 20 (3), Martinand, J.-L. (1986). Connaître et transformer la matiere. Βerne: Peter Lang. Mullet, E., and Gervais, H. (1990). Distinction between the concept of weight and mass in high school students. International Journal of Science Education, 12 (2), Nussbaum, J. (1985/1993). Η σωματιδιακή φύση της ύλης στην αέρια κατάσταση. In R. Driver, E. Guesne, A. Tiberghien (Eds) Οι ιδέες των παιδιών στις Φυσικές Επιστήμες (Eλλ. μετ.), Αθήνα, Ε.Ε.Φ., Τροχαλία, Pfundt, H. (1981). The atom- The final link in the division process or the first building block? Pre-instructional conceptions about the structure of substances. Chemica Didactica 7, Renström, L., Anderson, B. & Marton, F. (1990). Students conceptions of matter. Journal of Education, 22, Sanmarti, N., Izquierdo, M., Watson, R. (1994). The substantialisation of properties in pupils thinking and in the history of science. Science and Education, 4(4), Stavridou, H. (1990). Le concept de réaction chimique dans l enseignement secondaire: étude des conceptions des élèves. Thèse de Doctorat (nouveau régime), Université Paris 7. Σταυρίδου, E., (1995). Μοντέλα Φυσικών Επιστημών και διαδικασίες μάθησης, Σαββάλας, Σταυρίδου, Ε.(1999). Φαινόμενα και μοντέλα του φυσικού κόσμου: ένα λογισμικό για την διδασκαλία μοντέλων της δομής της ύλης στο Δημοτικό σχολείο και Γυμνάσιο. Β Μέρος: Φαινόμενα θερμικής διαστολής. Πρακτικά Πανελληνίου Συνεδρίου Πληροφορική και Εκπαίδευση, Ιωάννινα,

8 Tsaparlis, G., Georgiadou, A. (1994). A three-cycle method of teaching beginning high-school chemistry students, based on the macro, the representational and sub-micro levels of chemistry. In A. Bargellini & P. E. Todesco (Eds) Proceedings of the 2nd European Conference on Research in Chemical Education, Pisa, Italy, Παράρτημα Οι ερωτήσεις του ερωτηματολογίου (αρχικού και τελικού) 1η Ερώτηση Μια μεταλλική συμπαγής (δηλαδή γεμάτη μέταλλο, όχι κούφια) σφαίρα, έχει τέτοια διάμετρο ώστε να περνά από ένα δαχτυλίδι. Εάν ζεστάνουμε μόνο τη σφαίρα, τι νομίζετε ότι θα συμβεί και γιατί; Τώρα που ζεστάθηκε θα περάσει πάλι από το δαχτυλίδι; 2η Ερώτηση Τι νομίζεις ότι συνέβη στη μάζα της μεταλλικής σφαίρας; Έμεινε ίδια Μεγάλωσε Ελαττώθηκε (Συμπλήρωσε με Χ την απάντηση που θεωρείς σωστή). Δικαιολόγησε την απάντησή σου. 3η Ερώτηση Τι νομίζεις ότι συνέβη στον όγκο της μεταλλικής σφαίρας; Έμεινε ο ίδιος Μεγάλωσε Ελαττώθηκε (Συμπλήρωσε με Χ την απάντηση που θεωρείς σωστή). Δικαιολόγησε την απάντησή σου. 4η Ερώτηση Παρακαλούμε να ζωγραφίσετε τα σωματίδια στο εσωτερικό της σφαίρας πριν και μετά τη θέρμανση. Στις δύο επόμενες φάσεις της διαστολής του νερού και της διαστολής του αέρα στο ερωτηματολόγιο αντί για συμπαγή μεταλλική σφαίρα υπήρχε γυάλινη φιάλη με νερό και μπαλόνι με αέρα αντίστοιχα. 220

Εκπαιδευτικό λογισµικό για τη µελέτη και τη µοντελοποίηση της θερµικής διαστολής και των αλλαγών φυσικής κατάστασης σωµάτων

Εκπαιδευτικό λογισµικό για τη µελέτη και τη µοντελοποίηση της θερµικής διαστολής και των αλλαγών φυσικής κατάστασης σωµάτων 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 489 Εκπαιδευτικό λογισµικό για τη µελέτη και τη µοντελοποίηση της θερµικής διαστολής και των αλλαγών φυσικής κατάστασης σωµάτων Ε. Σταυρίδου, Καθηγήτ., Παιδ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Αναφορά Εργασίας 1 Καραγκούνη Κατερίνα Α.Μ : 1312008050 Το παιχνίδι καρτών «Σκέψου και Ταίριαξε!», το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΒΟΛΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΒΟΛΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 490 ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΒΟΛΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Θεόδωρος Πολίτης Φυσικός, Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπ/σης politis@mail.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αφετηρία για την κατασκευή της δραστηριότητας ήταν η δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 2006 Ώρα: 10:30 13.00 Προτεινόµενες Λύσεις ΜΕΡΟΣ Α 1. α) Η πυκνότητα του υλικού υπολογίζεται από τη m m m σχέση d

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θ. Κώτσης ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, kkotsis@cc.uoi.gr

Κωνσταντίνος Θ. Κώτσης ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, kkotsis@cc.uoi.gr ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α Οι Φυσικές Επιστήμες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Η ικανοποιητική δεξιότητα των τυφλών μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης 8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταβολές καταστάσεων της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες

Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες Διάλεξη 7α: Νοητικοί Χάρτες Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ευανθία Μιχαηλίδου Στόχος εκπαίδευσης Κατανόηση γεωγραφικού χώρου Οπτική αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης)

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία - Θερμότητα (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία Ποσοτικοποιεί την αντίληψή μας για το πόσο ζεστό ή κρύο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Δύο μαθητές βυθίζουν για λίγο το χέρι τους στο νερό των δοχείων Α και Β, ο ένας στο Α και ο άλλος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 7 Συγγραφική Ομάδα: Cyprus College,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 677 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT Πέτρος Κούμουλος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ 244 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ Αγάθη Καραμπούλα Βιολόγος, καθηγήτρια 2ου Γυμνασίου Σύρου. Γιώργος Μακρυωνίτης Χημικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. νομού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα ( * ) + επιπλέον πληροφορίες, ιδέες και προτάσεις προαιρετικών πειραματικών δραστηριοτήτων, ερωτήσεις... Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικά και Χημικά φαινόμενα: Ερμηνείες μαθητών Στ Δημοτικού με βάση τη σωματιδιακή θεωρία της ύλης

Φυσικά και Χημικά φαινόμενα: Ερμηνείες μαθητών Στ Δημοτικού με βάση τη σωματιδιακή θεωρία της ύλης ΓΚΑΒΑΚΗ ΛΑΜΠΡΙΑΝΑ Φυσικά και Χημικά φαινόμενα: Ερμηνείες μαθητών Στ Δημοτικού με βάση τη σωματιδιακή θεωρία της ύλης Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης που υποβλήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο

Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο I. Τι είναι η επιστήμη; A. Ο στόχος της επιστήμης είναι να διερευνήσει και να κατανοήσει τον φυσικό κόσμο, για να εξηγήσει τα γεγονότα στο φυσικό κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 660 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ντότση Αικατερίνη Εκπαιδευτικός, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών σπουδών «Διδακτική της Χημείας και Νέες Εκπαιδευτικές Τεχνολογίες» ntontsi@chem.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 217 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» Λουκία Μαρνέλη Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Μονής Κύκκου 1, 15669 Παπάγου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΦΩΤΟΣ ΣΚΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΦΩΤΟΣ ΣΚΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 225 ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΦΩΤΟΣ ΣΚΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ Σοφία Σωτηρίου Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Θεμιστοκλέους 88, Αθήνα 10681 E-Mail: ssot@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού N.Γιαννούτσου Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας- ΦΠΨ-Φιλοσοφική σχολή http://etl.ppp.uoa.gr Τεχνολογίες για την ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ «ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ»

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ «ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ «ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» Χ. Σολομωνίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια, Π.Τ.Ν. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Αργοναυτών & Φιλελλήνων,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ BIOΓPAΦIKO ΣHMEIΩMA

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ BIOΓPAΦIKO ΣHMEIΩMA ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ BIOΓPAΦIKO ΣHMEIΩMA του Μιχαήλ Σκουμιού Ρόδος 2014 I. ΠPOΣΩΠIKA ΣTOIXEIA Επώνυμο: Όνομα: Όνομα πατέρα: Όνομα μητέρας: Σκουμιός Μιχαήλ Nικόλαος Mαρία Έτος γέννησης: 1964 Τόπος γέννησης: Οικογενειακή

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Ενότητα 10: Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Ραβάνης Κωνσταντίνος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο Ηλεκτρισμένα σώματα 1.1 Ποια είναι ; Σώματα (πλαστικό, γυαλί, ήλεκτρο) που έχουν την ιδιότητα να ασκούν δύναμη σε ελαφρά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Σχεδίαση µικρών εξειδικευµένων προγραµµάτων, νόµοι κίνησης, Φύλλα εργασίας.

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Σχεδίαση µικρών εξειδικευµένων προγραµµάτων, νόµοι κίνησης, Φύλλα εργασίας. Το «εικονικό εργαστήριο» για τη µελέτη των νόµων του Νεύτωνα σε τρία διαφορετικά περιβάλλοντα: Modellus, Interactive Physics, Microworlds Pro Ρόδος, 26 29 Σεπτεµβρίου 2002 Νίκος απόντες, Θανάσης Γεράγγελος,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου ΟΛΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 11 ερωτήσεις με απάντηση Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός 1. Σε ορισμένη ποσότητα ζεστού νερού διαλύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΕΝΤΥΠΟ Β : ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ Α : ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Καλογερά Αγγελική (3ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

ηµήτριος Κολιούλης, Γεώργιος Τσαπαρλής* Τµήµα Χηµείας, Τοµέας Φυσικοχηµείας, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων * gtseper@cc.uoi.gr

ηµήτριος Κολιούλης, Γεώργιος Τσαπαρλής* Τµήµα Χηµείας, Τοµέας Φυσικοχηµείας, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων * gtseper@cc.uoi.gr Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕ ΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ B ιδακτική και ιδασκαλία της Χηµείας Χηµεία β γυµνασίου, µε έµφαση στη µακροσκοπική- εποικοδοµητική

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση

Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση X. Τάτση 1, Α. Παπαδάκη 2 1 Νηπιαγωγός,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1023 Η παιδαγωγική αξιοποίηση του μαθήματος της Πληροφορικής στην Ειδική Αγωγή - Ευαισθητοποίηση των μαθητών χάριν του περιβάλλοντος. Μία διδακτική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από οκτώ (8) θέματα. 2) Απαντήστε σε όλα τα θέματα. 3) Επιτρέπεται η χρήση μόνο μη

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 25 Απριλίου 2015 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ-ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΜΙΚΡΟΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (APPLETS)

ΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΜΙΚΡΟΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (APPLETS) 618 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΜΙΚΡΟΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (APPLETS) Τζαμτζής Αθανάσιος Χημικός Β/θμιας Εκπ/σης, Μεταπτυχιακός φοιτητής επί πτυχίω

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Μερικοί μαθητές κρεμούν με νήμα από την οροφή της τάξης ένα θερμόμετρο έτσι ώστε το κάτω μέρος του

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων Αγαπητά μέλη του BITSE, Όλοι μας έχουμε άτυπα προσωπικά δίκτυα στη ζωή μας. Έχουμε ανθρώπους στους οποίους βασιζόμαστε, εμπιστευόμαστε, καθώς και ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΕΞΑΤΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΥΓΡΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΟΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΕΞΑΤΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΥΓΡΟΠΟΙΗΣΗΣ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Επιστημών Αγωγής Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Τομέας Θετικών Επιστημών ΟΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ, ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ, ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ, ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Σκουμιός Μιχάλης & Χατζηνικήτα Βασιλεία Πανεπιστήμιο Αιγαίου 1. Εισαγωγή Από τα τέλη της δεκαετίας του 70 μέχρι σήμερα, η εννοιολογική περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο "Κύκλος" του Νερού

Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο Κύκλος του Νερού Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο "Κύκλος" του Νερού α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα. Αναγνώρισε τα φαινόμενα που σχετίζονται με το νερό και ονόμασέ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Παπαντώνη Μαρία, ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 9 ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις» Αθήνα, Μάιος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις Κλειδιά: Εναλλακτικές αντιλήψεις, εννοιολογική αλλαγή, τρίτος νόµος του Νεύτωνα

Λέξεις Κλειδιά: Εναλλακτικές αντιλήψεις, εννοιολογική αλλαγή, τρίτος νόµος του Νεύτωνα Οι εναλλακτικές αντιλήψεις των παιδιών, η εννοιολογική αλλαγή και η διάρκεια γνώσης από την διδασκαλία στο ηµοτικό για φαινόµενα που στηρίζονται στον τρίτο νόµο του Νεύτωνα Επίκουρος Καθηγητής, Π.Τ..Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των Στάσεων Των Μαθητών Γυμνασίου στη Φυσική με τις ΤΠΕ

Μελέτη των Στάσεων Των Μαθητών Γυμνασίου στη Φυσική με τις ΤΠΕ Μελέτη των Στάσεων Των Μαθητών Γυμνασίου στη Φυσική με τις ΤΠΕ Κ. Νικολοπούλου 1, Β. Γιαλαμάς 2 1 Β/θμια Εκπαίδευση & Πανεπιστήμιο Αθηνών, klnikolopoulou@ath.forthnet.gr 2 Πανεπιστήμιο Αθηνών, gialamasbasilis@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

O πύραυλος. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου

O πύραυλος. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου O πύραυλος Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Διδακτικοί Στόχοι Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 Τίτλος παρέμβασης: «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» (Α 1.1) Χρόνος διάρκεια: 1 διδακτική ώρα. Τάξη: Α Γυμνασίου Γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΕΡΕΟΪΣΟΜΕΡΕΙΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΕΡΕΟΪΣΟΜΕΡΕΙΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 405 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΕΡΕΟΪΣΟΜΕΡΕΙΑΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Κορακάκης Γώργιος Τεχνολόγος γραφικών τεχνών-χημικός- Msc ΔιΧηΝΕΤ gk1966@yahoo.com Μουτεβέλη- Μηνακάκη Παναγιώτα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ-Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΡΙΘΜΩΝ-19 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: 2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα