ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΧΡ. ΤΖΟΥΜΑΛΑΚΗ Ο ΓΑΜΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΚΟΥΡΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΧΡ. ΤΖΟΥΜΑΛΑΚΗ Ο ΓΑΜΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΚΟΥΡΑ"

Transcript

1 ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΧΡ. ΤΖΟΥΜΑΛΑΚΗ Ο ΓΑΜΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΚΟΥΡΑ Διπλωματική εργασία υποβληθείσα στο Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ Σύμβουλος Καθηγητής, Θεόδωρος Ξ. Γιάγκου Θεσσαλονίκη 2009

2 ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΧΡ. ΤΖΟΥΜΑΛΑΚΗ Ο ΓΑΜΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΚΟΥΡΑ Διπλωματική Εργασία που υποβλήθηκε στο Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Σύμβουλος Καθηγητής: Θεόδωρος Ξ. Γιάγκου Θεσσαλονίκη 2009

3 Ο ΓΑΜΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΚΟΥΡΑ

4 Αντίδωρο αγάπης και τιμής στους πολυσέβαστους γονείς Χρήστο και Άννα

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι κανονικοί θεσμοί κέντρισαν το ενδιαφέρον μου και γι αυτό επέλεξα το αντικείμενο του Κανονικού Δικαίου στα πλαίσια της ειδίκευσής μου στο Πρόγραμμα των Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η σύγχρονη κατάσταση της Εκκλησίας θέτει την ανάγκη για βαθύτερη μελέτη των προβλημάτων που απασχολούν την Εκκλησία. Ένα από αυτά είναι και ο γάμος μετά τη χειροτονία και κυρίως αυτός των εν χηρεία κληρικών. Γεννάται όμως ο προβληματισμός εάν θα πρέπει να τηρηθούν αυστηρά οι κανόνες ή να οικονομήσει η Εκκλησία και να επιτρέψει έναν δεύτερο γάμο. Όπως επίσης και πώς δύναται να αντιμετωπίσει τον υποσχόμενο ισόβια παρθενία και καρέντα μοναχό που εγκαταλείπει τη μονή της μετανοίας για να έλθει εις γάμου κοινωνία. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω τον σύμβουλο καθήγητη μου Θεόδωρο Ξ. Γιάγκου, Καθηγητή, για την πολύτιμη βοήθειά του και τις υποδείξεις του για την ολοκλήρωση αυτής της εργασίας. Καθώς επίσης και για την αμέριστη συμπαράσταση που μου πρόσφερε κατά τη διάρκεια των σπουδών μου. Θα ήταν παράλειψή μου να μην ευχαριστήσω και τα υπόλοιπα Μέλη ΔΕΠ του Τομέα Δίκαιο, Οργάνωση, Ζωή και Διακονία της Εκκλησίας που έδωσαν την ευκαιρία να συνεργαστώ μαζί τους στα πλαίσια της υποτροφίας των μεταπτυχιακών σπουδών. Σέρρες, 26 Οκτωβρίου Μεγαλομ. Δημητρίου, Μυροβλήτου 2009 Βασιλική Χρ. Τζουμαλάκη 3

6 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...3 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ...4 ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΙΕΣ...5 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α ΠΗΓΕΣ *...6 Β ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ Ελληνόγλωσσα Ξενόγλωσσα...14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΑΓΑΜΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Ο Χριστός ως πρότυπο παρθενίας Γάμος αγαμία θεολογική τοποθέτηση Ιεροί κανόνες και άσκηση Η εμφάνιση του μοναχισμού και η ιστορική του εξέλιξη Οι κανόνες που απαγορεύουν τη διάζευξη των κληρικών Έγγαμοι και άγαμοι Επίσκοποι Η περίπτωση των συνείσακτων Οι κανόνες της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου και η ιδιαίτερη σημασία τους Κανόνας ακρίβειας και συγκατάβασης ή οικονομίας;...86 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΙΕΡΩΣΥΝΗ Ο γάμος μετά τη χειροτονία Ο δεύτερος γάμος των κληρικών ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ Ο ΓΑΜΟΣ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ Η απαγόρευση σύναψης γάμου και οι συνέπειες αυτού για τους μοναχούς Περιπτώσεις κατά τις οποίες αίρεται το κώλυμα γάμου για τους μοναχούς Το ανεξάλειπτο της μοναχικής ιδιότητας ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

7 ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΙΕΣ Α ΑΕΚΔ ΑΤ Β ΓΠ Ε ΕΑ ΕΕΘΣΠΑ Ανάπλασις Αρχείον Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου Απόστολος Τίτος Βυζαντιακά Γρηγόριος ο Παλαμάς Εκκλησία Εκκλησιαστική Αλήθεια Επιστημονική Επετηρίδα Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ΕΚΔ ΕΦ GOThR Θ Ερμηνεία Καινής Διαθήκης Εκκλησιαστικός Φάρος The Greek Orthodox Theological Review Θεολογία ΘΗΕ Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, Αθήνα ΠΒ PG Ποιμαντική Βιβλιοθήκη J. P. MIGNE, Patrologiae cucrcus completes, series Graeca, Παρίσι Montrouge ΡΠΣ Γ. ΡΑΛΛΗ Μ. ΠΟΤΛΗ, Σύνταγμα των θείων και ιερών κανόνων, τ. Α Στ, Αθήνησιν

8 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α ΠΗΓΕΣ * Β ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ 1. Ελληνόγλωσσα ΑΓΑΠΙΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ ΚΑΙ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, Πηδάλιον της νοητής νηός της μίας, αγίας, καθολικής και αποστολικής των Ορθοδόξων Εκκλησίας, εκδ. Παπαδημητρίου, Αθήνα ΑΓΟΥΡΙΔΗ Σ., Αποστόλου Παύλου, πρώτη προς Κορινθίους επιστολή, Ε.Κ.Δ. 7, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1982., Η Αποκάλυψη του Ιωάννη, Ε.Κ.Δ. 18, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΥ ΣΙΜΩΝΟΠΕΤΡΙΤΗ (Αρχιμ.), Περί Θεού λόγος αισθήσεως, οκτώ κείμενα πνευματικής αγωγής, εκδ. Ίνδικτος, Αθήνα ΑΛΕΞΙΑΔΗ ΓΕΝΝΑΔΙΟΥ (μητροπολίτου Θεσσαλονίκης), Το ζήτημα του γάμου των κληρικών, ΓΠ 2 (1918) , , , , ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΥ Α., Η οικονομία κατά το κανονικόν δίκαιον της ορθοδόξου εκκλησίας, εκδ. Αστήρ, Αθήνα ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ Κ., Μοναχοί ἔννοια κατά τους ἐκκλησιαστικούς κανόνας και την Νεαράν Ε κεφ.8 συνέπεια τῆς μοναχικῆς ἰδιότητος ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἀποχωρήσεως ἐκ τῆς Μονῆς και ἐπανόδου εἰς την τάξιν τῶν λαϊκῶν ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ κληρικός προερχόμενος ἐκ τῆς τάξεως τῶν Μοναχῶν ἤ μη μοναχικοῦ σχήματος ἑρμηνεία αὐτῶν διά ν. 2067/1952 * Τα πατερικά έργα που χρησιμοποιήθηκαν (γνήσια, νόθα, αμφιβαλλόμενα) ως πηγές για τη σύνταξη της εργασίας μας ανευρίσκονται στις υποσημειώσεις. 6

9 ἀναδρομική ἰσχύς αὐτοῦ κληρονομία Μοναχῶν κατά το ἰσχῦον ἐν Ἑλλάδι δίκαιον ὑπό Ο.Δ.Ε.Π. και Ι. Μονῆς, ΑΕΚΔ 9 (1954) ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ Β., Αι μεταρρυθμίσεις, ΕΑ 46 (1922) ΑΝΩΝΥΜΟΥ, Η χειροτονία ως κώλυμα γάμου, ΝΣ 5 (1907). ΒΑΦΕΙΔΗ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ (μητροπολίτου Διδυμοτείχου), Περί του γάμου και της αγαμίας των κληρικών, ΓΠ 3 (1919) , ΓΑΛΙΤΗ Γ., Η προς Τίτον επιστολή του Αποστόλου Παύλου. Ο ποιμὲνας και οι αιρετικοί, Ε.Κ.Δ. 12γ, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη ΓΕΝΝΑΔΙΟΥ (μητροπολίτου Σκοπέλου), Γάμος του κλήρου και ιδιαιτέρως των επισκόπων, ΕΑ 47 (1923) ΓΕΡΟΜΙΧΑΛΟΥ Α., Ο μοναχικός βίος. Ιστορική αυτού εξέλιξης, Θεσσαλονίκη ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ Δ., Περί του γάμου των ήδη κληρικών (πρώτου και δευτέρου), Κωνσταντινούπολη 1910., Το ζήτημα του γάμου των ήδη κληρικών, ΕΑ 35 (1911) ΓΙΑΓΚΟΥ Θ., Κανόνες και λατρεία, εκδ. Δεδούση, Θεσσαλονίκη ΓΚΑΒΑΡΔΙΝΑ Γ., Η Πενθέκτη οικουμενική σύνοδος και το νομοθετικό έργο αυτής, διδ. διατριβή, εκδόσεις Επέκταση, Κατερίνη ΓΡΑΤΣΕΑ Γ., Η προς Εβραίους επιστολή, Ε.Κ.Δ. 13, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ Π., Ευνουχισμός, ΘΗΕ τ. 5 ος, στ GOAR JACOBUS, Euchologion sive rituale Graecorum, Akademische Druck V. Verlagsanstalt, Graz ΖΗΣΗ Θ. (πρωτ.), Τέχνη της παρθενίας, Πατερικά 3, εκδ. Βρυέννιος, Θεσσαλονίκη 1996., Μοναχισμός. Μορφές και θέματα, Πατερικά 5, εκδ. Βρυέννιος, Θεσσαλονίκη

10 , Γάμος και αγαμία, ποιο υπερέχει;, εκδ. Βρυέννιος, Θεσσαλονίκη ZHISHMAN, JOSEPH, RITTER VON, 1820, Το δίκαιον του γάμου της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, τ. Β, (μτφ. Μελέτιου Αποστολόπουλου) τυπ. «Αυγής Αθηνών», Αθήνα ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΕΥ., Ηρωΐδες της χριστιανικής αγάπης (αι διακόνισσαι δια των αιώνων), Αθήνα ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, Εγκύκλιος 2320 Προϋποθέσεις τελέσεως θρησκευτικού γάμου βάσει του Ν.1250/82, Ε 59 (1982) ΙΩΑΝΝΙΔΗ Φ., Επιδράσεις του μοναχισμού της ανατολής στον κανόνα του οσίου Βενέδικτου, εκδ. Επέκταση, Κατερίνη ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗ Α., Ορθόδοξη άποψις της περί αγαμίας του κλήρου πράξεως της ημετέρας εκκλησίας, ΝΣ 11 (1911) , ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΥ (μητροπολίτου Βεροίας), Το ζήτημα του γάμου των κληρικών, ΓΠ 3 (1919) 14 28, , , , ΚΑΛΛΙΣΤΟΥ, (Αρχιμ.), Το ζήτημα της Διγαμίας του κλήρου, ΝΣ 13 (1913) 33 59, , ΚΑΡΑΒΙΔΟΠΟΥΛΟΥ Ι., Αποστόλου Παύλου επιστολές, προς Εφεσίους, Φιλιππησίους, Κολασσαείς, Φιλήμονα, Ε.Κ.Δ. 10, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη ΚΑΡΜΙΡΗ Ι., Η Πανορθόδοξος διάσκεψις Ρόδου (24 Σεπτεμβρίου 1 Οκτωβρίου 1961), Θ 32 (1961) , Η Δ Οικουμενική Σύνοδος και η μέλλουσα Πανορθόδοξος Προσύνοδος, Αθήνα ΚΙΝΑΤΟΥ Χ., Ο ιερός κλήρος και η προς του γάμου σχέσις αυτού, εν τη Ορθ. Ανατ. Εκκλησία. Το συμβιβαστόν του εγγάμου βίου προς την ιεροσύνη, ΕΑ 33 (1909) , , ΕΑ 34 (1910) 15 16, 37 39, 54 56,

11 ΚΟΝΤΟΣΤΑΝΟΥ ΜΕΘΟΔΙΟΥ, (μητροπολίτου Κερκύρας και Παξών), Το ζήτημα της αγαμίας ή του γάμου των ιερατευόντων κληρικών, ανάτυπο περιοδικού «Άγιοι Ιάσων και Σωσίπατρος», Κέρκυρα ΚΟΤΣΩΝΗ Ι., (Αρχιμ.) Προβλήματα εκκλησιαστικής οικονομίας, εκδ. «Η Δαμασκός», Αθήνα 1957., Μοναχών Τάξις (Κανονικόν Δίκαιον), ΘΗΕ τ. 9 ος, στ ΚΟΥΝΤΟΥΡΗ Γ., Οι κανόνες της συνόδου της Γάγγρας και η αντιμετώπιση της αίρεσης των Ευσταθιανών, Θ 78 (2007) ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ Μ., Γάμος και αγαμία, ΓΠ 4 (1920) ΚΩΣΤΑΡΑ Γ., Τα κωλύματα του θρησκευτικού γάμου, Θ 60 (1990) ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ Γ., Γάμος και αγαμία εις την εκκλησία, ΓΠ 58 (1975) , Κοινωνιολογία του Χριστιανισμού, εκδ.πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1999., Παρθενία, γάμος και οικογένεια κατά τον ιερό Χρυσόστομο, ΑΤ 10 (2008) ΜΑΝΤΖΟΥΝΕΑ Ε., (πρωτ.), Εκκλησιαστικόν ποινικόν δίκαιον, Αθήνα ΜΑΤΑΡΑΓΚΑ Δ., Η αναχειροτόνησις, εκδ. οικοδομικού συνεταιρισμού α κτημόνων κληρικών κτλ, Αθήνα χ.χ.. ΜΕΛΕΤΙΟΥ (μητροπολίτου Κυθηρων), Γάμος κληρικών κατατεχθέντων εις την τάξιν των λαϊκών ανίερος, Α.Ε.Κ.Δ ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΥ (μητροπολίτου Μαρωνείας), Περί των εκκλησιαστικών μεταρρυθμίσεων, ΓΠ 3 (1919) ΜΕΝΕΒΙΣΟΓΛΟΥ ΠΑΥΛΟΥ, Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκαδιναβίας, Ιστορική εισαγωγή εις τους κανόνας της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Στοκχόλμη ΜΟΝΑΧΟΥ ΜΩΥΣΕΩΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, Οι έγγαμοι άγιοι της Εκκλησίας κατά το μηνολόγιον, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα

12 ΜΙΛΑΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ (επισκόπου Ζάρας της Δαλματικής), Το εκκλησιαστικόν δίκαιον της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας, (μτφ Μ. Αποστολόπουλου), Αθήνα ΜΠΕΗ Γ., Μοναχοί ἐγκαταβίωσις ἐν Μονῇ ἀπόκτησις μοναχικῆς ἰδιότητος δια τελέσεως μοναχικῆς κουρᾶς ἀπόδειξις ἐκ μοναχολογίου πιστοποίησις Ἐπισκόπου πλήρης ἀπόδειξις ἐπιτρεπτόν μαρτύρων ἐν ἐλλείψει ἀδιάφορον ἄν ὁ μοναχός διαβιοῖ ἐν κοινωνίᾳ ὑπό πρόσθετον ἰδιότητα κληρικοῦ ἐν βαθμῷ διακόνου ἤ πρεσβυτέρου τύχη περιουσίας μοναχοῦ, ὑπαρχούσης κατά την πρόσκτησιν τοιαύτης ἰδιότητος ἤ περιουσίας κτηθείσης μετ αὐτήν ἀπαγόρευσις διαθέσεως τελευταίας ταύτης ἀκυρότης διαθέσεως αἰτήσει μονῆς ἐγκαταβιώσεως ἤ ΟΔΕΠ εἰς οὕς κατά ½ ἑκάστῳ περιέχεται ἡ κληρονομία διάκρισις ὡς προς κληρονομίαν Ἐπισκόπων διάκρισις κληρονομίας ἰερομονάχων (διαβιούντων ἐκτός μονῆς) ὡς δικαιουμένων να διαθέσωσι το ἥμισυ τῆς περιουσίας των κατ ἄρθρων 4 δ ν. ΓΥΙΔ1909 κατάργησις διακρίσεως δι ἄρθρ.7 2 ν.4684/1930 ἀδιάφορον ἑρμηνευτικῆς διατάξεως νόμου 2067/1952, ΑΕΚΔ 14 (1959) ΜΠΕΛΕΖΟΥ Κ., Το δικαίωμα του γάμου και της αγαμίας στις επιστολές του αποστόλου Παύλου προς Κορινθίους, ΑΤ 10 (2008) ΜΠΟΥΓΑΤΣΟΥ Ν., Άγαμος και έγγαμος επίσκοπος, Αθήνα 1968., Αγαμία του κλήρου, ΘΗΕ τ. 1 ος, στ ΜΠΟΥΜΗ ΠΑΝ. Περί του γάμου κληρικών μοναχών από κανονικής πλευράς, Θ 54І (1983) , 55 (1984) , Το έγγαμον των επισκόπων (συμφωνία Αγίας Γραφής και ιερών κανόνων), Τιμητικός τόμος Γερασίμου Κονιδάρη, Αντίδωρον Πνευματικόν, Αθήνα

13 ΝΑΣΣΗ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, (πρεσβ.), Η τελεσιουργία τουμυστηρίου της ευχαριστίας. Κανονική διδασκαλία και λειτουργική τάξη [Κανονικά και Λειτουργικά 5] εκδ. Μυγδονία, Θεσσαλονίκη ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ, Περί ρασοφόρων μοναχών, Θ 76Ι (2005) ΟΡΦΑΝΙΔΗ Α., Η Γ Νεαρά του Λέοντος και το ζήτημα του μετά την χειροτονία γάμου, ΕΑ 44 (1920) ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΥ Π., Αστικός κώδιξ και Εκκλησία, το Δίκαιον του γάμου, Αθήνα 1940., Περί του γάμου και της αγαμίας των κληρικών, Αθήνα 1940., Γνωμοδότησις, ΑΕΚΔ , Η ιερωσύνη και αι εξ αυτής Νομοκανονικαί συνέπειαι κατά το δίκαιον της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας και τα εν Ελλάδι κρατούντα, εκδ. «Αστήρ», Αθήνα 1951., Παρατηρήσεις επί της υπ αρθ. 1000/1954 γνωμοδοτήσεως του νομικού συμβουλίου του κράτους (χαρακτήρ περιεχομένου της ιερωσύνης, χαρακτήρ περιεχομένου της μοναχικής ομολογίας), Ε 32 (1955) 54 59, 79 82, 88 90, , , Σύστημα του εκκλησιαστικού δικαίου κατά την εν Ελλάδι ισχύν αυτού, τ. 3 ος, Το Ποινικόν Δίκαιον της Εκκλησίας, εκδόσεις Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1999., Σύστημα του εκκλησιαστικού δικαίου κατά την εν Ελλάδι ισχύν αυτού, τ. 4 ος, Το Δίκαιον των μοναχών, εκδ. Πουρναρά Θεσσαλονίκη ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Α., Η Εκκλησία της Ελλάδος έναντι θεμάτων πανορθοδόξου ενδιαφέροντος κατά τον εικοστόν αιώνα, Θεσσαλονίκη

14 , Απολλώνιος ο Τυανεύς, η δια της προβολής του απόπειρα ενισχύσεως του εθνισμού και της καταπολεμήσεως του Χριστιανισμού, διδ. διατριβή, Θεσσαλονίκη ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΧΡ., Ο γάμος στην κανονική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, Συνοδική Επιτροπή Δογματικών και Νομοκανονικών Ζητημάτων, Ο γάμος στην ορθόδοξη Εκκλησία, ΠΒ 9, εκδ. κλάδου εκδόσεων επικοινωνιακής και μορφωτικής υπηρεσίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα 2004, σ ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ Γ., Περί του δευτέρου γάμου των κληρικών, ΕΦ 2 (1908) ΠΑΤΡΩΝΟΥ Γ., Γάμος και αγαμία κατά τον Απόστολο Παύλο, εισαγωγικά και ερμηνευτικά στο Α Κορ. 7, 1 7, ΕΕΘΣχΑ 27 (1986) ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΥ Δ., Προ της Διορθοδόξου συνόδου, Κανονικά προβλήματα, η αγαμία εν τω κλήρω, Αθήνα 1940., Οι μοναχικοί θεσμοί εν τη Ορθοδόξω Ανατολική Εκκλησία, τ. 1 ος, Ληψεία ΠΗΛΙΛΗ ΙΑΚΩΒΟΥ (επίσκοπος Κατάνης), Η χριστιανική ιερωσύνη (από ιστορικής απόψεως των δέκα πρώτων αιώνων τα), εκδ. Ηλ. Καμπάς, Αθήνα PITRA JEAN BAPTISTE, Spicilegium solesmense, complectens sanctorum partum scriptorumque ecclesiasticorum anecdota hactenus opera selecta e graecis orientalibusque et latinis codicibus, τ. 4 ος, (ανατ.) Akademische Druck U. Verlagsanstalt, Graz Austria ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΙ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (10 Μαΐου 8 Ιουνίου 1923), εκ του Πατριαρχικού Τυπογραφείου, Κωνσταντινούπολη

15 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΣΥΝΕΛΘΟΥΣΗΣ ΕΝ ΑΓΙΩ ΌΡΕΙ, εν Κωνσταντινουπόλει 1930 ΠΟΥΛΗ Γ., Θρησκευτικό ποινικό δίκαιο, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα Κομοτηνή ΡΑΛΛΗ Κ., Ποινικόν δίκαιον της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ, Μητροπολίτης Τυρολόης και Σερεντίου, Επιτομή κανονικού δικαίου, εκδ. Δεδούση ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ Μ., Εκκλησιαστικόν Δίκαιον της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, Αθήνα ΣΙΩΤΗ Μ., Γάμος (Αγία Γραφή), ΘΗΕ τ. 4 ος, στ ΣΚΑΛΤΣΗ Π., Γάμος και θεία λειτουργία, συμβολή στην ιστορία και τη θεολογία της λατρείας, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη ΣΚΟΥΤΕΡΗ Κ., Ιστορία δογμάτων. Η Ορθόδοξη δογματική παράδοση και οι παραχαράξεις της κατά τους τρεις πρώτους αιώνες, τ. 1 ος, Α θήνα 1998., Ιστορία δογμάτων. Η Ορθόδοξη δογματική διδασκαλία και οι νοθεύσεις της από τις αρχές του τετάρτου αιώνα μέχρι και την Τρίτη Οικουμενική Σύνοδο, τ. 2 ος, Αθήνα ΣΚΟΡΔΑ Ε. (πρωτ.), Ο γάμος των κληρικών (συμβολή στην Πανορθόδοξη Σύνοδο), Αθήνα ΣΤΑΘΑΤΟΥ Ν., Μοναχών τάξις (θύραθεν Δίκαιον), ΘΗΕ τ. 9 ος, στ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ Β., Εκκλησιαστική ιστορία απ αρχής μέχρι σήμερον, εκδ. Παπαδημητρίου, Αθήνα ΣΤΡΑΓΚΑ Θ., Εκκλησίας Ελλάδος Ιστορία εκ πηγών αψεύδων , τ. Β, Αθήνα ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ (μητροπολίτου Ιερισσού και Αγίου Όρους), Η ανόρθωσις της Εκκλησίας, ΓΠ 2 (1918)

16 ΤΖΩΓΑ Χ., Μοναχισμός, ΘΗΕ τ. 9 ος, στ ΤΡΕΜΠΕΛΑ Π., Αι τρείς λειτουργίαι κατά τους εν Αθήναισι κώδικας, εκδ. Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα 1982., Ο δέκατος κανών της εν Αγκύρα, Ε 39 (1962) 223. ΤΡΩΪΑΝΟΥ ΣΠ., Οι Νεαρές Λέοντος Στ του Σοφού, εκδ. Ηρόδοτος, Αθήνα 2007., Το συναινετικό διαζύγιο, Βυζαντιακά 3(1983) ΚΑΙ ΠΟΥΛΗ Γ., Εκκλησιαστικό Δίκαιο, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα Κομοτηνή ΤΣΙΒΙΚΗ Η. (πρωτ.), Γάμος και αγαμία των επισκόπων κατά το κανονικόν δίκαιον της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Θεσσαλονίκη ΦΕΙΔΑ Β., Εκκλησιαστική ιστορία, τ. Α, Αθήνα ΦΙΛΙΠΠΑΙΟΥ Θ., Η αγαμία του κλήρου εν τη αρχαία εκκλησία, Ε 32 (1955) ΦΙΛΙΠΠΙΔΗ Χ., Η δευτερογαμία των κληρικών, ΕΑ 37 (1913) 13 15, 25 27, 49 51, 65 67, ΧΡΗΣΤΟΥ Π., Ελληνική πατρολογία, περίοδος θεολογικής ακμής Δ και Ε αιώνες, τ. Δ, ΠΙΠΜ, εκδ. Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη ΧΡΗΣΤΙΔΗ Γ., Γάμος και αγαμία, ΓΠ 4 (1920) ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΙΤΟΥ, Κανονικόν, επιμέλεια εκδόσεως Θ. Γιάγκου, εκδ. Μυγδονία, Θεσσαλονίκη ΧΩΡΑ Γ., Συνείσακτοι, ΘΗΕ τ. 11 ος, στ Ξενόγλωσσα BOUMIS PANAGIOTIS, The possibility of married bishops today, GOThR 40 (1995) ERICKSON JOHN, The council in Trullo: issues relating to the marriage of clergy, GOThR 40 (1995)

17 L HUILLIER PETER BISHOP, Mandatory celibacy as a requirement for episcopacy, GΟThR 40 (1995) VISCUSO PATRICK, Concerning the second marriage of priests, GOThR 40 (1995)

18 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το θέμα του γάμου των κληρικών απασχόλησε την Εκκλησία ανά τους αιώνες, ιδιαίτερα όμως στις αρχές του 20ού αιώνα. Είναι ένα φλέγον ζήτημα, το οποίο εντάχθηκε στη θεματολογία των Πανορθοδόξων Διασκέψεων της Κωνσταντινουπόλεως το 1923 και της Ρόδου το 1961 κατόπιν πρωτοβουλίας του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα Α. Η απαγόρευση σύναψης γάμου για τους κληρικούς δεν σχετίζεται με τις δογματικές προϋποθέσεις και με την ανωτερότητα του μυστηρίου της ιερωσύνης από το αντίστοιχο του γάμου αλλά από τη σειρά τέλεσής τους. Από τους αποστολικούς κανόνες είχε οριστεί η απαγόρευση του γάμου των κληρικών μετά τη χειροτονία και συνεχίστηκε με θεσπίσεις κανόνων απο τοπικές και Οικουμενικές συνόδους, με την παράλληλη πολιτειακή νομοθεσία κυρίως από τους αυτοκράτορες Ιουστινιανό και Λέοντα Στ τον Σοφό του Βυζαντινού κράτους. Παράλληλα, λάβαμε υπόψιν τα κείμενα των παραπάνω κανόνων και πολιτειακών διατάξεων καθώς και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της περιόδου θεσμοθετήσεώς τους, τις επιδράσεις που δέχτηκαν από την ανάπτυξη του μοναχισμού και την εμφάνιση αιρέσεων. Στο πρώτο κεφάλαιο αναπτύσουμε τους λόγους που συνέβαλαν, με την πάροδο του χρόνου, στην επικράτηση της πρακτικής της αναδείξεως επισκόπων μόνον από την τάξη των αγάμων και όχι των εγγάμων πλέον ιερέων. Η τελική επικύρωσή της πρακτικής αυτής έγινε από την Πενθέκτη Οικουμενική σύνοδο οι διατάξεις της οποίας ρύθμιζαν λεπτομερώς το εξεταζόμενο ζήτημα, αλλά και επέλυσαν τρέχοντα ζητήματα. Αναλύουμε, επίσης, τους κανόνες που αναφέρονται σε ζητήματα λύσεως γάμου των κληρικών, αλλά και τη συνοίκηση με συνείσακτους. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναφέρουμε τις θέσεις των πατέρων για τον δεύτερο γάμο καθώς και την πλουραλιστική ερμηνεία του χωρίου «μιᾶς 16

19 γυναικός ἀνήρ» βασιζόμενοι στους κανόνες των συνόδων και των πολιτικών διατάξεων των αυτοκρατόρων που απαγόρευαν τον γάμο μετά τη χειροτονία. Επίσης, παρουσιάζεται και σχολιάζεται το αίτημα της Εκκλησίας της Σερβίας στις αρχές του 20 ού αι. προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το σχετιζόμενομε την χορήγηση κανονικής άδειας τελέσεως γάμου στους εν χηρεία κληρικούς, καθώς και η απόφαση της «Μικτής Επιτροπείας των Αθηνών» του 1926 για τους κληρικούς της Εκκλησίας της Ελλάδος. Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο καταγράφουμε τις κυρώσεις που προβλέπουν οι κανόνες του Μ. Βασιλείου και των Οικουμενικών συνόδων στους αθετήσαντες την υπόσχεση της παρθενίας με τη σύναψη γάμου ή της πορνείας. Όπως επίσης, εξετάζουμε εάν ο ρασοφόρος φέρει τη μοναχική ιδιότητα ή όχι και κατά πόσο η μοναχική κουρά μπορεί να είναι ανεξάλειπτη. Ακολουθούν τα συμπεράσματα. 17

20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΑΓΑΜΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ 1. Ο Χριστός ως πρότυπο παρθενίας. Το πρότυπο του Χριστού και ως προς το ζήτημα του γάμου ήδη από την εποχή των Αποστόλων λειτουργούσε πάντοτε για τις επερχόμενες γενιές των πιστών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποστόλων που έζησαν με παρθενία, είναι του Παύλου και του Ιωάννη. Μεταξύ των αποστόλων υπήρχαν και έγγαμοι όπως ο Πέτρος 1 και ο Φίλιππος 2, ο γάμος των οποίων δεν επηρέασε το έργο τους. Η γέννηση του Χριστού, του Υιού του Θεού από την παρθένο Μαρία, η άγαμη ζωή του Ιωάννη Προδρόμου προβλήθηκαν ως πρότυπα τελειότητας βίου στους πιστούς της αρχαίας Εκκλησίας 3. Ο Χριστός και ο Απόστολος Παύλος εξαίρουν το μυστήριο του γάμου και τονίζουν την σπουδαιότητα του έγγαμου βίου. Αρχικά, με όλα όσα ανέπτυξε ο ίδιος ο Χριστός για τη μοιχεία και το διαζύγιο στην Ἐπί τοῦ Ὅρους ομιλία 4, με την απάντηση που έδωσε 5 σε ερώτηση των Φαρισαίων «εἰ ἔξεστιν ἀνθρώπῳ ἀπολῦσαι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ κατὰ πᾶσαν αἰτίαν;» 6 ε πιβεβαιώνουν την ιερότητα και την πνευματικότητα που θέλει να προσδώσει με το θείο κύρος του στον γάμο 7. Η θέση του Χριστού ήταν αρνητική και στο θέμα της επιγάμβρευσης που ίσχυε στην Παλαιά Διαθήκη 8. Σε ερώτηση των Σαδδουκαίων αυτή τη φορά, οι οποίοι αρνούνταν την ανάσταση των νεκρών, «ἐν γὰρ τῇ ἀναστάσει τίνος τῶν ἑπτὰ ἀδελφῶν ἔσται 1 Ματθ. 8, 14, Μάρκ. 1, 30, Λκ. 4, Πρξ. 21, 9. 3 ΙΑΚΩΒΟΥ (ΓΕΩΡΓΙΟΥ) ΠΗΛΙΛΗ (επισκόπου Κατάνης), Η χριστιανική ιερωσύνη (από ιστορικής απόψεως των δέκα πρώτων αιώνων μ.χ.), Αθήνα 1988, σ Ματθ. 5, Ματθ. 19, 9, Μάρκ. 10, 11 12, Λκ. 16, Ματθ. 19, 3 4, 7 Π. ΣΚΑΛΤΣΗ, Γάμος και θεία λειτουργία. Συμβολή στην ιστορία και τη θεολογία της λατρείας, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1998, σ Όπ. π., σ

21 γυνή» 9, απάντησε πως όταν αναστηθούν οι νεκροί ούτε θα παντρεύονται, ούτε θα τους παντρεύουν 10. Αφορμή ήταν μια γυναίκα που παντρεύτηκε αλληλοδιαδόχως επτά αδέλφια σύμφωνα με τον Μωσαϊκό νόμο. Με την παρουσία του στον γάμο στην Κανά, όπου ευλόγησε το μυστήριο, μετάβαλλε το νερό σε κρασί και έκανε την αρχή των θαυμάτων του στον κόσμο 11. Τέλος, με την παρομοίωση της επουράνιας δόξης του Μεσσία προς την χαρά νυμφίου και της βασιλείας του Θεού προς γαμήλιο δείπνο. Με τη στάση αυτή του Χριστού έναντι του γάμου τονίστηκε η θέση του μυστηρίου εντός του προαιώνιου σχεδίου της θείας δημιουργίας, συμβάλλοντας κατ εξοχήν στην πνευματική τελείωση του ανθρώπου 12. Υπάρχουν χωρία της Καινής Διαθήκης όπου ο Χριστός αναφέρει την ευλογημένη ένωσή του ανδρόγυνου από τον Θεό, ορίζοντας αυτή να μην διαλυθεί ποτέ 13. Ο Απόστολος Παύλος εξυμνεί τον γάμο, ως μέγα μυστήριο, τον θεωρεί τίμιο 14 και παραλληλίζει την ένωση του άντρα και της γυναίκας με αυτήν του Χριστού και της Εκκλησίας 15. Κοινό χαρακτηριστικό του παραλληλισμού αυτού δεν είναι η υποταγή της γυναίκας στον άνδρα αλλά η αμοιβαία αγάπη μεταξύ τους, όπως του Χριστού προς την Εκκλησία 16. Αυτή είναι η ιδανική μορφή αγάπης που φτάνει μέχρι και τη θυσία, όπως τη θυσία του Χριστού και την υποταγή της Εκκλησίας στην «κεφαλή» και της γυναίκας στον σύζυγό της «εν παντί» Ματθ. 22, 23 33, Μάρκ. 12, 18 27, Λκ. 20, Ματθ. 22, Ιω. 2, 1 11, βλ. και Π. ΣΚΑΛΤΣΗ, όπ. π., σ Μ. ΣΙΩΤΗ, Γάμος (Αγία Γραφή), ΘΗΕ τ. 4 ος, στ Ματθ. 19, 6, Μάρκ. 10, Εβρ. 13, Εφεσ. 5, Ι. ΚΑΡΑΒΙΔΟΠΟΥΛΟΥ, Αποστόλου Παύλου επιστολές, προς Εφεσίους,Φιλιππησίους, Κολασσαείς,Φιλήμονα, Ε.Κ.Δ. 10, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1992, σ Βλ. και Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Παρθενία, γάμος και οικογένεια κατά τον ιερό Χρυσόστομο, ΑΤ 10 (2008) Όπ. π., σ

22 Η ένωση αυτή ανδρός και γυναικός βρίσκει την πληρότητα του νοήματός της μόνο εντός της εκκλησιολογικής προοπτικής 18. Στην κανονική συνείδηση και παράδοση της Εκκλησίας ο γάμος είναι γεγονός όλης της ζωής της Εκκλησίας, γι αυτό και τους πρώτους αιώνες ήταν συνδεδεμένος με τη θεία Ευχαριστία 19. Τρεις ήταν οι τύποι τελέσεώς του, με τον τύπο της σύνδεσης της ακολουθίας με κοινωνία από προηγιασμένα, (διαφορετική από τη λειτουργία που τελείται τη Μ. Τεσσαρακοστή), με πλήρη θεία λειτουργία και την τέλεση του γάμου μόνο με κοινό ποτήριο 20. Η Εκκλησία προσπάθησε να τονίσει την αξία και τη σημασία του μυστηρίου του γάμου αποσκοπώντας στον έλεγχο των μελών των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων από τις εγκρατευτικές τάσεις 21. Ωστόσο, εκτός από τον γάμο γίνεται λόγος και για τον άγαμο βίο που ακολούθησαν πολλοί έχοντας πρότυπο την ἐν Χριστῷ ζωῇ. Η παρθενία ασκείται στο όνομα του Χριστού και αποτελεί μίμηση της επί γης πολιτείας Του. Γι αυτό και το πρότυπο της παρθενικής ζωής είναι ο ίδιος ο Χριστός 22. Η αγαμία ως διηνεκής αγώνας κατά των επηρειών του διαβόλου, των κακοήθων τάσεων και των σαρκικών επιθυμιών που δουλαγωγούν το σώμα, λογίζεται εν τέλει αρετή κατά τον ιδεώδη αυτής τύπο 23. Στην εκκλησιαστική παράδοση ο γάμος τοποθετείται γενικώς υπό της αγαμίας και θεωρείται εμπόδιο για την απελευθέρωση του ανθρώπου από 18 Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Γάμος και αγαμία εις την εκκλησίαν, ΓΠ 58 (1975) ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Ο γάμος στην κανονική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, Συνοδική Επιτροπή Δογματικών και Νομοκανονικών Ζητημάτων Ο γάμος στην Ορθόδοξη Εκκλησία, Ποιμαντική Βιβλιοθήκη 9, εκδ. κλάδου εκδόσεων επικοινωνιακής και μορφωτικής υπηρεσίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα 2004, σ Π. ΣΚΑΛΤΣΗ, όπ. π., σ Γ. ΓΡΑΤΣΕΑ, Η προς Εβραίους επιστολή, Ε.Κ.Δ. 13, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1999, σ Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, όπ. π., σ Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗ, Ορθόδοξος άποψις της περί αγαμίας του κλήρου πράξεως της ημετέρας εκκλησίας, ΝΣ 11 (1911)

23 τα δεσμά του κόσμου και την πνευματική τελείωση 24. Ο γάμος και η αγαμία από τον σκοπό που επιτελούν αμφότεροι μπορούν να καταλάβουν ομότιμη θέση στην ηθική σφαίρα 25, μιας και η κατά Χριστόν συζυγία είναι οδός προς τη θέωση του ανθρώπου 26. Η παρθενία και ο γάμος ως θεσμοί δεν είναι αντίθετοι, αφού τόσο η δια Χριστόν παρθενία, όσο και ο κατά Χριστόν γάμος έχουν την ίδια προοπτική, την ἐν Χριστῷ σωτηρία 27. Η παρθενία ως τελειότερη οδός που χάραξε ο Χριστός προβάλλεται στην Καινή Διαθήκη στο βιβλίο της Αποκάλυψης, στην οποία εκτίθεται η εικόνα του αρνίου, του Κυρίου, στο όρος Σιών, περιβαλλόμενος από χιλιάδες πιστών «οὗτοι εἰσίν οἵ μετά γυναικῶν οὐκ ἐμολύνθησαν παρθένοι γάρ εἰσίν. Οὗτοι οἱ ἀκολουθήσαντες τῷ ἀρνίῳ ὅπου ὑπάγῃ» 28. Ο αριθμός των δηλώνει μάλλον πως το ποίμνιο μέσα στο νέο κόσμο που φτιάχνει ο Θεός είναι εξασφαλισμένο 29. Οι αγορασμένοι είναι τιμητικά, λόγω του πειρασμού και των παθημάτων τους, η απαρχή, ο πρώτος καρπός που θα εισαχθεί μέσα στη Βασιλεία του Θεού αυτοί «οἰ ἠγορασμένοι ἀπό τῆς γῆς» υπό του ουράνιου Ιερού θα λάβουν το δώρο της χιλιετούς βασιλείας μετά του Αρνίου πριν από την κρίση και την ανάσταση 30. «Τόσο οι έγγαμοι όσο και οι άγαμοι μπορούν να πορευτούν στη ζωή με γνώμονα τον Χριστό. Παντρεύομαι σημαίνει ζω και πεθαίνω για τον Χριστό. 24 Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, όπ. π., σ Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗ, όπ. π., σ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, όπ. π., σ ΒΛ. ΦΕΙΔΑ, Εκκλησιαστική ιστορία, τ. Α, Αθήνα 1997, σ. 314, βλ. και Γ. ΧΡΗΣΤΙΔΗ, Γάμος και αγαμία, ΓΠ 4 (1920) Αποκ. 14, Σ. ΑΓΟΥΡΙΔΗ, Η Αποκάλυψη του Ιωάννη, Ε.Κ.Δ. 18, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1994, σ Όπ. π., σ

24 Παντρεύομαι σημαίνει επιθυμώ και διψώ τον Χριστό 31. Παντρεύομαι σημαίνει σκλαβώνω την καρδιά μου στον Χριστό» 32. Ο Χριστός αναφερόμενος και στην παρθενία, τόνισε πως «οὐ πάντες χωροῦσι τόν λόγον τοῦτον, ἀλλ οἷς δέδοται» 33, εννοώντας ότι δε μπορούν όλοι να απέχουν από τον γάμο αλλά μόνο όσοι θα λάβουν από τον Θεό το δώρο της εγκράτειας και θα μπορέσουν να τηρήσουν τους εαυτούς τους εν αγαμία παρθένους 34. «Εἰσὶ γὰρ εὐνοῦχοι οἵτινες ἐκ κοιλίας μητρὸς ἐγεννήθησαν οὕτω, καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνουχίσθησαν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνούχισαν ἑαυτοὺς διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Ὁ δυνάμενος χωρεῖν χωρείτω» 35. Ο Χριστός διδάσκει και συνιστά τον αμόλυντο της α γαμίας ευνουχισμό, με την έννοια της τέλειας και πραγματικής αγαμίας, προσπαθώντας ο καθένας που την επιλέγει να αντισταθεί στους φυσικούς νόμους του σώματος 36. Αποκαλούνται ευνούχοι με την πνευματική έννοια, επειδή νίκησαν τις φυσικές ορμές και αφιέρωσαν τον εαυτό τους στην εκπλήρωση του θείου θελήματος. Ο γάμος όπως και η αγαμία είναι ελεύθερη επιλογή κάθε ανθρώπου, γι αυτό και καθένας φέρει την ευθύνη της επιλογής, αφού δεν είναι υποχρεωτική. Ο Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης αναφέρει ότι «στον καθένα μας ο Θεός δίνει το δικό του χάρισμα. Στέλνει τον έναν στον γάμο και τον άλλον στην παρθενία. Όχι ότι ο Θεός κάνει την εκλογή λέγοντας εσείς να πάτε από εδώ και εσείς από εκεί, αλλά εκείνο που διαλέγει η καρδιά μας, 31 ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΥ ΣΙΜΩΝΟΠΕΤΡΙΤΟΥ (Αρχιμ.), Περί Θεού λόγος αισθήσεως. Oκτώ κείμενα πνευματικής αγωγής, εκδ. Ίνδικτος, Αθήνα 2004, σ Όπ. π., σ Ματθ. 19, ΧΡ. ΚΙΝΑΤΟΥ, Ο ιερός κλήρος και η προς του γάμου σχέσις αυτού, εν τη Ορθοδόξω Ανατολική Εκκλησία. Το συμβιβαστόν του εγγάμου βίου προς την ιερωσύνη, ΕΑ 33 (1909) 374. Βλ. και Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Παρθενία, γάμος και οικογένεια κατά τον ιερό Χρυσόστομο, όπ. π., σ Ματθ. 19, Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗ, Ορθόδοξος άποψις της περί αγαμίας του κλήρου πράξεως της ημετέρας εκκλησίας, όπ. π., σ

25 για εκείνο μας δίνει ο Θεός το θάρρος, το κουράγιο, την δύναμη, για να το φέρουμε εις πέρας» 37. Μέσα στην ιστορία η υπεροχή της παρθενίας έναντι του γάμου, κατά τον ιερό Χρυσόστομο, δεν τοποθετείται σε οντολογικό αλλά σε ηθικό επίπεδο 38. Καμία από τις δυο αρετές δεν είναι δυνατό να υποβιβασθεί και να υποτιμηθεί, τοποθετώντας κατώτερα τον γάμο από την αγαμία, θεωρώντας την ως τον ηθικό σκοπό και προορισμό του ανθρώπου 39. Με αυτόν τον τρόπο έδωσε το δικαίωμα στους ανθρώπους να επιλέξουν τον έγγαμο ή τον άγαμο βίο 40. Εξάλλου, δεν απέκλεισε στους εγγάμους την αποστολικότητα. Σπάνια αποξηραίνεται στην καρδιά η έμφυτη τάση του ανθρώπου προς τον γάμο, γι αυτό απαιτείται μόνιμος και διηνεκής πνευματικός αγώνας 41. «Οὐ γάρ, ἀναγκάζει παρθενεύειν, οὐδέ τὸν γάμον καταλύει, ἀλλά τὴν παρθενίαν προστίθησιν» 42, γι αυτό και είναι δυνατή η εφαρμογή της παρθενίας, επειδή δεν επιβάλλεται 43. Ο Χριστός συμβούλεψε και συνέστησε προσωπική και ελεύθερη αγαμία, χωρίς να την επιβάλλει με βία ή με νόμο στον κλήρο, «ἵνα φέρῃ ὁλόκληρον τὴν εὐθύνην ὁ ἐκλέγων» 44. «Θέλω γὰρ πάντας ἀνθρώπους εἶναι ὡς καὶ ἐμαυτόν ἀλλ ἕκαστος ἴδιον χάρισμα ἔχει ἐκ Θεοῦ, ὃς μὲν οὕτως, ὃς δὲ οὕτως. Λέγω δὲ τοῖς ἀγάμοις καὶ ταῖς χήραις, καλὸν αὐτοῖς ἐστιν ἐὰν μείνωσιν ὡς κἀγώ. Εἰ δὲ οὐκ 37 Περί Θεού λόγος αισθήσεως. Οκτώ κείμενα πνευματικής αγωγής, όπ. π., σ Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Παρθενία, γάμος και οικογένεια κατά τον ιερό Χρυσόστομο, όπ. π., σ Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗ, Ορθόδοξος άποψις περί της αγαμίας του κλήρου πράξεως της ημετέρας εκκλησίας, όπ. π., σ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΒΑΦΕΙΔΗ (μητροπολίτου Διδυμοτείχου), Περί του γάμου και της αγαμίας των κληρικών, ΓΠ 3 (1919) Όπ. π., σ ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ, Υπόμνημα εἰς τό κατά Ματθαίον εὐαγγέλιον, Ὁμιλία 11, PG 123, 353Β. 43 Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗ, όπ. π., σ Όπ. π., βλ. και Θ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Περί παρθενίας, Α (1905)

26 ἐγκρατεύονται, γαμησάτωσαν κρεῖσσον γάρ ἐστι γαμῆσαι ἢ πυροῦσθαι» 45. Στο σημείο αυτό ο απόστολος Παύλος παρουσιάζει τον εαυτό του ως παράδειγμα μιμήσεως, σχετίζοντας την επιλογή γάμου αγαμίας με τις δυνάμεις του καθενός. Όσοι όμως δεν μπορούν να αντέξουν αυτό το βαρύ φορτίο της παρθενίας, προτείνει να παντρευτούν, εφόσον, και ο γάμος είναι χάρισμα μέσα από το οποίο μπορεί να δείξει κανείς την υπακοή του στον Θεό 46. Ο Απόστολος Παύλος με το νου και το βλέμμα στραμμένα στον ε σχατολογικό πειρασμό που έκανε κάπως την εμφάνισή του αλλά αναμένεται να ολοκληρωθεί στο μέλλον επαναλαμβάνει για άλλη μια φορά την δική του αρχή 47, «περί δὲ τῶν παρθένων ἐπιταγὴν Κυρίου οὐκ ἔχω, γνώμην δὲ δίδωμι ὡς ἠλεημένος ὑπὸ Κυρίου πιστὸς εἶναι. Νομίζω οὖν τοῦτο καλὸν ὑπάρχειν διὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἀνάγκην, ὅτι καλὸν ἀνθρώπῳ τὸ οὕτως εἶναι. δέδεσαι γυναικί; μὴ ζήτει λύσιν λέλυσαι ἀπὸ γυναικός; μὴ ζήτει γυναῖκα» 48. Η παρθενία ως εσχατολογική κατάσταση του ανθρώπου, δεν αφορά ορισμένη κατηγορία πιστών αλλά όλους. Το εσχατολογικό και ασκητικό πνεύμα, το οποίο χαρακτηρίζει την παρθενική ζωή, πρέπει να κατευθύνει και την ζωή των εγγάμων πιστών 49 «ὅ γάρ ἐστι τῇ ὑπὸ ζυγὸν τὸ μέρος, τοῦτο παντελὲς τῇ παρθένῳ» Α Κορ. 7, Σ. ΑΓΟΥΡΙΔΗ, Αποστόλου Παύλου, πρώτη προς Κορινθίους επιστολή, Ε.Κ.Δ. 7, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1982, σ. 115, βλ. και Γ. ΠΑΤΡΩΝΟΥ, Γάμος και αγαμία κατά τον Απόστολο Παύλο, εισαγωγικά και ερμηνευτικά στο Α Κορ. 7, 1 7, ΕΕΘΣΠΑ 27 (1986) 107, Κ. ΜΠΕΛΕΖΟΥ, Το δικαίωμα του γάμου και της αγαμίας στις επιστολές του αποστόλου Παύλου προς Κορινθίους, ΑΤ 10 (2008) Πρβλ. Θ. ΦΙΛΙΠΠΑΙΟΥ, Η αγαμία του κλήρου εν τη αρχαία εκκλησία, Ε 32 (1955) 48 βλ. και Θ. ΖΗΣΗ, Τέχνη της παρθενίας. Γάμος και αγαμία εις τα περί παρθενίας πατερικά έργα, Πατερικά 3, εκδ. Βρυέννιος, Θεσσαλονίκη 1996, σ Όπ. π., σ Α Κορ. 7, Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Γάμος και αγαμία εις την εκκλησίαν, όπ. π., σ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ, Λόγος 37, Εἰς το ῥητόν τοὺ εὐαγγελίου «ὅτε ἐτέλεσεν Ἰησοῦς τοὺς λόγους τοῦτους» καὶ τὰ ἑξὴς, PG 36, 296A. 24

27 Ο Απόστολος αρχικά επιβεβαίωσε το νόμο του γάμου και στη συνέχεια έθεσε την υποθήκη της παρθενίας. Μένοντας κανείς στην κατάσταση που βρίσκεται, είναι το καλύτερο που μπορεί να κάνει, καθώς ο Απόστολος Παύλος πιστεύει ότι πλησιάζει η βασιλεία των ουρανών. Εάν είναι παντρεμένος να παραμείνει έγγαμος, εάν είναι ανύπαντρος να μείνει άγαμος, επειδή «οὐ γάρ ὡς παρανομίαν παραινῶ φεύγειν τὸν γάμον, ἀλλ ὡς ἐπὶ κρείττονα βίον προτρέπων» 51. Ο γάμος περιορίζεται στον χώρο και στον χρόνο της εγκοσμιότητας. Ως εκ τούτου όταν ο άνθρωπος στραφεί προς την εσχατολογική του προοπτική, όταν ατενίσει τον χρόνο του ως «καιρόν» μετανοίας και επιστροφής προς τον Κύριον, ο γάμος μετατοπίζεται αυτομάτως στο περιθώριο 52. Ο ιερός Χρυσόστομος λέει επ αυτού: «εἰ γάρ ἐν τῷ παρόντι βίῳ συγκέκλεισται, ἐν δέ τῷ μέλλοντι οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται, ὁ δὲ παρὼν καιρὸς πρὸς τὸ τέλος ἐπείγεται καὶ ἐπὶ θύραις τὰ τῆς ἀναστάσεως ἕστηκεν, οὐ γάμων καιρός» 53. Ελεύθερος από κάθε φροντίδα είναι αυτός που επιλέγει την αγαμία και με μεγαλύτερη άνεση προσεγγίζει τον ερχόμενο Χριστό, ενώ με τον γάμο μοιράζεται κανείς μεταξύ του παρόντος που είναι η οικογένεια και του μέλλοντος που είναι ο ερχόμενος Κύριος 54, «θέλω δὲ ὑμᾶς ἀμερίμνους εἶναι. Ὁ ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ τοῦ Κυρίου, πῶς ἀρέσει τῷ Κυρίῳ ὁ δὲ γαμήσας μεριμνᾷ τὰ τοῦ κόσμου, πῶς ἀρέσει τῇ γυναικί» 55. Θεωρώντας την αγαμία ως μέσο, με το οποίο ο πιστός πιο εύκολα κατεργάζεται την αρετή και διακονεί τον Κύριο απερίσπαστος 56, ο Απόστολος Παύλος θέλει τους παρ 51 ΘΕΟΔΩΡΗΤΟΥ ΚΥΡΟΥ, Περί παρθενίας, 24, PG 83, Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Γάμος και αγαμία εις την εκκλησίαν, όπ. π., σ. 263, βλ. και του ιδίου, Παρθενία, γάμος και οικογένεια κατά τον ιερό Χρυσόστομο, όπ. π., σ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Περί παρθενίας, PG 48, Σ. ΑΓΟΥΡΙΔΗ, Αποστόλου Παύλου, πρώτη προς Κορινθίους επιστολή, όπ. π., σ. 127, βλ. και Γ. ΠΑΤΡΩΝΟΥ, Γάμος και αγαμία κατά τον Απόστολο Παύλο, εισαγωγικά και ερμηνευτικά στο Α Κορ. 7, 1 7, όπ. π., σ. 108, Κ. ΜΠΕΛΕΖΟΥ, Το δικαίωμα του γάμου και της αγαμίας στις επιστολές του αποστόλου Παύλου προς Κορινθίους, όπ. π., σ Α Κορ. 7, Χ. ΚΙΝΑΤΟΥ, Ο ιερός κλήρος και η προς του γάμου σχέσις αυτού, εν τη Ορθοδόξω Α νατολική Εκκλησία. Το συμβιβαστόν του εγγάμου βίου προς την ιερωσύνη, όπ. π., σ

28 θένους να είναι αμέριμνοι. Στην περίπτωση όμως κατά την οποία κάποιος είναι «ὑπέρακμος», τότε ο Απόστολος Παύλος τον προτρέπει να παντρευτεί, κρίνοντας ότι αυτή η πράξη δεν είναι αμαρτία, «ἐὰν δὲ καὶ γήμῃς, οὐχ ἥμαρτες» 57. Εκείνος όμως που δεν έχει αυτή την ανάγκη και θα καταφέρει να τιθασεύσει τη σάρκα «κρεῖσσον ποιεῖ» διότι ο μη δυνάμενος και ασπαζόμενος τον έγγαμο βίο «καλῶς ποιεῖ» 58. Ο γάμος δεν μειώνει ηθικά ή πνευματικά τον άνθρωπο, αλλά δεν παρέχει σ αυτόν την ευχέρεια, την οποία παρέχει η παρθενία προς ηθική και πνευματική τελείωση 59. Ο καθηγητής Γ. Μαντζαρίδης αναφέρει ότι «ο γήινος έρωτας μεταβάλλεται σε ουράνιο έρωτα, και ο άνθρωπος καθίσταται εραστής του Θεού. Έτσι η παρθενική ζωή, ως ζωή καθολικής αναφοράς προς τον Θεό, ανυψώνεται υπεράνω της έγγαμης ζωής, η οποία καταμερίζει τον πιστό μεταξύ του Θεού και του κόσμου» 60. Ο χριστιανός κατ ουσίαν δεν καλείται να επιλέξει μεταξύ γάμου και αγαμίας αλλά μεταξύ δυο διαφορετικών μορφών γάμου, σαρκικού και πνευματικού 61. Ο σαρκικός γάμος, συναπτόμενος εν Χριστώ, έχει την χάρη του Αγίου Πνεύματος και είναι και πνευματικός. 2. Γάμος αγαμία θεολογική τοποθέτηση. Στην Παλαιά Διαθήκη εγκατέλειπε κανείς τους γονείς για να προσκολληθεί στη γυναίκα του 62. Αντίθετα, στην Καινή Διαθήκη εγκαταλείπει κανείς τους γονείς, για να προσκολληθεί στον Χριστό Α Κορ. 7, Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗ, Ορθόδοξος άποψις της περί αγαμίας του κλήρου πράξεως της ημετέρας εκκλησίας, όπ. π., σ Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Γάμος και αγαμία εις την εκκλησίαν, όπ. π., σ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Περί παρθενίας, PG 46, 397B, βλ. και Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Γάμος και αγαμία εις την εκκλησίαν, όπ. π., σ Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, όπ. π., σ. 268, βλ. σχετ. Γ. ΧΡΗΣΤΙΔΗ, Γάμος και αγαμία, όπ. π., σ Γέν. 2, Ματθ. 12, 50 και Μάρκ. 3,

29 Ο Χριστός ήταν ο εισηγητής του νέου τρόπου ζωής, του παρθενικού, τον οποίο ακολούθησαν οι περισσότεροι από τους μαθητές του. Έζησε ως άγαμος, με ακτημοσύνη, μη έχοντας, «ποῦ την κεφαλήν κλίνη» 64, με ταπείνωση 65 και υπακοή 66. Αποσύρθηκε στην έρημο για σαράντα ημέρες, όπου νήστεψε πριν από τους πειρασμούς, συνιστώντας τη νηστεία και την προσευχή ως μέσα εκδίωξης των δαιμόνων, «τοῦτο τὸ γένος οὐκ ἐκπορεύεται εἰμή ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ» 67. Οι Απόστολοι είχαν πρότυπο τη ζωή Του. Το έργο του Αποστόλου Παύλου προσέβλεπε προς την αγαμία, έ ζησε εν παρθενία επιθυμώντας και οι άλλοι να ακολουθήσουν το παράδειγμά του. Ο Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει για το πρότυπο παρθενίας του Χριστού και των Αποστόλων «εὑρίσκομεν ἄρα, ὡς καὶ ἔζησεν ὁ Κύριος τὴν κατά μοναχούς ὁδόν καὶ παρέδωκε. Καί ἐν τοῖς ἀποστόλοις αὕτη ἡ ζωή ἦν, διό καὶ τούτοις παρῄνει μὴ δύο ἔχειν χιτῶνας, μηδέ ράβδον ἤ πήραν ἤ ὑποδήματα καὶ τὰ λοιπά, ὅ τῆς μοναχικῆς ἔστι βιοτῆς» 68. Στο έργο του «Διάλογος» θεωρεί τίμιο τον γάμο και καθαρό, όχι όμως η πολυγαμία ή η πορνεία «καὶ ἕτι ἡ παρθενία ἀντὶ χηρείας ἡ ὑψηλοτέρα τοὺ γάμου καὶ τῶν ἀγγέλων ἱσότιμος» 69. Μιμητές του παρθενικού βίου των Αποστόλων και κατ επέκταση της εν Χριστώ ζωής υπήρξαν οι Πατέρες της Εκκλησίας που μετέδωσαν τον παρθενικό τρόπο ζωής και στις γενιές που ακολούθησαν. Άνδρες και γυναίκες παρθένοι αφιέρωναν τους εαυτούς τους στην άγαμη ζωή, με την προσδοκία ότι βάδιζαν σε μια ανώτερη πνευματικότητα, γι αυτό και πολλοί πατέρες κινούνταν μέσα στα όρια της αποστολικής σκέψεως 70. Η σύναψη γάμου δημιουργεί φροντίδες, οι οποίες εμποδίζουν την πλήρη αφο 64 Ματθ. 8, ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΖΗΣΗ, πρωτ., Μοναχισμός. Μορφές και θέματα, Πατερικά 5, εκδ. Βρυέννιος, Θεσσαλονίκη 1998, σ «Γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου», Φιλιππ. 2, Ματθ. 17, ΣΥΜΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Διάλογος, 53, PG 155, 201Β. 69 ΣΥΜΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Διάλογος, 21, PG 155, 109D. 70 ΙΑΚΩΒΟΥ ΠΗΛΙΛΗ, όπ. π., σ

30 σίωση του ανθρώπου στον Θεό και προκαλούν «θλίψιν τῇ σαρκί» 71. Ο γάμος δεν μειώνει ηθικά ή πνευματικά τον άνθρωπο, αλλά και δε του παρέχει την ευχέρεια την οποία παρέχει η παρθενία προς ηθική και πνευματική τελείωση 72. Ένας από τους αποστολικούς πατέρες, ο Ιγνάτιος Θεοφόρος προτρέπει όσους αποφάσισαν να ακολουθήσουν τον άγαμο βίο και επιδιώκουν την ηθική τελείωση δια της ασκήσεως, να το πράττουν με ταπεινοφροσύνη και αυτοσυγκέντρωση, όχι με πνευματική κενοδοξία 73. Μετά το τέλος της αποστολικής εποχής η παρθενία θεωρούνταν, ήδη, από τους Χριστιανούς ως μια συμβολική κατάσταση μιας ανώτερης ζωής που προσδιόριζε το κλίμα, εντός του οποίου θεμελιώνεται και αναπτύσσεται η καινή ἐν Χριστῷ ζωή 74. Το εσχατολογικό κίνητρο περί παρθενίας του Αποστόλου Παύλου αντικαταστάθηκε από άλλες τάσεις, όπως αυτές των Γνωστικών, που δημιούργησαν προβλήματα στην Εκκλησία με την αρνητική τους στάση απέναντι στον γάμο αλλά και με την προοπτική του «παρθενικού» βίου των εγγάμων 75. Μια από τις αιρέσεις της εποχής ήταν ο Γνωστικισμός, ο οποίος μεταξύ των άλλων σφετεριζόταν την κληρονομιά του ασκητικού πνεύματος της Καινής Διαθήκης 76. Η κατανόηση κειμένων της Καινής Διαθήκης γίνονταν κάτω από το πρίσμα της δυαρχικής διδασκαλίας του. Η τάση προς την αγαμία που συναντάμε μερικές φορές στην Καινή Διαθήκη, κάτω από την έντονη εσχατολογική ατμόσφαιρα, πήρε συγκεκριμένη μορφή και περιεχόμενο. Ο Γνωστικισμός εκμεταλλευόμενος την τάση αυτή, οδηγήθηκε στην απόλυτη απόρριψη και καταδίκη του γάμου, που σύμφωνα με τη διδασκαλία του ο άνθρωπος πρέπει να είναι απόλυτα πνευματικός. Έτσι, 71 Α Κορ. 7, 28, βλ. και Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Γάμος και αγαμία εις την εκκλησίαν, όπ. π., σ Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, όπ. π., σ ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ, Προς Πολύκαρπον, PG 5, 724AB. 74 Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, όπ. π., σ Γ. ΠΑΤΡΩΝΟΥ, Γάμος και αγαμία κατά τον Απόστολο Παύλο, εισαγωγικά και ερμηνευτικά στο Α Κορ. 7, 1 7, όπ. π., σ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΖΗΣΗ, πρωτ., Μοναχισμός, όπ. π., σ

31 υποτιμάται ο γάμος και θεωρείται μορφή ακολασίας, ενώ το ορθό είναι η απόλυτη εγκράτεια και η αγαμία 77. Ο Γνωστικισμός επεδίωκε την απολύτρωση του ανθρώπου αφενός με την αποκαλυπτόμενη αλήθεια και αφετέρου με την έντονη ασκητική τάση που προσπαθούσε να επιβάλλει 78. Η πίεση αυτή ασκούνταν ιδιαίτερα προς τους «τέλειους», οι οποίοι δε επιτρεπόταν να φέρουν στον κόσμο νέες υπάρξεις, για να μη διαιωνίζεται το κακό, γεγονός που συμβαίνει με τον γάμο. Όπως οποιοδήποτε χάρισμα, έτσι και η παρθενία καρποφορεί εντός της Εκκλησίας. Γι αυτό και οι αιρετικοί, οι οποίοι ασκούν παρθενία βδελυσσόμενοι τον γάμο, δεν αναγνωρίζονται ως παρθένοι, εφόσον δεν υφίσταται γι αυτούς ο πνευματικός μετά του Χριστού γάμος 79. Κατά τον Κλήμεντα Αλεξανδρέα 80 η παρθενία των αιρετικών δεν έχει καμία ηθική αξία, επειδή δεν είναι συνέπεια ελεύθερης στάσης έναντι του γάμου, αλλά αναγκαστική απόρροια θεώρησης του γάμου ως κακό 81. Την ίδια ασεβή εγκράτεια επέδειξαν και ειδωλολάτρες 82. Με την λατρεία αγγέλων και δαιμόνων απέχουν από τον οίνο, τα αφροδίσια και τη βρώση εμψύχων. Ο Απολλώνιος ο Τυανεύς ήταν Πυθαγόρειος, κήρυκας της Απολλώνειας θρησκείας και της λατρείας του Ηλίου. Όταν ασπάστηκε την Πυθαγόρεια φιλοσοφία αναδείχτηκε σε ηθικό άνδρα, «τέλειος ἐν πᾶσι» 83. Ο ίδιος διακύρηττε ότι μόνο από τα προϊόντα της γης πρέπει να τρέφονται οι άνθρωποι και η διατροφή του περιλάμβανε μόνο λάχανα 84. Ωστόσο, εκδή 77 Γ. ΠΑΤΡΩΝΟΥ, όπ. π., σ Όπ. π., σ Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Γάμος και αγαμία εις την εκκλησίαν, όπ. π., σ «Οὐ τῇ προαιρέσει γίνονται ἐγκρατεῖς, τῇ δέ πρός τόν πεποιηκότα ἔχθρᾳ, μή βουλόμενοι χρῆσθαι τοῖς ὑπ αὐτοῦ κτισθεῖσιν», ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΩΣ, Στρωματείς, λόγος 3, PG 8, A. 81 ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΖΗΣΗ, πρωτ., Τέχνη της Παρθενίας, όπ. π., σ Όπ. π.. 83 Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, Απολλώνιος ο Τυανεύς, η δια της προβολής του απόπειρα ενισχύσεως του εθνισμού και της καταπολέμησεως του Χριστιανισμού, διδ. διατριβή, Θεσσαλονίκη 1966, σ Όπ. π.. 29

32 λωνε αντιπάθεια κατά του κρασιού λόγω των δυσάρεστων αποτελεσμάτων που προκαλεί. Οι μεθυσμένοι βρίσκονται εκτός πραγματικότητας καθότι διατελούν «ἐν πλήρει ἡδονῆ» 85. Ο Απολλώνιος διακρίνονταν για την σωφροσύνη, την εγκράτεια, την δικαιοσύνη και την ανδρεία, γενικώς είχε ενάρετο βίο, όπως και ο δάσκαλός του Πυθαγόρας 86. Παρόλο που ο Πυθαγόρας επέτρεπε τη μονογαμία ο μαθητής του αναδεικνύεται αυστηρότερος, παραμένοντας ξένος προς τα αφροδίσια. Την αυστηρότητα αυτή προσπάθησε να την επιβάλλει όχι μόνο στον εαυτό του αλλά και στους γύρω του 87. Προβαίνει σε δριμύ έλεγχο των μη ηθικώς βιούντων και κατακρίνει τους Αθηναίους που συναναστρέφονται με πόρνους και μοιχούς, ενώ συνιστά στους ανθρώπους να τιθασεύουν τις ορμές τους και να μην ηττώνται από αυτές 88. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναφέρεται στην περί γάμου και παρθενίας διδασκαλία ορισμένων Γνωστικών 89. Κάθε άνθρωπος που α ποφασίζει να ζήσει εν παρθενία, μιμούμενος τον Χριστό, συνάπτει έναν πνευματικό γάμο με τον Νυμφίο. Οι αιρετικοί που παραμένουν άγαμοι αποστρεφόμενοι τον γάμο, δεν αναγνωρίζονται ως παρθένοι, επειδή γι αυτούς δεν υφίσταται ο πνευματικός γάμος με τον Χριστό 90. Κατά τον άγιο πατέρα, η ρήση του Αποστόλου Παύλου «ἡρμοσάμην ὑμᾶς ἑνὶ ἀνδρί παρθένον ἁγνήν παραστῆσαι τῷ Χριστῷ» 91, αν και αναφέρεται σε όλο το πλήρωμα της Εκκλησίας, περιλαμβάνει και τους παρθένους ειδικότερα 92. Όταν οι τελευταίοι δια της αιρέσεως απιστούν προς τον έναν 85 Όπ. π., σ Όπ. π., σ Όπ. π.. 88 Όπ. π.. 89 ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Περί παρθενίας, PG 48, , βλ. και ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΖΗΣΗ, πρωτ., Τέχνη της Παρθενίας, όπ. π., σ Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Γάμος και αγαμία εις την εκκλησίαν, όπ. π., σ. 267, βλ. και του ιδίου, Γάμος, παρθενία και οικογένεια κατά τον ιερό Χρυσόστομο, όπ. π., σ Β Κορ. 11, Βλ. σχετ. Κ. ΜΠΕΛΕΖΟΥ, Το δικαίωμα του γάμου και της αγαμίας στις επιστολές του αποστόλου Παύλου προς Κορινθίους, όπ. π., σ

33 Νυμφίο, τοποθετώντας στη θέση του έναν άλλον ανύπαρκτο, καταλύουν και την αγνότητά τους, «αἱ τοίνυν τὸν ἕνα ἄνδρα μὴ στέργουσαι, ἀλλ ἕτερον αὐτῷ τὸν οὐκ ὄντα ἐπεισάγουσαι Θεόν, πῶς ἄν εἶεν ἁγναί;» 93. Και συμπληρώνει ότι δεν ονομάζεται παρθένος αυτός που είχε τη δυνατότητα να συνάψει γάμο και τον απόφυγε. Η επιλογή της παρθενίας από τους αιρετικούς γίνεται κατόπιν αποτελέσματος του αναγκαστικού νόμου και όχι με βάση την ελεύθερη προαίρεσή τους, «ὅταν δέ τῶν κωλυομὲνων τὸ πρᾶγμα εἶναι φῇς, οὐκέτι τῆς σῆς προαιρέσεως τὸ κατόρθωμα γίνεται ἀλλά τῆς ἀνάγκης τοῦ νόμου» 94. Στο Περί παρθενίας ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης συμπεριλαμβάνει ένα κεφάλαιο με τίτλο «μνήμη τῶν ἐκ τοῦ γάμου δυσχερῶν καὶ ἔνδειξις τοῦ τὸν γεγραφότα τὸν λόγον μὴ ἄγαμον εἶναι» 95, γεγονός που αποδεικνύει ότι υπήρξε έγγαμος 96. Ωστόσο, συνέταξε έργο για την παρθενία, την οποία εξαίρει και όχι για τον γάμο, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει τα μειονεκτήματα του τελευταίου, «μηδείς διά τούτων ἡμᾶς ἀθετεῖν οἰέσθω τὴν οἰκονομίαν τοῦ γάμου οὐ γάρ ἀγνοοῦμεν ὅτι καὶ οὗτος τῆς τοῦ Θεοῦ εὐλογίας οὐκ ἠλλοτρίωται» 97. Στο ίδιο κεφάλαιο ο άγιος Γρηγόριος ενώ εγκωμιάζει τον παρθενικό βίο, λυπάται, επειδή δε μπορεί να τον επιλέξει, έχοντας ο ίδιος παντρευτεί τη Θεοσεβία, «Μακάριοι δέ οἷς ἐν ἐξουσίᾳ τῶν βελτιόνων ἐστίν ἡ αἵρεσις καὶ οὐκ ἀπετειχίσθησαν τῷ κοινῷ προληφθέντες βίῳ, καθάπερ ἡμεῖς οἷόν τινι χάσματι πρός τὸ τῆς παρθενίας καύχημα διειργόμεθα πρός ἥν οὐκ ἔστιν ἐπανελθεῖν ἔτι τὸν ἅπαξ τῷ κοσμικῷ βίῳ τὸ ἴχνος ἐναπερείσαντα» PG 48, 533, βλ. και ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΖΗΣΗ, πρωτ., όπ. π., σ PG 48, ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Περί παρθενίας, PG 46, 325Α 336D. 96 ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΖΗΣΗ, πρωτ., Γάμος και αγαμία, ποιο υπερέχει;, εκδ. Βρυέννιος, Θεσσαλονίκη 1999, σ. 29, βλ. και Π. ΧΡΗΣΤΟΥ, Ελληνική πατρολογία, περίοδος θεολογικής ακμής Δ και Ε αιώνες, τ. Δ, ΠΙΠΜ, εκδ. Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη 1989, σ PG 46, 353A. 98 PG 46, 325B. 31

34 Ως θεατής και μάρτυρας της μακαριότητας όσων επέλεξαν τον παρθενικό βίο ζηλεύει εκείνους, οι οποίοι μπορούν να επιλέξουν με άνεση και να απολαύσουν τα αγαθά της παρθενίας, «ὡς μακάριόν γε ἄν ἦν, εἰ μὴ οὕτως εἶχε μηδέ τῇ ὑστεροβουλίᾳ τὸ καλόν ἐγνωρίσαμεν. Νῦν δέ ζηλωτοί μὲν ὄντως καὶ πάσης εὐχῆς καὶ ἐπιθυμίας ἐπέκεινα πράττοντες, οἷς ἡ δύναμις τῶν ἀπολαύσεων τῶν ἀγαθῶν τούτων οὐκ ἀποκέκλεισται» 99. Η αγαμία τοποθετείται υψηλότερα σε σχέση με τον γάμο, αφού με την πρώτη επιτυγχάνεται με μεγαλύτερη ευκολία η εξομοίωση προς τον άφθαρτο, απαθή Θεό και τη θέωση, «τις μείζον ἔπαινος παρθενίας ἤ το ἀποδειχθῆναι διά τούτων θεοποιοῦσαν τρόπον τινά τούς τῶν καθαρῶν αὐτῆς μυστηρίων μετεσχηκότας;» 100. Η παρθενία χαρακτηρίζεται «τέχνη τις καὶ δύναμις τῆς θειοτέρας ζωῆς πρός τὴν ἀσώματον φύσιν τούς ἐν σαρκί ζῶντας ὁμοιοῦσθαι διδάσκουσα» 101, είναι επίσης γνώρισμα των αγγέλων, γι αυτό ο παρθενικός βίος είναι αγγελικός, ισάγγελος βίος 102. Ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσει κανείς, για να φτάσει στην προπτωτική μακαριότητα είναι ένα ταξίδι με ενδιάμεσους σταθμούς. Η πορεία που πρέπει να διαγράψει κανείς, είναι αντίστροφη της αρχικής, με την παράλληλη εγκατάλειψη των ενδιάμεσων σταθμών, ξεκινώντας από τον τελευταίο που είναι ο γάμος, «ἐπεί οὖν τοῦ χωρισμοῦ τῆς ἐν τῷ παραδείσῳ ζωῆς τὸ τελευταῖον ὁ γάμος ἐστί, τοῦτον πρῶτον καταλιπεῖν ὥσπερ τινά σταθμόν ἔσχατον τοῖς πρός τὸν Χριστόν ἀναλύουσιν ὑφηγεῖται ὁ λόγος εἶτα τῆς περί τὴν ταλαιπωρίας ἀναχωρῆσαι ᾗ ἐνιδρύθη μετά τὴν ἁμαρτίαν ὁ ἄνθρωπος» 103. Ο γάμος εμφανίστηκε ταυτόχρονα με τον θάνατο, σύμφωνα με τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, με την πτώση του ανθρώπου, «ὅπου γάρ θάνατος, ἐκεῖ καὶ γάμος τούτου δέ οὐκ ὄντος οὐδέ 99 PG 46, 325C. 100 PG 46, 320D. 101 ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Περί παρθενίας, PG 46, 348Β. 102 ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΖΗΣΗ, πρωτ., Γάμος και αγαμία, όπ. π., σ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Περί παρθενίας, PG 46, 376AB. 32

35 αὐτός ἕπεται» 104. Η παρθενία όμως δεν έχει τέτοιες συνέπειες, πάντα είναι χρήσιμη, μακάρια πριν και μετά τον θάνατο, πριν και μετά τον γάμο 105. Ο άγιος Γρηγόριος αντιλαμβάνεται την παρθενία ως το μέσο, με το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να αποδεσμευθεί από τη φθορά και τα πάθη και να υψωθεί προς την απαθή φύση. Αυτός ήταν και ο λόγος για τον ο ποίο ο Χριστός ήλθε στον κόσμο όχι δια γάμου, «Θεοῦ παρουσίαν καὶ εἴσοδον μόνη καθαρότης ἱκανή ἐστι δέξασθαι, ἥν ἄλλως οὐκ ἔστι πρός ἀκρίβειαν πᾶσαν κατορθωθῆναι, εἰ μὴ παντελῶς τις ἑαυτόν τῶν τῆς σαρκός παθημάτων ἀλλοτριώσειεν» 106. «Η σωτηριολογική δύναμη της παρθενίας κατεβάζει τον Θεό σε κοινωνία με τον άνθρωπο και πτερώνει τον άνθρωπο προς την επιθυμία των ουρανίων, γινόμενη έτσι σύνδεσμος και γέφυρα που ενώνει Θεό και άνθρωπο» 107. Η παρθενία δεν περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο του ανθρώπου αλλά αναφέρεται σε ολόκληρη την ύπαρξή του. Για να θεωρηθεί ολοκληρωμένη θα πρέπει να εγκρατεύεται κανείς όχι μόνο σωματικά αλλά και πνευματικά. Σύμφωνα με τους Πατέρες της Εκκλησίας η σωματική παρθενία ολοκληρώνεται με την εν γένει ηθική καθαρότητα που καλλιεργείται υπό το φως της εσχατολογικής προσδοκίας, «τὴν γάρ παρθένον οὐ τῷ σωματι μόνον καθαρόν εἶναι δεῖ, ἀλλά καὶ τῇ ψυχῇ, εἰ μέλλει τὸν ἅγιον ὑποδέχεσθαι νυμφίον» 108. Ο Χριστός εκτός από τη σωματική πορνεία καταδίκασε και την πορνική διάθεση και επιθυμία. Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος υποστήριζε «ὀφθαλμός πορνεύων, οὐ φυλάσσει τὴν παρθενίαν, γλῶττα πορνεύουσα τῷ πονηρῷ μίγνυται.παρθενευέτω καὶ ἡ διάνοια, μὴ ρεμβέ 104 ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Περί παρθενίας, PG 48, Όπ. π ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ, Περί παρθενίας, PG 46, 324A. 107 ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΖΗΣΗ, πρωτ., Γάμος και αγαμία, όπ. π., σ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Περί παρθενίας, PG 48, 537, βλ. και Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Παρθενία, γάμος και οικογένεια κατά τον ιερό Χρυσόστομο, όπ. π., σ

36 σθω, μὴ πλανάσθω, μὴ τύποις ἐν αὐτῇ φερέτω πονηρῶν πραγμάτων» 109. Ό ταν ο πιστός φροντίζει να έχει και τις διαθέσεις και τις αισθήσεις και τις επιθυμίες του αγνές, τότε καθίσταται αληθινά παρθένος 110. Ο Μεθόδιος Ολύμπου στο Συμπόσιον των δέκα παρθένων ενισχύει τον καθολικό χαρακτήρα της παρθενίας, «χλεύη γάρ τὰ μὲν τῆς παιδοποιήσεως ὄργανα τηρεῖν παρθένα, τὴν δέ γλῶσσαν μὴ τηρεῖν, ἤ τὴν γλώτταν μὲν τηρεῖν παρθένον, τὴν δέ ὅρασιν ἤ τὴν ἀκοήν ἤ τὰς χεῖρας μὴ τηρεῖν, ἤ ταῦτα μὲν ἔχειν καὶ τηρεῖν παρθένα, την καρδίαν δέ μὴ τηρείν, ἀλλ ἑταιρίζεσθαι τύφῳ καὶ θυμῷ» 111. Αυτή η καθαρότητα συμβάλει αφενός στην αποφυγή των παθών και αφετέρου στην άσκηση των αρετών. Η προτίμηση της παρθενίας εκ μέρους της Εκκλησίας δεν συνεπάγεται και περιφρόνηση του γάμου, «οὐ γάρ ἐπεί ἡ παρθενία τιμιωτέρα, ἐν τοῖς ἀτίμοις ὁ γάμος» 112. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομός συμφωνεί με τον Γρηγόριο Θεολόγο «πείθομαι πολλῷ τιμωτέραν εἶναι τοῦ γάμου τὴν παρθενίαν οὐ μήν διά τοῦτο ἐν τοῖς πονηροῖς τὸν γάμον τίθεμαι, ἀλλά καὶ λίαν αὐτόν ἐπαινῶ» 113. Διότι αυτός που κατηγορεί τον γάμο, μειώνει και τη δόξα της παρθενίας, ενώ αυτός που τον επαινεί, εξυψώνει περισσότερο την παρθενία και την καθιστά λαμπρότερη 114. Στα κείμενα των πατέρων και στα κείμενα των κανόνων υπάρχει σαφής καταδίκη ακραίων ασκητικών αντιλήψεων σε βάρος του γάμου 115. Ο παραμερισμός του γάμου στα πατερικά κείμενα περί παρθενίας δεν οφείλεται στην άγνοια ή σε περιφρόνηση του νοήματος του, αλλά γίνεται για λόγους πρακτικούς και παιδαγωγικούς ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ, Λόγος 37, Εἰς τό ῥητόν τού εὐαγγελίου «ὅτε ἐτέλεσεν Ἰησοῦς τους λόγους τούτους» και τα εξής, PG 36, 296A. 110 Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Γάμος και αγαμία εις την εκκλησίαν, όπ. π., σ ΜΕΘΟΔΙΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ, Συμπόσιον των δέκα παρθένων, PG 18, ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ, Λόγος εἰς τό άγιον βάπτισμα, PG 36, 382Β. 113 ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Περί παρθενίας, PG 48, PG 48, 540Α. 115 Θ. ΓΙΑΓΚΟΥ, Κανόνες και λατρεία, εκδ. Δεδούση, Θεσσαλονίκη 2001, σ Γ. ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΗ, Γάμος και αγαμία εις την εκκλησίαν, όπ. π., σ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν 1 1. Αποδοχή κληρονομίας Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν μπορεί να ασκηθεί από τους δανειστές του κληρονόμου, τον εκτελεστή της διαθήκης, τον κηδεμόνα ή εκκαθαριστή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ 1. Σε ποια επιστολή του ο Απόστολος Παύλος μιλά για τον κενό τάφο της Ανάστασης ; α) Προς Εφεσίους β) Προς Κορινθίους γ) Προς Γαλάτας δ) Προς Φιλιππισίους 2. Η αρχαότερη επιστολή του Απ. Παύλου είναι η:

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή.

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Mαθηματικό σύστημα Ένα μαθηματικό σύστημα αποτελείται από αξιώματα, ορισμούς, μη καθορισμένες έννοιες και θεωρήματα. Η Ευκλείδειος γεωμετρία αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ 1. Η ευθύνη μεταφοράς, διαφύλαξης, συντήρησης, συναρμολογήσεως και αποσυναρμολογήσεως της Σκηνής του Μαρτυρίου ανήκε στη φυλή α) Ρουβήν β) Συμεών γ) Λευί δ) Ιούδα 2. Σύμφωνα με το Γ Βασιλειών ( 6/37εξ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΝΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ «ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ» ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ Ιερός Ναός Αγίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι.

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Καί πράγματι εἶναι! σταματώντας ὁ χρόνος της, χρόνος ὅπου μετριοῦνται μέ τούς χτύπους τῆς καρδιᾶς, σταματάει

Διαβάστε περισσότερα

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος 23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος Μια βραδιά στο λούκι με τους αστέγους «Έχετε ποτέ σκεφτεί να κοιμηθείτε μια χειμωνιάτικη νύχτα στο δρόμο;» Με αυτό το ερώτημα απευθύναμε και φέτος την πρόσκληση στους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου, Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η αρμοδιότητα των διοικητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ Επιμέλεια Άγγελου Αργυρακόπουλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό.

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. 1 ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate, εισηγητής Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΜΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ 1.

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Γιάννης Ι. Πασσάς Γλώσσα Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Αρχή πάντων ορισµός εστί Γλώσσα: Κώδικας ση4είων ορισ4ένης 4ορφής (γλωσσικής), 4ε τα ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή.

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή. ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Ο ασθενής έχοντας μαζί του το βιβλιάριο υγείας του και την τυπωμένη συνταγή από τον ιατρό, η οποία αναγράφει τον μοναδικό κωδικό της, πάει στο φαρμακείο. Το φαρμακείο αφού ταυτοποιήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg)

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Β Δ Β Δ Γ Γ Κύκλος του Euler (Euler cycle) είναι κύκλος σε γράφημα Γ που περιέχει κάθε κορυφή του γραφήματος, και κάθε ακμή αυτού ακριβώς μία φορά. Για γράφημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983 20 Φεβρουαρίου 2010 ΑΣΕΠ 2000 1. Η δεξαμενή βενζίνης ενός πρατηρίου υγρών καυσίμων είναι γεμάτη κατά τα 8/9. Κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας το πρατήριο διέθεσε τα 3/4 της βενζίνης αυτής και έμειναν 4000

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να - 1 - Ο παράξενος πραματευτής Ανθολόγιο Ε & Στ τάξης: 277-279 Οικονομικές έννοιες Ανταλλαγή Αντιπραγματισμός Εμπόριο Ερωτήσεις Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Πομπιέρη Βασιλεία, Δικηγόρος, LLM UCL Πτωχευτικό Δίκαιο Σημαντικότερες ρυθμίσεις σε προπτωχευτικό στάδιο. Εισαγωγή της διαδικασίας συνδιαλλαγής Σκοπός Η διάσωση και εξυγίανση

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ 1. Τί ήταν οι πεπτωκότες (lapsi) κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες; α) Πόρνοι β) Δαιμονισμένοι γ) Χριστιανοί που εξέπεσαν της πίστης τους για να σωθούν από τους διωγμούς δ) Ειδωλολάτρες 2. Ποιος κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ A Ε B Ζ Η Γ K Θ Δ Ι Ορισμός Ένα (μη κατευθυνόμενο) γράφημα (non directed graph) Γ, είναι μία δυάδα από σύνολα Ε και V και συμβολίζεται με Γ=(Ε,V). Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά Νικοµάχεια (Β6, 4-10)

ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά Νικοµάχεια (Β6, 4-10) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Διδαγμένο Κείμενο ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 2014 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Επομένως οι αρετές δεν υπάρχουν μέσα μας εκ φύσεως ούτε αντίθετα προς τη φύση μας, αλλά έχουμε από τη φύση την ιδιότητα να τις δεχτούμε

Διαβάστε περισσότερα

Παλαιά ιαθήκη: Μυθολογία των Εβραίων ή Βίβλος της Εκκλησίας;

Παλαιά ιαθήκη: Μυθολογία των Εβραίων ή Βίβλος της Εκκλησίας; Παλαιά ιαθήκη: Μυθολογία των Εβραίων ή Βίβλος της Εκκλησίας; Καθηγητής Μιλτιάδης Κωνσταντίνου Τµήµα Θεολογίας Α.Π.Θ. Ένα από τα µεγαλύτερα επιτεύγµατα του ιθ µ.χ. αιώνα συνιστά αναµφίβολα η ανακάλυψη των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ Αρχιμανδρίτου ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ (Σαχάρωφ) ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ Μετάφρασις από τα ρωσικά Αρχιμ. Ζαχαρία Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας 2010 [//4] ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Γενικός σημαιοστολισμός, από τις 8:00 π.μ. της 25 ης Οκτωβρίου. Δημοτικών καταστημάτων, των Ν.Π.Δ.Δ., των Τραπεζών, των οικιών

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Γενικός σημαιοστολισμός, από τις 8:00 π.μ. της 25 ης Οκτωβρίου. Δημοτικών καταστημάτων, των Ν.Π.Δ.Δ., των Τραπεζών, των οικιών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ν Ο Μ Ο Σ Κ Υ Κ Λ Α Δ Ω Ν ΔΗΜΟΣ ΤΗΝΟΥ Τήνος, 21 Οκτωβρίου 2013 Αρ. Πρωτ.: 15.020._ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΕΠΕΤΕΙΟΥ 28 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 Γενικός σημαιοστολισμός, από τις 8:00 π.μ. της 25

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ Η ΙΕΡΩΣΥΝΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ»

«ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ Η ΙΕΡΩΣΥΝΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ» «ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ Η ΙΕΡΩΣΥΝΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ» Εἰσήγηση Μητροπολίτου Χαλκίδος κ. Χρυσοστόμου στό Ζ Πανελλήνιο Λειτουργικό Συμπόσιο Στελεχῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων μέ θέμα: «ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΤΗΣ ΙΕΡΩΣΥΝΗΣ» Ἱ. Προσκύνημα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate Κατηγορίες οφέλους και κόστους που προέρχονται από τις δημόσιες δαπάνες Για την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαια γάμου στους παπύρους της Αιγύπτου

Συμβόλαια γάμου στους παπύρους της Αιγύπτου ΣΧΟΛΙΑ Συμβόλαια γάμου στους παπύρους της Αιγύπτου Τα συμβόλαια γάμου που προέρχονται από την Αίγυπτο, διακρίνονται σε δύο είδη, τη συγγραφὴν συνοικισίου/ συνοικισίας, όπως είναι και το συμβόλαιο που εξετάζουμε,

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης (β) Η απόλυτη υπεραξία Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Στο κεφάλαιο για την αγορά και την πώληση της εργατικής δύναμης (ελληνική έκδοση: τόμος

Διαβάστε περισσότερα

ANALECTA THEOLOGICA ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΣΗΜΑΚΗΣ ΣΕΙΡΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ. επιμέλεια ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011

ANALECTA THEOLOGICA ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΣΗΜΑΚΗΣ ΣΕΙΡΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ. επιμέλεια ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 ANALECTA THEOLOGICA ΣΕΙΡΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 7 επιμέλεια ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΣΗΜΑΚΗΣ Ελληνική Βιβλιογραφία Θεμάτων Καθολικής Θεολογίας 1550-2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Θεμάτων Καθολικής Θεολογίας Σειρά Analecta

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ Μορφές δημόσιου δανεισμού Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate 1 Ανάλογα με την πηγή προελεύσεως των πόρων Με βάση το κριτήριο αυτό, ο δανεισμός διακρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΑΝΤΙΟΠΗ ΓΙΓΑΝΤΙ ΟΥ Τοµεάρχης Λειτουργίας Κέντρων Ελέγχου Συστηµάτων Μεταφοράς ιεύθυνσης ιαχείρισης Νησιών ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΡΗΤΗΣ 2009 Εγκατεστηµένη Ισχύς (Ατµοµονάδες, Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μάθημα: Ενόργανη Γυμναστική Χρήσιμα θεωρία στο κεφάλαιο της ενόργανης γυμναστικής για το γνωστικό αντικείμενο ΠΕ11 της Φυσικής Αγωγής από τα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Κολλίντζα.

Διαβάστε περισσότερα

HY 280. θεμελιακές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Γεώργιος Φρ.

HY 280. θεμελιακές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Γεώργιος Φρ. HY 280 «ΘΕΩΡΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ» θεμελικές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Γεώργιος Φρ. Γεωργκόπουλος μέρος Α Εισγωγή, κι η σική θεωρί των πεπερσμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Β ΤΑΞΗ ΚΕΙΜΕΝΟ. Πέµπτη 19 Νοεµβρίου 1942. Αγαπητή Κίττυ,

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Β ΤΑΞΗ ΚΕΙΜΕΝΟ. Πέµπτη 19 Νοεµβρίου 1942. Αγαπητή Κίττυ, ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Αγαπητή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1 4

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1 4 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1 4 Α. Μετάφραση Είναι λοιπόν φανερό ότι πρέπει να θεσπίσουμε νόμους για την παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Θρίαμβος της Ορθοδοξίας; Για την Ορθοδοξία, η Εικονομαχία, η

Θρίαμβος της Ορθοδοξίας; Για την Ορθοδοξία, η Εικονομαχία, η ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ: Η ΠΙΣΤΗ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΗ (Αρχιμ. Ιγνατίου Δ. Σωτηριάδη, Βρυξέλλες 13.3.2011) Σεβασμιώτατε, Θεοφιλέστατοι, Σεβαστοί Πατέρες, αγαπητοί αδελφοί και αδελφές εν Χριστώ!

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α1 μέχρι και Α6 να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Βασίλειος Σταματόπουλος, Δικηγόρος, Δ.Μ.Σ. Συνάντηση 4 η ΕΝΟΧΕΣ ΔΙΑΖΕΥΚΤΙΚΕΣ Εννοιολογική προσέγγιση. Διαζευκτική είναι η ενοχή που έχει ως αντικείμενο δύο ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΘΕΜΑ: Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Ο ΙΕΡΑΡΧΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ Σύνταξη: Ηλίας Κουβαράς, Δικηγόρος L.L.M., Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ σελ.139 149 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ σελ.139 149 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ σελ.139 149 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 1. Πότε έφτασε ο Αριστοτέλης στην Αθήνα για πρώτη φορά και γιατί επέλεξε την Ακαδημία για τις σπουδές του; Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Αναζητώντας την αλήθεια στη ζωή μας Το βιβλίο των Θρησκευτικών της Στ τάξης του Δημοτικού σχολείου είναι το αποτέλεσμα της τρίχρονης συνεργασίας της συγγραφικής ομάδας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ: Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΥ, ΔΙΑΧΡΗΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ: Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΥ, ΔΙΑΧΡΗΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ: Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΥ, ΔΙΑΧΡΗΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ Μητροπολίτη Κωνσταντίας Αμμοχώστου ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Επιθυμώ να εκφράσω τις ειλικρινείς μου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΓΑ ΚΑΙ ΑΓΓΕΛΙΚΟ ΣΧΗΜΑ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΑΠΤΙΣΜΑ

ΤΟ ΜΕΓΑ ΚΑΙ ΑΓΓΕΛΙΚΟ ΣΧΗΜΑ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΑΠΤΙΣΜΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΛΑΤΡΕΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΝΤΥΡΟΥ Γ. ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΤΟ ΜΕΓΑ ΚΑΙ ΑΓΓΕΛΙΚΟ ΣΧΗΜΑ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΑΠΤΙΣΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «απεικονίσεις»

( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «απεικονίσεις» ( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «πεικονίσεις» 1. ΣΧΕΣΕΙΣ: το σκεπτικό κι ο ορισμός. Τ σύνολ νπριστούν ιδιότητες μεμονωμένων στοιχείων: δεδομένου συνόλου S, κι ενός στοιχείου σ, είνι δυντόν είτε σ S είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία ΘΕΜΑ: ποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία Σύνταξη: Μπαντούλας Κων/νος, Οικονομολόγος, Ms Χρηματοοικονομικών 1 Η πρώτη θεωρία σχετικά με τον αυτόματο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Επειδή βλέπουμε κάθε πόλη κράτος να είναι ένα είδος κοινότητας και κάθε κοινότητα να έχει συσταθεί για χάρη κάποιου

Διαβάστε περισσότερα

«Ναι» στον Χριστό και Ιεραποστολή

«Ναι» στον Χριστό και Ιεραποστολή «Ναι» στον Χριστό και Ιεραποστολή Ἀσατε τῷ Κυρίῳ ᾆσμα καινόν, ὅτι θαυμαστὰ ἐποίησεν ὁ Κύριος ἔσωσεν αὐτὸν ἡ δεξιὰ αὐτοῦ καὶ ὁ βραχίων ὁ ἅγιος αὐτοῦ. Ἐγνώρισε Κύριος τὸ σωτήριον αὐτοῦ, ἐναντίον τῶν ἐθνῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: O ΠΟΝΟΣ ΑΠΟ ΑΠΟΨΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ. ΒΑΝΤΣΟΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο διδαγµένο Κείµενο από το πρωτότυπο

Κείµενο διδαγµένο Κείµενο από το πρωτότυπο ΤΡΙΤΗ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ 1999 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κείµενο διδαγµένο Κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδη Ιστορία Γ, 70 Καὶ (ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενός τε τῶν Ἀθηναίων καὶ τοῦ δήµου προειστήκει)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ

ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Κολλίντζα προετοιμάζοντας σε πραγματικά ολιγομελείς ομίλους τους

Διαβάστε περισσότερα

2. Κατάθεσε κάποιος στην Εθνική Τράπεζα 4800 με επιτόκιο 3%. Μετά από πόσο χρόνο θα πάρει τόκο 60 ; α) 90 ημέρες β) 1,5 έτη γ) 5 μήνες δ) 24 μήνες

2. Κατάθεσε κάποιος στην Εθνική Τράπεζα 4800 με επιτόκιο 3%. Μετά από πόσο χρόνο θα πάρει τόκο 60 ; α) 90 ημέρες β) 1,5 έτη γ) 5 μήνες δ) 24 μήνες 20 Φεβρουαρίου 2010 1. Ένας έμπορος αγόρασε 720 κιλά κρασί προς 2 το κιλό. Πρόσθεσε νερό, το πούλησε προς 2,5 το κιλό και κέρδισε 500. Το νερό που πρόσθεσε ήταν σε κιλά: α) 88 β) 56 γ) 60 δ) 65 2. Κατάθεσε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΑΚΗ Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ Αποφατική Θεολογία και Αφαιρετική Τέχνη Διατριβή επί Διδακτορία Υποβληθείσα στο τμήμα Θεολογίας του Α. Π. Θ. Λάρνακα 2009 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ σ. 5

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΗΘΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ. (ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ 1176a30 1179a32) 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΑΠ ΕΛΠ22 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.

Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΗΘΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ. (ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ 1176a30 1179a32) 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΑΠ ΕΛΠ22 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ. ΕΑΠ ΕΛΠ22 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ : ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΩΣ ΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ ΗΘΙΚΗ (ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ 1176a30 1179a32) ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΖΩΗ ΜΟΥ

ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΖΩΗ ΜΟΥ Αρχιμανδρίτου ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΖΩΗ ΜΟΥ Εκδόσεις Π. Πουρναρά Θεσσαλονίκη 1983 [//4] Τίτλος του αγγλικού Archimandrite Sophrony His Life is Mine Translated by Rosemary Edmonds A.R. Mowbray & Co, Oxford

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια.

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Ταξινόμηη των μοντέλων διαποράς ατμοφαιρικών ρύπων βαιμένη ε μαθηματικά κριτήρια. Μοντέλο Ελεριανά μοντέλα (Elerian) Λαγκρατζιανά μοντέλα (Lagrangian) Επιπρόθετος διαχωριμός Μοντέλα

Διαβάστε περισσότερα

Προσκύνημα στο Άγιον Όρος

Προσκύνημα στο Άγιον Όρος Προσκύνημα στο Άγιον Όρος Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΨΑΛΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ... 2 Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ... 7 ΟΜΙΛΙΕΣ... 11 Άγιον Όρος και Ευρωπαϊκή Κοινότης... 11 Η Σπουδαιότητα του Αγιορειτικού Μοναχισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης Η εργασιακή διαδικασία και τα στοιχεία της. Η κοινωνική επικύρωση των ιδιωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος ιαφορικές Εξισώσεις Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Ατελείς ιδιοτιμές Εκθετικά πινάκων Μανόλης Βάβαλης Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Μ.Ι.Θ.Ε.

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Μ.Ι.Θ.Ε. ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Μ.Ι.Θ.Ε. ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΓΟΡΓΙΑΣ Τέχνη είναι η ικανότητα να προκαλούμε συναισθήματα διαμέσου μιας προσποιητής πραγματικότητας, χρησιμοποιώντας λέξεις ή ζωγραφιές. ΠΛΑΤΩΝ Προβαίνει σε

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση του δικαιώματος σημαίνει την εξουσία του δικαιούχου να ενεργήσει για την

Άσκηση του δικαιώματος σημαίνει την εξουσία του δικαιούχου να ενεργήσει για την Καραίσκος Δημήτριος: Δικηγόρος υπ. Διδάκτωρ Ιδιωτικού Δικαίου Παν/μίου Αθηνών 1. Άσκηση και κατάχρηση του δικαιώματος Άσκηση του δικαιώματος σημαίνει την εξουσία του δικαιούχου να ενεργήσει για την αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΕΟΛΑΙΑ. Υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αχελώου. κ. ΕΥΘΥΜΙΟΥ Κ. ΣΤΥΛΙΟΥ

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΕΟΛΑΙΑ. Υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αχελώου. κ. ΕΥΘΥΜΙΟΥ Κ. ΣΤΥΛΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΕΟΛΑΙΑ Υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αχελώου κ. ΕΥΘΥΜΙΟΥ Κ. ΣΤΥΛΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Στο θέμα Εκκλησία και Νεολαία αναφέρονται σήμερα όλοι οι λειτουργοί της Εκκλησίας, τα εκκλησιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηθική της Γης. του Aldo Leopold

Η Ηθική της Γης. του Aldo Leopold Η Ηθική της Γης του Aldo Leopold Ελένη Καπετανάκη Μπριασούλη, Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Μάης 2009 Γιατί, πάνω απ όλα, η προστασία του περιβάλλοντος είναι ηθικό ζήτημα Αφιερωμένο σ όσους αγάπησαν,

Διαβάστε περισσότερα

HISTÒRIA DE LA LLENGUA GREGA: DEL GREC CLÀSSIC AL GREC MODERN MORFOLOGIA DELS PRONOMS PERSONALS (teoria, praxi, autoavaluació) 2015

HISTÒRIA DE LA LLENGUA GREGA: DEL GREC CLÀSSIC AL GREC MODERN MORFOLOGIA DELS PRONOMS PERSONALS (teoria, praxi, autoavaluació) 2015 HISTÒRIA DE LA LLENGUA GREGA: DEL GREC CLÀSSIC AL GREC MODERN MORFOLOGIA DELS PRONOMS PERSONALS (teoria, praxi, autoavaluació) 2015 Ernest E. Marcos Hierro (GIDC ELECTRA) emarcos@ub.edu Pronoms personals

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΜΟΡΜΟΝΩΝ Η «ΟΙ ΆΓΙΟΙ ΤΩΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΩΝ ΗΜΕΡΩΝ»

Η ΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΜΟΡΜΟΝΩΝ Η «ΟΙ ΆΓΙΟΙ ΤΩΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΩΝ ΗΜΕΡΩΝ» Η ΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΜΟΡΜΟΝΩΝ Η «ΟΙ ΆΓΙΟΙ ΤΩΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΩΝ ΗΜΕΡΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2003 ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Διατριβή επί διδακτορία υποβληθείσα εις την Θεολογική Σχολή του Αριστοτέλειου

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγµατα ερωτήσεων ανοικτού τύπου και σύντοµης απάντησης. Εισαγωγή: Ο Σωκράτης διηγείται τη συζήτησή του µε τον Πρωταγόρα σε έναν φίλο του.

Παραδείγµατα ερωτήσεων ανοικτού τύπου και σύντοµης απάντησης. Εισαγωγή: Ο Σωκράτης διηγείται τη συζήτησή του µε τον Πρωταγόρα σε έναν φίλο του. 2. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Παραδείγµατα ερωτήσεων ανοικτού τύπου και σύντοµης απάντησης Α. Η διάρθρωση του διαλόγου και τα πρόσωπα Εισαγωγή: Ο Σωκράτης διηγείται τη συζήτησή του µε τον Πρωταγόρα σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. βλ. φυλλάδιο μετάφρασης ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2. βλ. εισαγωγή σελ. 141 : «Είκοσι χρόνια έμεινε αν είναι να σωθεί η αλήθεια;» 3. βλ. σελ. 178 : «Από το έργο αυτό εκπαίδευσης» 4. Ποια παιδεία θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ. Για πρώτη φορά τη λέξη Εὐαγγέλιο σαν ό- νομα ενός βιβλίου τη συναντούμε στον Ιουστίνο τον μάρτυρα.

ΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ. Για πρώτη φορά τη λέξη Εὐαγγέλιο σαν ό- νομα ενός βιβλίου τη συναντούμε στον Ιουστίνο τον μάρτυρα. Ο όρος ευαγγέλιον = χαρμόσυνη αγγελία. Αρχικά η λέξη «εὐαγγέλιον» σήμαινε την α- μοιβή που δινόταν σ' έναν που έφερνε καλές ειδήσεις. Αργότερα η λέξη κατέληξε να σημαίνει αυτές τις ίδιες τις ειδήσεις Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε:

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε: Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΡΗΜΑΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΣΕ -τὸς και -τέος

ΡΗΜΑΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΣΕ -τὸς και -τέος ΡΗΜΑΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΣΕ -τὸς και -τέος 1. Ρηματικά επίθετα σε -τός Σημαίνουν: α) ό,τι και η μετοχή του παρακειμένου ή ενεστώτα ή αορίστου ενεργητικής ή μέσης φωνής (γραπτός=γεγραμμένος, ἀστράτευτος=ὁ μὴ στρατευθεὶς)

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλος Παπαδόπουλος Πρεσβύτερος (Αρ. Μητρώου: 358) ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Τέλλος Παπαδόπουλος Πρεσβύτερος (Αρ. Μητρώου: 358) ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Τέλλος Παπαδόπουλος Πρεσβύτερος (Αρ. Μητρώου: 358) ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Διπλωματική εργασία υποβληθείσα στο Τμήμα Ποιμαντικής και

Διαβάστε περισσότερα

Πτώση και σωτηρία. Πτώση και σωτηρία

Πτώση και σωτηρία. Πτώση και σωτηρία Πτώση και σωτηρία Πτώση και σωτηρία Καθηγητής Μιλτιάδης Κωνσταντίνου Τµήµα Θεολογίας Α.Π.Θ. Το αρκτικόλεκτο «ΙΧΘΥΣ» συνιστά ένα από τα αρχαιότερα χριστιανικά σύµβολα που συνοψίζει παραστατικά το περιεχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Από το κείμενο που σας δίνεται να μεταφράσετε τα αποσπάσματα: «οἱ γὰρ νομοθέται τοὺς πολίτας κακοὶ γίνονται κιθαρισταί» και «Οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν ἀρετῶν οἳ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1. Κριτήριο για ολιγόλεπτη εξέταση 91 (15 ) Στοιχεία µαθητή Ονοµατεπώνυµο:... Εξεταζόµενο µάθηµα: Αρχαία Ελληνική Γραµµατεία (µάθηµα κατεύθυνσης) Τάξη:... Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ

ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ Eugene T. GENDLIN University of Chicago, U.S.A Αυτό το άρθρο είναι μια αναθεωρημένη έκδοση της πλήρους

Διαβάστε περισσότερα

Η Β ΒΑΤΙΚΑΝΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Διατάξεις Διατάγματα Δηλώσεις Μηνύματα

Η Β ΒΑΤΙΚΑΝΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Διατάξεις Διατάγματα Δηλώσεις Μηνύματα ANALECTA THEOLOGICA ΣΕΙΡΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 8 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΣΗΜΑΚΗΣ ΛΕΩΝ ΚΙΣΚΙΝΗΣ Η Β ΒΑΤΙΚΑΝΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Διατάξεις Διατάγματα Δηλώσεις Μηνύματα Εισαγωγή και νεοελληνική απόδοση των Συνοδικών

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο.

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Οι τάξεις της Β και Γ Λυκείου είναι χωρισμένες σε τρείς Κατευθύνσεις Θεωρητική, Θετική, Τεχνολογική Οι Σχολές είναι ταξινομημένες σε πέντε επιστημονικά πεδία 1 ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Ο ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (+ 5/18 ΜΑΪΟΥ 1985) ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ SANTA CRUZ ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ Βιογραφικό. 1. Ένας νέος μάρτυρας. Ο πατήρ Ιωάννης Καρασταμάτης γεννήθηκε το 1937 στο ελληνικό χωριό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ Τεύχος Α : Πλάτων Μάθηµα Κατεύθυνσης Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΗΓΟΥΝ, ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΘΕΣΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΟΝΗΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΕΡΚΟΥΤΑΚΗ

ΠΕΡΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΗΓΟΥΝ, ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΘΕΣΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΟΝΗΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΕΡΚΟΥΤΑΚΗ ΠΕΡΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΗΓΟΥΝ, ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΘΕΣΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΟΝΗΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΕΡΚΟΥΤΑΚΗ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΚΑΘΗ ΓΗΤΗ ΤΗΣ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Επιμέλεια Θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία. www.epignosi.edu.gr. Θέματα.

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Επιμέλεια Θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία. www.epignosi.edu.gr. Θέματα. Γιώργης Παυλόπουλος ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Επιμέλεια Θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία Θέματα Τά Αντικλείδια Ὴ Ποίηση εἶναι μιά πόρτα ἀνοιχτή. Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς νά βλέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής. Θεμελιώδεις αρχές της δημόσιας διοίκησης για τους υπαλλήλους

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής. Θεμελιώδεις αρχές της δημόσιας διοίκησης για τους υπαλλήλους Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής Θεμελιώδεις αρχές της δημόσιας διοίκησης για τους υπαλλήλους της ΕΕ 2012 EL Εισαγωγή Οι πέντε θεμελιώδεις αρχές της δημόσιας διοίκησης 1. Αφοσίωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ

ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΠΡΟΣΕΥΧΗ 1 ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ Περί δε της προσευχής που απαιτείτε να σας απαντήσω, θα σας γράψω και θα σας εξηγήσω λεπτομερώς, διότι σας χρεωστώ πολλά. Λοιπόν, πρόσεχε αδελφέ με πολλήν προθυμίαν

Διαβάστε περισσότερα

ἡ πάλαι γλῶττα ἡ Ἑλληνικὴ, κατὰ τὸν αὐτὸμορφον τρόπον ὑπὸ Ἰακώβου τοῦ Δονάλδοῦ γέγραπται

ἡ πάλαι γλῶττα ἡ Ἑλληνικὴ, κατὰ τὸν αὐτὸμορφον τρόπον ὑπὸ Ἰακώβου τοῦ Δονάλδοῦ γέγραπται ἡ πάλαι γλῶττα ἡ Ἑλληνικὴ, κατὰ τὸν αὐτὸμορφον τρόπον ὑπὸ Ἰακώβου τοῦ Δονάλδοῦ γέγραπται Τὸ πρῶτον κεφαλαῖον ὁ Δημοσθένης ἐστὶ ἀνήρ. ὁ Ἰφιμεδεία ἐστὶ γυνή. ὁ Στέφανός ἐστι παῖς. ὁ Φίλιππός ἐστι παῖς. ἡ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιμαίνοντας μεταξύ οὐτοπίας καί ρεαλισμοῦ: Θεολογικοί προβληματισμοί γιά τήν λειτουργία τῆς σύγχρονης ἐνοριακῆς κοινότητας.

Ποιμαίνοντας μεταξύ οὐτοπίας καί ρεαλισμοῦ: Θεολογικοί προβληματισμοί γιά τήν λειτουργία τῆς σύγχρονης ἐνοριακῆς κοινότητας. 1 Ποιμαίνοντας μεταξύ οὐτοπίας καί ρεαλισμοῦ: Θεολογικοί προβληματισμοί γιά τήν λειτουργία τῆς σύγχρονης ἐνοριακῆς κοινότητας. πρωτ. Χριστόδουλος Μπίθας Προϊστάμενος Ἱ. Ν. Παμ. Ταξιαρχῶν Μοσχάτου Σεβασμιώτατε,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Εργασία για το µάθηµα του εαρινού εξαµήνου του µεταπτυχιακού προγράµµατος του τµήµατος Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενηµέρωσης του Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ»

«ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» HY 118α «ΔΙΚΡΙΤ ΜΘΗΜΤΙΚ» ΣΚΗΣΕΙΣ ΠΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΙΣΤΩΝ εώργιος Φρ. εωργακόπουλος ΜΕΡΟΣ (1) ασικά στοιχεία της θεωρίας συνόλων. Π. ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΠ. ΥΠΟΛΟΙΣΤΩΝ «ΔΙΚΡΙΤ ΜΘΗΜΤΙΚ». Φ. εωργακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Τυπολογίες αφιερωμένης ζωής στη δυτική χριστιανική παράδοση

Τυπολογίες αφιερωμένης ζωής στη δυτική χριστιανική παράδοση ANALECTA THEOLOGICA ΣΕΙΡΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 6 ΛΕΩΝ ΚΙΣΚΙΝΗΣ ROSARIO SCOGNAMIGLIO PAOLINO ZILIO ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΣΗΜΑΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΝΤΙΔΗΣ Τυπολογίες αφιερωμένης ζωής στη δυτική χριστιανική παράδοση Βενεδικτίνοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αρχαία Κόρινθος, 23 03 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Αρ. Πρωτ: 2680 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 25 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ταχ. Δ/νση : Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις και ιδιότητές τους

Σχέσεις και ιδιότητές τους Σχέσεις και ιδιότητές τους Διμελής (binary) σχέση Σ από σύνολο Χ σε σύνολο Υ είναι ένα υποσύνολο του καρτεσιανού γινομένου Χ Υ. Αν (χ,ψ) Σ, λέμε ότι το χ σχετίζεται με το ψ και σημειώνουμε χσψ. Στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

π. Κυριακού Τσουρού, Δ/ρος Θεολογίας, Γραμματέως της Συνοδικής Επιτροπής επί των αιρέσεων.

π. Κυριακού Τσουρού, Δ/ρος Θεολογίας, Γραμματέως της Συνοδικής Επιτροπής επί των αιρέσεων. Η ΑΡΧΑΙΟΛΑΤΡΕΙΑ ΩΣ ΑΤΡΑΠΟΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ π. Κυριακού Τσουρού, Δ/ρος Θεολογίας, Γραμματέως της Συνοδικής Επιτροπής επί των αιρέσεων. Πηγή: περ. Διάλογος, τ. 13 19 Το φαινόμενο της νεο ειδωλολατρίας ή

Διαβάστε περισσότερα

Ι, 30-32. Α. Ερωτήσεις ανοικτού τύπου ή ελεύθερης ανάπτυξης

Ι, 30-32. Α. Ερωτήσεις ανοικτού τύπου ή ελεύθερης ανάπτυξης Ι, 30-32 1. Παραδείγµατα ερµηνευτικών ερωτήσεων Α. Ερωτήσεις ανοικτού τύπου ή ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιες ενέργειες προβαίνει ο Λύσανδρος σύµφωνα µε τη διήγηση του Ξενοφώντα σ αυτές τις παραγράφους;

Διαβάστε περισσότερα

του π. Γεωργίου Σταθοπούλου

του π. Γεωργίου Σταθοπούλου Ανακοίνωση του π. Γεωργίου Σταθοπούλου Αρχιδιακόνου της Ιεράς Μητροπόλεως Ηλείας Γ Διεθνές Συνέδριο Μουσικολογικό και Ψαλτικό Αθήνα, Τετάρτη 18 10 2006, Μέγαρο Μουσικής Θέμα: Οι κλάδοι των Οκτώ Ήχων Τίμιον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΣΟΤ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΣΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΣΟΤ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΣΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΣΟΤ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΣΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Από το κείμενο που σας δίνεται να μεταφράσετε τα αποσπάσματα: «Ἐξ οὗ καὶ δῆλον< ἄλλως ἂν ἐθισθείη» και «Μαρτυρεῖ δὲ< πολιτείας ἀγαθὴ φαύλης». Βλέπετε βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα