Βιοποικιλότητα θαμνωδών ειδών στα ανώτερα ορεινά και υπαλπικά λιβάδια της ΒΑ Ελλάδας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βιοποικιλότητα θαμνωδών ειδών στα ανώτερα ορεινά και υπαλπικά λιβάδια της ΒΑ Ελλάδας"

Transcript

1 Βιοποικιλότητα θαμνωδών ειδών στα ανώτερα ορεινά και υπαλπικά λιβάδια της ΒΑ Ελλάδας Β. Καραγιαννακίδου¹ και Μ. Παπαδημητρίου² ¹ Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και Φυτογεωγραφίας, Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ., 0 0 Θεσσαλονίκη ²Φοιτήτρια Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αμοργού 0, Θεσσαλονίκη Περίληψη Η παρούσα εργασία αφορά την βιοποικιλότητα των θαμνωδών ειδών στα ανώτερα ορεινά και υπαλπικά λιβάδια της Α. Μακεδονίας. Καταγράφονται είδη και υποείδη που ανήκουν σε 1 οικογένειες. Δίνονται το βιοτικό και χωρολογικό φάσμα αυτών και παρέχονται πληροφορίες για τους βιοτόπους τους. Επί πλέον αναφέρονται οικολογικοί δείκτες για πολλά από αυτά και δίδονται στοιχεία που αφορούν την φυτοκοινωνικότητά τους. Λέξεις κλειδιά: Λιβαδικοί θάμνοι, βιοποικιλότητα, οικολογικοί δείκτες, Α. Μακεδονία. Εισαγωγή Τα λιβάδια είναι ένας από τους μεγαλύτερους τύπους βλάστησης που απαντούν στην Ελλάδα. Τα ανώτερα ορεινά και υπαλπικά λιβάδια, τα οποία αναφέρονται στα λιβάδια που απαντούν πάνω από τα δασικά όρια, στην Ελλάδα μπορούν να διακριθούν φυσιογνωμικά και φυτοκοινωνιολογικά σε () τέσσερις μεγάλες ενότητες βλάστησης: α)στα ανοικτά, βραχώδη, στεππώδη και στεφανόμορφα λιβάδια με ακανθώδεις θάμνους, β)στα πυκνά, κλειστά, χιονόφιλα λιβάδια, γ)στα υγρά λιβάδια και κοινωνίες με υψηλές πόες, γρασιδόμορφες και δ)στα ανοιχτά, πυκνά, πολυετή, στεππικά λιβάδια της ΒΑ Ελλάδας. (Dimοpoulos et al. 1). Όλα τα λιβάδια αυτά έχουν στη σύνθεσή τους ξυλώδη φυτά, τα οποία καλύπτουν μέρος των εδαφών τους ανάλογα του λιβαδικού τους τύπου. Τα ξυλώδη φυτά διακρίνονται σε λιβαδικούς θάμνους και δέντρα. Υποκατηγορία των θάμνων είναι και οι ημίθαμνοι. Το ποσοστό των ξυλωδών φυτών στα παραπάνω λιβάδια ποικίλει. Συνήθως έχει βρεθεί και αναφέρεται ότι απαντά σ' αυτά ένα ποσοστό λιβαδικών θάμνων από 100% (Παπαδημητρίου και συν. 1, Παπαναστάσης 1). Η παρουσία της μικρής σχετικά αναλογίας των ξυλωδών taa στα λιβάδια αυτά, πέρα από το ότι εξυπηρετεί διάφορους σκοπούς (παρέχουν συμπληρωματική τροφή για τα ζώα, ιδίως κατά την εποχή που τα ποώδη φυτά ξηραίνονται, προστατεύουν από τη βόσκηση ορισμένα είδη φυτών, καλυτερεύουν το μικροκλίμα κ.λ.π.), συμβάλλει στη βιοποικιλότητα καθώς και στην αισθητική του τοπίου αυτών. Στα ανώτερα υπαλπικά λιβάδια της ΒΑ Ελλάδας, τα οποία αντιπροσωπεύουν τις μεγαλύτερες και πλουσιότερες λιβαδικές περιοχές της, τα ξυλώδη φυτικά taa είναι κυρίως θάμνοι. Κρίθηκε σκόπιμο να μελετηθεί η βιοποικιλότητα των λιβαδικών θάμνων, στα ανώτερα ορεινά και υπαλπικά λιβάδια της Α. Μακεδονίας (Μενοίκιο, Όρβηλο, Φαλακρό και Παγγαίο) (Εικόνα 1) και παράλληλα να παρατεθούν στοιχεία σχετικά με τους βιοτόπους αυτών, την κοινωνικότητα και την οικολογία τους, στοιχεία τα οποία απουσιάζουν, δεν Η Λιβαδοπονία στο κατώφλι του 1 ου αιώνα 1

2 Β. Καραγιαννακίδου και Μ. Παπαδημητρίου έχουν ερευνηθεί, όπως και η φυτοκοινωνιολογική έρευνα αυτών των λιβαδιών. (Karagiannakidou et al. 1, 000). Υλικά και μέθοδοι Η μελέτη βασίσθηκε κυρίως σε δικές μας συλλογές (Μενοίκιο, Παγγαίο, Φαλακρό) που πραγματοποιήθηκαν κατά τα έτη 111 καθώς και σε βιβλιογραφικές πληροφορίες από την Mountain Flora of Greece I, II (Strid 1, Strid and Tan 11). Για τον προσδιορισμό των ειδών και κατώτερων του είδους συστηματικών μονάδων χρησιμοποιήθηκε κυρίως η Mountain Flora of Greece I, II (Strid 1, Strid and Tan 11) και η Flora Europaea (Tutin et al. 110). Κατά κανόνα για την ονοματολογία ακολουθείται η Mountain Flora of Greece (Strid 1, Strid and Tan 11). Για το χαρακτηρισμό και την ένταξη των φυτικών taa σε κατηγορίες βιομορφών και τη δημιουργία του βιοφάσματος ακολουθήθηκε το σύστημα του Raunkiaer (1) (Ellenberg 1, Pignatti 1). Για την χωρολογία χρησιμοποιήθηκε η Flora d' Italia (Pignatti 1) και η Mountain Flora of Greece I, II (Strid 1, Strid and Tan 11). Στοιχεία για τους οικολογικούς δείκτες των taa πάρθηκαν από τον Ellenberg 1. Οι συντομογραφίες που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι ακόλουθες: Ch=Χαμαίφυτο, Ph=Φανερόφυτο, ΝΡ=Νανοφανερόφυτο, suffr=ημιθαμνώδες, frut=θαμνώδες, rept=έρπον, caesp=θυσσανώδες, Circumbor=Βόρεια, Paleotemp=Εύκρατα, Anat=Ανατολία, Arctic,Alp=Αρκτικά,Αλπικά, Subcosmop=Υποκοσμοπολιτικά, C.S.Europe=K.N.Ευρωπαϊκά, Medit= Μεσογειακά, Mont=Ορεινά, BalkNE=Βαλκανική χερσόνησος ΒΑ Ευρασιατική περιοχή (Σιβηρία, Ρωσία, Καύκασος, Κριμαία), Balk ESE= Βαλκανική χερσόνησος Α ΝΑ ευρασιατική περιοχή (Τουρκία, Νήσοι Αιγαίου, Ιράν, Ιράκ, ΒΒΑ Ανατολία), Bu=Βουλγαρία, Gr=Ελλάδα, Τu= Τουρκία. L(1) Διαβαθμίσεις ως προς το φως T(1) Διαβαθμίσεις ως προς τη θερμοκρασία K(1) Διαβαθμίσεις ως προς την ηπειρωτικότητα του κλίματος F(11) Διαβαθμίσεις ως προς την υγρασία του εδάφους R(1) Διαβαθμίσεις ως προς την αντίδραση (οξύτης) του εδάφους N(1) Διαβαθμίσεις ως προς το άζωτο του εδάφους Αποτελέσματα και συζήτηση Χλωρίδα Στην παρούσα εργασία καταγράφηκαν φυτικά taa (είδη και υποείδη) που αντιπροσωπεύουν 1 οικογένειες και γένη (Πίνακας 1). Από αυτά τα περισσότερα απαντούν στο Παγγαίο ( taa) και στο Φαλακρό ( taa). Ακολουθεί το Μενοίκιο ( taa) και ο Όρβηλος ( taa). Ένδεκα (11) από τα αναφερόμενα taa είναι κοινά μεταξύ των τεσσάρων περιοχών. Από τις 1 οικογένειες πλουσιότερες σε είδη είναι η οικογένεια των ceae (1 taa) και των Fabaceae (10 taa). Συγκρίνοντας τον αριθμό των θαμνωδών ειδών των οικογενειών αυτών με εκείνον του συνολικού αριθμού των ειδών των που απαντά στην περιοχή (Καραγιαννακίδου και συν. 1, ceae, Fabaceae ) δίκαια η οικογένεια ceae θεωρείται η οικογένεια των ξυλωδών ειδών, στη δε οικογένεια Fabaceae ο αριθμός των θαμνωδών ειδών της περιοχής είναι υψηλός. 1 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

3 Πίνακας 1. Κατάλογος θαμνόμορφων taa που απαντούν στις περιοχές έρευνας (Μ: Μενοίκιον, Ο: Όρβηλος, Φ: Φαλακρό, Π: Παγγαίο). Taa Περιοχές έρευνας Βιοτική μορφήχωρολογική προέλευση Οικολογικοί δείκτες (Ellenberg 1) M O Φ Π L T K F R N Asteraceae Artemisia alba Ch suffr Shr S Europe (Submedit) Buaceae Buus sempervirens Ph caesp Shr Submedit Subatl Caprifoliaceae Viburnum lanata Ph caesp Shr C.S Europe (Subpontic) Cistaceae Fumana Helianthem Helianthem Helianthem Cupressaceae Juniperus Juniperus Juniperus Ericaceae Arctostaphylos Bruckenthalia Vaccinium Fabaceae Astragalus Chamaecytisus Chamaecytisus Chamaecytisus Cytisus Cytisus Genista Genista procumbens alpestre canum nummularium communis alpina oycedroy cedr sabina uvaursi spiculifo myrtillu vitisidaea angustif albus austriac eriocarp agnipilu procumbens carinalis depressa lydia subcapitata Ch suffr Shr Eurimedit, Pontic Ch suffr Shr C.S Europe, NW Anat Ch suffr Shr Medit, C Europe Ch suffr Shr Europe, Caucas Ph caespshrcircumbor Ph caespshr Eurimedit Ph rept Shr Circumbor Ch suffrshr Circumbor, Arctic, Alp Ch suffrshr Balk NE Ch frut Shr Circumbor Ch frut Shr Circumbor Ch suffrshrbalkese Ch suffr Shr NE Gr Ch suffr Shr NE Gr Ch suffr Shr NE Gr Ch suffr Shr Balk Ch suffrshre.c.s Eur, Tu Ch suffrshrbalk E SE Ch suffr Shr Balk NE Ch suffr Shr E Balk Ch suffr Shr C Balk Globulariaceae Globularia cordifolia Ch rpt Shr C.S Europe, N Anat Lamiaceae Micromeria Micromeria Satureia cristata juliana pilosa Ch suffrshrbalkese Ch suffrshr Stenomedit Ch suffr Shr Gr, Bu 1 1 (Ο πίνακας συνεχίζεται) Η Λιβαδοπονία στο κατώφλι του 1 ου αιώνα 1

4 Β. Καραγιαννακίδου και Μ. Παπαδημητρίου Πίνακας 1. (Συνέχεια) Taa Περιοχές έρευνας Βιοτική μορφήχωρολογική προέλευση Οικολογικοί δείκτες (Ellenberg 1) M O Φ Π L T K F R N Rhamnaceae Frangula Rhamnus Rhamnus ceae Amelanchier Cotoneaster Cotoneaster Crataegus Dryas Rubus Rubus Sorbus Sorbus Sorbus Sorbus rupestris alpinus saatilis prunifolius ovalis ovalis integerrimus nebrodensis orientali octopetala arvensis canina heckeliana pendulina pimpinellifolia pulverulenta hirtus idaeus aria cretica aria aria aucupari umbellat NPShrW BalkNW Ph caesp Shr W Medit, Mont Ph caesp Shr Gr, W Anat Ph caesp Shr Medit, Mont NP Shr Euras NP Shr Europe, Pontic NPShrBalk NE Ch reptshr Arctic Alp. NPShrSubmedit, Subatl NP Shr Paleotemp NP Shr NE Medit NP Shr S Europe NP Shr Euras NP Shr Medit, Anat NP Shr Euras NP Shr Circumbor Ph caespshr Paleotemp Ph caesp Shr Medit Ph caesp Shr Europe, Anat, Caucas Ph caespshrbalke SE Thymeleaceae Daphne oleoides Ch frutshrc Asiat,Medit Βιοτικά φάσματα L,1,,1,1 T,,,,1 K,,,, F,,,, R,, N,,,, Είναι γνωστό ότι οι κλιματικές συνθήκες μιας περιοχής βρίσκονται σε υψηλή συσχέτιση με την ποσοστιαία αναλογία των βιοτικών μορφών, έτσι ώστε τα βιοτικά φάσματα χρησιμοποιούνται ευρέως προκειμένου να περιγράψουμε τη βλάστηση μιας περιοχής (Raunkiaer 1). Αναλυτικά τα βιοτικά φάσματα (Πίνακας ) έδειξαν αξιοσημείωτες ομοιότητες πράγμα που αποδίδεται στις ίδιες κλιματικές συνθήκες των περιοχών (υπαλπικές περιοχές) καθώς επίσης και στο ίδιο γεωγραφικό τους πλάτος. Τα χαμαίφυτα ημιθαμνώδη είναι η υπερέχουσα βιοτική μορφή ακολουθούμενη από τα νανοφανερόφυτα και τα φανερόφυτα θυσσανώδη. 1 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

5 Πίνακας. Βιοτικά φάσματα των θαμνωδών ειδών της ανώτερης ορεινής και υπαλπικής χλωρίδας των περιοχών έρευνας. Ορεινά συγκροτήματα Μενοίκιο Όρβηλος Φαλακρό Παγγαίο Σύνολο Βιοτικές μορφές Αριθμ. % Αριθμ. % Αριθμ. % Αριθμ. % Αριθμ. % Ch. suffr. (Χαμαίφυτο 11, 1, 11, 1,10 0 0, ημιθαμνώδες) Ch. frut. (Χαμαίφυτο, 1,,,,1 θαμνώδες) Ch. rept. (Χαμαίφυτο έρπον) 1,,, 1,,0 Ph. caesp. (Φανερόφυτο 1,0 1,0 1, 10, 11, θυσσανώδες) Ph. rept. (Φανερόφυτο 0,00 0,00 1,1 0,00 1,0 έρπον) N.P. (Νανοφανερόφυτο),0 1,,00, 1, Σύνολο 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 Οι άλλες μορφές συμμετέχουν με πολύ μικρότερο ποσοστό. Η εικόνα αυτή είναι χαρακτηριστική για τα αντίστοιχα οικοσυστήματα. Τα χαμαίφυτα ημιθαμνώδη είναι από τις υπερέχουσες βιοτικές μορφές για τα ψυχρά κλίματα όπως αναφέρεται και από τους Turrill (1), Pignatti (1), Schreiber (1), και Karagiannakidou et al. (1). Χωρολογικά φάσματα Οι χωρολογικές ενότητες, που μετέχουν στη θαμνόμορφη χλωρίδα των υπαλπικών λιβαδιών της Α Μακεδονίας, καθώς και αναλυτικά τα διάφορα κέντρα των υποενοτήτων που εντάσσονται σ' αυτές, φαίνονται στον πίνακα. Η αριθμητική και ποσοστιαία αναλογία των στοιχείων κάθε ενότητας συνθέτει το χωρολογικό φάσμα της θαμνόμορφης χλωρίδας (τόσο των ορέων ξεχωριστά όσο και συνολικά της περιοχής). Από τα παραπάνω προκύπτουν οι ακόλουθες διαπιστώσεις: Το μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής στη θαμνόμορφη χλωρίδα των ορέων κατέχει η Βαλκανική ενότητα που αντιπροσωπεύεται από 1 taa (,%) και είναι φυσικά επικρατούσα. Το επίσης υψηλό ποσοστό συμμετοχής Μεσογειακών στοιχείων (1,%) στη θαμνόμορφη χλωρίδα έχει καθοριστική επίδραση στη διαμόρφωση του χλωριδικού χαρακτήρα των λιβαδιών αυτών, που είναι αναμφισβήτητα υπομεσογειακός (Κaragiannakidou et al. 1, 1). Η κατηγορία των ευρέως εξαπλωμένων taa περιλαμβάνει επίσης αξιόλογο ποσοστό (1,%) γεγονός, που εξηγείται από τη γεωγραφική θέση της περιοχής έρευνας. Η ενότητα των Ελληνικών ενδημικών αποτελεί μία μικρή ενότητα του χωρολoγικού φάσματος ( taa). Πιο συγκεκριμένα αναφέρεται στο γένος Chamaecytisus το οποίο απαντά με είδη τα οποία είναι και τοπικά ενδημικά. Από αυτά μόνο το Chamaecytisus eriocarpus απαντά στα λιβάδια και των τεσσάρων ορέων. Τέλος, διαπιστώνεται και από τον πίνακα 1 και ότι: τα Στενοβαλκανικά ενδημικά στοιχεία της θαμνόμορφης χλωρίδας της περιοχής έρευνας είναι ελάχιστα σε σχέση με τους Βαλκανικούς υπενδημίτες που παρουσιάζουν ευρύτερη ΒΑ και ΝΑ εξάπλωση. Το μεγαλύτερο ποσοστό των Μεσογειακών στοιχείων (MedSubmed) μεταξύ των ορέων απαντά στο Παγγαίο, που δέχεται μεγαλύτερη μεσογειακή επίδραση (είναι πιο κοντά στη Η Λιβαδοπονία στο κατώφλι του 1 ου αιώνα 1

6 Β. Καραγιαννακίδου και Μ. Παπαδημητρίου θάλασσα). Μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής των ευρύτερης εξάπλωσης taa παρουσιάζουν αυτά που έχουν Βόρεια προέλευση (Circulmbor) και ακολουθούν αυτά που έχουν εξάπλωση στην ευρύτερη μεσογειακή περιοχή (Paleotemp). Τα παραπάνω συμπεράσματα συγκρινόμενα με αυτά που προκύπτουν από την χωρολογική ανάλυση ολοκλήρου της χλωρίδας των υπαλπικών λιβαδιών (Karagiannakidou et al. 1, 1) ταυτίζονται σχεδόν καθ' ολοκληρία. Πίνακας. Χωρολογικά φάσματα των θαμνωδών ειδών της ανώτερης ορεινής και υπαλπικής χλωρίδας των περιοχών έρευνας. Ορεινά συγκροτήματα Μενοίκιο Όρβηλος Φαλακρό Παγγαίο Σύνολο Χωρολογικές κατηγορίες Αριθμ. % Αριθμ. % Αριθμ. % Αριθμ. % Αριθμ. % 1. Subcosmop. Circumbor. Arctic Alp. Paleotemp. 1,0 1,0,00 1,1 1,. Eurasiatic Europ. Caucas.. European S. Europ. C.S. Europ.. Subeuropean S.E Europe Pontic C.SE Europ.Anat. Caucas. Mediterranean N.NE Medit.Mont Εurimedit 1,0 1,0, 10,,1 1, 0,00 0,00 0,00 1,0,, 1,0 1, 1,, 1, 1, 1, 1,. SubmeditSubatlant. 1,,, 1,1 10,0. Balkan Endemics 0,,0,00, 1,. Greek Endemics 1,, 1,1,,1 Σύνολο 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 Οικολογικοί δείκτες Η φυτοκοινωνιολογική έρευνα μιας περιοχής αποτελεί τη βάση για μια ορθολογική διαχείριση αυτής. Πέρα από αυτό, η φυτοκοινωνιολογία βοηθά και στον καθορισμό των οικολογικών δεικτών κάθε φυτού από τη συμμετοχή του σε ορισμένο αριθμό φυτοκοινωνιών. Η σπουδαιότητα των οικολογικών δεικτών (ειδών) είναι σημαντική, κυρίως γιατί παίζουν σπουδαίο ρόλο στη χλωριδική ατομικότητα της φυτοκοινωνίας, αποτελούν τους καλύτερους δείκτες των οικολογικών συνθηκών που επικρατούν, βοηθoύν στην εξαγωγή συμπερασμάτων για φυτοκοινωνίες που προϋπήρξαν σ' ένα τόπο, στον προσδιορισμό της φυσικής συγγένειας των φυτοκοινωνιών, στην ταξινόμηση αυτών κλπ. Ιδιαίτερα εκτεταμένα με τις ομάδες των οικολογικών δεικτών έχει ασχοληθεί ο Ellenberg. Υπάρχουν οικολογικές διαβαθμίσεις των ειδών ως προς όλους σχεδόν τους οικολογικούς παράγοντες ανάπτυξης των φυτικών taa, ως προς το φως, τη θερμοκρασία, την υγρασία, το ψύχος, την οξύτητα του εδάφους, το άζωτο, τη φυτοκοινωνικότητα κλπ. Το εύρος εφαρμογής των οικολογικών ομάδων των δεικτών έχει επομένως μεγάλη σημασία δεδομένου ότι παρουσιάζουν πολλά πλεονεκτήματα (Ντάφης 1, Αθανασιάδης 1, Μπαμπαλώνας 1). 1 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

7 Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται οι οικολογικοί δείκτες των θαμνόμορφων φυτικών taa της περιοχής έρευνας, όπως αυτοί έχουν καθοριστεί από τον Ellenberg (1). Από τις πρόσφατες φυτοκοινωνιολογικές μελέτες της περιοχής έρευνας του Παγγαίου (Schreiber 1, Karagiannakidu et al. 000), του Φαλακρού (Quezel 1, Schreiber 1) και του Μενοικίου (Karagiannakidou 1) προέκυψαν ο πίνακας και. Πίνακας. Θαμνόμορφα taa και φυτοκοινωνίες στις οποίες βρέθηκαν να απαντούν στις περιοχές έρευνας (Quezel,1, Karagiannakidou 1, Schreiber 1, Karagiannakidou et al. 000). Taa Φυτοκοινωνίες Καραγιαννακίδου Φυτοκοινωνίες Schreiber Φυτοκοινωνίες Quezel Μενοίκιο Παγγαίο Παγγαίο Φαλακρό Φαλακρό Αstragalus angustifolius, 1a,,,,a 1a,1b 1 Brucenthalia spiculifolia b Chamaecytisus eriocarpus 1 b,b Chamaecytisus triflorus a Cotoneaster integerrimus 1 b a,a Cotoneaster nebrodensis Daphne oleoides 1,,, 1,1a,1b,,, b,c,b 1b Dryas octopetala Fumana procumbens 1, Genista carinalis 1,,,, b,c,b a Genista depressa Genista lydia, 1 Globularia meridionalis, b,c 1a,1b 1, Helianthemum canum 1,1a,,, b,c 1a,1b,a,a 1 Helianthemum mumularium, 1,1a,,, b,c,b 1a,a,a Juniperus communis ssp. alpina 1, 1,1a,1b,,, 1 Juniperus oycedrus ssp. oycedrus b,c,b 1b,a,a arvensis pendulina a pimpinelifolia,a,c b,b a purverulenta 1,1a,1b,,, a,a Satureja pilosa, Sorbus aria ssp. aria a Vaccinium myrtillus 1, b a Φυτοκοινωνίες Karagiannakidou Παγγαίο.1,1a,1b: Sesleria rigidafestuca varia με τρεις υποκοινωνίες.,: Sesleria robustafestucopsis sancta με δυο υποκοινωνίες. : Centaurea affinisfestuca koritnicensis. a,,b,c: Trifolium alpestre Festuca valesiaca με τέσσερις υποκοινωνίες. Μενοίκιο.1: Festucetum macedonicopenzesii : Bellardiochloo variegataefestucetum paniculatae.: Thymo cherlerioidisseslerietum tenerrimae. : Astragalo pungentis Caricetum kitaibeliana : Genisto carinalisbruckenthalietum spiculifoliae Φυτοκοινωνίες Schreiber 1a,1b: Anthyllis montanaandrosace villosa με δυο υποκοινωνίες. a,b,c: Sesleria robustafestucopsis sancta με τρεις υποκοινωνίες a,b: Anthoanthum odoratumtrifolium heldreichianum με δυο υποκοινωνίες. Φυτοκοινωνίες Quezel 1: Agropyro sancticentauretum parilicae. : Violo delphinanthaesaifragetum fernandicoburgi Η Λιβαδοπονία στο κατώφλι του 1 ου αιώνα 1

8 Β. Καραγιαννακίδου και Μ. Παπαδημητρίου Πίνακας. Συνολικός αριθμός θαμνόμορφων taa κατά φυτοκοινωνίες των περιοχών έρευνας (1: Κaragiannakidou et al. 000, : Κaragiannakidou 1, : Schreiber 1, : Quezel 1). Οικολογικά στοιχεία Συνολικός αριθμός θαμνόμορφων taa φυτοκοινωνίες Βιότοπος Κλίση % Παγγαίο Μενοίκιο 1 Παγγαίο 1 Φαλακρό 1 Φαλακρό 1 Β, ΒΑ, ΒΔ 00 1 (1, 1α) (1) (b) (a) Ν, ΝΔ, Δ (, ) (, ) 1 (b,c) (a) () Κορυφές () () (1a, 1b) (1) Κοιλάδες 0 (, a, c) () Στον πίνακα εμφανίζονται τα θαμνόμορφα taa των περιοχών έρευνας καθώς και οι φυτοκοινωνίες στις οποίες έχουν βρεθεί σύμφωνα με τους παραπάνω συγγραφείς, ενώ στον πίνακα δίδεται ο συνολικός αριθμός αυτών στα τέσσερα όρη κατά φυτοκοινωνία και βιότοπο που απαντούν. Η συνταξινομική ενότητα βλάστησης των θαμνόμορφων taa, όπως αναφέρεται από τον Ellenberg (1), παρουσιάζεται στον πίνακα. Πίνακας. Taa και συνταξινομική ενότητα βλάστησης που ανήκουν, όπως αναφέρεται από τον Ellenberg (1). Taa Συνταξινομική ενότητα βλάστησης Amelanchier ovalis ssp. ovalis QuercoFagetea Buus sempervirens QuercoFagetea Cotoneaster integerrimus QuercoFagetea, Prunetalia, Berberidion arvensis QuercoFagetea, Fagetalia, GalioFagion canina QuercoFagetea, Prunetalia Rubus hirtus QuercoFagetea, Fagetalia, Fagion Viburnum lanata QuercoFagetea Arctostaphylos uvaursi VaccinioPiceetea Juniperus communis ssp. alpina VaccinioPiceteea, VaccinioPicetalia Vaccinium vitis idaea VaccinioPiceteea, VaccinioPicetalia Helianthemum numularium FestucoBrometea, Brometalia Helianthemum alpestre ElynoSeslerietea, Seslerietalia variae, Seslerion variae Globularia cordifolia ElynoSeslerietea, Seslerietalia variae Fumana procumbens FestucoBrometea,Brometalia, Χerobromion Helianthemum canum EricoPinetea, EricoPinetalia, EricoPinion Rhamnus saatilis EricoPinetea, EricoPinetalia, EricoPinion Astragalus angustifolius DaphnoFestucetea, DaphnoFestucetalia, AstragaloSeslerion pendulina BetuloAdenostyletea, Adenostyletalia Rubus idaeus Epilobietea, Epilobietalia angustifoliae Από τα οικολογικά στοιχεία των φυτοκοινωνιών του πίνακα, όπως αυτά αναφέρονται από τους συγγραφείς, στα ανώτερα ορεινά και υπαλπικά λιβάδια της περιοχής μελέτης, μπορούμε να διαπιστώσουμε και τα οικολογικά στοιχεία των taa, ιδιαίτερα αυτών των taa που χαρακτηρίζουν αυτές. Τα αποτελέσματα της σύγκρισης των οικολογικών στοιχείων των θαμνόμορφων taa που συμμετέχουν στις φυτοκοινωνίες των περιοχών έρευνας φαίνεται να βρίσκονται σε συμφωνία με τους οικολογικούς δείκτες του Ellenberg (1). Και αυτό γιατί ο συνδυασμός των διαφόρων οικολογικών ομάδων μας δίνει την 00 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

9 εικόνα των οικολογικών συνθηκών που επικρατούν σε κάθε φυτοκοινωνία, και ακόμη, γιατί οι ομάδες των οικολογικών δεικτών ισχύουν για περιοχές με ενιαίο κλίμα και χλωρίδαβλάστηση. Από την σύγκριση των οικολογικών στοιχείων των βιοτόπων των φυτοκοινωνιών (Πίνακας ) που βρέθηκαν τόσο από δικές μας έρευνες όσο και βιβλιογραφικά, παρατηρείται αύξηση του αριθμού των θαμνόμορφων taa στα λιβάδια των κορυφογραμμών καθώς και των νοτίων εκθέσεων και μείωση στα λιβάδια των Β, ΒΑ εκθέσεων και σχεδόν πολύ μικρή εμφάνιση στους λιβαδικούς τύπους κοιλάδων. Αυτό εξηγείται από τη μεγαλύτερη προσαρμογή (αντοχή) που εμφανίζουν οι βιοτικές μορφές αυτών (Ch suftr., Ch frut., NP) στις ακραίες οικολογικές συνθήκες, που απαντούν στους παραπάνω βιότοπους (Turrill 1, Danin and Orshan 10, Schreiber 1, Karagiannakidou et al. 000). Τέλος από τον πίνακα γίνεται φανερό ότι οι ανώτερες συνταξονομικές μονάδες βλάστησης, στις οποίες αναφέρονται τα θαμνόμορφα taa και συνεπώς απαντούν στην ανώτερη ορεινή και υπαλπική βλάστηση, είναι με σειρά συχνότητας εμφάνισης οι: QuercoFagetea, VaccinioPiceetea, ElynoSeslerietea, Festuco Brometea και άλλες. Τα περισσότερα θαμνόμορφα taa είναι στοιχεία της QuercoFagetea, πράγμα που επιβεβαιώνει ότι τα δάση παλιότερα ανέρχονταν ψηλότερα (Horvat et al. 1, Karagiannakidou et al. 000). Ακολουθεί η VaccinioPiceetea και έπεται η Elyno Seslerietea, ο χώρος εξάπλωσης των οποίων είναι σε μεγαλύτερα υψόμετρα και βορειότερα, πολλά στοιχεία των οποίων κατέρχονται και στην Βόρειο Ελλάδα (Raus 1, Strid 1). Η ύπαρξη στοιχείων της Festuco Brometea κλάσης, της οποίας ο χώρος εξάπλωσης παρουσιάζεται σε χαμηλότερα υψόμετρα, υποδηλώνει την υποβάθμιση των λιβαδιών αυτών. Η συμμετοχή με ένα μόνο taon της DaphnoFestucetea κλάσης μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι συνταξονομικά τα λιβάδια της Α Μακεδονίας δεν έχουν ακόμη ταξινομηθεί. Επομένως τα όρια διαχωρισμού των παραπάνω αναφερθέντων κλάσεων, λόγω του ότι παρουσιάζεται ένα σύμπλεγμα στοιχείων από τις παραπάνω ενότητες βλάστησης στα λιβάδια αυτά (Quezel 1, Schreiber 1, Κaragiannakidou et al. 000), είναι δύσκολο να διακριθούν και να καθορισθούν. Συμπεράσματα Η θαμνόμορφη υπαλπική χλωρίδα των λιβαδιών της Α Μακεδονίας αποτελείται από διαφορετικά χωρολογικά στοιχεία, όπου το αυτόχθονα βαλκανικό, μεσογειακό στοιχείο κατέχει το μεγαλύτερο μέρος. Τα θαμνόμορφα στοιχεία της ερευνηθείσας περιοχής είναι κυρίως ενδημικά της ΒΑ Ελλάδας, Βαλκανικοί υπενδημίτες ιδιαίτερα εξαπλούμενοι στην ευρύτερη Βαλκανική περιοχή καθώς και Μεσογειακά στοιχεία της ορεινής κυρίως περιοχής. Τα θαμνόμορφα taa παρουσιάζουν ποικιλομορφία στις βιοτικές μορφές που οφείλεται από τη μία στο ανάγλυφο των ορέων και στους ιστορικούς παράγοντες εξέλιξης της χλωρίδαςβλάστησης κι από την άλλη στους οικολογικούς παράγοντες αυτών. Όπως φαίνεται από τα χλωριδικά στοιχεία, υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στην υπαλπική θαμνόμορφη χλωρίδα των λιβαδιών της Α Μακεδονίας με αυτήν της Ευρώπης και της ΒΔ Ανατολής. Αυτό οφείλεται στην κεντρική θέση που κατέχει η περιοχή έρευνας στην ΝΑ Ευρώπη και στη διαφοροποίηση των συστηματικών taa και φυτοκοινωνικών ενώσεων. Από την έρευνα των υπαλπικών λιβαδιών βρέθηκε ότι ο αριθμός των θαμνόμορφων ειδών είναι μεγαλύτερος στις κορυφές και τις νότιες εκθέσεις των βραχωδών περιοχών, μικρότερος στις βόρειες εκθέσεις και σχεδόν ανύπαρκτος στις κοιλάδες αυτών. Η Λιβαδοπονία στο κατώφλι του 1 ου αιώνα 01

10 Β. Καραγιαννακίδου και Μ. Παπαδημητρίου Είναι απαραίτητη η ολοκλήρωση της φυτοκοινωνιολογικής έρευνας, καθώς και η γνώση της συνταξινόμησης κάθε φυτικού taon στη χώρα μας, προκειμένου να έχουμε τα απαραίτητα οικολογικά στοιχεία ώστε να καθοριστούν οι οικολογικοί δείκτες αυτών. Βιβλιογραφία Αθανασιάδης, Ν. 1. Δασική Φυτοκοινωνιολογία. Θεσσαλονίκη. Danin, A. and G. Orshan. 10. The distribution of Raunkiaer life forms in Israel in relation to the enviroment. J. Veg. Sci., 1: 1. Dimopoulos, P., E. Begmeier, V. Karagiannakidou, K. Sykora and D. Babalonas. 1. A preliminary survey of main land Greece. Poster presentation in the th International Workshop for "European Vegetation Survey",1 March 1. International Association for Vegetation Science (IAVS), Rome, Italy. Ellenberg, H. 1. Aufgaben und Methoden der Vegetationkunde. Eugen Ulmer Verl., Stuttgart. 1S. Ellenberg, H. 1. Indicator values of vascular plants in Central Europe.Scripta Geobotanica, Vol., ( nd edn). Göttingen. Horvat, I., V. Glavac and H. Ellenberg. 1. Vegetation Südosteuropas. Fischer, Stuttgart. Karagiannakidou, V. 1. Contribution to the study of mountainsubalpine gsassland vegetation of Mount Menikion, North Eastern Greece. Ecol. Medit., XX (/):. Karagiannakidou, V., M. Konstadinou and K. Papademetriou. 1. Floristic and phytogeographical research on the upper montane and subalpine grassland flora of East Macedonia, Greece. Feddes Repertorium, 10 (): 11. Καραγιαννακίδου, Β., Ε. Δρόσος και M. Κωνσταντίνου. 1. Ανάλυση της οικογένειας Poaceae (Gramineae) στην υπαλπική χλωρίδα των λιβαδιών της ΒΑ. Ελλάδας. Α' Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο "Αειφορική Αξιοποίηση Λιβαδιών και Λειμώνων". Δράμα Νοεμβρίου 1, σελ: Karagiannakidou, V., M. Konstadinou and K. Papademetriou. 1. Analysis of the upper montane and the subalpine grassland flora of East Macedonia, Greece. Candollea, :. Karagiannakidou, B., P. Dimopoulos and K. Papademetriou Phytosociological researches on the montane and high altitude grasslands of North Eastern Greece: Mount Pangeon. Fitosociologia (υπό δημοσίευση). Μπαμπαλώνας, Δ. 1. Μαθήματα φυτοκοινωνιολογίας. Θεσσαλονίκη. Ντάφης, Σ. 1. Δασική φυτοκοινωνιολογία. Θεσσαλονίκη. Παπαδημητρίου, Κ., Β. Καραγιαννακίδου και B. Παπαναστάσης. 1. Βλάστηση και παραγωγή των υπαλπικών λιβαδιών του όρους Παγγαίου. "Αειφορική Αξιοποίηση Λιβαδιών και Λειμώνων". Α' Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο "Αειφορική Αξιοποίηση Λιβαδιών και Λειμώνων". Δράμα Νοεμβρίου 1, σελ:. Papanastasis, V.P. 1. Grasslands and woody plants in Europe with special reference to Greece. Proceedings of the International Occasional Symposium of the European Grassland Federation. Thessaloniki, Greece, May 1. Pignatti, S. 1. Flora d Italia, Vols. 1. Bologna. Quezel, P. 1. Contribution a l etude phytosociologique des pelouses ecorchees culminales du massif du Falakron. Bios, (Thessaloniki) 1: 11. Raunkiaer, C. 1. The LifeForms of Plants and Statistical Plant Geography. Oford, Clarendon Press. Raus, Th. 1. Gipfel Vegetation des Ossa Gebirges im Vergleich zum Olymp (Thessalien. Griechenland). Munestersche Geor. Arbeiten, : Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

11 Schreiber, H. 1. Standorts and Vegetationskundliche Untersuchungen an der oberen Waldgrenze nordost griechischer Hochgebirge. Diss., Univ. Munster. Strid, A. 1. Mountain Flora of Greece. 1 st Cambridge Univ. Press, Cambridge. Strid, A. 1. Phytogeographical aspects of the Greek mountain flora. Fragm. Flor. Geobot. Suppl., (): 11. Strid, A. and K. Tan (eds). 11. Mountain flora of Greece. Vol. II. Edinburgh. Turrill, W.B. 1. The plant life of the Balkan peninsula. Oford. Tutin, T.G. et al. (eds) Flora Europaea, Vol. IV. Cambridge. Biodiversity of woody plants in subalpine grasslands of E. Macedonia in NE Greece V. Karagiannakidou 1 and M. Papademetriou 1 Laboratory of Systematic Botany and Phytogeography, Department of Botany, School of Biology, A.U.T., 0 0 Thessaloniki Student of Department of Forestry and Natural Environment, Amorgou 0, Thessaloniki Summary The present paper is referred to the biodiversity of the woody plant species of the subalpine grasslands of E. Macedonia. A list of species and subspecies, which are classified to 1 families, is presented. The biological and chorological spectra as well as and information for their habitats are given. Moreover, for most of these woody plants ecological indicators and elements are given, which are related to their phytosociology. Key words: Grasslands and woody plants, biodiversity, ecological indicators, E. Macedonia. Η Λιβαδοπονία στο κατώφλι του 1 ου αιώνα 0

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της οικογένειας Poaceae (Gramineae) στην υ παλπική χλωρίδα των λιβαδιών της ΒΑ. Ελλάδας

Ανάλυση της οικογένειας Poaceae (Gramineae) στην υ παλπική χλωρίδα των λιβαδιών της ΒΑ. Ελλάδας Ανάλυση της οικογένειας Poaceae (Gramineae) στην υ παλπική χλωρίδα των λιβαδιών της ΒΑ. Ελλάδας Β. ΚαραΎιανναιcίδου, Ε. Δρόσος, Μ. Κωνσταντίνου Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο θεσσαλονίκης, Εργαστήριο Συστηματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ. Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ. Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ. Επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα φυτικά είδη Επιπτώσεις στα

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Α. Ιώβη και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στη φυτοκοινωνιολογική γνώση των ψευδαλπικών λιβαδιών: οι περιπτώσεις των Πιερίων ορέων και του όρους Μπέλες

Συμβολή στη φυτοκοινωνιολογική γνώση των ψευδαλπικών λιβαδιών: οι περιπτώσεις των Πιερίων ορέων και του όρους Μπέλες Συμβολή στη φυτοκοινωνιολογική γνώση των ψευδαλπικών λιβαδιών: οι περιπτώσεις των Πιερίων ορέων και του όρους Μπέλες Συμβολή στη φυτοκοινωνιολογική γνώση των ψευδαλπικών λιβαδιών: οι περιπτώσεις των Πιερίων

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφική κατανομή των ειδών των γενών Lathyrus sp. και Vicia sp. στην Ελλάδα

Γεωγραφική κατανομή των ειδών των γενών Lathyrus sp. και Vicia sp. στην Ελλάδα Γεωγραφική κατανομή των ειδών των γενών Lathyrus sp. και Vicia sp. στην Ελλάδα K. Καραγιάννης, I. Θεοδωρίδης και Z. Κούκουρα Εργαστήριο Δασικών Βοσκοτόπων, Τομέας Λιβαδοπονίας και Άγριας Πανίδας, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κ. Ιώβη 1, Μ.Σ. Βραχνάκης 2 και Β.Π. Παπαναστάσης Θεσσαλονίκη

Εισαγωγή. Κ. Ιώβη 1, Μ.Σ. Βραχνάκης 2 και Β.Π. Παπαναστάσης Θεσσαλονίκη Χλωριδική ποικιλότητα ψευδαλπικών λιβαδιών Γράμμου Χλωριδική ποικιλότητα ψευδαλπικών λιβαδιών Γράμμου Κ. Ιώβη 1, Μ.Σ. Βραχνάκης 2 και Β.Π. Παπαναστάσης 2 1 Διεύθυνση Δασών Ιωαννίνων, Αβέρωφ 6, 452 21 Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα ειδών στα ψευδαλπικά ποολίβαδα της περιοχής του Φαλακρού Όρους του δικτύου Φύση 2000

Ποικιλότητα ειδών στα ψευδαλπικά ποολίβαδα της περιοχής του Φαλακρού Όρους του δικτύου Φύση 2000 Ποικιλότητα ειδών στα ψευδαλπικά ποολίβαδα της περιοχής του Φαλακρού Όρους του δικτύου "Φύση 2000" Ποικιλότητα ειδών στα ψευδαλπικά ποολίβαδα της περιοχής του Φαλακρού Όρους του δικτύου Φύση 2000 Θ. Μέρου

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές φυτικών ειδών σε τρεις τύπους βλάστησης σε έντονα βοσκημένες εκτάσεις στην ανατολική Κρήτη

Μορφές φυτικών ειδών σε τρεις τύπους βλάστησης σε έντονα βοσκημένες εκτάσεις στην ανατολική Κρήτη Μορφές φυτικών ειδών σε τρεις τύπους βλάστησης σε έντονα βοσκημένες εκτάσεις στην ανατολική Κρήτη Γ. Φωτιάδης, Α. Κυριαζόπουλος και Ι. Φραγκάκης Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Μ. Παπαδημητρίου, Ι. Ισπικούδης και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286),

Διαβάστε περισσότερα

.. 8...9... 11... 14

.. 8...9... 11... 14 1 Dr ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Καθηγήτρια Τµήµα Αρχιτεκτονικής Τοπίου Παράρτηµα ράµας Τ.Ε.Ι. Καβάλας ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΡΑΜΑ Ιανουάριος 2012 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ.. 3 Α. ΣΠΟΥ ΕΣ ΤΙΤΛΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτική, οικολογική και χωρολογική ανάλυση των εκπρόσωπων του γένους Trifolium στην Ελλάδα

Βιοτική, οικολογική και χωρολογική ανάλυση των εκπρόσωπων του γένους Trifolium στην Ελλάδα Βιοτική, οικολογική και χωρολογική ανάλυση των εκπρόσωπων του γένους Trifolium στην Ελλάδα Γ. Φωτιάδης 1, Μ.Σ. Βραχνάκης 2, Θ. Μέρου 1 1 Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, T.E.I. Καβάλας,

Διαβάστε περισσότερα

Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη

Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη Οικολογία και διαχείριση των ψευδαλπικών λιβαδιών Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη Περίληψη Τα ψευδαλπικά λιβάδια είναι τα γνησιότερα

Διαβάστε περισσότερα

Βλάστηση και παραγωγή των υπαλπικών λιβαδιών του ό

Βλάστηση και παραγωγή των υπαλπικών λιβαδιών του ό Βλάστηση και παραγωγή των υπαλπικών λιβαδιών του ό ρους Παγγαίου Κ. Παπαδημητρίου 1, Β. Καραγιανναιcίδου2, Β. Παπαναστάσης3 1 Φυσιογνώστρια, Αμοργού 20, θεσσαλονίκη 2 Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα φυτικών ειδών στα ορεινά ποολίβαδα του Φαλακρού όρους του δικτύου Φύση 2000

Ποικιλότητα φυτικών ειδών στα ορεινά ποολίβαδα του Φαλακρού όρους του δικτύου Φύση 2000 Ποικιλότητα φυτικών ειδών στα ορεινά ποολίβαδα του Φαλακρού Όρους του δικτύου Φύση 2000 Ποικιλότητα φυτικών ειδών στα ορεινά ποολίβαδα του Φαλακρού όρους του δικτύου Φύση 2000 Θ. Μέρου 1, Ι. Τσιριπίδης

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Χωρολογία των φυτών Εξελικτική ή ιστορική φυτογεωγραφία Φυτοκοινωνιολογία Οικολογική φυτογεωγραφία Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ 1) Η ερμηνεία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Πανόραμα εργασιών στα πρακτικά των Πανελλήνιων Λιβαδοπονικών Συνεδρίων της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας ( )

Πανόραμα εργασιών στα πρακτικά των Πανελλήνιων Λιβαδοπονικών Συνεδρίων της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας ( ) Πανόραμα εργασιών στα πρακτικά των Πανελλήνιων Λιβαδοπονικών Συνεδρίων της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας (1996 2006) Ε. Τσατσιάδης, Α. Άνιφτος και Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών

Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών Ζ. Κούκουρα και Μ. Καρατάσιου Τομέας Λιβαδοπονίας και Άγριας Πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

(1983). (1992). e-mail: mkonst@teikav.edu.gr

(1983). (1992). e-mail: mkonst@teikav.edu.gr 1 Dr ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Καθηγήτρια Τµήµα Αρχιτεκτονικής Τοπίου Παράρτηµα ράµας Τ.Ε.Ι. Καβάλας ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για το Νέο ιαδικτυακό Τόπο του Τ.Ε.Ι. Καβάλας ΡΑΜΑ Απρίλιος 2011 2 ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΛΩΡΙ ΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΣΩΝ (Quercus spp., Abies cephalonica) ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΓΟΥΛΙΝΑΣ (Κ. ΕΛΛΑ Α)

ΧΛΩΡΙ ΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΣΩΝ (Quercus spp., Abies cephalonica) ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΓΟΥΛΙΝΑΣ (Κ. ΕΛΛΑ Α) ΧΛΩΡΙΙΚΗ ΚΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΣΩ (Quercus spp., Abies cephalonica) ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΓΟΥΛΙΣ (Κ. ΕΛΛ) ηµήτριος Σαµαράς (1), Κωνσταντίνος Θεοδωρόπουλος (1) και Ελένη Ελευθεριάδου (1) (1): ριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογικός σχεδιασμός της διάνοιξης λιβαδικών εκτάσεων

Ορθολογικός σχεδιασμός της διάνοιξης λιβαδικών εκτάσεων Ορθολογικός σχεδιασμός της διάνοιξης λιβαδικών εκτάσεων Ε.Α. Καραγιάννης και Κ.Ν. Καραγιάννης Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας και της βλάστησης του υγροβιότοπου της λίμνης του Άγρα

Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας και της βλάστησης του υγροβιότοπου της λίμνης του Άγρα Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας και της βλάστησης του υγροβιότοπου της λίμνης του Άγρα Β. Καραγιαννακίδου 1, Μ. Παπαδημητρίου 2, Π. Πλατής 3 και Κ. Ιατρόπουλος 4 1 Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ Ειδικό Τεχνικό Προσωπικό Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελλάδα Διεύθυνση 1ο χλμ. Δράμας -

Διαβάστε περισσότερα

Χλωρίδα και βλάστηση αλοφυτικών οικοσυστημάτων της Κύπρου

Χλωρίδα και βλάστηση αλοφυτικών οικοσυστημάτων της Κύπρου Πρακτικά 10 ου Συνεδρίου Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, 2005 717 Χλωρίδα και βλάστηση αλοφυτικών οικοσυστημάτων της Κύπρου 1 Χατζηχαμπής Α.Χ., 1 Παρασκευά-Χατζηχαμπή Δ., 2 Γεωργίου Κ., 3 Δημόπουλος Π.

Διαβάστε περισσότερα

Βλάστηση των ψευδαλπικών λιβαδιών των Πιερίων Ορέων και απεικόνισή της στις ετήσιες εναποθέσεις γύρης

Βλάστηση των ψευδαλπικών λιβαδιών των Πιερίων Ορέων και απεικόνισή της στις ετήσιες εναποθέσεις γύρης Βλάστηση των ψευδαλπικών λιβαδιών των Πιερίων Ορέων και απεικόνισή της στις ετήσιες εναποθέσεις γύρης Σ. Παναγιωτίδης 1, Α. Ιώβη 2, Γ. Φωτιάδης 3 και Α. Γερασιμίδης 1 1 Εργαστήριο Δασικής Βοτανικής-Γεωβοτανικής,

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της νομαδικής κτηνοτροφίας στη δημιουργία των αλπικών και υπαλπικών σχηματισμών του Δικτύου «NATURA 2000»

Η συμβολή της νομαδικής κτηνοτροφίας στη δημιουργία των αλπικών και υπαλπικών σχηματισμών του Δικτύου «NATURA 2000» Η συμβολή της νομαδικής κτηνοτροφίας στη δημιουργία των αλπικών και υπαλπικών σχηματισμών του Δικτύου «NATURA 2000» Ε. Γκανάτσου, Δ. Ράπτη και Ι. Ισπικούδης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της δομής και της ποικιλότητας των εδαφικών κολεοπτέρων (οικογένειες: Carabidae και Tenebrionidae) σε ορεινά οικοσυστήματα

Ανάλυση της δομής και της ποικιλότητας των εδαφικών κολεοπτέρων (οικογένειες: Carabidae και Tenebrionidae) σε ορεινά οικοσυστήματα Ανάλυση της δομής και της ποικιλότητας των εδαφικών κολεοπτέρων (οικογένειες: Carabidae και Tenebrionidae) σε ορεινά οικοσυστήματα Ι. Αναστασίου, Χ. Γεωργιάδης & Α. Λεγάκις Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τ.Ε. - ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΦΠ - 4006 ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη της χλωριδικής ποικιλότητας σε σειρές φρυγανολίβαδων ενός μικρού νησιού του ανατολικού Αιγαίου

Συγκριτική μελέτη της χλωριδικής ποικιλότητας σε σειρές φρυγανολίβαδων ενός μικρού νησιού του ανατολικού Αιγαίου Συγκριτική μελέτη της χλωριδικής ποικιλότητας σε σειρές φρυγανολίβαδων ενός μικρού νησιού του ανατολικού Αιγαίου Π. Παπαϊωάννου 1, Α.Π. Κυριαζόπουλος 2, Γ. Κοράκης 2, Ε.Μ. Αβραάμ 1 και Ζ.Μ. Παρίση 1 1

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: 7 o Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας Οικολογία: συνδέοντας συστήματα, κλίμακες και ερευνητικά πεδία

Τίτλος: 7 o Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας Οικολογία: συνδέοντας συστήματα, κλίμακες και ερευνητικά πεδία Τίτλος: 7 o Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας Οικολογία: συνδέοντας συστήματα, κλίμακες και ερευνητικά πεδία Έκδοση: Ελληνική Οικολογική Εταιρεία Επιμέλεια έκδοσης: Παναγιώτης Γ. Δημητρακόπουλος, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τίτλος ΔΕ_2 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών)

Α. Τίτλος ΔΕ_2 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Α. Τίτλος ΔΕ_2 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Παραγωγή λιβαδιών Rangeland production Μιχαήλ Βραχνάκης Καρδίτσα, Μάιος2014 Β. Σκοπός ΔΕ Για την αειφορική αξιοποίηση των απογραφόμενων πόρων είναι απαραίτητο

Διαβάστε περισσότερα

Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος

Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος Κ. Θεοδωρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πόλη Λ βρίσκεται: α. βόρεια της πόλης Κ. β. νότια της πόλης Κ. γ. ΒΑ της πόλης Κ. δ. ΒΔ της πόλης Κ. 2. Η πόλη Λ βρίσκεται: α. βόρεια

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή της φυτοποικιλότητας των ψευδαλπικών λιβαδιών του Τυμφρηστού κατά την υψομετρική διαβάθμιση

Μεταβολή της φυτοποικιλότητας των ψευδαλπικών λιβαδιών του Τυμφρηστού κατά την υψομετρική διαβάθμιση Μεταβολή της φυτοποικιλότητας των ψευδαλπικών λιβαδιών του Τυμφρηστού κατά την υψομετρική διαβάθμιση Μ.Σ. Βραχνάκης 1, Α. Παπαγεωργίου 2, Ε. Μίγδου 2, Κ. Ιώβη 3 και Μ.Μ. Μπερδελή 1 1 Εργαστήριο Λιβαδικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 10: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βόσκησης αγροτικών ζώων στις προστατευόμενες περιοχές

Διαχείριση της βόσκησης αγροτικών ζώων στις προστατευόμενες περιοχές ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΕΛΤΑ ΝΕΣΤΟΥ-ΒΙΣΤΩΝΙΔΑΣ-ΙΣΜΑΡΙΔΑΣ «Η κτηνοτροφία στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης» 20 Νοεμβρίου 2015, Κομοτηνή Διαχείριση της βόσκησης αγροτικών ζώων στις προστατευόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ (ΒΔ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ) Χλωρίδα Βλάστηση Αξιολόγηση - Διαχείριση

ΓΕΩΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ (ΒΔ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ) Χλωρίδα Βλάστηση Αξιολόγηση - Διαχείριση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΩΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ (ΒΔ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ) Χλωρίδα Βλάστηση Αξιολόγηση - Διαχείριση ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ν. ΔΗΜΗΤΡΕΛΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Μ.Δ. Γιακουλάκη, Μ.Π. Ζαρόβαλη,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονική μεταβολή της κάλυψης και ποικιλότητας της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής

Διαχρονική μεταβολή της κάλυψης και ποικιλότητας της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής Διαχρονική μεταβολή της κάλυψης και ποικιλότητας της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής Χ. Καρακώστα 1, Μ. Παπαδημητρίου 2, Κ. Μαντζανάς 2 και Β.Π. Παπαναστάσης

Διαβάστε περισσότερα

Oικονομική, λειτουργική και συμβατή στο λιβαδικό τοπίο κατασκευή των λιβαδικών δρόμων

Oικονομική, λειτουργική και συμβατή στο λιβαδικό τοπίο κατασκευή των λιβαδικών δρόμων Oικονομική, λειτουργική και συμβατή στο λιβαδικό τοπίο κατασκευή των λιβαδικών δρόμων Ε. Καραγιάννης και Κ. Καραγιάννης Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Εργαστηριακή Άσκηση Πεδίου Χαρτογράφηση οικοτόπων με τη χρήση GHCs Μ. ΠΑΝΙΤΣΑ & Π. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ Αγρίνιο 2013 1 Χαρτογράφηση οικοτόπων με τη χρήση GHCs 1. Γενικές Κατηγορίες Οικοτόπων

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Ο μεγάλος αριθμός και η ποικιλομορφία των σύγχρονων μορφών ζωής στη Γη

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή κατά λειτουργικούς τύπους φυτών σε σχέση με τις αλλαγές χρήσης γης σε μεσογειακά λιβάδια

Παραγωγή κατά λειτουργικούς τύπους φυτών σε σχέση με τις αλλαγές χρήσης γης σε μεσογειακά λιβάδια Παραγωγή κατά λειτουργικούς τύπους φυτών σε σχέση με τις αλλαγές χρήσης γης σε μεσογειακά λιβάδια Παραγωγή κατά λειτουργικούς τύπους φυτών σε σχέση με τις αλλαγές χρήσης γης σε μεσογειακά λιβάδια Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ)

Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ) Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ) εμφανίζεται ως έννοια για πρώτη φορά το 1993 (Baldock et al., 1993). επιβεβαιώνει την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ ορισμένων τύπων γεωργικών δραστηριοτήτων και των "φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

πανεπιστημιούπολη Καισαριανή Βύρωνας ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ Τοποθεσία Έτος ίδρυσης Έκταση Γεωγρ. Μήκος Γεωγρ. Πλάτος Υψόμετρο Προσανατολισμός Πέτρωμα Κατώτερη θερμοκρασία Ανώτερη θερμοκρασία Βροχόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ Δεκέμβριος 2015 Μέρος Α Αλπικοί και υπαλπικοί ερεικώνες Κωδικός Natura 2000: 4060 Περιγραφή Μικροί, χαμηλοί ή ανορθωμένοι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Χωρολογική και οικολογική ανάλυση του tribe Trifolieae της οικογένειας Fabaceae στο νομό Θεσσαλονίκης

Χωρολογική και οικολογική ανάλυση του tribe Trifolieae της οικογένειας Fabaceae στο νομό Θεσσαλονίκης Χωρολογική και οικολογική ανάλυση του tribe Trifolieae της οικογένειας Fabaceae στο νομό Θεσσαλονίκης Ε. Ελευθεριάδου 1, Δ. Σαμαράς 2, Φ. Ξυστράκης 2, Κ. Θεοδωρόπουλος 1 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Ειδική Λιβαδοπονική Μελέτη για την περιφερειακή ζώνη του Ε.Δ. Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Αριστείας Φυσικών Προϊόντων ΑΠΘ Natural Products Research Centre of Excellence AUTH NatPro- AUTH

Κέντρο Αριστείας Φυσικών Προϊόντων ΑΠΘ Natural Products Research Centre of Excellence AUTH NatPro- AUTH ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Κέντρο Αριστείας Φυσικών Προϊόντων ΑΠΘ Natural Products Research Centre of Excellence AUTH NatPro- AUTH Ανδρεάνα Ασημοπούλου, Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΑΠΘ NatPro-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: Vascular Plants of Greece: An Annotated Checklist

ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: Vascular Plants of Greece: An Annotated Checklist ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: Vascular Plants of Greece: An Annotated Checklist Τα Φυτά της Ελλάδας Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 3 Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο του 13ου Συνεδρίου της Ελληνικής Βοτανικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ιευθυντής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ι. ΣΤΑΜΟΥ, Καθηγητής ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ Κομματά Αικατερίνη (1), Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου (1), Βαρελίδης Κων/νος (2), Ιωαννίδης Κων/νος (2),

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η βλάστηση των ορεινών λιβαδικών περιοχών στο όρος

Η βλάστηση των ορεινών λιβαδικών περιοχών στο όρος Η βλάστηση των ορεινών λιβαδικών περιοχών στο όρος Μιτσικέλι Α. Γερασιμίδης και Γ. Κοράκης Εργαστήριο Δασικής Βοτανικής - Γεωβοτανικής, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Aριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επώνυμο: ΙΑΤΡΟΥ Όνομα: ΓΡΗΓΟΡΗΣ Ον. Πατέρα: ΑΝΤΩΝΗΣ Ον. Μητέρας: ΣΟΦΙΑ Ημ. Γέννησης: 8.11.1949 Τόπος Γέννησης: ΚΟΡΙΝΘΟΣ Κάτοικος: ΠΑΤΡΑΣ, Λευκωσίας 17, T.K.

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Λιβαδικές δασοτεχνικές εγκαταστάσεις και η συμβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών

Λιβαδικές δασοτεχνικές εγκαταστάσεις και η συμβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Λιβαδικές δασοτεχνικές εγκαταστάσεις και η συμβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Λιβαδικές δασοτεχνικές εγκαταστάσεις και η συμβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η δομή της φυτοκοινότητας στο οικοσύστημα των

Η δομή της φυτοκοινότητας στο οικοσύστημα των Η δομή της φυτοκοινότητας στο οικοσύστημα των ασφακώνων Η δομή της φυτοκοινότητας στο οικοσύστημα των ασφακώνων Σ. Σ. Κανδρέλης Τμήμα Ζωικής Παραγωγής, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, 451

Διαβάστε περισσότερα

Βλάστηση της Ελλάδας. Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών Τηλ.

Βλάστηση της Ελλάδας. Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών   Τηλ. Βλάστηση της Ελλάδας Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών E-mail: dkchrist@upatras.gr Τηλ.: 2610 997277 Χλωρίδα: Το σύνολο των φυτικών ειδών μιας περιοχής. Βλάστηση:

Διαβάστε περισσότερα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα Περιγραφή Η εκβολή του όρμου Λεύκα βρίσκεται περίπου 5 χιλιόμετρα βόρεια του οικισμού Αρνάς (ή Άρνη) στην Άνδρο. Πρόκειται για εκβολή ρύακα σχεδόν μόνιμης ροής, που τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ακαρεοπανίδας σε υπέργειο τμήμα και έδαφος φυσικού λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων

Μελέτη ακαρεοπανίδας σε υπέργειο τμήμα και έδαφος φυσικού λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων Μελέτη ακαρεοπανίδας σε υπέργειο τμήμα και έδαφος φυσικού λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων E. Καπαξίδη 1, Χ. Τζιάλλα 2, Χ. Αυγουλάς 3 και Ν. Εμμανουήλ 1 1 Εργαστήριο Γεωργικής Ζωολογίας και Εντομολογίας, Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή των ψευδαλπικών λιβαδιών των ορεινών συγκροτημάτων Βόρα, Πινόβου και Τζένας στη διατήρηση της άγριας πανίδας

Συμβολή των ψευδαλπικών λιβαδιών των ορεινών συγκροτημάτων Βόρα, Πινόβου και Τζένας στη διατήρηση της άγριας πανίδας Συμβολή των ψευδαλπικών λιβαδιών των ορεινών συγκροτημάτων Βόρα, Πινόβου και Τζένας στη διατήρηση της Π. Πλατής 1, Δ. Τρακόλης 2 και Ι. Μελιάδης 3 1 Εργαστήριο Λιβαδοπονίας, e-mail:pplatis@fri.gr, 2 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

P L A N T - N E T C Y

P L A N T - N E T C Y P L A N T - N E T C Y Περιεχόμενα Εισαγωγή και στόχοι έργου 1 Μικρο-Αποθέματα Φυτών (ΜΑΦ) 1 Arabis kennedyae 2 Astragalus macrocarpus subsp. lefkarensis Centaurea akamantis 2 3 Ophrys kotschyi 4 Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Ενότητα Α - Κτηνοτροφία και Προστατευόμενες Περιοχές Η κτηνοτροφία αποτελεί σημαντική δραστηριότητα στην Ανατολική Πελοπόννησο και ένα μεγάλο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΠΩΝ. H Χαρτογράφηση της βλάστησης για οικολογικούς σκοπούς:

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΠΩΝ. H Χαρτογράφηση της βλάστησης για οικολογικούς σκοπούς: ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΠΩΝ H Χαρτογράφηση της βλάστησης για οικολογικούς σκοπούς: περιλαμβάνει τη γραφική αναπαράσταση σε δυο διαστάσεις των προτύπων κατανομής ή των μωσαϊκών των φυτοκοινοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 6 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α1.5 «Aνακρίνοντας» τους χάρτες

Α1.5 «Aνακρίνοντας» τους χάρτες Α1.5 «Aνακρίνοντας» τους χάρτες Ποιο Χάρτη θα χρησιμοποιήσω αν θέλω να μάθω τη θέση της Αφρικής στον κόσμο; Θα χρησιμοποιήσω τον Παγκόσμιο Χάρτη Ποια είναι η θέση της Αφρικής στον κόσμο; Η απάντηση μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1: ΧΑΡΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ENOTHTA 1: ΧΑΡΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1 ENOTHTA 1: ΧΑΡΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Μάθημα 1: Οι έννοιες και θέση 1. Τι ονομάζεται σχετική θέση ενός τόπου; Να δοθεί ένα παράδειγμα. Πότε ο προσδιορισμός της σχετικής θέσης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Διαχείριση της Γενετικής Ποικιλότητας (με έμφαση στα μεσογειακά δάση) 1 Βιοποικιλότητα Ορίζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοφυτικός αιώνας (περίοδος των Αγγειοσπέρμων)

Νεοφυτικός αιώνας (περίοδος των Αγγειοσπέρμων) Νεοφυτικός αιώνας (περίοδος των Αγγειοσπέρμων) Η κυριαρχία των Αγγειοσπέρμων αρχίζει από το Mέσο Kρητιδικό (πριν 100 εκ. χρόνια) και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Υπάρχουν περίπου 250.000 είδη Αγγειοσπέρμων.

Διαβάστε περισσότερα

NATURA 2000 NATURA 2000 ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

NATURA 2000 NATURA 2000 ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΟΡΟΛΟΓΙΑ NATURA 2000 NATURA 2000 Το Natura 2000 (Φύση 2000) είναι ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο προστασίας των ειδών και των ενδιαιτημάτων τους ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΡΟΥΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρείες μονάδες βόσκησης (Ε.ΜΟ.Β.) στην Ελλάδα

Ευρείες μονάδες βόσκησης (Ε.ΜΟ.Β.) στην Ελλάδα Ευρείες μονάδες βόσκησης (Ε.ΜΟ.Β.) στην Ελλάδα Ά. Σιδηροπούλου 1, Γ. Φωτιάδης 2, Ι. Ισπικούδης 1 και Β. Π. Παπαναστάσης 1 1 Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

LIFE11NAT/GR/1014 «Διατήρηση Δασών και Δασικών Ανοιγμάτων Προτεραιότητας στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στο Όρος Καλλίδρομο της Στερεάς Ελλάδας»

LIFE11NAT/GR/1014 «Διατήρηση Δασών και Δασικών Ανοιγμάτων Προτεραιότητας στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στο Όρος Καλλίδρομο της Στερεάς Ελλάδας» LIFE11NAT/GR/1014 «Διατήρηση Δασών και Δασικών Ανοιγμάτων Προτεραιότητας στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στο Όρος Καλλίδρομο της Στερεάς Ελλάδας» «Εκδήλωση Ενημέρωσης & Εκπαίδευσης για το Πρόγραμμα LIFE Πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Λιβαδικών Φυτών για τη Παραγωγή Βιοενέργειας

Αξιολόγηση Λιβαδικών Φυτών για τη Παραγωγή Βιοενέργειας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΤΟΜΕΑΣ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑΣ ΠΑΝΙΔΑΣ- ΙΧΘΥΟΠΟΝΙΑΣ ΓΛΥΚΕΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΟΣΚΟΤΟΠΩΝ Αξιολόγηση Λιβαδικών Φυτών

Διαβάστε περισσότερα

Λιβάδια - Θαµνότοποι

Λιβάδια - Θαµνότοποι ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Λιβάδια - Θαµνότοποι ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση προτύπων. 21 March Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου;

Διαμόρφωση προτύπων. 21 March Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Διαμόρφωση προτύπων Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Το χωρικό πρότυπο επηρεάζει τις οικολογικές διεργασίες (δυναμική των πληθυσμών, τη βιοποικιλότητα, οικοφυσιολογικές διεργασίες των οικοσυστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια MIL006 - Εκβολή Αγκάθια Περιγραφή Η εκβολή στα Αγκάθια βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 4,4 χιλιόμετρα περίπου βορειοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για εκβολή χειμάρρου σε άμεση αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Χλωριδική έρευνα σε θαμνώνες και υπαλπικά λιβάδια του όρους Βούρινος (Δ. Μακεδονία) ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Χ.

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Χλωριδική έρευνα σε θαμνώνες και υπαλπικά λιβάδια του όρους Βούρινος (Δ. Μακεδονία) ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Χ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΒΟΤΑΝΙΚΗΣ ΓΕΩΒΟΤΑΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

AND018 - Εκβολή ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα)

AND018 - Εκβολή ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα) AND018 - Εκβολή ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα) Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα) βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια του οικισμού Μακρομάνταλο στην Άνδρο. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

Από τη λιβαδική κατάσταση στη λιβαδική υγεία: νέες προοπτικές στην ποιοτική εκτίμηση των μεσογειακών ποολίβαδων

Από τη λιβαδική κατάσταση στη λιβαδική υγεία: νέες προοπτικές στην ποιοτική εκτίμηση των μεσογειακών ποολίβαδων Από τη λιβαδική κατάσταση στη λιβαδική υγεία: νέες προοπτικές στην ποιοτική εκτίμηση των μεσογειακών ποολίβαδων Μ.Σ. Βραχνακης 1 και Β.Π. Παπαναστασης 2 1 Τμήμα Δασοπονίας & Δ.Φ.Π., Τει Λαρισας, 43100,

Διαβάστε περισσότερα