Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος"

Transcript

1 Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος Κ. Θεοδωρόπουλος και Ε. Ελευθεριάδου Εργαστήριο Δασικής Βοτανικής Γεωβοτανικής, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη Περίληψη Στο ανατολικό τμήμα του Ορβήλου εμφανίζονται θαμνώνες όπου κυριαρχεί το είδος Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus. Σταδιακά στη σύνθεση αυτών των θαμνώνων, κυρίως στα μεγαλύτερα υψόμετρα, εισχωρούν τα είδη Pinus nigra και Ostrya carpinifolia, τα οποία στη συνέχεια σχηματίζουν αμιγή δάση. Η βλάστηση των θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου του Ορβήλου μελετήθηκε με τη βοήθεια οκτώ (8) δειγματοληπτικών επιφανειών, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του Braun-Blanquet. Διακρίθηκε η Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus κοινότητα, που ερευνήθηκε ως προς τη δομή και τη χλωριδική της σύνθεση, ενώ παράλληλα παρουσιάζονται το οικολογικό, βιολογικό και χωρολογικό φάσμα της. Λέξεις κλειδιά: Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus, Υποβάθμιση, Δυναμική της βλάστησης, Φυτοκοινωνιολογικά φάσματα. Εισαγωγή Το Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus είναι θάμνος ή δένδρο με ύψος μέχρι 10 m. Το συναντάμε σε πευκοδάση, υποβαθμισμένα δρυοδάση και θαμνώνες, σε υψόμετρα (-2300) m, στην ηπειρωτική χώρα, Κρήτη, Εύβοια, Β. Σποράδες, Θάσο, Σαμοθράκη, Λέσβο, Χίο, Σάμο (Strid and Tan 1997, Αραμπατζής 1998). Είναι ένα υπομεσογειακό στοιχείο (smed) που συναντάται τόσο στον υπόροφο πλατυφύλλων και κωνοφόρων δασών όσο και σε θαμνώνες κυρίως μαζί με τα Quercus coccifera, Pubescens, Phillyrea latifolia, Erica arborea, Fraxinus ornus κ.ά. Σπανιότερα σχηματίζει θαμνώνες όπου κυριαρχεί το ίδιο χωρίς την παρουσία των άλλων αείφυλλων ειδών Quercus coccifera, Phillyrea latifolia και Erica arborea, ειδών που είναι σαφώς μεσογειακά (med). Τέτοιοι θαμνώνες του Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus εμφανίζονται στον ανατολικό Όρβηλο. Περιπτώσεις όπου το Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus είναι συστατικό της δομής θαμνώνων, όπου πρωταγωνιστικό ρόλο παίζει το Quercus coccifera, έχουν μελετηθεί φυτοκοινωνιολογικά και αναφέρονται ως Quercus coccifera Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus κοινότητα (Ostryo Carpinion orientalis, Quercetalia pubescentis, Querco Fagetea). Οι σχηματισμοί αυτοί, ονομαζόμενοι ψευδoμακκί, είναι δευτερογενείς και προέρχονται κυρίως από την υποβάθμιση δρυοδασών (Καραγιαννακίδου Ιατροπούλου 1983, Raus 1980, Bergmeier 1990, Θεοδωρόπουλος 1991, Χασάπης 2001). Ο Δημόπουλος (1993) και ο Dimopoulos et al. (1996) αναφέρουν επίσης μία ένωση Crataego pycnolobae Juniperetum oxycedri Dimopoulos, Georgiadis et Sykora 1996 (Abieto cephalonicae Pinion pallasianae, Quercetalia pubescenti petraeae, Quercetea pubescentis), ως ένα στάδιο Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 223

2 Κ. Θεοδωρόπουλος και Ε. Ελευθεριάδου υποβάθμισης των ενώσεων Lilio heldreichii Abietetum cephalonicae, Crataego pycnolobae Pinetum pallasianae και των μικτών συστάδων με Pinus nigra ssp. pallasiana και Abies cephalonica στο όρος Κυλλήνη της Πελοποννήσου. Θαμνώνες με επικράτηση του Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus, όπως αυτοί του ανατολικού Ορβήλου, δεν έχουν μελετηθεί φυτοκοινωνιολογικά αν και αναφέρεται ήδη από τον Horvat et al. (1974:157) ότι οι σχηματισμοί αυτοί είναι άνθρωπο ζωογενείς θαμνώνες, δηλώνοντας καθαρά τη δευτερογενή τους φύση ως προϊόν έντονης υποβάθμισης κυρίως σε υπερβολικά βοσκόμενες επιφάνειες. Οι μέχρι σήμερα αναφορές για το όρος Όρβηλος είναι λίγες και αφορούν κυρίως τη χλωρίδα και την οικολογία του (Παπαϊωάννου 1957, Strid 1986, Voliotis 1988, Σμύρης και συν. 1989, Strid and Tan 1991, Karagiannakidou et al. 1995, 1999, Strid and Tan 1997). Περιοχή έρευνας Στο όρος Όρβηλος, στο ανατολικό τμήμα του, υπάρχουν θαμνώνες όπου κυριαρχεί το Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus. Οι θέσεις που αναπτύσσονται οι θαμνώνες αυτοί είναι: 1. βόρεια των χωριών Κατάφυτο και Βαθύτοπος στις θέσεις Άμηρος Δρόμος, Βαθύλακκος και Ερείπια Ακρινού, σε υπερθ. ύψος m, και 2. βορειοδυτικά του χωριού Κατάφυτο στις θέσεις Ίσιωμα και Βαθύρεμα, σε υπερθ. ύψος m. Γεωλογικά η περιοχή έρευνας ανήκει στη μάζα της Ρίλα-Ροδόπης (Μουντράκης 1985) και οι θαμνώνες αναπτύσσονται σε μάρμαρα και σε σύγχρονες προσχώσεις κοιλάδων (Αλλούβιο) (Ι.Γ.Μ.Ε. 1983). Σύμφωνα με τον Μπαλαφούτη (1977:113) ο κλιματικός τύπος της περιοχής μπορεί να χαρακτηρισθεί ως μεταβατικός μεταξύ του μεσογειακού και ηπειρωτικού κλίματος. Το βιοκλίμα της περιοχής έρευνας παρουσιάζει μετάβαση από τον Υπο-μεσογειακό χαρακτήρα (0<χ<40) στον Αξηρικό εύκρατο (χ=0) και η περιοχή έρευνας ανήκει στον υγρό βιοκλιματικό όροφο, με δριμύ χειμώνα (m<0 C) (Μαυρομμάτης 1980). Το όρος Όρβηλος έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές από τις πυρκαγιές και την υπερβόσκηση με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος του να είναι γυμνό ή να καλύπτεται από υποβαθμισμένα δάση (κυρίως ανατολικός Όρβηλος). Στον ανατολικό Όρβηλο, στην περιοχή εξάπλωσης των θαμνώνων με επικράτηση του Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus, εμφανίζονται συστάδες οστρυάς φράξου καθώς και μεμονωμένα άτομα ή συστάδες κυρίως με μαύρη πεύκη και δευτερευόντως λευκόδερμη πεύκη. Η περιοχή αυτή μετά την ατονία των αρνητικών για τη βλάστηση επιδράσεων (εκχερσώσεις, υπερβόσκηση, πυρκαγιές, αλόγιστη ξύλευση, διάβρωση του εδάφους) που ήταν καταστρεπτικές σε όλον τον ασβεστολιθικό Όρβηλο μέχρι το πρόσφατο παρελθόν παρουσιάζει έντονη διαδοχή της βλάστησης, με τη μαύρη πεύκη και σε μικρό βαθμό με τη λευκόδερμη να παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ η οξύκεδρη άρκευθος παρουσιάζει πολλές ξηράνσεις των θάμνων της και φαίνεται να χάνει έδαφος έναντι των πεύκων. Οι συστάδες οστρυάς φράξου εμφανίζονται από τους πρόποδες του όρους, μετά την κοιλάδα Βαθύτοπου Ακρινού, από υψόμετρο m και φθάνουν σε διαφορετικό υψόμετρο ανάλογα με την έκθεση προς τον ορίζοντα και την κλίση των κλιτύων. Στις ΒΔ κλιτείς της Μικρής Ράχης φθάνουν μόνο μέχρι 1160 m, ενώ στη νότια πλευρά της Καμήλας και της μεγάλης προς νότο στραμμένης απότομης χοανοειδούς κοιλάδας του Ξηρορέματος, δυτικά από το Κατάφυτο, ανέρχονται σε πολύ αραιά κατάσταση, λόγω του βραχώδους του εδάφους, μέχρι m (βλ. και Παπαϊωάννου 1957). Τα σπουδαιότερα ξυλώδη είδη που εμφανίζονται είναι: Ostrya carpinifolia, Fraxinus ornus, Carpinus orientalis, Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus, Quercus pubescens, Corylus avellana, Cornus mas, Hippocrepis emerus ssp. emeroides κ.ά. Στην περιοχή αυτή κατέρχονται και είδη πεύκης (Pinus nigra, P. leucodermis, P. sylvestris) από τα οποία κυρίως η μαύρη πεύκη και δευτερευόντως η 224 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

3 Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος λευκόδερμη, σε μίξη με τη μαύρη, σχηματίζουν συστάδες με τάση επέκτασης κατά θέσεις όπως π.χ. στην περιοχή των Ερειπίων Ακρινού. Υψηλότερα τα πεύκα σχηματίζουν καθαρή ζώνη κωνοφόρων σε μίξη ή σε αμιγή κατάσταση, με το Pinus leucodermis να σχηματίζει τα δασοόρια σε υπερθ. ύψος m, ενώ μεμονωμένα άτομα, συνήθως θαμνώδους μορφής, ανέρχονται σχεδόν μέχρι της κορυφής Όρος Αλή Μποτούς (2212 m), στα σύνορα των νομών Σερρών και Δράμας, και στην κορυφή Αλή Μποτούς (2172 m) στο νομό Δράμας. Μικρότερη σημασία για τον ανατολικό Όρβηλο έχουν τα είδη Abies x borisii-regis, σε μίξη με τα άλλα κωνοφόρα, και Fagus sylvatica s.l., που σχηματίζει μικρές αμιγείς ή μικτές συστάδες με τη λευκόδερμη πεύκη ή την ελάτη. Τέλος, υψηλότερα από τα (1400-)1850 m επικρατεί υπαλπική χορτολιβαδική βλάστηση με κατά θέσεις επικράτηση του Juniperus communis ssp. nana. Υλικά και μέθοδοι Η έρευνα της βλάστησης των θαμνώνων Juniperus oxycedrus ssp. ocycedrus έγινε με τη βοήθεια 8 δειγματοληπτικών επιφανειών 1 που λήφθηκαν τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο του έτους Η φυτοκοινωνιολογική μέθοδος που ακολουθήθηκε είναι του Braun-Blanquet (Braun-Blanquet 1964, Knapp 1971, Westhoff and van der Maarel 1973, Dierssen 1990) και η επεξεργασία του πίνακα 1 έγινε με το πρόγραμμα SORT 3.8 (Ackermann and Durka 1997). Ο προσδιορισμός και η ονοματολογία ακολουθούν τις πρόσφατες βασικές χλωρίδες και checklists που αφορούν την Ελλάδα (Strid 1986, Strid and Tan 1991, Strid and Tan 1997, Greuter et al , Tutin et al ) καθώς και επιλεγμένη ταξινομική βιβλιογραφία (Zohary and Heller 1984, Voliotis 1988 κ.ά.). Για τον καθορισμό των βιοτικών και οικολογικών μορφών των φυτικών ειδών, καθώς και για τη φυτογεωγραφική τους προέλευση, χρησιμοποιήθηκαν κυρίως οι Oberdorfer 1990 και Jahn and Schönfelder 1995 και δευτερευόντως άλλα συγγράμματα, όπως αυτά των Greuter et al , Strid 1986, Strid and Tan 1991 κ.ά. Για την ένταξη των taxa ως διαγνωστικά είδη των διάφορων φυτοκοινωνιολογικών κλάσεων χρησιμοποιήθηκε κυρίως η εργασία του Mucina (1997). Η ονοματολογία των κλάσεων είναι σύμφωνα με τον Mucina (1997). Η επεξεργασία των δεδομένων των βιοτικών και οικολογικών μορφών και της γεωγραφικής προέλευσης των φυτικών ειδών και υποειδών, για τη σύνταξη των αντίστοιχων βιοτικών, οικολογικών και χωρολογικών φασμάτων, έγινε σύμφωνα με την καθιερωμένη για τις φυτοκοινωνιολογικές μελέτες μέθοδο των Tüxen and Ellenberg Αποτελέσματα και συζήτηση Μετά την επεξεργασία του πίνακα 1 και με τη βοήθεια των διαγνωστικών ειδών, όπως αυτά δίνονται κυρίως από τον Mucina (1997), γίνεται μια πρώτη προσπάθεια περιγραφής και προσέγγισης της φυτοκοινωνιολογικής θέσης των θαμνώνων με οξύκεδρη άρκευθο (Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus κοινότητα). Ο πίνακας 1 περιέχει μεγάλο αριθμό ειδών της κλάσης Festuco-Brometea Br.-Bl. et R. Tx. in Br.-Bl με κυριότερα διαγνωστικά είδη τα: Chrysopogon gryllus, Globularia 1 Στοιχεία φυτοληψιών: No of Relevé, Τοποθεσία, Γεωλογικό υπόστρωμα, Συντεταγμένες. 1: Βαθύρεμα, Μάρμαρο, Ν, Ε. 2: Ερείπια Ακρινού, Αλλούβιο, Ν, Ε. 3: Βαθύλακκος, Αλλούβιο, Ν, Ε. 4: Βαθύλακκος, Αλλούβιο, Ν, Ε. 5: Βαθύλακκος, Αλλούβιο, Ν, Ε. 6: Βαθύλακκος, Αλλούβιο, Ν, Ε. 7: Βαθύλακκος, Αλλούβιο, Ν, Ε. 8: Βαθύρεμα, Μάρμαρο, Ν, Ε. Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 225

4 Κ. Θεοδωρόπουλος και Ε. Ελευθεριάδου bisnagarica, Helianthemum canum ssp. canum, Euphorbia cyparissias, Koeleria macrantha, Festuca valesiaca, Teucrium chamaedrys ssp. chamaedrys, Hieracium bauhini, Sanguisorba minor ssp. muricata, Stipa pennata ssp. pulcherrima κ.ά. Επίσης, εμφανίζονται αρκετά, κυρίως ξυλώδη, είδη της κλάσης Querco-Fagetea και λιγότερα της Erico-Pinetea και της Rhamno-Prunetea. Τέλος, με μικρότερο αριθμό και πληθοκάλυψη εμφανίζονται είδη άλλων κλάσεων. Πίνακας 1. Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus κοινότητα. Αριθμός φυτοληψίας Μέγεθος επιφάνειας (m 2 x100) Υπερθ. ύψος (m x 10) Έκθεση ΝΝΑΒΑΒΝΑ ΑΑ Α ΑΑ Κλίση Κάλυψη Δένδρων Κάλυψη Θάμνων Κάλυψη Ποών Ημέρα Μήνας Έτος 1999 Αριθμός ειδών ανά φυτοληψία Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus-κοινότητα Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus Δ Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus Θ Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus Π r. +. Erico-Pinetea Horvat 1959 Pinus nigra ssp. nigra var. caramanica Δ Pinus nigra ssp. nigra var. caramanica Θ Pinus nigra ssp. nigra var. caramanica Π + + r + r... Pinus sylvestris Δ +... Pinus leucodermis Θ Polygala nicaeensis ssp. mediterranea Sesleria robusta ssp. skanderbegii 2... Genista carinalis 1... Pyrola chlorantha +... Querco-Fagetea Br.-Bl. et Vlieger in Vlieger 1937 Ostrya carpinifolia Θ Ostrya carpinifolia Π Brachypodium sylvaticum ssp. sylvaticum R Epipactis helleborine r +... Sorbus aria ssp. aria Π r r... Quercus pubescens Θ...+ Quercus pubescens Π r.. r +. r R Cornus mas Π...+..R Hippocrepis emerus ssp. emeroides Π..r...r. Pyrus pyraster Π..r...r. Evonymus verrucosus Θ +... Evonymus verrucosus Π r... Fraxinus ornus Θ Fraxinus ornus Π.. r... Sorbus torminalis Π... r.... Campanula lingulata r +. Fragaria vesca. 1. r... + Potentilla micrantha.... r r.. Poa nemoralis Trifolium alpestre Silene italica ssp. italica Geum urbanum... r.... Platanthera chlorantha. r... Rhamno-Prunetea Rivas Goday et Borja Carbonell 1961 Rosa pimpinellifolia Θ Rosa pimpinellifolia Π Cotoneaster nebrodensis Π Rosa canina Θ Rosa canina Π.. + r Rosa agrestis Θ Rosa agrestis Π r Juniperus communis ssp. communis Θ Juniperus communis ssp. communis Π. +.. r... Clematis vitalba Θ Corylus avellana Θ +... Ligustrum vulgare Π Festuco-Brometea Br.-Bl. et R. Tx. in Br.-Bl Hieracium hoppeanum Jurinea mollis + 1 r..... Galium verum ssp. verum. 2 r r +... Carex halleriana Inula ensifolia Veronica jacquinii Teucrium montanum ssp. montanum r +... Gymnadenia conopsea r r... Trigonella gladiata Chrysopogon gryllus Linum tenuifolium r r + Fumana procumbens.. 1. r. + + Goniolimon tataricum.... r.. + Minuartia setacea ssp. bannatica Globularia bisnagarica r r Koeleria macrantha Teucrium chamaedrys ssp. chamaedrys r Euphorbia cyparissias + 1 r r + Sanguisorba minor ssp. muricata r 1 rr+r+r Helianthemum canum ssp. canum r + + Hieracium bauhini r + Festuca valesiaca Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

5 Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος Dorycnium herbaceum ssp. herbaceum Erysimum diffusum r 1. r r. + + Scabiosa columbaria ssp. ochroleuca r r + Eryngium campestre. +.rrrrr Stipa pennata ssp. pulcherrima 1 r Hypericum perforatum r Trifolium ochroleucum r + 1 Trinia glauca ssp. glauca r r +. Potentilla recta. 1. r r. +R Hippocrepis comosa r Bromus cappadocicus ssp. cappadocicus r... Asperula purpurea ssp. purpurea r. R Inula oculus-christi. +...R Ajuga laxmannii Carex humilis +... Linum hirsutum ssp. cf. hirsutum Silene bupleuroides ssp. staticifolia Melica ciliata ssp. ciliata...+. Thymus longicaulis ssp. longicaulis var. malyi Arabis sagittata..r... Dactylorhiza sambucina. r... Euphrasia pectinata...r Medicago falcata...r... Ononis pusilla...r.. Prunella laciniata. r... Securigera varia r... Koelerio-Corynephoretea Klika in Klika et Novák 1941 Medicago minima... r r Alyssum alyssoides.. r. r +. R Petrorhagia prolifera...++ Silene conica...r+ Arenaria serpyllifolia Trifolium campestre Filago vulgaris.. r Poa bulbosa r. Sedum acre...+ Thlaspi perfoliatum...r Stellarietea mediae R. Tx. et al. ex von Rochow 1951 Valerianella coronata... r. + r + Bromus squarrosus...r1 Coronilla scorpioides.. r r R Bromus sterilis. 1. r. r.. Teesdalia coronopifolia Stellaria media Torilis leptophylla Torilis arvensis ssp. arvensis...+ Lathyrus inconspicuus...r... Geranium rotundifolium...r. Vicia peregrina...r. Daphno-Festucetea Quézel 1964 Asyneuma limonifolium..... r +. Paronychia rechingeri.. r.. r. 1 Poa timoleontis..1...r Centaurea affinis ssp. affinis Minuartia hamata Helictotrichon compressum...r... Molinio-Arrhenatheretea R. Tx Dactylis glomerata Lotus corniculatus Poa pratensis Trifolium dubium r... Tragopogon pratensis ssp. pratensis Trifolium repens Plantago lanceolata. r... Elyno-Seslerietea Br.-Bl Dianthus petraeus ssp. orbelicus Anthyllis aurea + r... Onobrychis montana ssp. scardica... r +. r 1 Globularia cordifolia 1... Άλλα είδη Leontodon crispus ssp. asper + 1 r r... + Anthemis cretica ssp. columnae Astragalus monspessulanus ssp. + r. r.... monspessulanus Onosma heterophyllum r. r..... Festuca koritnicensis Hieracium pannosum r +... Orchis sp... + r.... Thymus atticus r 2 Orlaya daucoides.. +. r r + + Centaurea salonitana... r. r r + Xeranthemum inapertum..... r. r Aegilops lorentii Helianthemum salicifolium Dasypyrum villosum r r Alyssum sp. r + r r 1 Euphorbia myrsinites +. r r r Thymus sibthorpii var. sibthorpii Hypericum rumeliacum ssp. rumeliacum.. + r Aethionema saxatile ssp. oreophilum r + Anthyllis vulneraria ssp. bulgarica. 1 + r r 1 +. Polygala supina ssp. rhodopea r r r + Cerastium brachypetalum ssp. roeseri Asperula aristata ssp. nestia. + r. + r. 1 Scorzonera cana Poa compressa Ononis adenotricha r. r. Echinops bannaticus.. r r. r r. Petrorhagia illyrica.. r.. 1. r Vicia cracca ssp. stenophylla r. Vincetoxicum hirundinaria ssp. nivale r.. Galium mollugo group +.. r... + Crupina vulgaris.. r... r r Galium aparine r.. r.. r. Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 227

6 Κ. Θεοδωρόπουλος και Ε. Ελευθεριάδου Είδη που εμφανίζονται σε δύο και μία φυτοληψίες: Juniperus communis ssp. nana 3:1(Θ), 1:2, Prunus cerasifera 7:+(Θ), 7:r(Π), 6:r(Π), Teucrium capitatum 2:r, 5:+, Myosotis arvensis 7:+, 6:+, Eryngium creticum 2:+, 5:r, Galium verticillatum 7:r, 3:+, Ranunculus sprunerianus 2:r, 5:+, Hypericum olympicum 1:r, 8:+, Taraxacum sp. 8:+, 6:r, Arceuthobium oxycedri 2:1(Θ), Arctostaphylos uva-ursi 8:1, Lens nigricans 4:1, Pimpinella tragium ssp. tragium 1:1, Anthyllis montana ssp. jacquinii 1:+, Cuscuta sp. 2:+, Medicago rigidula 4:+, Pulsatilla montana ssp. slaviankae 1:+, Satureja suaveolens 3:+, Sideritis montana ssp. remota 5:+, Thlaspi praecox 8:+, Trifolium heldreichianum 8:+, Tussilago farfara 4:+, Carduus thoermeri 6:r, Crucianella angustifolia 7:r, Echinops sphaerocephalus ssp. albidus 3:r, Euphorbia taurinensis 3:r, Hieracium sp. 4:r, Luzula multiflora ssp. multiflora 8:r, Orobanche sp. 8:r, Satureja pilosa 3:r, Sedum sp. 1:r, Seseli peucedanoides 7:r, Thalictrum aquilegiifolium 1:r, Thesium humile 6:r, Ulmus procera 7:r(Π), Verbascum nobile 3:r. Τα παραπάνω δείχνουν ότι οι θαμνώνες που σχηματίζει η Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus κοινότητα στον ανατολικό Όρβηλο είναι ένα στάδιο υποβάθμισης δασών οστρυάς φράξου και κατά θέσεις δασών μαύρης πεύκης με μερική μίξη λευκόδερμης και προήλθαν από την ξύλευση, τις πυρκαγιές και την υπερβόσκηση των παραπάνω δασών. Τα διάκενα των θαμνώνων, πλούσια σε είδη της Festuco - Brometea, διατηρούνται από την ύπαρξη κυρίως της βόσκησης 2. Η δομή των θαμνώνων της Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus κοινότητας χαρακτηρίζεται κυρίως από ένα θαμνώδη όροφο με μέσο ύψος 2,3 m (1,8-2,6 m) και εδαφοκάλυψη 40-80% όπου κυριαρχεί το Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus (1-4 m ύψος) και ακολουθεί κατά θέσεις το Pinus nigra ή το Ostrya carpinifolia, ενώ σποραδικά εμφανίζονται τα Quercus pubescens, Fraxinus ornus, Rosa canina, R. pimpinellifolia, Corylus avellana, Juniperus communis ssp. communis και ssp. nana κ.ά. Κατά θέσεις παρατηρείται και ένας όροφος δένδρων με κάλυψη 30-50% και ύψος 5-7 m από άτομα Pinus nigra και σποραδική εμφάνιση ατόμων Pinus leucodermis, P. sylvestris και Ostrya carpinifolia. Ο όροφος των ποών με κάλυψη (10-)25-80% παρουσιάζει μεγάλη ποικιλότητα ειδών. Το σύνολο των ειδών είναι 190 και κυμαίνεται στις δειγματοληπτικές επιφάνειες από 53 έως 80. Η κοινότητα εμφανίζεται από 900 m μέχρι 1350 m, σε ΒΑ μέχρι Ν εκθέσεις, σε μάρμαρα και ασβεστολιθικά αλλούβια. Τα εδάφη στις χαμηλότερες θέσεις ανάπτυξης της κοινότητας προήλθαν από την έντονη διάβρωση των απότομων ασβεστολιθικών κλιτύων του Ορβήλου μετά την αποδάσωσή του στο παρελθόν από πυρκαγιές, ξυλεύσεις και υπερβολική βόσκηση (Παπαϊωάννου 1957, Σμύρης και συν. 1989). Ο πίνακας 1 παρουσιάζει, επίσης, ένα σημαντικό αριθμό διαφοριστικών ειδών, που ανήκουν σε διαφορετικές κλάσεις. Η διαφοροποίηση που παρατηρείται οφείλεται στα διαφορετικά στάδια εξέλιξης της φυτοκοινότητας. Οι δειγματοληπτικές επιφάνειες 1, 2, 7 και 8 παρουσιάζουν ένα προχωρημένο στάδιο εξέλιξης προς τα δάση μαύρης πεύκης με συμμετοχή της οστρυάς και της λευκόδερμης πεύκης. Χωρικά παρατηρείται και μια, σε δεύτερο επίπεδο, χλωριδική διαφοροποίηση μεταξύ των δειγματοληπτικών επιφανειών 1, 8 (θέση Βαθύρεμα) και 2, 7 (θέση Ερείπια Ακρινού - Βαθύλακκος) με κυριότερα διαφοριστικά είδη τα Brachypodium sylvaticum ssp. sylvaticum, Rosa pimpinellifolia, Carex halleriana, Inula ensifolia, Festuca koritnicensis, Veronica jacquinii κ.ά. 2 Επίσκεψη της περιοχής τον Ιούλιο του 2002, σε σχέση με τη λήψη των φυτοληψιών το έτος 1999, επιβεβαίωσε φυσιογνωμικά την παραπάνω τάση εξέλιξης της ξυλώδους βλάστησης με την επέκταση της μαύρης και λευκόδερμης πεύκης και τις ξηράνσεις των θάμνων οξύκεδρης αρκεύθου, κυρίως στην περιοχή Ερείπια Ακρινού. Επίσης, τον Αύγουστο του 2000 πυρκαγιά στις θέσεις Ίσιωμα και Βαθύρεμα έκαψε το εκεί δάσος μαύρης πεύκης καθώς και τους θαμνώνες οξύκεδρης αρκεύθου, όπου ήταν και οι δειγματοληπτικές επιφάνειες 1 και Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

7 Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος Οι δειγματοληπτικές επιφάνειες 3, 4, 5 και 6 παρουσιάζουν αργή εξέλιξη χωρίς την έντονη παρουσία δένδρων και θάμνων, εκτός του ιδίου του Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus, που επικρατεί. Τα διαφοριστικά είδη είναι κυρίως είδη ανοιχτών χώρων (διακένων), όπου οι επικρατούσες συνθήκες είναι ξηροθερμικότερες. Τέτοια είδη είναι τα Chrysopogon gryllus, Linum tenuifolium, Medicago minima, Orlaya daucoides, Thymus atticus κ.ά. Παρόλο που οι δειγματοληπτικές επιφάνειες εμφανίζονται στην ίδια περιοχή (θέση Βαθύλακκος), παρατηρείται και εδώ μια, σε δεύτερο επίπεδο, χλωριδική διαφοροποίηση κυρίως από τα είδη Petrorhagia prolifera, Bromus squarrosus, Lotus corniculatus, Aegilops lorentii, Helianthemum salicifolium κ.ά. Στον πίνακα 2 παρέχονται συνθετικά γνωρίσματα της Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus κοινότητας, που αφορούν το μέσο αριθμό ειδών και το βιοτικό, οικολογικό και χωρολογικό της φάσμα, κατά Tüxen and Ellenberg (1937). Ο μεγάλος μέσος αριθμός ειδών (64,4 είδη) δείχνει τον υψηλό βαθμό οργάνωσης της φυτοκοινότητας και την κατατάσσει στα δασικά οικοσυστήματα. Πίνακας 2. Συνθετικά γνωρίσματα της Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus κοινότητας. Αριθμός φυτοληψιών Μέσος αριθμός ειδών Ph Βιοτικό φάσμα Ch H G Th Οικολογικό φάσμα Ar, Fr P B Χωρολογικό φάσμα (κατά χλωριδικές περιοχές) 8 64,4 11,3 15,0 54,3 1,8 17,6 14,5 65,2 1,8 18,5 19,4 53,5 15,8 3,6 1,2 5,7 0,4 0,4 Στο βιοτικό φάσμα η σαφής υπεροχή των ημικρυπτοφύτων (54,3%), που την ακολουθούν τα θερόφυτα (17,6%), τα χαμαίφυτα (15%) και τα φανερόφυτα (11,3%), δείχνει ότι στην περιοχή των υποβαθμισμένων θαμνώνων με Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus υπήρχε άλλοτε υψηλό δάσος, προφανώς από Pinus nigra ή/και Ostrya carpinifolia, που καταστράφηκε και η φυσιογνωμία του αντικαταστάθηκε από τους υποβαθμισμένους θαμνώνες, με είδη ανθεκτικά στη βοσκή. Το ποσοστό των θεροφύτων (17,6%) δικαιολογείται από την ύπαρξη των διακένων στους θαμνώνες αυτούς. Στο οικολογικό φάσμα η υπεροχή των πολυετών ποωδών (65,2%) μαζί με τα ξυλώδη είδη (14,5%) φανερώνουν το δασικό χαρακτήρα της κοινότητας, ενώ το ποσοστό των μονοετών ειδών (18,5%) δηλώνει την ύπαρξη των διακένων. Τέλος, στο χωρολογικό φάσμα έχουμε σαφή υπεροχή των υπομεσογειακών στοιχείων (53,5%) και ακολουθούν τα μεσογειακά (19,4%) και τα ευρασιατικά (15,8%), ενώ τα υπόλοιπα εμφανίζουν πολύ μικρά ποσοστά. Η Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus κοινότητα έχει επομένως έντονο υπομεσογειακό χαρακτήρα, με σημαντική παρουσία μεσογειακών και, κατά δεύτερο λόγο, ευρασιατικών στοιχείων. Με το χαρακτήρα της φυτοκοινότητας ταυτίζεται και ο χαρακτήρας του κλίματος και του βιοκλίματος της περιοχής. Η σημαντική παρουσία των βαλκανικών στοιχείων (balc) στην υπομεσογειακή χλωριδική περιοχή (29,9% της παρουσίας των υπομεσογειακών ειδών ή 16% της συνολικής παρουσίας των ειδών) δηλώνει τη βαλκανική οντότητα της κοινότητας, που πρέπει να μελετηθεί ξεχωριστά η εμφάνισή της στο βαλκανικό χώρο. A Μεσογειακή Υπομεσογειακή Ευρασιατική Βόρεια Αλπική Ηπειρωτική Αρκτική Διάφορα Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 229

8 Κ. Θεοδωρόπουλος και Ε. Ελευθεριάδου Αναγνώριση βοήθειας Ευχαριστούμε το ΥΠΕΧΩΔΕ το οποίο χρηματοδότησε το Πρόγραμμα Natura 2000, στα πλαίσια του οποίου έγινε δυνατή η παρούσα έρευνα, με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθ. Ν. Αθανασιάδη (ΟΜΑΔΑ 4). Βιβλιογραφία Ackermann, W. and W. Durka SORT 3.8, Processing of vegetation relevés and species lists. MANUAL-english version 2, Bayreuth, pp Αραμπατζής, Θ Θάμνοι και δέντρα στην Ελλάδα. Οικολογική κίνηση Δράμας - ΤΕΙ Καβάλας, Δράμα, σελ Bergmeier, E Wälder und Gebüsche des niederen Olymp (Kato Olimpos, NO- Thessalien). Ein Beitrag zur systematischen und orographischen Vegetationsgliederung Griechenlands. Phytocoenologia, 18: Braun-Blanquet, J Pflanzensoziologie - Grundzüge der Vegetationskunde. 3. Aufl., Wien, New York. pp Dierssen, K Einführung in die Pflanzensoziologie (Vegetationskunde). Wiss. Buchges. Darmstadt, Darmstadt, pp Δημόπουλος, Π Χλωριδική και φυτοκοινωνιολογική έρευνα του όρους Κυλλήνη - Οικολογική προσέγγιση. Διδακτορική διατριβή. Πάτρα, σελ χάρτες. Dimopoulos, P., Th. Georgiadis and K. Sykora Phytosociological research on the montane coniferous forests of Greece: Mount Killini (NE Peloponnisos S. Greece). Folia Geobot. Phytotax., 31: Greuter, W., H.M. Burdet and G. Long. (eds.). 1984, 1986, Med-Checklist 1, 3, 4. Genève: Conservatoire et Jardin Botanique. Horvat, I., V. Glavač and H. Ellenberg Vegetation Südosteuropas. Gustav Fischer Verlag, Stuttgart, pp Θεοδωρόπουλος, Κ Ο καθορισμός των φυτοκοινωνιολογικών μονάδων του πανεπιστημιακού δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής. Διδακτορική διατριβή. Α.Π.Θ. Επιστ. Επετ. Τμήμ. Δασολογίας και Φυσ. Περιβάλλοντος, Παράρτημα 18, ΛΒ τόμος. Θεσσαλονίκη, σελ πίνακες + χάρτης. Ι.Γ.Μ.Ε Γεωλογικός χάρτης της Ελλάδος, 1: Αθήνα. Jahn, R. and P. Schönfelder Exkursionsflora für Kreta. Eugen Ulmer, Stuttgart, pp Καραγιαννακίδου-Ιατροπούλου, Β Σταθμολογική έρευνα στην Querco-Fagetea κλάση του ορεινού συγκροτήματος του Χορτιάτη. Διδακτορική διατριβή. Α.Π.Θ. Επιστ. Επετ. της Σχολής Θετικών Επιστημών, Παράρτημα 25, 22ος τόμος. Θεσσαλονίκη, σελ Karagiannakidou, V., M. Konstantinou and K. Papademetriou Floristic and phytogeographical research on the upper montane and the subalpine grassland flora of East Macedonia, Greece. Feddes Repertorium, 106 (3-4): Karagiannakidou, V., M. Konstantinou and K. Papademetriou Analysis of the upper montane and the subalpine grassland flora of East Macedonia, Greece. Candollea, 54: Knapp, R Einführung in die Pflanzensoziologie. Ulmer Verlag, Stuttgart, pp Μαυρομμάτης, Γ Το βιοκλίμα της Ελλάδος. Σχέσεις κλίματος και φυσικής βλαστήσεως. Βιοκλιματικοί χάρτες. Δασική έρευνα, 1: Μουντράκης, Δ Γεωλογία της Ελλάδος. Θεσσαλονίκη, σελ Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

9 Η βλάστηση θαμνώνων οξύκεδρης αρκεύθου (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) στο όρος Όρβηλος Μπαλαφούτης Χ Συμβολή εις την μελέτην του κλίματος της Μακεδονίας και Δυτικής Θράκης. Διδακτορική διατριβή. Θεσσαλονίκη, σελ Mucina, L Conspectus of classes of European vegetation. Folia Geobot. Phytotax., 32: Oberdorfer, E Pflanzensoziologische Exkursionsflora. Eugen Ulmer, Stuttgart, pp Παπαϊωάννου, Ι Το μοσχοέλατο (Pinus heldreichii Christ). Η γεωγραφική του εξάπλωσις και αι δασικαί διαπλάσεις εις το ελληνικόν τμήμα του Νοτίου Ορβήλου (Όρος Αλή Μποτούς). Το Βουνό, Ιούλιος - Αύγουστος 1957: Raus, Th Die Vegetation Ostthessaliens (Griechenland). III. Querco Fagetea und azonale Gehölzgesellschaften. Bot. Jahrb. Syst., 101: Σμύρης, Π., Θ. Ζάγκας και Θ. Τσιτσώνη Ανάλυση δομής σε φυσικό δάσος της Pinus leucodermis στον Όρβηλο. Επιστ. Επετ. Τμημ. Δασολογίας και Φυσ. Περιβάλλοντος, ΛΒ : Strid, A. (ed.) Mountain Flora of Greece 1. Cambridge University Press, Cambridge, pp Strid, A. and K. Tan (eds.) Mountain Flora of Greece 2. Edinburgh University Press, Edinburgh, pp Strid, A. and K. Tan. (eds.) Flora Hellenica, vol. 1. Koeltz Scientific Books, Königstein, pp Tutin, T.G., V.H. Heywood, N.A. Burges, D.M. Moore, D.H. Valentine, S.M. Walters and D.A. Webb. (eds.). 1968, 1972, 1976, Flora Europaea 2-5. Cambridge University Press, Cambridge. Tutin, T.G., N.A. Burges, A.O. Chater, J.R. Edmondson, V.H. Heywood, D.M. Moore, D.H. Valentine, S.M. Walters and D.A. Webb. (eds.) Flora Europaea, ed. 2, 1. Cambridge University Press, Cambridge. Tüxen, R. and H. Ellenberg Der systematische und der ökologische Gruppenwert. Ein Beitrag zur Begriffsbildung und Methodik der Pflanzensoziologie. Mitt. Florist.- soziol. Arbeitsgemeinsch. Niedersachsen 3. Voliotis, D Über die griechischen Pulsatillen (Ranunculaceae). Taxonomie, Standorte und Verbreitung. Phyton, 28(1): Westhoff, V. and E. van der Maarel The Braun-Blanquet Approach, pp In: Ordination and classification of communities. Handbook of Vegetation Science 5 (Whittaker, R. H. (ed.)). Χασάπης, Μ Χλωριδική και φυτοκοινωνιολογική έρευνα των θαμνώνων του Quercus coccifera L. (πουρνάρι) στο όρος Χορτιάτης. Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία. Σχολή Θετικών Επιστημών, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη, σελ πίνακες + χάρτης. Zohary, M. and D. Heller The genus Trifolium. Jerusalem, pp Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 231

10 Κ. Θεοδωρόπουλος και Ε. Ελευθεριάδου The vegetation of prickly Juniper (Juniperus oxycedrus L. ssp. oxycedrus) shrublands of Mount Orvilos (E. Macedonia, Nomos Dramas, Greece) Κ. Theodoropoulos and E. Eleftheriadou Laboratory of Forest Botany - Geobotany, Department of Forestry and Natural Environment, Aristotles University of Thessaloniki, Thessaloniki,Greece Summary Shrublands occupy the eastern part of Mount Orvilos, where the species Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus is the dominant species. Pinus nigra and Ostrya carpinifolia invade gradually in these formations, mainly in higher altitudes, and they successionally form pure forests. Eight (8) sample plots (relevés) were chosen in Orvilos, where vegetation of prickly Juniper shrublands has been studied using the Braun-Blanquet method. Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus community has been identified and its structure and floristic composition has been researched, while at the same time, ecological, life form and chorological spectra were presented. Key words: Juniperus oxycedrus ssp. oxycedrus, Degradation, Syndynamics, Phytosociological spectra. 232 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

Η βλάστηση των ορεινών λιβαδικών περιοχών στο όρος

Η βλάστηση των ορεινών λιβαδικών περιοχών στο όρος Η βλάστηση των ορεινών λιβαδικών περιοχών στο όρος Μιτσικέλι Α. Γερασιμίδης και Γ. Κοράκης Εργαστήριο Δασικής Βοτανικής - Γεωβοτανικής, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Aριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ε1 Συντεταγμένες (κέντρο επιφάνειας) ΕΓΣΑ x y / φ λ

Ε1 Συντεταγμένες (κέντρο επιφάνειας) ΕΓΣΑ x y / φ λ Έντυπο καταγραφής δεδομένων βλάστησης δειγματοληπτικών επιφανειών Συντάκτης Σπύρος Ντάφης, Πέτρος Κακούρος Τύπος οικοτόπου (κωδικός Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ & «(Υπο)Μεσογειακά δάση πεύκης με ενδημικά είδη μαύρης

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στη φυτοκοινωνιολογική γνώση των ψευδαλπικών λιβαδιών: οι περιπτώσεις των Πιερίων ορέων και του όρους Μπέλες

Συμβολή στη φυτοκοινωνιολογική γνώση των ψευδαλπικών λιβαδιών: οι περιπτώσεις των Πιερίων ορέων και του όρους Μπέλες Συμβολή στη φυτοκοινωνιολογική γνώση των ψευδαλπικών λιβαδιών: οι περιπτώσεις των Πιερίων ορέων και του όρους Μπέλες Συμβολή στη φυτοκοινωνιολογική γνώση των ψευδαλπικών λιβαδιών: οι περιπτώσεις των Πιερίων

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μάνιος Δασαρχείο Άμφισσας, Γκούρα 5, Άμφισσα email:nimanios@yahoo.com

Νικόλαος Μάνιος Δασαρχείο Άμφισσας, Γκούρα 5, Άμφισσα email:nimanios@yahoo.com Διάκριση χορτολιβαδικών εκτάσεων από χέρσους αγρούς με χλωριδική ανάλυση στην προστατευόμενη περιοχή του όρους Παρνασσός. Νικόλαος Μάνιος Δασαρχείο Άμφισσας, Γκούρα 5, Άμφισσα email:nimanios@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών

Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών Μακροχρόνιες επιδράσεις της βόσκησης στη βιοποικιλότητα των λιβαδιών Ζ. Κούκουρα και Μ. Καρατάσιου Τομέας Λιβαδοπονίας και Άγριας Πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ Δεκέμβριος 2015 Μέρος Β Ασβεστολιθικά βραχώδη πρανή με χασμοφυτική βλάστηση Κωδικός Natura 2000: 8210 Περιγραφή. Ασβεστολιθικά

Διαβάστε περισσότερα

Οικότοπος της βαλανιδιάς και κτηνοτροφία στα Ακαρνανικά όρη

Οικότοπος της βαλανιδιάς και κτηνοτροφία στα Ακαρνανικά όρη Οικότοπος της βαλανιδιάς και κτηνοτροφία στα Ακαρνανικά όρη Π.Δ. Πλατής Εργαστήριο Λιβαδικών Πόρων, Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., 570 06 Βασιλικά, Θεσσαλονίκη, e-mail: pplatis@fri.gr Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές φυτικών ειδών σε τρεις τύπους βλάστησης σε έντονα βοσκημένες εκτάσεις στην ανατολική Κρήτη

Μορφές φυτικών ειδών σε τρεις τύπους βλάστησης σε έντονα βοσκημένες εκτάσεις στην ανατολική Κρήτη Μορφές φυτικών ειδών σε τρεις τύπους βλάστησης σε έντονα βοσκημένες εκτάσεις στην ανατολική Κρήτη Γ. Φωτιάδης, Α. Κυριαζόπουλος και Ι. Φραγκάκης Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ Δεκέμβριος 2015 Μέρος Α Αλπικοί και υπαλπικοί ερεικώνες Κωδικός Natura 2000: 4060 Περιγραφή Μικροί, χαμηλοί ή ανορθωμένοι

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα ειδών στα ψευδαλπικά ποολίβαδα της περιοχής του Φαλακρού Όρους του δικτύου Φύση 2000

Ποικιλότητα ειδών στα ψευδαλπικά ποολίβαδα της περιοχής του Φαλακρού Όρους του δικτύου Φύση 2000 Ποικιλότητα ειδών στα ψευδαλπικά ποολίβαδα της περιοχής του Φαλακρού Όρους του δικτύου "Φύση 2000" Ποικιλότητα ειδών στα ψευδαλπικά ποολίβαδα της περιοχής του Φαλακρού Όρους του δικτύου Φύση 2000 Θ. Μέρου

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα θαμνωδών ειδών στα ανώτερα ορεινά και υπαλπικά λιβάδια της ΒΑ Ελλάδας

Βιοποικιλότητα θαμνωδών ειδών στα ανώτερα ορεινά και υπαλπικά λιβάδια της ΒΑ Ελλάδας Βιοποικιλότητα θαμνωδών ειδών στα ανώτερα ορεινά και υπαλπικά λιβάδια της ΒΑ Ελλάδας Β. Καραγιαννακίδου¹ και Μ. Παπαδημητρίου² ¹ Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και Φυτογεωγραφίας, Τομέας Βοτανικής,

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση σκίασης των δένδρων στη σύνθεση του υπορόφου και τη φυτοποικιλότητα

Επίδραση σκίασης των δένδρων στη σύνθεση του υπορόφου και τη φυτοποικιλότητα Επίδραση σκίασης των δένδρων στη σύνθεση του υπορόφου και τη φυτοποικιλότητα Α. Κυριαζόπουλος 1, Γ. Φωτιάδης 2 και Α. Σ. Νάστης 1 1 Εργαστήριο Δασικών Βοσκοτόπων (236), Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Seed. Seed. Seed. Logistic regression equation height. (n=64) (m) length. thick- potential. shape. pancy (mm) ness. (mm) sheep (%)

Seed. Seed. Seed. Logistic regression equation height. (n=64) (m) length. thick- potential. shape. pancy (mm) ness. (mm) sheep (%) Ecography E5049 Adriaens, D., Honnay, O. and Hermy, M. 2007. Does retention affect the distribution of plant species in highly fragmented calcareous grasslands. Ecography 30: 505 514. Appendix 1. Overview

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Α. Ιώβη και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτική, οικολογική και χωρολογική ανάλυση των εκπρόσωπων του γένους Trifolium στην Ελλάδα

Βιοτική, οικολογική και χωρολογική ανάλυση των εκπρόσωπων του γένους Trifolium στην Ελλάδα Βιοτική, οικολογική και χωρολογική ανάλυση των εκπρόσωπων του γένους Trifolium στην Ελλάδα Γ. Φωτιάδης 1, Μ.Σ. Βραχνάκης 2, Θ. Μέρου 1 1 Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, T.E.I. Καβάλας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Χωρολογία των φυτών Εξελικτική ή ιστορική φυτογεωγραφία Φυτοκοινωνιολογία Οικολογική φυτογεωγραφία Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ 1) Η ερμηνεία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Βλάστηση της Ελλάδας. Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών Τηλ.

Βλάστηση της Ελλάδας. Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών   Τηλ. Βλάστηση της Ελλάδας Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών E-mail: dkchrist@upatras.gr Τηλ.: 2610 997277 Χλωρίδα: Το σύνολο των φυτικών ειδών μιας περιοχής. Βλάστηση:

Διαβάστε περισσότερα

Χλωρίδα και βλάστηση αλοφυτικών οικοσυστημάτων της Κύπρου

Χλωρίδα και βλάστηση αλοφυτικών οικοσυστημάτων της Κύπρου Πρακτικά 10 ου Συνεδρίου Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, 2005 717 Χλωρίδα και βλάστηση αλοφυτικών οικοσυστημάτων της Κύπρου 1 Χατζηχαμπής Α.Χ., 1 Παρασκευά-Χατζηχαμπή Δ., 2 Γεωργίου Κ., 3 Δημόπουλος Π.

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα φυτικών ειδών στα ορεινά ποολίβαδα του Φαλακρού όρους του δικτύου Φύση 2000

Ποικιλότητα φυτικών ειδών στα ορεινά ποολίβαδα του Φαλακρού όρους του δικτύου Φύση 2000 Ποικιλότητα φυτικών ειδών στα ορεινά ποολίβαδα του Φαλακρού Όρους του δικτύου Φύση 2000 Ποικιλότητα φυτικών ειδών στα ορεινά ποολίβαδα του Φαλακρού όρους του δικτύου Φύση 2000 Θ. Μέρου 1, Ι. Τσιριπίδης

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Χλωρίδα και βλάστηση των δασικών οικοσυστημάτων κατά μήκος του οδικού άξονα Κρέστενα-Ανδρίτσαινα μετά την πυρκαγιά του 2007

Χλωρίδα και βλάστηση των δασικών οικοσυστημάτων κατά μήκος του οδικού άξονα Κρέστενα-Ανδρίτσαινα μετά την πυρκαγιά του 2007 Χλωρίδα και βλάστηση των δασικών οικοσυστημάτων κατά μήκος του οδικού άξονα Κρέστενα-Ανδρίτσαινα μετά την πυρκαγιά του 2007 Α. Παπαδόπουλος και Γ. Φωτιάδης Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΤσιριπίδηςI. 1, ΔημόπουλοςΠ. 2, ΞυστράκηςΦ. 2 & ΦωτιάδηςΓ. 3 1 ΤμήμαΒιολογίας, Α.Π.Θ. 2 ΤμήμαΔιαχείρισηςΠεριβάλλοντοςκαιΦυσικώνΠόρων, Πανεπιστήμιο Πατρών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΛΩΡΙ ΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΣΩΝ (Quercus spp., Abies cephalonica) ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΓΟΥΛΙΝΑΣ (Κ. ΕΛΛΑ Α)

ΧΛΩΡΙ ΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΣΩΝ (Quercus spp., Abies cephalonica) ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΓΟΥΛΙΝΑΣ (Κ. ΕΛΛΑ Α) ΧΛΩΡΙΙΚΗ ΚΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΣΩ (Quercus spp., Abies cephalonica) ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΓΟΥΛΙΣ (Κ. ΕΛΛ) ηµήτριος Σαµαράς (1), Κωνσταντίνος Θεοδωρόπουλος (1) και Ελένη Ελευθεριάδου (1) (1): ριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΦΟΡΑ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 2011 2013 FRAMME LIFE08 NAT/GR/000533 Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Έργο LIFE ΦΥΣΗ (LIFE00NAT/GR/7242). «Διατήρηση -Διαχείριση των λιμνών Χειμαδίτιδα Ζάζαρη» - Conservation Management of

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της βόσκησης σε λιβαδικούς τύπους βιοτόπων ορνιθοπανίδας περιοχής Μενοικίου όρους

Επιπτώσεις της βόσκησης σε λιβαδικούς τύπους βιοτόπων ορνιθοπανίδας περιοχής Μενοικίου όρους Επιπτώσεις της βόσκησης σε λιβαδικούς τύπους βιοτόπων ορνιθοπανίδας περιοχής Μενοικίου όρους Π.Δ. Πλατής 1, Θ.Γ. Παπαχρήστου 1, Σ. Στάης 2 και Σ. Καζαντζίδης 3 1 Εργαστήριο Λιβαδικών Πόρων, Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή της περιοχής μελέτης και σχεδιασμός της δειγματοληψίας

Περιγραφή της περιοχής μελέτης και σχεδιασμός της δειγματοληψίας ΕΡΓΟ ΑΠΘ: ΘΑΛΗΣ 85492 Χαρτογράφηση βλάστησης και εκτίμηση βιομάζας με σύγχρονες μεθόδους Τηλεπισκόπησης στo πλαίσιο της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και του Πρωτοκόλλου του Κιότο

Διαβάστε περισσότερα

Η παρούσα μελέτη μπορεί να αναζητηθεί ηλεκτρονικά στον δικτυακό τόπο του έργου Life www.parnonaslife.gr

Η παρούσα μελέτη μπορεί να αναζητηθεί ηλεκτρονικά στον δικτυακό τόπο του έργου Life www.parnonaslife.gr 1 Η παρούσα μελέτη εκπονήθηκε στο πλαίσιο του έργου LIFE07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μίας δομημένης προσέγγισης» (www.parnonaslife.gr) που υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ (ΒΔ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ) Χλωρίδα Βλάστηση Αξιολόγηση - Διαχείριση

ΓΕΩΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ (ΒΔ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ) Χλωρίδα Βλάστηση Αξιολόγηση - Διαχείριση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΩΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ (ΒΔ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ) Χλωρίδα Βλάστηση Αξιολόγηση - Διαχείριση ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ν. ΔΗΜΗΤΡΕΛΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ «ΖΩΝΕΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΑΠΛΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κ. Ιώβη 1, Μ.Σ. Βραχνάκης 2 και Β.Π. Παπαναστάσης Θεσσαλονίκη

Εισαγωγή. Κ. Ιώβη 1, Μ.Σ. Βραχνάκης 2 και Β.Π. Παπαναστάσης Θεσσαλονίκη Χλωριδική ποικιλότητα ψευδαλπικών λιβαδιών Γράμμου Χλωριδική ποικιλότητα ψευδαλπικών λιβαδιών Γράμμου Κ. Ιώβη 1, Μ.Σ. Βραχνάκης 2 και Β.Π. Παπαναστάσης 2 1 Διεύθυνση Δασών Ιωαννίνων, Αβέρωφ 6, 452 21 Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια: Αγγελάκη Ειρήνη Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κιτικίδου Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

Το Δάσος Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση. Επιμέλεια: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος Καρέτσος, Γεώργιος Κατσαδωράκης

Το Δάσος Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση. Επιμέλεια: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος Καρέτσος, Γεώργιος Κατσαδωράκης Το Δάσος Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Επιμέλεια: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος Καρέτσος, Γεώργιος Κατσαδωράκης WWF Ελλάς, 2012 Επιστημονική Επιμέλεια Έκδοσης: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Institute of Silviculture, D Freiburg,

Institute of Silviculture, D Freiburg, Οι φυτοκοινωνίες των δασών της βαλκανικής αποδίσκου δρυός (Quercus petraea Liebl. subsp. medwediewii (A. Camus) enitsky) του όρους Γουλινά (Κ. Στερεά Ελλάδα). Σαµαράς, Κ. Θεοδωρόπουλος, Ε. Ελευθεριάδου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 Έργου: Page 2 of 21 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 2.1 Πεδιάδα του Αξιού (Kp 0 65) 5 2.2 Όρος Βέρµιο (Kp 65 105) 8 2.3 Λεκάνη της Πτολεµαΐδας (Kp 105 125) 13 2.4 Όρος Άσκιο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα τύπων οικοτόπων της περιοχής «Στενά Καλαμακίου» του δικτύου «Φύση 2000»

Ποικιλότητα τύπων οικοτόπων της περιοχής «Στενά Καλαμακίου» του δικτύου «Φύση 2000» Ποικιλότητα τύπων οικοτόπων της περιοχής «Στενά Καλαμακίου» του δικτύου «Φύση 2000» Κ. Θεοδωρόπουλος 1, Ε. Ελευθεριάδου 1 και Ι. Τσιριπίδης 2 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Δασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο τύπος οικοτόπου προτεραιότητας «Όξινοι τυρφώνες με Sphagnum (7130)» στο Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης

Ο τύπος οικοτόπου προτεραιότητας «Όξινοι τυρφώνες με Sphagnum (7130)» στο Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης Ο τύπος οικοτόπου προτεραιότητας «Όξινοι τυρφώνες με Sphagnum (7130)» στο Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης Κ. Θεοδωρόπουλος, Ε. Ελευθεριάδου και Ν. Αθανασιάδης Εργαστήριο Δασικής Βοτανικής Γεωβοτανικής,

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες απ την αλπική χλωρίδα του Άθω

Εικόνες απ την αλπική χλωρίδα του Άθω Εικόνες απ την αλπική χλωρίδα του Άθω KEIMENO - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ : ΣΤΕΛΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙ ΗΣ Ένα από τα έλατα του βασιλιά Βόρη (Abies borisii-regis) στα 1600 μ. στα δασοόρια. Το αγρωστώδες του γένους Stipa λούζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΑΝΔΡΟΥ. Δράση Α.1. Αναφορά ως μέρος του Διαχειριστικού Σχεδίου της ΖΕΠ Άνδρου, στο πλαίσιο της δράσης Α1 του προγράμματος:

ΔΗΜΟΣ ΑΝΔΡΟΥ. Δράση Α.1. Αναφορά ως μέρος του Διαχειριστικού Σχεδίου της ΖΕΠ Άνδρου, στο πλαίσιο της δράσης Α1 του προγράμματος: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE10NAT/GR/000637 ANDROSSPA - MANAGEMENT OF THE SPA SITE OF ANDROS ISLAND TO ACHIEVE A FAVOURABLE CONSERVATION STATUS FOR ITS PRIORITY SPECIES ΔΗΜΟΣ ΑΝΔΡΟΥ Δράση Α.1 Αναφορά ως μέρος του Διαχειριστικού

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφική κατανομή των ειδών των γενών Lathyrus sp. και Vicia sp. στην Ελλάδα

Γεωγραφική κατανομή των ειδών των γενών Lathyrus sp. και Vicia sp. στην Ελλάδα Γεωγραφική κατανομή των ειδών των γενών Lathyrus sp. και Vicia sp. στην Ελλάδα K. Καραγιάννης, I. Θεοδωρίδης και Z. Κούκουρα Εργαστήριο Δασικών Βοσκοτόπων, Τομέας Λιβαδοπονίας και Άγριας Πανίδας, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ. Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ. Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ. Επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα φυτικά είδη Επιπτώσεις στα

Διαβάστε περισσότερα

Απογραφή και αξιολόγηση των δασολιβαδικών συστημάτων στο Δημοτικό Διαμέρισμα Βερτίσκου της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Απογραφή και αξιολόγηση των δασολιβαδικών συστημάτων στο Δημοτικό Διαμέρισμα Βερτίσκου της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Απογραφή και αξιολόγηση των δασολιβαδικών συστημάτων στο Δημοτικό Διαμέρισμα Βερτίσκου της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Κ. Βαλλιάνου, Κ. Γαρέζου, Κ. Μαντζανάς, Δ. Χουβαρδάς και Ι. Ισπικούδης Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Μ. Παπαδημητρίου, Ι. Ισπικούδης και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286),

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ,42 ευρώ με ΦΠΑ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ,42 ευρώ με ΦΠΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Πληροφορίες: Μ. Κουρουξού, Αλ. Χατζηλιάδης Διεύθυνση: Δημητρίου και Καραολή1, 56430 Θεσσαλονίκη Τηλ: 2313302349,382,351,344 ΦΑΞ:

Διαβάστε περισσότερα

«Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου»

«Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» «Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» Θέμις Νασοπούλου MSc Ξεναγός Εθνικών Δρυμών και Υγροτόπων Λιτόχωρο 7-8/12/2013, «Ελληνο- Γερμανικό Φόρουμ Ορεινής Πεζοπορίας» www.olympusfd.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ενδημικά και προστατευόμενα φυτά διαρκής παρακολούθηση

Ενδημικά και προστατευόμενα φυτά διαρκής παρακολούθηση Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας Μαυροβουνίου Κεφαλόβρυσου Βελεστίνου (Π.Ο.Κα.Μα.Κε.Βε) Management Body of Ecodevelopment Area of Karla - Mavrovouni Kefalovriso Velestino (E.A.Ka.Ma.Ke.Ve)

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης

Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης Οι ζώνες βλάστησης των νησιών του Β. Αιγαίου Τα φυτά, προκειμένου να πετύχουν τη μεγαλύτερη εκμετάλλευση της ηλιακής

Διαβάστε περισσότερα

Χλωρίδα και οικότοποι της Οίτης

Χλωρίδα και οικότοποι της Οίτης Χλωρίδα και οικότοποι της Οίτης Έργο: Παρακολούθηση ειδών και τύπων οικοτόπων Το Πρόγραμμα Παρακολούθησης Ειδών και Τύπων Οικοτόπων Η παρακολούθηση των τύπων οικοτόπων και ειδών κοινοτικού ενδιαφέροντος

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.5.1 - Ανατολικό Τμήμα - Μελέτη Υφιστάμενων Δεδομένων Χλωρίδας και Βλάστησης

Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.5.1 - Ανατολικό Τμήμα - Μελέτη Υφιστάμενων Δεδομένων Χλωρίδας και Βλάστησης Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.5.1 - Ανατολικό Τμήμα - Μελέτη Υφιστάμενων Δεδομένων Χλωρίδας και Βλάστησης Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.5.1 - Ανατολικό Τμήμα - Μελέτη Υφιστάμενων Δεδομένων Χλωρίδας

Διαβάστε περισσότερα

Η δομή της φυτοκοινότητας στο οικοσύστημα των

Η δομή της φυτοκοινότητας στο οικοσύστημα των Η δομή της φυτοκοινότητας στο οικοσύστημα των ασφακώνων Η δομή της φυτοκοινότητας στο οικοσύστημα των ασφακώνων Σ. Σ. Κανδρέλης Τμήμα Ζωικής Παραγωγής, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, 451

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της δομής και της ποικιλότητας των εδαφικών κολεοπτέρων (οικογένειες: Carabidae και Tenebrionidae) σε ορεινά οικοσυστήματα

Ανάλυση της δομής και της ποικιλότητας των εδαφικών κολεοπτέρων (οικογένειες: Carabidae και Tenebrionidae) σε ορεινά οικοσυστήματα Ανάλυση της δομής και της ποικιλότητας των εδαφικών κολεοπτέρων (οικογένειες: Carabidae και Tenebrionidae) σε ορεινά οικοσυστήματα Ι. Αναστασίου, Χ. Γεωργιάδης & Α. Λεγάκις Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΕΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΥΠΟΙ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ

ΖΩΝΕΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΥΠΟΙ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ 1 ΖΩΝΕΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΥΠΟΙ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ Κ. 1, ΞΥΣΤΡΑΚΗΣ Φ. 2, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΟΥ Ε. 1, ΣΑΜΑΡΑΣ Δ. 2 Εργαστήριο Δασικής Βοτανικής Γεωβοτανικής,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωβοτανική και Οικολογία. Βασικές έννοιες. Χλωρίδα και Βλάστηση. Τύποι βλάστησης. Βιότοπος, οικοσύστηµα. Βιοµορφές.

Γεωβοτανική και Οικολογία. Βασικές έννοιες. Χλωρίδα και Βλάστηση. Τύποι βλάστησης. Βιότοπος, οικοσύστηµα. Βιοµορφές. Γεωβοτανική και Οικολογία. Βασικές έννοιες. Χλωρίδα και Βλάστηση. Τύποι βλάστησης. Βιότοπος, οικοσύστηµα. Βιοµορφές. ΜΑΡΙΑ ΣΑΡΙΚΑ-ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ & ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΖΟΣ Βιολόγοι, Υποψήφιοι διδάκτορες Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση της βόσκησης και της πυρκαγιάς στη βιοποικιλότητα δασολίβαδων βαλανιδιάς (Quercus ithaburensis subsp.macrolepis) στη Δυτική Λέσβο

Η επίδραση της βόσκησης και της πυρκαγιάς στη βιοποικιλότητα δασολίβαδων βαλανιδιάς (Quercus ithaburensis subsp.macrolepis) στη Δυτική Λέσβο Η επίδραση της βόσκησης και της πυρκαγιάς στη βιοποικιλότητα δασολίβαδων βαλανιδιάς (Quercus ithaburensis subsp.macrolepis) στη Δυτική Λέσβο Ε. Κουτσίδου, Κ. Πανίδη και Ν.Σ. Μάργαρης Τομέας Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

LIFE Nature 2004 LIFE04NAT/GR/000105

LIFE Nature 2004 LIFE04NAT/GR/000105 LIFE Nature 2004 LIFE04NAT/GR/000105 Δράσεις για την προστασία των Μεσογειακών Εποχικών Λιμνίων της Νήσου Κρήτης Δράση D4 Οικολογική παρακολούθηση Τελική Αναφορά Οµάδα Μελέτης: Καζάκης Γιώργος Ghosn Dany

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα Δυτικό Τμήμα Μελέτη Υφιστάμενων Δεδομένων Χλωρίδας και Βλάστησης

Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα Δυτικό Τμήμα Μελέτη Υφιστάμενων Δεδομένων Χλωρίδας και Βλάστησης Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.5.1 - Δυτικό Τμήμα Μελέτη Υφιστάμενων Δεδομένων Χλωρίδας και Βλάστησης Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.5.1 - Δυτικό Τμήμα - Μελέτη υφιστάμενης κατάστασης Σελίδα 2 από 58

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΧΡΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΚΑΙ ΦΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΧΡΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΚΑΙ ΦΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΧΡΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΚΑΙ ΦΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ Σπανού Σοφία * 1, Βέρροιος Γεώργιος 1, Λιβανίου-Τηνιακού Αργυρώ 1, Γεωργιάδης Θεόδωρος

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

1 Αναφέρεται στα ανώτερα φυτά (πτεριδόφυτα και σπερµατόφυτα)

1 Αναφέρεται στα ανώτερα φυτά (πτεριδόφυτα και σπερµατόφυτα) Χαρακτηριστικά στοιχεία της βλάστησης και της χλωρίδας του Πηλίου Φωτιάδης, Γ. Εργαστήριο ασικής Βοτανικής Γεωβοτανικής, Τµήµα ασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Α.Π.Θ., 54124, Θεσσαλονίκη. Περίληψη.

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: 7 o Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας Οικολογία: συνδέοντας συστήματα, κλίμακες και ερευνητικά πεδία

Τίτλος: 7 o Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας Οικολογία: συνδέοντας συστήματα, κλίμακες και ερευνητικά πεδία Τίτλος: 7 o Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας Οικολογία: συνδέοντας συστήματα, κλίμακες και ερευνητικά πεδία Έκδοση: Ελληνική Οικολογική Εταιρεία Επιμέλεια έκδοσης: Παναγιώτης Γ. Δημητρακόπουλος, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας και της βλάστησης του υγροβιότοπου της λίμνης του Άγρα

Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας και της βλάστησης του υγροβιότοπου της λίμνης του Άγρα Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας και της βλάστησης του υγροβιότοπου της λίμνης του Άγρα Β. Καραγιαννακίδου 1, Μ. Παπαδημητρίου 2, Π. Πλατής 3 και Κ. Ιατρόπουλος 4 1 Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Σταθµού Βάσης κινητής τηλεφωνίας στη θέση «1006431 ΣΤΟΜΙΟ» Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Σταθµού Βάσης κινητής τηλεφωνίας στη θέση «1006431 ΣΤΟΜΙΟ» Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 2 2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ... 2 3. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ... 3 4. ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ... 4 4.1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η χλωρίδα της περιοχής Στενά Καλαμακίου του Δικτύου Φύση 2000

Η χλωρίδα της περιοχής Στενά Καλαμακίου του Δικτύου Φύση 2000 Η χλωρίδα της περιοχής Στενά Καλαμακίου του Δικτύου Φύση 2000 Ε. Ελευθεριάδου 1, Κ. Θεοδωρόπουλος 1 και Ι. Τσιριπίδης 2 1 Εργαστήριο Δασικής Βοτανικής Γεωβοτανικής, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Χωρολογική και οικολογική ανάλυση του tribe Trifolieae της οικογένειας Fabaceae στο νομό Θεσσαλονίκης

Χωρολογική και οικολογική ανάλυση του tribe Trifolieae της οικογένειας Fabaceae στο νομό Θεσσαλονίκης Χωρολογική και οικολογική ανάλυση του tribe Trifolieae της οικογένειας Fabaceae στο νομό Θεσσαλονίκης Ε. Ελευθεριάδου 1, Δ. Σαμαράς 2, Φ. Ξυστράκης 2, Κ. Θεοδωρόπουλος 1 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

LIFE - ΦΥΣΗ. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας. Κλίμακα: 1:5000

LIFE - ΦΥΣΗ. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας. Κλίμακα: 1:5000 ,,, LIFE+ /NAT/CY/ Χάρτης του Μικρο-αποθέματος του φυτού *Ophrys kotchyi Περιοχή Μιτσερού,, DEVELOPMΕNT PROGRAMME Οικότοποι Natura Γεωργικές Καλλιέργειες,, Ισοϋψείς γραμμές (ισοδιάσταση m) Όρια Μικροαποθέματος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της οικογένειας Poaceae (Gramineae) στην υ παλπική χλωρίδα των λιβαδιών της ΒΑ. Ελλάδας

Ανάλυση της οικογένειας Poaceae (Gramineae) στην υ παλπική χλωρίδα των λιβαδιών της ΒΑ. Ελλάδας Ανάλυση της οικογένειας Poaceae (Gramineae) στην υ παλπική χλωρίδα των λιβαδιών της ΒΑ. Ελλάδας Β. ΚαραΎιανναιcίδου, Ε. Δρόσος, Μ. Κωνσταντίνου Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο θεσσαλονίκης, Εργαστήριο Συστηματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

Δομή της παρουσίασης.

Δομή της παρουσίασης. Το μέλλον των δασών Δομή της παρουσίασης. Γιατί καίγονται τα δάση μας; Πως καίγονται τα δάση μας; Καίγονται όλα τα δάση μας; Ζημιά ή καταστροφή; Γιατί τόσο συχνά; Φυσική ή τεχνητή αποκατάσταση; Γιατί γιγαντώνονται

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της χλωρίδας µιας περιοχής της Ελλάδας. Παρουσίαση της πορείας της µελέτης και των αποτελεσµάτων.

Μελέτη της χλωρίδας µιας περιοχής της Ελλάδας. Παρουσίαση της πορείας της µελέτης και των αποτελεσµάτων. Μελέτη της χλωρίδας µιας περιοχής της Ελλάδας. Παρουσίαση της πορείας της µελέτης και των αποτελεσµάτων. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΖΟΣ, Βιολόγος, Υποψήφιος διδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Πορεία της διατριβής και παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ Ειδικό Τεχνικό Προσωπικό Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελλάδα Διεύθυνση 1ο χλμ. Δράμας -

Διαβάστε περισσότερα

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης Τα δάση μαύρης πεύκης στην Ευρώπη, την Ελλάδα και τον Πάρνωνα Pinus nigra subsp. nigra var. caramanica Στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ACTION A.5 Determination of vegetation composition and structure in the mountain grasslands (6210*, 6230*)

ACTION A.5 Determination of vegetation composition and structure in the mountain grasslands (6210*, 6230*) Institute of Mediterranean Forest Ecosystems and Forest Product Technology Conservation of priority forests and forest openings in "Ethnikos Drymos Oitis" and "Oros Kallidromo" of Sterea Ellada LIFE11

Διαβάστε περισσότερα

ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου.

ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου. ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου. Ο Όλυµπος Πιθανώς σχηµατίστηκε κατά την διάρκεια της Ηωκαίνου εποχής πριν

Διαβάστε περισσότερα

Βλάστηση των ψευδαλπικών λιβαδιών των Πιερίων Ορέων και απεικόνισή της στις ετήσιες εναποθέσεις γύρης

Βλάστηση των ψευδαλπικών λιβαδιών των Πιερίων Ορέων και απεικόνισή της στις ετήσιες εναποθέσεις γύρης Βλάστηση των ψευδαλπικών λιβαδιών των Πιερίων Ορέων και απεικόνισή της στις ετήσιες εναποθέσεις γύρης Σ. Παναγιωτίδης 1, Α. Ιώβη 2, Γ. Φωτιάδης 3 και Α. Γερασιμίδης 1 1 Εργαστήριο Δασικής Βοτανικής-Γεωβοτανικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τ.Ε. - ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΦΠ - 4006 ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι βλάστησης της λίμνης Χειμαδίτιδας πριν από την τεχνητή άνοδο της στάθμης της

Τύποι βλάστησης της λίμνης Χειμαδίτιδας πριν από την τεχνητή άνοδο της στάθμης της Τύποι βλάστησης της λίμνης Χειμαδίτιδας πριν από την τεχνητή άνοδο της στάθμης της Γ. Φωτιάδης 1, Ι. Καζόγλου 2 και Δ. Μπούσμπουρας 3 1 Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τ.Ε.Ι. Λαμίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΝΙΑ, ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ TAXA

ΣΠΑΝΙΑ, ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ TAXA ΣΠΑΝΙΑ, ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ TAXA ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Ιωάννης Μπαζός Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής, Τομέας Οικολογίας και Ταξινομικής, Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, 157 84 Αθήνα.

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και λειτουργία των δασολιβαδικών συστημάτων του Νομού Φλώρινας

Δομή και λειτουργία των δασολιβαδικών συστημάτων του Νομού Φλώρινας Δομή και λειτουργία των δασολιβαδικών συστημάτων του Νομού Φλώρινας Κ. Μαντζανάς 1, Α. Σιδηροπούλου 1, Μ. Ζαρόβαλη 1, Ο. Ντίνη-Παπαναστάση 2, Π. Πλατής 2 και Ι. Ισπικούδης 1 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1: Σηµαντικά είδη χλωρίδας στην περιοχή των Λευκών Ορέων (GR4340008)

Πίνακας 1: Σηµαντικά είδη χλωρίδας στην περιοχή των Λευκών Ορέων (GR4340008) Πίνακας 1: Σηµαντικά είδη χλωρίδας στην περιοχή των (GR4340008) α/α 1 2 3 4 Acantholimon adrosaceum (Jaub. & Spach) Boiss. Aceras anthropophorum (L.) W.T.Aiton Allium bourgeaui Rech.f. subsp.creticum Bothmer

Διαβάστε περισσότερα

Είδη της οικογένειας Leguminosae των δασικών φυτοκοινωνιών της ΒΑ Ελλάδας

Είδη της οικογένειας Leguminosae των δασικών φυτοκοινωνιών της ΒΑ Ελλάδας Είδη της οικογένειας Leguminosae των δασικών φυτοκοινωνιών της ΒΑ Ελλάδας Γ. Φωτιάδης 1, I. Τσιριπίδης 2 και Θ. Μέρου 1 1 Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, T.E.I. Καβάλας, Παράρτημα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδημισμός και ενδημικά φυτά

Ενδημισμός και ενδημικά φυτά Ενδημισμός και ενδημικά φυτά Το Αιγαίο πέλαγος θεωρείται εργαστήρι βιοποικιλότητας λόγω της πολύπλοκης παλαιογεωγραφίας, της γεωμορφολογίας και της θέσης του στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων αλλά και λόγω

Διαβάστε περισσότερα

P L A N T - N E T C Y

P L A N T - N E T C Y P L A N T - N E T C Y Περιεχόμενα Εισαγωγή και στόχοι έργου 1 Μικρο-Αποθέματα Φυτών (ΜΑΦ) 1 Arabis kennedyae 2 Astragalus macrocarpus subsp. lefkarensis Centaurea akamantis 2 3 Ophrys kotschyi 4 Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επώνυμο: ΙΑΤΡΟΥ Όνομα: ΓΡΗΓΟΡΗΣ Ον. Πατέρα: ΑΝΤΩΝΗΣ Ον. Μητέρας: ΣΟΦΙΑ Ημ. Γέννησης: 8.11.1949 Τόπος Γέννησης: ΚΟΡΙΝΘΟΣ Κάτοικος: Δ.Δ. Ακταίου, Δήμου Πατρέων,

Διαβάστε περισσότερα

(1983). (1992). e-mail: mkonst@teikav.edu.gr

(1983). (1992). e-mail: mkonst@teikav.edu.gr 1 Dr ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Καθηγήτρια Τµήµα Αρχιτεκτονικής Τοπίου Παράρτηµα ράµας Τ.Ε.Ι. Καβάλας ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για το Νέο ιαδικτυακό Τόπο του Τ.Ε.Ι. Καβάλας ΡΑΜΑ Απρίλιος 2011 2 ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη της χλωριδικής ποικιλότητας σε σειρές φρυγανολίβαδων ενός μικρού νησιού του ανατολικού Αιγαίου

Συγκριτική μελέτη της χλωριδικής ποικιλότητας σε σειρές φρυγανολίβαδων ενός μικρού νησιού του ανατολικού Αιγαίου Συγκριτική μελέτη της χλωριδικής ποικιλότητας σε σειρές φρυγανολίβαδων ενός μικρού νησιού του ανατολικού Αιγαίου Π. Παπαϊωάννου 1, Α.Π. Κυριαζόπουλος 2, Γ. Κοράκης 2, Ε.Μ. Αβραάμ 1 και Ζ.Μ. Παρίση 1 1

Διαβάστε περισσότερα

Kαταγραφή, ταξινόμηση και χλωριδική σύνθεση των υγροτοπικών ενδιαιτημάτων των ψευδαλπικών λιβαδιών

Kαταγραφή, ταξινόμηση και χλωριδική σύνθεση των υγροτοπικών ενδιαιτημάτων των ψευδαλπικών λιβαδιών Kαταγραφή, ταξινόμηση και χλωριδική σύνθεση των υγροτοπικών ενδιαιτημάτων των ψευδαλπικών λιβαδιών Γ. Κοράκης 1 και Α. Γερασιμίδης 2 1 Βόλου 5, 542 49, Θεσσαλονίκη, e-mail: giorgoskorakis@yahoo.gr 2 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Λιβαδοκτηνοτροφική ανάπτυξη στο Βόρειο Έβρο

Λιβαδοκτηνοτροφική ανάπτυξη στο Βόρειο Έβρο Λιβαδοκτηνοτροφική ανάπτυξη στο Βόρειο Έβρο Ζ.Μ. Παρίση 1, Α. Κυριαζόπουλος 2, Ε.Μ. Αβραάμ 1, Ζ. Άμπας 3, Γ. Κοράκης 2, Δ. Κασιμιάδης 2, Π. Σαλμουσάς 3, Α. Γιάννα 3, και Δ. Ευαγγελινού 3 1 Εργαστήριο Δασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 9 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 Κεφάλαιο Πρώτο: Το μοντέλο του οικοσυστήματος 1.1. Βασικές αρχές και ορισμοί της Οικολογίας των Οικοσυστημάτων 1.2. Η

Διαβάστε περισσότερα

Η χλωρίδα των λιβαδιών του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς Λευκίμης - Σουφλίου

Η χλωρίδα των λιβαδιών του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς Λευκίμης - Σουφλίου Η χλωρίδα των λιβαδιών του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς Λευκίμης - Σουφλίου Γ. Κοράκης 1 και Α. Γερασιμίδης 2 1 Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης,

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας της Δυτικής Ευρυτανίας με έμφαση στις λιβαδικές εκτάσεις

Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας της Δυτικής Ευρυτανίας με έμφαση στις λιβαδικές εκτάσεις Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας της Δυτικής Ευρυτανίας με έμφαση στις λιβαδικές εκτάσεις Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας της Δυτικής Ευρυτανίας με έμφαση στις λιβαδικές εκτάσεις Θ. Κωνσταντινίδης 1, Θ. Χήτος

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος Τροποποίησης ΑΕΠΟ Ελλάδας Παράρτημα 6.1 Μελέτη Υφιστάμενης Κατάστασης για την Χλωρίδα και την Βλάστηση

Φάκελος Τροποποίησης ΑΕΠΟ Ελλάδας Παράρτημα 6.1 Μελέτη Υφιστάμενης Κατάστασης για την Χλωρίδα και την Βλάστηση για την Χλωρίδα και την Βλάστηση : Σελίδα 2 από 16 Πίνακας Περιεχομένων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 Γενικές πληροφορίες για τη Βλάστηση και Χλωρίδα της ΒΑ Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής των αλλαγών όδευσης 3 Σχετική

Διαβάστε περισσότερα