Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΟΒΑΡΗΣ ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑΣ / ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΟΒΑΡΗΣ ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑΣ / ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ"

Transcript

1 ANAΣKOΠHΣΕΙΣ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΟΒΑΡΗΣ ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑΣ / ΕΚΛΑΜΨΙΑΣ Βασιλικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων Μεγάλης Βρετανίας Οδηγία Νο 10 (Α) Επιμέλεια: Άγγελος Δανιηλίδης 1, Ιωάννης Τζαφέττας 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ - ΣΚΟΠΟΣ Η σοβαρή προεκλαμψία και εκλαμψία είναι σχετικά σπάνιες αλλά σοβαρές επιπλοκές της εγκυμοσύνης. Υπολογίζεται πως 5/1.000 έγκυες πάσχουν από σοβαρή προεκλαμψία 1 και 5/ από εκλαμψία 2. Στην εκλαμψία το ποσοστό θνητότητας είναι 1,8%, ενώ στο 35% των γυναικών παρουσιάζονται σοβαρές επιπλοκές 2. Ο σκοπός της οδηγίας αυτής είναι να καθορίσει ακριβώς το πλαίσιο προσέγγισης και αντιμετώπισης της σοβαρής προεκλαμψίας και εκλαμψίας στην άμεση προ και μετά τον τοκετό χρονική περίοδο, ώστε να βελτιωθεί το αποτέλεσμα για τη μητέρα και το νεογνό 3. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η εκλαμψία ορίζεται ως η σοβαρή προεκλαμψία στην οποία συνυπάρχουν ένας ή περισσότεροι σπασμοί 4. Προεκλαμψία είναι η υπέρταση κύησης, η οποία συνοδεύεται από πρωτεϊνουρία (>0,3 gr σε 24 ώρες), με ή χωρίς οίδημα, ενώ οποιοδήποτε όργανο μπορεί να έχει επηρεασθεί 5. Υπάρχει συμφωνία πως η διαστολική πίεση πάνω από 110mmHg σε δύο τουλάχιστον μετρήσεις ή η συστολική 170mmHg σε δύο περιπτώσεις μαζί με σημαντική πρωτεϊνουρία (τουλάχιστον 1g/Lt) ορίζεται ως σοβαρή προεκλαμψία. Υπάρχει μικρότερη συμφωνία όσον αφορά στο βαθμό της μέτριας υπέρτασης, η οποία μαζί με άλλα συμπτώματα και σημεία αποτελεί τη σοβαρή προεκλαμψία. Πολλές περιπτώσεις γυναικών που έχουν διαστολική πίεση 100mmHg σε δύο διαφορετικές μετρήσεις και σημαντική πρωτεϊνουρία, μαζί με δύο τουλάχιστον συμπτώματα επερχόμενης εκλαμψίας, θα χαρακτηρισθούν σαν σοβαρή προεκλαμψία. Βέβαια θα πρέπει να τονιστεί πως κάποιες γυναίκες που εμφανίζουν εκλαμψία δεν παρουσιάζουν προδρομικά συμπτώματα 2,4. Μία σημαντική παραλλαγή της σοβαρής προεκλαμψίας είναι το σύνδρομο HELLP (αιμόλυση, αυξημένα ηπατικά ένζυμα και χαμηλά αιμοπετάλια). Καθώς πολλά κλινικά κριτήρια είναι υποκειμενικά, οι γυναίκες θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ανάλογα, μετά από προσεκτική κλινική εξέταση, χωρίς να στηριζόμαστε σε συγκεκριμένα προκαθορισμένα κριτήρια. Κλινικά χαρακτηριστικά σοβαρής προεκλαμψίας (σε συνδυασμό με υπέρταση και πρωτεϊνουρία): - Σοβαρή κεφαλαλγία - Διαταραχές της όρασης - Επιγαστραλγία και/ή έμετος - Σημεία κλώνου - Οίδημα θηλών - Ευαισθησία στο ήπαρ - Αριθμός αιμοπεταλίων κάτω από 100x10 6 /Lt - Παθολογικές τιμές ηπατικών ενζύμων (ALT ή AST πάνω από 70 IU/Lt) - Σύνδρομο HELLP. Οι θάνατοι από σοβαρή προεκλαμψία / εκλαμψία έχουν μειωθεί από 11,9/εκατομμύριο εγκυμοσύνες κατά το διάστημα , σε 7/εκατομμύριο εγκυμοσύνες κατά το χρονικό διάστημα , περίοδο που υπήρξαν 14 μητρικοί θάνατοι στη Μ. Βρετανία 3. Εννέα γυναίκες πέθαναν από εγκεφαλικά αίτια, με μη ικανοποιητική ιατρική φροντίδα στις μισές από αυτές. Υπάρχουν λοιπόν ακόμη περιθώρια βελτίωσης. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στον έλεγχο της υπέρτασης και στη χορήγηση υγρών 3. Στις μελέτες του Yorkshire της Μ. Βρετανίας 1 δεν υπήρχαν θάνατοι σε πάνω από περιπτώσεις σοβαρής προεκλαμψίας και εκλαμψίας, γεγονός που αποδεικνύει πως με σωστή και με βάση πρωτοκόλλου αντιμετώπιση της προεκλαμψίας μπορεί να αποφευχθεί η εμφάνιση της εκλαμψίας. 47

2 ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΈΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΝ Μελετήθηκε η βιβλιοθήκη Cochrane για σχετικές τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες, συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις. Επίσης χρησιμοποιήθηκαν πρόσφατες μελέτες, όπως αυτή του Βασιλικού Κολλεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων 6. Τέλος, έγινε έλεγχος στις ηλεκτρονικής μορφής βιβλιοθήκες Medline και PubΜed για τις χρονολογίες από το 1966 έως και το Οι λέξεις κλειδιά ήταν: εγκυμοσύνη, υπέρταση, προεκλαμψία, εκλαμψία και τοξιναιμία. ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Έλεγχος της γυναίκας Πως πρέπει να γίνεται ο έλεγχος της γυναίκας που παρουσιάζεται για πρώτη φορά Παρόλο που ο καθορισμός της σοβαρότητας γίνεται με βάση δεδομένα όπως η αρτηριακή πίεση και η παρουσία πρωτεϊνουρίας, οι γιατροί που εξετάζουν την έγκυο δε θα πρέπει να λησμονούν την πιθανή ύπαρξη βλάβης άλλων οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της δυσλειτουργίας του πλακούντα και παθολογικών εκδηλώσεων στο έμβρυο. Ο έλεγχος και η αντιμετώπιση των γυναικών με σοβαρή προεκλαμψία και εκλαμψία θα πρέπει να γίνεται σε επίπεδο επιμελητών μαιευτήρων, αναισθησιολόγων, αλλά και έμπειρων μαιών. Κάποιες γυναίκες θα παρουσιασθούν με σπασμούς, κοιλιακό άλγος ή γενικευμένη κακουχία. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να αποκλεισθεί πρώτα η προεκλαμψία με μέτρηση της αρτηριακής πίεσης και έλεγχο των ούρων για πρωτεϊνουρία. Τα κλινικά συμπτώματα -και ειδικά η κεφαλαλγία και το κοιλιακό άλγος- αποτελούν σοβαρές ενδείξεις για επιδείνωση της ασθένειας 1. Απεναντίας, το αυξανόμενο οίδημα δεν αποτελεί από μόνο του σημείο καθοριστικό για την αντιμετώπιση της πάθησης. Η εξέταση των μητρικών αντανακλαστικών είναι μεν χρήσιμη για τον έλεγχο της τοξικότητας του μαγνησίου, δεν έχει όμως κάποια προγνωστική αξία για την πρόληψη των σπασμών, με εξαίρεση ίσως την ύπαρξη κλώνου. Θα πρέπει να γίνεται συνεχής έλεγχος της οξυγόνωσης με παλμική οξυμετρία, καθώς μπορεί να αποκαλύψει πρώιμα την εμφάνιση του πνευμονικού οιδήματος. Πως πρέπει να γίνεται η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης Η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης θα πρέπει να γίνεται με τη γυναίκα ξαπλωμένη με κλίση 45 ο. Η περιχειρίδα θα πρέπει να έχει το κατάλληλο μέγεθος και να τοποθετείται στο ύψος της καρδιάς. Η φάση 5 κατά Korotkoff είναι η πλέον αποδεκτή μέθοδος για τη μέτρηση της διαστολικής πίεσης. Θα πρέπει να γίνουν πολλαπλές μετρήσεις και να καταγραφούν ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Τα ηλεκτρονικά πιεσόμετρα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με ιδιαίτερη προσοχή, καθώς υπάρχει περίπτωση να μη δώσουν ακριβή αποτελέσματα. Είναι σημαντικό να γίνεται η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης με συγκεκριμένο και προκαθορισμένο τρόπο. Η περιχειρίδα θα πρέπει να τοποθετείται στο ύψος της καρδιάς και να είναι κατάλληλου μεγέθους. Απαιτούνται πολλαπλές μετρήσεις, ώστε να εκτιμηθεί ακριβώς η αρτηριακή πίεση. Έχουν κατά καιρούς γίνει αναφορές όσον αφορά στην ακρίβεια των ηλεκτρονικών πιεσόμετρων. Με τα τελευταία μπορεί να μην είναι δυνατός ο ακριβής προσδιορισμός της συστολικής πίεσης 3. Προτείνεται η χρήση των υδραργυρικού σφυγμομανομέτρου, ώστε να υπάρχει μια μέτρηση αναφοράς πριν χρησιμοποιηθεί το ηλεκτρονικό 8,9. Γιατί πρέπει να υπολογίζεται η πρωτεϊνουρία Συνήθως η ύπαρξη πρωτεϊνουρίας ελέγχεται με τις ειδικές ταινίες ούρων (stick ούρων). Η παρουσία δύο σταυρών είναι ένδειξη πρωτεϊνουρίας. Βέβαια, για μεγαλύτερη ακρίβεια, θα πρέπει να γίνεται συλλογή ούρων 24ώρου, ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Παρόλο που είναι γνωστό πως ο έλεγχος της πρωτεϊνουρίας με τις ειδικές ταινίες έχει μικρή προγνωστική αξία 10, θεωρείται πως η αντιστοιχία είναι η εξής: (+) =0,3gr/Lt, (++) =1gr/Lt και (+++) =3gr/Lt. Αρκετά συχνά υπάρχουν ψευδώς αρνητικά, αλλά και ψευδώς θετικά ευρήματα, με αυτήν τη μέθοδο Τα προβλήματα μπορεί να μειωθούν με την καλύτερη εκπαίδευση. Υπάρχουν αυτόματοι ελεγκτές των ταινιών ούρων, οι οποίοι όμως δεν είναι ευρέως διαθέσιμοι. Νεότερες τεχνικές, όπως η αναλογία πρωτεΐνης / κρεατινίνης, αν και δεν έχουν πλήρως αξιολογηθεί, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν. Τα 0,03gr/ mmol αντιστοιχούν στα 0,3gr/24ώρες 6. Λόγω του υψηλού ποσοστού σφάλματος με τις ταινίες ούρων, θα πρέπει να γίνεται 24ωρη συλλογή ούρων ώστε να επιβεβαιωθεί η πρωτεϊνουρία 6, εκτός φυσικά από τις περιπτώσεις που απαιτείται άμεσος τοκετός. Πως πρέπει να γίνεται η παρακολούθηση της γυναίκας Στην αρχική φάση παρακολούθησης η αρτηριακή πίεση θα πρέπει να μετράται κάθε 15 λεπτά, μέχρι να σταθεροποιηθεί η γυναίκα, και στη συνέχεια κάθε 30 λεπτά. Εάν η γυναίκα είναι σταθερή, ασυμπτωματική και υπάρχει πλάνο συντηρητικής παρακολούθησης, θα πρέπει να γίνεται μέτρηση της αρτηριακής πίεσης ανά τετράωρο. Για 48

3 τη σωστή παρακολούθηση θα πρέπει να γίνεται έλεγχος της γενικής αίματος, των ηπατικών ενζύμων και της νεφρικής λειτουργίας. Δεν χρειάζεται έλεγχος του πηκτικού μηχανισμού εάν τα αιμοπετάλια είναι πάνω από 100x10 6 /Lt. Επιβάλλεται η ωριαία καταμέτρηση των χορηγούμενων υγρών και της διούρησης, ιδιαίτερα κατά την άμεση μετά τον τοκετό περίοδο. Στην προεκλαμψία, μπορεί να υπάρξει αύξηση του ουρικού οξέος, γεγονός που έχει δυσμενή εξέλιξη για τη μητέρα και το νεογνό 13,14. Η αύξηση αυτή επιβεβαιώνει την ύπαρξη προεκλαμψίας και τον αυξημένο κίνδυνο για τη μητέρα και το έμβρυο. Δε θα πρέπει όμως τα επίπεδα του ουρικού οξέος να χρησιμοποιούνται για κλινικές αποφάσεις. Η νεφρική λειτουργία σε γενικές γραμμές διατηρείται ανέπαφη, έως το προχωρημένο στάδιο του συνδρόμου HELLP 15,16. Στην περίπτωση που η κρεατινίνη είναι αυξημένη από τα αρχικά στάδια της πάθησης, θα πρέπει να μπει η υποψία προϋπάρχουσας νεφρικής νόσου. Σε σοβαρή προεκλαμψία η κρεατινίνη του ορού αυξάνει και αυτό έχει χειρότερη πρόγνωση 16, αλλά πλέον η νεφρική ανεπάρκεια μετά από προεκλαμψία είναι πολύ σπάνια στον ανεπτυγμένο κόσμο 13 και όταν αυτή συμβαίνει θα συνυπάρχει αιμορραγία, σύνδρομο HELLP ή σήψη. Η πτώση του αριθμού των αιμοπεταλίων συνοδεύει επιδείνωση της πάθησης και αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τη μητέρα. Εντούτοις, διαταραχές πήξης προκαλούνται μόνο μετά από την πτώση του αριθμού των αιμοπεταλίων κάτω από 100x10 6 /Lt 18. Υπάρχουν και άλλες παράμετροι, όπως ο όγκος των αιμοπεταλίων που θα μπορούσαν να είναι χρήσιμοι Αριθμός αιμοπεταλίων κάτω από 100 αποτελεί αιτία για τοκετό. Επίπεδα της AST ή ALT πάνω από 75IU/Lt θεωρούνται σημαντικά, ενώ πάνω από 150IU/Lt σχετίζονται με αυξημένη θνητότητα για τις μητέρες 13,22. Η διάγνωση του συνδρόμου HELLP και της αιμόλυσης θα πρέπει να επιβεβαιωθεί είτε με τα επίπεδα της LDH, όπως συμβαίνει στις ΗΠΑ, ή με ανεύρεση των κατακερματισμένων ερυθρών στο πλακάκι. Ο χαμηλός αριθμός αριθμός αιμοπεταλίων κάτω από 100x10 6 επιβεβαιώνει τη διάγνωση. Έλεγχος του εμβρύου Σε επείγουσες καταστάσεις θα πρέπει να γίνεται άμεσα καρδιοτοκογράφημα. Το τελευταίο δίνει πληροφορίες όσον αφορά την καλή ή όχι κατάσταση του εμβρύου εκείνη τη στιγμή, χωρίς όμως να έχει και προγνωστική αξία. Στις γυναίκες με προεκλαμψία που είναι σε φάση τοκετού θα πρέπει να διενεργείται συνεχόμενο καρδιοτοκογράφημα. Εάν ο σχεδιασμός κλίνει προς συντηρητική αντιμετώπιση, η κατάσταση του εμβρύου θα πρέπει να εκτιμηθεί με υπερηχογραφικό έλεγχο της εμβρυϊκής ανάπτυξης, έλεγχο Doppler της ομφαλικής αρτηρίας και του όγκου του αμνιακού υγρού. Συνεχόμενοι επανέλεγχοι θα βοηθήσουν στην απόφαση για τον προγραμματισμού του χρόνου του τοκετού. Η αξία του Doppler στα εμβρυϊκά αγγεία δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη. Ο καρδιοτοκογραφικός έλεγχος (non-stress test) αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στις περισσότερες μαιευτικές μονάδες. Μπορεί να επαναληφθεί οποιαδήποτε στιγμή, είναι εξέταση με πολύ χαμηλό χρηματικό κόστος και δε χρειάζεται υψηλά εκπαιδευμένο προσωπικό. Δίνει πληροφορίες για την κατάσταση του εμβρύου τη στιγμή της εξέτασης, αλλά δεν έχει προγνωστική αξία. Εάν η γυναίκα βρίσκεται σε φάση τοκετού θα πρέπει να γίνεται συνεχής καρδιοτοκογραφικός έλεγχος 23. Η κύρια παθολογική κατάσταση που επηρεάζει το έμβρυο, εκτός από την προωρότητα, είναι η ανεπάρκεια του πλακούντα, που οδηγεί σε ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (IUGR). Το IUGR εμφανίζεται στο 30% των προεκλαμπτικών εγκύων. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος της εμβρυϊκής ενδομήτριας ανάπτυξης κατά την εμφάνιση της προεκλαμψίας είναι πολύ σημαντική πληροφορία. Η υπολειπόμενη ανάπτυξη είναι συνήθως ασύμμετρη και άρα η μέτρηση της περιμέτρου της κοιλίας είναι η καλύτερη παράμετρος για τον υπολογισμό του βάρους του εμβρύου 24. Το μειωμένο αμνιακό υγρό συνδυάζεται και αυτό με ανεπάρκεια πλακούντα και υπολειπόμενη ενδομήτρια ανάπτυξη. Επαναλαμβανόμενες μετρήσεις του αμνιακού υγρού μπορεί να δείξουν τη δυσφορία του εμβρύου. Τυχαιοποιημένες μελέτες έδειξαν πως η εξέταση με Doppler των ομφαλικών αρτηριών, χρησιμοποιώντας την απουσία ή την αρνητική τελοδιαστολική ροή, βελτιώνει το νεογνικό αποτέλεσμα 25 και κατά συνέπεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί μαζί με την εξέταση άλλων αγγείων για την εξέταση και τον έλεγχο της καλής κατάστασης του εμβρύου, βοηθώντας στην απόφαση για τη χρονική στιγμή του τοκετού 24. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΟΒΑΡΗΣ ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑΣ Η ορθή αντιμετώπιση της σοβαρής προεκλαμψίας στηρίζεται στην προσεκτική κλινική εκτίμηση, σταθεροποίηση, συνεχή παρακολούθηση και στον τοκετό την κατάλληλη χρονική στιγμή για τη μητέρα και το νεογνό. Αυτό σημαίνει έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και των σπασμών. Η παρουσία έμπειρων μαιευτήρων, αναισθησιολόγων και μαιών είναι απαραίτητη. Πως πρέπει να σταθεροποιηθεί η αρτηριακή πίεση Αντιπερτασική αγωγή πρέπει να χορηγείται σε κάθε γυναίκα με συστολική αρτηριακή πίεση πάνω από 160mmHg 49

4 ή με διαστολική πίεση πάνω από 110mmHg. Επίσης, φαρμακευτική αγωγή θα πρέπει να δοθεί σε γυναίκες που είναι συμπωματικές, αλλά που η αρτηριακή πίεσή τους βρίσκεται σε χαμηλότερα επίπεδα. Η λαβεταλόλη ή η νιφεδιπίνη από το στόμα ή ενδοφλέβια μπορεί να χορηγηθούν στην οξεία φάση της υπέρτασης. Σε μέτρια υπέρταση, η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην παράταση της εγκυμοσύνης. Οι γιατροί θα πρέπει να χρησιμοποιούν σκευάσματα που εμπιστεύονται. Η ατενολόλη, οι αναστολείς του μετατρεπτικού ένζυμου της αγγειοτενσίνης, οι αναστολείς των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης και τα διουρητικά θα πρέπει να αποφεύγονται στην εγκυμοσύνη. Η νιφεδιπίνη θα πρέπει να χορηγείται από το στόμα, όχι όμως σαν υπογλώσσιο. Η χορήγηση λαβεταλόλης θα πρέπει να αποφεύγεται σε περιπτώσεις γυναικών με άσθμα. Υπάρχει ένας γενικός κανόνας πως θα πρέπει να χορηγηθεί φαρμακευτική θεραπεία όταν η αρτηριακή πίεση είναι πάνω από 170/110mmHg, παρόλο που δεν υπάρχουν τυχαιοποιημένες μελέτες να το επιβεβαιώνουν 13. Υπάρχει όμως η εμπειρία και η λογική της πρόληψης αγγειακής βλάβης λόγω ανεξέλεγκτης υπέρτασης. Η Εμπιστευτική Μελέτη για τους Μητρικούς Θανάτους προτείνει σαν το κατώτερο όριο για έναρξη θεραπείας τα 160mmHg συστολικής πίεσης 3. Οι προτιμότερες θεραπευτικές ουσίες είναι η λαβεταλόλη, η νιφεδιπίνη και/ή η υδραλαζίνη. Η λαβεταλόλη έχει το πλεονέκτημα πως μπορεί να χορηγηθεί αρχικά από το στόμα και στη συνέχεια, εάν είναι απαραίτητο, και ενδοφλέβια. Μια ανασκοπική μελέτη, η οποία όμως δεν είναι επαρκής, αναφέρει κάποιες αντιρρήσεις όσον αφορά στη χρησιμοποίηση της λαβεταλόλης 26. Επίσης, είναι πλέον αποδεκτό πως, εάν η πίεση είναι κάτω από 160/100mmHg, δεν υπάρχει ένδειξη για άμεση έναρξη αντι-υπερτασικής θεραπείας. Εξαίρεση στον κανόνα αποτελεί η περίπτωση που η ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα και σημεία βαριάς προεκλαμψίας, όπως βαριά πρωτεϊνουρία ή παθολογικά εργαστηριακά αιματολογικά αποτελέσματα. Σε αυτήν την περίπτωση θα πρέπει να αναμένεται περαιτέρω αύξηση της πίεσης, οπότε θα πρέπει να χορηγηθεί αντι-υπερτασική αγωγή 3. Υπάρχει διχογνωμία όσον αφορά στις γυναίκες με διαστολική αρτηριακή πίεση μεταξύ 100mmHg και 110mmHg. Η θεραπεία της μητέρας συντελεί στην ελάττωση των κρίσεων βαριάς υπέρτασης, αλλά φαίνεται πως προκαλείται μικρή μείωση του σωματικού βάρους του νεογνού 5. Με τη θεραπευτική αγωγή είναι δυνατό να επιτευχθεί η παράταση της κύησης ακόμη και για 15 ημέρες, εάν φυσικά δεν υπάρχει κάποιος λόγος για πρόωρο τοκετό 5. Η μέθυλ-ντόπα και η λαβεταλόλη ήταν τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα σκευάσματα στη Μεγάλη Βρετανία 27. Η μέθυλ-ντόπα έχει αποδειχθεί ασφαλής σε μακροχρόνιες μελέτες παρακολούθησης νεογνών, ενώ άλλες μελέτες αναφέρονται θετικά για τη λαβεταλόλη 29. Οι γιατροί θα πρέπει να χρησιμοποιούν το σκεύασμα που γνωρίζουν καλύτερα. Η ατενολόλη πιστεύεται πως σχετίζεται με IUGR του εμβρύου. Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ένζυμου της αγγειοτενσίνης και οι αναστολείς των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης αντεδείκνυνται, λόγω ανεπιθύμητων παρενεργειών που προκαλούν στο έμβρυο. Τα διουρητικά έχουν σχετική αντένδειξη και θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σε πνευμονικό οίδημα. Πως θα προληφθούν οι σπασμοί Σε κάθε περίπτωση που υπάρχει υποψία εμφάνισης εκλαμψίας, θα πρέπει να χορηγείται θειϊκό μαγνήσιο. Αυτό συνήθως συμβαίνει σε περιπτώσεις βαριάς προεκλαμψίας, όταν έχει παρθεί η απόφαση για τοκετό, και στην άμεση μετά τον τοκετό περίοδο. Στις περιπτώσεις που η πάθηση είναι λιγότερο βαριά, η απόφαση χρησιμοποίησης εξαρτάται ανάλογα από την κάθε περίπτωση. Η μελέτη MAGPIE έδειξε πως η χορήγηση του θειϊκού μαγνησίου σε γυναίκες με προεκλαμψία μειώνει τον κίνδυνο για εκλαμπτικούς σπασμούς 30. Οι γυναίκες υπό αγωγή με θειϊκό μαγνήσιο παρουσίασαν 58% λιγότερο κίνδυνο για προεκλαμψία (95% CI: 40%-71%). Η μείωση του σχετικού κινδύνου ήταν ίδια, ανεξάρτητα από τη σοβαρότητα της προεκλαμψίας. Όταν αποφασίζεται η συντηρητική προσέγγιση για μια γυναίκα με σοβαρή υπέρταση, θα πρέπει να γίνει χορήγηση μαγνησίου μόνο όταν αποφασισθεί ο τοκετός. Όταν χορηγηθεί το θειϊκό μαγνήσιο θα πρέπει να συνεχισθεί η θεραπεία για 24 ώρες μετά τον τοκετό ή 24 ώρες μετά τον τελευταίο σπασμό, οποιοδήποτε είναι πιο πρόσφατο, εκτός εάν υπάρχει κλινικό αίτιο για συνέχιση της αγωγής. Όταν χορηγείται το μαγνήσιο θα πρέπει να γίνεται τακτική παρακολούθηση της διούρησης, των τενόντιων αντανακλαστικών, του αναπνευστικού ρυθμού και του κορεσμού οξυγόνου της μητέρας. Πως πρέπει να ελέγχονται οι σπασμοί Οι βασικές αρχές αντιμετώπισης θα πρέπει να ακολουθούν τις βασικές αρχές ανάνηψης (αεροφόροι οδοί, αναπνοή, κυκλοφορία). Το θειϊκό μαγνήσιο είναι η θεραπεία εκλογής για τον έλεγχο των σπασμών. Η δόση εφόδου είναι 4gr και η χορήγηση γίνεται σε 5-10 λεπτά, ενώ η θεραπεία συνεχίζεται με ρυθμό έγχυσης 1gr/ώρα για 24 ώρες, μετά από τον τελευταίο σπασμό. Επαναλαμβανόμενοι σπασμοί θα πρέπει να αντιμετωπισθούν με επιπλέον δόση εφόδου 2gr ή με αύξηση του ρυθμού έγχυσης σε 1,5gr ή 2,0gr/ώρα. Η γυναίκα δε θα πρέπει να μείνει καθόλου μόνη, ενώ κρίνεται απαραίτητη η παρουσία ειδικού αναισθησιολόγου και μαιευτήρα. Είναι πρωταρχικής σημασίας η ασφάλεια της γυναίκας, αλλά και η πρόληψη κάποιου τραυματισμού κατά τη διάρκεια των σπασμών. Η θέση ανάνηψης και η χορήγηση οξυγόνου είναι από τα πρώτα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. 50

5 Ακολουθεί ο έλεγχος του αεραγωγού, της αναπνοής, του σφυγμού και της αρτηριακής πίεσης. Η παλμική οξυμετρία είναι χρήσιμη 1,31. Χωρίς βιαστικές και λανθασμένες κινήσεις, γίνεται το χρονοδιάγραμμα του τοκετού, αφού πρώτα σταθεροποιηθεί η γυναίκα. Υπό αυτές τις συνθήκες ακόμη και καθυστέρηση κάποιων ωρών, για να εξασφαλισθούν οι καλύτερες συνθήκες, είναι αποδεκτή, αρκεί να μην υπάρχει εμβρυϊκή δυσφορία, όπως βραδυκαρδία. Πάντοτε η όποια απόφαση λαμβάνεται με γνώμονα πρώτα τη μητέρα και μετά το έμβρυο. Το θειϊκό μαγνήσιο αποτελεί τη θεραπεία εκλογής και η διαζεπάμη ή η φαινυντοΐνη δεν θα πρέπει πλέον να χρησιμοποιούνται σαν φάρμακα πρώτης γραμμής 32. Η ενδοφλέβια χορήγηση παρουσιάζει λιγότερες παρενέργειες. Παρόλο που μια μελέτη από το Μπανγκλαντές 33 δεν έδειξε σημαντική μείωση στην επανεμφάνιση των σπασμών με τη χρησιμοποίηση δόσης εφόδου σε σχέση με τη σταθερά συνεχιζόμενη δόση μαγνησίου, σίγουρα θα χρειασθούν επιπλέον μελέτες. Οι συχνότητα εμφάνισης των σπασμών με δόση εφόδου ήταν 3,96% σε σχέση με τη σταθερά χορηγούμενη δόση, όπου ήταν 3,51% (P >0.05). Η τοξικότητα από μαγνήσιο είναι πολύ σπάνια με αυτές τις θεραπευτικές δόσεις και δεν είναι απαραίτητη η μέτρηση των επιπέδων του συνέχεια. Το μαγνήσιο αποβάλλεται κυρίως με τα ούρα. Η διούρηση θα πρέπει να παρακολουθείται συνέχεια και, εάν πέσει κάτω από 20ml/ώρα, πρέπει να διακοπεί η χορήγηση του μαγνησίου. Όταν το μαγνήσιο στο αίμα φθάσει σε τοξικά επίπεδα, υπάρχει απώλεια των τενόντιων αντανακλαστικών και αναπνευστική καταστολή. Στην πρώτη περίπτωση γίνεται άμεσα διακοπή της χορήγησης του μαγνησίου, ενώ στη δεύτερη χορηγούμε 1gr γλυκονικού ασβεστίου μέσα σε 10 λεπτά. Σε μία πολυκεντρική μελέτη εκλαμψίας 32 δόθηκε επιπλέον δόση εφόδου 2gr για επαναλαμβανόμενους σπασμούς. Μια άλλη εναλλακτική λύση είναι η αύξηση του ρυθμού έγχυσης του θειϊκού μαγνησίου σε 1,5-2,0gr/ώρα. Σε περίπτωση αποτυχίας ελέγχου των σπασμών με τα παραπάνω μέτρα πρέπει να γίνει διασωλήνωση και μεταφορά στη μονάδα εντατικής παρακολούθησης. Πως ρυθμίζεται το ισοζύγιο των υγρών Είναι αναγκαίος ο περιορισμός των χορηγούμενων υγρών, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος υπερφόρτωσης υγρών και πνευμονικού οιδήματος. Συνήθως η χορήγηση γίνεται με ρυθμό 80ml/ώρα ή 1ml/Kg/ώρα. Τα τελευταία 20 χρόνια το πνευμονικό οίδημα ήταν σημαντική αιτία μητρικού θανάτου 3, κυρίως λόγω αλόγιστης χορήγησης υγρών. Δεν υπάρχει κάποια απόδειξη κέρδους από την υπερφόρτωση με υγρά και ο περιορισμός τους συνδυάζεται με καλύτερα αποτελέσματα επιβίωσης των μητέρων 1. Δεν υπάρχει, επίσης, αποδεδειγμένα συγκεκριμένη ποσότητα διούρησης για να αποφευχθεί η νεφρική ανεπάρκεια, η οποία είναι έτσι και αλλιώς σπάνια. Ο περιορισμός στη χορήγηση υγρών πρέπει να συνεχιστεί μέχρι να επανέλθει η διούρηση στη λοχεία, καθώς η ολιγουρία είναι συχνή στη σοβαρή προεκλαμψία. Σε περίπτωση αιμορραγίας, η ρύθμιση του ισοζύγιου υγρών είναι δύσκολη, καθώς θα πρέπει να αυξηθεί η ποσότητα των χορηγούμενων υγρών. Προγραμματίζοντας τον τοκετό - Πότε και πως πρέπει να γίνει ο τοκετός Η απόφαση για τοκετό θα πρέπει να ληφθεί όταν η γυναίκα είναι σταθερή και υπάρχει το κατάλληλο προσωπικό. Εάν το έμβρυο είναι μικρότερο από 34 εβδομάδες και υπάρχει η δυνατότητα να καθυστερήσει ο τοκετός, πρέπει να χορηγηθούν κορτικοστεροειδή και μετά από 24 ώρες να επανεκτιμηθεί το κέρδος ή όχι από την συντηρητική αντιμετώπιση. Η συντηρητική αντιμετώπιση μπορεί να βελτιώσει το περιγεννητικό αποτέλεσμα, αλλά πάντα λαμβάνεται υπόψη η καλή κατάσταση της εγκύου. Ο τρόπος του τοκετού εξαρτάται από την προβολή και την κατάσταση του εμβρύου, όπως και από την ωριμότητα του τραχήλου για πρόκληση τοκετού. Στο τρίτο στάδιο του τοκετού χορηγούνται ενδομυϊκά ή ενδοφλέβια 5 μονάδες οξυτοκίνης. Η εργομητρίνη πρέπει να αποφεύγεται, καθώς μπορεί να επιδεινώσει την υπέρταση. Ο τοκετός θα πρέπει να γίνει την καλύτερη ημέρα, στο καλύτερο μέρος, από την καλύτερη οδό, με την παρουσία του καλύτερου -κατά το δυνατόν- ιατρικού προσωπικού. Μικρή καθυστέρηση του τοκετού για κάποιες ώρες μπορεί να συντελέσει στο να οργανωθεί καλύτερα η νεογνολογική μονάδα ή να μεταφερθεί η γυναίκα σε ιδανικότερο νοσηλευτικό ίδρυμα. Όλα αυτά βέβαια με την προϋπόθεση πως η γυναίκα βρίσκεται σε σταθερή κατάσταση. Εάν η κύηση είναι πάνω από 34 εβδομάδες, συστήνεται σταθεροποίηση της γυναίκας και τοκετός. Σε εγκυμοσύνη μικρότερη από 34 εβδομάδες, θα υπάρξει κέρδος από την καθυστέρηση του τοκετού κατά 24 ώρες και τη χορήγηση των στεροειδών. Μειώνεται κατά αυτό τον τρόπο η εμβρυϊκή αναπνευστική θνησιμότητα 35. Ίσως μάλιστα υπάρχει κέρδος από τη χορήγηση των στεροειδών ακόμη και αν το διάστημα είναι μικρότερο από 24 ώρες 36,37. Η καθυστέρηση του τοκετού, ώστε να αποφευχθεί η προωρότητα, σίγουρα βελτιώνει το αποτέλεσμα για το πρόωρο νεογνό, αλλά πάντοτε πρωταρχικής σημασίας είναι η σταθερή κατάσταση της γυναίκας Δύο μικρές τυχαιοποιημένες μελέτες έδειξαν μείωση των νεογνικών επιπλοκών μετά από συντηρητική αντιμετώπιση της σοβαρής προεκλαμψίας σε εγκυμοσύνες κάτω από 34 εβδομάδες 46,47. Η κύηση παρατάθηκε κατά μέσο όρο 7 και 15 ημέρες, αντίστοιχα, σε κυήσεις εβδομάδων και εβδομάδων, χωρίς αύξηση των μητρικών επιπλοκών. Κάποιες δημοσιεύσεις μεμονωμένων περιστατικών είχαν 51

6 τα ίδια αποτελέσματα σε κυήσεις μέχρι και 24 εβδομάδων Σε κάθε περίπτωση είναι απαραίτητος ο προσεκτικός προγραμματισμός των συνθηκών τοκετού με την παρουσία του κατάλληλου ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού. Γενικά, ο κολπικός τοκετός είναι προτιμότερος, αλλά εάν η κύηση είναι κάτω από 32 εβδομάδες οι πιθανότητες για αποτυχία της πρόκλησης και καισαρική τομή είναι μεγαλύτερες. Μετά τις 34 εβδομάδες και εάν η προβολή είναι κεφαλική, ο στόχος είναι ο κολπικός τοκετός. Ο ειδικός μαιευτήρας πρέπει να συζητήσει με τη μητέρα τον τρόπο τοκετού. Οι προσταγλανδίνες από την κολπική οδό θα αυξήσουν τις πιθανότητες επιτυχίας. Είναι απαραίτητη η χορήγηση της αντιϋπερτασικής αγωγής καθ όλη τη διάρκεια του τοκετού. Πως πρέπει να αντιμετωπισθεί η γυναίκα μετά από τον τοκετό Ο γιατρός να έχει πάντα υπόψη του την πιθανότητα εμφάνισης σπασμών αργότερα και να γίνεται προσεκτικός έλεγχος πριν δοθεί το εξιτήριο. Σε εμμένουσα υπέρταση ή πρωτεϊνουρία χρειάζεται επανέλεγχος. Για τις γυναίκες που αντιμετώπισαν το πρόβλημα της προεκλαμψίας ή εκλαμψίας κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, θα πρέπει να υπάρχει πλήρης ενημέρωση στο πρώτο ραντεβού μετά από τον τοκετό. Επίσης, πρέπει να υπάρχει συμβουλευτική προσέγγιση πριν από μια νέα εγκυμοσύνη, όσον αφορά στους παράγοντες κινδύνου και τις θεραπείες πρόληψης. Η αντιϋπερτασική αγωγή πρέπει να συνεχισθεί και μετά τον τοκετό, ανάλογα με τις μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης. Μπορεί να χρειασθεί να συνεχισθεί η θεραπευτική αγωγή, έως και τρεις μήνες, αν και συνήθως η θεραπεία διακόπτεται νωρίτερα. Γυναίκες με εμμένουσα υπέρταση και πρωτεϊνουρία για έξι εβδομάδες, μπορεί να έχουν νεφρική πάθηση και χρειάζονται επιπλέον διερεύνηση. Σοβαρή προεκλαμψία ή εκλαμψία μπορεί να εμφανισθούν στη λοχεία. Πάνω από το 44% των περιπτώσεων εκλαμψίας εμφανίζονται στη λοχεία, ειδικά στις γυναίκες που παρουσιάζουν προεκλαμψία όταν είναι τελειόμηνες. Οι γυναίκες που αναπτύσσουν υπέρταση ή συμπτώματα προεκλαμψίας στη λοχεία (πονοκέφαλος, διαταραχές της όρασης, ναυτία και έμετο ή επιγαστραλγία) θα πρέπει να παραπεμφθούν για παρακολούθηση και περαιτέρω διερεύνηση, ώστε να αποκλεισθεί η προεκλαμψία 48. Σε γυναίκες με προεκλαμψία ή εκλαμψία πρέπει να συνεχίζεται η εντατική παρακολούθηση και στη λοχεία. Έχει αναφερθεί προεκλαμψία έως και 4 εβδομάδες μετά τον τοκετό. Γι αυτό και δεν είναι ξεκάθαρο για πόσο χρονικό διάστημα πρέπει να συνεχίζεται η παρακολούθηση, αλλά είναι γνωστό πλέον πως πέφτει κατακόρυφα η πιθανότητα εμφάνισης προεκλαμψίας - εκλαμψίας μετά από την τέταρτη ημέρα από τον τοκετό 30. Οι περισσότερες γυναίκες με σοβαρή προεκλαμψία ή εκλαμψία θα χρειασθούν νοσηλεία για μια ή περισσότερες ημέρες μετά από τον τοκετό. Είναι αναγκαίος ο προσεκτικός έλεγχος πριν από το εξιτήριο. Η αντιϋπερτασική θεραπεία πρέπει να συνεχισθεί και μετά από τον τοκετό. Παρόλο που αρχικά η πίεση μπορεί να πέσει, συνήθως αυξάνει και πάλι μετά από 24 ώρες. Η ελάττωση της δόσης των αντιϋπερτασικών πρέπει να γίνεται σταδιακά. Δεν υπάρχει λόγος να μην δοθεί εξιτήριο στη γυναίκα- και να συνεχίσει την αγωγή της στο σπίτι. Μετά την προεκλαμψία η πίεση μπορεί να παραμείνει υψηλή μέχρι και τρεις μήνες. Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση όμως η πίεση να υπερβαίνει τα 160/110mmHg. Δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα ώστε να προταθεί ένα συγκεκριμένο αντιϋπερτασικό. Εντούτοις, θεωρείται καλύτερο να αποφεύγεται η χρήση άλφα μεθυλ-ντόπα στη λοχεία, λόγω του ότι προκαλεί κατάθλιψη. Σε γυναίκες που θηλάζουν μπορούν να χορηγηθούν με ασφάλεια, σαν μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό, η λαβεταλόλη, η ατενολόλη, η νιφεδιπίνη και η εναλαπρίλη. Τα στεροειδή έχουν χρησιμοποιηθεί στο σύνδρομο HELLP. Βοηθούν σίγουρα στην επαναφορά των βιοχημικών και αιματολογικών δεικτών στο φυσιολογικό, αλλά δεν υπάρχουν αποδείξεις πως μειώνουν τη θνησιμότητα 49. ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Τι θα πρέπει να προσφέρουμε στη γυναίκα μετά το εξιτήριο Τακτικός έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και της πρωτεϊνουρίας για τις έξι εβδομάδες της λοχείας. Εάν η υπέρταση και η πρωτεϊνουρία εμμένουν τότε επιβάλλεται περαιτέρω διερεύνηση. Στις γυναίκες με βαριά προεκλαμψία ή εκλαμψία προσφέρεται ραντεβού κατά τη διάρκεια της λοχείας, όπου και δίνονται πληροφορίες για τους παράγοντες κινδύνου και για τις θεραπείες πρόληψης. Μελέτες δείχνουν πως το 13% των γυναικών με προεκλαμψία έχουν κάποια μορφή χρόνιας υπέρτασης ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Tuffnell DJ, Jankowicz D, Lindow SW, Lyons G, Mason GC, Russell IF, Walker JJ. Outcomes of severe pre-eclampsia / eclampsia in Yorkshire 1999/2003. BJOG 2005; 112: Douglas KA, Redman CW. Eclampsia in the United Kingdom. BMJ 1994; 309: Lewis G (ed). Why Mothers Die: The sixth report of the Confidential Inquiries into Maternal Deaths in the United Kingdom. London, RCOG Press; Altman D, Carroli G, Duley L, Farrell B, Moodley J, Neilson J et al. Do women with pre-eclampsia, and their babies, benefit from magnesium sulphate? The Magpie Trial: a randomized placebo-controlled trial. Lancet 2002; 359:

7 5. Magee LA, Ornstein MP, von Dadelszen P. Fortnightly review: management of hypertension in pregnancy. BMJ 1999; 318: Critchley H, MacLean A, Poston L, Walker J (eds). Pre-eclampsia. London, RCOG Press; Brown MA, Buddle ML, Farrell T, Davis G, Jones M. Randomized controlled trial of management of hypertensive pregnancies by Korotkoff phase IV or phase V. Lancet 1998; 352: Natarajan P, Shennan AH, Penny J, Halligan AW, De Swiet M, Antony J. Comparison of ascultatory and oscillometric automated blood pressure monitors in the setting of pre-eclampsia. Am J Obstet Gynecol 1999; 181: Golara M, Benedict A, Jones C, Randhawa M, Poston L, Shennan AH. Inflationary oscillometry provides accurate measurement of blood pressure in pre-eclampsia. BJOG 2002; 109: Waugh JJ, Bell SC, Kilby M, Seed P, Blackwell C, Shennan AH et al. Optimal bedside urinalysis for the detection of proteinuria in hypertensive proteinuria: a study of diagnostic accuracy? BJOG 2005; 112: Waugh JJ, Clark TJ, Divakaran TG, Khan KS, Kilby MD. Accuracy of urinalysis dipstick techniques in predicting significant proteinuria in pregnancy. Obstet Gynecol 2004; 103: Phelan LK, Brown MA, Davis GK, Mangos G. A prospective study of the impact of automated dipstick urinalysis on the diagnosis of preeclampsia. Hypertens Pregnancy 2004; 23: Martin JN Jr, May WL, Magann EF, Terrone DA, Rinehart BK, Blake PG. Early risk assessment of severe preeclampsia: admission battery of symptoms and laboratory tests to predict likelihood of subsequent significant maternal morbidity. Am J Obstet Gynecol 1999; 180: Redman CW, Bonnar J. Plasma urate changes in pregnancy. Br Med J 1978; I(6125): Weinstein I. Syndrome of hemolysis, elevated liver enzymes, and low platelet count: a severe consequence of hypertension in pregnancy. Am J Obstet Gynecol 1982; 142: Martin JN Jr, Rinehart BK, May WL, Magann EF, Terrone DA, Blake PG. The spectrum of severe pre-eclampsia: comparative analysis by HELLP (hemolysis, elevated liver enzyme levels, and low platelet count) syndrome classification. Am J Obstet Gynecol 1999; 180: Redman CW, Bonnar J, Beilin I. Early platelet consumption in pre-eclampsia. Br Med J 1978; I(6111): Sharma SK, Philip J, Whitten CW, Padakanda UB, Landers DF. Assessment of changes of coagulation in parturients with preeclampsia using thromboelastography. Anesthesiology 1999; 90: Walker JJ, Cameron AD, Bjornsson S, Singer CR, Fraser C. Can platelet volume predict progressive hypertensive disease in pregnancy? Am J Obstet Gynecol 1989; 161: von Dadelzen P, Magee LA, Devarakonda RM, Hamilton T, Ainsworth LM, Yin R et al. The prediction of adverse maternal outcomes in pre-eclampsia. J Obstet Gynaecol Can 2004; 26: Rychel V, Williams KP. Correlation of platelet count changes with liver cell destruction in HELLP syndrome. Hypertens Pregnancy 2003; 22: Duckitt K, Harrington D. Risk factors for pre-eclampsia at antenatal booking: systematic review of controlled studies. BMJ 2005; 330: Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. The Use of Electronic Fetal Monitoring. Evidence Based Clinical Guideline No 8, London, RCOG Press; Galan HL, Ferrazi E, Hobbins JC. Intrauterine growth restriction (IUGR): biometric and Doppler assessment. Prenat Diagn 2002; 22: Alfirevic Z, Neilson JP. Doppler ultrasonography in high-risk pregnancies: systematic review with meta-analysis. Am J Obstet Gynecol 1995; 172: Magee LA, Cham C, Waterman EJ, Ohlsson A, von Dadelzen P. Hydralazine for treatment of severe hypertension in pregnancy: meta-analysis. BMJ 2003; 327: Hutton JD, James DK, Stirrat GM, Douglas KA, Redman CW. Management of severe pre-eclampsia and eclampsia by UK consultants. Br J Obstet Gynaecol 1992; 99: Ounsted MK, Moar VA, Good FJ, Redman CW. Hypertension during pregnancy with and without specific treatment; the development of the children at the age of four years. Br J Obstet Gynaecol 1980; 87: El-Qarmalawi AM, Morsy AH, al-fadly A, Obeid A, Hashem M. Labetalol vs. methyldopa in the treatment of pregnancy-induced hypertension. Int J Gynaecol Obstet 1995; 49: Lubarsky SL, Barton JR, Friedman SA, Nasreddine S, Ramadan MK, Sibai BM. Late postpartum eclampsia revisited. Obstet Gynecol 1994; 83: Sidhu H. Pre-eclampsia and Eclampsia. In: Johanson R, Cox C, Grady K, Howqell C (eds). Managing Obstetric Emergencies and Trauma: The MOET Course Manual. London, RCOG Press, 2003; p Which anticonvulsant for women with eclampsia? Evidence from the Collaborative Eclampsia Trial. Lancet 1995; 345(8963): Begum MR, Begum A, Quadir E. Loading dose versus standard regime of magnesium sulfate in the management of eclampsia: a randomized trial. J Obstet Gynaecol Res 2002; 28: Duley L, Williams J, Henderson-Smart DJ. Plasma volume expansion for treatment of women with pre-eclampsia. Cochrane Database Syst Rev 2000(2): CD Crowley P. Prophylactic corticosteroids for preterm birth. Cochrane Database Syst Rev 2000(2): CD Magann EF, Perry KG Jr, Chauhan SP, Graves GR, Blake PG, Martin JN Jr. Neonatal salvage by week s gestation in pregnancies complicated by HELLP syndrome. J Soc Gynecol Investig 1994; 1: Abramovici D, Friedman SA, Mercer BM, Audibert F, Kao L, Sibai BM. Neonatal outcome in severe preeclampsia at 24 to 36 weeks 53

8 gestation: does HELLP syndrome matter? Am J Obstet Gynecol 1999; 180: Sibai BM, Mercer BM, Schiff E, Friedman SA. Aggressive versus expectant management of severe pre-eclampsia at 28 to 32 weeks gestation: a randomized controlled trial. Am J Obstet Gynecol 1994; 171: Sibai BM, Taslimi M, Abdella TN, Brooks TF, Spinnano JA, Anderson GD. Maternal and perinatal outcome of conservative management of severe preeclampsia in mid-trimester. Am J Obstet Gynecol 1985; 152: Odendaal HJ, Pattinson RC, Bam R, Grove D, Kotze TJ. Aggressive or expectant management for patients with severe preeclampsia between weeks gestation: a randomized controlled trial. Obstet Gynecol 1990; 76: Pattinson RC, Odendaal HJ, du Toit R. Conservative management of severe proteinuric hypertension before 28 weeks gestation. S Afr Med 1988; 73: Olah Ks, Redmann CW, Gee H. Management of severe, early pre-eclampsia: is conservative management justified? Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 1993; 51: Visser W, Wallenburg HC. Maternal and perinatal outcome of temporizing management in 254 consecutive patients with severe pre-eclampsia remote from term. Eur L Obstet Gynecol Reprod Biol 1995; 63: Hall DR, Odendaal HJ, Kirsten GF, Smith J, Grove D. Expectant management of early onset, severe preeclampsia: perinatal outcome. BJOG 2000; 107: Hall DR, Odendal HJ, Steyn DW, Grove D. Expectant management of early onset, severe pre-eclampsia: maternal outcome. BJOG 2000; 107: Murphy DJ, Stirrat GM. Mortality and morbidity associated with early onset of pre-eclampsia. Hypertens Pregnancy 2000; 19: Haddad B, Deis S, Goffinet F, Paniel BJ, Cabrol D, Siba BM. Maternal and perinatal outcomes during expectant management of 239 severe preeclamptic women between 24 and 33 weeks gestation. Am J Obstet Gynecol 2004; 190: Atterbury JL, Groome LJ, Hoff C, Yarnell JA. Clinical presentation of women readmitted with postpartum severe preeclampsia or eclampsia. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs 1998; 27: Clenney TL, Viera AJ. Corticosteroids for HELLP syndrome. BMJ 2004; 329: Hannaford P, Ferry S, Hirsch S. Cardiovascular sequelae of toxaemia of pregnancy. Heart 1997; 77: Wilson BJ, Watson MS, Prescott GJ, Sunderland S, Campbell DM, Hannaford P et al. Hypertensive diseases of pregnancy and risk of hypertension and stroke in later life: results from cohort study. BMJ 2003; 326: Marin R, Gorostidi M, Portal CG, Sanchez E, Alvarez J. Long-term prognosis of hypertension in pregnancy. Hypertens Pregnancy 2000; 19: Άγγελος Δανιηλίδης, Μαιευτήρας Γυναικολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης Β Μαιευτικής - Γυναικολογικής Κλινικής ΑΠΘ, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 2 Ιωάννης Τζαφέττας, Μαιευτήρας Γυναικολόγος, Τακτικός Καθηγητής, Διευθυντής Β Μαιευτικής - Γυναικολογικής Κλινικής ΑΠΘ, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 54

Διαχειριση Προεκλαμψιας

Διαχειριση Προεκλαμψιας Διαχειριση Προεκλαμψιας Ορισμος Προεκλαμψια :Νεα εμφανιση υπερτασης ( συστολικη πιεση > 140 ή διαστολικη πιεση > 90 mmhg) και πρωτεινουριας (>300 mg / 24 h) μετα τις 20 / 40 σε μια γυναικα χωρις ιστορικο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

33. ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

33. ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Για να μπει η διάγνωση της αρτηριακής υπέρτασης (ΑΥ), η Αρτηριακή Πίεση (ΑΠ) πρέπει να βρίσκεται αυξημένη σε τουλάχιστον δύο μετρήσεις με διαφορά 6 ωρών. ΑΥ κύησης: Συστολική ΑΠ (ΣΑΠ) 140 mmhg

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

«Η σημασία της Πρωτεϊνουρίας και η αξιοπιστία των μεθόδων ελέγχου της, ενάντια στην Προεκλαμψία»

«Η σημασία της Πρωτεϊνουρίας και η αξιοπιστία των μεθόδων ελέγχου της, ενάντια στην Προεκλαμψία» Θέμα εργασίας : «Η σημασία της Πρωτεϊνουρίας και η αξιοπιστία των μεθόδων ελέγχου της, ενάντια στην Προεκλαμψία» Εισηγήτριες : Αγγέλα Υφαντή Χριστοδούλου / Μαία Νοσηλευτικός Λειτουργός Αγγελική Αγγελή

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή Υπέρταση. V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου

Αρτηριακή Υπέρταση. V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου Αρτηριακή Υπέρταση V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου V Kotsis 2008 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση και Αξιολόγηση της Αρτηριακής Υπέρτασης στο. Ευθυµία Νασοθύµιου MD, MSc Παθολόγος, Επιστηµονικός Συνεργάτης. Σπίτι

Μέτρηση και Αξιολόγηση της Αρτηριακής Υπέρτασης στο. Ευθυµία Νασοθύµιου MD, MSc Παθολόγος, Επιστηµονικός Συνεργάτης. Σπίτι Μέτρηση και Αξιολόγηση της Αρτηριακής Υπέρτασης στο Ευθυµία Νασοθύµιου MD, MSc Παθολόγος, Επιστηµονικός Συνεργάτης Σπίτι Κέντρο Υπέρτασης, Γ Πανεπιστηµιακή Παθολογική Κλινική, ΝΝΘΑ Η Σωτηρία, Αθήνα Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή (11-12/04/2014) Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 17 o

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 17 o Τεύχος 1 ο - Άρθρο 17 o ΓΡΑΠΤΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑ. Συγγραφέας: Τούλιος Γεώργιος* Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. * Associate editor, reviewer. Γυναίκα 43 ετών με μόνιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ Πασχάλης Στειρόπουλος Β Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Δομή Θέσεις και αντιθέσεις 1. Θρομβόλυση 2. Θεραπεία ΠΕ στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ Χριστοδουλοπούλου Βάσω ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εισαγωγή στη μαιευτική πράξη νέων μεθόδων εκτίμησης της εξέλιξης και της συμπεριφοράς του εμβρύου συνετέλεσε ώστε η Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Κύηση. Βογιατζής Ιωάννης. «Διαχείριση παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης και καρδιολογικών προβλημάτων στην Εγκυμοσύνη»

Υπέρταση και Κύηση. Βογιατζής Ιωάννης. «Διαχείριση παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης και καρδιολογικών προβλημάτων στην Εγκυμοσύνη» Υπέρταση και Κύηση «Διαχείριση παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης και καρδιολογικών προβλημάτων στην Εγκυμοσύνη» Βογιατζής Ιωάννης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Βέροιας Αρτηριακή Υπέρταση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση)

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ 1 Η αντιμετώπιση που αναφέρεται παρακάτω αφορά κυήσεις χαμηλού κινδύνου Εάν ο τοκετός δεν έχει μπει στην ενεργό φάση ( διαστολή < 3 cm ): έχει σημασία η καλή θρέψη, ενυδάτωση, ξεκούραση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός Σύνδρομο: υπέρταση αλδοστερόνη ρενίνη Ερωτήματα Γιατί πρέπει να ψάξουμε; Είναι συχνός; Αξίζει τον κόπο και τα χρήματα; Ποιούς

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΥΨΗΛΟΣ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ στις αναπτυγμένες χώρες ΥΨΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΥΧΝΗ ΑΙΤΙΑ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος τρόπος αντιμετώπισης της υπέρτασης

Σύγχρονος τρόπος αντιμετώπισης της υπέρτασης Σύγχρονος τρόπος αντιμετώπισης της υπέρτασης Αθανάσιος Μανώλης Υπεύθυνος Αντιυπερτασιακού Ιατρείου Τζάνειου Νοσοκομείου, Επίκ. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Βοστόνης, Αναπλ. Καθηγητής Καρδιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Δεδομένα «CESDI (Confidential Enquiry into Stillbirths and Deaths in Infancy)» Ελλιπής φροντίδα σε 75% των θανάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρακόπουλος Νικόλαος Νεφρολόγος Γ. Ν. Κομοτηνής

Σωτηρακόπουλος Νικόλαος Νεφρολόγος Γ. Ν. Κομοτηνής Σωτηρακόπουλος Νικόλαος Νεφρολόγος Γ. Ν. Κομοτηνής ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ Ιδιοπαθής ή Δευτεροπαθής Χρόνια Υπέρταση Εμφάνιση 1,5 μήνα μετά τον τοκετό (~ 3% των κυήσεων) 20-25% Προεκλαμψία

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

screening πρωτου τριμηνου

screening πρωτου τριμηνου Universitäts-Frauenklinik Essen screening πρωτου τριμηνου Τι ονομαζεται screening πρωτου τριμηνου Εδω αξιολογειται ο κινδυνος υπαρξης ανωμαλιας χρωματοσωματων στο εμβρυο οπως( π.χ. (συνδρομο Down, συνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Β. Βλαχάκος Καθηγητής Παθολογίας Νεφρολογίας Υπεύθυνος Νεφρολογικής Μονάδος Υπερτασικού Ιατρείου Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική

Δημήτριος Β. Βλαχάκος Καθηγητής Παθολογίας Νεφρολογίας Υπεύθυνος Νεφρολογικής Μονάδος Υπερτασικού Ιατρείου Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Δημήτριος Β. Βλαχάκος Καθηγητής Παθολογίας Νεφρολογίας Υπεύθυνος Νεφρολογικής Μονάδος Υπερτασικού Ιατρείου Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» 30 kg 300 mg 1/5

Διαβάστε περισσότερα

MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Μαιευτική Φροντίδα Κύησης Υψηλού Κινδύνου Κωδικός Μαθήματος: MA0611 ΜΑ0612 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόκληση συμβαίνει σε 2 φάσεις: στη φάση της ωρίμανσης του τραχήλου και στη φάση των μυομητρικών συστολών.

Η πρόκληση συμβαίνει σε 2 φάσεις: στη φάση της ωρίμανσης του τραχήλου και στη φάση των μυομητρικών συστολών. Σκοπός της πρόκλησης τοκετού είναι η δημιουργία συστολών του μυομητρίου πριν την αυτόματη έναρξή τους. Γενικώς η πρόκληση τοκετού ως θεραπευτική επιλογή έχει αξία όταν τα οφέλη από την περάτωση, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Πέτρος Δ. Δαμουλής, D.M.D., D.M.Sc. Περιοδοντολόγος Επισκέπτης Καθηγητής Πανεπιστημίου Tufts, ΗΠΑ Η Περιοδοντική Νόσος είναι μία Λοίμωξη που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ.

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Χατζηµουρατίδης Ερώτηση 1 Κυστεκτοµή ή συντηρητική αγωγή; Η νόσος αντιµετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΓΝΩΣΕΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- Η Ελληνική Εμπειρία Ε. Πέτρακα 1, Μ. Κριτσιώτη1, Σ. Βαλσάμη 2, Ι. Καλαντζής1, Α. Τραυλού3, Ε. Γρουζή4 1 ΝΥ Αιµοδοσίας,

Διαβάστε περισσότερα

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα