ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ 2013

2 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Σ πεπτικό σύστημα γίνεται η επεξεργασία των τροφών καθώς η μετατροπή ς σε απλούστερες. Η λειργία πεπτικού συστήμας μπορεί να συνοψιστεί σε τρεις λέξεις: (α) πέψη, (β) απορρόφηση (γ) αφομοίωση των θρεπτικών ουσιών. Πέψη είναι ο διαχωρισμός των συστατικών της τροφής σε χρήσιμα σε άχρηστα που αποβάλλονται ν οργανισμό. Χωρίζεται σε μηχανική χημική. Όργανα πεπτικού συστήμας: 1. Σματική κοιλότητα 2. Φάρυγγας 3. Οισοφάγος 4. Σμάχι 5. Λεπτό έντερο 6. Παχύ έντερο Προσαρμοσμένοι αδένες: Σιελογόνοι αδένες Ήπαρ Πάγκρεας Εικόνα 1 Το Πεπτικό Σύστημα γαστρεντερικός σωλήνας (σύστημα κοιλοτήτων σωλήνων)

3 3 Σματική κοιλότητα Οισοφάγος Φάρυγγας Λεπτό έντερο Σμάχι Παχύ έντερο 1. Σματική κοιλότητα Η σματική κοιλότητα χωρίζεται με ς φραγμούς των δοντιών στα εξής: (α) Προστόμιο, που έχει σαν εξωτερικό ίχωμα τα χείλη τις παρειές. (β) Κυρίως σματική κοιλότητα Δόντια Νεογιλά δόντια: 20 συνολικά, πρωεμφανίζονται κατά ν 6ο μήνα συμπληρώνονται γύρω σ 2ο με 3ο ές. Μόνιμα δόντια: 32 συνολικά, πρωεμφανίζονται γύρω σ 5ο-6ο ές της ηλικίας. Ο πιο καθυστερημένος, ο 3 ος γομφίος (φρονιμίτης) γύρω σ 17ο-21ο ές της ηλικίας. Ομάδες δοντιών 1.Τομείς (τέμνουν) 2.Κυνόδοντες (σχίζουν) 3.Προγόμφιοι γομφίοι(αλέθουν) Μέρη δοντιού (Εικόνα 2) 1.Μύλη 2.Αυχένας 3.Ρίζα 4.Πολφική κοιλότητα-πολφός Σύσταση δοντιού 1.Αδαμαντίνη 2.Οδοντίνη 3.Οστεΐνη 4.Πολφός

4 4 Εικόνα 2 Τα μέρη δοντιού Κυρίως σματική κοιλότητα Ορίζεται τα δόντια, την υπερώα (ουρανίσκο) τη βάση στόμας που αποτελείται κυρίως μυς. Επικοινωνεί με φάρυγγα μέσω ισθμού φάρυγγα. Στη σματική κοιλότητα υπάρχει η γλώσσα η οποία αποτελεί όργανο (α) μάσησης, (β) κατάποσης, (γ) αφής, (δ) γεύσης (ε) έναρθρου λόγου. Το πίσω μέρος ουρανίσκου λέγεται μαλακή υπερώα, γιατί αποτελείται μυς βλεννογόνο. Στα πλάγια της μαλακής υπερώας σχηματίζονται δύο κόλποι που περιέχουν τις αμυγδαλές. Οι αμυγδαλές έχουν σχήμα μέγεθος αμυγδάλου είναι χρήσιμες για την άμυνα οργανισμού. Σιελογόνοι αδένες (Εικόνα 3) 1. Παρωτιδικοί (εκβάλουν σ προστόμιο απέναντι ς άνω γομφίους) 2. Υπογνάθιοι (εκβάλουν στη σματική κοιλότητα) 3. Υπογλώσσιοι (εκβάλουν στη σματική κοιλότητα)

5 5 Εικόνα 3 Οι σιελογόνοι αδένες Το σάλιο περιέχει: (α) τη γλυκοπρωτεΐνη μουκίνη η οποία προστατεύει τις εσωτερικές μεμβράνες της σματικής κοιλότητας λιπαίνει την τροφή για διευκόλυνση της κατάποσης. (β) ρυθμιστικές ουσίες που εμποδίζουν την αποσύνθεση της τροφής που θα επισυνέβαινε στην παρουσία όξινου περιβάλλονς. (γ) αντιβακτηριακό ένζυμο λυσοζύμη που εξοντώνει τα περισσότερα βακτήρια που εισέρχονται μαζί με την τροφή. (δ) πεπτικό ένζυμο α-αμυλάση (λέγεται πτυαλίνη) οποίο παράγεται ς παρωτιδικούς αδένες επιταχύνει την αντίδραση υδρόλυσης των πολυμερών της γλυκόζης, δηλαδή άμυλο γλυκογόνο. Τα κύρια προϊόντα της δράσης της αμυλάσης σ στόμα είναι μικρότεροι πολυσακχαρίτες καθώς ο δισακχαρίτης μαλτόζη. Ασθένειες των δοντιών: τερηδόνα οδοντική πλάκα. 2. Φάρυγγας Παρουσιάζει τρία ανοίγματα 1. Ρινικές χοάνες 2. Ισθμός φάρυγγα 3. Φαρυγγικό στόμιο λάρυγγα Το φαρυγγικό στόμιο λάρυγγα φράσσεται με την επιγλωττίδα κατά την κατάποση.

6 6 3.Οισοφάγος Ο οισοφάγος είναι μυώδης σωλήνας μήκους 25 εκ. ο οποίος καταλήγει σ σμάχι διαπερνώντας διάφραγμα. Το ίχωμα οισοφάγου αποτελείται τέσσερις χιτώνες, οι οποίοι τα έξω προς τα μέσα είναι: Ο ινώδης Ο μυϊκός Ο υποβλεννογόνιος Ο βλεννογόνος Μάσηση, κατάποση περίσταλση Με τη λειργία της μάσησης με τη βοήθεια της γλώσσας σάλιου σχηματίζεται ο βλωμός (μπουκιά). Με την είσοδο βλωμού σ φάρυγγα αρχίζει αντανακλαστικό της κατάποσης (Εικόνα 4). Ο σφιγκτήρας οισοφάγου χαλαρώνει ο βλωμός εισέρχεται σν οισοφάγο. Ο λάρυγγας κινείται προς τα πάνω με αποτέλεσμα η επιγλωττίδα να καλύψει την είσοδο της τραχείας. Με την είσοδο βλωμού σν οισοφάγο, ο λάρυγγας κινείται προς τα κάτω έτσι ανοίγουν οι αεροφόρες οδοί. Στη συνέχεια, ένα περισταλτικό κύμα ωθεί βλωμό προς σμάχι. Εικόνα 4 Κατάποση 4. Σμάχι Είναι πιο διευρυμένο τμήμα γαστρεντερικού σωλήνα αποτελεί συνέχεια οισοφάγου, με ν οποίο επικοινωνεί με οισοφαγικό ή καρδιακό στόμιο. Προς τα κάτω επικοινωνεί με δωδεκαδάκτυλο μέσω πυλωρού (πυλωρικό στόμιο).

7 7 Το σμάχι διαιρείται στα εξής: Κυρίως σμάχι: διακρίνεται σ θόλο σ σώμα Πυλωρικό σμάχι: διακρίνεται σ πυλωρικό άντρο σ πυλωρικό σωλήνα. Εικόνα 5 Σμάχι Το μέγεθος σμαχιού ποικίλει ανάλογα με την ηλικία, φύλο, τις συνήθειες, τις συνθήκες ζωής τη σωματική διάπλαση ατόμου. Εικόνα 6 Χιτώνες κύτταρα σμαχιού Το σμάχι έχει πλούσια αγγείωση κλάδους της κοιλιακής αρτηρίας οι φλέβες εκβάλουν στην πυλαία φλέβα.

8 8 Κινήσεις εκκρίσεις σμαχιού Με την είσοδο της τροφής σ σμάχι αυτό διογκώνεται αποθηκεύει εκεί ποσότητα τροφής όγκου μέχρι ένα λίτρο περίπου. Στη συνέχεια μια ποσότητα χυμού εξωθείται προς δωδεκαδάκτυλο ενώ μεγαλύτερη αναδιπλώνεται προς τα πίσω. Αυτό γίνεται μέσω των περισταλτικών κυμάτων (κύματα περισφίξεων), τα οποία ξεκινούν καρδιακό στόμιο προχωρούν προς ν πυλωρό με ταχύτητα 1κύμα/20 δευτ., προκαλώντας ανάδευση προώθηση της τροφής. Η κινητικότητα αντανακλαστικά, σμαχιού αυτόνομο επηρεάζεται νευρικό σύστημα νευρικά ορμόνες (γαστρίνη που εκκρίνεται σμάχι, χολοκυσκινίνη εκκριματίνη που εκκρίνονται σ δωδεκαδάκτυλο) Η εκκριτική δραστηριότητα σμάχου ελέγχεται νευρικό αλλά ενδοκρινικό σύστημα. Η βλέννα σμαχιού παράγεται βλεννογόνα κύτταρα που βρίσκονται σ πυλωρικό σμάχι προστατεύει τα ιχώματα σμαχιού τις μηχανικές επιδράσεις των τροφών τις χημικές επιδράσεις γαστρικού υγρού. Το γαστρικό υγρό (α) παράγεται αδένες σώμας κυρίως σμαχιού. (β) είναι πολύ όξινο (pη 0,8-3). (γ) είναι αποτελείται προένζυμο της υδροχλωρικό πεψίνης στην οξύ οποία πεψινογόνο, μετατρέπεται με που τη δράση υδροχλωρικού οξέος. (δ) η διέγερση παρασυμπαθητική για την έκκριση νεύρωση σμαχιού γίνεται την την ορμόνη γαστρίνη. Ενδογενής παράγοντας: παράγεται τα κύτταρα που παράγουν υδροχλωρικό οξύ ρυθμίζει την απορρόφηση της βιταμίνης Β 12. Η έλλειψή προκαλεί βαρειά αναιμία. Γαστρικό έλκος είναι πληγή που προκαλείται σ βλεννογόνο σμαχιού προκαλείται κυρίως βακτήρια.

9 9 5.Λεπτό έντερο Έχει μήκος 6-7 μέτρα, είναι η συνέχεια σμαχιού εκτείνεται ν πυλωρό μέχρι την ειλεοκολική βαλβίδα παχέος εντέρου. Το λεπτό έντερο αποτελείται: Από δωδεκαδάκτυλο, που είναι σχετικά ακίνη καθηλωμένο σ οπίσθιο κοιλιακό ίχωμα ελικώδες έντερο, που υποδιαιρείται στη νήστιδα σν ειλεό κρέμεται οπίσθιο κοιλιακό ίχωμα με μια μακριά πτυχή περιναίου, που λέγεται μεσεντέριο. 6.Δωδεκαδάκτυλο. Έχει σχήμα πετάλου με άνοιγμα προς τα αριστερά όπου εφαρμόζει η κεφαλή παγκρέας (Εικόνα 7). To φύμα Vater είναι μια θέση δωδεκαδακτύλου όπου εκβάλλουν μαζί ο χοληφόρος πόρος, που φέρνει τη χολή ήπαρ, ο παγκρεατικός πόρος, που φέρνει παγκρεατικό υγρό πάγκρεας. Εικόνα 7 Δωδεκαδάκτυλο πάγκρεας

10 10 Ελικώδες έντερο Λόγω μεγάλου μήκους (6 μέτρα) σχηματίζει τις έλικες λεπύ εντέρου. Ο βλεννογόνος σχηματίζει πάρα πολλές πτυχές, δε επιθήλιο εμφανίζει πολλαπλές προεκβολές που λέγονται εντερικές λάχνες, οι οποίες αυξάνουν κατά πολύ την απομυζητική επιφάνεια βλεννογόνου. Οι αδένες εκκρίνουν εντερικό υγρό. Οι εκκρίσεις λεπύ εντέρου περιλαμβάνουν: (α) την παραγωγή βλέννας που προστατεύει βλεννογόνο δωδεκαδακτύλου πολύ όξινο γαστρικό υγρό που έρχεται σμάχι. (β) την ορρώδη εντερική έκκριση που διατηρεί τη χυμώδη σύσταση εντερικού περιεχομένου. 6. Παχύ έντερο Έχει μήκος 1,5 μέτρο. Αρχίζει την ειλεοκολική βαλβίδα καταλήγει σν πρωκτό. Το παχύ έντερο διαιρείται σε τρία μέρη: (α) Τυφλό με σκωληκοειδή φυση (Εικόνα 8) (β) Το κόλο (ανιόν, εγκάρσιο, κατιόν σιγμοειδές) (γ) Ορθό ή απευθυσμένο Ο πρωκτός περιβάλλεται δύο σφιγκτήρες, έναν εσωτερικό με λείους μυς έναν εξωτερικό με γραμμωύς. Οι κινήσεις παχέος εντέρου διακρίνονται σε: (α) Δακτυλιοειδείς περισφίγξεις (ανιόν, εγκάρσιο) (β) Μαζικές κινήσεις (κυρίως σ κατιόν) Το παχύ έντερο εκκρίνει βλέννα που προστατεύει βλεννογόνο τα οξέα τα βακτήρια.

11 11 Εικόνα 8 Τυφλό, ειλεός σκωληκοειδής φυση Πίνακας 1

12 12 Μικροί Μεγάλοι Βρίσκονται διασκορπισμένοι σε Αποτελούν ιδιαίτερα όλο μήκος βλεννογόνου όργανα γαστρεντερικού σωλήνα προσαρτημένα σ παράγουν τα διάφορα υγρά της γαστρεντερικό είναι πέψης οι σιελογόνοι αδένες, (γαστρικό, εντερικό υγρό κ.α.) ήπαρ πάγκρεας. Το πάγκρεας Είναι μεικτός αδένας σε σχήμα σφύρας που βρίσκεται πίσω σμάχι περιτόναιο, σ οπίσθιο κοιλιακό ίχωμα, σ ύψος 1ου 2ου οσφυϊκού σπονδύλου (Εικόνα 7). Η ινσουλίνη σακχάρου σ αίμα, η γλυκαγόνη, παράγονται που ρυθμίζουν την τα επίπεδα ενδοκρινή μοίρα εξωκρινή μοίρα παγκρέας. Το παγκρεατικό υγρό παράγεται την παγκρέας καταλήγει κυρίως σ φύμα Vater. Περιέχει τα περισσότερα ένζυμα που συμμετέχουν στην πέψη (υδρολυτικά). Επίσης, περιέχει όξινα ανθρακικά άλατα (όπως NaHCO3) που δρουν ρυθμιστικά ώστε να εξουδετερώνουν ν όξινο χυμό που έρχεται σμάχι σ έντερο. Η έκκριση ερεθίσματα παγκρεατικού καθώς υγρού ορμόνες ρυθμίζεται λεπύ νευρικά εντέρου (σεκρετίνη, χολοκυσκινίνη). Το ήπαρ (συκώτι) Είναι ο μεγαλύτερος αδένας σώμας. Βρίσκεται στην άνω κοιλιά, βάρος είναι περίπου 1,5 Κg η σύσταση είναι μαλακή εύθρυπτη. Η χοληδόχος κύστη είναι προσαρτημένη στην κάτω επιφάνεια ήπας. Πύλη ήπας είναι μια εγκάρσια σχισμή που βρίσκεται λίγο πιο πίσω τη χοληδόχο κύστη.

13 13 Από την πύλη ήπας εισέρχονται η ηπατική αρτηρία, που φέρνει οξυγόνο, η πυλαία φλέβα, η οποία φέρνει αίμα σ ήπαρ εμπλουτισμένο με τα προϊόντα της πέψης. Εικόνα 9 Το ήπαρ Χολολιθίαση είναι ο σχηματισμός λίθων στη χοληδόχο κύστη. Αποφρακτικός ίκτερος είναι η παθολογική κατάσταση κατά την οποία ένας μικρός λίθος γλιστράει ν κυστικό σφηνώνεται σ χοληδόχο πόρο. Η πάθηση αυτή είναι πολύ επικίνδυνη γιατί δεν μπορεί να περάσει η χολή προς δωδεκαδάκτυλο. Η χολή τότε λιμνάζει μέσα σ ήπαρ εκεί διοχετεύεται απευθείας στην κυκλοφορία βάφει ς ισύς δέρμα κίτρινους. Η χολή είναι υγρό με αλκαλική αντίδραση (ρη 7,8). Περιέχει νερό, χολικά άλατα, χοληστερόλη, χολερυθρίνη, λιπαρά οξέα, ανόργανα άλατα κ.α. Αύξηση της στάθμης της χολερυθρίνης σ αίμα πάνω τα φυσιολογικά όρια, για οποιοδήποτε λόγο, δημιουργεί γενικά ίκτερο.

14 14 Το ερέθισμα για την έκκριση χολής την κύστη προς δωδεκαδάκτυλο δίνεται την παρουσία λίπους σ αυτό. Το λίπος διεγείρει την έκκριση της ορμόνης χολοκυσκινίνης, η οποία προκαλεί σύσπαση της χοληδόχου κύστης. Πίνακας 2 Οι ορμόνες πεπτικού συστήμας ΟΡΜΟΝΗ ΜΕΡΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Γαστρίνη Σμάχι Ελέγχει την έκκριση γαστρικού υγρού σ σμάχι. Δωδεκαδάκτυλο Διεγείρει πάγκρεας συκώτι για έκκριση όξινου ανθρακικού νατρίου. Χολοκυσκινίνη Ή Παγκρεοενζυμίνη Δωδεκαδάκτυλο Προκαλεί σύσπαση της χοληδόχου κύστης για να μεταφερθεί η χολή σ δωδεκαδάκτυλο. Διεγείρει πάγκρεας για έκκριση παγκρεατικών ενζύμων. Εντερογαστρίνη Δωδεκαδάκτυλο Αναστέλλει προσωρινά τις περισταλτικές κινήσεις σμάχου. Σεκρετίνη ή εκκριματίνη Λειργίες ήπας. Παράγει τη χολή Ελέγχει μεταβολισμό των υδατανθράκων αποθηκεύει σάκχαρα με τη μορφή γλυκογόνου (γλυκογονογένεση) Παράγει γλυκόζη μη υδατανθρακικές ενώσεις π.χ. αμινοξέα (γλυκονεογένεση) Συνθέτει πολλές τις πρωτεΐνες πλάσμας αίμας (ινωδογόνο, προθρομβίνη, λευκωματίνες) Αποξινώνει ν οργανισμό φάρμακα, αλκοόλ, ξικές ουσίες Σχηματίζει ουρία δεσμεύοντας την αμμωνία, η οποία είναι δηλητήριο για τα κύτταρα Καταστρέφει νεκρά γερασμένα ερυθρά αιμοσφαίρια Λειργεί ηλικία. Αποθηκεύει σίδηρο, βιταμίνη Α κ.ά. ως αιμοποιητικό όργανο κατά την εμβρυϊκή

15 15 ΠΕΨΗ Η πέψη των υδατανθράκων Η πέψη (διάσπαση) αρχίζει σ στόμα με την επίδραση μιας αμυλάσης, της πτυαλίνης, που εκκρίνεται ς αδένες διασπά άμυλο σε μικρότερα πολυμερή. Η διάσπαση σταματά σ σμάχι, επειδή περιβάλλον εκεί είναι πολύ όξινο. Ξαναρχίζει σ δωδεκαδάκτυλο με την επίδραση της παγκρεατικής αμυλάσης, η οποία συνεχίζει τη διάσπαση αμύλου γλυκογόνου μέχρι σταδίου ολιγο- δισακχαριτών. Στη συνέχεια, ακολουθεί σ λεπτό έντερο η τελική αποικοδόμηση των δισακχαριτών σε απλά σάκχαρα με την επίδραση των ενζύμων εντερικού βλεννογόνου, όπως η μαλτάση, η λακτάση, η σακχαράση κ.α. Τέλος τα απλά σάκχαρα μπορούν πλέον να απορροφηθούν λεπτό έντερο. Η πέψη των πρωτεϊνών Πεψίνη Είναι πρωτεολυτικό ένζυμο γαστρικού υγρού που διασπά αρχικά τις πρωτεΐνες σε μικρότερα πολυπεπτίδια. Ο βλεννογόνος σμαχιού εκκρίνει ανενεργό πεψινογόνο που ενεργοποιείται υδροχλωρικό οξύ σμαχιού κι έτσι σχηματίζεται η πεψίνη. Η παρουσία της πεψίνης διεγείρει την παραγωγή περισσότερης πεψίνης αυτή η διαδικασία αποτελεί παράδειγμα θετικής ανάδρασης. Τα προϊόντα που προκύπν την αποικοδόμηση των πρωτεϊνών μετά την δράση της πεψίνης υπόκεινται στην υδρολυτική επίδραση ισχυρών παγκρεατικών πρωτεολυτικών ενζύμων που αρχίζει σ δωδεκαδάκτυλο. Θρυψίνη Είναι πρωτεολυτικό ένζυμο παγκρέας που δημιουργείται την ενεργοποίηση θρυψινογόνου (ανενεργή θρυψίνη). Η μετατροπή θρυψινογόνου σε θρυψίνη γίνεται μετά ενεργοποίηση θρυψινογόνου την ορμόνη εντεροκινάση που γίνεται σ δωδεκαδάκτυλο (Εικόνα 10).

16 16 Η έκκριση της εντεροκινάσης διεγείρεται την ορμόνη χολοκυσκινίνη. Άλλα παγκρεατικά πρωτεολυτικά ένζυμα είναι η χυμοθρυψίνη, η καρβοξυπεπτιδάση κ.α. Εικόνα 10 Σύνθεση δράση θρυψίνης Πεπτιδάσες Είναι πρωτεολυτικά ένζυμα εντερικού βλεννογόνου (λεπτό έντερο) τα οποία υδρολύουν τα μικρότερα πεπτίδια προς αμινοξέα. Η πέψη των λιπών Γαλακμαποίηση είναι ο χωρισμός των λιπών σε πολύ μικρά σταγονίδια λίπους η διεργασία αυτή αποτελεί πρώ βήμα στη διάσπαση των λιπών. Η γαλακμαποίηση γίνεται με τη βοήθεια των χολικών αλάτων (περιέχονται στη χολή) άλλων ενώσεων, όπως της λεκιθίνης χοληστερόλης, καθώς με τις μηχανικές κινήσεις εντέρου. Βοηθάει σ να έλθουν σε επαφή τα υδρόφοβα (αδιάλυτα σ νερό) λίπη με την υδαδιαλυτή παγκρεατική λιπάση που θα τα διασπάσει. Με τη δράση της παγκρεατικής λιπάσης τα τριγλυκερίδια γαλακμαποιημένου λίπους διασπώνται σε μονογλυκερίδια σε λιπαρά οξέα. Τόσο τα γλυκερίδια, όσο τα λιπαρά οξέα η χοληστερόλη, θα απορροφηθούν χολικά άλατα θα λεπτό επανέλθουν έντερο σν (πάνω εντερικό επαναλάβουν ν κύκλο νέας γαλακμαποίησης. μέρος), ενώ τα σωλήνα για να

17 17 Τα χολικά άλατα θα απορροφηθούν τελικά ν ειλεό σ μεγαλύτερο ποσοστό ς μέσω της πυλαίας κυκλοφορίας θα επιστρέψουν σ συκώτι εκεί στη χολή για νέα χρησιμοποίηση. Εικόνα 11 Συνοπτικά η πέψη Πίνακας 3

18 18 Πίνακας 4 Συνοπτικά η πέψη των θρεπτικών ουσιών σ γαστρεντερικό σωλήνα. ΜΕΡΟΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΖΥΜΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟΜΑ α-αμυλάση (πτυαλίνη) (παράγεται ς παρωτιδικούς αδένες) Διάσπαση αμύλου γλυκογόνου σε μικρότερες αλυσίδες ΣΤΟΜΑΧΙ Πεψίνη (παράγεται ειδικά κύτταρα βλεννογόνου) Διάσπαση πρωτεϊνών σε μικρότερες πολυπεπτιδικές αλυσίδες 1. Παγκρεατική α-αμυλάση (παράγεται πάγκρεας) 1. Διάσπαση των αλυσίδων αμύλου γλυκογόνου σε μαλτόζη. 2. Παγκρεατική λιπάση (παράγεται πάγκρεας) 2. Διάσπαση των λιπών σε μονογλυκερίδια, γλυκερόλη λιπαρά οξέα. ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟ 3. Θρυψίνη, χυμοθρυψίνη, καρβοξυπεπτιδάση, αμινοπεπτιδάση 3. Διάσπαση των πολυπεπτιδικών αλυσίδων σε διπεπτίδια αμινοξέα. (παράγονται πάγ-κρεας. Η αμινοπεπτιδάση λεπτό έντερο) ΕΛΙΚΩΔΕΣ ΕΝΤΕΡΟ ΠΑΧΥ ΕΝΤΕΡΟ 1. Μαλτάση, λακτάση, σακχαράση (παράγονται τα κύτταρα επιθηλίου των λαχνών) Διάσπαση δισακχαριτών σε γλυκόζη, γαλακτόζη φρουκτόζη. 2. Διπεπτιδάσες Διάσπαση μικρών πεπτιδικών αλυσίδων σε αμινοξέα Επαναρρόφηση νερού δημιουργία κοπράνων Σημείωση: Η χολή δεν περιέχει ένζυμα. Ο ρόλος της είναι να γαλακμαποιεί τα λίπη έτσι που να διευκολύνεται η δράση της παγκρεατικής λιπάσης.

19 19 ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ Καθημερινά απορροφώνται έντερο περίπου 9 λίτρα χυμού που περιέχει θρεπτικά συστατικά. Σν ενήλικα 1,5 λίτρο, αυτά τα 9 λίτρα, αποτελεί την ποσότητα των υπόλοιπα 7,5 υγρών που λίτρα παίρνει είναι με την σύνολο τροφή των, ενώ εκκρίσεων τα που παράγονται στα διάφορα μέρη πεπτικού συστήμας. Το λεπτό έντερο για να ανταποκριθεί σ ρυθμό που απαιύν οι θρεπτικές ανάγκες οργανισμού, έχει αναπτύξει μεγάλη επιφάνεια επαφής (περίπου 250 τ.μ.) με ν εντερικό χυμό με σχηματισμό των πτυχών, λαχνών μικρολαχνών, η οποία αυξάνει σημαντικά την απορροφητικότητά. Από τα επιθηλιακά κύτταρα βλεννογόνου λεπύ εντέρου τα απορροφώμενα συστατικά είτε περνούν σ αγγειακό σύστημα, όπου μεταφέρονται προς συκώτι μέσω της πυλαίας φλέβας, είτε περνούν σ λεμφικό σύστημα των λεμφαγγείων (Πίνακας 5). Τελικά, λεπτό έντερο απορροφώνται ημερησίως τα 8,5 τα 9 συνολικά λίτρα νερού, ενώ την ειλεοκολική βαλβίδα περνούν προς παχύ έντερο ml πυκνόρρευσ χυμού, τα οποία ένα ακόμη ποσοστό θα απορροφηθεί εδώ, ενώ υπόλοιπο θα αποβληθεί (κόπρανα). Η απορρόφηση των Σακχάρων των Αμινοξέων Η απορρόφηση ς γίνεται με ενεργητική μεταφορά. Τη μεταφορά αναλαμβάνουν βρίσκονται κατάλληλα πάνω στην πρωτεϊνικά κυτταρική μόρια μεμβράνη (φορείς) των που επιθηλιακών κυττάρων λεπύ εντέρου. Η μεταφορά ταυτόχρονη των αμινοξέων ισοδύναμη (1:1) σακχάρων μεταφορά ιόντων συνδυάζεται νατρίου. Από με εσωτερικό επιθήλιο, τα σάκχαρα τα αμινοξέα, όπως ιόντα νατρίου, περνάνε σ αίμα. Η απορρόφηση των Λιπών Τα λιπαρά οξέα τα μονογλυκερίδια που προέρχονται τη διάσπαση των λιπών απορροφώνται ανώτερο τμήμα λεπύ εντέρου με παθητική διάχυση. Στη συνέχεια, μέσα στα επιθηλιακά κύτταρα τα λιπαρά οξέα θα επανασυνδεθούν σε τριγλυκερίδια.τέλος, τα νεοσχηματισθέντα

20 20 λίπη με την ανάμειξή ς μέσα σ κύτταρο με χοληστερόλη με μια λιποπρωτεΐνη θα σχηματίσουν μικρά σφαιρίδια, τα χυλομικρά, τα οποία θα περάσουν στην κυκλοφορία με λεμφικό σύστημα. Πίνακας 5 Απορρόφηση των προϊόντων της πέψης ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ Μονοσακχαρίτες Απορροφώνται με ενεργητική μεταφορά μέσω (γλυκόζη, των επιθηλιακών κυττάρων λεπύ γαλακτόζη, εντέρου με διάχυση εισέρχονται στην φρουκτόζη) πυλαία φλέβα η οποία ς μεταφέρει σ ήπαρ εκεί σς ισύς. Λιπαρά οξέα, Απορροφούνται με διάχυση μέσω των μονογλυκερίδια, επιθηλιακών κυττάρων λεπύ εντέρου. γλυκερίνη Τα μονογλυκερίδια επίσης απορροφούνται με διάχυση σ εντερικό επιθήλιο γίνεται επανασύνθεση αναμιγνύονται των με τριγλυκεριδίων. άλλες μετατρέπονται σε χυλομικρά. χυλομικρά Τα μικρά ουσίες Αυτά σφαιρίδια, διαχέονται τα σ λεμφικό σύστημα που τα μεταφέρει σς ισύς. Αμινοξέα Απορροφώνται με ενεργητική μεταφορά μέσω των επιθηλιακών κυττάρων λεπύ εντέρου με διάχυση εισέρχονται στην πυλαία φλέβα η οποία ς μεταφέρει σ ήπαρ εκεί σς ισύς.

21 21

22 22 Λεξιλόγιο Πέψη Μηχανική πέψη Χημική πέψη Γαστρεντερικός σωλήνας Νεογιλά δόντια Τομείς Κυνόδοντες Προγόμφιοι Γομφίοι Μύλη Αδαμαντίνη Οδοντίνη Πολφός Υπερώα Αμυγδαλές Παρωτιδικοί Υπογνάθιοι Υπογλώσσιοι Μουκίνη Λυσοζύμη Πτυαλίνη Τερηδόνα Ουλίτιδα Επιγλωττίδα Διάφραγμα Βλεννογόνος Βλωμός Αντανακλαστικό κατάποσης Οισοφάγος Περισταλτικό κύμα Οισοφαγικό ή καρδιακό στόμιο Πυλωρικό στόμιο Πτυχές Λάχνες Μικρολάχνες Γαστρίνη Χολοκυσκινίνη Εκκριματίνη ή σεκρετίνη Γαστρικό υγρό

23 23 Πεψινογόνο Ενδογενής παράγοντας Γαστρικό έλκος Δωδεκαδάκτυλο Ελικώδες έντερο Νηστίδα Ειλεός Μεσεντέριο Φύμα Vater Χοληδόχος ή χοληφόρος πόρος Παγκρεατικός πόρος Λάχνες Εντερικό υγρό Τυφλό Σκωληκοειδής φυση Απευθυσμένο Πάγκρεας Ενδοκρινής μοίρα Ινσουλίνη Γλυκαγόνη Εξωκρινής μοίρα Παγκρεατικό υγρό Παγκρεατική αμυλάση Όξινα ανθρακικά άλατα Ήπαρ Γλυκονεογένεση Χοληδόχος κύστη Χολερυθρίνη Ηπατική αρτηρία Πυλαία φλέβα Χολολιθίαση Αποφρακτικός ίκτερος Ίκτερος Γαστρίνη Εντερογαστρίνη Πεψίνη Θρυψίνη Λεκιθίνη Γαλακμαποίηση Χυλομικρά

24 24 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1.Ο οδοντικός τύπος ανθρώπου είναι: Α. x 2 Δ. x 2 Β. x 2 Ε. Γ. x 2 x 2 2.Λιπάση παράγεται σ Α. Λ Β. Μ Γ. Ν Δ. Ξ Γ. Ν Δ. Ξ 3.Η χολή παράγεται σ Α. Λ Β. Μ 4.Ένζυμα για την πέψη των πρωτεϊνικών ουσιών παράγονται σ Α. Λ Β. Μ Γ. Ν Δ. Ξ 5.Ποια τις πιο κάτω ουσίες αποκλείεται να είναι τελικό προϊόν της πέψης σ ΠΣ ανθρώπου; Α. λιπαρό οξύ Β. αμινοξύ Δ. μονογλυκερίδιο Γ. γλυκόζη Ε. γλυκογόνο. 6.Το πεψινογόνο, θρυψινογόνο προκαρβοξυπεπτιδάση είναι αντίσιχα ένζυμα των Α. παγκρεατικού- εντερικού- γαστρικού υγρού Β. εντερικού- γαστρικού- παγκρεατικού υγρού Γ. παγκρεατικού- γαστρικού- εντερικού υγρού Δ. γαστρικού- παγκρεατικού- παγκρεατικού υγρού Ε. γαστρικού- παγκρεατικού- εντερικού υγρού 7.Τα προϊόντα διάσπασης μιας ουσίας είναι η γλυκόζη η φρουκτόζη η ουσία την οποία προέκυψαν έχει υποστεί πέψη (α) σ στόμα (β) σ δωδεκαδάκτυλο (γ) σ σμάχι (δ) σ ελικώδες έντερο

25 25 8.Σ σχεδιάγραμμα φαίνονται τα εκκριτικά κύτταρα ενός πολυκύτταρου αδένα βλεννογόνου σμαχιού. Η βλέννα, που προστατεύει βλεννογόνο τη δράση HCl, παράγεται στα κύτταρα Α. α Β. β Γ. γ Δ. α, γ Ε. β, γ 9.Ζητείται λάθος που αφορά μια τις διαφορές σμαχιούλεπύ εντέρου Α. Το σμάχι έχει όξινο περιβάλλον- λεπτό έντερο αλκαλικό Β. Σ σμάχι αρχίζει η πέψη των πρωτεϊνών- σ λεπτό έντερο των λιπών Γ. Το σμάχι έχει μυϊκό χιτώνα δίστιβο- λεπτό έντερο τρίστιβο Δ. Σ σμάχι δε γίνεται απορρόφηση- σ έντερο γίνεται απορρόφηση ουσιών Ε. Η χολή δε χύνεται σ σμάχι- χύνεται σ έντερο. 10.Ποιο τα πιο κάτω που αναφέρονται στη χολή είναι λάθος; (α) Περιέχει ένζυμα χρήσιμα στη διάσπαση των λιπών (β) παράγεται σ συκώτι χύνεται σ φύμα Φάτερ (γ) Συμβάλλει στη γαλακμαποίηση των λιπών (δ) Περιέχει χολερυθρίνη, άχρηστη ουσία που θα αποβληθεί με πεπτικό σύστημα. 11.Ποια τις πιο κάτω ουσίες δεν έχει σχέση με την πέψη, απορρόφηση ή ανοικοδόμηση λιπών; Α. Β. Γ. Δ. Ε. 12.Μια χολικά άλατα χοληστερόλη λεκιθίνη χυλομικρά παγκρεατικό πρωτεολυτικό ένζυμο λιποδιαλυτή βιταμίνη αναμένουμε ότι θα πρέπει να με ενεργητική απορροφηθεί (α) αφού υποστεί πέψη (β) με τη βοήθεια αίμας (γ) όπως τα λίπη (δ) θα καταλήξει στα χοληφόρα αγγεία. 13.Οι ουσίες που απορροφώνται στις λάχνες μεταφορά (α) καταλήγουν σ αίμα (β) μεταφέρονται στη λέμφο (γ) φτάνουν σ συκώτι (δ) δέχονται τη δράση ενζύμων για να πάθουν υδρόλυση.

26 26 14.Ποιός ς πιο κάτω συνδυασμούς δίνει ν τόπο σύνθεσης της προθρομβίνης την βιταμίνη; Α. πλάσμα αίμας-κ Β. συκώτι-κ Γ. δέρμα- Α Δ. δέρμα-d Ε. αιμοπετάλια-κ απαραίτητη για σχηματισμό της 15.Η πύλη ήπας, που βρίσκεται στην κάτω επιφάνειά, αποτελεί είσοδο έξοδο διαφόρων αγγείων αγωγών. Από αυτήν εξέρχονται: A. η ηπατική αρτηρία B. η πυλαία φλέβα Γ. η ηπατική φλέβα Δ. ο κοινός ηπατικός πόρος 16.Ο πίνακας αναφέρεται σε ουσίες πεπτικού συστήμας, σν τόπο παραγωγής ς στη δράση ς κατά τη διαδικασία της πέψης. Ποια απ όσα αναφέρονται σν πίνακα είναι ορθά; ουσίες τόπος παραγωγής τι διασπούν προϊόντα 1. θρυψίνη ς εξωκρινής μοίρα πολυπεπτίδια διάσπασης ολιγοπεπτίδια 2. μαλτάση παγκρέας εξωκρινής μοίρα μικροπεπτίδια μαλτόζη Γλυκόζη 3. αμυλάση παγκρέας σιελογόνοι αδένες άμυλο μικρότερα 4. χολή Συκώτι τριγλυκερίδια πολυμερή μονογλυκερίδια λιπαρά 17.Σε όσα αναφέρονται σν πίνακα για τα διάφορα ένζυμα της πέψης κάπου υπάρχει ένα λάθος. Σε ποιο τα Α-Ε βρίσκεται; Α. Β. Γ. Δ. Ε. ένζυμο καρβοξυπεπτιδάση που παράγεται πάγκρεας σιελογόνοι αμυλάση αδένες Χυμοθρυψίνη Λιπάση Πεψίνη πάγκρεας πάγκρεας πάγκρεας σμάχι τόπος δράσης λεπτό έντερο σμάχι λεπτό έντερο Λεπτό έντερο Λεπτό έντερο σμάχι τι διασπά πολυπεπτίδια Άμυλο Πολυπεπτίδια τριγλυκερίδια Πρωτεΐνες 18.Τα χοληφόρα αγγεία των λαχνών λεπύ εντέρου μπορούν να περιέχουν: Α. αίμα πλούσιο σε γλυκόζη Β. αίμα πλούσιο σε λιπαρά οξέα Γ. λέμφο πλούσια σε λιπαρά οξέα Δ. λέμφο πλούσια σε αμινοξέα Ε. λέμφο πλούσια σε γλυκόζη.

27 27 19.Ο πίνακας αναφέρεται σε ουσίες που έχουν σχέση με την πέψη. Σε ποια τα μέρη 1-4 δεν είναι όλες οι δηλώσεις ορθές; πεψίνη Λειργεί πτυαλίνη Βρίσκεται σ λιπάση Υδρολύει τα Χολή Παράγεται στα σε όξινο σάλιο τριγλυκερίδια ηπατικά λοβία περιβάλλον Υδρολύει Δρα κύρια στη Σ μόριό της Περιέχει κολλαγόνο σματική περιέχει χολερυθρίνη Παράγεται κοιλότητα Σε όξινο αμινοξέα Παράγεται σ Δεν έχει σ σμάχι περιβάλλον πάγκρεας ενζυματική Διασπά αδρανοποιείται Διασπά Αποθηκεύεται δράση Υδρολύει πεπτιδικούς πολυσακχαρίτες στη χοληδόχο λιπαρές κύστη ενώσεις 4. δεσμούς 20.Διαφορές λεπύ παχύ έντερο είναι: Λεπτό Πτυχές λάχνες Γίνεται πέψη παχύ Όχι πτυχές ή λάχνες Δεν γίνεται πέψη ούτε 3. απορρόφηση ουσιών Δεν υπάρχει δράση απορρόφηση ουσιών υπάρχει δράση βακτηρίων 4. βακτηρίων Περιέχονται οργανικές Δεν περιέχονται ουσίες οργανικές ουσίες

28 28 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ολυμπιάδων 21.Η κυτταρίνη δεν υδρολύεται σ πεπτικό σύστημα ανθρώπου, είναι όμως χρήσιμη γιατί: Α. βοηθά στη γαλακτωμαποίηση των λιπαρών ουσιών Β. είναι πηγή βιταμίνης C Γ. αποθηκεύεται, ως εφεδρικό υλικό, σ συκώτι Δ. αυξάνει την κινητικότητα λεπύ εντέρου Ε. περιέχει σίδηρο, που είναι χρήσιμος στην παραγωγή της αιμοσφαιρίνης. 22.Η γλυκοπρωτεΐνη σάλιου η οποία προστατεύει τις εσωτερικές μεμβράνες της σματικής κοιλότητας λιπαίνει την τροφή ονομάζεται: Α. α-αμυλάση Β. πτυαλίνη Γ. μουκίνη Δ. λυσοζύμη Ε. μαλτόζη 23.Σε όσα αναφέρονται σν πίνακα για τα διάφορα ένζυμα της πέψης κάπου υπάρχει ένα λάθος. Σε ποιο τα α-ε βρίσκεται; Ένζυμο Α Πού παράγεται Καρβοξυπεπτιδάση πάγκρεας Τόπος δράσης Τι διασπά λεπτό έντερο πολυπεπτίδια σμάχι άμυλο σιελογόνοι Β Γ Δ Ε Αμυλάση αδένες Χυμοθρυψίνη Λιπάση Πεψίνη πάγκρεας πάγκρεας πάγκρεας σμάχι 24.Το σχήμα βρίσκονται παριστάνει σ σμάχι. ένα Ποια λεπτό έντερο λεπτό έντερο πολυπεπτίδια λεπτό έντερο τριγλυκερίδια σμάχι πρωτεΐνες ς παράγονται τα κύτταρα Α αδένα; Α. βλέννα Β. υδροχλωρικό οξύ Γ. αμυλάση Δ. πεψινογόνο Ε. θρυψίνη πολλούς τις πιο αδένες κάτω που ουσίες

29 29 25.Ποια τις πιο κάτω ουσίες δεν βρίσκεται σ γαστρικό υγρό; Α. υδροχλωρικό οξύ Β. ενδογενής παράγοντας Γ. θρυψίνη Δ. πεψίνη Ε. Βλέννα 26.Ποιο τα παρακάτω δε σχετίζεται με σάλιο; Α. η άμυνα οργανισμού Β. η κατάποση Γ. η πέψη των πρωτεϊνών Δ. η πέψη των υδατανθράκων Ε. όλα τα πιο πάνω 27.Η μεγάλη απορροφητικότητα εντέρου οφείλεται: Α. στις λάχνες στις μικρολάχνες των πτυχών βλεννογόνου Β. στις πτυχές, στις λάχνες στις μικρολάχνες που στις λάχνες στις μικρολάχνες διαθέν ένζυμα Γ. στις πτυχές, βλεννογόνου Δ. σ μήκος στη διάμετρό Ε. στη μεγάλη διάμετρο γαστρεντερικού σωλήνα 28.Οι στιβάδες γαστρεντερικού σωλήνα, έξω προς τα μέσα, είναι: Α. ορογόνος, μυϊκός, υποβλεννογόνιος, βλεννογόνος Β. βλεννογόνος, υποβλεννογόνιος, μυϊκός, ορογόνος Γ. ορογόνος, υποβλεννογόνιος, μυϊκός, βλεννογόνος Δ. βλεννογόνος, ορογόνος, υποβλεννογόνιος, μυϊκός Ε. υποβλεννογόνιος, βλεννογόνος, ορογόνος, μυϊκός 29.Ποιο τα παρακάτω δεν είναι τμήμα παχέος εντέρου; Α. δωδεκαδάκτυλο Β. τυφλό κόλο Γ. ορθό Δ. ο πρωκτός Ε. σιγμοειδές

30 30 30.Το πάγκρεας έχει μεγάλη σημασία για την πέψη, διότι: Α. εκκρίνει ΝαΗCΟ3, που ρυθμίζει pη εντέρου Β. εκκρίνει ένζυμα που διασπούν πρωτεΐνες, λίπη υδατάνθρακες. Γ. διατηρεί τη ρευστότητα εντερικού χυλού. Δ. ισχύουν τα α β. Ε. ισχύουν τα α, β γ 31.Ποια τις παρακάτω ουσίες δεν είναι συστατικό της χολής; Α. νερό Β. χολοχρωστικές χοληστερόλη Γ. χολοκυσκινίνη Δ. χολικά άλατα λεκιθίνη Ε. διάφορα άλατα 32.Πού γίνεται η πέψη των λιπών; Α. σ λεπτό έντερο Β. σ λεπτό σ παχύ έντερο Γ. κυρίως σ λεπτό έντερο Δ. σ σμάχι Ε. σ κόλον 33.Η κυτταρίνη δεν υδρολύεται σ πεπτικό σύστημα ανθρώπου, είναι όμως χρήσιμη, επειδή: Α. Βοηθά στη γαλακμαποίηση των λιπαρών ουσιών Β. Είναι πηγή βιταμίνης C Γ. Αποθηκεύεται, ως εφεδρικό υλικό, σ συκώτι Δ. Αυξάνει την κινητικότητα εντέρου Ε. Περιέχει σίδηρο, που είναι χρήσιμος στην παραγωγή της αιμοσφαιρίνης. 34.Ποιος ς συνδυασμούς (Α-Ε) αντιπροσωπεύει τα μέρη δοντιού με τη σειρά που αυτά αναφέρονται πιο κάτω; Πολφική κοιλότητα Οστεΐνη Αδαμαντίνη Μύλη Οδοντίνη Α. 4, 7, 3, 1, 2 Β. 4, 7, 2, 1, 3 Γ. 4, 7, 2, 5, 3 Δ. 5, 7, 2, 1, 3 Ε. 5, 7, 3, 1, 2.

31 31 35.Σε όσα αναφέρονται σν πίνακα για τα διάφορα ένζυμα της πέψης κάπου υπάρχει ένα λάθος. Σε ποιο τα Α-Ε βρίσκεται; Ένζυμο Τόπος Τόπος δράσης Υδρολύει παραγωγής Α Λιπάση Πάγκρεας Δωδεκαδάκτυλο Λίπη Β Πεψίνη Σμάχι Σμάχι Πρωτεΐνες Γ Α-αμυλάση Σιελογόνοι Στόμα Γλυκογόνο Δ Αμινοπεπτιδάση αδένες Σμάχι Δωδεκαδάκτυλο Πολυπεπτίδια Ε Χυμοθρυψίνη Πάγκρεας Δωδεκαδάκτυλο Πολυπεπτίδια 36.Το σχήμα παριστάνει γαστρικό αδένα σμάχου. Τα κύτταρα Α είναι οξυντικά κύτταρα. Ποιες τις πιο κάτω ουσίες παράγονται τα κύτταρα αυτά αδένα; Α. Βλέννα Υδροχλωρικό οξύ Β. Υδροχλωρικό οξύ ενδογενής παράγοντας Γ. Υδροχλωρικό οξύ πεψινογόνο Δ. Υδροχλωρικό οξύ πεψίνη Ε. Βλέννα ενδογενής παράγοντας 37.Η πεψίνη παράγεται αρχικά σε ανενεργό μορφή επειδή: Α. Χρειάζεται υδροχλωρικό οξύ για να καταστεί ενεργός Β. Με αυτό ν τρόπο διευκολύνεται η πέψη των πρωτεϊνών Γ. Μπορεί να υποσύν βλάβη τα κύτταρα που την παράγουν Δ. Υδρολύει τα λίπη Ε. Μπορεί να διαλύεται πιο εύκολα σ γαστρικό υγρό 38.Ποια τις πιο κάτω διεργασίες ΔΕΝ συντελείται σ ήπαρ; Α. Κυτταρική αναπνοή Β. Παραγωγή ουρίας Γ. Παραγωγή χολής Δ. Αποξίνωση επικίνδυνων ουσιών Ε. Αιμοποίηση καθ όλη τη διάρκεια της ζωής ατόμου 39.Η γαστρίνη είναι ορμόνη που: Α. Δίνει την ευρία σ δωδεκαδάκτυλο να ολοκληρώσει τις διεργασίες που γίνονται εκεί Β. Ελέγχει την έκκριση γαστρικού υγρού Γ. Διεγείρει πάγκρεας για την παραγωγή των ενζύμων Δ. Διεγείρει πάγκρεας για την παραγωγή όξινου ανθρακικού νατρίου Ε. Προκαλεί σύσπαση της χοληδόχου κύστης

32 32 Ερωτήσεις Σωστό-Λάθος 1. Το ήπαρ θεωρείται ένας ς εξωκρινείς αδένες πεπτικού συστήμας. 2. Ο επιμήκης μυϊκός ιστός βρίσκεται εσωτερικά κυκλικού σν οισοφάγο. 3. Η βλέννα πεπτικού συστήμας παράγεται ν ορογόνο χιτώνα. 4. Η μαλακή υπερώα συμβάλλει στην αίσθηση της γεύσης. 5. Η οδονσιχία της άνω γνάθου περιλαμβάνει κατά ήμισυ 2 κοπτήρες, 1 κυνόδοντα, 3 προγόμφιους 3 γομφίους. 6. Η αδαμαντίνη περιβάλλεται την οστεΐνη. 7. Τα νεογιλά δόντια είναι Η παραγωγή σίελου ενεργοποιείται νευρικό αντανακλαστικό. 9. Η μουκίνη η λυσοζύμη είναι ένζυμα της σματικής κοιλότητας. 10. Η α-αμυλάση υδρολύει άμυλο γλυκογόνο σε μαλτόζες. 11. Η ουλίτιδα είναι δυνατόν να αποκαλύψει τις ρίζες των δοντιών. 12. Η επιγλωττίδα απομονώνει λάρυγγα ν οισοφάγο. 13. Το αντανακλαστικό της κατάποσης αρχίζει με την είσοδο της τροφής στη σματική κοιλότητα. 14. Η κατάποση σε όλο ν οισοφάγο δεν ελέγχεται τη θέλησή μας. 15. Ο ενδογενής παράγοντας παράγεται στα οξυντικά κύτταρα σμάχου. 16. Η έκκριση της πεψίνης ελέγχεται μηχανισμό θετικής ανάδρασης. 17. Η δράση της α-αμυλάσης της σματικής κοιλότητας συνεχίζεται σ λεπτό έντερο με τη βοήθεια της παγκρεατικής αμυλάσης. 18. Το έλκος σμάχου οφείλεται συνήθως σε ανθεκτικά βακτήρια. 19. Η εκκριτική δραστηριότητα εγκεφαλικά κέντρα ορμονικά σήματα. σμάχου ελέγχεται

33 Το παχύ έντερο εκκρίνει προστατευτική αντιβακτηριακή βλέννα. 21. Η έκκριση παγκρεατικού υγρού ελέγχεται μόνο την χολοκυσκινίνη. 22. Σ ήπαρ γίνεται γλυκονεογένεση, αποξίνωση παραγωγή ινωδογόνου. 23. Η χολή περιέχει εκκρίνει τα χολικά ένζυμα. 24. Ο χοληδόχος αγωγός καταλήγει σ φύμα Vater. 25. Η εντερογαστρίνη ονομάζεται παγκρεοζυμίνη. 26. Η σεκρετίνη εκκρίνεται σμάχι ενεργοποιεί την γαστρίνη. 27. Η λακτάση περιέχεται σ παγκρεατικό υγρό. 28. Η μαλτάση εκκρίνεται τις εντερικές λάχνες δίνει δύο μόρια γλυκόζης. 29. Οι καρβοξυπεπτιδάσες ενεργοποιούνται παρουσία της εντεροκινάσης. 30. Οι αμινοπεπτιδάσες ελαττώνουν ν αριθμό των αμινοξέων σε μικρά πεπτίδια κατά ένα παράγονται όλο μήκος λεπύ εντέρου. 31. Διάφορα μονογλυκερίδια παράγονται την δράση της λιπάσης. 32. Κάθε λάχνη φέρει δύο λεμφοφόρα αγγεία. 33. Κάθε θρεπτική ουσία πρέπει να διαπεράσει δύο διαφορετικές στιβάδες κυττάρων για να απορροφηθεί κυκλοφορικό σύστημα. 34. Η φρουκτόζη κι οι βιταμίνες απορροφούνται ενεργητικά εντερικό επιθήλιο. 35. Απαραίτητα για την απορρόφηση μερικών μορίων είναι τα ιόντα ασβεστίου. 36. Τα κορεσμένα λιπαρά οξέα εισέρχονται στα τριχοειδή αγγεία ως χυλομικρά. 37. Η φυσιολογική χλωρίδα παχέος εντέρου παράγει τη βιταμίνη εκείνη που είναι απαραίτητη για την πήξη αίμας.

34 34 Ερωτήσεις ανοικύ τύπου 1. Το διάγραμμα παρουσιάζει απλουστευμένο ανθρώπινο πεπτικό σύστημα. Να ονομάσετε τα μέρη με αριθμό Σε ποιο μέρος πεπτικού συστήμας παράγεται η καθεμιά τις ακόλουθες ουσίες; α-αμυλάση, μαλτάση, λακτάση, ενδογενής παράγοντας. 3. Να περιγράψετε τη διαδικασία πέψης των πρωτεϊνικών μορίων που λαμβάνονται με τις τροφές, προχωρώντας κατά μήκος της πεπτικής συσκευής. Η αναφορά σας στα σχετικά ένζυμα στη θέση παραγωγής ς είναι απαραίτητη. 4. Να ονομάσετε τα τελικά προϊόντα της πέψης των πρωτεϊνών των υδατανθράκων. Να εξηγήσετε πώς αυτά απορροφούνται να ονομάσετε αγγείο με οποίο μεταφέρονται σ συκώτι. 5. Να δώσετε δύο λόγους για ς οποίους η βλέννα που εκκρίνεται ς βλεννογόνους της πεπτικής συσκευής είναι απαραίτητη. 6. Πού παράγεται ποιος είναι ο ρόλος της πεψίνης στη διαδικασία της πέψης; 7. Να αναφέρετε μια ορμόνη γαστρεντερικού σωλήνα που έχει σχέση με τη χολή. Πού παράγεται ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος της; 8. Ποια συμβουλή θα δώσετε σε άμο αφαιρεθεί όργανο σ οποίο αποθηκεύεται η χολή; οποίο έχει

35 9. Τι θα 35 συμβεί σε έναν άνθρωπο αν ο χοληδόχος πόρος κλείσει μία μικρή πέτρα που δημιουργήθηκε στη χοληδόχο κύστη; 10. Τι περιλαμβάνει η επεξεργασία των τροφών στην σματική κοιλότητα; 11. Πώς συνδέονται ο οισοφάγος με σμάχι, σμάχι με δωδεκαδάκτυλο λεπτό έντερο με παχύ έντερο; 12. Με ποιο τρόπο έχει εξασφαλιστεί η τεράστια απορροφητική επιφάνεια σ λεπτό έντερο ποια είναι η σημασία της; 13. Ποια ένζυμα περιέχει παγκρεατικό υγρό τι διεγείρεται η έκκρισή ; Περιγράψετε 14. φαινόμενο της γαλακμαποίησης στην πέψη. 15. Πού παράγεται η εντεροκινάση ποιος είναι ο ρόλος της; 16. Ποιος είναι ο ρόλος των χολικών αλάτων πως εξασφαλίζεται η επάρκειά ς σ λεπτό έντερο; 17. Ποιος είναι ο μηχανισμός παραγωγής της χολής ποια είναι η διαδρομή που ακολουθεί μέχρι όργανο δράσης της; 18. Ποια είναι η αιτία αποφρακτικού ίκτερου; 19. Ποια είδη αυτόματων κινήσεων πραγμαποιούνται σ σμάχι, σ λεπτό έντερο σ παχύ έντερο ποιος είναι ο ρόλος ς; 20. Ονομάστε τρία είδη ενζύμων που διασπούν πρωτεΐνες τρία είδη ενζύμων που διασπούν σάκχαρα. 21. Περιγράψετε τη διαδικασία πέψης των λιπαρών ουσιών ν τρόπο απορρόφησης των προϊόντων πέψης (των λιπαρών ουσιών), τις εντερικές λάχνες για να περάσουν στην κυκλοφορία αίμας. 22. Πού παράγονται ποιος είναι ο ρόλος των ακολούθων στη διαδικασία της πέψης; Χολή, λιπάση, πτυαλίνη, αμινοπεπτιδάση. 23. Κατά την πέψη απορρόφηση των τροφών γίνονται πολλές χημικές αλλαγές. κατάσταση πρέπει συννισμένες Για να όλες να διατηρείται ο αυτές διεργασίες γίνονται οι με την οργανισμός κατάλληλη να σε καλή είναι σειρά. Να αναφέρετε τρεις τρόπους με ς οποίους ελέγχεται η έκκριση η δράση των κατάλληλων ενζύμων.

36 Να περιγράψετε τη διαδικασία πέψης αμύλου σν ανθρώπινο οργανισμό. Να αναφερθείτε στα σχετικά ένζυμα, στη θέση παραγωγής ς στη δράση ς. Να εξηγήσετε ν τρόπο απορρόφησης των προϊόντων της πέψης αμύλου. 25. Το σχήμα παρουσιάζει μέρος ανθρώπινου πεπτικού συστήμας. (α) Ονομάστε τα μέρη με ς αριθμούς 1-8 σχήμας. (β) Το Α σ σχήμα αποτελεί ποσότητα λιπαρής Περιγράψετε όλη τροφής. τη διαδικασία πέψης λίπους που περιέχεται στην τροφή αυτή. (γ) Δώστε όνομα της ορμόνης που βοηθά στην πέψη λίπους, πού εκκρίνεται ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος της. (δ) Εξηγήστε πώς γίνεται η απορρόφηση των προϊόντων πέψης λίπους στις εντερικές λάχνες μέχρι την είσοδό σ κυκλοφορικό σύστημα. (ε) Γράψετε τέσσερις λειργίες που γίνονται στα μέρη με ν αριθμό 1 σχήμας. 26. (α) Ονομάστε τα μέρη πεπτικού συστήμας που δείχνουν οι αριθμοί 1-10 σ σχήμα. (β) Εξηγήστε που ακριβώς βρίσκονται καρδιακό στόμιο, ο πυλωρός, φύμα Vater η ειλεοκολική βαλβίδα. (γ) Που παράγονται ποιος είναι ο ρόλος των ακόλούθων στη διαδικασία της πέψης; Χολή, λιπάση, πτυαλίνη, αμινοπεπτιδάση. (δ) Εξηγήστε ν τρόπο απορρόφησης των αμινοξέων των μονοσακχαριτών στις εντερικές λάχνες. 27. Να εξηγήσετε αμινοξέων ν λιπαρών τρόπο ουσιών απορρόφησης τα των υδατανθράκων, ιχώματα λεπύ εντέρου. Πως μεταφέρονται τα πιο πάνω προϊόντα της πέψης μετά την απορρόφησή ς στην κυκλοφορία; 28. Η πέψη των πρωτεϊνών γίνεται σε διάφορα στάδια. Ποιο είναι πλεονέκτημα γι αυτή τη διαδικασία; Να αναφέρετε τα μέρη

37 πεπτικού 37 σωλήνα στα οποία γίνεται η διάσπαση των πρωτεϊνών, τα ένζυμα που είναι υπεύθυνα που εκκρίνεται καθένα. 29. Το σχήμα δείχνει την κυκλοφορία αίμας προς συκώτι ενός φυσιολογικού ανθρώπου. Ποιο τα αγγεία Β, Γ Δ σχήμας πρέπει να περιέχει αίμα με την: (α) μεγαλύτερη συγκέντρωση ουρίας (β) μεγαλύτερη συγκέντρωση αμινοξέων μετά ένα γεύμα (γ) μικρότερη συγκέντρωση διοξειδίου άνθρακα (δ) μεγαλύτερη συγκέντρωση οξυγόνου (ε) μεγαλύτερη συγκέντρωση γλυκόζης μετά πρόγευμα πλούσιο σε δημητριακά;

38 38 Ερωτήσεις ανοικύ τύπου Εισαγωγικών-Ολυμπιάδων Εισαγωγικές 2000 Σ σχήμα φαίνεται πεπτικό σύστημα ανθρώπου. α) Ονομάστε τα μέρη σχήμας με ς αριθμούς β) Σε ποιο μέρος πεπτικού συστήμας παράγεται κάθε μία τις ακόλουθες ουσίες ποιος είναι ο ρόλος ς; Λιπάση, χολοκυσκινίνη, θρυψίνη, διπεπτιδάση γ) μήκος Περιγράψτε της κοιλότητα. τη διαδικασία πεπτικής Η συσκευής αναφορά σας στα πέψης των αρχίζοντας σχετικά υδατανθράκων ένζυμα κατά τη σματική στη θέση παραγωγής ς είναι απαραίτητη. δ) Εξηγήστε πως γίνεται η απορρόφηση των προϊόντων της πέψης των υδατανθράκων, ώστε λεπτό έντερο να εισέλθουν στην κυκλοφορία αίμας.

39 39 Εισαγωγικές 2003 Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει μή ανθρώπινου πεπτικού συστήμας. (α) Να ονομάσετε τα μέρη Α Μ. (β) Να περιγράψετε τη διαδικασία πέψης αμύλου σν ανθρώπινο οργανισμό αναφέροντας τα σχετικά ένζυμα, μέρος παραγωγής ς τη δράση ς. (γ) Πώς γίνεται η απορρόφηση των προϊόντων της πέψης αμύλου; (δ) Να γράψετε τα είδη των μόνιμων δοντιών ρόλο κάθε είδους. (ε) Να αναφέρετε μια διαταραχή που προκαλείται την έλλειψη της καθεμιάς τις βιταμίνες D Κ. (στ) Γιατί οι ζωικές πρωτεΐνες έχουν μεγαλύτερη βιολογική αξία τις φυτικές για ν οργανισμό μας; (ζ) Ποιος είναι ο βασικός ρόλος της χολής σε σχέση με την πέψη; (η) Να γράψετε δύο προστατευτικούς μηχανισμούς πεπτικού συστήμας έναντι των μικροβίων να εξηγήσετε τη δράση ς.

40 40 Εισαγωγικές 2004 Τα σχεδιαγράμματα δείχνουν τα είδη των δοντιών μή δοντιού ενήλικα ανθρώπου. Να ονομάσετε την ομάδα των δοντιών στην οποία ανήκει καθένα τα δόντια Α, Β, Γ Δ να καθορίσετε βασικό ρόλο καθενός. Τι παριστάνουν οι αριθμοί 1-8; Εισαγωγικές 2005 Το σχεδιάγραμμα δείχνει μέρος πεπτικού συστήμας ανθρώπου. (α) Να γράψετε τι παριστάνουν οι αριθμοί (β) Να γράψετε τέσσερις λειργίες οργάνου 12. (γ) Να γράψετε δύο συστατικά της χολής να αναφέρετε ρόλο της στην πέψη των λιπών. (δ) Πού παράγονται οι ορμόνες σεκρετίνη χολοκυσκινίνη ποιος είναι ο ρόλος ς; (ε) Ποιο υγρό παράγει όργανο 5 ποιο ρόλο παίζει υγρό αυτό στην πέψη των υδατανθράκων;

41 41 Ολυμπιάδα 2003 (α) Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ τα μέρη δοντιού Ε Μ. (β) Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; (γ) Ποιοι αδένες αφήνουν έκκριμά ς στη σματική κοιλότητα ποιο αποτέλεσμα της πεπτικής ς δράσης; (δ) Γιατί η τροφή στη σματική κοιλότητα πρέπει να μετατραπεί σε βλωμό; Ολυμπιάδα 2003 (α) Με τι αντισιχούν οι αριθμοί 1 4 σ πιο πάνω σχήμα; (β) Αν τα γράμματα Α, Β Γ αντισιχούν σε ορμόνες, να δώσετε τα ονόματα τη δράση των ορμονών αυτών. (γ) Να γράψετε τέσσερις λειργίες οργάνου με αριθμό 1.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος. ΠΕΠΤΙΚΟ 1. Α. Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ και τα μέρη του δοντιού Ε Μ. Β. Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; Γ. Ποιοι αδένες αφήνουν το έκκριμά τους στη στοματική κοιλότητα και ποιο το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2016 2 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Πέψη Μηχανική πέψη Χημική πέψη Απορρόφηση Γαστρεντερικός σωλήνας Όργανα του πεπτικού συστήματος: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Τέσσερα είδη ιστών

Διαβάστε περισσότερα

www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ 2011 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Στο πεπτικό σύστημα γίνεται η επεξεργασία των τροφών καθώς η μετατροπή ς σε απλούστερες. Η λειργία πεπτικού συστήματος μπορεί να συνοψιστεί σε τρεις λέξεις: (α) πέψη,

Διαβάστε περισσότερα

Λουκάς Νικολάου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Λουκάς Νικολάου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2007 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Στο πεπτικό σύστηµα γίνεται η επεξεργασία των τροφών καθώς και η µετατροπή τους σε απλούστερες. Η λειτουργία του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΕΝΟTHTA 7: Ετεροτροφική διατροφή. Σελ. 135-151 (Οι σελ. 135-136 απλή αναφορά)

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΕΝΟTHTA 7: Ετεροτροφική διατροφή. Σελ. 135-151 (Οι σελ. 135-136 απλή αναφορά) Ετεροτροφική Διατροφή ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΕΝΟTHTA 7: Ετεροτροφική διατροφή. Σελ. 135-151 (Οι σελ. 135-136 απλή αναφορά) Τρεις κατηγορίες οργανικών ενώσεων με θρεπτική αξία: υδατάνθρακες, λίπη και πρωτεΐνες.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Να προσλαμβάνουν με την τροφή τους ένα μικρό θερμιδικό πλεόνασμα, δηλαδή λίγο περισσότερες θερμίδες από αυτές που είναι απαραίτητες για τη συντήρηση του σωματικού τους βάρους. Να προτιμούν τα φυτικά (ακόρεστα)

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 ο ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1

Κεφάλαιο 5 ο ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1 Κεφάλαιο 5 ο ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1 Το πεπτικό σύστημα αποτελείται Από όργανα (Γαστρεντερικός σωλήνας) Αρχίζει από το σώμα και καταλήγει στον πρωκτό Χωρίζεται σε: Στοματική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1

ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1 Η νήστιδα Ξεκινά από την νηστιδοδωδεκαδακτυλική καμπή Στο εσωτερικό της παρουσιάζει : κυκλικές πτυχές λεπτές προσεκβολές του βλεννογόνου - τις λάχνες Λεμφοζίδια (αθροίσματα λεμφοκυττάρων) και Πλάκες Payer,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΙΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΙΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΙΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ 1 7.1 ΜΟΡΦΕΣ ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΙΚΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Οι οργανισµοί, για να µπορούν να επιβιώσουν χρειάζονται συνεχώς ενέργεια. Η ζωντανή ύλη είναι ένα θερµοδυναµικά ασταθές σύστηµα που θα

Διαβάστε περισσότερα

5. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

5. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 5. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 5.1 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η ανάγκη ενέργειας του οργανισμού προκύπτει από το γεγονός ότι η ζωντανή ύλη είναι ένα θερμοδυναμικά ασταθές σύστημα, που θα εξαντληθεί αν δεν προστίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Γαστρεντερικές ορμόνες, νεύρωση & αιμάτωση. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Γαστρεντερικές ορμόνες, νεύρωση & αιμάτωση. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Γαστρεντερικές ορμόνες, νεύρωση & αιμάτωση Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 02/12/2016 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2016-2017 Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ:

1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ: Ερωτήσεις Προβλήματα Δραστηριότητες 1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ: Ι Βιταμίνες Υδατάνθρακες Πρωτεΐνες Λίπη Βοηθούν κυρίως στη δόμηση νέων κυττάρων. Προσφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το Κύτταρο στον Οργανισµό Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Στον ανθρώπινο οργανισµό

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης»

Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης» Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης» Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Διευθυντής ο Καθηγητής Γ.Ανωγειανάκις

Διαβάστε περισσότερα

Κύριες υποδιαιρέσεις γαστρεντερικού σωλήνα. Επικουρικά όργανα

Κύριες υποδιαιρέσεις γαστρεντερικού σωλήνα. Επικουρικά όργανα Πεπτικό σύστημα Οι διαφάνειες προέρχονται από προηγούμενες διαλέξεις του Καθηγητή κ. Ταραβήρα (με μερικές τροποποιήσεις και προσθήκες όπου κρινόταν απαραίτητο). Η συμβολή σας είναι σημαντική για τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 Το πεπτικο συστημα είναι ομαδα οργανων που μετατρεπει ότι τρωμε σε ουσιες οι οποιες μπορει να χρησιμοποιηθουν από

Διαβάστε περισσότερα

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί Σκελετικό σύστημα Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία Τύποι: 1. Υδροστατικοί σκελετοί 2. Σκληροί σκελετοί Ενδοσκελετός Εξωσκελετός Σκελετικό σύστημα υδροστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ανατομία

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ανατομία ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 28-11-05 Μάθημα 8ο ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ανατομία Στόμα Φάρυγγας Επιγλωττίδα Οισοφάγος Στομάχι Ήπαρ Πάγκρεας Λεπτό Έντερο Παχύ Έντερο Ορθό Απευθυσμένο 1 ΟΙΣΟΦΑΓΟΣ Σωλήνας 22 25 εκ. & διάμετρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ ΤΟΜΕΑΣ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ Β ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ 2 ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ 3 4 5 ΒΑΣΗ ΚΡΑΝΙΟΥ 6 ΚΡΟΤΑΦΟΓΝΑΘΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ 7 ΠΑΡΑΡΡΙΝΙΟΙ ΚΟΛΠΟΙ 8 9 10 11 ΑΤΛΑΝΤΟΑΞΟΝΙΚΗ ΑΡΘΡΩΣΗ 12 13 14 15 ΑΡΘΡΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Πεπτικό Σύστημα Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Το γαστρεντερικό σύστημα (ΓΕΣ) αποτελείται από τα κοίλα όργανα που εκτείνονται από το στόμα έως τον πρωκτό και τους επικουρικούς αδένες που ευθύνονται για την

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ 2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Για να διατηρηθεί η ζωή, να εξασφαλιστούν δηλαδή οι δομές και οι λειτουργίες της, χρειάζεται ενέργεια. Ο άνθρωπος εξασφαλίζει την απαραίτητη γι' αυτόν ενέργεια με τη διάσπαση (οξείδωση)

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Για να διατηρηθεί η ζωή, να εξασφαλιστούν δηλαδή οι δομές και οι λειτουργίες της, χρειάζεται ενέργεια. Ο άνθρωπος εξασφαλίζει την απαραίτητη γι' αυτόν ενέργεια με τη διάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κων/νος Ε. Κεραμάρης Δρ. Βιολόγος Κλινικός Βιοχημικός

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κων/νος Ε. Κεραμάρης Δρ. Βιολόγος Κλινικός Βιοχημικός ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κων/νος Ε. Κεραμάρης Δρ. Βιολόγος Κλινικός Βιοχημικός Πεπτικό Σύστημα Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας Οισοφάγος Στόμαχος Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Ήπαρ Πάγκρεας Σπλήνας Σιελογόνοι αδένες ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ 2016

1 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ 2016 ΚΥΡΙΑΚΗ 15 ΜΑΪΟΥ 2016 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ (11:00 13:00)...... 1. Στο ΦΥΛΛΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Οι ρυθμιστές του οργανισμού Είδη αδένων στον άνθρωπο o Εξωκρινείς αδένες: εκκρίνουν το προϊόν τους μέσω εκφορητικού πόρου είτε στην επιφάνεια του σώματος (π.χ. ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ A ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ A ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ A ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Tόμος 1ος 22-0010_l_a_biology_bm 1-89 18b.indd 1 5/12/2016 1:17:22 µµ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ Δρ. ΚΑΣΤΟΡΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ, Βιολόγος, Εκπαιδευτικός Δ/θμιας Εκπαίδευσης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Πεπτικό σύστημα Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Φυσιολογία του στομάχου Η φυσιολογία του στομάχου εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 0-0 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 0 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 0/6/0 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: ώρες Ολογράφως:... Υπ.

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Στο προηγούμενο μάθημα Βασική δομή του κυττάρου

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Α

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Α ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΡΟΣ Α 01/42 Χαρακτηριστικά του τοιχώµατος του γαστρεντερικού σωλήνα Το τοίχωµα του ΓΕΣ από έξω προς τα µέσα αποτελείται από τις εξής στιβάδες: 1. Ορογόνος υµένας 2. Επιµήκης Μυϊκή στιβάδα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Απαντήσεις Κριτηρίων Αξιολόγησης. A Λυκείου. Θάνος Καψάλης Σοφία Πλατανιστιώτη ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ. Κεφάλαιο 2ο: ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Βιολογία. Απαντήσεις Κριτηρίων Αξιολόγησης. A Λυκείου. Θάνος Καψάλης Σοφία Πλατανιστιώτη ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ. Κεφάλαιο 2ο: ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θάνος Καψάλης Σοφία Πλατανιστιώτη Βιολογία A Λυκείου Απαντήσεις Κριτηρίων Αξιολόγησης Κεφάλαιο 2ο: ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κεφάλαιο 3ο: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κεφάλαιο 4ο: ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κεφάλαιο 5ο: ΑΝΑΠΝΟΗ Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΒΑΘ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05-06-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ - ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΝΑΔΩΝ: 40 ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 1 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ : / 25 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06.06.2016 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ ( ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Ο ανθρώπινος οργανισμός συνίσταται α- πό τρισεκατομμύρια κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν σημαντική ποικιλομορφία, που αφορά το μέγεθος,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘ.:... ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12-06-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Ευάγγελος Κωλέττας Επίκουρος Καθηγητής Φυσιολογίας με έμφαση στη Μοριακή Φυσιολογία Εργαστήριο Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και Συμβεβλημένο Μέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Μάθημα: Βιολογία - Χημεία Τάξη: Γ Ημερομηνία: 05/06/2015 Διάρκεια: 2 ώρες Ονοματεπώνυμο: Τμήμα:.. Αρ:. Βαθμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. Μάθημα 5 «Η τροφή & το ταξίδι της μέσα στο σώμα μας»: Πεπτικό σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. Μάθημα 5 «Η τροφή & το ταξίδι της μέσα στο σώμα μας»: Πεπτικό σύστημα ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 5 «Η τροφή & το ταξίδι της μέσα στο σώμα μας»: Πεπτικό σύστημα Ο στόχος μας στην ενότητα μαθημάτων «Πεπτικό - Αναπνευστικό - Κυκλοφορικό» είναι.. Nα κατανοήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 6 η ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η δομή των υδατανθράκων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΛΙΑ ΚΟΙΛΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ Καθηγητής Εφαρμογών ΤΕΙ 2006

ΚΟΙΛΙΑ ΚΟΙΛΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ Καθηγητής Εφαρμογών ΤΕΙ 2006 ΚΟΙΛΙΑ Ροβίθης Μιχαήλ Καθηγητής Εφαρμογών ΤΕΙ 2006 ΚΟΙΛΙΑ Η κοιλιά είναι το τμήμα του κορμού που βρίσκεται μεταξύ του θώρακα & της πυέλου & πιο συγκεκριμένα μεταξύ του διαφράγματος & του άνω στομίου της

Διαβάστε περισσότερα

Hormones and GI εντερο-ενδοκρινικά (εντεροχρωμοφινικά ECU κύτταρα)

Hormones and GI εντερο-ενδοκρινικά (εντεροχρωμοφινικά ECU κύτταρα) Hormones and GI 15 τύποι ορμονο-εκκριτικά εντερο-ενδοκρινικά κύτταρα Στο βλεννογόνου: στομάχου, λεπτού και παχέος εντέρου Πολλά εξ αυτών εκκρίνουν μόνο μια ορμόνη Ταυτοποιούνται με τα γράμματα G κύτταρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ.:... / 25 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: dd/mm/yyyy ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ ( ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ (ΦΥΣΙΚΗ-ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 1.30 (ΩΡΕΣ 90 λεπτά) ΠΡΟΣΟΧΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ (ΦΥΣΙΚΗ-ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 1.30 (ΩΡΕΣ 90 λεπτά) ΠΡΟΣΟΧΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2016-17 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΒΑΘ.:... /25 ΟΛΟΓΡ.:.. ΥΠΟΓΡ.:. ΤΑΞΗ: Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26.6.2017 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ (ΦΥΣΙΚΗ-ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο 1. Ποιος είναι ο ρόλος των ερυθρών κυττάρων του αίματος; α. μεταφέρουν οξυγόνο σε όλο το σώμα β. μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά, άλατα, ορμόνες και πρωτεΐνες γ. μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Πεπτικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Πεπτικό Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Πεπτικό Σύστημα Πρόσληψη τροφών Πέψη τροφών Αφομοίωση τροφών 2 Πεπτικό Σύστημα Καταλαμβάνει το μεγαλύτερο τμήμα στην περιτοναϊκή κοιλότητα Πεπτικός σωλήνας Ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ.:... / 40 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: dd/mm/yyyy ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ ( ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα. Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας Οισοφάγος Στόμαχος Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Ήπαρ Πάγκρεας

Πεπτικό σύστημα. Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας Οισοφάγος Στόμαχος Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Ήπαρ Πάγκρεας ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Πεπτικό σύστημα Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας Οισοφάγος Στόμαχος Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Ήπαρ Πάγκρεας Πεπτικοί αδένες Μικροί πεπτικοί αδένες που βρίσκονται διάσπαρτοι σε όλο το τοίχωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β 1. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν και

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις στη. Εργαστήριο Φυσιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Ευάγγελος Κωλέττας Επικουρος Καθηγητής Ιούνιος 2010 Ιωάννινα

Σημειώσεις στη. Εργαστήριο Φυσιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Ευάγγελος Κωλέττας Επικουρος Καθηγητής Ιούνιος 2010 Ιωάννινα Σημειώσεις στη ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Εργαστήριο Φυσιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Ευάγγελος Κωλέττας Επικουρος Καθηγητής Ιούνιος 2010 Ιωάννινα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΒΑΘΜΟΣ:.../25 ΤΑΞΗ: Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ.:...

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΒΑΘΜΟΣ:.../25 ΤΑΞΗ: Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ.:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2015-2016 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΒΑΘΜΟΣ:.../25 ΟΛΟΓΡΑΦΩΣ:... ΥΠΟΓΡΑΦΗ:... ΤΑΞΗ: Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06-06-2016 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ ( ΦΥΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 96ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11303 Ι. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της λειτουργίας

Ρύθμιση της λειτουργίας Ρύθμιση της λειτουργίας Ρύθμιση λειτουργίας ΓΕΣ Νευρική Υποβλεννογόνιο πλέγμα (πλέγμα Meissner) ΛΕ, ΠΕ Μυεντερικό πλέγμα (πλέγμα Auerbach) Από τον οισοφάγο μέχρι το ορθό Ορμονική Ρύθμιση της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ www.cyprusbiology.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2016 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2 Χρησιμότητα κυκλοφορικού συστήματος 1. Μεταφορά O 2 και θρεπτικών συστατικών στους ιστούς 2. Απομάκρυνση CO 2 και

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 3:

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 3: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Το Πεπτικό Σύστημα Ανωγειανάκις Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

1.ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ( )

1.ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ( ) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1.ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (1.2-1.3) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Τι είναι το κύτταρο, ο ιστός, το όργανο και το σύστημα οργάνων; Κύτταρο: Σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 2 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Από τι αποτελείται ο ανθρώπινος οργανισμός; Ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελείται από περίπου 10 τρισεκατομμύρια κύτταρα, που οργανώνονται σε ιστούς, οι ιστοί σε όργανα και τα όργανα

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Μεταβολισμού

Στοιχεία Μεταβολισμού Στοιχεία Μεταβολισμού Δημ. Καραμήτσος Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ Είναι μεικτός αδένας Εκκρίνει ορμόνες στο αίμα και πεπτικά υγρά στο 12δάκτυλο Πάγκρεας Ήπαρ Ηπαρ Χημικό εργοστάσιο Μεταβολικός κόμβος - φίλτρο Δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες του πεπτικού συστήματος Μανώλης Παππάς

Ασθένειες του πεπτικού συστήματος Μανώλης Παππάς Ερευνητική εργασία Θέμα: «Το Πεπτικό Σύστημα» Όνομα ομάδας: «Μαμ-Κακά» Υποενότητες: Όργανα του πεπτικού συστήματος Πένυ Παπαδοπούλου, Χριστίνα Παπακωνσταντίνου, Δημήτρης Παναγιώτου Πέψη και μεταβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΕΡΟΣ Α' ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 6 η ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η δομή των υδατανθράκων

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Πρωτεολυτικά ένζυμα

11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Πρωτεολυτικά ένζυμα Μ ε τ α β ο λ ι σ μ ό ς των π ρ ω τ ε ϊ ν ώ ν 11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Όπως ήδη γνωρίζουμε, οι πρωτεΐνες δομούνται από αμινοξέα. Οι περισσότερες πρωτεΐνες του οργανισμού συνεχώς συντίθενται (πρωτεϊνοσύνθεση)

Διαβάστε περισσότερα

Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος

Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος Υπατία Δούση-Αναγνωστοπούλου Εργαστήριο Ιστολογίας και Εμβρυολογίας AΡΧΕΓΟΝΟ ΕΝΤΕΡΟ : - πρόσθιο έντερο, - μέσο έντερο, - οπίσθιο έντερο. `σχηματίζεται την 4η εβδομάδα (από

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:././2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Από το κύτταρο στον οργανισμό ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το Κύτταρο στον Οργανισµό Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Στον ανθρώπινο οργανισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΛΑΚΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΛΑΚΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ 2012 Αρ. Διατριβής 2526 ΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΛΑΚΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΚΩΤΣΗ ΕΛΕΝΗ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΑ. Καρβουντζή Ηλιάνα (Βιολόγος) 1

ΚΥΤΤΑΡΑ. Καρβουντζή Ηλιάνα (Βιολόγος) 1 ΚΥΤΤΑΡΑ ΖΥΓΩΤΟ: Το πρώτο κύτταρο του οργανισμού από το οποίο με συνεχείς κυτταρικές διαιρέσεις προκύπτουν όλα. ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ: Διαδικασία με την οποία τα κύτταρα αποκτούν διαφορετικά μορφολογικά και λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΒΑΘ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10-06-2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ - ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 2o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11208 ΘΕΜΑ Δ Το ανθρώπινο σώμα, όπως και το σώμα κάθε πολυκύτταρου οργανισμού αποτελείται από πολλά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Όνομα μαθητή / τριας:... Τμήμα :... Αρ :.. ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Όνομα μαθητή / τριας:... Τμήμα :... Αρ :.. ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΒΑΘΜΟΣ :... ΥΠΟΓΡΑΦΗ :... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04. 06. 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ: 8:00 π.μ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1)Τι ονοµάζεται κύτταρο; Το κύτταρο είναι η µικρότερη µονάδα που µπορεί να τρέφεται, να αναπνέει, να αναπαράγεται κτλ., να εµφανίζει δηλαδή τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διατροφή σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την εμφάνιση ή/και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Από το κύτταρο στον οργανισμό. Κεφάλαιο 1ο

Από το κύτταρο στον οργανισμό. Κεφάλαιο 1ο Από το κύτταρο στον οργανισμό Κεφάλαιο 1ο Ι. Ανάμεσα στους μεικτούς αδένες του ανθρώπινου οργανισμού περιλαμβάνεται και το πάγκρεας. α) Ποια είναι τα προϊόντα που παράγει το πάγκρεας (παγκρεατικό υγρό,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Α' ΦΑΣΗ ΚΥΡΙΑΚΗ 8 Φεβρουαρίου 2009 Διάρκεια: 3 ώρες.... Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από εκατό (100) ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Για κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Φλεγμονή Ανεπάρκεια ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Φλεγμονή που συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα στο σκύλο και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

Tοπεπτικό σύστηµα του ανθρώπου περιλαµβάνει το στόµα, το φάρυγγα, τον οισοφάγο, το στοµάχι, το λεπτό έντερο, το παχύ έντερο και τελειώνει στην έδρα.

Tοπεπτικό σύστηµα του ανθρώπου περιλαµβάνει το στόµα, το φάρυγγα, τον οισοφάγο, το στοµάχι, το λεπτό έντερο, το παχύ έντερο και τελειώνει στην έδρα. Πέψη Tο σύνολο των µηχανικών και χηµικών κατεργασιών που υφίστανται οι θρεπτικές ύλες µέσα στο πεπτικό σύστηµα ώστεναµετατραπούνσεουσίεςπουνα µπορούννααπορροφηθούναπότονοργανισµό, αποτελεί την πέψη (digestion).

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΜΑ A: 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 3 o & 4 o A1. Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις. 1. Η αορτή διακρίνεται σε 3 μέρη: α) την, (β) το και (γ) την. 2. Από το αορτικό

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 3:

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 3: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Το Πεπτικό Σύστημα Ανωγειανάκις Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα