ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΆ ΚΑΙ Ο ΡΌΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΉΣ ΥΠΟΣΤΉΡΙΞΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΊΣ ΜΕ ΒΡΟΓΧΙΚΌ ΆΣΘΜΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΆ ΚΑΙ Ο ΡΌΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΉΣ ΥΠΟΣΤΉΡΙΞΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΊΣ ΜΕ ΒΡΟΓΧΙΚΌ ΆΣΘΜΑ"

Transcript

1 ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΆ ΚΑΙ Ο ΡΌΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΉΣ ΥΠΟΣΤΉΡΙΞΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΊΣ ΜΕ ΒΡΟΓΧΙΚΌ ΆΣΘΜΑ ΑΡΓΥΡΏ ΠΑΧΉ*, ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΟΣ ΓΙΩΤΆΚΗΣ*, ΑΘΑΝΆΣΙΟΣ ΤΣΕΛΕΜΠΉΣ*, ΔΙΟΝΎΣΙΟΣ ΜΠΡΆΤΗΣ*, ΓΕΏΡΓΙΟΣ ΜΟΥΣΣΆΣ*, ΓΕΡΆΣΙΜΟΣ ΚΟΛΑΐΤΗΣ**,ΑΘΑΝΆΣΙΟΣ ΚΑΡΚΑΝΙΆΣ* Περίληψη Στη διεθνή βιβλιογραφία ενώ υπάρχει ένας αριθμός άρθρων που μελετούν την κατάθλιψη, το άγχος και την αλεξιθυμία σε ενήλικες με βρογχικό άσθμα, παρουσιάζεται έλλειψη βιβλιογραφίας σε σχέση με την εσωτερική συγκρότηση και την οικογενειακή υποστήριξη. Σκοπός: Η διερεύνηση των ψυχοκοινωνικών χαρακτηριστικών ελλήνων ασθενών με Βρογχικό Άσθμα, οι σχέσεις που διέπουν τα χαρακτηριστικά αυτά και ο ρόλος της οικογενειακής υποστήριξης που ο ασθενής αισθάνεται πως έχει. Μέθοδος: Το δείγμα της μελέτης μας αποτελείται από 40 (Ν=40) πάσχοντες από βρογχικό άσθμα ασθενείς. Οι ασθενείς κλήθηκαν να συμπληρώσουν τις κλίμακες: κατάθλιψης (Beck Depression Inventory), άγχους (Spielberger State -Trait Anxiety Scale), αλεξιθυμίας (Toronto Alexithymia Scale), οικογενειακής υποστήριξης (Family Support Scale) και εσωτερικής συγκρότησης (Sense of Coherence Scale). Καταγράφηκαν οι ατομικές και δημογραφικές μεταβλητές των ασθενών και μεταβλητές από το ιατρικό ιστορικό τους. Αποτελέσματα: Οι τιμές κατάθλιψης, άγχους και αλεξιθυμίας των ασθενών με άσθμα παρουσιάστηκαν στατιστικά υψηλότερες από τις αντίστοιχες στο γενικό πληθυσμό. Μεγάλο ποσοστό ασθενών παρουσίασε καταθλιπτική (68,4%) και αγχώδη (28,9%) συμπτωματολογία ενώ σημαντικό ήταν και το ποσοστό ασθενών με αλεξιθυμία (28,9%). Ισχυρές θετικές συσχετίσεις παρουσιάστηκαν μεταξύ κατάθλιψης, άγχους και αλεξιθυμίας, ενώ η εσωτερική συγκρότηση παρουσίασε θετική συσχέτιση με την οικογενειακή υποστήριξη. Αρνητική συσχέτιση παρουσιάστηκε μεταξύ των δύο ομάδων ψυχολογικών χαρακτηριστικών. Συμπεράσματα: Η μελέτη επιβεβαιώνει την παρουσία υψηλών ποσοστών αγχώδους και καταθλιπτικής συμπτωματολογίας καθώς και αυξημένη επικράτηση αλεξιθυμίας στους πάσχοντες από βρογχικό άσθμα ασθενείς. Από την άλλη πλευρά αναδεικνύει την ύπαρξη προστατευτικών παραγόντων όπως η εσωτερική συγκρότηση και η οικογενειακή υποστήριξη. Keywords: βρογχικό άσθμα, ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά, οικογενειακή υποστήριξη Εισαγωγή Αν και η παθοφυσιολογία του άσθματος στην σημερινή *Ψυχιατρική κλινική, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Αθήνα, Ελλάδα **Παιδοψυχιατρική κλινική Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών εποχή καθορίζεται όλο και καλύτερα, οι ψυχολογικές συνιστώσες του αυτήν την περίοδο δεν ακολουθούν την ίδια εξέλιξη [ 1 ]. Η σχέση του άσθματος και των ψυχολογικών παραγόντων έχει αναγνωριστεί από αιώνες [ 2 ]. Το άσθμα έχει θεωρηθεί από καιρό ψυχοσωματική ασθένεια, και κατά τη διάρκεια της δεκαετία του 30- του 50, ήταν γνωστή ακόμη και ως μια από τις ιερές επτά ψυχοσωματικές ασθένειες [ 3 ]. Εκείνη την περίοδο, οι ψυχαναλυτικές θεωρίες περιέγραφαν την αιτιολογία του άσθματος σαν καθαρά ψυχολογική [ 4 ], με συνέπεια η αντιμετώπιση του να περιλαμβάνει την ψυχανάλυση και άλλες ομιλούσες θεραπείες [ 5 ]. Η ψυχανάλυση ερμήνευε την ασθματική κρίση (με παρουσία βρογχόσπασμου) ως την κατασταλμένη κραυγή του παιδιού για τη μητέρα του/της, κατά συνέπεια οι ψυχαναλυτές έβλεπαν την επεξεργασία της κατάθλιψης σαν ιδιαίτερα σημαντική για τα άτομα με άσθμα [ 6 ]. Κατά τη διάρκεια των αρχών της δεκαετίας του 70, η κατανόηση της αιτιολογίας και της παθοφυσιολογίας του άσθματος βελτιώνεται σημαντικά [ 7,8 ], με συνέπεια να μειωθεί η έμφαση στις ψυχολογικές παραμέτρους. Όμως η ακατάλληλη χρήση των αγωνιστών χωρίς κορτικοστερεοϊδή και η αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα σε πολλές χώρες [ 9 ], οδήγησαν σε μια αναζωπύρωση της έρευνας σχετικά με τους μη βιολογικούς παράγοντες στο άσθμα, που περιλάμβαναν οικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες [ 7 ]. Σήμερα η κατάθλιψη βάση μελετών είναι ένα από τα κύρια ψυχολογικά προβλήματα στους αλλεργικούς ασθενείς [ 10 ], αν και θεωρείται συχνά ως κάπως φυσική αντίδραση στη διάγνωση μιας σημαντικής ασθένειας όπως το άσθμα [ ]. Εντούτοις, ενώ η θλίψη και η ήπια κατάθλιψη μπορούν να θεωρηθούν κανονική απάντηση σε μια διάγνωση της χρόνιας ασθένειας, η πιο βαριά, χρόνια κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές συνέπειες για ασθενείς με άσθμα [ 12 ]. Όσο αφορά την επικράτηση της κατάθλιψης ή των καταθλιπτικών συμπτωμάτων στο άσθμα οι μελέτες προσδιορίζουν πως από 1% έως και 45% των ατόμων με άσθμα πάσχει επίσης από κατάθλιψη ή και καταθλιπτικά συμπτώματα [ 14,15,16-21 ]. Δυστυχώς, αυτή η ευρεία παραλλαγή στα αναφερόμενα ποσοστά, καθιστά δύσκολη την εξαγωγή συμπερασμάτων, ωστόσο οι περισσότεροι μελετητές υποστηρίζουν μια αυξημένη επικράτηση της κατάθλιψης στους ασθενείς με άσθμα. Το συνηθέστερα χρησιμοποιούμενο ερωτηματολόγιο κατάθλιψης [ 22 ] είναι το BDI (Beck Depression Inventory). Ο παράγοντας άγχος έχει μελετηθεί σε αρκετές χρόνιες νόσους στις οποίες θεωρείται πως συμμετέχει ενεργά στην εξέλιξη τους. Ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας θεωρείται για τις καρδιαγγειακές παθήσεις [ ] αλλά και στη ΧΑΠ [ ]. Η μελέτη του άγχους στο βρογχικό άσθμα περιέχει μια μεγάλη βιβλιογραφία που σχετίζεται με την ύπαρξη αγχωδών διαταραχών [29-31]

2 44 και ιδιαίτερα διαταραχής πανικού [32 ] αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία της επικράτησης της αγχώδους συμπτωματολογίας σε ασθενείς με βρογχικό άσθμα σε ελληνικό πληθυσμό. Για το άγχος η κύρια κλίμακα μέτρησης είναι το Ερωτηματολόγιο Άγχους του Spielberger [33 ]. Η Αλεξιθυμία που καθορίζεται ως η μη δυνατότητα συναισθηματικής έκφρασης του ασθενή θεωρείται καθοριστικός παράγοντας που συμβάλει στην εξέλιξη του βρογχικού άσθματος [34,35 ] ωστόσο δεν έχει μελετηθεί η σχέσης της με την κατάθλιψη και το άγχος. Το ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιείται για την καταγραφή της αλεξιθυμίας [34] συνήθως είναι το TAS-20 (Toronto Alexithymia Scale). Ένας ακόμα παράγοντας που απουσιάζει από την διεθνή βιβλιογραφία του βρογχικού άσθματος αφορά την Εσωτερική Συγκρότηση του ασθενή [36] την δυνατότητά του δηλαδή να αποδίδει νόημα να κατανοεί τις περιστάσεις και να μπορεί να τις διαχειρίζεται. Η έλλειψη μελετών γύρω από αυτόν τον παράγοντα είναι ιδιαίτερα σημαντική μια και η Εσωτερική Συγκρότηση θεωρείται ένα σχετικά σταθερό χαρακτηριστικό του ατόμου [36,37] αλλά και γιατί σε πολλές μελέτες έχει βρεθεί συσχέτιση της με την κατάθλιψη [38] το στρες και την κοινωνική υποστήριξη [39]. Ο ρόλος της φαίνεται να είναι σημαντικός και στην εξέλιξη του Σακχαρώδη Διαβήτη [40,41]. Το κύριο ερωτηματολόγιο μέτρησης της είναι το ερωτηματολόγιο Εσωτερικής συγκρότησης του Antonovsky [36]. Ένας άλλος παράγοντας που δεν έχει μελετηθεί καθόλου σε ενήλικους ασθενείς με βρογχικό άσθμα αφορά την Οικογενειακή Υποστήριξη που θεωρεί πως έχει ο ασθενής από το περιβάλλον του, ένας παράγοντας με σημαντική συμμετοχή στην θεραπευτική πορεία ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη [42,43]. Το ερωτηματολόγιο Οικογενειακής Υποστήριξης έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία σε ελληνικό πληθυσμό [42,43]. Στο σύνολο της βιβλιογραφίας οι έρευνες περιορίζονται στη μελέτη ενός ή δυο ψυχολογικών παραγόντων περιορίζοντας έτσι την σφαιρική εικόνα των ψυχοκοινωνικών χαρακτηριστικών αλλά και των σχέσεων που τους διακατέχει. Ενώ ο ρόλος της οικογενειακής υποστήριξης κρίνεται σημαντικός σε άλλες χρόνιες νόσους ιδιαίτερα σε έλληνες ασθενείς δεν έχει μελετηθεί καθόλου σε ενήλικες με βρογχικό άσθμα. Σκοπός Σκοπός της έρευνας σκοπός είναι η διερεύνηση των ψυχοκοινωνικών χαρακτηριστικών ελλήνων ασθενών με Βρογχικό Άσθμα και η κατανόηση της σχέσης τους με την αίσθηση οικογενειακής υποστήριξης που αισθάνεται πως έχει ο ασθενής. Υλικό-μέθοδος Η μελέτη διεξήχθη στο Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Η ΣΩΤΗΡΙΑ». Η χορήγηση ερωτηματολογίων έγινε στα διαθέσιμα Εξωτερικά Ιατρεία των Ψυχιάτρων. Το δείγμα της μελέτης αποτελείται από ασθενείς στους οποίους έχει τεθεί διάγνωση Βρογχικό Άσθμα και η οποία δεν επιπλέκεται με κάποια άλλη χρόνια νόσο. Η ηλικία των ασθενών του δείγματος ήταν μεγαλύτερη των 18 ετών και μικρότερη των 70. Οι ασθενείς ήταν σε θέση για φυσικούς λόγους να απαντήσουν στο ερωτηματολόγιο. Ο συνολικός αριθμός ασθενών που έλαβαν μέρος στην έρευνα ανέρχεται στους σαράντα. (Ν=40). Σε ειδικό πρωτόκολλο που είχε διαμορφωθεί καταγράφονταν τα δημογραφικά χαρακτηριστικά τους, τα έτη νόσου, η λήψη κορτιζόνης, και η βαρύτητα νόσου. Ψυχοκοινωνικές Μεταβλητές και Όργανα Μετρήσεων Τα ερωτηματολόγια που χορηγήθηκαν στους ασθενείς ήταν αυτοσυμπληρούμενα. Ήταν προσαρμοσμένα και σταθμισμένα σε ελληνικό πληθυσμό και είχαν χρησιμοποιηθεί τουλάχιστον σε μια εργασία που αφορά ελληνικό πληθυσμό. Η κατάθλιψη μετρήθηκε με την κλίμακα BDI (Beck Depression Inventory). Το BDI δημιουργήθηκε από τον A.T. Beck με σκοπό να μετρήσει τις γνωστικές, συμπεριφορικές και σωματικές εκδηλώσεις της κατάθλιψης του ατόμου (και τη βαρύτητά της κατάθλιψης) κατά το χρονικό διάστημα της τελευταίας εβδομάδας. Περιλαμβάνει 21 θέματα, βαθμολογούμενα από 0-3. Το εύρος της συνολικής βαθμολογίας είναι 0 έως 63. Η BDI έχει μεταφραστεί και σταθμιστεί στην ελληνική γλώσσα [44] και έχει, επίσης, χρησιμοποιηθεί σε πλήθος ερευνητικών μελετών [45-46]. Παρουσιάζει επαρκή εγκυρότητα εννοιολογικής κατασκευής και ικανοποιητική αξιοπιστία (Cronbach s a: 0.84). Για την αξιολόγηση της αγχώδους συμπτωματολογίας χρησιμοποιήθηκε το Spielberger Trait Anxiety Inventory (STAI) [33]. Η κλίμακα αποτελείται από δυο επιμέρους κλίμακες, οι οποίες διαφοροποιούν το άγχος που προκαλείται από καταστάσεις (state), από το άγχος ως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας (trait). Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιήθηκε η δεύτερη κλίμακα (trait), που περιλαμβάνει 20 θέματα, βαθμολογούμενα από 1 (διαφωνώ πολύ) έως 5 (συμφωνώ πολύ). Το εύρος της συνολικής βαθμολογίας είναι 20 έως 100. Το STAI έχει μεταφραστεί και σταθμιστεί στην ελληνική γλώσσα [47] και έχει χρησιμοποιηθεί σε πλήθος ερευνητικών μελετών [45,46]. Παρουσιάζει επαρκή εγκυρότητα εννοιολογικής κατασκευής και ικανοποιητική αξιοπιστία (Cronbach s a: 0.89). Αλεξιθυμία είναι η δυσκολία αναγνώρισης και έκφρασης συναισθημάτων και για την μέτρηση της χορηγήθηκε η κλίμακα TAS-20 (Toronto Alexithymia Scale - 20). Η TAS 20 δημιουργήθηκε από τους M. Bagby, G. Taylor και J. Parker [48], με σκοπό τη μέτρηση της αλεξιθυμίας (όρος που προτάθηκε από τον P. Sifneos), η οποία περιλαμβάνει 20 θέματα, βαθμολογούμενα από 1(διαφωνώ πολύ) έως 5 (συμφωνώ πολύ). Το εύρος της συνολικής βαθμολογίας είναι 20 έως 100. Το TAS 20 έχει μεταφραστεί και σταθμιστεί στην ελληνική γλώσσα [49] και έχει χρησιμοποιηθεί σε πλήθος ερευνητικών μελετών [50]. Παρουσιάζει καλή εγκυρότητα εννοιολογικής κατασκευής και ικανοποιητική αξιοπιστία (Cronbach s a: 0.80). Η Οικογενειακή Υποστήριξη αναφέρεται στην αίσθηση του ατόμου ότι υποστηρίζεται από την οικογένεια του και μετρήθηκε με την Family Support Scale. Το ερωτηματολόγιο Οικογενειακής Υποστήριξης αποσκοπεί στην αξιολόγηση της αίσθησης οικογενειακής

3 45 οικογενειακής υποστήριξης που λαμβάνει το άτομο από τα μέλη της οικογένειάς του με τα οποία συνοικεί. Αποτελείται από 13 θέματα, βαθμολογούμενα σε κλίμακα Likert από 1 (διαφωνώ πολύ) έως 5 (συμφωνώ πολύ). Το εύρος της συνολικής βαθμολογίας είναι 13 έως 65. Η κλίμακα έχει μεταφραστεί και σταθμιστεί στην Ελληνική γλώσσα [51] και παρουσιάζει ικανοποιητική εγκυρότητα περιεχομένου και καλή αξιοπιστία (Cronbach s alpha 0.82). Η Εσωτερική Συγκρότηση μετρήθηκε με την κλίμακα SOC (Sense of Coherense). Δημιουργήθηκε από τον A. Antonovsky με σκοπό τη διερεύνηση της έννοιας της εσωτερικής συγκρότησης [36]. Χρησιμοποιήθηκε η συντομευμένη έκδοση του ερωτηματολογίου αποτελούμενη από 13 θέματα, η οποία έχει προσαρμοστεί στα ελληνικά [52]. Η βαθμολόγηση είναι βασισμένη σε μια κλίμακα επτά διαβαθμίσεων (από 1 έως 7). Το εύρος της συνολικής βαθμολογίας είναι 13 έως 91. Το ερωτηματολόγιο παρουσιάζει ικανοποιητική εγκυρότητα εννοιολογικής κατασκευής και έχει καλή αξιοπιστία (Cronbach s alpha 0.83). Στατιστική Ανάλυση Τα δεδομένα αναλύθηκαν από την ερευνήτρια με τη χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS 19. Οι επαγωγικοί έλεγχοι περιέλαβαν συσχετίσεις (Pearson Correlation), t-test (one sample t-test για έλεγχο σε σχέση με τον μέσο όρο τιμών στο γενικό πληθυσμό, Independent Samples Test). Επίσης χρησιμοποιήθηκε έλεγχος με ANO- VA και Chi-Square Test (x2). Το επίπεδο σημαντικότητας για όλους τους ελέγχους ήταν p=0,05 (2-tailed). Αποτελέσματα Το δείγμα της μελέτης μας αποτελείται από 40 (Ν=40) πάσχοντες από βρογχικό άσθμα ασθενείς (14 άνδρες και 26 γυναίκες). Το 15,8% (25% των ανδρών και 11,53% των γυναικών) των ασθενών του δείγματός μας είναι άγαμοι, το 63,2% (58,33% των ανδρών και 65,38% των γυναικών) είναι παντρεμένοι, το 10,5% (8,33% των ανδρών και 11,53% των γυναικών) είναι σε διάσταση και το υπόλοιπο 10,5% (8,33% των ανδρών και 11,53% των γυναικών) τελεί σε χηρεία. Το 31,6% των ασθενών του δείγματός μας πάσχουν από ήπια μορφή βρογχικού άσθματος, το 36,8% από μέτρια και το 31,6% από βαριά. Το 60,5% των ασθενών μας μεγάλωσαν με τους γονείς τους και το υπόλοιπο 39,5% χωρίς αυτούς. Το 44,7% των ασθενών του δείγματός μας ελάμβαναν θεραπεία με κορτιζόνη. Οι υπόλοιποι (55,3%) ελάμβαναν θεραπεία που δεν περιελάμβανε κορτιζόνη. Στο πίνακα 1 παρουσιάζονται οι μέσοι όροι της ηλικίας, των ετών εκπαίδευσης και νόσου όπως και οι μέσοι όροι των κλιμάκων που χρησιμοποιήθηκαν. Στην κλίμακα κατάθλιψης BDI ποσοστό 68,4% των ασθενών (69,23% για τις γυναίκες ασθενείς και 66,6% για τους άνδρες) παρουσίασε παθολογικές τιμές (BDI>9). Στο ερωτηματολόγιο Άγχους του Spielberger αγχώδη συμπτωματολογία παρουσίασε ποσοστό 28,9% (34,6% για τις γυναίκες ασθενείς και μόνο 16,6% για τους άνδρες x2, p<,05). Στο ερωτηματολόγιο αλεξιθυμίας TAS-20 το παθολογικό ποσοστό (TAS-20>60) ήταν 28,9% (38,46% για τις γυναίκες ασθενείς και μόνο 8,33% για τους άνδρες x2,p<,05). Στο ερωτηματολόγιο Οικογενειακής Υποστήριξης χαμηλές τιμές με βαθμολογία μικρότερη του 38,5 παρουσίασε ένα ποσοστό 12,12% (13% για τις γυναίκες ασθενείς και 10% για τους άνδρες). Αντίστοιχα χαμηλές τιμές εσωτερικής συγκρότησης με βαθμολογία μικρότερη του 50 παρουσίασε ένα ποσοστό 23,68% ( το σύνολο αφορά γυναίκες ασθενείς). Τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά της κατάθλιψης, του άγχους και της αλεξιθυμίας των ασθενών με βρογχικό άσθμα του δείγματός μας παρουσίασαν στατιστικά σημαντικές διαφορές από τα αντίστοιχα του γενικού πληθυσμού (one- sample t-test, στη BDI με test value 5,86 p<,01, στο ερωτηματολόγιο Άγχους του Spielberger με test value 36,9 p<,01 και στην TAS-20 με test value 49,5, p<,05]. Αντίθετα δεν αναδείχθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές όσον αφορά στους παράγοντες της εσωτερικής συγκρότησης και της οικογενειακής υποστήριξης (one- sample t-test στο ερωτηματολόγιο Εσωτερικής συγκρότησης του Antonovsky με test value 59,85, p=,81 και στο ερωτηματολόγιο της Οικογενειακής Υποστήριξης με test value 48, p=,53). Σημαντικό εύρημα της μελέτης είναι ότι οι ασθενείς που μεγάλωσαν χωρίς τους γονείς τους αισθάνονται λιγότερο την οικογενειακή υποστήριξη, όπως φαίνεται στη βαθμολογία τους στο ερωτηματολόγιο της Οικογενειακής Υποστήριξης (independent samples test, p=,024) δεν διαφοροποιούνται όμως ως προς τα άλλα ψυχολογικά χαρακτηριστικά. Δεν ανιχνεύτηκαν διαφορές μεταξύ των ψυχολογικών χαρακτηριστικών των ασθενών μας και της φαρμακευτικής αγωγής με κορτιζόνη που ακολουθούσαν ή όχι (T- test, p>0.05). Επίσης δεν αναδείχθηκαν συσχετίσεις μεταξύ των ψυχολογικών χαρακτηριστικών των ασθενών μας και της διάρκειας της νόσου τους (Pearson p>0.05 Πίνακας 2). Τα υπό μελέτη ψυχολογικά χαρακτηριστικά όπως διαπιστώθηκε από τα αποτελέσματα φαίνεται να διαμορφώνουν δυο ομάδες συσχετίσεων. Στην μία ανήκει η κατάθλιψη, το άγχος και η αλεξιθυμία που επηρεάζουν αρνητικά την εξέλιξη της νόσου και στην άλλη η εσωτερική συγκρότηση και η οικογενειακή υποστήριξη που βελτιώνουν την πρόγνωσή της. Όλες οι συσχετίσεις των ψυχολογικών παραγόντων (Πίνακας 2) που προκύπτουν είναι στατιστικά σημαντικές (Pearson, p<,05) και κάποιες στατιστικά λίαν σημαντικές (Pearson, p<,01) εκτός από αυτή της αλεξιθυμίας με την οικογενειακή υποστήριξη (Pearson, p=,086 Πίνακας 2). Συζήτηση Η μελέτη μας επιβεβαιώνει [53] την παρουσία υψηλών ποσοστών αγχώδους (28,9%) και καταθλιπτικής (68,4%) συμπτωματολογίας καθώς και την αυξημένη επικράτηση αλεξιθυμίας (28,9%) στους πάσχοντες από βρογχικό άσθμα ασθενείς του δείγματός μας, σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό. Ως προς την αιτιοπαθογένεια της αγχώδους συμπτωματολογίας που εμφανίζεται στους ασθματικούς ασθενείς έχει υποστηριχθεί ότι η εγκεφαλική υποξία ως αποτέλεσμα του υπεραερισμού [54] καθώς και η υπόθεση της

4 46 υπερευαισθησίας στο CO2, εμπλέκονται στους μηχανισμούς που πυροδοτούν τους διάφορους τύπους αγχωδών διαταραχών [55]. Η κλινική εικόνα φαίνεται να διαμορφώνεται από ταυτόχρονες αλλαγές στο αναπνευστικό και στο κεντρικό νευρικό σύστημα [56]. Η αυξημένη επικράτηση αγχώδους και καταθλιπτικής συμπτωματολογίας καθώς και η παρουσία αλεξιθυμικών χαρακτηριστικών στους ασθματικούς ασθενείς μας, σε συνδυασμό με τις στατιστικά σημαντικές θετικές συσχετίσεις μεταξύ αυτών των ψυχολογικών παραγόντων που αναδείχθηκαν, επιβάλουν μια προσεκτική ερμηνευτική προσέγγιση. Μελέτες σε κλινικούς και υγιείς πληθυσμούς έχουν καταδείξει συσχέτιση μεταξύ της καταθλιπτικής συμπτωματολογίας και της αλεξιθυμίας ενώ είναι γνωστό ότι καταθλιπτικοί ασθενείς τείνουν να εμφανίζουν αλεξιθυμικά χαρακτηριστικά [57,58]. Επιπρόσθετα, τα αλεξιθυμικά χαρακτηριστικά έχουν συσχετισθεί με υψηλά επίπεδα άγχους [59]. Έτσι εγείρονται ερωτήματα ως προς την σειρά εμφάνισης των συμπτωμάτων στους ασθενείς μας. Όμως άσχετα από τη χρονική αλληλουχία και την όποια αιτιώδη σχέση υφίσταται, οι συσχετισμοί που αναδεικνύονται πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν επιχειρούνται θεραπευτικές παρεμβάσεις, ιδιαίτερα όσον αφορά τους πάσχοντες με αλεξιθυμικά χαρακτηριστικά [60]. Οι ασθενείς αυτοί αποτυγχάνουν ν αναγνωρίσουν, να εκφράσουν λεκτικά και να ρυθμίσουν τις ψυχολογικές τους δυσκολίες και σωματοποιούν, γεγονός που μπορεί να απομακρύνει τον κλινικό από την έγκαιρη διάγνωση της συνυπάρχουσας αγχώδους ή/και καταθλιπτικής συμπτωματολογίας [61]. Όλες οι προαναφερθείσες παράμετροι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο σχεδιασμό των εξειδικευμένων ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων. Από την άλλη πλευρά αναδεικνύονται προστατευτικές παράμετροι όπως η εσωτερική συγκρότηση και η οικογενειακή υποστήριξη που διαμορφώνουν την αντίπαλη στην προηγούμενη ομάδα (της κατάθλιψης, του άγχους και της αλεξιθυμίας), ενισχύοντας την ανθεκτικότητα (resiliency) των ασθενών μας στη νόσο και βοηθώντας τους στην αντιμετώπιση των δυσκολιών (coping),[62]. Αυτοί οι παράγοντες συσχετίζονται θετικά μεταξύ τους και αρνητικά με την πρώτη ομάδα παραγόντων στις οποίες προαναφερθήκαμε. Η εσωτερική συγκρότηση περιλαμβάνει το σύνολο των θετικών ατομικών χαρακτηριστικών και ιδιοσυγκρασιακών στοιχείων που προάγουν την προσαρμοστικότητα του ασθενούς. Τα άτομα με υψηλή εσωτερική συγκρότηση εκτιμούν τα γεγονότα ως λιγότερο στρεσογόνα και τα διαχειρίζονται αποτελεσματικά κινητοποιώντας τα αποθέματα των δυνάμεών τους και παράλληλα διακατέχονται από αφοσίωση στους στόχους τους που θέτουν ως κίνητρα, καθώς και από την επιθυμία για διαχείριση των δυσκολιών που προκύπτουν στην πορεία [63]. Υπάρχουν μελέτες που συσχετίζουν την εσωτερική συγκρότηση με την προσαρμοστικότητα των ασθενών στις χρόνιες νόσους και σύμφωνα με τη βιβλιογραφία [64] η εσωτερική συγκρότηση έχει το ρόλο του ρυθμιστή στις συνέπειες των στρεσογόνων γεγονότων ζωής. Ως προς τον ρόλο της οικογενειακής υποστήριξης υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές για τον προστατευτικό ρόλο της οικογένειας στα αρνητικά γεγονότα ζωής σε πάσχοντες από βρογχικό άσθμα ασθενείς. Λειτουργικές οικογένειες ενισχύουν την συμμόρφωση στη θεραπεία, ευοδώνουν την ανάρρωση και μειώνουν τη νοσηρότητα, ενώ δυσλειτουργικές οικογένειες επηρεάζουν την πορεία της νόσου αποδυναμώνοντας τους μηχανισμούς αντιμετώπισης των δυσκολιών και μειώνοντας τις δυνατότητες εξεύρεσης λύσεων [65]. Η οικογένεια του ασθματικού ασθενούς επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στην πορεία και έκβαση της νόσου. Το πρώιμο γονεϊκό περιβάλλον διαμορφώνει τις πεποιθήσεις και τις συμπεριφορές και τελικά τον τρόπο που αντιμετωπίζει τη νόσο του ο ασθενής ως ενήλικας [66]. Όσον αφορά τους ενήλικες ασθενείς αναφέρεται ότι ο γάμος, η παρουσία παιδιών και το κοινωνικο- οικονομικό οικογενειακό επίπεδο έχουν διαφορετικές επιπτώσεις στην πορεία και έκβαση της νόσου [65] και οπωσδήποτε λαμβάνουμε υπόψη ότι το οικογενειακό σύστημα είναι ένα δυναμικό σύστημα που υφίσταται μεταβολές στην πάροδο του χρόνου και επομένως κάποιες άλλοτε θετικές, προστατευτικές επιδράσεις μπορεί να μετατραπούν σε αρνητικές επιπτώσεις και το αντίστροφο. Έτσι είναι απαραίτητο να εξετάζει ο κλινικός πριν το σχεδιασμό της ψυχοθεραπευτικής παρέμβασης όλες τις συναφείς με τη δομή, τις δραστηριότητες, τις συνθήκες και τα γεγονότα ζωής πληροφορίες που αφορούν την οικογένεια του ασθενούς. Συμπεράσματα Η παρούσα μελέτη αναδεικνύει την υψηλή επικράτηση καταθλιπτικής και αγχώδους συμπτωματολογίας και των αλεξιθυμικών χαρακτηριστικών σε ασθενείς με βρογχικό άσθμα, γεγονός που περιπλέκει την υφιστάμενη σωματική νόσο. Ωστόσο, η μελέτη μας αναδεικνύει την παρουσία προστατευτικών ψυχολογικών παραγόντων, όπως η αίσθηση της οικογενειακής υποστήριξης που βιώνει ο ασθενής, όσο και η εσωτερική συνοχή που τον διακατέχει. Τα συμπεράσματα μπορούν και πρέπει να λαμβάνονται υπ όψη τόσο στην προσέγγιση των ασθενών, στο επίπεδο της βιολογικής θεραπευτικής αντιμετώπισης του πάσχοντος από βρογχικό άσθμα, όσο και στο σχεδιασμό πιθανών ειδικών ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων στη συγκεκριμένη νοσολογική οντότητα.

5 47 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 : ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ Ν Μέγιστη Ελάχιστη Μέση Στ. απόκλισης ΗΛΙΚΙΑ ,79 13,140 ΕΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ,74 3,554 ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΝΟΣΟΥ ,24 6,015 ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ (ΒDI) 40 2,00 32,00 14,1579 7,53560 ΑΓΧΟΣ (STAI) 40 25,00 60,00 42,4737 9,91242 ΑΛΕΞΙΘΥΜΙΑ (TAS-20) 40 29,00 79,00 53, ,86720 ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ (SOC) 40 13,00 84,00 60, ,67617 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑKH ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ (FS) 40 28,00 65,00 49, ,60562 Valid N (listwise) 40 ΠΙΝΑΚΑΣ 2: Συσχετίσεις μεταξύ συνεχών μεταβλητών Έτη εκπαίδευσης Pearson s r -,579** P,000 Έτη νόσου Pearson s r,213 -,281 Ηλικία Έτη εκπαίδευσης Έτη νόσου BDI STAI SOC TAS-20 P,200,087 Κατάθλιψη (BDI) Pearson s r,119 -,081,033 P,477,628,846 Άγχος (STAI) Pearson s r -,147,014,030,659** Εσωτερική Συγκρότηση (SOC) Αλεξιθυμία (TAS-20) Οικογενειακή Υποστήριξη (FS) **. Correlation is significant at the 0.01 level (2-tailed). *. Correlation is significant at the 0,05 level (2-tailed). P,378,932,857,000 Pearson s r,338* -,186 -,033 -,549** -,560** P,038,263,845,000,000 Pearson s r -,021,189,021,452**,495** -,400* P,899,256,902,004,002,013 Pearson s r,164 -,004 -,223 -,455** -,428*,507** -,304 P,362,982,213,008,013,003,086

6 48 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Vila G, Nollet-Clemencon C, de Blic J, Mouren-Simeoni MC, Scheinmann P: Prevalence of DSM IV anxiety and affective disorders in a pediatric population of asthmatic children and adolescents. J Affect Disord 2000, 58: Rosner F: Moses Maimonides treatise on asthma. Thorax 1981, 36: Dunbar F: Mind and body: psychosomatic medicine. New York, Random House; Alexander F: Psychosomatic medicine: its principles and applications. New York, Norton; Moran MG: Pulmonary and rheumatologic diseases. In Psychological factors affecting medical conditions. Edited by: Stoudemire A. Washington, D.C., American Psychiatric Press.; 1995: French T, Alexander F: Psychogenic factors in bronchial asthma. Washington, D.C., National Research Council; Cluley S, Cochrane GM: Psychological disorder in asthma is associated with poor control and poor adherence to inhaled steroids. Respir Med 2001, 95: Harrison BD: Psychosocial aspects of asthma in adults. Thorax 1998, 53: Roberts, C., Mayer, J.D., Henderson, W.R.J. Asthma deaths in Washington State, : Geographic and demographic distributions. Ann Allergy Asthma Immunol, 1996 Jan;76(1), Rubin NJ: Severe asthma and depression. Arch Fam Med 1993, 2: Verhaak, P.F., Heijmans, M.J., Peters, L., Rijken, M.. Chronic disease and mental disorder. Soc Sci Med,2005, 60, Thompson WL, Thompson TL: Treating depression in asthmatic patients. Psychosomatics 1984, 25: Kovacs M, Stauder A, Szedmak S: Severity of allergic complaints: the importance of depressed mood. J Psychosom Res 2003, 54: Mancuso CA, Rincon M, McCulloch CE, Charlson ME: Self-efficacy, depressive symptoms, and patients expectations predict outcomes in asthma. Med Care 2001, 39: Sherwood Brown E, Khan DA, Nejtek VA, Rajan Thomas N, Mahadi SF: Depressive symptoms and functioning in asthmatic patients. Primary Care Psychiatry 2000, 6: Vamos, M., Kolbe, J.. Psychological factors in severe chronic asthma. Aust N Z J Psychiatry, 33, Crit Care Med, 1999, 149: Rimington LD, Davies DH, Lowe D, Pearson MG: Relationship between anxiety, depression, and morbidity in adult asthmatic patients. Thorax 2001, 56: Moussas G, Tselebis A, Karkanias A, Stamouli D, Ilias I, Bratis D, Vassila-Demi K. A comparative study of anxiety and depression in patients with bronchial asthma, chronic obstructive pulmonary disease and tuberculosis in a general hospital of chest diseases. Ann Gen Psychiatry May 21;7:7 19. Chaney JM, Mullins LL, Uretsky DL, Pace TM, Werden D, Hartman VL: An experimental examination of learned helplessness in older adolescents and young adults with long-standing asthma. J Pediatr Psychol 1999, 24: Badoux A, Levy DA: Psychologic symptoms in asthma and chronic urticaria. Ann Allergy 1994, 72: Centanni S, Di Marco F, Castagna F, Boveri B, Casanova F, Piazzini A: Psychological issues in the treatment of asthmatic patients. Respir Med; 2000, 94: Beck, A.T. & Steer R.A. Manual for the Revised Beck Depression Inventory. San Antonio TX: Psychological Corporation, Kawachi I, Colditz GA, Asherio A, et al. Prospective study of phobic anxiety and risk of coronary heart disease in men. Circulation 1994;89: Melamed S, Shirom A, Toker S, Berliner S, Shapira I. Association of fear of terror with low-grade inflammation among apparently healthy employed adults. Psychosom Med; 2004:66: Bryne DG, Rosenman RH. In: Bryne DG, Rosenman RH, editors. Anxiety and the heart. New York: Hemisphere Publishing Corporation;1990. p. xv xvii. 26. Yellowlees PM, Alpers JH, Bowden JJ, et al. Psychiatric morbidity in 27. patients with chronic airflow obstruction. Med J Aust; 1987:146: Wittchen HU, Zhao S, Kessler RC, et al. DSMIII-R generalized anxiety disorder in the National Comorbidity Survey. Arch Gen Psychiatry 1994; 51: Karajgi B, Rifkin A, Doddi S, et al. The prevalence of anxiety disorders in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Am J Psychiatry 1990:147: Goodwin RD. Asthma and anxiety disorders. Adv Psychosom Med. 2003: 24: Katon WJ, Richardon L, Lozano P, McCaulery E. The relationship of asthma and anxiety disorders. Psychosom Med May- Jun;66(3): Wright RJ, Rodriguez M Cohen S. Review of psychosocial stress and asthma: an integrated biopsychosocial approach. Thorax Dec;53(12): Nascimento I, Nardi AE, Valenca AM, Lopes FL, Mezzasalma MA, Nascentes R, Zin WA Psychiatric disorders in asthmatic outpatients. Psychiatry Res 2002 May 15;110(1): Spielberger GD, Gorush RL, Lusshene RE. The state trait Anxiety Inventory. Palo Alto CA: Consulting Psychologists Press Feldman JM, Lehrer PM, Hochron SM. The predictive value of the Toronto Alexithymia Scale among patients with asthma. J Psychosom Res. 2002: Dec;53(6): Feiguine RJ, Hulihan DM, Kinsman RA. Alexithymic asthmatics: age and alexithymia across the life span. Psychother Psychosom. 1982:37(3): Antonovsky A. The Structure and properties of the sense of coherence scale. Social Science and Medicine 36; 1993: Schnyder U, Buchi S, Sensky T, Klaghofer R. Antonovsky s sense of coherence: trait or state? Psychother Psychosom.; 2000: Nov- Dec;69(6): Tselebis A. Moulou A, Ilias I. Burnout versus depression and sense of coherence: A study in Greek nursing staff. Nursing and Health Sciences ; 2001: 3, Wolff AC, Ratner PA. Stress, social support, and sense of coherence. West J Nurs Res.; 1999 Apr:21(2): Sanden- Eriksson B. Coping with type-2 diabetes: the role of sense of coherence compared with active management. J Adv Nurs Jun;31(6): Richardson Α. Persons with insulin-dependent diabetes mellitus: acceptance and coping ability. Journal of Advanced Nursing; 2001:33(6), Ilias I, Hatzimichelakis E, Souvatzoglou A, Anagnostopoulou T, Tselebis A, Perception of family support is correlated with glycemic control in Greeks with diabetes mellitus. Psychological Reports, 2001:88, Ilias I, Tselebis A, Theotoka I, Hatzimichelakis. Association of perceived Family Support through Glycemic Control in Native Patients Managing Diabetes with Diet Alone. Ethnicity & Disease ;2004:14 Winder. 45. Donias S, Demertzis I. Validation of the Beck Depression Inventory [in Greek]. In 10th Hellenic Congress of Neurology and Psychiatry: 1983; Thessaloniki, Greece. University Studio Press, Tselebis A, Gournas G, Tzitzanidou G, Panagiotou A, Ilias I. Anxiety and depression in Greek nursing and medical personnel. Psychol Rep. 2006; Aug;99(1): Tselebis A, Papaleftheris E, Balis E, Theotoka I, Ilias I Smoking related to anxiety and depression in Greek medical staff. Psychol Rep Apr;92(2): Liakos A, Giannitsi S. Reliability and validity of the modified Greek

7 49 version of the Spielberger State-Trait Anxiety Inventory. Encephalos. 1984;21: Bagby, M., Taylor, G., Parker, J. The revised Toronto Alexithymia Scale: Some reliability, validity and normative data. Psychotherapy and Psychosomatics, 1992:57, Αnagnostopoulou T, Kioseoglou G. The Toronto Alexithymia Scale TAS 20 [in Modern Greek]. In Psychometric Tools in Greece. Edited by Stalikas A, Triliva S, Roussi P. Athens, Greece: Ellinika Grammata,2002: Bratis D, Tselebis A, Sikaras C, Moulou A, Giotakis K, Zoumakis E, Ilias I. Alexithymia and its association with burnout, depression and family support among Greek nursing staff. Hum Resour Health.: 2009 :Aug 11;7: Athanasios Tselebis, Tania Anagnostopoulou, Dionisios Bratis, Aikaterini Moulou, Alexia Maria, Christos Sikaras, Ioannis Ilias, Athanasios Karkanias, Georgios Moussas, Nikolaos Tzanakis: The 13 item Family Support Scale: Reliability and validity of the Greek translation in a sample of Greek health care professionals. Asia Pacific Family Medicine, 2011: 10: Αnagnostopoulou T, Kioseoglou G. Sense of Coherance Scale [in Modern Greek]. In Psychometric Tools in Greece. Edited by Stalikas A, Triliva S, Roussi P. Athens, Greece: Ellinika Grammata,2002: Carvalho, N.S., Ribeiro, P.R., Ribeiro, M., Cukier, A., Stelmach, R. Comparing astma and chronic obstructive pulmonary disease in terms of symptoms of anxiety and depression. J. bras. Pneumol. 2007: Vol Van Manen, J.G., Bindels, P.J.E., Dekker, F.W., Yzermans, C.J., van der Zee, J.S., Schadé, E.. Risk of depression in patients with chronic obstructive pulmonary disease and its determinants. Thorax,2002: 57(5), Perna, G., Caldirola, D., Bellodi, L. Panic disorder: from respiration to the homeostatic brain. Acta Neuropsychiatrica, 2004:16(1), Ten Thoren, C., Petermann, F. Reviewing asthma and anxiety. Respir Med,2000: 94, Honkalampi, K., Saarinen, P., Hintikka, J., Virtanen, V., Viinamaki, H. Factors associated with alexithymia in patients suffering from depression. Psychother Psychosom,1999: 68, Honkalampi, K., Hintikka, J., Tanskanen, A., Lehtonen, J., Viinamaki, H. Depression is strongly associated with alexithymia in the general population. J Psychosom Res,2000: 48, Kim, H.W., Rim, H.D., Kim, J.H., Lee, S.J. Alexithymia and stress response patterns among patients with depressive disorders in Korea. Psychiatry Invest,2009: 6, Serrano, J., Plaza, V., Sureda, B., de Pablo, J., Picado, C., Bardagi, S., Lamala, J., Sanchis, J. Alexithymia : a relevant psychological variant in near fatal asthma. Eur Respir,2006: 28, Vazquez, I., Sández, E., González-Freire, B., Romero-Frais, E., Blanco-Aparicio, M., Verea-Hernando, H. The role of alexithymia in quality of life and health care use in asthma. J Asthma,2010: 47(7), Mangan, J.M., Wittich, A.R., Gerald, L.B. The potential for reducing asthma disparities through improved family and social function and modified health behaviors. Chest,2007: 132, Barton, C., Clarke, D., Sulaiman, N. et al. Coping as a mediator of psychosocial impediments to optimal management and control of asthma. Respir Med, 2003: 97, Locker, D. Social determinants of health and disease. In G. Scambler. (Ed.), Sociology as applied to medicine. Saunders, London UK, Elsevier : Ross, C.E., Mirowsky, J., Goldsteen, K. The impact of the family on health: the decade in review. J Marriage Fam, 1990: 52, Blecke, J. Exploration of children s health and self-care behavior within a family context through qualitative research. Fam Relat,1990: 39,

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 24 (2), 2013 109. Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια: Εσωτερική συγκρότηση και οικογενειακή υποστήριξη έναντι άγχους και κατάθλιψης

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 24 (2), 2013 109. Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια: Εσωτερική συγκρότηση και οικογενειακή υποστήριξη έναντι άγχους και κατάθλιψης ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 24 (2), 2013 109 Ερευνητική εργασία Research article Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια: Εσωτερική συγκρότηση και οικογενειακή υποστήριξη έναντι άγχους και κατάθλιψης Α. Τσελεμπής, 1 Δ. Μπράτης,

Διαβάστε περισσότερα

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ X.ΠΩΓΩΝΙΔΗΣ 1,Α.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2,Ε.ΞΕΝΟΔΟΧΙΔΟΥ 3, Δ.ΟΥΖΟΥΝΗΣ 2, Μ.ΤΣΟΥΛΗ 3,Α.ΠΑΠΠΑ 3, Ε.ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ 4 1.Κ.Υ ΜΑΥΡΟΘΑΛΑΣΣΑΣ, 2.Κ.Υ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική επιβάρυνση ασθενών με Σύνδρομο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο. Ψυχιατρική 2014, 25:95 103

Ψυχολογική επιβάρυνση ασθενών με Σύνδρομο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο. Ψυχιατρική 2014, 25:95 103 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 25 (2), 2014 95 Ερευνητική εργασία Research article Ψυχολογική επιβάρυνση ασθενών με Σύνδρομο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο Δ. Μπράτης, 1 Α. Τσελεμπής, 1 Γ. Ζαφειρόπουλος, 1 Α. Τσαρακλής, 1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. Α. Σωτηρόπουλος1, Χ. Ταμβάκος1, Α. Κουτσοβασίλης1, Α. Μπούσμπουλα2,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ Καρδιακή ανεπάρκεια & Κατάθλιψη θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος: λόγω του υψηλού επιπολασμού τους & της τάσης

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Γενικοί Ιατροί ΚΥ Αβδήρων, Σταυρούπολης, Εχίνου- Ξάνθη Η κατάθλιψη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

30ο Επετειακό Πανελλήνιο Συνέδριο της Δ.Ε.Β.Ε.

30ο Επετειακό Πανελλήνιο Συνέδριο της Δ.Ε.Β.Ε. 30ο Επετειακό Πανελλήνιο Συνέδριο της Δ.Ε.Β.Ε. ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: . Εισηγητές: Τζουράκης Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Σταματούλα Τσικρικά 1, Φωτεινή Καρακοντάκη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.;

Θέματα για Συζήτηση. Παγίδες προς αποφυγή Τελικά.; 4/22/2016 template from www.brainybetty.com copyright 2006 2 Θέματα για Συζήτηση. Όροι και Ορολογία Συμμόρφωση Προσκόλληση Συνεργατική Θεραπεία - Αυτοδιαχείριση Παράγοντες που επιδρούν Πως εκτιμάται η

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2010

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2010 www.vima-asklipiou.gr Σελίδα 394 ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Ανάγκες νοσηλευομένων ασθενών με στεφανιαία νόσο Κ ατά τις τελευταίες δεκαετίες, λόγω της αύξησης του προσδόκιμου της επιβίωσης των ασθενών με στεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών ΕΝ4.10-1Α Έκδοση 1 η /.10.014 ΣΧΟΛΗ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ:ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Α/Α Τίτλος Θέματος Μέλος Ε.Π. Σύντομη Περιγραφή Προαπαιτούμενα

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ)

Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) ΙΑΤΡΕΙΟ-ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ; ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΕΘΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΕΘΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΕΘΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 Δανιηλίδου Αικατερίνη, Τριανταφύλλου Παναγιώτα, Χριστοφορίδης Αθανάσιος Α Παιδιατρική Κλινική, A.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ι Σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Σύλβια Ντουμίτρου, M. Χαρικιοπούλου, Ε. Θεοδωρακοπούλου, Κ. Βελέντζας, Μ. Ανδρίτσου, Ζ. Σαρδελής, Α. Χροναίου, Ε. Κοσμάς

Σύλβια Ντουμίτρου, M. Χαρικιοπούλου, Ε. Θεοδωρακοπούλου, Κ. Βελέντζας, Μ. Ανδρίτσου, Ζ. Σαρδελής, Α. Χροναίου, Ε. Κοσμάς Εργασία βραβευθείσα από National Emphysema Foundation και American Thoracic Society (ATS 2010) Σύλβια Ντουμίτρου, M. Χαρικιοπούλου, Ε. Θεοδωρακοπούλου, Κ. Βελέντζας, Μ. Ανδρίτσου, Ζ. Σαρδελής, Α. Χροναίου,

Διαβάστε περισσότερα

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΥΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΥΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΥΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ Ασημίνα Γανωτοπούλου1, Αθανασία Παπαζαφειροπούλου1, Φλωρεντία Μπακομήτρου2, Γ. Χριστοφιλίδης1,

Διαβάστε περισσότερα

ANASA study. Ελευθέριος Ζέρβας. Πνευµονολόγος, Επιµ. Β ΕΣΥ Συντονιστής Οµάδας Άσθµατος ΕΠΕ 7 η Πνευµονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

ANASA study. Ελευθέριος Ζέρβας. Πνευµονολόγος, Επιµ. Β ΕΣΥ Συντονιστής Οµάδας Άσθµατος ΕΠΕ 7 η Πνευµονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» . ANASA study αξιολόγηση της χρηστικότητας των συσκευών Ελευθέριος Ζέρβας Πνευµονολόγος, Επιµ. Β ΕΣΥ Συντονιστής Οµάδας Άσθµατος ΕΠΕ 7 η Πνευµονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Συσκευές εισπνεόµενων φαρµάκων.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

212 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012. Ψυχιατρική 2012, 23:212 220

212 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012. Ψυχιατρική 2012, 23:212 220 212 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012 Ερευνητική εργασία Research article M. Σαμακουρή, 1,2 Γ. Μπούχος, 1 Μ. Καδόγλου, 1 Α. Γιαντσελίδου, 1 Κ. Τσολάκη, 1 Μ. Λειβαδίτης, 1,2 1 Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Τι γνωρίζαμε ως τώρα

Τι γνωρίζαμε ως τώρα «Μελέτη αναπνευστικής λειτουργίας σε παιδιά με βρογχικό άσθμα κατά τη διάρκεια της άσκησης» Janneke C van Leeuren, Frans H C de Jongh, Win M C van Aalderen, Boony J Thio Department of Pediatric Pulmonology

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2 Ανασκόπηση Στοχεύοντας στη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Η προσθήκη του ερωτηματολογίου CAT (COPD Assessment Test) στη φαρέτρα των εργαλείων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΆ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΉ ΣΥΝΉΘΕΙΑ ΣΕ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΊΕΣ ΥΓΕΊΑΣ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΆ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΉ ΣΥΝΉΘΕΙΑ ΣΕ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΊΕΣ ΥΓΕΊΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΆ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΉ ΣΥΝΉΘΕΙΑ ΣΕ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΊΕΣ ΥΓΕΊΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΟΣ ΓΙΩΤΆΚΗΣ*, ΑΘΑΝΆΣΙΟΣ ΔΟΥΖΈΝΗΣ**, ΑΘΑΝΆΣΙΟΣ ΤΣΕΛΕΜΠΉΣ*, ΑΡΓΥΡΏ ΠΑΧΉ*, ΓΕΏΡΓΙΟΣ ΖΑΦΕΙΡΌΠΟΥΛΟΣ*, ΔΙΟΝΎΣΙΟΣ ΜΠΡΆΤΗΣ*,ΓΕΏΡΓΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer και Συγγενών Διαταραχών

9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer και Συγγενών Διαταραχών Στρογγυλό Τραπέζι Σωματική άσκηση και Άνοια. Από τη Γενική Ιατρική και την κοινότητα στο νοσοκομείο και στις εξειδικευμένες υπηρεσίες: Παρέμβαση στην Ελλάδα του σήμερα 9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ ΩΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ ΩΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ ΩΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ E. Ρουσσάκη 1,2 Γ. Πανομήτρος 2, Π. Σαράφης 2 1 Γενικό Νοσοκομείο Μεσσηνίας Κέντρο Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ CONFLICT OF INTEREST ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Να καταγράψει τον επιπολασμό του καρδιαγγειακού κινδύνου σε υπερτασικούς ασθενείς υπό θεραπεία, που

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΦΙΛ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΡΟΦΙΛ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΦΙΛ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Παθολογική Κλινική ΓΝΘ Γ.Παπανικολάου- Οργανική µονάδα Ψυχιατρικού Νοσοκοµείου Θεσσαλονίκης Φρυδά Χρυσόθεµις Ειδικευόµενη Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Antoniou, Antonis. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

Antoniou, Antonis. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ µà¹² ÁÅ½Ã Ä Â ¹º ³ ½µ¹±Â þÿæá ½Ä µ¹ ¼»  ¼µ Ãǹ Æ Antoniou, Antonis

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Συνεδρίου-Σεμιναρίου Μητρικού Θηλασμού Μιλένα Ρούσκοβα 22-26 Οκτωβρίου 2014 ΞΑΝΘΗ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Παναγιώτης Μ. Σαμαράς Ψυχολόγος Mphil, PgDip, BSc Hons κατάθλιψη της λοχείας Κύρια

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΕΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

ΙΑΤΡΕΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Το κάπνισμα πήρε διαστάσεις πανδημίας τον 20ο αιώνα, που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν 1 δισεκατομμύριο καπνιστές παγκοσμίως, ενώ έως το 2025 ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Τι είναι υγεία; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυνάμωση & Συνηγορία των ατόμων που πάσχουν από Άνοια και των φροντιστών τους.

Ενδυνάμωση & Συνηγορία των ατόμων που πάσχουν από Άνοια και των φροντιστών τους. Ενδυνάμωση & Συνηγορία των ατόμων που πάσχουν από Άνοια και των φροντιστών τους. Ελένη Μαργιώτη Κλινική Νευροψυχολόγος, M.Sc., PhDs Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών 10th Panhellenic

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Προδρόμου. Δρ. Ανδρέας Παυλάκης Λέκτορας Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου

Μαρία Προδρόμου. Δρ. Ανδρέας Παυλάκης Λέκτορας Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ» «Μελέτη Καταγραφής της Οργανωτικής Κουλτούρας και του Βαθμού Ασάφειας και Σύγκρουσης Ρόλων των νοσηλευτών

Διαβάστε περισσότερα

Συνοσηρότητα στο σοβαρό άσθμα. Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος

Συνοσηρότητα στο σοβαρό άσθμα. Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος Συνοσηρότητα στο σοβαρό άσθμα Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος Συνοσηρότητα στο άσθμα μπορεί Να αλλάζει τον φαινότυπο του άσθματος Να είναι μέρος κοινής διαδικασίας φλεγμονής Να εμπλέκεται στην αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ. Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ. Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ 1 ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΝΙΚΗΣΕΙ; VS Masters & Johnson Kaplan Basson Μοντέλο: Η σχηματική περιγραφή ενός φαινομένου Τo μοντέλο σεξουαλικής ανταπόκρισης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Epidemiology and Public Health Dept of Epidemiology and Public Health N. TZANAKIS M.D. Consultant in Respiratory Medicine Assistant Professor in Epidemiology P.O. Box 1352, 71110

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του νοσηλευτή στην ψυχολογική προσέγγιση του διαβητικού ασθενή

Ο ρόλος του νοσηλευτή στην ψυχολογική προσέγγιση του διαβητικού ασθενή Ο ρόλος του νοσηλευτή στην ψυχολογική προσέγγιση του διαβητικού ασθενή Κωνσταντίνος Τούφας, Νοσηλευτής, Msc Προϊστάμενος ΜΗΝ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Εργαστηριακός Συνεργάτης ΑΤΕΙΘ Νοσηλευτικής Συντονιστής Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση του φαρμάκου στην πρακτική του disease management στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Η θέση του φαρμάκου στην πρακτική του disease management στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Η θέση του φαρμάκου στην πρακτική του disease management στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κώστας Αθανασάκης Οικονομολόγος Υγείας, ΕΣΔΥ BCBSM 2010 Χρόνια νοσηρότητα, ζήτηση και δαπάνη υγείας Χρόνια νοσηρότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο της μελέτης

Αντικείμενο της μελέτης ΟΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΕΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΛΑΤΤΩΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΟΞΕΙΑ ΑΣΘΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Symptomatic Viral Infection is Associated with Impaired Response to Treatment in Children

Διαβάστε περισσότερα

The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis

The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis Η δράση της ντορνάσης άλφα στην ανομοιογένεια του αερισμού σε ασθενείς με κυστική ίνωση. R. Amin, P. Subbarao, W.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό στρες και Σύνδρομο Επαγγελματικής Εξουθένωσης λειτουργών υγείας Κωνσταντινος Ν Φουντουλάκης

Εργασιακό στρες και Σύνδρομο Επαγγελματικής Εξουθένωσης λειτουργών υγείας Κωνσταντινος Ν Φουντουλάκης Εργασιακό στρες και Σύνδρομο Επαγγελματικής Εξουθένωσης λειτουργών υγείας Κωνσταντινος Ν Φουντουλάκης Επικουρος Καθηγητής Ψυχιατρικής Γ Παν Ψυχιατρική Κλινική ΠΓΝ ΑΧΕΠΑ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Όλγα Χ. Βερικάκη. Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής. Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός»

Όλγα Χ. Βερικάκη. Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής. Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός» Όλγα Χ. Βερικάκη Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός» Ηκοινωνικήεργασίακαλείταιναλειτουργήσεισυμπληρωματικάμετην ιατρική παρέμβαση, παρέχοντας παράλληλα

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της συναισθηματικής νοημοσύνης στη βελτίωση των ομάδων εργασίας : Η περίπτωση του Δημοσίου Τομέα (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.)»

«Η επίδραση της συναισθηματικής νοημοσύνης στη βελτίωση των ομάδων εργασίας : Η περίπτωση του Δημοσίου Τομέα (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.)» Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διεθνής Διοικητική των Επιχειρήσεων «Η επίδραση της συναισθηματικής νοημοσύνης στη βελτίωση των ομάδων εργασίας : Η περίπτωση του Δημοσίου Τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Εγκυρότητα και Αξιοπιστία Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Η έννοια της εγκυρότητας Η εγκυρότητα της έρευνας είναι το βασικό κριτήριο με βάση το οποίο θα ληφθεί η απόφαση για αξιοποίηση ή όχι των ευρημάτων. Η

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εικόνα και πρώιμη ανίχνευση Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος:νεώτερα δεδομένα

Κλινική εικόνα και πρώιμη ανίχνευση Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος:νεώτερα δεδομένα Κλινική εικόνα και πρώιμη ανίχνευση Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος:νεώτερα δεδομένα Κλινική εικόνα και πρώιμη ανίχνευση Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος: νεώτερα δεδομένα Κατερίνα Καραïβάζογλου, Παιδοψυχίατρος,

Διαβάστε περισσότερα

AΠΙΝΙΔΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

AΠΙΝΙΔΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ AΠΙΝΙΔΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Οι εµφυτεύσιµοι απινιδωτές µε ή χωρίς δυνατότητες για αµφικοιλιακή βηµατοδότηση µειώνουν την θνητότητα σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για αιφνίδιο καρδιακό θάνατο και σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

INCIDENCE AND ASSOCIATED FACTORS OF MINOR AND MAJOR DEPRESSION WITH CHF

INCIDENCE AND ASSOCIATED FACTORS OF MINOR AND MAJOR DEPRESSION WITH CHF INCIDENCE AND ASSOCIATED FACTORS OF MINOR AND MAJOR DEPRESSION WITH CHF G. G i a m o u z i s, A. C h r o u b - p a p a v a i o u, D. M a s t r o g i a n n i s, E. P e t r o u, G. K a r a y a n n i s, K.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τίτλος Ονοματεπώνυμο συγγραφέα Πανεπιστήμιο Ονοματεπώνυμο δεύτερου (τρίτου κ.ο.κ.) συγγραφέα Πανεπιστήμιο Η κεφαλίδα (μπαίνει πάνω δεξιά σε κάθε σελίδα): περιγράφει το θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν αναπτυχθεί δύο συστήματα ταξινόμησης και διάγνωσης ψυχικών διαταραχών βάσει κριτηρίων, τα οποία συνήθως χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο:

Έχουν αναπτυχθεί δύο συστήματα ταξινόμησης και διάγνωσης ψυχικών διαταραχών βάσει κριτηρίων, τα οποία συνήθως χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο: Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα ζωής ασθενών με αρρυθμίες. Π. Μπόνια / Νοσηλεύτρια ΤΕ, MSc Β & Γ Καρδιολογικές Κλινικές ΑΠΘ Γ.Ν. «Ιπποκράτειο», Θεσσαλονίκη

Ποιότητα ζωής ασθενών με αρρυθμίες. Π. Μπόνια / Νοσηλεύτρια ΤΕ, MSc Β & Γ Καρδιολογικές Κλινικές ΑΠΘ Γ.Ν. «Ιπποκράτειο», Θεσσαλονίκη Ποιότητα ζωής ασθενών με αρρυθμίες Π. Μπόνια / Νοσηλεύτρια ΤΕ, MSc Β & Γ Καρδιολογικές Κλινικές ΑΠΘ Γ.Ν. «Ιπποκράτειο», Θεσσαλονίκη ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Ο όρος «Ποιότητα Ζωής» πρωτοεμφανίζεται στη βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διπλωματική Εργασία ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΙΛΚΟΥ Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ROWPVT & EOWPVT 3 rd Edition (Μια συνδυαστική πιλοτική μεταφορά και αξιολόγηση τους στην ηλικιακή ομάδα των 2 ετών έως 2 ετών και 11 μηνών)

ROWPVT & EOWPVT 3 rd Edition (Μια συνδυαστική πιλοτική μεταφορά και αξιολόγηση τους στην ηλικιακή ομάδα των 2 ετών έως 2 ετών και 11 μηνών) ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ROWPVT & EOWPVT 3 rd Edition (Μια συνδυαστική πιλοτική μεταφορά και αξιολόγηση τους στην ηλικιακή ομάδα των 2 ετών έως 2 ετών και 11 μηνών) Κουμούλλη Τσαμπίκα (Α.Μ.: 10155)

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος. Ανακτήθηκε 1 Οκτωβρίου 2014, από http://www.iatrikostypos.com/iatrikos-meypografi/oi-omades-balint-kai-i-xrisomotita-tous-gia-tous-giatrous

Τύπος. Ανακτήθηκε 1 Οκτωβρίου 2014, από http://www.iatrikostypos.com/iatrikos-meypografi/oi-omades-balint-kai-i-xrisomotita-tous-gia-tous-giatrous ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ BALINT KAI H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑΤΡΟΥΣ 1 Οι ομάδες Balint δημιουργήθηκαν από τον γιατρό και ψυχαναλυτή Michael Balint (1896-1970) και την σύζυγό του Enid στη Μεγάλη Βρετανία στη δεκαετία

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση Βρογχικό άσθµα ρ ήµος Κ. Γίδαρης Παιδίατρος MRCPCH Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ ΦΛΕΓΜΟΝΗ Βρογχόσπασµος

στη διάγνωση Βρογχικό άσθµα ρ ήµος Κ. Γίδαρης Παιδίατρος MRCPCH Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ ΦΛΕΓΜΟΝΗ Βρογχόσπασµος Ασθµα στα νήπια. Νεότερα στη διάγνωση ρ ήµος Κ. Γίδαρης Παιδίατρος MRCPCH Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Βρογχικό άσθµα ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟ ΙΑΘΕΣΗ για αλλεργία και βρογχική υπεραντιδραστικότητα ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ (πρώτα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης όπως προέκυψαν από τις απαντήσεις των συμμετεχόντων στην έρευνα έχουν ως εξής:

Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης όπως προέκυψαν από τις απαντήσεις των συμμετεχόντων στην έρευνα έχουν ως εξής: Μέτρηση της Ικανοποίησης και Εμπιστοσύνης των Ελλήνων Ασθενών στο Φάρμακο με βάση των Ευρωπαϊκό Δείκτη Ικανοποίησης EPSI Rating (European Performance Satisfaction Index) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρόν άρθρο παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

17/12/2007. Βασιλική Ζήση, PhD. Ποιότητα ζωής. Είναι ένα συναίσθημα που σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε (Spirduso, 1995)

17/12/2007. Βασιλική Ζήση, PhD. Ποιότητα ζωής. Είναι ένα συναίσθημα που σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε (Spirduso, 1995) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Μάθημα: Ψυχολογική Υποστήριξη σε Κλινικούς Πληθυσμούς Γνωστικοί & συναισθηματικοί παράγοντες Γνωστική Ψυχική ευεξία λειτουργία Υγεία & fittness

Διαβάστε περισσότερα

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Υπέρτατη Ιπποκρατική εντολή στον Ιατρό είναι ωφελέειν ή μη βλάπτειν Μία από τις βασικότερες αρχές της μοντέρνας ιατρικής:

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 a Nevile H. Golden, MD, b Evelyn Attia, MD a Division of Adolescent Medicine, Stanford University

Διαβάστε περισσότερα

Παροδικό και Μόνιµο Άγχος στους Γονείς Παιδιών µε Σακχαρώδη ιαβήτη Τύπου Ι

Παροδικό και Μόνιµο Άγχος στους Γονείς Παιδιών µε Σακχαρώδη ιαβήτη Τύπου Ι Παροδικό και Μόνιµο Άγχος στους Γονείς Παιδιών µε Σακχαρώδη ιαβήτη Τύπου Ι Ελένη Αλµπάνη 1, Μαίρη Γκούβα 2, Χρήστος Μαρνέρας 3, Γεωργία Θεοδωρακοπούλου 4, Γεωργία Λαλαγίαννη 5,Ευαγγελία Κοτρώτσιου 6 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή διατριβή ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη εργασιακής ικανοποίησης και τύπου προσωπικότητας με διανομή ερωτηματολογίου στη Μ.Ε.Θ. του Γενικού Νοσοκομείου Τρικάλων

Μελέτη εργασιακής ικανοποίησης και τύπου προσωπικότητας με διανομή ερωτηματολογίου στη Μ.Ε.Θ. του Γενικού Νοσοκομείου Τρικάλων Μελέτη εργασιακής ικανοποίησης και τύπου προσωπικότητας με διανομή ερωτηματολογίου στη Μ.Ε.Θ. του Γενικού Νοσοκομείου Τρικάλων Καλλιτσάρη Σταυρούλα, Ειδικός Ιατρός Εργασίας H Μονάδα Εντατικής Θεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Χάρης Β. Κατσαρδής Επίκουρος Καθηγητής Παιδοπνευμονολογίας Συντ. Διευθυντής Παιδιατρικού-Παιδοπνευμονολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» α β Flow

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα