ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. ΑΘΗΝΑ Δεκέμβριος Επιστημονικός υπεύθυνος: Προκόπης Μαγιάτης, Επ. Καθηγητής ΕΚΠΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. ΑΘΗΝΑ Δεκέμβριος 2007. Επιστημονικός υπεύθυνος: Προκόπης Μαγιάτης, Επ. Καθηγητής ΕΚΠΑ"

Transcript

1 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΙΘΕΡΙΟΥ ΕΛΑΙΟΥ ΑΠΟ ΠΕΡΓΑΜΟΝΤΟ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΠΙΘΑΝΩΝ ΒΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕ ΓΛΥΚΟ ΑΠΟ ΠΕΡΓΑΜΟΝΤΟ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ» ΑΘΗΝΑ Δεκέμβριος 2007 Επιστημονικός υπεύθυνος: Προκόπης Μαγιάτης, Επ. Καθηγητής ΕΚΠΑ 1

2 «ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΙΘΕΡΙΟΥ ΕΛΑΙΟΥ ΑΠΟ ΠΕΡΓΑΜΟΝΤΟ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ-ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΠΙΘΑΝΩΝ ΒΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕ ΓΛΥΚΟ ΑΠΟ ΠΕΡΓΑΜΟΝΤΟ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ» Παραδοτέο Νο 1 «Έκθεση με τη χημική σύσταση του αιθερίου ελαίου που παράγεται με ψυχρή έκθλιψη του φλοιού του καρπού σε διάφορα στάδια ωρίμανσης και χαρακτηρισμός του αιθερίου ελαίου με βάση τους δείκτες ποιότητας: i) λόγος λιναλοόλη/οξική λιναλοόλη και ii) άθροισμα λιναλοόλη+οξική λιναλοόλη» Το πρώτο παραδοτέο αφορά τη διερεύνηση της χημικής σύστασης του αιθερίου ελαίου που περιέχεται στο φλοιό του καρπού του περγαμόντου Κεφαλληνίας 1. Το αιθέριο έλαιο που περιέχεται στο φλοιό του καρπού του περγαμόντου (Citrus aurantium subsp. bergamia, syn. Citrus bergamia) είναι ένα υψηλής αξίας αιθέριο έλαιο το οποίο έχει πλήθος εφαρμογών στην αρωματοποιία, την ποτοποιία και την κοσμητολογία. Η οικονομική του αξία είναι συνάρτηση των ποιοτικών του χαρακτηριστικών και ειδικότερα της περιεκτικότητας του σε συγκεκριμένα χημικά συστατικά όπως η λιναλοόλη και η οξική λιναλόλη. Με την παρούσα μελέτη διερευνήθηκε η χημική σύσταση και πιστοποιήθηκε η υψηλή ποιότητα του παραγόμενου αιθερίου ελαίου με αποτέλεσμα την περαιτέρω προώθησή του ως προϊόν υψηλής αξίας. Μελετήθηκε το αιθέριο έλαιο που παράγεται από διάφορα στάδια ωρίμανσης του καρπού και βρέθηκε το βέλτιστο στάδιο συλλογής. Επίσης μελετήθηκε η επίδραση του τρόπου παραλαβής (ψυχρή έκθλιψη ή απόσταξη) στην τελική ποιότητα του προϊόντος (παραδοτέο 3). 1 Αν και από βοτανική άποψη το προϊόν που παράγεται στην Κεφαλονιά δεν φέρει τα τυπικά γνωρίσματα ενός συνήθους περγαμόντου, οι χημικές αναλύσεις έδειξαν ότι η σύσταση του είναι πολύ παρόμοια με αυτή του Περγαμόντου Καλαβρίας που θεωρείται το προϊόν με την υψηλότερη ποιότητα. Η ακριβής βοτανική ταυτοποίηση του συγκεκριμένου φυτού δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας μελέτης 2

3 Η καλλιέργεια του περγαμόντου, συνολικής εκτάσεως 200 στρεμμάτων, πραγματοποιήθηκε στην περιοχή Λουρδάς της νήσου Κεφαλληνίας. Τον Ιανουάριο του 2007 πραγματοποιήθηκε συλλογή καρπών σε διάφορα στάδια ωρίμανσης (12 Ιανουαρίου, 18 Ιανουαρίου, 23 Ιανουαρίου, 30 Ιανουαρίου και 7 Μαρτίου). To δείγμα της 12 ης Ιανουαρίου ήταν κιτρινοπράσινο, ενώ τα δείγματα από 18 ως και 30 Ιανουαρίου ήταν κίτρινα σε πλήρη ωριμότητα. Το δείγμα της 7 ης Μαρτίου ήταν υπερώριμο. Κοινό περγαμόντο (αριστερά) και περγαμόντο από την Κεφαλλονιά (δεξιά) Oι καρποί που μελετήθηκαν είχαν νωπό βάρος από 300 ως 650 γρ. Από το συνολικό βάρος το 40% αποτελεί το σαρκώδες μέρος του καρπού, το 40% το άσπρο μέρος του φλοιού (albedo) και το υπόλοιπο 20% το κίτρινο μέρος του φλοιού (flavedo) στο οποίο και εντοπίζονται οι λυσιγενείς αδένες του αιθερίου ελαίου. Ο κίτρινος φλοιός των καρπών (100 g από κάθε δείγμα) διαχωρίστηκε με το χέρι από τον υπόλοιπο καρπό και το αιθέριο έλαιο παραλήφθηκε με ψυχρή πίεση Η απόδοση σε αιθέριο έλαιο υπολογισμένη επί νωπού βάρους φλοιού ήταν κατά μέσο όρο 0.8%. Τα αιθέρια έλαια που παραλήφθησαν, αναλύθηκαν αρχικά με αέριο χρωματογραφία μάζας σε στήλη DB-5 και στη συνέχεια σε χειρόμορφη στήλη b-dex sm. 3

4 Μεθοδολογία ταυτοποίησης συστατικών αιθερίων ελαίων Αέριος χρωματογραφία-φασματομετρία μάζας: Έγινε σε συσκευή Hewlett-Packard με στήλη HP-5 MS (DB-5) 30m x 0.25mm; πάχος μεμβράνης: 0.25μm; πρόγραμμα θερμοκρασίας: 60 o C (5 min) σε 280 o C με ρυθμό 3 o C/min; Θερμοκρασία εισαγωγής: 200 o C.Ως φέρον αέριο χρησιμοποιήθηκε Ηe με ροή 0.8 ml/min. Η χειρόμορφη αέριος χρωματογραφία-φασματομετρία μάζας πραγματοποιήθηκε σε στήλη b-dex sm σε συσκευή Finnigan Trace. Η αρχική θερμοκρασία της στήλης ήταν 60 o C και στη συνέχεια θερμάνθηκε στους 230 o C με ρυθμό 4 o C /min. Ως φέρον αέριο χρησιμοποιήθηκε Ηe με ροή 1 ml/min. Η ταυτοποίηση των συστατικών έγινε μετά από σύγκριση των δεικτών Κovats και του φάσματος μάζας με βιβλιογραφικά δεδομένα καθώς και με συγχρωματογράφηση με πρότυπες ουσίες. Ακολουθεί πίνακας με τα αποτελέσματα των χημικών αναλύσεων που πραγματοποιήθηκαν με αέριο χρωματογραφία μάζας σε στήλη DB-5. Παρουσιάζεται η διακύμανση των συστατικών ανάλογα με την περίοδο συγκομιδής και το βαθμό ωρίμανσης του καρπού Ακολουθούν γραφήματα με τη διακύμανση των δεικτών ποιότητας (Linalool+lianlyl acetate και Linalool/linalyl acetate) ανάλογα με την εποχή συλλογής 4

5 12-Iαν 18-Ιαν 23-Ιαν 30-Ιαν 7-Μαρ Πράσινος καρπός Συστατικά % % % % % % 1 α-pinene β-pinene Myrcene α-terpinene Limonene cis-ocimene trans-β-οcimene γ-τerpinene Terpinolene Linalool Terpinen-4-ol α-terpineol Neral Linalyl acetate Geranial Linalyl propionate α-terpinenyl acetate Neryl acetate Geranyl acetate trans-caryophyllene α-bergamotene Humulene Valencene α-bisabolene β-bisabolene α-bisabolol Coumarins Σύνολο Linalool+lianlyl acetate Linalool/linalyl acetate Διακύμανση των συστατικών ανάλογα με την περίοδο συγκομιδής και το βαθμό ωρίμανσης του καρπού 5

6 Χρωματογράφημα A b u n d a n c e αιθερίου ελαίου από φλοιό περγαμόντου συλλογής 12 Ιανουαρίου μετά από ψυχρή έκθλιψη (στήλη DB-5) 2 e T I C : P E R G 1. D 1. 8 e e e e e T i m e - - >

7 Χρωματογράφημα αιθερίου ελαίου από φλοιό περγαμόντου συλλογής 18 Ιανουαρίου μετά από ψυχρή έκθλιψη (στήλη DB-5) A b u n d a n c e 1. 5 e T I C : P E R G F P R E. D 1. 4 e e e e e T im e - - >

8 Χρωματογράφημα αιθερίου ελαίου από φλοιό περγαμόντου συλλογής 23 Ιανουαρίου μετά από ψυχρή έκθλιψη (στήλη DB-5) A b u n d a n c e T I C : P E R G 3. D 1. 2 e e e T i m e - - >

9 Χρωματογράφημα αιθερίου ελαίου από φλοιό περγαμόντου συλλογής 30 Ιανουαρίου μετά από ψυχρή έκθλιψη (στήλη DB-5) A b u n d a n c e T I C : P E R G 4. D T im e - - >

10 % Διακύμανση των κυριοτέρων συστατικών ανάλογα με την εποχή συγκομιδής Limonene γ-τerpinene Linalool Linalyl acetate 12-Ιαν 18-Ιαν 23-Ιαν 30-Ιαν 7-Μαρ 10

11 % Διακύμανση των δεικτών ποιότητας ανάλογα με την εποχή συλλογής Linalool+Linalyl acetate Iαν 18-Ιαν 23-Ιαν 30-Ιαν 7-Μαρ Εποχή συλλογής Linalool/Linalyl acetate Iαν 18-Ιαν 23-Ιαν 30-Ιαν 7-Μαρ Εποχή συλλογής Όπως φαίνεται και από το γράφημα η καλύτερη εποχή συγκομιδής είναι το μέσον του Ιανουαρίου για καρπούς που είναι πλήρως κίτρινοι. 11

12 Για το δείγμα της 18 ης Ιανουαρίου που εμφάνισε τα καλύτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά πραγματοποιήθηκε χειρόμορφη ανάλυση για να βρεθούν τα εναντιομερή από τα οποία αποτελείται το αιθέριο έλαιο. Συστατικό % (-)-α-pinene 0.07 (+)-α-pinene 0.06 Myrcene 0.58 (-)-β-pinene 0.23 α-terpinene 0.16 (-)-Limonene 0.49 (+)-Limonene γ-terpinene 9.42 Terpinolene 0.6 (-)-Linalool 14.5 (-)-Terpinen-4-ol 0.09 (-)-Linalyl acetate (+)-α-terpineol 0.13 Neral 0.35 (-)-Linalyl propionate 0.17 (-)-α-terpineol 0.13 Geranial 0.48 α-terpinyl acetate 0.35 α-bergamotene 0.6 (-)-trans-caryophyllene 0.32 Valencene 0.2 α-bisabolene 0.08 β-bisabolene 0.77 Σύνολο

13 Xρωματογραφημα αιθερίου ελαίου προερχόμενο από φλοιό καρπού μετά από ψυχρή έκθλιψη σε χειρόμορφη στήλη b-dex sm R T: (+)-limonene (-)-limonene (-)-linalool γ-terpinene (-)-linalool (-)-linalyl acetate (+)-linalool NL: 2.43E 3.47E 8 6 TIC F: MS bergam pergfdis ot (+)-limonene (-)-linalyl acetate (-)-limonene NL: E 6 90 Tim e (m in) TIC F: MS pergfdis (-)-linalool 60 (+)-linalool 13 50

14 Ανάλυση χημικής σύστασης αιθερίου ελαίου από ανώριμο πράσινο καρπό μετά από ψυχρή έκθλιψη (στήλη DB-5) PERGFGRE.D Συστατικά % 1 α-pinene β-pinene Myrcene α-terpinene Limonene cis-ocimene trans-β-οcimene γ-τerpinene Terpinolene Linalool Terpinen-4-ol α-terpineol Neral Linalyl acetate Geranial Linalyl propionate a-terpinenyl acetate Neryl acetate Geranyl acetate trans-caryophyllene α-bergamotene Humulene Valencene α-bisabolene β-bisabolene Coumarins 5.10 Σύνολο Linalool+linalyl acetate=68.67 Linalool/linalyl acetate = 1.19 Οι πράσινοι καρποί αν και είναι πολύ πλούσιοι σε λιναλοόλη και οξική λιναλοόλη υστερούν πολύ στο μεταξύ τους λόγο και δεν ενδείκνυνται για συγκομιδή. 14

15 Χρωματογράφημα αιθερίου ελαίου από φλοιό ανώριμου πράσινου καρπού μετά από ψυχρή έκθλιψη (στήλη DB-5) A b u n d a n c e 1. 5 e e e e e e T i m e - - > T I C : P E R G F G R E. D

16 Ανάλυση χημικής σύστασης αιθερίου ελαίου από φλοιό κοινού περγαμόντου μετά από ψυχρή έκθλιψη (στήλη DB-5) Συστατικό % 1 α-pinene β-pinene Myrcene α-terpinene Limonene cis- Ocimene trans -β-οcimene γ-τerpinene Terpinolene Linalool Terpinen-4-ol α-terpineol Decanal Neral Linalyl acetate Geranial Neryl acetate Geranyl acetate trans-caryophyllene α-bergamotene α-bisabolene β-bisabolene Nootkatone Σύνολο PERG2.D Linalool+linalyl acetate=66.36 Linalool/linalyl acetate = 1.09 Παρατήρηση: Το κοινό περγαμόντο δεν περιέχει γ-τερπινένιο γεγονός που αποτελεί σημαντική διαφοροποίηση από το περγαμόνοτο Κεφαλλονιάς 16

17 Χρωματογράφημα αιθερίου ελαίου από φλοιό κοινού περγαμόντου μετά από ψυχρή έκθλιψη (στήλη DB-5) A b u n d a n c e 1 e T I C : P E R G 2. D T i m e - - >

18 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Διαπιστώθηκε ότι σε όλα τα δείγματα πλήρους ωριμότητας το κυρίως συστατικό του έλαιου ήταν η (-)-οξική λιναλοόλη (1) με οπτική καθαρότητα >99% η οποία και προσδίδει το χαρακτηριστικό άρωμα στο περγαμόντο (όπως ακριβώς και στο περγαμόντο Καλαβρίας). Άλλα σημαντικά συστατικά ήταν η (-)-λιναλοόλη (2), το (+)-λιμονένιο και το γ-τερπινένιο. Ειδικά η υψηλή περιεκτικότητα στο συστατικό γ- τερπινένιο σε συνδυασμό με την απουσία της ουσίας sabinene φαίνεται ότι αποτελεί ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του περγαμόντου Κεφαλλονιάς. OCOCH 3 OH (-)-οξική λιναλοόλη (-)-λιναλοόλη (+)-λιμονένιο γ-τερπινένιο Για το χαρακτηρισμό της άριστης ποιότητας αιθερίου ελαίου περγαμόντου χρησιμοποιείται διεθνώς ο λόγος λιναλοόλη/οξική λιναλοόλη ο οποίος πρέπει να είναι κοντά στην τιμή 0.3. H ανάλυση έδειξε ότι στο τελικό στάδιο ωρίμανσης του καρπού ο δείκτης έφτασε έως και την τιμή 0.37 (δείγμα 18 Ιανουαρίου). Χαρακτηριστικό είναι επίσης είναι και το άθροισμα λιναλοόλη+οξική λιναλοόλη το οποία στο δείγμα 18 Ιανουαρίου ήταν >53%. Συγκριτικά στο αιθέριο έλαιο περγαμόντου Καλαβρίας (Ιταλίας) που θεωρείται το καλύτερο στον κόσμο η αντίστοιχη τιμή είναι <50%. Η υψηλή ποιότητα αιθερίου ελαίου περγαμόντου με βάση του μελετηθέντες χημικούς δείκτες επιβεβαίωσε την παρατήρηση ότι η καλύτερη περιοχή στον κόσμο για την καλλιέργεια του περγαμόντου είναι οι ακτές του Ιονίου. H παρούσα μελέτη παρέχει ισχυρά υποστηρικτικά στοιχεία για την περαιτέρω αξιοποίηση του περγαμόντου Κεφαλληνίας ως ένα νέο γεωργικο-βιομηχανικό προϊόν για την Ελλάδα. 18

19 Παρατήρηση: Σε όλα τα δείγματα μετρήθηκε η συγκέντρωση της φωτοτοξικής ουσίας 5-μεθοξυψωραλένιο (5-MOP). Στα δείγματα 18, 23 και 30 Ιανουαρίου η συγκέντρωση ήταν κάτω από 0.09% ενώ στο μη ώριμο και στο υπερώριμο δείγμα ήταν 1.2% και 1.5% αντίστοιχα. Πιθανοί τρόποι απομακρύνσεως της 5-ΜOP ώστε να επιτευχθεί υψηλότερη αξία του προϊόντος είναι είτε η κατεργασία με ΝαΟΗ, είτε η επαναπόσταξη, είτε η χρήση υπερκρίσιμου διοξειδίου του άνθρακα. Προσπάθεια για απομάκρυνση των κουμαρινών με εκλεκτικές ρητίνες προσρόφησης δεν είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Σημείωση: Κατά τη διάρκεια της μελέτης αναλύθηκε και το αιθέριο έλαιο που προκύπτει από απόσταξη στη σάρκα του καρπού. Το απόσταγμα του σαρκώδους μέρους σε αντίθεση με το απόσταγμα του φλοιού δεν είχε ευχάριστη οσμή και δεν μπορεί να αξιοποιηθεί για την παραγωγή αιθερίου ελαίου 19

20 Παραδοτέο Νο 2 «Έκθεση με τη χημική σύσταση του αιθερίου ελαίου που παράγεται με υδραπόσταξη του φλοιού του καρπού» Μελετήθηκε η επίδραση του τρόπου παραλαβής (ψυχρή έκθλιψη ή απόσταξη) στην τελική ποιότητα του προϊόντος. Ένας πλήρως ώριμος κίτρινος καρπός βάρους 621 gr ο οποίος είχε συλλεχθεί στις 18 Ιανουαρίου 2007 χωρίστηκε σε δυο ίσα μέρη βάρους 310 gr. Από κάθε τεμάχιο αφαιρέθηκε το κίτρινο μέρος του φλοιού (97 gr) και τεμαχίστηκε σε μικρά κομμάτια. Η μια ποσότητα υποβλήθηκε σε ψυχρή έκθλιψη (όπως περιγράφηκε στο παρααδοτέο 1) και η άλλη μισή ποσότητα υποβλήθηκε αυθημερόν σε υδραπόσταξη σε συσκευή Clevenger. Μετά από απόσταξη που διήρκησε 3 ώρες παραλήφθηκαν 0.51 ml από υποκίτρινο αιθέριο έλαιο το οποίο ξηράνθηκε με άνυδρο θειικό νάτριο και φυλάχθηκε σε σκοτεινόχρωμο φιαλίδιο στο ψυγείο μέχρι τη στιγμή της ανάλυσης. Η απόδοση σε αιθέριο έλαιο υπολογισμένη επί νωπού βάρους φλοιού ήταν 0.5%. Η οσμή του αιθερίου ελαίου από υδραπόσταξη έμοιαζε πολύ με την οσμή του αιθερίου ελαίου από ψυχρή έκθλιψη, υστερούσε όμως σε φρεσκάδα. Το αιθέριο έλαιο που προέκυψε αναλύθηκε ποιοτικά και ποσοτικά με αέριο χρωματογράφο μάζας αρχικά σε 20

21 στήλη DB-5 και στη συνέχεια σε χειρόμορφη στήλη b-dex sm με την ίδια μέθοδο που περιγράφηκε για το αιθέριο έλαιο της ψυχρής έκθλιψης στο παραδοτέο Νο1. Ποιοτική και ποσοτική σύσταση αιθερίου ελαίου του φλοιού του καρπού μετά από υδραπόσταξη σε στήλη DB-5 Συστατικό % 1 α-pinene β-pinene Myrcene α-phellandrene α-terpinene Limonene cis- Ocimene trans -β-οcimene γ-τerpinene Terpinolene Linalool Terpinen-4-ol α-terpineol Nerol Neral Linalyl acetate Geranial Linalyl propionate Neryl acetate Geranyl acetate trans-caryophyllene α-bergamotene Valencene β-bisabolene 0.26 Σύνολο

22 Συγκριτικά χρωματογραφήματα των αιθερίων ελαίων προερχόμενα από τον ίδιο καρπό μετά από ψυχρή έκθλιψη (Α) και υδραπόσταξη (Β) σε χειρόμορφη στήλη b-dex R T: (+)-limonene (-)-limonene (-)-linalool γ-terpinene (-)-linalyl acetate Α NL: 3.47E TIC F: MS pergfdis 70 (-)-linalool 60 (+)-linalool Β Tim e (m in) NL: 2.43E8 TIC F: MS bergam ot1 Όπως φαίνεται από το παραπάνω χρωματογράφημα κατά τη διάρκεια της απόσταξης συμβαίνει υποβάθμιση της ποιότητας του αιθερίου ελαίου λόγω της διάσπασης της οξικης λιναλοόλης. Συγκεκριμένα το ποσοστό της από 41.5% στην ψυχρή έκθλιψη μειώνεται σε 10.7% στο απεσταγμένο αιθέριο έλαιο. Επιπλέον η θερμική επίδραση της απόσταξης οδηγεί σε μερική ισομερίωση της (-)-λιναλοόλης σε (+)-λιναλοόλη Ο δείκτης λιναλοόλη+οξική λιναλοόλη μειώνεται από 56% σε 42.5% ενώ δεν ανιχνεύθηκαν ψωραλένια. Συμπέρασμα: Το απεσταγμένο αιθέριο έλαιο έχει χαμηλότερη ποιότητα αν και εξακολουθεί να έχει πολύ ευχάριστη οσμή και επιπλέον παραλαμβάνεται με μεγαλύτερη ευκολία. 22

23 Παραδοτέο Νο 3 «Έκθεση με τη χημική σύσταση του αιθερίου ελαίου που παράγεται με υδραπόσταξη των φύλλων» Ως εναλλακτική πηγή παραγωγής αιθερίου ελαίου διερευνήθηκαν τα φύλλα του δένδρου Citrus bergamia. Τα φύλλα αν και έχουν πλούσιο άρωμα δεν έχουν καμία οικονομική αξία. Για το λόγο αυτό πιθανή αξιοποίηση τους θα είχε μεγάλο οικονομικό όφελος. Απόσταξη φύλλων Tα φύλλα (4 Kg) του φυτού Citrus bergamia συλλέχθηκαν τον Ιανουάριο του 2007 στην Κεφαλλονιά και μεταφέρθηκαν αυθημερόν στο χώρο του εργαστηρίου Φαρμακογνωσίας. Εντός 24 ωρών υποβλήθηκαν σε υδραπόσταξη με 50 λίτρα νερό στον ημιβιομηχανικό αποστακτήρα που φαίνεται στην εικόνα. Μετά από απόσταξη που διήρκησε 3 ώρες παραλήφθηκαν 7 ml από κίτρινο αιθέριο έλαιο το οποίο ξηράνθηκε με άνυδρο θειικό νάτριο και φυλάχθηκε σε σκοτεινόχρωμο φιαλίδιο στο ψυγείο μέχρι τη στιγμή της ανάλυσης. Η απόδοση σε αιθέριο έλαιο υπολογισμένη επί νωπού βάρους φύλλων ήταν 0.55% η οποία αξιολογείται ως πολύ ενδιαφέρουσα. Η οσμή του αιθερίου ελαίου των φύλλων έμοιαζε πάρα πολύ με την οσμή του φλοιού του καρπού αν και είχε ένα τόνο ελαφράς φυτικής οσμής η οποία όμως δεν κρίθηκε ως ενοχλητική. Το αιθέριο έλαιο που προέκυψε αναλύθηκε ποιοτικά και ποσοτικά με αέριο χρωματογράφο μάζας σε στήλη DB-5 με την ίδια μέθοδο που περιγράφηκε για το αιθέριο έλαιο του καρπού 23

24 Αεριοχρωματογράφημα αιθερίου ελαίου φύλλων περγαμόντου A b u n d a n c e T I C : P E R G L E A 2. D 1. 1 e e T i m e - - >

25 Ποιοτική και ποσοτική σύσταση αιθερίου ελαίου φύλλων περγαμόντου: Συστατικό % 1 β-pinene Myrcene Limonene cis-ο cimene trans -β-οcimene γ-τerpinene Terpinolene Linalool Terpinen-4-ol α-terpineol Decanal Nerol Neral Linalyl acetate Geranial Linalyl propionate Neryl acetate Geranyl acetate trans-caryophyllene α-humulene Caryophyllene oxide Nonadecane 0.09 Σύνολο Συμπέρασμα: Συνολικά ταυτοποιήθηκαν 22 συστατικά. Από αυτά τα σημαντικότερα ήταν η λιναλοόλη (linalool) (34.6%) και η οξική λιναλοόλη (linalyl acetate) (29.8%) που είναι και τα κυριότερα συστατικά του αιθερίου ελαίου του καρπού. Σε σύγκριση με το αιθέριο έλαιο του καρπού υπήρχε πολύ μειωμένη συγκέντρωση σε λιμονένιο (limonene) (0.65%) ενώ υπήρχε σημαντική αύξηση στην οξική νερόλη (neryl acetate) (4.9%) και στην οξική γερανιόλη (geranyl acetate) (9.4%). Τέλος, δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη ψωραλενίων. Επομένως το αιθέριο έλαιο των φύλλων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως ένα φθηνό υποκατάστατο του αιθερίου ελαίου των καρπών. 25

26 Παραδοτέο Νο 4. «Έκθεση με τη χημική σύσταση του αρώματος του ποτού (λικέρ) που παράγεται από περγαμόντο» Στα πλαίσια της μελέτης του αρώματος των προϊόντων, μελετήθηκε η χημική σύσταση του αρώματος του ποτού (λικέρ) που παράγεται από περγαμόντο. Το λικέρ παρασκευάζεται τοπικά στην Κεφαλλονιά από φλοιό περγαμόντου με χρήση αιθυλικής αλκοόλης. Η απομόνωση των αρωματικών συστατικών από το ποτό πραγματοποιήθηκε σε δείγματα που μας παραχωρήθηκαν από τοπικό παραγωγό. Η απομόνωση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ρητίνης προσρόφησης σύμφωνα με την παρακάτω διαδικασία: Στη μέθοδο αυτή χρησιμοποιήθηκε γυάλινη στήλη (1,2 cm εξωτερική διάμετρος Χ 45 cm μήκος) η οποία είχε πληρωθεί με ρητίνη XAD-4. Ο σχηματισμός φυσαλίδων αέρα αποφεύχθηκε με την εισαγωγή του υλικού πληρώσεως ως υδατικό εναιώρημα. Συνολικά χρησιμοποιήθηκαν g ρητίνης και σχηματίστηκε ένα υπόστρωμα με διαστάσεις 1 cm εσωτερική διάμετρο Χ 10 cm μήκος. Το υπόστρωμα εκπλύθηκε με ml απεσταγμένο νερό πριν από κάθε χρήση. Η εκχύλιση μέσω ρητίνης XAD-4 περιλαμβάνει την αραίωση 50 ml δείγματος λικέρ με κατάλληλη ποσότητα απεσταγμένου νερού προκειμένου να ρυθμιστεί ο αλκοολικός τίτλος στα 5 % v.v. Στη συνέχεια, το διάλυμα διέρχεται με ελεύθερη ροή από τη στήλη που περιέχει τη ρητίνη XAD-4 και η περίσεια υδατικού διαλύματος απομακρύνεται με διοχέτευση ρεύματος αέρα. Για την παραλαβή των πτητικών συστατικών χρησιμοποιήθηκε μίγμα διαλυτών διαιθυλαιθέρα:πεντανίου (1:1), συνολικού όγκου 40 ml. Το διάλυμα των πτητικών ξηράνθηκε με προσθήκη άνυδρου θειικού νατριου και στη συνέχεια συμπυκνώθηκε σε στήλη vigreux, σε 26

27 θερμοκρασία υδατόλουτρου 40 ο C, μέχρι όγκου 1 ml. Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιήθηκε ήταν Rotavapor V-200 και heating bath B- 490 της εταιρίας Büchi. Το μίγμα των αρωματικών συστατικών που προέκυψε αναλύθηκε ποιοτικά και ποσοτικά με αέριο χρωματογράφο μάζας σε στήλη DB-5 με την ίδια μέθοδο που περιγράφηκε για το αιθέριο έλαιο του καρπού. 27

28 Αεριοχρωματογράφημα αρώματος λικέρ περγαμόντου A b u n d a n c e T I C : P E R G L I Q 1. D T i m e - - >

29 Ποιοτική και ποσοτική σύσταση αρώματος λικέρ περγαμόντου Συστατικό Ποσοστό% 1 α-pinene Myrcene p-cymene Limonene γ-terpinene trans-linalool oxide cis-linalool oxide Linalool Terpinen-4-ol α- Terpineol Linalyl acetate Neryl acetate Phytosterols 3.5 Σύνολο Συμπέρασμα: Το άρωμα του λικέρ περγαμόντου χαρακτηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά από την ύπαρξη της ουσίας λιναλοόλη (71%) και λιμονένιο (12.8%). Το συστατικά αυτό είναι ένα από τα κυριότερα χαρακτηριστικά συστατικά του αρώματος του φλοιού του περγαμόντου και επομένως μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν χαρακτηριστικοί χημικοί δείκτες προέλευσης και μοναδικότητας του λικέρ Τα στοιχεία που προέκυψαν από τη χημική ανάλυση μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να υποστηρίξουν τον ξεχωριστό χαρακτήρα του ποτού και την προώθηση του στην αγορά. 29

30 Παραδοτέο Νο 5. «Έκθεση με τα βιοδραστικά συστατικά που ανιχνεύονται στο γλυκό του κουταλιού που παράγεται από τον φλοιό του καρπού και ενδείξεις για την πιθανή υγειοπροστατευτική τους δράση.» Διερευνήθηκε η πιθανή ύπαρξης βιοδραστικών μεταβολιτών με υγειοπροστατευτική δράση στο γλυκό του κουταλιού που παράγεται από το φλοιό του καρπού του περγαμόντου (ή και άλλων εσπεριδοειδών όπως κίτρο, γκρειπφρουτ, μανταρίνι). Ο φλοιός των εσπεριδοειδών είναι πολύ πλούσια πηγή φλαβονοειδών που θεωρούνται προϊόντα με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και σημαντική επίδραση στην ανθρώπινη υγεία. Με τη μελέτη αυτή ταυτοποιήθηκαν τα βιοδραστικά συστατικά που υπάρχουν στο φλοιό του περγαμόντου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή γλυκού. Τα αποτελέσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να υποστηρίξουν την πιθανή υγειοπροστατευτική δράση του προϊόντος και την προώθηση του ως υγιεινό προϊόν. Διαδικασία εκχύλισης του γλυκού: Παρελήφθησαν 50 gr δείγμα γλυκού από τα εξής: γλυκό περγαμόντο, κίτρο, φράπα, μανταρίνι και γκρέιπφρουτ. Το γλυκό διαχωρίστηκε από το σιρόπι και εκπλυθηκε επιφανειακά με νερό. Αφού στέγνωσε επιφανειακά, λειοτριβήθηκε και εκχυλίστηκε με 50 ml ΕtΟΗ για 48 h. Στη συνέχεια το υλικό διθήθηκε και το διήθημα συμπυκνώθηκε. Το συμπυκνωμένο υλικό εκχυλίστηκε με EtOAc/Η2Ο και παραλήφθηκε η στοιβάδα του EtOAc. Αυτή ξηράνθηκε με άνυδρο Na2SO4 και εξατμίστηκε μέχρι ξηρού. Το τελικό εκχύλισμα ελέγχθηκε με χρωματογραφία TLC σε συστήματα (A) CH2Cl2/MeOH 92:8 και (Β) 80:20. 30

31 5-hydroxymethylfurfural Περγ Μαντ Φραπα Κίτρο Ναρ Γκρειπφ Naringin Περγ Μαντ Φραπα Κίτρο Ναρ Γκρειπφ 31

32 Χημική σύσταση: Τα εκχυλίσματα που προέκυψαν με την προαναφερθείσα διαδικασία είχαν κατά μέσο όρο βάρος 50 mg εκχυλίσματος ανα 100 gr γλυκού (χωρίς σιρόπι) Τα εκχυλίσματα αυτά υποβλήθηκαν σε χρωματογραφική και φασματοσκοπική ανάλυση για την εύρεση των κυριότερων συστατικών. To κυριότερο συστατικό που απομονώθηκε και ταυτοποιήθηκε με φασματοσκοπία NMR ήταν το φλαβονοειδές ναριγγίνη. To συστατικό αυτό ταυτοποιήθηκε σε όλα τα γλυκά με την εξής σειρά συγκέντρωσης: Φράπα> γκρειπφρουτ>κίτρο>περγαμόντο Επίσης από το γλυκό περγαμόντο απομονώθηκαν και ταυτοποιήθηκαν με φασματοσκοπία NMR οι ουσίες βανιλλίνη και 5-υδροξυμέθυλο φουρφουράλη. Το τελευταίο συστατικό προκύπτει από τη θέρμανση των σακχάρων του σιροπιού και δεν αποτελεί κάποιο βιοδραστικό συστατικό. Η χρωματογραφική εικόνα των εκχυλισμάτων από όλα τα γλυκά ήταν παρεμφερής με εξαίρεση το γλυκό από μανταρίνι. Για το γλυκό αυτό πραγματοποιήθηκε ειδικότερη ανάλυση η οποία έδειξε επιπλέον και την ύπαρξη των πολυμεθοξυλιωμένων φλαβονοειδών nobiletin και tangeritin. Ακόμη ανιχνεύθηκε η ύπαρξη dimethyl anthranilate και a-sinensal H 3 CO OCH 3 O OCH 3 H 3 CO OCH 3 O OCH 3 OCH 3 H 3 CO tangeritin OCH 3 O H 3 CO OCH 3 O nobiletin 32

33 Συμπέρασμα: Η απομόνωση της ουσίας naringin από τα γλυκά του κουταλιού που μελετήθηκαν είναι πολύ σημαντική γιατί αυτό το συστατικό έχει αντιοξειδωτική δράση και προστατευτική δράση απέναντι στη χοληστερόλη. Συγκεκριμένα μειώνει το επίπεδο της χοληστερόλης και ταυτόχρονα εμποδίζει την οξείδωση της LDL. Το συστατικό αυτό έχει μια ιδιαίτερα πικρή γεύση και γι αυτό η κατανάλωση χυμών με naringin δεν είναι πολύ ευχάριστη. Αντίθετα η κατανάλωση της ουσίας αυτής με τη μορφή γλυκού (που επικαλύπτει τη γεύση) είναι μια εξαιρετική εναλλακτική λύση. Πρέπει να σημειωθεί ότι η ουσία naringin (και επομένως και τα τρόφιμα που την περιέχουν) αλληλεπιδρούν με διάφορα φάρμακα (calcium channel blockers, sedatives, cholesterol lowering drugs, caffeine and estrogen) και χρειάζεται προσοχή στους ανθρώπους που χρησιμοποιούν τέτοια φάρμακα. 33

34 .Παραδοτέο Νο 6. Έκθεση με τη χημική σύσταση του αρώματος του ποτού που παράγεται από τσίπουρο και πετιμέζι και στοιχεία για τις περιεχόμενες πολυφαινόλες Το τρίτο αντικείμενο μελέτης αφορά τη διερεύνηση των χημικών συστατικών του αρώματος του ποτού που παρασκευάζεται από τσίπουρο και πετιμέζι. Τα στοιχεία που προέκυψαν από τη χημική ανάλυση μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να υποστηρίξουν τον ξεχωριστό χαρακτήρα του ποτού και την προώθηση του στην αγορά. Το ποτό από τσίπουρο και πετιμέζι παρασκευάζεται τοπικά στην Κεφαλλονιά. Η απομόνωση των αρωματικών συστατικών από το ποτό πραγματοποιήθηκε σε δείγματα που μας παραχωρήθηκαν από τοπικό παραγωγό. Η απομόνωση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ρητίνης προσρόφησης σύμφωνα με την παρακάτω διαδιακσία Στη μέθοδο αυτή χρησιμοποιήθηκε γυάλινη στήλη (1,2 cm εξωτερική διάμετρος Χ 45 cm μήκος) η οποία είχε πληρωθεί με ρητίνη XAD-4. Ο σχηματισμός φυσαλίδων αέρα αποφεύχθηκε με την εισαγωγή του υλικού πληρώσεως ως υδατικό εναιώρημα. Συνολικά χρησιμοποιήθηκαν g ρητίνης και σχηματίστηκε ένα υπόστρωμα με διαστάσεις 1 cm εσωτερική διάμετρο Χ 10 cm μήκος. Το υπόστρωμα εκπλύθηκε με ml απεσταγμένο νερό πριν από κάθε χρήση. Η εκχύλιση μέσω ρητίνης XAD-4 περιλαμβάνει την αραίωση 50 ml δείγματος τσίπουρου με κατάλληλη ποσότητα απεσταγμένου νερού προκειμένου να ρυθμιστεί ο αλκοολικός τίτλος στα 5 % v.v. Στη συνέχεια, το διάλυμα διέρχεται με ελεύθερη ροή από τη στήλη που περιέχει τη ρητίνη XAD-4 και η περίσεια υδατικού διαλύματος απομακρύνεται με διοχέτευση ρεύματος αέρα. Για την παραλαβή των πτητικών συστατικών χρησιμοποιήθηκε μίγμα διαλυτών διαιθυλαιθέρα:πεντανίου (1:1), συνολικού όγκου 40 ml. Το διάλυμα των πτητικών ξηράνθηκε με προσθήκη άνυδρου θειικού νατριου και στη συνέχεια συμπυκνώθηκε σε στήλη vigreux, σε θερμοκρασία υδατόλουτρου 40 ο C, μέχρι όγκου 1 34

35 ml. Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιήθηκε ήταν Rotavapor V-200 και heating bath B- 490 της εταιρίας Büchi. Το μίγμα των αρωματικών συστατικών που προέκυψε αναλύθηκε ποιοτικά και ποσοτικά με αέριο χρωματογράφο μάζας σε στήλη DB-5 με την ίδια μέθοδο που περιγράφηκε για το αιθέριο έλαιο του καρπού περγαμόντου. 35

36 Αεριοχρωματογράφημα αρώματος ποτού από τσίπουρο και πετιμέζι A b u n d a n c e T I C : T S P E A 1. D T i m e - - >

37 Ποιοτική και ποσοτική σύσταση αρώματος ποτού από τσίπουρο και πετιμέζι Συστατικό % 1 Hexanoic acid 0,28 2 Ethanone, 1-(1H-pyrrol-2-yl)- 0,45 3 Furancarboxylic acid, methyl ester 1,08 4 Phenylethyl alcohol 3,25 5 Naphthalene, 1,2,3,4-tetrahydro- 0,15 6 Ethyl caprylate 1,33 7 Caprylic acid 1, vinylphenol 0, hydroxymethylfurfural 80, Heptenal, 2-methyl- 0,24 11 Ethyl caprate 3,51 12 Decanoic acid 1,52 13 Ethyl laurate 0,40 14 Benzoic acid, 2-methylphenyl ester 0,46 15 Benzyl benzoate 0,26 Σύνολο 96,00 Συμπέρασμα: Το άρωμα του λικέρ περγαμόντου χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη της ουσίας 5- hydroxymethylfurfural η οποία είναι προϊόν που προκύπτει από μετατροπή των σακχάρων κατά την παραγωγή του πετιμεζιού Τα άρωμα συμπληρώνεται από συστατικά που συχνά απαντώνται σε αποστάγματα (τσίπουρα) (μικρά λιπαρά οξέα και εστέρες τους) και συχνά εξαρτώνται από την ποικιλία του σταφυλιού. Τα στοιχεία που προέκυψαν από τη χημική ανάλυση θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να υποστηρίξουν τον ξεχωριστό χαρακτήρα του ποτού και την προώθηση του στην αγορά. 37

38 Παράλληλα μελετήθηκε και η ύπαρξη πολυφαινολών προερχόμενες από το χρησιμοποιούμενο συμπύκνωμα χυμού σταφυλιού (πετιμέζι). Συγκεκριμένα χρησιμοποιώντας την ίδια διαδικασία που χρησιμοποιήθηκε για την παραλαβή των πτητικών συστατικών αλλά χρησιμοποιώντας μεθανόλη ως διαλύτη έκλουσης της στήλης παραλήφθηκε το μίγμα των πολικών συστατικών που περιέχει τις πολυφαινόλες. Από 200 ml ποτού παρελήφθησαν 158 mg πολικού εκχυλίσματος. Το εκχύλισμα αυτό διαπιστώθηκε ότι περιείχε κατά κύριο λόγο φαινολοξέα εκ των οποίων τα σημαντικότερα ήταν το gallic acid και το p-coumaric acid. Η ταυτοποίηση έγινε με φασματοσκοπία NMR μετά από απομόνωση με παρασκευαστική χρωματογραφία. 38

39 Παραδοτέο Νο 7. Έκθεση με τη χημική σύσταση του αρώματος του όξους και στοιχεία για τις περιεχόμενες πολυφαινόλες Το τελαυταίο αντικείμενο μελέτης αφορά τη διερεύνηση των χημικών συστατικών του αρώματος του παραγόμενου όξους.. Το ροδόξυδο παρασκευάζεται τοπικά στην Κεφαλλονιά από ξύδι αρωματισμένο με πέταλα τριαντάφυλλου που καλλιεργείται τοπικά. Η απομόνωση των αρωματικών συστατικών από το ροδόξυδο πραγματοποιήθηκε σε δείγματα που μας παραχωρήθηκαν από τοπικό παραγωγό. Η απομόνωση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ρητίνης προσρόφησης σύμφωνα με την παρακάτω διαδιακσία Στη μέθοδο αυτή χρησιμοποιήθηκε γυάλινη στήλη (1,2 cm εξωτερική διάμετρος Χ 45 cm μήκος) η οποία είχε πληρωθεί με ρητίνη XAD-4. Ο σχηματισμός φυσαλίδων αέρα αποφεύχθηκε με την εισαγωγή του υλικού πληρώσεως ως υδατικό εναιώρημα. Συνολικά χρησιμοποιήθηκαν g ρητίνης και σχηματίστηκε ένα υπόστρωμα με διαστάσεις 1 cm εσωτερική διάμετρο Χ 10 cm μήκος. Το υπόστρωμα εκπλύθηκε με ml απεσταγμένο νερό πριν από κάθε χρήση. Η εκχύλιση μέσω ρητίνης XAD-4 περιλαμβάνει την αραίωση 50 ml δείγματος όξους με κατάλληλη ποσότητα απεσταγμένου νερού προκειμένου να ρυθμιστεί ο αλκοολικός τίτλος στα 5 % v.v. Στη συνέχεια, το διάλυμα διέρχεται με ελεύθερη ροή από τη στήλη που περιέχει τη ρητίνη XAD-4 και η περίσεια υδατικού διαλύματος απομακρύνεται με διοχέτευση ρεύματος αέρα. Για την παραλαβή των πτητικών συστατικών χρησιμοποιήθηκε μίγμα διαλυτών διαιθυλαιθέρα:πεντανίου (1:1), συνολικού όγκου 40 ml. Το διάλυμα των πτητικών ξηράνθηκε με προσθήκη άνυδρου θειικού νατριου και στη συνέχεια συμπυκνώθηκε σε στήλη vigreux, σε θερμοκρασία υδατόλουτρου 40 ο C, μέχρι όγκου 1 ml. Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιήθηκε ήταν Rotavapor V-200 και heating bath B- 490 της εταιρίας Büchi. 39

40 Το μίγμα των αρωματικών συστατικών που προέκυψε αναλύθηκε ποιοτικά και ποσοτικά με αέριο χρωματογράφο μάζας σε στήλη DB-5 με την ίδια μέθοδο που περιγράφηκε για το αιθέριο έλαιο του καρπού. 40

41 Αεριοχρωματογράφημα αρώματος ροδόξυδου A b u n d a n c e T I C : R O D O X 1. D T im e - - >

42 Ποιοτική και ποσοτική σύσταση αρώματος ροδόξυδου 1 Isovaleric acid ,3-Propanediol, diacetate Benzyl alcohol Cis-linalool oxide Phenylethyl alcohol Butanedioic acid, diethyl ester α-terpineol Butanedioic acid, monomethyl ester Benzoic acid β-phenylethyl acetate Benzeneacetic acid Eugenol Geranic acid Benzeneethanol, 4-hydroxy Hexadecane Heptadecane Benzoic acid, 2-methylphenyl ester H-1-Benzopyran-2-one, 7-methoxy Benzyl benzoate Octadecane Nonadecane Eicosane Heneicosane 0.19 Σύνολο

43 Συμπέρασμα: Το άρωμα του ροδόξυδου χαρακτηρίζεται κατά κύριο λόγο από την ύπαρξη της ουσίας φαινυλαιθανόλη (52%) σε συνδυασμό βέβαια με όξινα συστατικά που συχνά απαντώνται στο όξος Το συστατικό αυτό (φαινυλαιθανόλη) είναι ένα από τα κυριότερα χαρακτηριστικά συστατικά του αρώματος του τριαντάφυλλου και επομένως μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν χαρακτηριστικός χημικός δείκτης προέλευσης και μοναδικότητας του όξους καθώς σε κανένα άλλο όξος δεν μπορεί να υπάρξει τόσο μεγάλη συγκέντρωση από το συστατικό αυτό. Τα στοιχεία που προέκυψαν από τη χημική ανάλυση μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να υποστηρίξουν τον ειδικό χαρακτήρα του όξους και τη σαφή διαφοροποίηση του από τα αντίστοιχα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά.. Σημειωση: Παράλληλα μελετήθηκε και η ύπαρξη πολυφαινολών με αντιοξειδωτική και υγειοπροστατευτική δράση προερχόμενες από το χρησιμοποιούμενο όξος. Συγκεκριμένα χρησιμοποιώντας την ίδια διαδικασία που χρησιμοποιήθηκε για την παραλαβή των πτητικών συστατικών αλλά χρησιμοποιώντας μεθανόλη ως διαλύτη έκλουσης της στήλης παραλήφθηκε το μίγμα των πολικών συστατικών που περιέχει τις πολυφαινόλες. Από 100 ml όξους παρελήφθησαν 35 mg πολικού εκχυλίσματος. Το εκχύλισμα αυτό διαπιστώθηκε ότι περιείχε κατά κύριο λόγο φλαβονοειδή εκ των οποίων τα OH OH OH HO O HO O O O OH O Gly OH O Gly σημαντικότερα ήταν γλυκοσίδες της καιμφερόλης και γλυκοσίδες της κερκετίνης. Η 43

44 ταυτοποίηση έγινε με φασματοσκοπία NMR μετά από απομόνωση με παρασκευαστική χρωματογραφία αντιστρόφου φάσεως (H2O-MeOH 50:50). Τα συστατικά αυτά είναι γνωστό ότι αποτελούν συστατικά των πετάλων των ρόδων και επίσης είναι γνωστό ότι έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. Η ανίχνευση τους στο ροδόξυδο αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την πιθανή υγειπροστατευτική του δράση. 44

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη 4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη H VCl 3 + 1 / 2 2 + 1 / 2 H 2 C 14 H 12 2 C 14 H 10 2 (212.3) 173.3 (210.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών οξείδωση αλκοόλη, κετόνη, καταλύτης µεταβατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΑΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΑΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΑΝΑΛΥΣΗΣ ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΑΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΑΝΑΛΥΣΗΣ Επιστηµονικός υπεύθυνος : Δρ. Αντώνιος Τσαρµπόπουλος Τίτλος διδακτορικής διατριβής: Προσδιορισµός και µελέτη πτητικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Εµπλουτισµός επιτραπέζιας ελιάς µε φαινολικά συστατικά

Εµπλουτισµός επιτραπέζιας ελιάς µε φαινολικά συστατικά Εµπλουτισµός επιτραπέζιας ελιάς µε φαινολικά συστατικά ρ. Ιωάννης Τσάκνης Κοσµήτορας Σχολής Τεχνολογίας Τροφίµων & ιατροφής 1 ΣΚΟΠΟΣΜΕΛΕΤΗΣ Μελετήθηκε η δυνατότητα προσθήκης συγκεκριμένων πολυφαινολών(ελευρωπαΐνη

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΣΕΡΙΔΗΣ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Τοπικά Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία Άσκηση 4 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Φασματοφωτομετρία Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία Ηλεκτροχημεία 4. Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΝΔΕΙΞΗ «ΚΙΤΡΟ ΝΑΞΟΥ»

ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΝΔΕΙΞΗ «ΚΙΤΡΟ ΝΑΞΟΥ» Ημερομηνία παραλαβής : ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΝΔΕΙΞΗ «ΚΙΤΡΟ ΝΑΞΟΥ» Αριθμός σελίδων (με την παρούσα): 9 Γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε για την υποβολή του φακέλου: Ελληνική Αριθμός φακέλου: Καθιερωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα. Ευγενόλη (Ι), καρβακρόλη (ΙΙ), θυμόλη (ΙΙΙ). Σχήμα. Εστραγκόλη (αριστερά), ανηθόλη (κέντρο), μυριστισίνη (δεξιά).

Σχήμα. Ευγενόλη (Ι), καρβακρόλη (ΙΙ), θυμόλη (ΙΙΙ). Σχήμα. Εστραγκόλη (αριστερά), ανηθόλη (κέντρο), μυριστισίνη (δεξιά). ΑΡΤΥΜΑΤΑ Κάποια φυτά/τμήμα φυτών με έντονες και χαρακτηριστικές γεύσεις και αρώματα χρησιμοποιούνται αποξηραμένα είτε νωπά ως καρυκεύματα ή μπαχαρικά. Σε αυτά περιλαμβάνονται καρποί, σπόροι, φλοιοί δένδρων.

Διαβάστε περισσότερα

LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS

LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS Ανάπτυξη οικονομικά βιώσιμης διαδικασίας για την ολοκληρωμένη διαχείριση, μέσω χρησιμοποίησης, των οινοποιητικών αποβλήτων: Παραγωγή φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου.

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. 1. α) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. β) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου δεν

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

1024 Απόσπαση νερού από την 4-υδροξυ-4-µεθυλο-2-πεντανόνη

1024 Απόσπαση νερού από την 4-υδροξυ-4-µεθυλο-2-πεντανόνη NP 0 Απόσπαση νερού από την -υδροξυ--µεθυλο--πεντανόνη C H I CH CH H C CH - H H + H C CH H C CH C H I C H 0 (.) (.8) (98.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Απόσπαση Αλκοόλη, αλκένιο, κετόνη,

Διαβάστε περισσότερα

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών 1 2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 6-2-1. Ποιες χημικές ουσίες λέγονται καθαρές ή καθορισμένες; Τα χημικά στοιχεία και οι χημικές ενώσεις. 6-2-2. Ποια είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2014 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα διαγωνιζομένων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης. Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi.

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης. Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi. ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi.gr Σχεδιασμός αναλυτικών μεθόδων: Οι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff 26 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-1 προς µια βάση Schiff CH 3 O + CH 2 NH 2 Montmorillonit K-1 cyclohexane CH 3 NCH 2 Ph + H 2 O H 3 C CH 2 C 1 H 14 O (15.2) C

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σπιτικών ποτών, μαρμελάδων, γλυκών κουταλιού. Κοτρώνη Μαρία Τερέζα Τζέλιου Ευτυχία

Παρασκευή σπιτικών ποτών, μαρμελάδων, γλυκών κουταλιού. Κοτρώνη Μαρία Τερέζα Τζέλιου Ευτυχία Παρασκευή σπιτικών ποτών, μαρμελάδων, γλυκών κουταλιού Κοτρώνη Μαρία Τερέζα Τζέλιου Ευτυχία Σπιτικά ποτά Αλκοολούχα (ηδύποτα) Ζαχαρούχοι συμπυκνωμένοι χυμοί Ηδύποτα Παρασκευάζονται με την προσθήκη ζάχαρης

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 3-1. Τι ονομάζεται περιεκτικότητα ενός διαλύματος; Είναι μία έκφραση που δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματική διαδικασία προσδιορισμού ιοντικής σύστασης ατμοσφαιρικών σωματιδίων

Πειραματική διαδικασία προσδιορισμού ιοντικής σύστασης ατμοσφαιρικών σωματιδίων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ Τομέας Μεταλλουργίας και Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Επιστήμης και Τεχνολογίας Προστασίας του Περιβάλλοντος στη Μεταλλουργία και Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

Τέλος, πολύ πρόσφατες βιολογικές µελέτες έδειξαν ότι οι δύο προαναφερθείσες ενώσεις επιδεικνύουν αξιοσηµείωτες αντικαρκινικές ιδιότητες (η

Τέλος, πολύ πρόσφατες βιολογικές µελέτες έδειξαν ότι οι δύο προαναφερθείσες ενώσεις επιδεικνύουν αξιοσηµείωτες αντικαρκινικές ιδιότητες (η ΟΙΝΟΣ & ΥΓΕΙΑ Στο κρασί αποδίδονται από την αρχαιότητα ευεργετικές για την ανθρώπινη υγεία ιδιότητες, τις οποίες η σύγχρονη επιστηµονική έρευνα τεκµηριωµένα αποδίδει στην αντιοξειδωτική δράση ορισµένων

Διαβάστε περισσότερα

2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο

2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο 2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο H O NO 2 HO HO 4-τολουολοσουλφονικό οξύ O O + + κυκλοεξάνιο NO 2 H 2 O C 7 H 5 NO 3 C

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Αποθήκευση & Διάθεση Τσικουδιάς & Ρακόμελου

Παραγωγή Αποθήκευση & Διάθεση Τσικουδιάς & Ρακόμελου Ένωση Ελλήνων Χημικών Περιφερειακό Τμήμα Κρήτης Παραγωγή Αποθήκευση & Διάθεση Τσικουδιάς & Ρακόμελου Ιωάννης Μ. Γαλανάκης Χημικός Μηχανικός Απόσταγμα Στεμφύλων Σταφυλιού Τσικουδιά Τσίπουρο Raki (Ρακί)

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Οι κύριες αλλοιώσεις του ελαιολάδου είναι : Η υδρόλυση Η οξείδωση Η υδρόλυση συμβαίνει κυρίως στο χρόνο πριν από την παραλαβή του ελαιολάδου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΙΣΗΜΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. Νόμος. Νο 158/2014 Μερικές τροποποιήσεις στο Ν. 61/2012 «περί Ειδικών Φόρων της Αλβανικής Δημοκρατίας» Άρθρο 8

ΑΝΕΠΙΣΗΜΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. Νόμος. Νο 158/2014 Μερικές τροποποιήσεις στο Ν. 61/2012 «περί Ειδικών Φόρων της Αλβανικής Δημοκρατίας» Άρθρο 8 ΑΝΕΠΙΣΗΜΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Νόμος Νο 158/2014 Μερικές τροποποιήσεις στο Ν. 61/2012 «περί Ειδικών Φόρων της Αλβανικής Δημοκρατίας» Άρθρο 8 Ο νόμος αυτός δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας και τέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Το μεγαλύτερο ποσοστό του νερού στον πλανήτη, για την ακρίβεια το 95% είναι αλμυρό νερό, δηλ. περιέχει άλατα. Σε αυτή τη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ Τα σάκχαρα είναι το σημαντικότερο συστατικό του γλεύκους, καθώς η περιεκτικότητά του σε αυτά καθορίζει τον αλκοολικό βαθμό του οίνου που θα προκύψει μετά την αλκοολική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ SALVIA ανάη Πιταροκοίλη 1, Όλγα Τζάκου 2, Μαρία Κουλάδη 2

ΧΗΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ SALVIA ανάη Πιταροκοίλη 1, Όλγα Τζάκου 2, Μαρία Κουλάδη 2 ΧΗΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ SALVIA ανάη Πιταροκοίλη 1, Όλγα Τζάκου 2, Μαρία Κουλάδη 2 1 Γεωπόνος MSc. Τοµέας Φαρµακογνωσίας και Χηµείας Φυσικών Προϊόντων, Τµήµα Φαρµακευτικής ΕΚΠΑ 2 Αν. Καθ. Φαρµακογνωσίας

Διαβάστε περισσότερα

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ ΜΑΘΗΤΕΣ : ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΚΟΥΡΛΑΥΤΗ ΝΙΚΗ ΜΕΛΕΑΣ ΗΛΙΑΣ ΠΑΡΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αμπέλι : Το αμπέλι είναι πολυετές φυτό και αναπτύσσεται γρήγορα. Ο κορμός του έχει πολλαπλές διακλαδώσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ)

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) Τα Αρωματικά Φυτά. «Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Τάσεις Προοπτικές. Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) τα ερωτήματα: 1. Τι είναι Αρωματικά-φαρμακευτικά φυτά? 2.

Διαβάστε περισσότερα

Ωρίµανση του Σταφυλιού

Ωρίµανση του Σταφυλιού 1 Ωρίµανση του Σταφυλιού H ωρίµανση του σταφυλιού περνά από διάφορα στάδια-περιόδους: 1. Στο πρώτο στάδιο, η ρόγα είναι πράσινη από την παρουσία της χλωροφύλλης, ενώ η γεύση της έντονα ξινή, λόγω αυξηµένης

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Ειδικό βάρος Οξύτητα Στερεό υπόλειμμα Λακτόζη Έλεγχος παστερίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ Κωνσταντίνα Τζιά Καθηγήτρια ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων, Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ Νέα προϊόντα - Ελαιόλαδο Αντικατάσταση άλλων λιπαρών σε προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά. Σύνταξη, ταξινόμηση και τάξεις οργανικών ενώσεων. Τρόποι γραφής οργανικών ενώσεων. Λειτουργικές ομάδες.

Εισαγωγικά. Σύνταξη, ταξινόμηση και τάξεις οργανικών ενώσεων. Τρόποι γραφής οργανικών ενώσεων. Λειτουργικές ομάδες. ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ - Μάθημα «ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 9.00-12.00 (Ι3 - Θεωρία) ΠΕΜΠΤΗ 10.00 12.00 (I3-Θεωρία) ή (Εργαστήρια)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Ελαιολάδου. Μαρία Τασιούλα-Μάργαρη. Τμήμα Χημείας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Ελαιολάδου. Μαρία Τασιούλα-Μάργαρη. Τμήμα Χημείας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Ελαιολάδου Μαρία Τασιούλα-Μάργαρη Τμήμα Χημείας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΦΑΙΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΛΙΑΣ-ΕΛΙΕΣ, ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ, ΑΠΟΝΕΡΑ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟY

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ A1701/2014 ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΥΔΡΟΜΕΛΟΥ

ΕΚΘΕΣΗ A1701/2014 ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΥΔΡΟΜΕΛΟΥ EΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, ΤΟΜΕΑΣ IV ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ηρώων Πολυτεχνείου 5, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Transmission of an established geographical indication of spirit drinks

Transmission of an established geographical indication of spirit drinks Transmission of an established geographical indication of spirit drinks Σχέδιο - Τελευταία αποθήκευση στις 17/02/2015 14:00 από null I. ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1.Ονομασία και τύπος a. Ονομασία(-ες) προς καταχώριση

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμα προϊόντα από αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας Στέργιος Τζιμίκας Ιατρός διευθύνων σύμβουλος Dioscurides OE

Καινοτόμα προϊόντα από αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας Στέργιος Τζιμίκας Ιατρός διευθύνων σύμβουλος Dioscurides OE Η συμβολή των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών στην ανάπτυξη της Δυτικής Μακεδονίας Καινοτόμα προϊόντα από αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας Στέργιος Τζιμίκας Ιατρός διευθύνων σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Διαγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437

ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437 1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, 215. ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437 Κ. Κόντη, Δ. Μαμμά, Δ. Κέκος Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, Dr ΤΑΒΕΡΝΑΡΑΚΗ ΝΙΚΗ 1. 1 ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τον ορισμό terroir αναφέρονταν,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Επιτραπέζιας Ελιάς Ιστορικά Η Ελιά (Olea europea) είναι από τις σηµαντικότερες καλλιέργειες στην χώρα µας όπως και στην Μεσόγειο γενικότερα. Τα ελαιόδεντρα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Εργαστήριο 5 ο Αριθμός Οκτανίου (RON MON) Αέρια Χρωματογραφία (Άσκηση 18) Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Κτύπημα του Κινητήρα (Knock) Από το 1912 που

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα κυψέλης και η σημασία. Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε.

Προϊόντα κυψέλης και η σημασία. Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε. Προϊόντα κυψέλης και η σημασία τους για την υγεία του μελισσιού Αντώνιος Ε. Τσαγκαράκης Γεωπόνος Εντομολόγος, MSc, PhD Εκπαιδευτής Ι.Γ.Ε. Κηρήθρα Επωαστικός - αποθηκευτικός χώρος εντός της κυψέλης Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Εξοπλισμός Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Κάθε εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει χώρους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

ξπlbλιjiί 151(1) του 2001 153(1) τόυ 2002 132(1) του 2003 67(1) του 2004 20.4.2004,

ξπlbλιjiί 151(1) του 2001 153(1) τόυ 2002 132(1) του 2003 67(1) του 2004 20.4.2004, Ε.Ε. Παρ. ΙΙΙ(Ι) 3197 Κ.Δ.Π. 353/2005 Αρ. 4019,29.7.2005 Αριθμός 353 Οι περί Χρωστικών Ουσιών στα Τρόφιμα (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2005, οι οποίοι εκδόθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο δυνάμει των

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Η Χημεία με γεύσεις, χρώματα και αρώματα

Η Χημεία με γεύσεις, χρώματα και αρώματα Ε. Κ. Φ. Ε. Χ α λ α ν δ ρ ί ο υ Η Χημεία με γεύσεις, χρώματα και αρώματα ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ Σκοπός: Η παρασκευή αιθανόλης από ζύμωση εκχυλίσματος σταφίδων ( σταφιδογλέυκους) Εισαγωγικές γνώσεις Η αιθανόλη

Διαβάστε περισσότερα

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη;

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Επίδραση κοινού ιόντος έχουμε όταν σε διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη προσθέσουμε έναν άλλο ηλεκτρολύτη που έχει κοινό ιόν με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΡΟΔΟΥ & ΛΕΒΑΝΤΑΣ ROSA DAMASCENΑ LAVANDULA ANGUSTIFOLIA. Συνεταιρισμός Αρωματικών, Φαρμακευτικών & Οπωροκηπευτικών Φυτών Βοΐου Κοζάνης

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΡΟΔΟΥ & ΛΕΒΑΝΤΑΣ ROSA DAMASCENΑ LAVANDULA ANGUSTIFOLIA. Συνεταιρισμός Αρωματικών, Φαρμακευτικών & Οπωροκηπευτικών Φυτών Βοΐου Κοζάνης ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΡΟΔΟΥ & ΛΕΒΑΝΤΑΣ ROSA DAMASCENΑ LAVANDULA ANGUSTIFOLIA Συνεταιρισμός Αρωματικών, Φαρμακευτικών & Οπωροκηπευτικών Φυτών Βοΐου Κοζάνης 1 2 O ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Η προσπάθεια ξεκίνησε στην περιοχή του

Διαβάστε περισσότερα

4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο

4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο 4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο C 6 H 10 (82.2) + 4 H H 2 2 H + 4 H 2 (34.0) + sodium tungstate dihydrate + Aliquat 336. Na 2 W 4 2 H 2 (329.9) C 6 H 10 4 C 25 H 54 ClN (404.2) (146.1)

Διαβάστε περισσότερα

Πειράματα Ποσοτικοποίησης Παραγώγων των Ενώσεων α-dicarbonyl του Κρασιού. Μπίτη Μαρία (ΑΜ858) Μυστηρίδου Εμμανουέλα (ΑΜ861)

Πειράματα Ποσοτικοποίησης Παραγώγων των Ενώσεων α-dicarbonyl του Κρασιού. Μπίτη Μαρία (ΑΜ858) Μυστηρίδου Εμμανουέλα (ΑΜ861) Πειράματα Ποσοτικοποίησης Παραγώγων των Ενώσεων α-dicarbonyl του Κρασιού Μπίτη Μαρία (ΑΜ858) Μυστηρίδου Εμμανουέλα (ΑΜ861) 1. Εισαγωγή Assaying α-dicarbonyl Compounds in Wine: A Complementary GC-MS, HPLC,

Διαβάστε περισσότερα

Για πόσο χρονικό διάστημα παραμένει φρέσκος ο καφές αφού ανοιχτεί;

Για πόσο χρονικό διάστημα παραμένει φρέσκος ο καφές αφού ανοιχτεί; ΚΑΦΕΣ AURILE Γενικές Πληροφορίες Πώς καβουρδίζεται ο καφές Aurile; Ο καφές Aurile καβουρδίζεται για περίπου 20 λεπτά στους 210 C (ο τρόπος αυτός είναι γνωστός ως American Roast). Κατά τη διάρκεια του καβουρδίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών 1. Τα φυτά δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια E H 2 O CO 2 χλωροφύλλη σάκχαρα Ηηλιακήενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν και όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΕ ΝΕΡΟ ΓΕΝΙΚΑ Με το πείραμα αυτό μπορούμε να προσδιορίσουμε δύο βασικές παραμέτρους που χαρακτηρίζουν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας,

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας, Σχολείο: Ημερομηνία Δειγματοληψίας.. Φύλλο Εργασίας Έλεγχος της Ποιότητας του Πόσιμου Νερού του Σχολείου μας Γενικές πληροφορίες Τα φυσικά νερά περιέχουν διάφορες ουσίες οι οποίες είναι διαλυμένες και

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία & Υλικά Διαλύματα Χρωστικές

Εργαλεία & Υλικά Διαλύματα Χρωστικές Ενότητα Ροή γενετικής πληροφορίας Φύλλο εργασίας 2 Απομόνωση νουκλεϊκών οξέων από φυτικά κύτταρα Βιολογία Γ Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Τα νουκλεϊκά οξέα, όπως και οι πρωτεΐνες, είναι μακρομοριακές

Διαβάστε περισσότερα

Δ Η Μ Ο Σ ΣΗΤΕΙΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ. «Προμήθεια υλικών για εφαρμογή ιχνηθετικών μεθόδων για υδρογεωλογική έρευνα στην καρστική λεκάνη της Τ.Κ. Κατσιδωνίου».

Δ Η Μ Ο Σ ΣΗΤΕΙΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ. «Προμήθεια υλικών για εφαρμογή ιχνηθετικών μεθόδων για υδρογεωλογική έρευνα στην καρστική λεκάνη της Τ.Κ. Κατσιδωνίου». Δ Η Μ Ο Σ ΣΗΤΕΙΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ «Προμήθεια υλικών για εφαρμογή ιχνηθετικών μεθόδων για υδρογεωλογική έρευνα στην καρστική λεκάνη της Τ.Κ. Κατσιδωνίου». ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 Χ Η Μ Ε Ι Α Θ Ε Τ Ι Κ Η Σ Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 2 9. 0 5. 2 0 1 ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθηµα: ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: Πέµπτη, 8 Ιουνίου 2006 7:30-10:30 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ Γ Δ

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ Γ Δ - 26 - ΕΝΟΤΗΤΑ Γ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ Τα στεροειδή είναι μια σημαντική κατηγορία φυσικών προϊόντων των οποίων οι δομές έχουν ως βάση το σκελετό του υδρογονωμένου τετρακυκλικού περυδροκυκλοπεντανοφαινανθρενίου. 2

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΙ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΜΕΘΟ ΟΙ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΜΕΘΟ ΟΙ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ BΑΣΙΛΗΣ N. ΚΑΜBYΣΗΣ ΦΙΛΑΙΟΣ 2010 Η Ποιότητα του Ελαιολάδου εξαρτάται από : Περιβάλλον Τεχνικές καλλιέργειας Ποικιλία Τεχνικές παραλαβής (Ελαιοποίηση)

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ 1

Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ 1 Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ Τα φρούτα και λαχανικά υφίστανται µια φυσιολογική διεργασία, η οποία ονοµάζεται ωρίµανση. Η ωρίµανση συχνά είναι επιθυµητή για το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ

ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, 5. ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Σπαθής Ά.,

Διαβάστε περισσότερα

Η παρασκευή του Τσίπουρου. Τυπικό αποστακτήριο Τσίπουρου

Η παρασκευή του Τσίπουρου. Τυπικό αποστακτήριο Τσίπουρου Η παρασκευή του Τσίπουρου Τυπικό αποστακτήριο Τσίπουρου Αποστακτήριο στη Δυτική Μακεδονία Το τσίπουρο βγαίνει... Η πρώτη ύλη για την παρασκευή του Τσίπουρου (η μάζα) αποτελείται από τους φλοιούς των σταφυλιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΑΦΕ

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΑΦΕ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΑΦΕ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΓΕΝΙΚΑ Η παραγωγή ελληνικού καφέ στο εργοστάσιο αποτελείται από πέντε διαφορετικά στάδια τα οποία φαίνονται παρακάτω σε ένα απλοποιηµένο διάγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα Διαγωνιζόμενων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD Οι τιμές του σογιαλεύρου και των κρυσταλλικών αμινοξέων παραμένουν ασταθείς. Κατά καιρούς, υπάρχει ενδιαφέρον για λιγότερο γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΣΕ ΑΤΥΧΗΜΑ ΣΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΓΕΝΙΚΑ 3. Ταπώστε τις εισόδους του κεντρικού εξαερισμού, για να μη διαδοθεί η ουσία αν είναι πτητική και ενημερώστε για τη 4. Διώξτε τους εργαζόμενους έξω από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ. Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κ.α τρόφιμα

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ. Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κ.α τρόφιμα ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κα τρόφιμα ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ της ΩΑΛΒΟΥΜΙΝΗΣ (πρωτεΐνης στο ασπράδι του αυγού) και της ΚΑΖΕΪΝΗΣ (πρωτεΐνης του γάλακτος)

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Φαινολικό & αρωματικό δυναμικό των οίνων της ποικιλίας ξινόμαυρο. Περίληψη

Θέμα: Φαινολικό & αρωματικό δυναμικό των οίνων της ποικιλίας ξινόμαυρο. Περίληψη φαινολικό και αρωματικό δυναμικό των οίνων της ποικιλίας ξινόμαυρο Μαρία Κυραλέου Yποψήφια Διδάκτωρ Οινολογίας Tμήμα Eπιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών τηλ. 215294719 mkyrleou@u.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός και έλεγχος λιπαρών υλών και λιπιδίων. Ε. Κατσανίδης

Προσδιορισµός και έλεγχος λιπαρών υλών και λιπιδίων. Ε. Κατσανίδης Προσδιορισµός και έλεγχος λιπαρών υλών και λιπιδίων Ε.. Κατσανίδης Ορισµός Λιπαρές ύλες ή λιπίδια καλούνται τα συστατικά των τροφίµων που είναι αδιάλυτα στο νερό και διαλυτά σε οργανικούς διαλύτες. Λιπαρά

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:19 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:21

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:19 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:21 Αποστάγματα O γλυκάνισος στα ποτήρια μας Ούζο από την Ελλάδα, παστίς από την Γαλλία, αράκ από τη Μέση Ανατολή, ρακί από την Τουρκία, σαμπούκα από την Ιταλία. Η παγκοσμιοποίηση έχει γεύση γλυκάνισου...

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε το βασικό χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τις βάσεις κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Δρ Κυριάκος Παπαδόπουλος Ερευνητής Α Ινστιτούτο Φυσικοχημείας ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα