ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ. Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ. Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 1"

Transcript

1 ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 1

2 Arrrrheniius ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ (κατά Arrheniius καιι BrönstedLowry) Oξέα είναι οι υδρογονούχες ενώσεις οι οποίες όταν διαλύονται στο νερό δίνουν κατιόντα υδρογόνου (Η ) και αρνητικά φορτισµένα ιόντα. Bάσεις είναι οι ενώσεις οι οποίες όταν διαλύονται στο νερό δίνουν ανιόντα υδροξυλίου (ΟΗ ) και θετικά φορτισµένα ιόντα. Εξουδετέρωση είναι η αντίδραση µεταξύ οξέος και βάσης (προς σχηµατισµό άλατος και νερού). BrrönsttedLowrry Οξύ είναι κάθε µόριο, ή, ιόν που µπορεί να δώσει ένα ή περισσότερα πρωτόνια (Η ) (δότης πρωτονίου). Οξύ (1) Βάση (1) Η Βάση είναι κάθε µόριο, ή, ιόν που µπορεί να πάρει ένα ή περισσότερα πρωτόνια (Η ) (δέκτης πρωτονίου) Βάση (2) Η Οξύ (2) Εξουδετέρωση είναι η µεταφορά ενός πρωτονίου από ένα οξύ σε µια βάση µε αποτέλεσµα να σχηµατιστεί µια νέα βάση (συζυγής βάση) και ένα νέο οξύ (συζυγές οξύ). Με πρόσθεση κατά µέλη των γενικών αντιδράσεων που αναγράφονται στον ορισµό των οξέων και των βάσεων έχουµε : συζυγή Οξύ (1) Βάση (2) Βάση (1) Οξύ (2) συζυγή Για να δράσει µια ένωση σαν οξύ (δότης πρωτονίου) είναι απαραίτητη η παρουσία µιας άλλης ένωσης που να µπορεί να δράσει σαν δέκτης πρωτονίου (βάση). Αντίστοιχα για να δράσει µια ένωση σαν βάση (δέκτης πρωτονίου) είναι απαραίτητη η παρουσία µιας άλλης ένωσης που να µπορεί να δράσει σαν δότης πρωτονίου (οξύ). Στα υδατικά διαλύµατα φορέας (δέκτης ή δότης) πρωτονίου είναι το νερό. Συζυγείς ονοµάζονται οι ενώσεις που διαφέρουν µεταξύ τους κατά ένα πρωτόνιο. Η αντίδραση µεταφοράς πρωτονίου από ένα οξύ σε µια βάση λέγεται πρωτολυτική αντίδραση. Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 2

3 Όταν ένα οξύ δώσει πρωτόνια µετατρέπεται σε βάση η οποία λέγεται συζυγής βάση. (Οξύ Συζυγής Βάση Η ) Αµφιπρωτικά, ή, επαµφοτερίζοντα σώµατα, ή, αµφολύτες, λέγονται τα σώµατα που ανάλογα µε τις συνθήκες συµπεριφέρονται είτε σαν οξέα (δότες πρωτονίου), είτε σαν βάσεις (δέκτες πρωτονίου). Χαρακτηριστικό παράδειγµα αµφολύτη αποτελεί το νερό. Όσο πιο ασθενές είναι ένα οξύ, τόσο πιο ισχυρή είναι η συζυγής του βάση και το αντίστροφο. Η αντίδραση µεταξύ ενός οξέος και µιας βάσης, οδηγεί σε στο σχηµατισµό των συζυγών τους : Οξύ (1) Βάση (2) Βάση (1) Οξύ (2). Η κατεύθυνση προς την οποία είναι µετατοπισµένη η παραπάνω ισορροπία είναι αυτή προς την οποία σχηµατίζεται το ασθενέστερο οξύ και η ασθενέστερη βάση. ΟΞΥ 1 ΒΑΣΗ 2 ΒΑΣΗ 1 ΟΞΥ 2 H 3 OOH H 2 O H 3 OO H 3 O H 2 SO 4 H 2 O HSO 4 H 3 O HSO 4 H 2 O SO 4 2 H 3 O H 2 O H 3 OO OH H 3 OOH H 2 O H 2 NH 2 OO OH H 3 NH 2 OO H 2 O NH 3 OH NH 4 H 3 O OH H 2 O H 2 O ( 6 H 5 ) 3 H NH 2 ( 6 H 5 ) 3 NH 3 Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 3

4 1 οο Ποσοττιικό κριιττήριιο ιισχύος ηλεκττρολυττών Βαθµός ιιονττιισµού ((α)) ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Βαθµός ιοντισµού α είναι το πηλίκο του αριθµού των mol του ηλεκτρολύτη που ιοντίζονται (n i ) προς τον αρχικό (ολικό) αριθµό mol του ηλεκτρολύτη που διαλύονται (n ολ ) α = λογική : α = n i = n ολ ni V n V ολ n i. Στην πράξη ο βαθµός ιοντισµού α εκφράζεται σαν πηλίκο συγκεντρώσεων, σύµφωνα µε την n ολ = α = όπου, Μ η συγκέντρωση του ηλεκτρολύτη που έχει ιοντιστεί και Μ η αρχική (ολική) συγκέντρωση του ηλεκτρολύτη. Όσο µεγαλύτερη είναι η τιµή του βαθµού ιοντισµού τόσο µεγαλύτερο είναι το ποσοστό του ηλεκτρολύτη που έχει ιοντιστεί. Ο βαθµός ιοντισµού παίρνει τιµές 0 < α 1 (Μπορεί να εκφραστεί και σαν % ποσοστό οπότε τα αντίστοιχα όρια είναι 0< α% 100) Αν α = 1, η αντίδραση ιοντισµού είναι µονόδροµη (πλήρης ιοντισµός) και ο ηλεκτρολύτης χαρακτηρίζεται ισχυρός Αν α < 1, η αντίδραση ιοντισµού είναι αµφίδροµη και καταλήγει σε ισορροπία (ιοντική ισορροπία µερικός ιοντισµός) και ο ηλεκτρολύτης χαρακτηρίζεται ασθενής Ο βαθµός ιοντισµού α ενός ασθενούς ηλεκτρολύτη εξαρτάται από : α) τη φύση του ηλεκτρολύτη, δηλ. τη µοριακή του δοµή. Π.χ. από το Hl είναι ισχυρό οξύ, ενώ το HF είναι ασθενές οξύ. β) τη φύση του διαλύτη. Ο διαλύτης στην αντίδραση ιοντισµού ενός ηλεκτρολύτη, παίζει το ρόλο της βάσης (σε ιοντισµό οξέος) ή το ρόλο του οξέος (σε ιοντισµό βάσης) µε αποτέλεσµα η ισχύς των οξέων και των βάσεων να εξαρτάται από τη φύση του διαλύτη. Συνήθως σαν διαλύτης χρησιµοποιείται το νερό. Παράδειγµα το H 3 OOH που σε υδατικό διάλυµα είναι ασθενές οξύ, H 3 OΟΗ H 2 Ο H 3 OO Η 3 Ο, ενώ σε διάλυµα υγρής αµµωνίας, εξαιτίας του ισχυρά βασικού χαρακτήρα της αµµωνίας, συµπεριφέρεται σαν ισχυρό οξύ H 3 OΟΗ ΝΗ 3 H 3 OO ΝΗ 4 γ) τη θερµοκρασία. Η αντίδραση ιοντισµού είναι ενδόθερµο φαινόµενο ( Η>0). Με αύξηση της θερµοκρασίας σύµφωνα µε την αρχή Le hatelier η ισορροπία µετατοπίζεται προς τα δεξιά, οπότε και η τιµή του βαθµού ιοντισµού αυξάνεται. δ) την αρχική (ολική) συγκέντρωση του ηλεκτρολύτη. Με αύξηση της συγκέντρωσης (συµπύκνωση προσθήκη ηλεκτρολύτη υπό σταθερό όγκο ή εξάτµιση διαλύτη) ελαττώνεται η τιµή του βαθµού ιοντισµού και αντιστρόφως (βλ. απόδειξη στο νόµο αραίωσης του Ostwald). ε) την Επίδραση Κοινού Ιόντος. Αν σε διάλυµα ασθενούς ηλεκτρολύτη προστεθεί ένας άλλος ο οποίος έχει κοινό ιόν µε τον ασθενή, σύµφωνα µε την αρχή Le hatelier, εξαιτίας αύξησης συγκέντρωσης προϊόντος (το κοινό ιόν) προκαλείται µετατόπιση της ιοντικής ισορροπίας προς τα αριστερά Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 4

5 ΕΤΕΡΟΠΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ (ΙΟΝΤΙΚΕΣ) Π Λ Η Ρ Η Σ Ι ΑΣ Τ Α Σ Η ( α=1) των ιόντων που προϋπάρχουν (ΙΣΧΥΡΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ) Η Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Λ Υ Τ Ε Σ ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ (ΜΟΡΙΑΚΕΣ) Α Ν Τ Ι Ρ Α Σ Ε Ι Σ Ι Ο Ν Τ Ι Σ Μ Ο Υ : Αντίδραση µεταξύ των µορίων της ένωσης και των µορίων του διαλύτη µε αποτέλεσµα τη δηµιουργία ιόντων (αντιδράσεις οξέοςβάσης κατά BronstedLowry). Α Λ Α Τ Α (ΙΣΧΥΡΟΙ & ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ) (ΙΟΝΤΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ) 2 Nal, KBr, ao 3, Mg(NO 3 ) 2, ROONa (H 3 OONa, HOONa, ), KN, π.χ. KF (s) H O K (Η 2 Ο) F (Η 2 Ο) y (εφυδάτωση) ΙΑΣΤΑΣΗ ΑΛΑΤΟΣ ή, απλά δεν γράφεται το νερό KF (s) K (aq) F (aq) M y A ym (aq) A y (aq M (y )M ( )M ΕΤΕΡΟΠΟΛΙΚΕΣ (ΙΟΝΤΙΚΕΣ) ΒΑΣΕΙΣ Υδροξείδια µετάλλων (Arrhenius) NaΟΗ, KOH, a(oh) 2, Ba(OH) 2 ΙΑΣΤΑΣΗ Υ ΡΟΞΕΙ ΙΩΝ Β Α Σ Ε ΙΙ Σ Μ(ΟΗ) M (aq) ΟΗ (aq) M M ( )M (BrönstedLowry) NH 2, O 2, RO (H 3 O, ) (ΙΟΝΤΙΚΕΣ & ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ) ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΕΣ (ΜΟΡΙΑΚΕΣ) ΒΑΣΕΙΣ Αντιδράσεις ιοντισµού (BrönstedLowry) Αµµωνία: ΝΗ 3(a q) Η 2 Ο (l) ΝΗ 4 ( aq) ΟΗ (a q) Αµίνες: RΝΗ 2( aq ) Η 2 Ο (l) RΝΗ 3 (a q) ΟΗ (a q) Γενικά: B (aq ) Η 2 Ο (l) BΗ (aq) ΟΗ (a q) Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 5

6 Ο Ξ Ε Α (ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ) Ισχυρά Hl, HBr, HJ, HNO 3, HlO 4, H 2 SO 4 (µόνο στο 1 ο στάδιο ιοντισµού σε ΗSO 4 ) Ασθενή (όλα τα υπόλοιπα) ΗF, HN, HNO 2, HlO, HBrO, HJO, HlO 2, H 2 S, H 2 SO 3, H 2 O 3, H 3 PO 3, H 3 PO 4, ROOH (H 3 OOΗ, HOOΗ, ), ΗSO 4, NH 4, RNH 3, ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΙΟΝΤΙΙ ΙΣΜΟΥ ΟΞΕΩΝ ΠΛΗΡΗΣ ΙΟΝΤΙΣΜΟΣ (Α%=100%, α=1) Ποσοτική αντίδραση µε το Η 2 Ο ΜΕΛΕΤΗ Ισχυρού οξέος ΜΕΡΙΚΟΣ ΙΟΝΤΙΣΜΟΣ (Α%<10%, α<0,1) ΜΕΛΕΤΗ Ασθενούς οξέος Hl (aq ) Η 2 Ο ( l ) Η 3 Ο (aq) l (aq )) M M M ΗΑ (aq) Η 2 Ο ( l ) Η 3 Ο (aq) Α (aq) Αρχικά Μ Ιοντ./Παρ. I.Ι. ()Μ Μ Μ Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 6

7 2 οο Ποσοττι ικό κριττήρι ιο ισχύος ι ηλεεκττρολυττών Στταθεερά ιονττι ι ισµού Κ αα & Κ bb ασθεενών µονοπρωττι ικών οξξέέων καιι βάσεεων Ασθενές µονοπρωτικό (µονοβασικό) οξύ Έστω υδατικό διάλυµα ασθενούς µονοβασικού οξέος. Στο διάλυµα αποκαθίσταται η παρακάτω ισορροπία : ΗΑ (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) Α (aq), ( Η>0) Κ α = [HO 3 ].[A ] [HA] Ασθενής µονοπρωτική (µονόξινη) βάση Έστω υδατικό διάλυµα ασθενούς µονόξινης βάσης. Στο διάλυµα αποκαθίσταται η παρακάτω ισορροπία : Β (aq) Η 2 Ο (l) ΒΗ (aq) ΟΗ (aq), ( Η>0) Κ b = [BH ].[OH] [B] Όσο µεεγγαλλύττεερη εεί ίνναι ι η ττι ιµή στταθθεεράςς Κ αα κκαι ι Κ bb σεε ορισµέέννη θθεερµοκκρασί ία ττόσο ισχυρόττεερο ι εεί ίνναι ι ττο οξξύ κκαι ι η βάση αννττί ίσττοι ιχα,, δηλλ.. ττόσο πεερι ισσόττεερο µεετταττοπι ισµέέννη προςς ττα δεεξξι ιά εεί ίνναι ι η ισορροπίι ία ττηςς αννττί ίδρασηςς ιοννττι ι ισµού.. Στα ισχυρά οξέα και στις ισχυρές βάσεις η ισορροπία ιοντισµού είναι σχεδόν πλήρως µετατοπισµένη προς τα δεξιά (µονόδροµη αντίδραση). Πρακτικά στα διαλύµατα αυτά δεν υπάρχουν µόρια οξέος ή βάσης, παρά µόνο τα ιόντα τους, µε αποτέλεσµα οι τιµές των Κ α και Κ b αντίστοιχα να είναι υψηλές (της τάξης ). Ουσιαστικά στα διαλύµατα αυτά δεν ορίζεται η Κ α (ο παρονοµαστής τείνει στο µηδέν). Η σταθερά ιοντισµού Κ α ή Κ b ενός ασθενούς µονοβασικού οξέος ή µιας ασθενούς µονόξινης βάσης αντίστοιχα εξαρτάται από : α) τη φύση του οξέος ή της βάσης β) τη θερµοκρασία. Η αντίδραση ιοντισµού είναι ενδόθερµο φαινόµενο ( Η>0). Με αύξηση της θερµοκρασίας σύµφωνα µε την αρχή Le hatelier η ισορροπία µετατοπίζεται προς τα δεξιά, οπότε και η τιµή της σταθεράς Κ α ή Κ b αυξάνεται. γ) τη φύση του διαλύτη. Συνήθως σαν διαλύτης χρησιµοποιείται το νερό. ΠΡΟΣΟΧΗ!!! Αν αναφερόµαστε σε ένα οξύ (π.χ. H 3 OOH), ή σε µια βάση (π.χ. ΝΗ 3 ) η τιµή της Κ α ή της Κ b αντίστοιχα, εξαρτάται αποκλειστικά από τη θερµοκρασία. Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 7

8 Νόµος αραίίωσης ττου Osttwalld Ασθενές µονοπρωτικό (µονοβασικό) οξύ Έστω διάλυµα ασθενούς µονοβασικού οξέος ΗΑ συγκέντρωσης M και βαθµού ιοντισµού α. Στο διάλυµα αποκαθίσταται η ισορροπία : ΗΑ (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) Α (aq) Αρχικά Ιοντ./Παρ. α α α I.Ι. (1α) α α [H3O ].[A ] Κ α = = [HA] Προσέγγιση Όταν είναι γνωστός ή µπορεί να υπολογιστεί ο βαθµός ιοντισµού α, το σκεπτικό είναι το εξής: Αν α 0,1 (δηλαδή πολύ ασθενές οξύ), µπορούµε χωρίς σηµαντικό σφάλµα να θεωρήσουµε ότι (1α) 1. Έτσι η σχέση (1) απλοποιείται και γίνεται : Κ α =α 2. (2) α = Kα (3) Από τη σχέση (3) φαίνεται ότι, µε αραίωση του διαλύµατος ( V) ενός ασθενούς µονοβασικού οξέος ελαττώνεται η συγκέντρωση αυτού ( ) άρα αυξάνεται ο βαθµός ιοντισµού α. Σε άπειρη αραίωση (V 0) ο βαθµός ιοντισµού α τείνει στη µέγιστη τιµή του, δηλ. στη µονάδα (α 1). Το αντίστροφο ισχύει για τη συµπύκνωση ενός τέτοιου διαλύµατος. Ασθενής µονοπρωτική (µονόξινη) βάση Έστω διάλυµα ασθενούς µονόξινης βάσης Β συγκέντρωσης M και βαθµού ιοντισµού α. Στο διάλυµα αποκαθίσταται η ισορροπία : Β (aq) Η 2 Ο (l) ΒΗ (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά Ιοντ./Παρ. α α α I.Ι. (1α) α α [BH ].[OH] Κ b = = [B] α.α α 2 Κα =. (1) (1α) 1α α.α α 2 Κb =. (4) (1α) 1α Προσέγγιση Όταν είναι γνωστός ή µπορεί να υπολογιστεί ο βαθµός ιοντισµού α, το σκεπτικό είναι το εξής: Αν α 0,1 (δηλαδή πολύ ασθενής βάση), µπορούµε χωρίς σηµαντικό σφάλµα να θεωρήσουµε ότι (1α) 1. Έτσι η σχέση (3) απλοποιείται και γίνεται : Κ b =α 2. (5) α = Kb (6) Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 8

9 Από τη σχέση (6) φαίνεται ότι, µε αραίωση του διαλύµατος ( V) µιας ασθενούς µονόξινης βάσης ελαττώνεται η συγκέντρωση αυτής ( ) άρα αυξάνεται ο βαθµός ιοντισµού α. Σε άπειρη αραίωση (V 0) ο βαθµός ιοντισµού α τείνει στη µέγιστη τιµή του, δηλ. στη µονάδα (α 1). Το αντίστροφο ισχύει για τη συµπύκνωση ενός τέτοιου διαλύµατος. Οι παραπάνω σχέσεις (1), (2), (4) και (5) αποτελούν το νόµο αραίωσης του Ostwald, που καθορίζει τη σχέση των τριών µεγεθών α, και Κ α ή Κ b σε µια ορισµένη θερµοκρασία. Σε αντίστοιχα συµπεράσµατα καταλήγουµε αν εργαστούµε µε την πραγµατική συγκέντρωση του ηλεκτρολύτη που ιοντίζεται = (α.) M Ασθενές µονοπρωτικό (µονοβασικό) οξύ ΗΑ (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) Α (aq) Αρχικά Μ Ιοντ./Παρ. I.Ι. ()Μ Μ Μ Κ α = [H3O ].[A ] [HA] = 2.. Κα = (7) Προσέγγιση (Αν το ΗΑ είναι πολύ ασθενές οξύ ισχύει : α= Kα 0,1 Kα 2 0,1 2 Kα 0,01 δηλ αν α 0,1 τότε Kα 0,01). Όταν είναι γνωστά ή µπορούν να υπολογιστούν τα & K α ισχύει : αν Kα 0,01 ( ) Κ α = 2 (8) (& Κ α = α 2. ) Ασθενής µονοπρωτική (µονόξινη) βάση Β (aq) Η 2 Ο (l) ΒΗ (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά Μ Ιοντ./Παρ. I.Ι. ()Μ Μ Μ Κ b = [BH ].[OH] [B] = 2.. Κ b = (9) Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 9

10 2 Kb Kb Προσέγγιση (Αν η Β είναι πολύ ασθενής βάση ισχύει : α= 0,1 0,1 2 Kb 0,01 δηλ αν α 0,1 τότε Kb 0,01). Όταν είναι γνωστά ή µπορούν να υπολογιστούν τα & K b, ισχύει : αν Kb 0,01 ( ) Κ b = 2 (10) (& Κ b = α 2.) Συνοπτικά θ θ Αραίωση ( ) Συµπύκνωση ( ) E.K.I. α Κ α & Κ b ΑΥΤΟ ÏÏΟΝΤΙΙΣΜΟΣ ΤΟΥ Η 22 Ο p H O αυτοïοντισµός του νερού είναι µια αντίδραση µεταφοράς πρωτονίων (Η ) από µόρια νερού σε αλλά µόρια νερού κατά την οποία παράγονται κατιόντα Η 3 Ο και ανιόντα ΟΗ. Σε κάθε υδατικό διάλυµα ισχύει [Η 3 Ο ] = [Η ] διότι το κατιόν του οξωνίου ουσιαστικά είναι ένα εφυδατωµένο πρωτόνιο (Η Η 2 Ο Η 3 Ο ), δηλ. Η 2 Ο (l) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) ΟΗ (aq) µε σταθερά αυτοïοντισµού Κ w. = [Η 3 Ο ]. [ΟΗ ] H σταθερά Κ w ονοµάζεται σταθερά γινοµένου ιόντων νερού, είναι ανάλογη µε τη θερµοκρασία (ο ιοντισµός είναι ενδόθερµο φαινόµενο) και ισχύει τόσο στο καθαρό νερό όσο και σε κάθε υδατικό διάλυµα. Πειραµατικά έχει βρεθεί ότι στη θερµοκρασία των 25 ισχύει : [Η 3 Ο ] = [ΟΗ ] = 10 7 Μ άρα : [Η 3 Ο ]. [ΟΗ ] = Γενικά, τα υδατικά διαλύµατα χαρακτηρίζονται σαν όξινα, βασικά και ουδέτερα ανάλογα µε τη σχέση των συγκεντρώσεων κατιόντων υδρογόνου και ανιόντων υδροξυλίου. Σε οποιαδήποτε θερµοκρασία ισχύει : α) Αν [Η 3 Ο ] > [ΟΗ ] όξινο διάλυµα β) Αν [Η 3 Ο ] < [ΟΗ ] βασικό διάλυµα γ) Αν [Η 3 Ο ] = [ΟΗ ] ουδέτερο διάλυµα Στη θερµοκρασία των 25 ισχύει : α) Αν [Η 3 Ο ] > 10 7 όξινο διάλυµα β) Αν [Η 3 Ο ] < 10 7 βασικό διάλυµα γ) Αν [Η 3 Ο ] = [ΟΗ ] = 10 7 ουδέτερο διάλυµα Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 10

11 ph = log [Η 3 Ο ] Όσο πιο µικρή είναι η τιµή του ph τόσο πιο µεγάλη είναι η οξύτητα του διαλύµατος. poh = log [OH ] Όσο πιο µικρή είναι η τιµή του pοη τόσο πιο µεγάλη είναι η βασικότητα του διαλύµατος. Από τη σχέση [Η 3 Ο ].[ΟΗ ] = 10 14, από τον ορισµό του ph και του pοη αποδεικνύεται ότι: ph poh = 14 (θ = 25 ) Από τα παραπάνω προκύπτει ότι στη θερµοκρασία των 25 ισχύει: α. Αν ph < 7, τότε [Η 3 Ο ] > [ΟΗ ] και το διάλυµα χαρακτηρίζεται όξινο β. Αν ph > 7, τότε [Η 3 Ο ] < [ΟΗ ] και το διάλυµα χαρακτηρίζεται βασικό γ. Αν ph = 7, τότε [Η 3 Ο ] = [ΟΗ ] και το διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο Για τον χαρακτηρισµό ενός διαλύµατος σαν ουδέτερου, θα πρέπει να ισχύει: [Η 3 Ο ] = [ΟΗ ], ενώ ταυτόχρονα ισχύει η σχέση Κ w =[Η 3 Ο ]. [ΟΗ ]. Από τις δυο αυτές σχέσεις εξάγεται ότι, [Η 3 Ο ] = Κ w ½, άρα, ph = ½ log K w. Έτσι από αυτή τη σχέση µπορεί να υπολογιστεί το pη ενός ουδέτερου διαλύµατος σε οποιαδήποτε θερµοκρασία αν είναι γνωστή η Κ w στη θερµοκρασία αυτή. Κατά τον υπολογισµό του pη διαλύµατος ισχυρού οξέος πρέπει να λαµβάνεται υπόψη ο ιοντισµός του νερού όταν η συγκέντρωση του οξέος είναι µικρότερη, ή, ίση από 10 7 Μ, διότι αλλιώς θα οδηγηθούµε σε άτοπα αποτελέσµατα (pη > 7)*. Η αραίωση ενός διαλύµατος ισχυρού οξέος, έχει σαν αποτέλεσµα την αύξηση της τιµής του pη του. Αραίωση σε δεκαπλάσιο όγκο, αυξάνει την τιµή του pη του διαλύµατος κατά µια µονάδα (αυτό ισχύει µε την προϋπόθεση ότι κατά την αραίωση η [Η 3 Ο ] δεν γίνεται µικρότερη από 10 6 Μ, ισχύει δηλαδή για την αραίωση διαλυµάτων ισχυρών οξέων µε pη 5). Σε άπειρη αραίωση το pη τείνει στο 7. Κατά τον υπολογισµό του pη διαλύµατος ισχυρής βάσης πρέπει να λαµβάνεται υπόψη η ιοντισµός του νερού όταν η συγκέντρωση της βάσης είναι µικρότερη ή ίση από 10 7, διότι αλλιώς θα οδηγηθούµε σε άτοπα αποτελέσµατα (pη < 7). Η αραίωση ενός διαλύµατος ισχυρής βάσης, έχει σαν αποτέλεσµα την ελάττωση της τιµής του pη του. Αραίωση σε δεκαπλάσιο όγκο, ελαττώνει την τιµή του ph του διαλύµατος κατά µια µονάδα (αυτό ισχύει µε την προϋπόθεση ότι κατά την αραίωση η [ΟΗ ] δεν γίνεται µικρότερη από 10 6 mol/lit, ισχύει δηλαδή για την αραίωση διαλυµάτων ισχυρών βάσεων µε pη 9). Σε άπειρη αραίωση το ph τείνει στο Όξινο ιάλυµα ΑΡΑΙΩΣΗ H 2O ΑΡΑΙΩΣΗ Βασικό ιάλυµα Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 11

12 ΠΟΣΟΤΙΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΙΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ 1. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΙΣΧΥΡΟΥ ΟΞΕΟΣ (θ = 25 ) 0 ph < 7 2. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΙΣΧΥΡΗΣ ΒΑΣΗΣ (θ = 25 ) 7 < ph 14 Hl (aq ) H 2 O (l) Η 3 O (aq ) l (aq ) Μ Μ Μ [Η 3 O ]= M ph=log NaΟΗ Na (aq) ΟΗ (aq) Μ Μ Μ [ΟΗ ] = M poh = log, ph = 14pΟΗ ph=14 log 3. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΞΕΟΣ (θ = 25 ) 0<pH<7 4. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΒΑΣΗΣ (θ = 25 ) 7<pH <14 ΗΑ (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) Α (aq) Αρχικά Μ Ιοντ./Παρ. I.Ι. () Μ Μ B (aq) H 2 O (l) BΗ (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά Μ Ιοντ./Παρ. I.Ι. ()Μ Μ Μ Ισχύουν: α = = α, Κ α = 2 & K α = α 2 1α Ισχύουν : α = = α, Κ b = 2 & K b = α 2 1α Αν Kα Κ α = 0,01 ( ) Κ α = 2 & Κ α = α 2 2 = [H 3 O ] = Kα. ph = log(α.) = log ph = log Kα. Αν Kb Κ b = 0,01 ( ) Κ b = 2 & Κ b = α 2 2 = [OH ] = Kb. poh = log(α.) = log = log Kb. ph = 14pOH ph=14 log Kb. Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 12

13 5. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΛΑΤΟΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΡΟΥ ΟΞΕΟΣ ΟΞΙΝΟ ΙΑΛΥΜΑ (θ = 25 ) 0 < ph< 7 6. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΛΑΤΟΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΡΗΣ ΒΑΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ (θ=25 ) 7<pH <14 NH 4 l NH 4 (aq) l (aq) Μ Μ Μ KN K (aq) N (aq) Μ Μ Μ ασθ.οξύ συζ. βάση NH 4 (aq) H 2 O (l) NH 3(aq) H 3 O (aq) Αρχικά Μ Ιοντ./Παρ. Ι.Ι. ( )Μ Μ Μ ασθ.βάση συζ. οξύ N (aq) H 2 O (l) HN (aq) OH (aq) Αρχικά Μ Αντ./Παρ. Ι.Ι. ( )Μ Μ Μ Ισχύει : Κ α() = 2, όπου = α & Κ α() = Κ K w b 2 Ισχύει : Κ b() =, όπου = α & Κ b() = Κ K w α Αν Kα 0,01 ( ), Κ α() = 2, ή, Κ α() = α 2 Αν Kb 0,01 ( ), Κ b() = 2, ή, Κ b() = α 2 Κ α = 2 = [H 3 O ] = Kα. Κ b = 2 = [OH ] = Kb. ph = log(α ) = log ph = log K α( ). poh = log(α ) = log = log Kb(). ph = 14pOH ph=14 log Kb(). Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 13

14 7. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΛΑΤΟΣ ΙΣΧΥΡΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΡΗΣ ΒΑΣΗΣ ΟΥ ΕΤΕΡΟ ΙΑΛΥΜΑ (θ = 25 ) ph = 7 Nal (aq) Na (aq) l (aq) Μ Μ Μ Το κατιόν επειδή προέρχεται από ισχυρή βάση δεν αντιδρά µε το νερό και δεν παρέχει πρωτόνια, ενώ το ανιόν είναι πολύ ασθενής βάση διότι προέρχεται από ισχυρό οξύ και ουσιαστικά δεν αντιδρά µε το νερό, οπότε το ph του διαλύµατος καθορίζεται αποκλειστικά από τον αυτοϊοντισµό του Η 2 Ο, δηλαδή είναι ΟΥ ΕΤΕΡΟ ΙΑΛΥΜΑ. ph = 7 8. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΛΑΤΟΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΒΑΣΗΣ (θ = 25 ) ΒΗΑ ( aq) ΒΗ (aq) Α (aq ), (ΗΑ ασθενές οξύ, Β ασθενής βάση) Και τα δυο ιόντα αντιδρούν µε το νερό δίνοντας τα αντίστοιχα συζυγή σώµατα (κατιόνσυζυγής βάση, ανιόνσυζυγές οξύ). ΒΗ (aq ) Η 2 Ο (l) Β (aq ) Η 3 Ο (aq) Α ( aq ) Η 2 Ο (l) ΗΑ (aq ) ΟΗ (aq ) Κ w Κw Αν Κ ΗΑ = Κ Β = [ΟΗ ] = [Η 3 Ο ] ΟΥ ΕΤΕΡΟ Kα Kb ΙΑΛΥΜΑ ph = 7 Κ w Κw Αν Κ ΗΑ > Κ Β < [ΟΗ ] < [Η 3 Ο ] ΟΞΙΝΟ Kα Kb ΙΑΛΥΜΑ ph < 7 Κ w Κw Αν Κ ΗΑ < Κ Β > [ΟΗ ] > [Η 3 Ο ] ΒΑΣΙΚΟ Kα Kb ΙΑΛΥΜΑ ph > 7 Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 14

15 ΕΠ ΙΙ ΡΑΣΗ ΚΟ ΙΙΝΟΥ ΙΙΟΝΤΟΣ Το φαινόµενο της ελάττωσης του βαθµού ιοντισµού ενός ασθενούς ηλεκτρολύτη, εξαιτίας της παρουσίας στο διάλυµα του ενός ισχυρού ηλεκτρολύτη που έχει κοινό ιόν µε τον ασθενή χαρακτηρίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος εν ισχύει ο νόµος αραίωσης του Ostwald (διότι ο νόµος αυτός ισχύει για διάλυµα στο οποίο γίνεται ιοντισµός ενός ασθενούς ηλεκτρολύτη και η ισορροπία αυτού δεν επηρεάζεται από την παρουσία κάποιου άλλου ηλεκτρολύτη. Όσο µικρότερη είναι η σταθερά ιοντισµού του ασθενούς ηλεκτρολύτη, τόσο µεγαλύτερη είναι η επίδραση του ισχυρού ηλεκτρολύτη στον ιοντισµό του ασθενούς. Όσο µεγαλύτερη είναι η συγκέντρωση του ισχυρού ηλεκτρολύτη τόσο µεγαλύτερη είναι η επίδραση στον ιοντισµό του ασθενούς. (Το αποτέλεσµα της επίδρασης του κοινού ιόντος είναι υπολογίσιµο, όταν η συγκέντρωση του ισχυρού ηλεκτρολύτη δεν είναι πολύ µικρότερη από τη συγκέντρωση του ασθενούς). Αν ένα διάλυµα έχει προκύψει από ανάµιξη διαλύµατος ασθενούς ηλεκτρολύτη µε διάλυµα ισχυρού που έχει κοινό ιόν µε τον ασθενή, τότε δεν είναι δυνατόν να αποφανθούµε ποιοτικά για την επίδραση της ανάµιξης στο βαθµό ιοντισµού του ασθενούς ηλεκτρολύτη, αλλά µόνο µετά από ποσοτική µελέτη. Αυτό συµβαίνει διότι µε την ανάµιξη πραγµατοποιούνται ταυτόχρονα δυο αντίθετες δράσεις: Α. η Ε.Κ.Ι. έχει σαν αποτέλεσµα την ελάττωση του βαθµού ιοντισµού του ασθενούς ηλεκτρολύτη, ενώ, Β. η αύξηση του ολικού όγκου του διαλύµατος έχει σαν αποτέλεσµα την ελάττωση της συγκέντρωσης του ασθενούς ηλεκτρολύτη, άρα την αύξηση του βαθµού ιοντισµού αυτού. ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Ε.Κ.Ι. Κοινό ιόν Η 3 Ο Ισχυρό οξύ Ηl, HBr, HJ, HNO 3, HlO 4, H 2 SO 4 Κοινό ιόν ΟΗ Ισχυρή βάση ΝaΟΗ, ΚΟΗ, a(οη) 2, Βa(ΟΗ) 2 Κοινό ιόν ανιόν Α (Ρ..) Άλας του τύπου ΝaΑ ΝalO, ΝalO 2, ΝaNO 2, ΝaN, ΝaF, HOOΝa, H 3 OOΝa Κοινό ιόν κατιόν ΒΗ (Ρ..) Άλας του τύπου BHl ΝΗ 4 l, RNH 3 l Σε ασθενές οξύ ΗlO, HlO 2, HNO 2, HN, HF, HOOH, H 3 OOH, NH 4 Σε ασθενή βάση ΝΗ 3, RNH 2, lo, lo 2, NO 2, N, F, HOO, H 3 OO Σε ασθενές οξύ ΗΑ (αντίστοιχα) ΗlO, HlO 2, HNO 2, HN, HF, HOOH, H 3 OOH Σε ασθενή βάση (αντίστοιχα) NH 3, RNH 2 Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 15

16 9. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΡΟΥ ΟΞΕΟΣ (π.χ. Hl) (θ = 25 ) 0 ph < 7 Hl (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) l (aq) Ισχ Ισχ Ισχ HA (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) Α (aq) Αρχικά o Ιοντ./Παρ. I.Ι. ( o ) ( Ισχ ) Ισχύει : Κ α = (Ισχ. ). o & α = o = α.o Αν Kα 0,01 ( Ισχ.) Ισχ. & ( o ) o, Κ α =. Επειδή, α = o ph = log( Ισχ ) = log Ισχ ΠΡΟΣΟΧΗ!! Ισχ = loga Ka a Ισχ = Ka. K α = α. Ισχ. & [Η 3 O ] = Ισχ. log Ισχ = log a Ka o ph = pka log log Ισχ = log (Ka. o ph = log a Ka Ισχ o ph= pkα o ) ph = log Kα log o 10. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΡΗΣ ΒΑΣΗΣ (π.χ. ΝΗ 3 ΝaΟΗ) (θ = 25 ) 7 < ph 14 ΝaΟΗ Νa (aq) ΟΗ (aq) Ισχ Ισχ Ισχ ΝΗ 3(aq) Η 2 Ο ΝΗ 4 (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά β Ιοντ./Παρ Ι.Ι. ( β ) ( Ισχ ).( Ισχύει : Κ b = β ) Ισχ. & α = β = α. β Kb Αν 0,01 ( Ισχ. ) Ισχ. & ( β ) β, Κ b =. Επειδή, α = β K b = α. Ισχ & [ΟΗ ] = Ισχ. poh = log( Ισχ. ) = log Ισχ ph = 14pOH ph = 14 log ισχ ΠΡΟΣΟΧΗ!! Ισχ = Kb a Ισχ = K b. log Ισχ = log a Kb β poh = pka log log Ισχ = log (Ka. β poh = log Kb a Ισχ poh= pk b loga β ) poh = log Kα log β β Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 16

17 11. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΣΥΖ ΒΑΣΗΣ (ΜΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΑΛΑΤΟΣ) Ρ.. (θ = 25 ) 0 < ph 7 ΜΑ Μ (aq) Α (aq) A A A 12. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΖ ΟΞΕΟΣ (ΜΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΑΛΑΤΟΣ) Ρ.. (θ = 25 ) 7 ph < 14 ΝΗ 4 l ΝH 4 (aq) l (aq) A A A ασθ. οξύ συζ. βάση HA (aq) Η 2 Ο (l) H 3 Ο (aq) Α (aq) Αρχικά o A Ιοντ./Παρ Ι.Ι. ( o ) ( A ) (A). Ισχύει : Κ α = & α = = α.o o o Kα Αν 0,01 (A ) A & ( o ) o Κ α =. o Επειδή, α = Kα = α. A & [Η 3 Ο ] = M o o ph = log ph = log(α.o) ph = log(k α. ) A A ph = pk α log εξίσωση των HendersonHasselbalch O 1. εν γράφεται ΠΟΤΕ η υδρόλυση του ανιόντος, (H 3 OO H 2 O H 3 OOH OH ) διότι συµπεριλαµβάνεται στον ιοντισµό του ασθενούς οξέος. 2. Στα Ρ.. (βλ. 21) η [Η 3 Ο ] = = α. o παραµένει πρακτικά σταθερή A o ασθ. βάση συζ. οξύ ΝΗ 3(aq) Η 2 Ο (l) ΝΗ 4 (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά β A Ιοντ./Παρ. Ισχύει : Κ b = Αν β Ι.Ι. ( β ) ( A ) (A). β & α = β = α. β Kb 0,01 (A ) A & ( β ) β Κ b =. Επειδή, α = Kb = α. A & [ΟΗ ] = M β B pοh = log pοh = log(α.β) pοh = log(k α ) A A pοh = pk α log εξίσωση των HendersonHasselbalch β 1. εν γράφεται ΠΟΤΕ η υδρόλυση του κατιόντος, (ΝΗ 4 H 2 O ΝΗ 3 Η 3 Ο ) διότι συµπεριλαµβάνεται στον ιοντισµό της ασθενούς βάσης. 2. Στα Ρ.. (βλ. 22) η [ΟΗ ] = = α. β παραµένει πρακτικά σταθερή A β Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 17

18 13. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΥΟ ΑΣΘΕΝΗ ΟΞΕΑ (θ = 25 ) 0 < ph < 7 HA (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) Α (aq) Αρχικά HA * Ιοντ./Παρ. I.Ι. ( HA ) ( y ) 14. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΥΟ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΒΑΣΕΙΣ (θ = 25 ) 7 < ph < 14 ΝΗ 3 (aq) Η 2 Ο (l) ΝΗ 4 (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά 1 * Ιοντ./Παρ. I.Ι. ( 1 ) ( y ) HΒ (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) Β (aq) Αρχικά HB Ιοντ./Παρ. y y y I.Ι. ( HB y) ( y ) y Ισχύει : Κ HA = Αν KHA (y). HA & α 1 = HA 0,01 ( HA ) HA Κ HA = [Η 3 Ο ] = ( y) M Επίσης : Κ HΒ = Αν KHB (y).y HBy και α 2 = y HB 0,01 ( HB y) HB, Κ HB = [Η 3 Ο ] = ( y) M ph = log(y) = α 1. HA (y). HA y = α 2. HB (y).y HB Με τον ίδιο τρόπο εργαζόµαστε σε διαλύµατα που περιέχουν δυο άλατα ασθενών µονόξινων βάσεων και ισχυρών µονοβασικών οξέων (π,χ ιάλυµα ΝΗ 4 l H 3 NH 3 l ουσιαστικά είναι διάλυµα ΝΗ 4 RNH 3, δηλ. διάλυµα δυο ασθενών οξέων) & & RNH 2(aq) Η 2 Ο (l) RNH 3 (aq) OH (aq) Αρχικά 2 Ιοντ./Πα ρ. y y y I.Ι. ( 2 y) y ( y ) Ισχύει : Κ 1 = Αν K 1 1 (y). 1 & α 1 = 0,01 ( 1 ) 1 Κ 1 = [ΟH ] = ( y) M Επίσης : Κ 2 = Αν K 2 2 (y).y 2y 1 και α 2 = y 0,01 ( 2 y) 2, Κ 2 = = α (y). 1 y = α 1. 2 (y).y 2 [ΟH ] = ( y) M poh = log(y) ph = 14 log(y) Με τον ίδιο τρόπο εργαζόµαστε σε διαλύµατα που περιέχουν δυο άλατα ασθενών µονοβασικών οξέων και ισχυρών µονόξινων βάσεων (π,χ ιάλυµα H 3 OONa HOONa ουσιαστικά είναι διάλυµα H 3 OO HOO, δηλ. διάλυµα δυο ασθενών βάσεων) & & Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 18

19 15. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΕΝΑ ΙΒΑΣΙΚΟ ΟΞΥ (π.χ. H 2 S, H 2 O 3, ) (θ = 25 ) 0 < ph < 7 1 ο στάδιο ιοντισµού H 2 A (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) ΗΑ (aq) Αρχικά Ιοντ./Παρ. I.Ι. ( ) ( y ) ( y) 2 ο στάδιο ιοντισµού HΑ (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) Α 2 (aq) Αρχικά Ιοντ./Παρ. y y y I.Ι. ( y) ( y ) y Κ α(1) = (y).(y) & α 1 = = α 1. (y).y y Κ α(2) = & α 2 = y = α 2. y Ισχύει: << () & Κ α(1) >>> Κ α(2) y<< (y) & (y). Άρα [Η 3 Ο ] = M και [Α 2 ] = y, ενώ υπολογίζονται ως εξής: 16. ΕΞΑΙΡΕΣΗ Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ Η 2 SΟ 4 (θ = 25 ) 0 < ph < 7 1 ο στάδιο ιοντισµού (ΙΣΧΥΡΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΣ) H 2 SO 4(aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) HSO 4 (aq) Αρχικά ΤΕΛΙΚΑ α 1 =1 και η Κ α(1) δεν ορίζεται 2 ο στάδιο ιοντισµού HSO 4 (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) SO 4 2 (aq) Αρχικά Ιοντ./Παρ. y y y I.Ι. ( y) ( y ) y Το δεύτερο στάδιο γίνεται σε σηµαντική έκταση (υψηλή τιµή σταθεράς, Κ α(2) =1, ). Για το λόγο αυτό δεν γίνεται καµία από τις γνωστές προσεγγίσεις (λύνουµε το τριώνυµο που σχηµατίζεται!!!) Κ α(2) = Κ α(2) = (y).y y (y).y y & α 2 = y y = α 2. y 2 (K α(2) ). y K α(2). = 0 y = γνωστό Η [Η 3 Ο ] από την Κ α(1) : Κ α(1) = ph = log Kα(1).. = [H3 O ] = Kα(1). Με γνωστή πλέον την τιµή του y έχουµε: [Η 3 Ο ] = ( y) ph = log( y) Η [Α 2 ] από την Κ α(2) : Κ α(2) =.y y = [A 2 ] = K α(2) Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 19

20 17. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΜΙΑ ΙΣΟΞΙΝΗ ΒΑΣΗ (π.χ. S 2, O 2 3, ) (θ = 25 ) 7 < ph < 14 ιάσταση άλατος Νa 2 Α 2Νa (aq) Α 2 (aq) A 2 A A 1 ο στάδιο ιοντισµού Α 2 (aq) Η 2 Ο (l) ΗΑ (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά A Ιοντ. / Παρ. Ι.Ι. ( A ) (y) ( y) 2 ο στάδιο ιοντισµού HΑ (aq) Η 2 Ο (l) H 2 A (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά Ιοντ. / Παρ. y y y Ι.Ι. ( y) ( y) w [HA ].[OH ] Κ b(1) = = KΚ 2 α(2) [A ] µε α 1 =. =α1 A & Κ α(2) = A [A 2 ].[H O 3 ] [HA ] w [H2A].[OH] y [HA ].[H Κ b(2) = = µε α 2 = y=α(2) KΚ. 3O ] & Κ α(1) = α(1) [HA ] [H2A] Επειδή K α(1) >>> K α(2) Κ b(1) >> Κ b(2) & α (1) >> α (2) >>>> y ( y) & ( y) Άρα, επειδή ο ιοντισµός στο δεύτερο στάδιο είναι πολύ περιορισµένος σε σχέση µε το πρώτο, η [OH ] (άρα και το ph) του διαλύµατος είναι πρακτικά αυτή που προέρχεται από το πρώτο στάδιο. Κ b(1) = Κ K w α(2) poh = log ( y).( y). = = =[OH ]= Α Α K b(1).a K b(1).a, ph =14 poh ph = 14 log K b(1).a 18. ΕΞΑΙΡΕΣΗ Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ SΟ 4 2 (θ = 25 ) 7 < ph < 14 Το θειικό ανιόν ( SO 4 2 ) διαθέτει ένα µόνο στάδιο, διότι το θειικό οξύ είναι ισχυρό στο πρώτο στάδιο ιοντισµού του ιάσταση άλατος Νa 2 SO 4 2Νa (aq) SO 4 2 (aq) A 2 A A Ιοντισµός SO 4 2 (aq) Η 2 Ο (l) HSO 4 (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά A Ιοντ. / Παρ. Ι.Ι. ( A ) Επειδή η τιµή της σταθεράς του δεύτερου σταδίου ιοντισµού του θειικού οξέος (ουσιαστικά του HSO 4 ) είναι της τάξης του 10 2 (Κ α(2) = 1, ), συνεπάγεται πως η τιµή της σταθεράς ιοντισµού του θειικού ανιόντος 14 Κ w 10 είναι πολύ µικρή (Κ b = = ), άρα ένα διάλυµα 2 Kα(2) 1,3.10 ουδέτερου θειικού άλατος µε µια ισχυρή βάση (π.χ. Να 2 SO 4 ) θα είναι ελάχιστα βασικό. Κ b = Κ K w α(2) = [OH ] = = 2 A = A poh = log 12.A ph = 14 poh = 14 (6 log A 2 10 poh = 6 log A A ) ph = 8 log A Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 20

21 19. Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΟΞΙΝOΥ ΑΛΑΤΟΣ ΠΟΛΥΒΑΣΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ (π.χ. NaHS, KHO 3, ) (θ = 25 ) ιάσταση άλατος ΝaHΑ Νa (aq) HΑ (aq) A A A Το ΗΑ είναι αµφολύτης (εκτός του HSO 4 ). Μπορεί να δράσει είτε (1) σαν οξύ (δεύτερο στάδιο ιοντισµού του Η 2Α) (1) Όξινη συµπεριφορά ΗΑ HΑ (aq) Η 2 Ο (l) Α 2 (aq) Η 3 Ο (aq) Αρχικά A Ιοντ. / Παρ. Ι.Ι. ( A ) Με Κ α(2) = 2 A είτε (2) σαν βάση, α 1 = A = [Η 3 Ο ] =α 1. A (2) Βασική συµπεριφορά ΗΑ HΑ (aq) Η 2 Ο (l) H 2 A (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά A Ιοντ. / Παρ. y y y Ι.Ι. ( A y) y y 2 Κw y y Κ b(2) = =, α 2 = y = [ΟΗ ] = α. 2 A Kα(1) Ay A Αν Κ α(2) > Κ b, το ΗΑ συµπεριφέρεται σαν οξύ, εργαζόµαστε µε την ισορροπία (1) και το διάλυµα είναι όξινο, µε ph που υπολογίζεται (µετά τις απαραίτητες προσεγγίσεις) από τη σχέση ph = log K α(2).a Αν Κ α(2) < Κ b, το ΗΑ συµπεριφέρεται σαν βάση, εργαζόµαστε µε την ισορροπία (2) και το διάλυµα είναι βασικό, µε pοh που υπολογίζεται (µετά τις απαραίτητες προσεγγίσεις) από τη σχέση poh=log K b(2).a, ph =14 poh ph = 14 log K b(2).a 20. ΕΞΑΙΡΕΣΗ Υ ΑΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΟΞΙΝOΥ ΘΕΙΙΚΟΥ ΑΛΑΤΟΣ (π.χ. NaHSΟ 4, ) (θ = 25 ) 0 < ph < 7 ιάσταση άλατος ΝaHSO 4 Νa (aq) HSO 4 (aq) A A A To HSO 4 δρα αποκλειστικά σαν οξύ (2 ο στάδιο ιοντισµού του Η 2 SO 4 ) διότι το συζυγές του οξύ (Η 2 SO 4 ) είναι ισχυρό στο 1 ο στάδιο ιοντισµού του, µε αποτέλεσµα το HSO 4 να µην µπορεί να βρεθεί σε ισορροπία µε το συζυγές αυτό (πρακτικά η αντίδραση ιοντισµού του HSO 4 σαν βάση HSO 4 H 2 O H 2 SO 4 OH είναι µετατοπισµένη προς τα αριστερά). Έτσι στην πραγµατικότητα εργαζόµαστε µε το 2 ο στάδιο ιοντισµού του Η 2 SO 4. 2 ο στάδιο ιοντισµού Η 2SO 4 HSO 4 (aq) Η 2 Ο (l) Η 3 Ο (aq) 2 SO 4 (aq) Αρχικά A Ιοντ./Παρ. I.Ι. ( A ) Επειδή Κ α(2) =1, δεν γίνεται καµία από τις γνωστές προσεγγίσεις (λύνουµε το τριώνυµο που σχηµατίζεται) Κ α(2) = Κ α(2) = 2 A 2 A & α = = [H 3 O ] = α 2. A 2. K α(2) K α(2). A = 0 = γνωστό Με γνωστή πλέον την τιµή του έχουµε: [Η 3 Ο ] = ph = log Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 21

22 ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜ ΑΤΑ Ρυθµιστικά είναι τα διαλύµατα που έχουν την ιδιότητα να διατηρούν πρακτικά το pη τους αµετάβλητο, όταν προστεθούν σ' αυτά µικρές αλλά υπολογίσιµες ποσότητες ισχυρών οξέων, ή, βάσεων, ή, όταν αραιωθούν, ή, συµπυκνωθούν. Είναι διαλύµατα που περιέχουν : Α. Ένα ασθενές µονοβασικό οξύ και το άλας του µε ισχυρή βάση π.χ. διάλυµα H 3 OOH H 3 OONa. Β.) Μια ασθενή µονόξινη βάση και το άλας της µε ισχυρό οξύ π.χ. διάλυµα ΝΗ 3 ΝΗ 4 l. Με βάση τις αντιλήψεις των Brοnsted Lowry, ρυθµιστικά είναι διαλύµατα που περιέχουν ένα ασθενές οξύ και την συζυγή του βάση, ή, µια ασθενή βάση και το συζυγές της οξύ. Έτσι ρυθµιστικά διαλύµατα, εκτός από τα παραπάνω (H 3 OOH H 3 OO & ΝΗ 3 ΝΗ 4 ), είναι και διαλύµατα που περιέχουν ασθενές διβασικό οξύ και το όξινο ιόν του π.χ. διάλυµα Η 2 S NaHS (Η 2 S HS ), ή, διάλυµα H 2 O 3 NaHO 3 (H 2 O 3 HO 3 ), καθώς και διαλύµατα που περιέχουν δυο ιόντα ενός τριβασικού οξέος π.χ. διάλυµα ΝaΗ 2 PO 4 Na 2 HPO 4 (Η 2 PO 4 HPO 2 4 ) Παρασκευές Ρυθµιστικών ιαλυµάτων Α. Με διάλυση στο νερό µίγµατος ασθενούς ηλεκτρολύτη και άλατος αυτού µε ισχυρό, ή, µε ανάµιξη δυο διαλυµάτων που το ένα περιέχει τον ασθενή ηλεκτρολύτη και το άλλο το άλας αυτού. Β. Με τη µερική εξουδετέρωση διαλύµατος ασθενούς ηλεκτρολύτη από διάλυµα ισχυρού π.χ. H 3 OOΗ Hl H 3 OOΝa Nal (περίσσεια H 3 OOH, τελικό διάλυµα H 3 OOH H 3 OONa) NH 3 Hl ΝΗ 4 l (περίσσεια ΝΗ 3, τελικό διάλυµα ΝΗ 3 ΝΗ 4 l) Γ. Με αντίδραση διπλής αντικατάστασης που γίνεται αν σε διάλυµα που περιέχει περίσσεια άλατος ασθενούς οξέος µε ισχυρή βάση προστεθεί ισχυρό οξύ, ή, αν σε διάλυµα που περιέχει περίσσεια άλατος ασθενούς βάσης µε ισχυρό οξύ προστεθεί ισχυρή βάση. π.χ. H 3 OONa Hl H 3 OOH Nal (περίσσεια H 3 OONa, τελικό διάλυµα H 3 OOH H 3 OONa) ΝΗ 4 l NaOH NH 3 H 2 O Nal (περίσσεια ΝΗ 4 l, τελικό διάλυµα ΝΗ 3 ΝΗ 4 l) Από τη σχέση [Η 3 Ο o ] = = Κ α (βλ. παρακάτω) φαίνεται ότι η συγκέντρωση των ιόντων οξωνίου, άρα και το pη ενός ρυθµιστικού διαλύµατος A εξαρτάται µόνο από το λόγο των αρχικών συγκεντρώσεων του οξέος και του άλατος. Επίσης διαπιστώνεται πως το pη ενός ρυθµιστικού διαλύµατος δεν µεταβάλλεται µε την αραίωση, ή, την συµπύκνωση του µε εξάτµιση διαλύτη (είναι ανεξάρτητο του όγκου του διαλύµατος, διότι : = V n, άρα [Η 3 Ο ] = = Κ α o = Κα A no V na V [Η 3 Ο n ] = Κ α n o A Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 22

23 21. ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΟΣ ΤΟΥ (ΒΛ. 11) (θ = 25 ) 0 < ph ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΙΑΛΥΜΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΟΣ ΤΗΣ (ΒΛ. 12) (θ = 25 ) 7 ph < 14 ΜΑ Μ (aq) Α (aq) A A A ΝΗ 4 l ΝH 4 (aq) l (aq) A A A ασθ. οξύ συζ. βάση HA (aq) Η 2 Ο (l) H 3 Ο (aq) Α (aq) Αρχικά o A Ιοντ./Παρ Ι.Ι. ( o ) ( A ) (A). Ισχύει :Κ α = & α = = α.o o o Kα Αν 0,01 (A ) A & ( o ) o Κ α =. o A o ασθ. βάση συζ. οξύ ΝΗ 3(aq) Η 2 Ο (l) ΝΗ 4 (aq) ΟΗ (aq) Αρχικά β A Ιοντ./Παρ. I.Ι. ( β ) ( A ) (A). Ισχύει : Κ b = & α = = α. β β β Kb Αν 0,01 (A ) A & ( β ) β Κ b =. β A β Επειδή, α = Kα = α. A & [Η 3 Ο ] = M o Επειδή, α = Kb = α. A & [ΟΗ ] = M β o ph = log ph = log(α.o) ph = log(k α. ) A ph = pk α log A O (εξίσωση των HendersonHasselbalch) 1. εν γράφεται ΠΟΤΕ η υδρόλυση του ανιόντος, (H 3 OO H 2 O H 3 OOH OH ) διότι συµπεριλαµβάνεται στον ιοντισµό του ασθενούς οξέος. 2. Η [Η 3 Ο ] = = α. o παραµένει πρακτικά σταθερή. B pοh = log pοh = log(α.β) pοh = log(k α ) A pοh = pk α log A β (εξίσωση των HendersonHasselbalch) 1. εν γράφεται ΠΟΤΕ η υδρόλυση του κατιόντος, (ΝΗ 4 H 2 O ΝΗ 3 Η 3 Ο ) διότι συµπεριλαµβάνεται στον ιοντισµό της ασθενούς βάσης. 2. Η [ΟΗ ] = = α. β παραµένει πρακτικά σταθερή. Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 23

24 ΠΡΩΤΟΛΥΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ Πρωτολυτικοί δείκτες ονοµάζονται οι ενώσεις που έχουν την ιδιότητα να µεταβάλλουν το χρώµα τους µέσα σε καθορισµένα όρια του ph ενός διαλύµατος. Είναι συνήθως ασθενή οργανικά οξέα (του τύπου Η ) ή ασθενείς οργανικές βάσεις πολύπλοκης δοµής, των οποίων τα µη ιοντισµένα µόρια έχουν διαφορετικό χρώµα από τα αντίστοιχα ιόντα (ανιόντα για τα οξέαδείκτες και κατιόντα για τις βάσειςδείκτες) κατά τη διάλυση τους σε νερό. Έστω ένα οξύδείκτης Η, το οποίο ιοντίζεται και αποκαθίσταται ισορροπία της µορφής : Η Η 2 Ο Η 3 Ο [H3O ].[ ] Η σταθερά της ισορροπίας είναι : Κ α(η ) = [H ] (χρώµα 1) (χρώµα 2) Σε όξινο περιβάλλον (π.χ. διάλυµα οξέος άρα µεγάλη συγκέντρωση Η 3 Ο ) η ισορροπία είναι µετατοπισµένη προς τα αριστερά και επικρατεί το χρώµα 1 των µη ιοντισµένων µορίων Η του δείκτη. Σε βασικό περιβάλλον (π.χ. διάλυµα βάσης άρα µεγάλη συγκέντρωση ΟΗ κατά συνέπεια µικρή συγκέντρωση Η 3 Ο ) η ισορροπία είναι µετατοπισµένη προς τα δεξιά και επικρατεί το χρώµα 2 των ανιόντων του δείκτη. [Η ] Παρατήρηση Γενικά το χρώµα του δείκτη καθορίζεται από την τιµή του λόγου η οποία καθορίζεται από το ph του διαλύµατος. Για να [ ] επικρατήσει το χρώµα της µιας από τις δυο µορφές του δείκτη θα πρέπει η συγκέντρωση της να είναι δεκαπλάσια, ή, µεγαλύτερη από τη [Η ] [Η ] συγκέντρωση της άλλης µορφής, άρα ο λόγος θα πρέπει να έχει τιµές 10 και 0,1. [ ] [ ] Συνοπτικά : Αν [Η ] 10, επικρατεί το χρώµα των µη ιοντισµένων µορίων Η Αν [ ] Περιοχή ph αλλαγής χρώµατος δείκτη pk α(η ) 1 pk α(η ) pk α(η ) 1 Χρώµα Η Ανάµιξη χρωµάτων Η και Χρώµα [Η ] 1, επικρατεί το χρώµα των ιόντων [ ] 10 Παρατήρηση Ο κάθε δείκτης έχει διαφορετική περιοχή αλλαγής χρώµατος η οποία εξαρτάται από τη Κ α(η ) του δείκτη. Επίσης ένας δείκτης µπορεί να προσδιορίσει µια περιοχή ph και όχι να χαρακτηρίσει ένα διάλυµα σαν όξινο ή βασικό. Αυτό διότι το χρώµα της όξινης µορφής που εµφανίζεται σε ph pk α(η ) 1 είναι δυνατό να εµφανιστεί και σε βασικό διάλυµα π.χ. η φαινολοφθαλεïνη µε pk α = 9,5 είναι άχρωµη Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 24

25 ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ Ογκοµέτρηση είναι ένας τρόπος ποσοτικού προσδιορισµού µιας ένωσης που στηρίζεται στη µέτρηση του ελάχιστου όγκου ενός διαλύµατος γνωστής συγκέντρωσης µιας άλλης ένωσης (πρότυπο διάλυµα), που απαιτείται για να αντιδράσει πλήρως µε την αρχική ένωση. Ισοδύναµο σηµείο είναι εκείνο το σηµείο (τιµή ph) της διαδικασίας της ογκοµέτρησης στο οποίο έχουν αντιδράσει πλήρως το πρότυπο διάλυµα µε την ένωση που ογκοµετρείται. Ο εντοπισµός του ισοδύναµου σηµείου πραγµατοποιείται µε τη χρήση ενός δείκτη ο οποίος στην περιοχή ph του ισοδύναµου σηµείου υφίσταται απότοµη αλλαγή χρώµατος. Στο σηµείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι το ισοδύναµο σηµείο προσδιορίζεται θεωρητικά από τη στοιχειοµετρία της αντίδρασης. Τελικό σηµείο είναι εκείνο το σηµείο (τιµή ph) της διαδικασίας της ογκοµέτρησης στο οποίο παρατηρείται η απότοµη αλλαγή χρώµατος του δείκτη, οπότε και σταµατάει η προσθήκη του πρότυπου διαλύµατος. Το τελικό σηµείο αποτελεί πειραµατικό δεδοµένο. Παρατήρηση Σφάλµα ογκοµέτρησης είναι η διαφορά µεταξύ του τελικού και του ισοδύναµου σηµείου. Όσο µικρότερη είναι η διαφορά αυτή τόσο πιο ακριβής είναι η ογκοµέτρηση. Οξυµετρία είναι η περίπτωση της ογκοµέτρησης στην οποία προσδιορίζεται η άγνωστη συγκέντρωση διαλύµατος µιας βάσης µε τον υπολογισµό του όγκου πρότυπου διαλύµατος ενός οξέος, ο οποίος απαιτείται για την πλήρη εξουδετέρωση του διαλύµατος της βάσης. Αλκαλιµετρία είναι η περίπτωση της ογκοµέτρησης στην οποία προσδιορίζεται η άγνωστη συγκέντρωση διαλύµατος ενός οξέος µε τον υπολογισµό του όγκου πρότυπου διαλύµατος µιας βάσης, ο οποίος απαιτείται για την πλήρη εξουδετέρωση του διαλύµατος του οξέος. Παρατήρηση Ουσιαστικά και οι δύο περιπτώσεις είναι ογκοµετρήσεις εξουδετέρωσης και στηρίζονται στην αντίδραση : Η 3 Ο (aq) OH (aq) 2H 2 O (l) Καµπύλη ογκοµέτρησης είναι η γραφική παράσταση της τιµής του ph του διαλύµατος που ογκοµετρείται σε συνάρτηση µε τον όγκο του πρότυπου διαλύµατος. Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 25

26 Tρόποι έκφρασης της περιεκτικότητας των διαλυµάτων α % κατά βάρος (w/w): Εκφράζει τα g της διαλυµένης ουσίας σε 100 g διαλύµατος. α % κατά όγκο κ.ό.(w/v): Εκφράζει τα g της διαλυµένης ουσίας σε 100 ml διαλύµατος. Mοριακότητα κατ' όγκο (Molarity) Εκφράζει τα mol της διαλυµένης ουσίας σε 1 lit (1000 ml) διαλύµατος. H Mοριακότητα κατ'όγκο (Molarity) ονοµάζεται απλά και συγκέντρωση και συµβολίζεται µε. ίνεται από τον τύπο: = V n όπου: n τα mol της διαλυµένης ουσίας και V ο όγκος του διαλύµατος εκφρασµένος πάντα σε lit!!!!! Αραίωση, συµπύκνωση (µε αφαίρεση διαλύτη) & ανάµιξη διαλυµάτων Αραίωση 1 και 2 η αρχική και τελική συγκέντρωση (mol/lit) V 1 και V 2 ο αρχικός και τελικός όγκος Τελικός Όγκος διαλύµατος = Αρχικός Όγκος διαλύµατος Όγκος διαλύτη Μάζα διαλυµένης ουσίας = Σταθερή n δ/νης = σταθερά Σχέσεις Αραίωσης: V 2 = V 1 V H2 O & 1.V 1 = 2.V 2 ο όγκος V πάντα σε lit!!!!! Συµπύκνωση (µε αφαίρεση διαλύτη) 1 και 2 η αρχική και τελική συγκέντρωση (mol/lit) V 1 και V 2 ο αρχικός και τελικός όγκος Τελικός Όγκος διαλύµατος = Αρχικός Όγκος διαλύµατος Όγκος διαλύτη Μάζα διαλυµένης ουσίας = Σταθερή n δ/νης = σταθερά Σχέσεις Συµπύκνωσης: V 2 = V 1 V H2 O & 1.V 1 = 2.V 2 ο όγκος V πάντα σε lit!!!!! Ανάµιξη 1, 2,... και τ οι αρχικές και η τελική συγκέντρωση (mol/lit), V 1, V 2, και V Τ οι αρχικοί και ο τελικός όγκος αντίστοιχα Τελικός Όγκος διαλύµατος = Άθροισµα των όγκων των αναµιγνυόµενων διαλυµάτων. Μάζα διαλυµένης Ουσίας = Άθροισµα των µαζών της διαλυµένης ουσίας στα επί µέρους διαλύµατα n 1 n 2 = n T Σχέσεις Ανάµιξης: V 1 V 2... = Vτ & 1.V 1 2.V 2 = Τ.V Τ ο όγκος V πάντα σε lit!!!!! Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 26

27 ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΙΞΗ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Όταν αναµιγνύονται δυο διαλύµατα, αρχικά υπολογίζονται τα mol των διαλυµένων σωµάτων που υπάρχουν σε κάθε διάλυµα. Κατόπιν θα εξετάζεται πάντα αν γίνεται αντίδραση µεταξύ των διαλυµένων σωµάτων τους, ή, όχι. 1. Όταν δεν γίνεται αντίδραση Τα mol των σωµάτων που υπήρχαν στα αρχικά διαλύµατα θα υπάρχουν και στο τελικό διάλυµα. Υπολογίζεται ο όγκος του τελικού διαλύµατος Υπολογίζονται οι συγκεντρώσεις σωµάτων που περιέχονται στο τελικό διάλυµα. Γράφονται όλες οι εξισώσεις διάστασης & ιοντισµού Οι πιθανές περιπτώσεις είναι οι παρακάτω : i) Η µια διάστασηιοντισµός δεν επηρεάζει την άλλη. ii) Επίδραση Κοινού Ιόντος. iii) Αντίδραση ενός τουλάχιστον από τα ιόντα ενός άλατος µε το νερό iv) Αντίδραση ενός τουλάχιστον από τα ιόντα ενός άλατος µε το νερό και επίδραση κοινού ιόντος. 2. Όταν γίνεται αντίδραση Οι κυριότερες περιπτώσεις αντίδρασης είναι οι παρακάτω : α. οξύ βάση άλας νερό (εξουδετέρωση) β. άλας οξύ νέο άλας νέο οξύ (διπλή αντικατάσταση) γ. άλας βάση νέο άλας νέα βάση (διπλή αντικατάσταση) Για να είναι δυνατή η παραπάνω αντίδραση θα πρέπει ένα από τα προϊόντα να είναι ασθενής ηλεκτρολύτης (η νέα βάση, ή, το νέο οξύ), ή, αέριο (η νέα βάση, ή, το νέο οξύ), ή, ίζηµα Γράφεται η αντίδραση και από τη στοιχειοµετρία της, υπολογίζονται οι ποσότητες των σωµάτων σε mol που υπάρχουν µετά την αντίδραση (προϊόντα που παράχθηκαν και πιθανώς αντιδρώντα που περίσσεψαν προσοχή στην περίσσεια!!!) Υπολογίζεται ο όγκος του τελικού διαλύµατος. Υπολογίζονται οι συγκεντρώσεις των σωµάτων που περιέχονται στο τελικό διάλυµα. Γράφονται όλες οι εξισώσεις διάστασηςιοντισµού. Οι πιθανές περιπτώσεις είναι οι παρακάτω : i) Η µια διάστασηιοντισµός δεν επηρεάζει την άλλη. ii) Επίδραση Κοινού Ιόντος. iii) Αντίδραση ενός τουλάχιστον από τα ιόντα ενός άλατος µε το νερό iv) Αντίδραση ενός τουλάχιστον από τα ιόντα ενός άλατος µε το νερό και επίδραση κοινού ιόντος. Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 27

28 1. ΕΞΟΥ ΕΤΕΡΩΣΗ (θ=25 ο ) ΙΣΧΥΡΟ ΟΞΥ ΙΣΧΥPH ΒΑΣΗ ΑΛΑΣ ΝΕΡΟ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ π.χ. Hl NaOH Nal H 2 O Στην περίπτωση αυτή κανένα από τα ιόντα του σχηµατιζόµενου άλατος δεν αντιδρά µε το νερό, εποµένως: α. Πλήρης Εξουδετέρωση : ph 1 (ph Π.Ε ) = 7 β. Περίσσεια Ισχ. Βάσης : 7 < ph 2 14 γ. Περίσσεια Ισχ. Οξέος : 0 ph 3 < 7 0 7=pH Π.Ε. 14 (0 ph 3 < ph 1 = 7 < ph 2 14) (γ.) (α.) (β.) ΙΣΧΥΡΟ ΟΞΥ ΑΣΘΕΝΗΣ ΒΑΣΗ ΑΛΑΣ ΝΕΡΟ π.χ. Ηl ΝΗ 3 ΝΗ 4 l Έστω : Η 3 Ο Β ΒΗ Η 2 Ο α. Πλήρης Εξουδετέρωση : Μελέτη αντίδρασης του ΒΗ µε το νερό 0 < ph 1 (ph Π.E. ) < 7 β. Περίσσεια Ασθ. Βάσης : Μελέτη ρυθµιστικού δ/τος του ΒΒH 7 ph 2 < 14 γ. Περίσσεια Ισχ. Οξέος : Μελέτη αντίδρασης του ΒΗ µε το νερό Ε.Κ.Ι (Η 3 Ο ) 0 ph 3 < 7 Αν ph δ/τος > ph πλ.εξ. Περίσσεια Βάσης (β.) Αν ph δ/τος < ph πλ.εξ. Περίσσεια Οξέος (γ.) Αν ph δ/τος 7 Περίσσεια Βάσης (β.) Αν ph δ/τος < 7 ιερεύνηση 0 ph Π.Ε 7 14 (0 ph 3 <ph 1 <7 ph 2 <14) (γ.) (α.) (β.) (β.) Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 28

29 ΑΣΘΕΝΕΣ ΟΞΥ ΙΣΧΥPH ΒΑΣΗ ΑΛΑΣ ΝΕΡΟ π.χ. H 3 OOH ΝaOH H 3 OONa H 2 O Έστω : ΗΑ NaOH ΝaΑ Η 2 Ο ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ α. Πλήρης Εξουδετέρωση : Μελέτη αντίδρασης του Α µε το νερό 7 < ph 1 (ph Π.E. ) < 14 β. Περίσσεια Ασθ. Οξέος : Μελέτη ρυθµιστικού δ/τος του HA NaA 0 < ph 2 7 γ. Περίσσεια Ισχ. Βάσης : Μελέτη αντίδρασης του Α µε το νερό Ε.Κ.Ι (OH ) 7 < ph 3 14 Αν ph δ/τος < ph πλ.εξ. Περίσσεια Οξέος (β.) Αν ph δ/τος > ph πλ.εξ. Περίσσεια Βάσης (γ.) Αν ph δ/τος 7 Περίσσεια Οξέος (β.) Αν ph δ/τος > 7 ιερεύνηση 0 7 ph Π.Ε. 14 (0 < ph 2 7< ph 1 <ph 3 14) (β.) (β.) (α.) (γ.) ΑΣΘΕΝΕΣ ΟΞΥ ΑΣΘΕΝΗΣ ΒΑΣΗ ΑΛΑΣ ΝΕΡΟ π.χ. H 3 OOH ΝΗ 3 H 3 OONΗ 4 Έστω : HΑ Β ΒΗ Α α. Πλήρης Εξουδετέρωση : Μελέτη αντίδρασης των ΒΗ και Α µε το νερό β. Περίσσεια Ασθ. Βάσης : Επίδραση Κοινού ιόντος Β ΒΗ γ. Περίσσεια Ασθ. Οξέος : Επίδραση Κοινού ιόντος ΗΑ Α To ph της πλήρους εξουδετέρωσης εξαρτάται από τις τιµές των Κ α και K b γιατί αντιδρούν µε το νερό και τα δύο ιόντα του άλατος. [Η 3 Ο Kw.Kα Kw.Kα ] Π.Ε. = ph Π.Ε. = log K b b K Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 29

30 2. ΙΠΛΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ (θ=25 ο ) ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΙΣΧΥΡΟ ΟΞΥ ΑΛΑΣ (ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΙΣΧΥΡΗ ΒΑΣΗ) ΑΣΘΕΝΕΣ ΟΞΥ ΑΛΑΣ π.χ. Hl H 3 OONa H 3 OOH Nal (Το παραγόµενο άλας δεν επηρεάζει την οξεοβασική συµπεριφορά του τελικού διαλύµατος διότι κανένα από τα ιόντα του δεν αντιδρά µε το Η 2Ο) Έστω Ηl ΜΑ HA Ml α. Πλήρης Αντίδραση : Μελέτη ιοντισµού του ΗΑ 0 < ph 1 (ph Π.Α. ) < 7 β. Περίσσεια άλατος : Μελέτη ρυθµιστικού δ/τος του HA MA 0 < ph 2 7 γ. Περίσσεια Ισχ. Οξέος : Μελέτη διάστασης Ε.Κ.Ι (Η 3 Ο ) 0 ph 3 < 7 Αν ph δ/τος > ph πλ.αντ. Περίσσεια Άλατος (β.) Αν ph δ/τος < ph πλ.αντ. Περίσσεια Ισχ. Οξέος (γ.) Αν ph δ/τος = 7 Περίσσεια Άλατος (β.) Αν ph δ/τος < 7 ιερεύνηση 0 ph Π.Α (0 ph 3 < ph 1 <ph 2 7) (γ.) (α.) (β.) ΙΣΧΥΡΗ BAΣΗ ΑΛΑΣ (ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΒΑΣΗΣ ΜΕ ΙΣΧΥΡΟ ΟΞΥ) ΑΣΘΕΝΗΣ ΒΑΣΗ ΑΛΑΣ π.χ. ΝH 4 l NaOH NH 3 H 2 O Nal (Το παραγόµενο άλας δεν επηρεάζει την οξεοβασική συµπεριφορά του τελικού διαλύµατος διότι κανένα από τα ιόντα του δεν αντιδρά µε το Η 2Ο) Έστω ΜΑ NaOH MOH NaA α. Πλήρης Αντίδραση : Μελέτη ιοντισµού της MOH 7 < ph 1 (ph Π.Α. ) < 14 β. Περίσσεια Άλατος : Μελέτη ρυθµιστικού δ/τος MOH MA 7 ph 2 < 14 γ. Περίσσεια Ισχ. Bάσης : Μελέτη ιοντισµού της ΜΟΗ Ε.Κ.Ι (OΗ ) 7< ph 3 14 Αν ph δ/τος < ph πλ.αντ. Περίσσεια Άλατος (β.) Αν ph δ/τος > ph πλ.αντ. Περίσσεια Ισχ. Βάσης (γ.) Αν ph δ/τος = 7 Περίσσεια Άλατος (β.) Αν ph δ/τος > 7 ιερεύνηση 0 7 ph Π.Ε. 14 (7 ph 2 < ph 1 <ph 3 14) (β.) (α.) (γ.) Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 30

31 3. ΑΠΛΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ (θ=25 ο ) MΕΤΑΛΛΟ ΟΞΥ ΑΛΑΣ Η 2 Εκτός u, Hg π.h 2 SO 4 Σειρά ηλεκτροθετικότητας (δραστικότητας) µετάλλων Ag,Au,Pt αρ. ή π.hno 3 K, Ba, a, Na, Mg, Al, Mn, Zn, r, Fe, o, Ni, Sn, Pb, H, u, Hg, Ag, Pt, Au Αύξηση δραστικότητας MEΤΑΛΛΟ (Όχι Νa, Κ, Βa, a) ΙΣΧΥΡΟ ΟΞΥ ΑΛΑΣ Η 2 Μ Hl Ml 2 H 2 α. Πλήρης Αντίδραση ή Περίσσεια Μετάλλου ph =7 β. Περίσσεια Οξέος 0 ph < 7 Παρατήρηση Αν το µέταλλο είναι Νa, K, a. Ba τότε όταν περισσεύει µέταλλο αυτό αντιδρά µε νερό και δίνει υδροξείδιο του µετάλλου δηλ. το ph του διαλύµατος γίνεται βασικό. Π.χ. Νa Η 2 Ο NaOH 1 2 Η 2 ΜEΤΑΛΛΟ (Όχι Νa, Κ, Βa, a) ΑΣΘΕΝΕΣ ΟΞΥ ΑΛΑΣ Η 2 Μ HA MA 2 H 2 α. Πλήρης Αντίδραση ή Περίσσεια Μετάλλου Αντίδραση του Α µε το Η 2 Ο ph >7 β. Περίσσεια Οξέος Ρυθµιστικό ιάλυµα Παρατήρηση Αν το µέταλλο είναι Νa, K, a, Ba τότε όταν περισσεύει µέταλλο αυτό αντιδρά µε νερό και δίνει υδροξείδιο του µετάλλου δηλ. το ph του διαλύµατος γίνεται πιο βασικό λόγω Ε.Κ.Ι. των ΟΗ της ισχυρής βάσης (ΝaOH, KOH, κ.λ.π.) στον ιοντισµό της ασθενούς βάσης Α. Π.χ. Νa Η 2 Ο NaOH 1 2 Η 2 ΝaΟΗ Νa ΟΗ Α Η 2 Ο ΗΑ ΟΗ Επιµέλεια: Νίκος Μακρολειβαδίτης 31

Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ουσίες ονοµάζονται ηλεκτρολύτες. Να γνωρίζει τι είναι ο ιοντισµός, τι η διάσταση, σε ποιες περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7 Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ ιάλυµα NaHSO 4 0,1 M έχει ph > 7 στους 25 ο C. Πανελλήνιες

Διαβάστε περισσότερα

Αποδείξεις σχέσεων και τύπων στο κεφάλαιο της Ιοντικής Ισορροπίας

Αποδείξεις σχέσεων και τύπων στο κεφάλαιο της Ιοντικής Ισορροπίας Αποδείξεις σχέσεων και τύπων στο κεφάλαιο της Ιοντικής Ισορροπίας 3 (q) (l) 3 (q) (q). Να αποδείξετε ότι η ισορροπία H OOH HO H OO H3O έχει σταθερά Κ Κ = Κ,, H3OOH και ΗΝΟ. όπου Κ, και K, είναι αντίστοιχα

Διαβάστε περισσότερα

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη;

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Επίδραση κοινού ιόντος έχουμε όταν σε διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη προσθέσουμε έναν άλλο ηλεκτρολύτη που έχει κοινό ιόν με

Διαβάστε περισσότερα

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 Χ Η Μ Ε Ι Α Θ Ε Τ Ι Κ Η Σ Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 2 9. 0 5. 2 0 1 ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΙ. Έστω ένα οξύ-δείκτης Η, το οποίο ιοντίζεται και αποκαθίσταται ισορροπία της µορφής : Η + Η2Ο

ΟΙΙ. Έστω ένα οξύ-δείκτης Η, το οποίο ιοντίζεται και αποκαθίσταται ισορροπία της µορφής : Η + Η2Ο Π ΠΡ ΡΩ ΩΤ ΤΟ ΟΛ ΛΥ ΥΤ ΤΙΙΚ ΚΟ ΟΙΙ Ε ΕΙΙΚ ΚΤ ΤΕ ΕΣ Σ Πρωτολυτικοί δείκτες ονοµάζονται οι ενώσεις που έχουν την ιδιότητα να µεταβάλλουν το χρώµα τους µέσα σε καθορισµένα όρια του ph ενός διαλύµατος. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων.

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. A. Εύρεση συγκέντρωσης c. A. Δίνονται τα mol της διαλυμένης ουσίας και ο όγκος του διαλύματος: n C, C σε Μ, V σε λίτρα.

Διαβάστε περισσότερα

Αυτoϊοντισμός του νερού ph

Αυτoϊοντισμός του νερού ph Αυτoϊοντισμός του νερού ph Το καθαρό νερό είναι ηλεκτρολύτης; Το καθαρό νερό είναι ομοιοπολική ένωση και θα περιμέναμε να είναι μην εμφανίζει ηλεκτρική αγωγιμότητα. Μετρήσεις μεγάλης ακρίβειας όμως έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα 3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα Ρυθμιστικά διαλύματα ονομάζονται τα διαλύματα των οποίων το ph παραμείνει πρακτικά σταθερό, όταν προστεθεί μικρή αλλά υπολογίσιμη ποσότητα ισχυρών οξέων ή βάσεων ή αραιωθούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2010 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2010 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. α Α3. α Α4. δ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2010 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α5. α. Σωστό β. Σωστό γ. Λάθος δ. Λάθος ε. Λάθος ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 7 ΜΑΪΟΥ 015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 γ Α.. β Α. γ Α.4 α Α.5 β ΘΕΜΑ Β Β.1 αλ, βσ, γσ, δλ, ελ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. β, Α2. α, Α. δ, Α4. β, Α5. α. Σ, β. Σ, γ. Λ, δ. Λ, ε. Σ ΘΕΜΑ Β Β1.α. β. Β2.α. 12 15 19 26 Mg : 1s 2s 2p 2+ 2 2 6 P : 1s 2s 2p s p

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O.

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ii. Στις βάσεις κατά Arrhenius, η συμπεριφορά τους περιορίζεται μόνο στο διαλύτη H 2 O. ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1 γ Α2 β Α3 δ Α4 β Α5. α. i. Βάσεις κατά Arrhenius είναι οι ενώσεις που όταν διαλυθούν στο H 2 O δίνουν OH ενώ κατά Bronsted Lowry είναι οι ουσίες που μπορούν να δεχτούν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19/02/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19/02/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19/02/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Πολυμερισμό 1,4 δίνει η ένωση:

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ογκομέτρηση. Ορισμός των δεικτών

Δείκτες Ογκομέτρηση. Ορισμός των δεικτών Μάθημα 1 Δείκτες Ογκομέτρηση Ορισμός των δεικτών Οι δείκτες οξέων - βάσεων ή ηλεκτρολυτικοί ή πρωτολυτικοί δείκτες, είναι ουσίες των οποίων το χρώμα αλλάζει ανάλογα με την τιμή του ph του διαλύματος στο

Διαβάστε περισσότερα

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή

2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή 2. Χημικές Αντιδράσεις: Εισαγωγή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Η ιοντική θεωρία των διαλυμάτων Μοριακές και ιοντικές εξισώσεις Αντιδράσεις καταβύθισης Αντιδράσεις οξέων-βάσεων Αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής Ισοστάθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΡΟΠΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Απαντήσεις στα θέµατα πανελλαδικών στη Χηµεία, θετικής κατεύθυνσης Γ Λυκείου

ΠΟΛΥΤΡΟΠΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Απαντήσεις στα θέµατα πανελλαδικών στη Χηµεία, θετικής κατεύθυνσης Γ Λυκείου Θέµα Α Α 1 γ Α 2 β Α 3 β Α 4 γ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Απαντήσεις στα θέµατα πανελλαδικών στη Χηµεία, θετικής κατεύθυνσης Γ Λυκείου Α 5 (α) Είναι αδύνατο στο ίδιο άτοµο να υπάρχουν δύο ηλεκτρόνια µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α4. Α5. ΘΕΜΑ Α Α. γ Α. γ Α. α-λ: Η Ka των ασθενών οξέων εξαρτάται από τη φύση του διαλύτη, τη φύση του ηλεκτρολύτη και τη θερμοκρασία. Ο διαλύτης HO

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 26

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 26 Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 26 Θέµατα πολλαπλής επιλογής Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Όξινο διάλυµα είναι το διάλυµα του α. CH 3 COONa 0,1

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α έως και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α. Ο τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 1-3

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 1-3 ΘΕΜΑ 1 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 1-3 1. Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών n,, m, και ms περιγράφουν ένα από τα ηλεκτρόνια σθένους στη θεµελιώδη κατάσταση για το άτοµο του στροντίου

Διαβάστε περισσότερα

Γκύζη 14-Αθήνα Τηλ : 210.64.52.777

Γκύζη 14-Αθήνα Τηλ : 210.64.52.777 ΘΕΜΑ Α Α1. α Α2. γ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΚΕΦΑΛΛΩΝΙΤΗ ΓΙΑΝΝΗ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΚΕΦΑΛΛΩΝΙΤΗ ΓΙΑΝΝΗ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΚΕΦΑΛΛΩΝΙΤΗ ΓΙΑΝΝΗ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ www.orion.edu.gr ΘΕΑ Α Α1. γ Α. β Α. δ Α4. β Α5. α. ιάλεξε

Διαβάστε περισσότερα

1. Αναμιγνύονται 250mL διαλύματος CH 3 COOH 0,4M με 250mL διαλύματος NaOH

1. Αναμιγνύονται 250mL διαλύματος CH 3 COOH 0,4M με 250mL διαλύματος NaOH ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Γ Λυκείου, Θετική Κατεύθυνση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Νεάπολη,././ 20. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:...... ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ 1. Αναμιγνύονται 250mL

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α. β Α. δ Α4. β Α5. α. Σύμφωνα με τη θεωρία Arrheius βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλυθούν στο νερό απελευθερώνουν ανιόντα

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Η ενέργεια ιοντισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α.1 γ. Α.2 β. Α.3 β. Α.4 γ. A.5 α) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 13. β) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 122. ΘΕΜΑ Β B.1 α.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 27 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 27 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 7 ΜΑΪΟΥ 015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. γ, Α. β, Α. γ, Α4. α, Α5. β. ΘΕΜΑ Β Β1. α) Λάθος (Μ) NaF Na F Αρχ. C - - Iστ./ Παρ. C C C Τελ. - C C (Μ) F HO HF I.I. C-x x x Mε προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. α Α. δ Α4. β ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΜΑΪΟΥ 2011 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α5. α. Σωστό β. Σωστό γ. Λάθος δ. Λάθος ε. Σωστό ΘΕΜΑ Β

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Για τις ερωτήσεις 1.1 1.4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση. 1.1. Τα ατομικά τροχιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Η ηλεκτρονιακή δομή, στη

Διαβάστε περισσότερα

1. Αναμιγνύονται 250mL διαλύματος CH 3 COOH 0,4M με 250mL διαλύματος NaOH

1. Αναμιγνύονται 250mL διαλύματος CH 3 COOH 0,4M με 250mL διαλύματος NaOH ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Γ Λυκείου, Θετική Κατεύθυνση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Νεάπολη,././ 20. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:...... ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ 1. Αναμιγνύονται 250mL

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Έχουμε τοποθετήσει 32 ηλεκτρόνια, τα υπόλοιπα 4 σε ζεύγη τα τοποθετούμε στο κεντρικό άτομο Xe. Ο τύπος κατά Lewis είναι:

Έχουμε τοποθετήσει 32 ηλεκτρόνια, τα υπόλοιπα 4 σε ζεύγη τα τοποθετούμε στο κεντρικό άτομο Xe. Ο τύπος κατά Lewis είναι: 10 ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥΧ.Κ.ΦΙΡΦΙΡΗΣ αριθμός ηλεκτρονίων είναι (16 ζεύγη). Το κεντρικό άτομο είναι το Β ενώ τα περιφερειακά τα F. Αφού συνδέσουμε το Β με τα άτομα F με απλούς δεσμούς, συμπληρώνουμε με οκτώ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Στο παρών παρουσιάζουμε απαντήσεις σε επιλεγμένα Θέματα της Τράπεζας θεμάτων. Το αρχείο αυτό τις επόμενες ημέρες σταδιακά θα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08--05 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α. Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

3.15 Μέτρηση ph Ρυθμιστικά Διαλύματα

3.15 Μέτρηση ph Ρυθμιστικά Διαλύματα 3.15 Μέτρηση ph Ρυθμιστικά Διαλύματα 1. Οι περιοχές ph αλλαγής χρώματος των δύο δεικτών είναι: Πορτοκαλί του μεθυλίου: 3,1 4,5 (σε ph < 3,1 χρωματίζει το διάλυμα κόκκινο και σε ph > 4,5 χρωματίζει το διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΘΕΩΡΙΑ Οξέα, βάσεις, άλατα και εξουδετέρωση Γνωρίζουμε ότι ενώσεις οι οποίες διαλυόμενες στο νερό δίνουν κατιόντα υδρογόνου (πρωτόνια) είναι οξέα: ΗΑ Η + + Α Ενώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1:γ Α2:β Α3:δ Α4:β Α5:α)διαφορές θεωρίας του Arrhenius- Brönsted

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα 1 ο A1. γ A2. β A3. γ A4. α A5. β Θέµα 2 ο Β1. α. Λάθος: Εξαρτάται από τις συγκεντρώσεις των δύο διαλυµάτων. Αν η (OH) - είναι πολύ µικρή σε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές οξέων-βάσεων και δότη-αποδέκτη

Αρχές οξέων-βάσεων και δότη-αποδέκτη Αρχές οξέων-βάσεων και δότη-αποδέκτη Θεωρία ηλεκτρολυτικής διάσπασης Το 1887 ο Arrhenius (1859-1927) διατύπωσε τη θεωρία της ηλεκτρολυτικής διάσπασης των ηλεκτρολυτών µέσα στο νερό ή άλλο διαλύτη µε µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: «ΧΗΜΕΙΑ ΙΙ» Β ΕΞΑΜΗΝΟ (ΕΑΡΙΝΟ) Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Η έννοια του ph: Η 2 Ο + Η 2 Ο Η 3 Ο + + ΟΗ ή Η 2 Ο Η + + ΟΗ K + [H ][OH ] = [H O] 2 K + [H2O]=[H ][OH ] Κ[Η 2 Ο] = Κ w = γινόμενο ιόντων νερού ή σταθερά διάστασης νερού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α. β Α4. γ Α5. α) σελ 1 β)σελ. 122 ΘΕΜΑ Β Β1.α. 7Ν 1s 2 2s 2 2p 8O 1s 2 2s 2 2p 4 11Na 1s 2 2s 2 2p 6 s 2 Περισσότερα μονήρη ηλεκτρόνια διαθέτει το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Υδατικό διάλυμα NaCl 1M που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ)

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΘΕΜΑ 1 Ο Να εξηγήσετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και να διορθώσετε τις λανθασµένες: 1. Τα άτοµα όλων των στοιχείων είναι διατοµικά.. Το 16 S έχει ατοµικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΔΕΚΑ (10) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2015

Πανελλαδικές εξετάσεις 2015 Πανελλαδικές εξετάσεις 2015 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «Χημεία-Βιοχημεία ΓΕΛ» Θέμα Α Α1 δ Α2 β Α3 α) Λ β) Λ γ) Σ Α4 α) 2H 3 OΟΗ + Na 2 O 3 2H 3 OONa + O 2 + H 2 O β) H 3 N + 2H 2 Ni H 3 H 2 NH 2

Διαβάστε περισσότερα

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή. 1.1 Ιδιότητες των οξέων Κοινές ιδιότητες των υδατικών διαλυμάτων των οξέων. 1. Τα διαλύματα των οξέων έχουν όξινη γεύση. Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις που η όξινη (ξινή) γεύση των οξέων γίνεται αντιληπτή.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Στην

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Για τις προτάσεις 1.1 έως και 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στο σωστό συµπλήρωµά της.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΚΕΦΑΛΛΩΝΙΤΗ ΓΙΑΝΝΗ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΚΕΦΑΛΛΩΝΙΤΗ ΓΙΑΝΝΗ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΚΕΦΑΛΛΩΝΙΤΗ ΓΙΑΝΝΗ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ www.orion.edu.gr ΘΕΑ Α 1 Α1. γ (...CCH, το C είναι ο ταγές)

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

συγκέντρωση 0,1 Μ; (μονάδες 8)

συγκέντρωση 0,1 Μ; (μονάδες 8) 1.Διαθέτουμε 200 ml υδατικού διαλύματος KΟΗ συγκέντρωσης 0,5 Μ (διάλυμα Δ1). Να υπολογισθούν: α) Η μάζα (g) του KΟΗ που περιέχεται στο διάλυμα Δ1. β) Ο όγκος (ml) του νερού που πρέπει να προστεθεί στο

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

7. Οξέα και βάσεις ΣΚΟΠΟΣ

7. Οξέα και βάσεις ΣΚΟΠΟΣ 7. Οξέα και βάσεις ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να γνωρίσουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των οξέων και βάσεων, να συσχετίσουμε τις όξινες ή βασικές ιδιότητες μιας ουσίας με τη μοριακή της δομή

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία. Σύνθεση και προσδιορισµός του ph διαλυµάτων αλάτων. Απαιτούµενος χρόνος 2 διδακτικές ώρες Ηµεροµηνία...

Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία. Σύνθεση και προσδιορισµός του ph διαλυµάτων αλάτων. Απαιτούµενος χρόνος 2 διδακτικές ώρες Ηµεροµηνία... Σύνθεση και προσδιορισµός του ph διαλυµάτων αλάτων Φύλλο εργασίας Τάξη Γ Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο ιδακτική ενότητα Χηµεία Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία Σύνθεση και προσδιορισµός

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της μελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ενώσεις είναι οξέα, βάσεις, άλατα και οξείδια.

Μετά το τέλος της μελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ενώσεις είναι οξέα, βάσεις, άλατα και οξείδια. Μετά το τέλος της μελέτης του 3ου κεφαλαίου, ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει ποιες ενώσεις είναι οξέα, βάσεις, άλατα και οξείδια. Να ονομάζει ανόργανες ενώσεις, όταν δίνεται ο μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 14 Ιουνίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων Περιεχόμενα ΘΕΜΑ Α... 1 Α1. Β... 1 Α2. Γ... 1 Α3. Δ... 1 Α4. Α... 1 Α5. Α....

Διαβάστε περισσότερα

6. Αντιδράσεις οξέων - βάσεων

6. Αντιδράσεις οξέων - βάσεων 6. Αντιδράσεις οξέων - βάσεων Από τις οργανικές ενώσεις, όξινες ιδιότητες παρακάτω: κατά Brönsted - Lowry παρουσιάζουν οι 1. Τα οργανικά οξέα: RCOOH. Είναι ασθενή οξέα. Δίνουν τις τυπικές αντιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

δ. δείκτης με Κ a =10 10 Μονάδες 5

δ. δείκτης με Κ a =10 10 Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6/6/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6/6/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6/6/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΑ ΘΕΤΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. α Α4. β Α5. β ΘΕΜΑ Β Β1. α. Λάθος, β. Λάθος, γ. Σωστό, δ. Σωστό, ε. Σωστό Β2. α. Οι σ (σίγµα) δεσµοί προκύπτουν

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.4 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση:

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.4 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.4 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1.Σε κλειστό δοχείο έχει αποκατασταθεί η ισορροπία: C2H5OH(l) C 2H5OH(g)

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÊÁËÁÌÁÔÁ. Κάνω τις ηλεκτρονιακές κατανοµές των ατόµων σε στιβάδες:

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÊÁËÁÌÁÔÁ. Κάνω τις ηλεκτρονιακές κατανοµές των ατόµων σε στιβάδες: ΘΕΜΑ.. β.. α.. α.4. γ.5. α. Σωστό β. Λάθος γ. Λάθος δ. Σωστό ε. Σωστό ΘΕΜΑ.. α. Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κάνω τις ηλεκτρονιακές κατανοµές των ατόµων σε στιβάδες: Ο: s s p 4 9F: s

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων 1. Τι εννοούμε όταν λέμε «η γλώσσα της Χημείας»; Η χημεία είναι μια συμβολική

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις χημείας κατεύθυνσης 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις χημείας κατεύθυνσης 2014 Ενδεικτικές απαντήσεις χημείας κατεύθυνσης 2014 Θέμα Α Α1. γ Α2. β Α3. α Α4. β Α5. Β Θέμα Β Β1. α. Λ β. Λ γ. Σ δ. Σ ε.σ Β2. α) σ δεσμός: ισχυρότερος του π σ δεσμοί προκύπτουν με επικαλύψεις ατομικών τροχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση. Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές οξύ: (CH 3 ) 2 CHCOOH Ισχυρή βάση: KOH Ασθενής βάση: (CH 3 ) 2 CHNH 2

Άσκηση. Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές οξύ: (CH 3 ) 2 CHCOOH Ισχυρή βάση: KOH Ασθενής βάση: (CH 3 ) 2 CHNH 2 Ασκήσεις κεφ. 1-3 Άσκηση Κατατάξτε τις παρακάτω ενώσεις ως ισχυρά και ασθενή οξέα ή ισχυρές και ασθενείς βάσεις α) Η 2 SeO 4, β) (CH 3 ) 2 CHCOOH γ) KOH, δ) (CH 3 ) 2 CHNH 2 Ισχυρό οξύ: Η 2 SeO 4 Ασθενές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ: XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 2.1 Δίνονται: υδρογόνο, 1H, άζωτο, 7N α) Να γράψετε την κατανοµή των ηλεκτρονίων σε στιβάδες

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS C.S.I. BRUSSELS SUPERVISORS: LUC LEYNS ROBERT FINSY MARIJKE HENDRICKX C.S.I. BRUSSELS SPECIAL ASSISTANTS: TIM SIERENS ANJA VAN GEERT AMAIA MARCILLA DIANE SORGELOOS Αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Για τις ερωτήσεις 1.1 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί την σωστή απάντηση. 1.1. Στο μόριο του BeF 2 οι δεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Χημεία ΙΙ. Ηλεκτροχημικά στοιχεία. Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση. Σημειώσεις για το μάθημα. Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π.

Φυσική Χημεία ΙΙ. Ηλεκτροχημικά στοιχεία. Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση. Σημειώσεις για το μάθημα. Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π. Σημειώσεις για το μάθημα Φυσική Χημεία ΙΙ Ηλεκτροχημικά στοιχεία Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π. Τμήμα Χημείας ΑΠΘ 1. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΑΛΥΤΙΚΗ ΤΑΣΗ 1.1 των µετάλλων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1.1. Τι είδους τροχιακό

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. ε ποιο από τα υδατικά δ/τα : Δ1 - MgI 2 1 M, Δ2 С 6 H 12 O 6 1 M, Δ3 С 12 H 22 O 11 1 M, Δ4 - ΗI 1 M,που βρίσκονται σε επαφή με καθαρό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Αριθμός νετρονίων (n) Ca 20 40 CL - 17 18 H + 1 1 Cu + 63 34 Ar 22 18. Μαζικός αριθμός (Α) Αριθμός πρωτονίων (p + )

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Αριθμός νετρονίων (n) Ca 20 40 CL - 17 18 H + 1 1 Cu + 63 34 Ar 22 18. Μαζικός αριθμός (Α) Αριθμός πρωτονίων (p + ) ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α α) Να συμπληρωθεί ο παρακάτω πίνακας : ΣΤΟΙΧΕΙΟ Ατομικός αριθμός (Ζ) Μαζικός αριθμός (Α) β) Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Να επιλέξετε την σωστή απάντηση a) Σε ένα άτομο μικρότερη

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε.

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε. Οι βάσεις 65 1. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται διάφορα διαλύματα ή γαλακτώματα και οι αντίστοιχες τιμές ph. Να τα διατάξετε από το περισσότερο όξινο προς το πλέον βασικό. Διάλυμα / γαλάκτωμα ph 1. διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο 2.1. Α) Το στοιχείο X έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός του στοιχείου Χ. (μονάδες 6) Β) α) Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17 2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Στοιχείο Ατομικός αριθμός Μαζικός αριθμός Αριθμός ηλεκτρονίων Αριθμός πρωτονίων Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

Διαβάστε περισσότερα