ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ, ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ, ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ARISTOTLE UNIVERSITY OF THESSALONIKI ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ , ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ FACULTY OF SCIENCES SCHOOL OF GEOLOGY DEPT. OF GEOPHYSICS LABORATORY OF EXPLORATION GEOPHYSICS GR , THESSALONIKI, GREECE ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ, ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, Αύγουστος 2004

2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ, ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Ερευνητική Οµάδα Τσόκας Γρηγόριος, Καθηγητής ΑΠΘ (Επιστηµονικά Υπεύθυνος) Βαργεµέζης Γεώργιος, ρ. Γεωφυσικός, Ε.Ε. Ι.Π. ΑΠΘ Σταµπολίδης Αλέξανδρος, ρ. Γεωφυσικός, ΠΕ Γεωτεχνικός ΑΠΘ Τάσσης Γεώργιος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Καραούλης Μάριος, Μεταπτυχιακός φοιτητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 4 2 ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ Η µαγνητική µέθοδος διασκόπησης Ηµερήσια µεταβολή του γήινου µαγνητικού πεδίου Η µαγνητική χαρτογράφηση ως µέθοδος εντοπισµού και χαρτογράφησης θαµµένων αρχαιοτήτων Όργανα µέτρησης Το µαγνητόµετρο ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής (fluxgate magnetometer). 9 3 ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Πραγµατοποίηση των µετρήσεων Επεξεργασία µαγνητικών δεδοµένων Αποτελέσµατα της έρευνας 17 4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 26 5 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 28 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 3

4 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα τεχνική έκθεση περιγράφει τον τρόπο διεξαγωγής και τα αποτελέσµατα της Γεωφυσικής ιασκόπησης που πραγµατοποιήθηκε στη θέση που φιλοξενεί τα λείψανα νεολιθικού οικισµού στο χωριό Αυγή του Νοµού Καστοριάς. Στόχος της έρευνας αυτής είναι η ανίχνευση θαµµένων δοµών στη συγκεκριµένη γεωγραφική θέση, οι οποίες είναι υπολείµµατα χρήσης του χώρου κατά το παρελθόν, και η κατά το δυνατόν χαρτογράφησή τους. Η έρευνα αυτή συνιστά ερευνητικό έργο του Αριστοτέλειου Πανεπιστήµιου Θεσσαλονίκης (αρ , Επιτροπή Ερευνών Α.Π.Θ). Η χρηµατοδότηση του έργου έγινε από την ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΙΖ ΕΠΚΑ). Στο δεύτερο κεφάλαιο περιγράφεται η µέθοδος που χρησιµοποιήθηκε για να εξερευνηθεί το υπέδαφος στο χώρο που φιλοξενεί τα λείψανα προϊστορικού οικισµού. Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται κάποια περιληπτική αναφορά στον τρόπο συλλογής, επεξεργασίας και ερµηνείας των δεδοµένων. Στη συνέχεια του κεφαλαίου αυτού παρουσιάζονται τα αποτελέσµατα της έρευνας. Η έρευνα που περιγράφεται στην παρούσα έκθεση πραγµατοποιήθηκε µε την χρήση της µαγνητικής µεθόδου διασκόπησης. Πιο συγκεκριµένα χαρτογραφήθηκε η κατακόρυφη συνιστώσα του διαφορικού ολικού µαγνητικού πεδίου, σε έκταση περίπου m 2, αναµένοντας να εµφανιστούν διαταραχές που αντανακλούν την ύπαρξη υπεδάφιων λειψάνων της παρελθούσας ανθρώπινης παρέµβασης στο χώρο. Ο χώρος έρευνας κατατµήθηκε σε τετράγωνα (κελιά) 20x20 m 2, σε κάθε ένα εκ των οποίων υλοποιήθηκε κάνναβος 0.5 m. Η πυκνότητα των µετρήσεων καθιστά την έρευνα υψηλής ευκρίνειας. Για την πραγµατοποίηση του έργου συνεργαστήκαµε µε την ρ. Γεωργία Στρατούλη της ΙΖ ΕΠΚΑ. Για την ανάθεση της έρευνας, τη βοήθεια στην αντιµετώπιση πρακτικών προβληµάτων κατά τη διάρκεια της εργασίας πεδίου, τις πολύτιµες συµβουλές της και την άψογη συνεργασία µας την ευχαριστούµε θερµά. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 4

5 2 ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ιάφορες γεωφυσικές µέθοδοι βρίσκουν εφαρµογή στην αρχαιολογική έρευνα. Από αυτές επιλέγονται οι καταλληλότερες ανάλογα µε τον χώρο έρευνας και τα χαρακτηριστικά των στόχων. Στη συγκεκριµένη περίπτωση επιλέχθηκε η µαγνητική χαρτογράφηση. Στην απόφαση αυτή συνηγόρησε το γεγονός ότι πρόκειται για θέση κατοίκησης κατά την προϊστορική εποχή, αλλά και η επιτόπια κατόπτευση του χώρου που πραγµατοποιήθηκε από τον καθηγητή Γρ. Τσόκα και τον ρ. Γεώργιο Βαργεµέζη την άνοιξη του 2004 και η ταυτόχρονη εκτίµηση των γεωφυσικών παραµέτρων. Σηµαντικό ρόλο στον καθορισµό της µεθόδου και των παραµέτρων έπαιξε και η συζήτηση µε την ρ. Γεωργία Στρατούλη σχετικά µε τις αναµενόµενες υπεδάφιες δοµές. 2.1 Η µαγνητική µέθοδος διασκόπησης. Η αρχή της µεθόδου της µαγνητικής διασκόπησης βασίζεται στον εντοπισµό µεταβολών της µαγνήτισης του υπεδάφους, ανιχνεύοντας ανωµαλίες του γήινου µαγνητικού πεδίου στην επιφάνεια της Γης. ηλαδή, ανιχνεύονται τοπικές µεταβολές της έντασης του γεωµαγνητικού πεδίου τις οποίες αποδίδουµε στην ύπαρξη διαφοράς µαγνήτισης στα υλικά του φλοιού της Γης. Η καταγραφή των ανωµαλιών αυτών πραγµατοποιείται µε µεγάλης ακρίβειας µετρήσεις σε κατά το δυνατόν λεπτοµερή κάνναβο. Αν υποθέσουµε ότι έχουµε την ύπαρξη δοµής στο υπέδαφος η οποία έχει µαγνητική επιδεκτικότητα της τάξης των 10-3 και βρίσκεται θαµµένη σε περιβάλλον µε επιδεκτικότητα Τότε, το γήινο µαγνητικό πεδίο, που συµβολίζεται µε το γράµµα Η, δηµιουργεί εξ επαγωγής µαγνήτιση Μ = κ x Η στη δοµή, όπου κ=10-2. Εποµένως δηµιουργείται ένα νέο πεδίο Η το οποίο συντίθεται µε το επάγον αίτιο, Η, και δίνει συνισταµένη, τη µαγνητική επαγωγή, Β. Το µέτρο του διανύσµατος Β είναι αυτό που µετράται κατά την πραγµατοποίηση µαγνητικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 5

6 διασκόπησης. Επειδή οι περισσότεροι γεωλογικοί σχηµατισµοί παρουσιάζονται παραµαγνητικοί, η ένταση της µαγνήτισης είναι σχετικά ασθενής. Αυτό εύκολα συνάγεται από έναν απλό πολλαπλασιασµό των τιµών του κ µε τη µέση ένταση του γήινου µαγνητικού πεδίου που είναι της τάξης των 0.5 Oe. Υπάρχουν πολλοί τρόποι µέτρησης των µαγνητικών πεδίων. Στην περίπτωσή µας χρησιµοποιήθηκε διαφορικό µαγνητόµετρο ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής, η αρχή λειτουργίας του οποίου θα περιγραφεί σε επόµενη παράγραφο. 2.2 Ηµερήσια µεταβολή του γήινου µαγνητικού πεδίου. Το µαγνητικό πεδίο της Γης υφίσταται και χρονικές µεταβολές. Αυτές διακρίνονται σε αργές χρονικές µεταβολές οι οποίες είναι γνωστές ως αιώνιες µεταβολές και σε γρήγορες χρονικές µεταβολές οι οποίες είναι γνωστές ως παροδικές µεταβολές. Οι αιώνιες µεταβολές δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την µαγνητική διασκόπηση. Αντίθετα οι παροδικές µεταβολές ενδιαφέρουν τη µαγνητική διασκόπηση γιατί επηρεάζουν τις µαγνητικές µετρήσεις. Οι παροδικές µεταβολές διακρίνονται σε κανονικές ή ηµερήσιες µεταβολές και σε µη κανονικές. Κατά την πραγµατοποίηση των µαγνητικών παρατηρήσεων για τους σκοπούς της µαγνητικής διασκόπησης µπορούµε να υπολογίσουµε την επίδραση της κανονικής µεταβολής πάνω στις µετρήσεις και να πραγµατοποιήσουµε τις σχετικές διορθώσεις, γιατί αυτές παρουσιάζουν οµαλή ηµερήσια πορεία. Όµως δε, µπορούµε εύκολα να λάβουµε υπόψη τις µη κανονικές µεταβολές κατά την πραγµατοπoποίηση των µαγνητικών µετρήσεων για τους σκοπούς της µαγνητικής διασκόπησης, γιατί αυτές παρουσιάζουν ανώµαλη εξέλιξη και πολλές φορές είναι εξαιρετικά έντονες (µαγνητικές καταιγίδες). Για το λόγο αυτό, πρέπει να αποφεύγεται η πραγµατοποίηση µαγνητικών µετρήσεων για τους σκοπούς της µαγνητικής διασκόπησης κατά την εµφάνιση έντονων µη κανονικών µεταβολών του µαγνητικού πεδίου. Στην περίπτωση που χρησιµοποιείται η διαφορική µαγνητοµετρία, δηλαδή όταν έχουµε δύο φωρατές που απέχουν συγκεκριµένη κατακόρυφη απόσταση µεταξύ τους, οι φωρατές µετρούν ταυτόχρονα το γήινο πεδίο και στη συνέχεια γίνεται αφαίρεση των ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 6

7 µετρήσεων. Εποµένως η όποια επίδραση λόγω χρονικής µεταβολής του γήινου µαγνητικού πεδίου είναι ίση στους δύο φωρατές, εφ όσον η µέτρηση είναι ταυτόχρονη, και µε την αφαίρεση εξαλείφεται. 2.3 Η µαγνητική χαρτογράφηση ως µέθοδος εντοπισµού και χαρτογράφησης θαµµένων αρχαιοτήτων. Στην περίπτωση εξερεύνησης αρχαιολογικών χώρων, οι δοµές στόχοι που ευρίσκονται στο υπέδαφος και πρέπει να ανιχνευθούν, είναι γενικά µικρών διαστάσεων. Το γεγονός αυτό καθιστά τις µαγνητικές ανωµαλίες που αυτές παράγουν, µικρού πλάτους και µικρού µήκους κύµατος σε σύγκριση µε τα σήµατα που καταγράφονται σε άλλες εφαρµογές της µαγνητικής µεθόδου (π.χ. µεταλλευτική έρευνα). Εποµένως, οι ανωµαλίες που καταγράφονται κατά την µαγνητική διασκόπηση αρχαιολογικών χώρων είναι γενικά ασθενείς. Τα όργανα όµως που τις µετρούν έχουν υψηλή ακρίβεια η οποία είναι συνήθως της τάξης του 0.1-1nT. Επίσης απαιτείται µεγάλη ευαισθησία και αξιοπιστία. Επιπλέον, οι ανωµαλίες αυτές έχουν εξαιρετικά περιορισµένη έκταση στο χώρο. ηλαδή, θεωρούµενες ως σήµατα που προέρχονται από το υπέδαφος παρουσιάζουν µικρό µήκος κύµατος. Συνεπώς για να καταγραφούν πλήρως και χωρίς φαινόµενα δίπλωσης (aliasing) θα πρέπει να χρησιµοποιηθεί λεπτοµερής κάνναβος µετρήσεων (Τσόκας 1990). Είναι φανερό, ότι η λεπτοµέρεια του καννάβου µετρήσεων αντισταθµίζεται από τα διαθέσιµα µέσα και τον απαιτούµενο χρόνο. Έτσι, η τελική απόφαση για τη λεπτοµέρεια του καννάβου λαµβάνεται συνεκτιµώντας τα µέσα µε το επιθυµητό επιστηµονικό αποτέλεσµα. Συνοψίζοντας, µπορούµε να πούµε ότι υπεδάφια λείψανα της ανθρώπινης δραστηριότητας, µε µαγνητικές ιδιότητες διαφορετικές από αυτές του περιβάλλοντος που φιλοξενούνται, αλλάζουν σε µικρό γενικά βαθµό το τοπικό µαγνητικό πεδίο. Αυτή η µικρή παραµόρφωση του µαγνητικού πεδίου παρατηρείται σαν µία ανωµαλία στις µετρήσεις. Περιοχές µε αυξηµένη µαγνήτιση (εξ επαγωγής ή παραµένουσα) σε σύγκριση µε αυτή του περιβάλλοντος εδάφους παρουσιάζονται ως θετικές ανωµαλίες, ενώ περιοχές µε µειωµένη µαγνήτιση παρουσιάζονται ως αρνητικές ανωµαλίες. Και τα δύο είδη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 7

8 µαγνητικών ανωµαλιών είναι ενδιαφέροντα στην διαδικασία ερµηνείας των µαγνητικών δεδοµένων. Τάφροι, εστίες καύσης, αρχιτεκτονικές δοµές ή συγκεντρώσεις οργανικού υλικού µπορούν να δηµιουργήσουν ισχυρές (θετικές ή αρνητικές) µαγνητικές ανωµαλίες. Η εφαρµοσιµότητα της µεθόδου ελέγχθηκε πρώτη φορά στις αρχές της δεκαετίας του 1950 (Aitken 1974) και έκτοτε αποτελεί βασική και κλασική µέθοδο εξερεύνησης αρχαιολογικών χώρων. 2.4 Όργανα µέτρησης. Όπως αναφέρθηκε, τα όργανα τα οποία απαιτούνται για τον εντοπισµό των αρχαιολογικών ερειπίων απαιτούν υψηλή ακρίβεια, µεγάλη ευαισθησία και αξιοπιστία των µετρήσεων. Για την µέτρηση του µαγνητικού πεδίου χρησιµοποιούνται συνήθως µαγνητόµετρα µέτρησης της ολικής έντασης του µαγνητικού πεδίου, ή διαφορικά µαγνητόµετρα για την µέτρηση της κατακόρυφης βαθµίδας του µαγνητικού πεδίου. Τα όργανα αυτά έχουν ακρίβεια της τάξεως nt. Οι µετρήσεις του µαγνητικού πεδίου πραγµατοποιούνται µε την τοποθέτηση του αισθητήρα σε µία σταθερή απόσταση από την επιφάνεια της γης. Οι µετρήσεις λαµβάνονται σε σταθερά διαστήµατα (δηλ. µε σταθερό βήµα δειγµατοληψίας) κάνναβο που υλοποιείται σε ορθογώνια κελιά, σχετικά µικρών διαστάσεων (10x10m ή 20x20m). Στην παρούσα έρευνα έγινε χρήση του µαγνητοµέτρου ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής ροής (Geoscan FM256 - Fluxgate Gradiometer) το οποίο µετρούσε την διαφορά της έντασης της κατακόρυφης συνιστώσας του γήινου µαγνητικού πεδίου ταυτόχρονα σε δύο διαφορετικά επίπεδα (ύψη) από την επιφάνεια του εδάφους. Με την µέθοδο αυτή έγινε εφικτή η εξοµάλυνση των γεωλογικών τάσεων, η άµβλυνση των εξωτερικών παρεµβολών λόγω της εγγύτητας της περιοχής σε συρµατοπλέγµατα και άλλους εξωγενείς παράγοντες θορύβου και η αποφυγή διορθώσεων λόγω της ηµερήσιας µεταβολής της έντασης του ολικού µαγνητικού πεδίου. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 8

9 2.4.1 Το µαγνητόµετρο ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής (fluxgate magnetometer). Το µαγνητόµετρο του τύπου αυτού ανήκει στην κατηγορία των ηλεκτρονικών µαγνητοµέτρων σε αντίθεση µε τα πυρηνικού τύπου µαγνητόµετρα που βασίζονται στο φαινόµενο της «µαγνητικής µετάπτωσης» πυρήνων. Αρχικά σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του εύτερου Παγκόσµιου πολέµου µε στόχο την ανίχνευση υποβρυχίων από αεροπλάνα που πραγµατοποιούσαν χαµηλές πτήσεις. Σήµερα χρησιµοποιείται για την πραγµατοποίηση αεροµαγνητικών µετρήσεων επίσης, αλλά και σε µετρήσεις µέσα σε γεωτρήσεις και τα τελευταία χρόνια και στην αρχαιοµετρία. Μία σχηµατική παράσταση της λειτουργίας του µαγνητοµέτρου ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής παρουσιάζεται παρακάτω στο σχήµα (2.1). ροής. Σχ Σχηµατική παράσταση του µαγνητοµέτρου ρυθµιζόµενης µαγνητικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 9

10 Η λειτουργία του βασίζεται στο φαινόµενο κατά το οποίο κάθε µαγνητικό υλικό µεγάλης µαγνητικής επιδεκτικότητας αποκτάει µέγιστη τιµή µαγνήτισης κάτω από την επίδραση ισχυρού µαγνητικού πεδίου. Η τιµή αυτή λέγεται «µαγνήτιση κόρου». Αποτελείται από δύο όµοιες παράλληλες ράβδους που είναι κατασκευασµένες από υλικό µεγάλης µαγνητικής επιδεκτικότητας που βρίσκονται µέσα σε δύο πηνία. Η µαγνητική επιδεκτικότητα των δύο ράβδων είναι αρκετά µεγάλη έτσι ώστε το σχετικά αδύναµο µαγνητικό πεδίο της γης να µπορεί να παράγει τον µαγνητικό κορεσµό στις ράβδους. Κάθε ράβδος είναι περιτυλιγµένη από ένα πηνίο (πρωτεύον) αλλά η φορά περιτύλιξης είναι αντίστροφη. Το πρωτεύον πηνίο διαρρέεται από εναλλασσόµενο ρεύµα το οποίο παράγει ισχυρό µαγνητικό πεδίο που επάγει µε τη σειρά του ισχυρό µαγνητικό πεδίο στις δύο ράβδους ίδιας έντασης αλλά αντίστροφης φοράς. Ένα εξωτερικό δευτερεύον πηνίο περιτυλίγει επίσης τόσο τις δύο ράβδους όσο και το πρωτεύον πηνίο. Τα µαγνητικά πεδία που παράγονται στις ράβδους από το πρωτεύον πεδίο παράγουν ηλεκτρικό ρεύµα στο δευτερεύον πηνίο. Εν απουσία εξωτερικού µαγνητικού πεδίου (π.χ. αν η γη δεν είχε καθόλου µαγνητικό πεδίο) το δυναµικό που παράγεται στο δευτερεύον πηνίο θα ήταν µηδενικό λόγω του ότι τα µαγνητικά πεδία που διαρρέουν τις δύο ράβδους έχουν την ίδια ένταση αλλά αντίστροφη φορά και αλληλοεξουδετερώνονται. Όταν οι ράβδοι είναι προσανατολισµένοι παράλληλα στην συνιστώσα ενός εξωτερικού ασθενούς πεδίου, µία ράβδος παράγει µαγνητικό πεδίο στην ίδια φορά µε το εξωτερικό πεδίο και το εξουδετερώνει. Στην άλλη ράβδο παράγεται επαγόµενο πεδίο που είναι µικρότερο σε ένταση. Η διαφορά αυτή είναι αρκετή για να παραχθεί µετρήσιµο δυναµικό στο δευτερογενές πηνίο που είναι ανάλογο του µαγνητικού πεδίου στην διεύθυνση των ράβδων. Το δυναµικό αυτό χρησιµοποιείται για τον υπολογισµό της τιµής του µαγνητικού πεδίου. Έτσι, το µαγνητόµετρο ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής είναι ικανό να µετρήσει την ένταση κάθε συνιστώσας του µαγνητικού πεδίου της γης µε τον προσανατολισµό του οργάνου έτσι ώστε οι ράβδοι να είναι παράλληλοι µε την επιθυµητή συνιστώσα του µαγνητικού πεδίου. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 10

11 Βασικό πλεονέκτηµα των µαγνητοµέτρου αυτού του τύπου είναι ότι δεν παρουσιάζονται σηµαντικές χρονικές µεταβολές κατά την διάρκεια των µετρήσεων όπως αντίθετα συµβαίνει στα πυρηνικά µαγνητόµετρα µέτρησης ολικού πεδίου. Το FM256 διαφορικό µαγνητόµετρο που χρησιµοποιήθηκε στην παρούσα έρευνα (σχ2.2), έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να είναι ταχύτατο, εύχρηστο, αδιάβροχο, σχετικά εύρωστο και εξαιρετικά αξιόπιστο έτσι ώστε να χρησιµοποιείται σε ένα ευρύ φάσµα στόχων (αρχαιολογικών, περιβαλλοντικών, γεωλογικών και στρατιωτικών). Οι αρχαιολογικοί στόχοι περιέχουν πυρίµαχες δοµές όπως φούρνους και εστίες φωτιάς καθώς επίσης και υλικά µεγάλης µαγνητικής επιδεκτικότητας όπως ορύγµατα, κεραµικά κλπ. Οι δοµές αυτές παράγουν µετρήσιµες ανωµαλίες και η πυκνή λήψη µετρήσεων επιτρέπει την χαρτογράφηση και πολλές φορές την αναγνώρισή τους. Σχ Άποψη του διαφορικού µαγνητοµέτρου ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής ροής (Geoscan FM256 - Fluxgate Gradiometer). ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 11

12 3 ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3.1 Πραγµατοποίηση των µετρήσεων Με στόχο την καταγραφή και αναγνώριση κατά το δυνατόν µικρότερων λεπτοµερειών, ο χώρος χωρίστηκε σε µικρά τετράγωνα (κελιά) διατάσεων 20m x 20m. Οι µετρήσεις µε τη µέθοδο της µαγνητικής χαρτογράφησης στην περιοχή, πραγµατοποιήθηκαν σε κάνναβο 0.5 m, ο οποίος υλοποιήθηκε στο έδαφος για κάθε κελί χωριστά. Η διαδικασία αυτή διευκόλυνε τα µέγιστα στην αντιµετώπιση των τοπογραφικών ανωµαλιών γιατί παρείχε σχετική ευελιξία. Στη φωτογραφία του σχήµατος (3.1) φαίνεται το συνεργείο κατά τη διάρκεια των εργασιών πεδίου. Τα συγκεκριµένα κελιά (τετράγωνα) διαστάσεων 20Χ20 m 2 που υλοποιήθηκαν στο έδαφος, και τα συµβατικά ονόµατα που δώσαµε, φαίνονται στο χάρτη του σχήµατος (3.2). Οι µετρήσεις πεδίου έλαβαν χώρα από την 22 α /6 έως την 25 η /6/2004 σε πρώτη φάση και από την 5 η /8 έως την 7 η /8/2004 σε δεύτερη. Η τοποθεσία που πραγµατοποιήθηκε η έρευνα φαίνεται στην πανοραµική φωτογραφία του σχήµατος (3.3). Ο φωρατής του οργάνου καταγραφής (κατώτερος) τοποθετήθηκε σε ύψος 0.4m από το έδαφος µε σκοπό την κατά το δυνατόν αποµάκρυνση των ανωµαλιών (σηµάτων) που θα δηµιουργούσαν οι αρόσεις και διάφορες άλλες µικρές ανοµοιογένειες του αναγλύφου. Όπως αναφέρθηκε, η χρήση διαφορικού µαγνητοµέτρου ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής, αναιρεί την ανάγκη αφαίρεσης της ηµερήσιας µεταβολής του γήινου µαγνητικού πεδίου. Κάθε διαφορετική ηµέρα µετρήσεων, πραγµατοποιείτο µηδενισµός της ένδειξης του οργάνου και έλεγχος επαναληψιµότητας της µέτρησης σε όλες τις διευθύνσεις. Η διαδικασία αυτή ελάµβανε χώρα σε σηµείο αποµακρυσµένο ως προς την αρχαιολογική θέση για να διασφαλισθεί κατά το δυνατόν το ουδέτερο του εδάφους. ηλαδή, καταστήσαµε το σηµείο αυτό σηµείο αναφορά, θεωρώντας ότι δεν κρύπτονται αρχαιότητες στο υπέδαφος, και θέσαµε την τιµή µηδέν για την απόκριση του περιβάλλοντος εδάφους. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 12

13 Σχ Μετρήσεις της βαθµίδας του ολικού µαγνητικού πεδίου στη θέση που φιλοξενεί τα λείψανα του νεολιθικού οικισµού στο χωριό Αυγή του Νοµού Καστοριάς. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 13

14 Σχ Τα κελιά (τετράγωνα) διαστάσεων 20mΧ20m που υλοποιήθηκαν στο χώρο έρευνας, στον προϊστορικό οικισµό στο χωριό Αυγή στο Νοµό Καστοριάς. H κωδική ονοµασία των τετραγώνων αποτελείται από το πρόθεµα Α και έναν αριθµό. Ο αριθµός αντιστοιχεί στη σήµανση της βορειοδυτικής γωνίας κάθε κελιού, όπως αυτή αναφέρεται στο τοπογραφικό υπόβαθρο που χρησιµοποιήθηκε για την κατασκευή του καννάβου των ανασκαφικών εργασιών. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 14

15 Σχ Ο χώρος έρευνας (κόκκινο παραλληλόγραµµο) σε πανοραµική φωτογραφία (λήψη από Νοτιοανατολικά). ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 15

16 3.2 Επεξεργασία µαγνητικών δεδοµένων Η επεξεργασία των µαγνητικών µετρήσεων άρχισε από τις πρώτες ηµέρες του προγράµµατος. Μετά από τις εργασίες υπαίθρου, γινόταν καταχώρηση των µετρήσεων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, επαλήθευση αυτών και µία αρχική επεξεργασία έτσι ώστε να γίνεται παρακολούθηση της πορείας της έρευνας και αποτελεσµάτων. Η τελική επεξεργασία πραγµατοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Εργαστηρίου Εφαρµοσµένης Γεωφυσικής του Α.Π.Θ. Η επεξεργασία των µετρήσεων περιελάµβανε τα ακόλουθα βήµατα: Μετατροπή των πρωταρχικών δεδοµένων µε την µορφή συντεταγµένων (x,y,z). Αλλαγή συντεταγµένων σε τοπικό σύστηµα αναφοράς για την δηµιουργία του µωσαϊκού των µαγνητικών κελιών. Στατιστική ανάλυση των µετρήσεων σε κάθε όδευση και αναγωγή όλων των µετρήσεων σε κοινό επίπεδο αναφοράς (0-level) Εξοµάλυνση µετρήσεων κατά µήκος των γραµµών των καννάβων σε περιοχές µε έντονο θόρυβο Μετατροπή στη χαµηλότερη και υψηλότερη στάθµη αντίστοιχα όλων των τιµών των µικρότερων των -10 nt και µεγαλυτέρων των 10 nt. Μεγέθυνση του πίνακα των τιµών µε παρεµβολή και στις δύο οριζόντιες διευθύνσεις (συνάρτηση παρεµβολής sinx/x). Αποµάκρυνση των γραµµώσεων λόγω µικροµεταβολών στην τοποθέτηση των οδεύσεων (Destagger). Εφαρµογή φίλτρου γεωµετρικού µέσου όρου σε παράθυρο 3Χ3 µε σκοπό την εξοµάλυνση ακραίων τιµών. ηµιουργία ασπρόµαυρων χαρτών. Τα αποτελέσµατα παρουσιάζονται ως σχήµατα τόνων του γκρι χρώµατος (Schollar et al., 1986) έτσι ώστε να δίδεται µια εικόνα η οποία προσοµοιάζει την κάτοψη των δοµών που προκαλούν την ανώµαλη κατανοµή των πρώτων κατακόρυφων διαφορών του µαγνητικού πεδίου. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 16

17 Τέλος έγινε γεωµετρική αναγωγή των γεωφυσικών καννάβων στο τοπογραφικό σχέδιο της περιοχής. ηλαδή, τα αποτελέσµατα υπερτέθηκαν στον τοπογραφικό χάρτη της περιοχής έρευνας. Ως υπόβαθρο χρησιµοποιήθηκε η αποτύπωση της περιοχής σε προβολή ΕΓΣΑ Η επιλογή αυτή έγινε γιατί όλη η αρχαιολογική δουλειά έχει χωροθετηθεί στο υπάρχον αυτό υπόβαθρο. 3.3 Αποτελέσµατα της έρευνας Στα σχήµατα (3.4) και (3.5) δίδονται απεικονίσεις της κατανοµής των πρώτων κατακόρυφων διαφορών του ολικού µαγνητικού πεδίου στο χώρο που ερευνήθηκε. Η διαφορά τους έγκειται στο γεγονός ότι οι ονοµασίες των κελιών έχουν απαλειφθεί από το πρώτο σχήµα. Γενικά υπάρχουν αρνητικές γραµµικές ανωµαλίες (λευκοί τόνοι) µεγάλου µήκους. Αυτές εµφανίζονται µε διεύθυνση περίπου ΒΒ -ΝΝΑ και εµφανίζονται να διατρέχουν όλο σχεδόν το χώρο έρευνας. Τα φαινόµενα αυτά οφείλονται σε αυλάκια τα οποία είναι ορατά στην επιφάνεια και των οποίων η θέση σηµειώθηκε κατά τη διαδικασία των µετρήσεων πεδίου. Σε ανωµαλίες του µικροαναγλύφου του εδάφους οφείλονται όµοιες ανωµαλίες αλλά µικρότερου µήκους, οι οποίες εµφανίζονται σποραδικά σε διάφορα σηµεία. Τα αυλάκια ή οιασδήποτε µορφής µικρά βυθίσµατα του ανάγλυφου του εδάφους παρουσιάζουν µετρήσιµες αρνητικές µαγνητικές ανωµαλίες οι οποίες φυσικά καταγράφονται. Οι ανωµαλίες αυτές αντανακλούν την έλλειψη µαγνητικού υλικού στις συγκεκριµένες θέσεις. Παρ ότι η παρουσία των φαινοµένων αυτών είναι έντονη σ όλη την έκταση που ερευνήθηκε, το γεγονός ότι είναι εύκολα αναγνωρίσιµα δεν δηµιουργεί προβλήµατα στην ερµηνεία των αποτελεσµάτων. ηλαδή, δεν δηµιούργησε προβλήµατα στην αναγνώριση των ανωµαλιών που οφείλονται σε θαµµένες δοµές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 17

18 Σχ Κατανοµή της πρώτης κατακόρυφης διαφοράς του ολικού µαγνητικού πεδίου στο χώρο έρευνας. Η παρουσίαση είναι σε τόνους του γκρι χρώµατος οι οποίοι ισοκατανέµονται µεταξύ των τιµών -10 nt και 10 nt. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 18

19 Σχ Το αποτέλεσµα της έρευνας στο οποίο συµπεριλαµβάνονται και τα ονόµατα των κελιών στα οποία κατατµήθηκε ο χώρος. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 19

20 Οι µηχανισµοί που προκαλούν τις µαγνητικές ανωµαλίες που κατεγράφησαν µπορούν να κατανοηθούν από τις µετρήσεις της µαγνητικής επιδεκτικότητας που πραγµατοποιήθηκαν. Αυτές καταχωρούνται στον παρακάτω πίνακα (3.Ι). Πίνακας 3.Ι. Μετρήσεις µαγνητικής επιδεκτικότητας στο έδαφος και τα αρχαία δοµικά υλικά στον προϊστορικό οικισµό της Αυγής στην Καστοριά. ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΙ ΟΣ ΥΛΙΚΟΥ ΕΙΓΜΑΤΩΝ (ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ) ΜΕΣΟΣ ΟΡΟΣ (S.I.) Έδαφος (επιφανειακότερο στρώµα) 10 32Χ10-4 Έδαφος (βαθύτερο στρώµα). Άργιλος 7 25Χ10-5 Ανώτερο στρώµα (Πολιτισµικό) 20 20Χ10-4 Εύκολα συνάγεται από τις µετρήσεις του πίνακα (3.Ι) ότι δεν υπάρχει διαφορά στην τιµή της µαγνητικής επιδεκτικότητας µεταξύ του ανώτερου στρώµατος του εδάφους και του στρώµατος που περιέχει τα λείψανα της παρελθούσας ανθρώπινης δραστηριότητας. Επειδή η έρευνα έγινε τον Ιούνιο του 2004, οι παραπάνω µετρήσεις πραγµατοποιήθηκαν στα υλικά που αποκαλύφθηκαν από την ανασκαφή µέχρι το χρονικό αυτό σηµείο. Εποµένως και τα συµπεράσµατα αναφέρονται µέχρι το χρονικό αυτό όριο, δηλαδή δεν αποκλείεται κάποια ανατροπή εφ όσον προστεθούν νέα ανασκαφικά δεδοµένα. Τα παραπάνω δείχνουν ότι δεν αναµένεται να εµφανιστούν ισχυρές ανωµαλίες, που θα προέρχονται από θαµµένα λείψανα κατασκευών εκτός και αν πρόκειται για εκσκαφές στο βαθύτερο (αργιλικό) στρώµα ή δοµές που έχουν υποστεί έντονη επίδραση πυράς. Στο µεγαλύτερο µέρος του ανατολικού τµήµατος (σχ.3.6) εµφανίζονται ανωµαλίες που αντικατοπτρίζουν την πιθανή ύπαρξη δοµών αρχαιολογικού ενδιαφέροντος στο υπέδαφος. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 20

21 Σχ To αποτέλεσµα της έρευνας στην ανατολική περιοχή του χώρου που ερευνήθηκε όπου παρουσιάζονται θετικές µαγνητικές ανωµαλίες που προκαλούνται από πιθανή ύπαρξη αρχαιοτήτων στο υπέδαφος. Μερικές µάλιστα εξ αυτών παρουσιάζουν σχήµα παραλληλογράµµου. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 21

22 Στα κελιά Α200 και Α144, στους χώρους που σηµειώνονται µε κόκκινες ελλείψεις, εµφανίζονται ανωµαλίες µε σαφές σχήµα παραλληλογράµµου. Το σχήµα υποδεικνύει ότι οι ανωµαλίες αυτές οφείλεται πολύ πιθανά στην ύπαρξη θαµµένων δοµών αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Επίσης γραµµικές ανωµαλίες εµφανίζονται στα κελιά Α146, Α202, Α262, Α140, Α84, Α258 και Α378. Οι ανωµαλίες αυτές µπορούν επίσης να αποδοθούν σε πιθανές υπεδάφιες δοµές που σχετίζονται µε την παρελθούσα ανθρώπινη δραστηριότητα στο χώρο. Στην ίδια αιτία µπορούν να αποδοθούν και ανωµαλίες κυκλικού σχήµατος αλλά µικρών σχετικά διαστάσεων που είναι διάσπαρτες στο ίδιο χώρο. Ιδιαίτερα σηµαντικός ερµηνευτικός παράγοντας είναι το γεγονός ότι οι γραµµικές ανωµαλίες που θεωρούνται ότι αντανακλούν την πιθανή ύπαρξη θαµµένων δοµών, εµφανίζονται σε συγκεκριµένη διεύθυνση. ηλαδή, προεξάρχει η διεύθυνση Β -ΑΝΑ και η κάθετη σ αυτή. Στο κεντρικό και βόρειο τµήµα του χώρου έρευνας (σχ. 3.7), δηλαδή στα κελιά Α72, Α74, Α132 και Α134, παρουσιάζεται σαφής γραµµική ανωµαλία µε διεύθυνση πάλι Β -ΑΝΑ. Επίσης σε σκούρους τόνους παρουσιάζονται άλλες κυκλικές ή ακανόνιστου σχήµατος ανωµαλίες οι οποίες µπορούν να θεωρηθούν ότι προκαλούνται από δοµές που σχετίζονται µε την δραστηριότητα στον νεολιθικό οικισµό. Η έντονη θετική ανωµαλία (σκούροι τόνοι) που διασχίζει τα κελιά Α276, Α278, Α336, Α338 και Α398 είναι πιθανό να οφείλεται στη γεωλογική επαφή που τοποθετείται στον εν λόγω χώρο. Στο σηµείο αυτό οι λιµναίες αποθέσεις (µαργαϊκές) που εµφανίζονται στο δυτικό τµήµα που ερευνήθηκε µεταπίπτουν σε τεταρτογενείς χερσαίες αποθέσεις (άργιλοι). Οι µάργες αυτές εµφανίζονται και σε δοκιµαστική τοµή σε βάθος 1 m περίπου, η οποία ευρίσκεται στα όρια του κελιού Α322. Τα παραπάνω είναι περισσότερο εµφανή στο σχήµα (3.8), το οποίο παρουσιάζει τα αποτελέσµατα του δυτικού τµήµατος της περιοχής έρευνας. Επειδή όµως δεν υπάρχει επιφανειακή ορατή απόδειξη της επαφής, καλό θα είναι να διανοιχθεί ένα δοκιµαστικό σκάµµα στο κελί Α278, ακριβώς στο σηµείο εµφάνισης της ανωµαλίας. Αν η ανωµαλία οφείλεται σε δοµή αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, τότε αυτή θα πρέπει να είναι µεγάλου µήκους. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 22

23 Σχ To αποτέλεσµα της έρευνας στην κεντρική περιοχή του χώρου που ερευνήθηκε. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 23

24 Σχ To αποτέλεσµα της έρευνας στη δυτική περιοχή του χώρου που ερευνήθηκε. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 24

25 Ανατολικά της τοποθεσίας που σχολιάστηκε στην προηγούµενη παράγραφο, παρουσιάζεται επίσης µια επιµήκης ανωµαλία (κελιά α278, α338 και Α398) η οποία οφείλεται εν µέρει σε ορατό αυλάκι. Αυτό όµως πρέπει να έχει καλυφθεί σε κάποιο τµήµα του από υλικό από το επιφανειακότερο στρώµα και γι αυτό εµφανίζει θετική ανωµαλία (σκούροι τόνοι). Γενικά η δυτική περιοχή δεν παρουσιάζει έντονες και σαφής ανωµαλίες όπως η ανατολική. Σε µερικά µόνο σηµεία, που σηµειώνονται µε ελλείψεις, θα µπορούσε κανείς µε πολύ επιφύλαξη να διακρίνει κάποιες ανωµαλίες που ίσως θα µπορούσαν να αποδοθούν σε αρχαιότητες. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 25

26 4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Συνολικά εξερευνήθηκαν m 2 στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας. Από την ανάλυση των προηγουµένων σελίδων προκύπτει, ότι η γεωφυσική διασκόπηση στο συγκεκριµένο χώρο, έδειξε την ύπαρξη ανωµαλιών. Κάποιες από τις ανωµαλίες αυτές αντανακλούν την ύπαρξη σχετικά περισσότερο ή λιγότερο µαγνητισµένων δοµών στο υπέδαφος. Οι δοµές αυτές, είναι πιθανά λείψανα, της χρήσης του χώρου κατά τη νεολιθική εποχή όπως τεκµαίρεται κυρίως από το σχήµα των ανωµαλιών που προκαλούν. Το τελικό αποτέλεσµα µπορεί να θεωρηθεί ότι απεικονίζεται πλήρως στα σχήµατα (3.4) και (3.5). Το ίδιο αποτέλεσµα δίνεται σε µορφή έγχρωµου χάρτη της κατανοµής της πρώτης κατακόρυφης διαφοράς του µαγνητικού πεδίου στο σχήµα (4.1). Πρέπει να σηµειωθεί ότι στα τελικά σχήµατα εµφανίζονται και ανωµαλίες (κυρίως αρνητικού χαρακτήρα) που οφείλονται σε αυλάκια και βαθιές αρόσεις στην επιφάνεια του εδάφους. Η θέση των δοµών αυτών σηµειώθηκε κατά τη διαδικασία λήψης των µετρήσεων και εποµένως δεν απετέλεσαν πρόβληµα κατά την ερµηνεία των δεδοµένων. Οποιαδήποτε µελλοντικά ανασκαφικά δεδοµένα, ιδιαίτερα αυτά που θα προκύψουν από δοκιµαστικά σκάµµατα στη θέση των ανωµαλιών που εντοπίστηκαν στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας, θα οδηγήσουν σε πλήρη ερµηνεία των γεωφυσικών δεδοµένων. Το προφανές αυτό γεγονός, υπενθυµίζει ότι οι χάρτες που προέκυψαν από την παρούσα µελέτη πρέπει να θεωρούνται ως δυναµικό δεδοµένο µέχρι την ολοκλήρωση της ανασκαφής. Η παρέµβαση έγινε χωρίς να επηρεαστεί το παραµικρό στον χώρο, δηλαδή µε πλήρως µη καταστροφικό τρόπο. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 26

27 Σχ Κατανοµή της πρώτης κατακόρυφης διαφοράς του ολικού µαγνητικού πεδίου στο χώρο έρευνας. Η παρουσίαση είναι µε τόνους του µπλε και του κόκκινου χρώµατος οι οποίοι ισοκατανέµονται µεταξύ των τιµών -10 nt και 10 nt. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 27

28 5 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Aitken, M.J. Physics and Archaeology. Clarendon Press, Oxford, Scollar, I. Weidner, B. and Segeth, K. Display of archaeological magnetic data. Geophysics, 51, 3, , Τσόκας, Γ.Ν. Εισαγωγή στις µεθόδους ανάλυσης και ερµηνείας γεωλογικών παρατηρήσεων, Παν. Θεσ/νίκης, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 28

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΑΜΜΕΝΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΜΦΙΠΟΛΕΩΣ

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΑΜΜΕΝΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΜΦΙΠΟΛΕΩΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ARISTOTLE UNIVERSITY OF THESSALONIKI ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ -ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ 540 06, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ FACULTY OF SCIENCES SCHOOL OF GEOLOGY - DEPT OF

Διαβάστε περισσότερα

Βαρυτικές και Μαγνητικές Μέθοδοι Γεωφυσικής Διασκόπησης ΑΕΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ

Βαρυτικές και Μαγνητικές Μέθοδοι Γεωφυσικής Διασκόπησης ΑΕΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ 9 Βαρυτικές και Μαγνητικές Μέθοδοι Γεωφυσικής Διασκόπησης ΑΕΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΑΕΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥΣ Πραγματοποιούνται με αεροσκάφη ή ελικόπτερα τα οποία φέρουν ειδικό εξοπλισμό και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6 ΜΕΓΕΘΗ- ΜΟΝΑΔΕΣ ΓΗΙΝΟ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗ. Βαρυτικές και Μαγνητικές Μέθοδοι Γεωφυσικής Διασκόπησης

ΜΑΘΗΜΑ 6 ΜΕΓΕΘΗ- ΜΟΝΑΔΕΣ ΓΗΙΝΟ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗ. Βαρυτικές και Μαγνητικές Μέθοδοι Γεωφυσικής Διασκόπησης ΜΑΘΗΜΑ 6 Βαρυτικές και Μαγνητικές Μέθοδοι Γεωφυσικής Διασκόπησης ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΝΟΜΟΣ COULOMB-ΜΕΓΕΘΗ ΜΕΓΕΘΗ- ΜΟΝΑΔΕΣ ΓΗΙΝΟ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΧΡΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΟΥ ΓΗΙΝΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΛΟΓΩ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο)

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Άσκηση Η15 Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Το γήινο μαγνητικό πεδίο αποτελείται, ως προς την προέλευσή του, από δύο συνιστώσες, το μόνιμο μαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΑ ΑΚΟΒΙΤΙΚΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΑ ΑΚΟΒΙΤΙΚΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ 541 24, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΤΑ ΑΚΟΒΙΤΙΚΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΓΕΩΦΥΣΙΚΩΝ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΕΩΝ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΓΕΩΦΥΣΙΚΩΝ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΕΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΓΕΩΦΥΣΙΚΩΝ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΕΩΝ Z ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΟΥΡΛΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΑΠΘ (e-mail: tsourlos@lemnos.geo.auth.gr) ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ Μελετά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ (Ohm.m) ΓΡΑΝΙΤΗΣ 100-1 x 10 6 ΓΑΒΡΟΣ 1 x 10 3-1 x 10 6 ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΟΣ 50-1 x 10 7 ΨΑΜΜΙΤΗΣ 1-1 x 10 8 ΑΜΜΟΣ 1-1.

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ (Ohm.m) ΓΡΑΝΙΤΗΣ 100-1 x 10 6 ΓΑΒΡΟΣ 1 x 10 3-1 x 10 6 ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΟΣ 50-1 x 10 7 ΨΑΜΜΙΤΗΣ 1-1 x 10 8 ΑΜΜΟΣ 1-1. ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ Α.Π.Θ. ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός της μεθόδου της ειδικής αντίστασης είναι να βρεθεί η γεωηλεκτρική δομή του υπεδάφους και έμμεσα να ληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός Περιεχόµενα Κεφαλαίου 27 Μαγνήτες και Μαγνητικά πεδία Τα ηλεκτρικά ρεύµατα παράγουν µαγνητικά πεδία Μαγνητικές Δυνάµεις πάνω σε φορτισµένα σωµατίδια. Η ροπή ενός βρόχου ρεύµατος.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ Τα τελευταία 25 χρόνια, τα προβλήµατα που σχετίζονται µε την διαχείριση της Γεωγραφικής Πληροφορίας αντιµετωπίζονται σε παγκόσµιο αλλά και εθνικό επίπεδο µε την βοήθεια των Γεωγραφικών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 11. Εισαγωγή... 13. Κεφάλαιο 1. Η Σεισμική Μέθοδος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 11. Εισαγωγή... 13. Κεφάλαιο 1. Η Σεισμική Μέθοδος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Κεφάλαιο 1. Η Σεισμική Μέθοδος... 15 1.1 Γενικά...15 1.2 Ελαστικές σταθερές...16 1.3 Σεισμικά κύματα...19 1.3.1 Ταχύτητες των σεισμικών κυμάτων...22 1.3.2 Ακτινικές

Διαβάστε περισσότερα

3 η Εργαστηριακή Άσκηση

3 η Εργαστηριακή Άσκηση 3 η Εργαστηριακή Άσκηση Βρόχος υστέρησης σιδηρομαγνητικών υλικών Τα περισσότερα δείγματα του σιδήρου ή οποιουδήποτε σιδηρομαγνητικού υλικού που δεν έχουν βρεθεί ποτέ μέσα σε μαγνητικά πεδία δεν παρουσιάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την:

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: Σκοπός της Άσκησης: ΑΣΚΗΣΗ η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: α. Κατασκευή μετασχηματιστών. β. Αρχή λειτουργίας μετασχηματιστών.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Εισαγωγή: Η σεισμικότητα μιας περιοχής χρησιμοποιείται συχνά για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικών με τις τεκτονικές διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα εκεί. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

9. Τοπογραφική σχεδίαση

9. Τοπογραφική σχεδίαση 9. Τοπογραφική σχεδίαση 9.1 Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τις παραμέτρους, μεθόδους και τεχνικές της τοπογραφικής σχεδίασης. Η προσέγγιση του κεφαλαίου γίνεται τόσο για την περίπτωση της συμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 9. Μη καταστροφικοί έλεγχοι υλικών Δινορεύματα

Άσκηση 9. Μη καταστροφικοί έλεγχοι υλικών Δινορεύματα Άσκηση 9 Μη καταστροφικοί έλεγχοι υλικών Δινορεύματα Στοιχεία Θεωρίας Η αναγκαιότητα του να ελέγχονται οι κατασκευές (ή έστω ορισμένα σημαντικά τμήματα ή στοιχεία τους) ακόμα και κατά τη διάρκεια της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος Φωτογραμμετρία Εισαγωγή Ορισμοί Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Εφαρμογές Εισαγωγή Προσδιορισμός θέσεων Με τοπογραφικά όργανα Σχήμα Μέγεθος Συντεταγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός

Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός ΠΜΣ «Πληροφορική» Τµήµα Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Πειραιώς ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ (Introduction to GeoInformatics) Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός Μαργαρίτα Κόκλα Ορισµοί του χάρτη Μια αναπαράσταση,

Διαβάστε περισσότερα

geomagnetic field (geophysics) - Measurement of the field -- Britannica Online Encyclopedia.FLV

geomagnetic field (geophysics) - Measurement of the field -- Britannica Online Encyclopedia.FLV Μαγνητικές Μέθοδοι Οι πρώτες παρατηρήσεις για το γήινο μαγνητικό πεδίο έγιναν το 1600 από τον SirWilliamGilbert. Ο Gilbert έδειξε στην εργασία του DeMagnetότι το αίτιο που η μαγνητική βελόνα μιας πυξίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των μηχανών συνεχούς ρεύματος, β) η ανάλυση της κατασκευαστικών

Διαβάστε περισσότερα

1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 120 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει:

1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 120 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει: ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρικό πεδίο 1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 10 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει: (α)

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα πειράµατα έγιναν από τους Michael Faraday και Joseph Henry.

Αυτά τα πειράµατα έγιναν από τους Michael Faraday και Joseph Henry. Επαγόµενα πεδία Ένα µαγνητικό πεδίο µπορεί να µην είναι σταθερό, αλλά χρονικά µεταβαλλόµενο. Πειράµατα που πραγµατοποιήθηκαν το 1831 έδειξαν ότι ένα µεταβαλλόµενο µαγνητικό πεδίο µπορεί να επάγει ΗΕΔ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0. Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0. Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0 Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής Γεωδαισία Μοιράζω τη γη (Γη + δαίομαι) Ακριβής Έννοια: Διαίρεση, διανομή /μέτρηση της Γής. Αντικείμενο της γεωδαισίας: Ο προσδιορισμός της μορφής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΚΟΛΕΓΙΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΕΚΥΨΑΝ ΑΠΌ ΤΗ ΓΕΙΤΝΙΑΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ 2 Η ΑΝΑΦΟΡΑ

ΡΑΣΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΚΟΛΕΓΙΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΕΚΥΨΑΝ ΑΠΌ ΤΗ ΓΕΙΤΝΙΑΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ 2 Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΡΑΣΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΚΟΛΕΓΙΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΕΚΥΨΑΝ ΑΠΌ ΤΗ ΓΕΙΤΝΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παρεμβολή Ενισχυτών μεταξύ γεωφώνων και καταγραφικού

Παρεμβολή Ενισχυτών μεταξύ γεωφώνων και καταγραφικού Ενισχυτές σήματος στη σεισμική διασκόπηση Καλώδιο μεταφοράς των σημάτων απο τα γεώφωνα Σεισμικό σήμα πολύ ασθενές για να καταγραφεί Παρεμβολή Ενισχυτών μεταξύ γεωφώνων και καταγραφικού Ενισχυτής Καταγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση Από τη στιγμή που άνθρωπος ανακάλυψε τη σπουδαιότητα της αεροφωτογραφίας, άρχισε να αναζητά τρόπους και μέσα που θα του επέτρεπαν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ και ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ και ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ και ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1) Να αναφέρετε τις 4 παραδοχές που ισχύουν για το ηλεκτρικό φορτίο 2) Εξηγήστε πόσα είδη κατανοµών ηλεκτρικού φορτίου υπάρχουν. ιατυπώστε τους

Διαβάστε περισσότερα

8. Υπολογισµός Α.Υ. επαφής σε τυχαία θέση: Το «πρόβληµα» της γεώτρησης

8. Υπολογισµός Α.Υ. επαφής σε τυχαία θέση: Το «πρόβληµα» της γεώτρησης 8. Υπολογισµός Α.Υ. επαφής σε τυχαία θέση: Το «πρόβληµα» της γεώτρησης 1. Γενικά... 78 2. Γεώτρηση σε απλά κεκλιµένα στρώµατα... 78 3. Γεώτρηση σε διερρηγµένα στρώµατα... 81 4. Γεώτρηση σε ασύµφωνα στρώµατα...

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΔΙΚΤΥΩΝ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο ΠΑΛΙΟ http://eclass.survey.teiath.gr NEO

Διαβάστε περισσότερα

Μαγνητικό Πεδίο. μαγνητικό πεδίο. πηνίο (αγωγός. περιστραμμένος σε σπείρες), επάγει τάση στα άκρα του πηνίου (Μετασχηματιστής) (Κινητήρας)

Μαγνητικό Πεδίο. μαγνητικό πεδίο. πηνίο (αγωγός. περιστραμμένος σε σπείρες), επάγει τάση στα άκρα του πηνίου (Μετασχηματιστής) (Κινητήρας) Ένας ρευματοφόρος αγωγός παράγει γύρω του μαγνητικό πεδίο Ένα χρονικά μεταβαλλόμενο μαγνητικό πεδίο, του οποίου οι δυναμικές γραμμές διέρχονται μέσα από ένα πηνίο (αγωγός περιστραμμένος σε σπείρες), επάγει

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών O11 Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί α) στη μελέτη του φαινομένου της εξασθένησης φωτός καθώς διέρχεται μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Μετασχηματιστή

Μελέτη Μετασχηματιστή Μελέτη Μετασχηματιστή 1. Θεωρητικό μέρος Κάθε φορτίο που κινείται και κατά συνέπεια κάθε αγωγός που διαρρέεται από ρεύμα δημιουργεί γύρω του ένα μαγνητικό πεδίο. Το μαγνητικό πεδίο B με την σειρά του ασκεί

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ Εκτίµηση οπτικής όχλησης εγκαταστάσεων ENVECO A.E ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 2 2. Οπτικές επιπτώσεις µεταλλευτικής δραστηριότητας... 2 3. Αξιολόγηση της οπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Το Μαγνητικό πεδίο σαν διάνυσμα Μέτρηση οριζόντιας συνιστώσας του μαγνητικού πεδίου της γης

Το Μαγνητικό πεδίο σαν διάνυσμα Μέτρηση οριζόντιας συνιστώσας του μαγνητικού πεδίου της γης Το Μαγνητικό πεδίο σαν διάνυσμα Μέτρηση οριζόντιας συνιστώσας του μαγνητικού πεδίου της Α. Το Μαγνητικό πεδίο σαν διάνυσμα Σο μαγνητικό πεδίο περιγράφεται με το μέγεθος που αποκαλούμε ένταση μαγνητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005 Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Τοτονίδη Νίκο προς το Τοπικό Τμήμα Βόρειας Ελλάδας (ΤΟ.Τ.Β.Ε.) της Ελληνικής Σπηλαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΓΕΩΧΩΡΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΓΕΩΧΩΡΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΓΕΩΧΩΡΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 4ετους ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ του ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΜΕ ΤΗ ΛΘ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών...

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών... ΜΕΡΟΣ 1 1. Γεωλογείν περί Σεισμών....................................3 1.1. Σεισμοί και Γεωλογία....................................................3 1.2. Γιατί μελετάμε τους σεισμούς...........................................

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Παράρτημα Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Σκοπός του παραρτήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τη χρήση και τη

Διαβάστε περισσότερα

HEPOS workshop 25-26/9/2008. 26/9/2008 Συνδιοργάνωση: ΤΑΤΜ/ΑΠΘ. ΑΠΘ και ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΕ

HEPOS workshop 25-26/9/2008. 26/9/2008 Συνδιοργάνωση: ΤΑΤΜ/ΑΠΘ. ΑΠΘ και ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΕ HEPOS και σύγχρονα γεωδαιτικά συστήµατα αναφοράς: Θεωρία και υλοποίηση, προοπτικές και εφαρµογές. HEPOS workshop 25-26/9/2008 26/9/2008 Συνδιοργάνωση: ΤΑΤΜ/ΑΠΘ ΑΠΘ και ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΕ Γεωδαιτικά Συστήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Ο πυκνωτής Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας. Η απλούστερη μορφή πυκνωτή είναι ο επίπεδος πυκνωτής, ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Οι χάρτες των 850 Hpa είναι ένα από τα βασικά προγνωστικά επίπεδα για τη παράµετρο της θερµοκρασίας. Την πίεση των 850 Hpa τη συναντάµε στην ατµόσφαιρα σε ένα µέσο ύψος περί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Ι. ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Τοπογραφικό... 9 Σκάλα... 33 Φωτορεαλισμός... 57 Αντικείμενα... 91 Ανοίγματα... 95 Γραμμές... 99 Επεξεργασία... 103 Περιβάλλον...

Περιεχόμενα. Τοπογραφικό... 9 Σκάλα... 33 Φωτορεαλισμός... 57 Αντικείμενα... 91 Ανοίγματα... 95 Γραμμές... 99 Επεξεργασία... 103 Περιβάλλον... Περιεχόμενα Τοπογραφικό... 9 Σκάλα... 33 Φωτορεαλισμός... 57 Αντικείμενα... 91 Ανοίγματα... 95 Γραμμές... 99 Επεξεργασία... 103 Περιβάλλον... 111 Πρόλογος Στο κείμενο αυτό παρουσιάζονται οι νέες δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 35 Περίθλαση απλής σχισµής ή δίσκου Intensity in Single-Slit Diffraction Pattern Περίθλαση διπλής σχισµής ιακριτική ικανότητα; Κυκλικές ίριδες ιακριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ 2: Καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης των ελαιοτριβείων και των περιοχών διάθεσης αποβλήτων ελαιοτριβείων στην Κρήτη ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 2Γ:

ΔΡΑΣΗ 2: Καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης των ελαιοτριβείων και των περιοχών διάθεσης αποβλήτων ελαιοτριβείων στην Κρήτη ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 2Γ: «ΘΑΛΗΣ: Ενίσχυση της Διεπιστημονικής ή και Διιδρυματικής έρευνας και καινοτομίας με δυνατότητα προσέλκυσης ερευνητών υψηλού επιπέδου από το εξωτερικό μέσω της διενέργειας βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚ ΟΧΕΣ ΤΟΥ

ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚ ΟΧΕΣ ΤΟΥ η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚ ΟΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΣΕ ΚΥΚΛΩΜΑ -L-C ΣΕ ΣΕΙΡΑ Κύκλωµα που αποτελείται από ωµική αντίσταση,ιδανικό πηνίο µε συντελεστή αυτεπαγωγής L

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ

Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ Συµβατική χρήση χρωµάτων στους τοπογραφικούς χάρτες 1/31 Μαύρο: Γκρι: Κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο: Μπλε: Σκούρο µπλε: Ανοιχτό µπλε: βασικές τοπογραφικές

Διαβάστε περισσότερα

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Νοέµβριος 12 2014 13:20 Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Τι ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισµού για τις ανασκαφικές εργασίες στον τάφο της Αµφίπολης. Τι έδειξαν οι ανασκαφές

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Μηχανές Ι. Ενότητα 4: Εύρεση Παραμέτρων. Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε

Ηλεκτρικές Μηχανές Ι. Ενότητα 4: Εύρεση Παραμέτρων. Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Ηλεκτρικές Μηχανές Ι Ενότητα 4: Εύρεση Παραμέτρων Τσιαμήτρος Δημήτριος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

υψών διαφορετικού τύπου. Προσδιορίζονται είτε γεωµετρικά, είτε δυναµικά

υψών διαφορετικού τύπου. Προσδιορίζονται είτε γεωµετρικά, είτε δυναµικά Συστήµατα υψών ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΨΩΝ Η βαρύτητα εξαρτάται από το ύψος, εποµένως τα συστήµατα υψών είναι ιδιαίτερα σηµαντικά για το πεδίο βαρύτητας. ιάφορες τεχνικές µετρήσεων οδηγούν στον προσδιορισµό υψών διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο, ονομάζεται μια περιοχή του χώρου, όπου σε κάθε σημείο της ένα ορισμένο φυσικό μέγεθος

Πεδίο, ονομάζεται μια περιοχή του χώρου, όπου σε κάθε σημείο της ένα ορισμένο φυσικό μέγεθος ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Πεδίο, ονομάζεται μια περιοχή του χώρου, όπου σε κάθε σημείο της ένα ορισμένο φυσικό μέγεθος παίρνει καθορισμένη τιμή. Ηλεκτρικό πεδίο Ηλεκτρικό πεδίο ονομάζεται ο χώρος, που σε κάθε σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος;

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος; ΙΝΥΣΜΤ ΘΕΩΡΙ ΘΕΜΤ ΘΕΩΡΙΣ Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; AB A (αρχή) B (πέρας) Στη Γεωµετρία το διάνυσµα ορίζεται ως ένα προσανατολισµένο ευθύγραµµο τµήµα, δηλαδή ως ένα ευθύγραµµο τµήµα του οποίου τα άκρα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

( ) Στοιχεία που αποθηκεύουν ενέργεια Ψ = N Φ. διαφορικές εξισώσεις. Πηνίο. μαγνητικό πεδίο. του πηνίου (κάθε. ένα πηνίο Ν σπειρών:

( ) Στοιχεία που αποθηκεύουν ενέργεια Ψ = N Φ. διαφορικές εξισώσεις. Πηνίο. μαγνητικό πεδίο. του πηνίου (κάθε. ένα πηνίο Ν σπειρών: Στοιχεία που αποθηκεύουν ενέργεια Λέγονται επίσης και δυναμικά στοιχεία Οι v- χαρακτηριστικές τους δεν είναι αλγεβρικές, αλλά ολοκληρο- διαφορικές εξισώσεις. Πηνίο: Ουσιαστικά πρόκειται για έναν περιεστραμμένο

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικό Πάρκο Δίου

Αρχαιολογικό Πάρκο Δίου Αρχαιολογικό Πάρκο Δίου Αρχαιολογική έρευνα, προβολή και ανάδειξη µε τη χρήση ψηφιακών καινοτοµιών Το Αρχαιολογικό Πάρκο του Δίου Στο Αρχαιολογικό Πάρκο του Δίου αποκαλύπτονται, συντηρούνται, µελετώνται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΥΠΠΟ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ ΣΤΟ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΥΠΠΟ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ ΣΤΟ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΥΠΠΟ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ ΣΤΟ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ Καθ. Θ. Σκουλίδης, Χηµικός Μηχανικός ρ. Κ. Κουζέλη, Χηµικός, Ινστιτούτο Λίθου ρ. Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΠΟΥΡΜΠΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ Α.Μ. :02101 «ΘΕΜΑ: ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΜΕΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Συµβατική χρήση χρωµάτων σε θεµατικούς χάρτες και «ασυµβατότητες» Γεωλογικοί χάρτες: Χάρτες γήινου ανάγλυφου: Χάρτες χρήσεων γης: Χάρτες πυκνότητας πληθυσµού: Χάρτες βροχόπτωσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΔΑ: Β42Α9-Ο97 ΦΕΚ 2893 Β ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΔΑ: Β42Α9-Ο97 ΦΕΚ 2893 Β ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ---- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ---- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ B ----- Ταχ. /νση: Ανδρέα Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙ Η Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙ Η Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙ Η Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βασικές µορφές Ερωτήσεων - απαντήσεων Ανοιχτές Κλειστές Κλίµακας ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΓΓΕΛΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΠΘ 2 Ανοιχτές ερωτήσεις Ανοιχτές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

Κατεύθυνση:«Τεχνικής Γεωλογία και Περιβαλλοντική Υδρογεωλογία»

Κατεύθυνση:«Τεχνικής Γεωλογία και Περιβαλλοντική Υδρογεωλογία» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ» Κατεύθυνση:«Τεχνικής Γεωλογία και Περιβαλλοντική Υδρογεωλογία» Βασικά εργαλεία Τεχνικής Γεωλογίας και Υδρογεωλογίας Επικ. Καθηγ. Μαρίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) Θεσσαλονίκη 2011 Η απόφαση για μια αναγνωριστική αποστολή πάνω από το χωριό Χαλίκι, στο όρος Λάκμος ή Περιστέρι, πάρθηκε κατά τη διάρκεια της αποστολής του συλλόγου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΩΝ Δ. ΚΙΤΣΙΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Είναι φανερό ότι έως τώρα η µελέτη µας επικεντρώνεται κάθε φορά σε πιθανότητες που αφορούν µία τυχαία µεταβλητή Σε αρκετές όµως περιπτώσεις ενδιαφερόµαστε να εξετάσουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ Η εκτίµηση και η ανάλυση του κόστους µιας γεώτρησης είναι το τελικό στάδιο στο σχεδιασµό. Σε πολλές περιπτώσεις η εκτίµηση κόστους είναι το διαχειριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1 Εικόνα Εισαγωγή Ψηφιακή αναπαράσταση Κωδικοποίηση των χρωμάτων Συσκευές εισόδου και εξόδου Βάθος χρώματος και ανάλυση Συμβολική αναπαράσταση Μετάδοση εικόνας Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Δίκτυα. Τοπογραφικά Δίκτυα και Υπολογισμοί. 5 ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016. Χριστόφορος Κωτσάκης

Εισαγωγή στα Δίκτυα. Τοπογραφικά Δίκτυα και Υπολογισμοί. 5 ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016. Χριστόφορος Κωτσάκης Τοπογραφικά Δίκτυα και Υπολογισμοί 5 ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016 Εισαγωγή στα Δίκτυα Χριστόφορος Κωτσάκης Τμήμα Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Πολυτεχνική Σχολή, ΑΠΘ Εισαγωγή Τι είναι δίκτυο;

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ύο λόγια από τους συγγραφείς.

ύο λόγια από τους συγγραφείς. ύο λόγια από τους συγγραφείς. Το βιβλίο αυτό γράφτηκε από τους συγγραφείς με σκοπό να συμβάλουν στην εκπαιδευτική διαδικασία του μαθήματος της Τοπογραφίας Ι. Το βιβλίο είναι γραμμένο με τον απλούστερο

Διαβάστε περισσότερα

5.1 Θεωρητική εισαγωγή

5.1 Θεωρητική εισαγωγή ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ BCD Σκοπός: Η κατανόηση της µετατροπής ενός τύπου δυαδικής πληροφορίας σε άλλον (κωδικοποίηση/αποκωδικοποίηση) µε τη µελέτη της κωδικοποίησης BCD

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΑΝΤΖΟΥΡΙΩΝ. Roto Fentro. Σύγχρονος σχεδιασµός Τέλεια λειτουργία.

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΑΝΤΖΟΥΡΙΩΝ. Roto Fentro. Σύγχρονος σχεδιασµός Τέλεια λειτουργία. ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΑΝΤΖΟΥΡΙΩΝ Roto Fentro Σύγχρονος σχεδιασµός Τέλεια λειτουργία. FENTRO ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΠΑΝΤΖΟΥΡΙΩΝ. Fentro : Eνα ευέλικτο πρόγραµµα µηχανισµών παντζουριών πολλαπλών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής 3 Ενισχυτές Μετρήσεων 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής Πολλές φορές ένας ενισχυτής σχεδιάζεται ώστε να αποκρίνεται στη διαφορά µεταξύ δύο σηµάτων εισόδου. Ένας τέτοιος ενισχυτής ονοµάζεται ενισχυτής διαφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς.

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. Μ2 Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. 1 Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί στη μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας σε ένα τόπο. Αυτή η μέτρηση επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Βίντεο και κινούµενα σχέδια

Βίντεο και κινούµενα σχέδια Βίντεο και κινούµενα σχέδια Περιγραφή του βίντεο Ανάλυση του βίντεο Κωδικοποίηση των χρωµάτων Μετάδοση τηλεοπτικού σήµατος Συµβατικά τηλεοπτικά συστήµατα Τεχνολογία Πολυµέσων 06-1 Περιγραφή του βίντεο

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 28 2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες εναλλασσόµενου ρεύµατος είναι δύο ειδών Α) οι σύγχρονες γεννήτριες ή εναλλακτήρες και Β) οι ασύγχρονες γεννήτριες Οι σύγχρονες γεννήτριες παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσομοίωση

Λίγα λόγια για την προσομοίωση Λίγα λόγια για την προσομοίωση Η συγκεκριμένη προσομοίωση με εικονικό εργαστήριο είναι μια ενδιαφέρουσα και αρκετά ελκυστική προσομοίωση για τους μαθητές. Γίνεται αναπαράσταση της κίνησης των φορτίων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Η ηλεκτρική μηχανή είναι μια διάταξη μετατροπής μηχανικής ενέργειας σε ηλεκτρική και αντίστροφα. απώλειες Μηχανική ενέργεια Γεννήτρια Κινητήρας Ηλεκτρική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες και γραφικά. Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1

Εικόνες και γραφικά. Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1 Εικόνες και γραφικά Περιγραφή στατικών εικόνων Αναπαράσταση γραφικών Υλικό γραφικών Dithering και anti-aliasing Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Μετάδοση εικόνας Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1 Περιγραφή στατικών

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Αεροφωτογραφία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ Για τη λειτουργία των σύγχρονων γεννητριών (που ονομάζονται και εναλλακτήρες) απαραίτητη προϋπόθεση είναι η τροοδοσία του τυλίγματος του δρομέα με συνεχές ρεύμα Καθώς περιστρέεται

Διαβάστε περισσότερα

6.3 Αποτελέσματα Δοκιμαστικής Λειτουργίας, Αξιολόγηση και Προτάσεις Βελτίωσης και Έρευνας

6.3 Αποτελέσματα Δοκιμαστικής Λειτουργίας, Αξιολόγηση και Προτάσεις Βελτίωσης και Έρευνας 25SMEs2009 ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 6: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 6.3 Αποτελέσματα Δοκιμαστικής Λειτουργίας, Αξιολόγηση και Προτάσεις Βελτίωσης και Έρευνας Σελίδα 1 REVISION HISTORY

Διαβάστε περισσότερα

Διεπιστημονικότητα στις μελέτες του Εθνικού Κτηματολογίου

Διεπιστημονικότητα στις μελέτες του Εθνικού Κτηματολογίου Διεπιστημονικότητα στις μελέτες του Εθνικού Κτηματολογίου Κ-Β Ε. Κατσάμπαλος Κοσμήτορας Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ Καθηγητής Γεωδαισίας και Τοπογραφίας, ΤΑΤΜ-ΑΠΘ Μέλος ΔΣ «Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογραφία»

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακήΓεωµετρία Γιάννης Κατσίγιαννης ΗηλιακήενέργειαστηΓη Φασµατικήκατανοµήτηςηλιακής ακτινοβολίας ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιο ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιοµπορεί να αναλυθεί σε δύο κύριες συνιστώσες: Περιφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση

Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση 5 η Παρουσίαση : Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας Διδάσκων: Γιάννης Ντόκας Σύνθεση Χρωμάτων Αφαιρετική Παραγωγή Χρώματος Χρωματικά

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Γ ΕΚ ΟΣΗΣ Μετά την τρίτη έκδοση του βιβλίου µου µε τα προβλήµατα Μηχανικής για το µάθηµα Γενική Φυσική Ι, ήταν επόµενο να ακολουθήσει η τρίτη έκδοση και του παρόντος βιβλίου µε προβλήµατα Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ-ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ-ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 3.3 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ-ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Οι μαγνητικοί πόλοι υπάρχουν πάντοτε σε ζευγάρια. ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΜΟΝΟΠΟΛΑ. Οι ομώνυμοι πόλοι απωθούνται, ενώ οι

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό.

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης)

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης) Θέµα 1 ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης) 1.1 Πολλαπλής επιλογής A. Ελαστική ονοµάζεται η κρούση στην οποία: α. οι ταχύτητες των σωµάτων πριν και µετά την κρούση

Διαβάστε περισσότερα