ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ, ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ, ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ARISTOTLE UNIVERSITY OF THESSALONIKI ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ , ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ FACULTY OF SCIENCES SCHOOL OF GEOLOGY DEPT. OF GEOPHYSICS LABORATORY OF EXPLORATION GEOPHYSICS GR , THESSALONIKI, GREECE ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ, ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, Αύγουστος 2004

2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ, ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Ερευνητική Οµάδα Τσόκας Γρηγόριος, Καθηγητής ΑΠΘ (Επιστηµονικά Υπεύθυνος) Βαργεµέζης Γεώργιος, ρ. Γεωφυσικός, Ε.Ε. Ι.Π. ΑΠΘ Σταµπολίδης Αλέξανδρος, ρ. Γεωφυσικός, ΠΕ Γεωτεχνικός ΑΠΘ Τάσσης Γεώργιος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Καραούλης Μάριος, Μεταπτυχιακός φοιτητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 4 2 ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ Η µαγνητική µέθοδος διασκόπησης Ηµερήσια µεταβολή του γήινου µαγνητικού πεδίου Η µαγνητική χαρτογράφηση ως µέθοδος εντοπισµού και χαρτογράφησης θαµµένων αρχαιοτήτων Όργανα µέτρησης Το µαγνητόµετρο ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής (fluxgate magnetometer). 9 3 ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Πραγµατοποίηση των µετρήσεων Επεξεργασία µαγνητικών δεδοµένων Αποτελέσµατα της έρευνας 17 4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 26 5 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 28 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 3

4 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα τεχνική έκθεση περιγράφει τον τρόπο διεξαγωγής και τα αποτελέσµατα της Γεωφυσικής ιασκόπησης που πραγµατοποιήθηκε στη θέση που φιλοξενεί τα λείψανα νεολιθικού οικισµού στο χωριό Αυγή του Νοµού Καστοριάς. Στόχος της έρευνας αυτής είναι η ανίχνευση θαµµένων δοµών στη συγκεκριµένη γεωγραφική θέση, οι οποίες είναι υπολείµµατα χρήσης του χώρου κατά το παρελθόν, και η κατά το δυνατόν χαρτογράφησή τους. Η έρευνα αυτή συνιστά ερευνητικό έργο του Αριστοτέλειου Πανεπιστήµιου Θεσσαλονίκης (αρ , Επιτροπή Ερευνών Α.Π.Θ). Η χρηµατοδότηση του έργου έγινε από την ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΙΖ ΕΠΚΑ). Στο δεύτερο κεφάλαιο περιγράφεται η µέθοδος που χρησιµοποιήθηκε για να εξερευνηθεί το υπέδαφος στο χώρο που φιλοξενεί τα λείψανα προϊστορικού οικισµού. Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται κάποια περιληπτική αναφορά στον τρόπο συλλογής, επεξεργασίας και ερµηνείας των δεδοµένων. Στη συνέχεια του κεφαλαίου αυτού παρουσιάζονται τα αποτελέσµατα της έρευνας. Η έρευνα που περιγράφεται στην παρούσα έκθεση πραγµατοποιήθηκε µε την χρήση της µαγνητικής µεθόδου διασκόπησης. Πιο συγκεκριµένα χαρτογραφήθηκε η κατακόρυφη συνιστώσα του διαφορικού ολικού µαγνητικού πεδίου, σε έκταση περίπου m 2, αναµένοντας να εµφανιστούν διαταραχές που αντανακλούν την ύπαρξη υπεδάφιων λειψάνων της παρελθούσας ανθρώπινης παρέµβασης στο χώρο. Ο χώρος έρευνας κατατµήθηκε σε τετράγωνα (κελιά) 20x20 m 2, σε κάθε ένα εκ των οποίων υλοποιήθηκε κάνναβος 0.5 m. Η πυκνότητα των µετρήσεων καθιστά την έρευνα υψηλής ευκρίνειας. Για την πραγµατοποίηση του έργου συνεργαστήκαµε µε την ρ. Γεωργία Στρατούλη της ΙΖ ΕΠΚΑ. Για την ανάθεση της έρευνας, τη βοήθεια στην αντιµετώπιση πρακτικών προβληµάτων κατά τη διάρκεια της εργασίας πεδίου, τις πολύτιµες συµβουλές της και την άψογη συνεργασία µας την ευχαριστούµε θερµά. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 4

5 2 ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ ΙΑΣΚΟΠΗΣΗΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ιάφορες γεωφυσικές µέθοδοι βρίσκουν εφαρµογή στην αρχαιολογική έρευνα. Από αυτές επιλέγονται οι καταλληλότερες ανάλογα µε τον χώρο έρευνας και τα χαρακτηριστικά των στόχων. Στη συγκεκριµένη περίπτωση επιλέχθηκε η µαγνητική χαρτογράφηση. Στην απόφαση αυτή συνηγόρησε το γεγονός ότι πρόκειται για θέση κατοίκησης κατά την προϊστορική εποχή, αλλά και η επιτόπια κατόπτευση του χώρου που πραγµατοποιήθηκε από τον καθηγητή Γρ. Τσόκα και τον ρ. Γεώργιο Βαργεµέζη την άνοιξη του 2004 και η ταυτόχρονη εκτίµηση των γεωφυσικών παραµέτρων. Σηµαντικό ρόλο στον καθορισµό της µεθόδου και των παραµέτρων έπαιξε και η συζήτηση µε την ρ. Γεωργία Στρατούλη σχετικά µε τις αναµενόµενες υπεδάφιες δοµές. 2.1 Η µαγνητική µέθοδος διασκόπησης. Η αρχή της µεθόδου της µαγνητικής διασκόπησης βασίζεται στον εντοπισµό µεταβολών της µαγνήτισης του υπεδάφους, ανιχνεύοντας ανωµαλίες του γήινου µαγνητικού πεδίου στην επιφάνεια της Γης. ηλαδή, ανιχνεύονται τοπικές µεταβολές της έντασης του γεωµαγνητικού πεδίου τις οποίες αποδίδουµε στην ύπαρξη διαφοράς µαγνήτισης στα υλικά του φλοιού της Γης. Η καταγραφή των ανωµαλιών αυτών πραγµατοποιείται µε µεγάλης ακρίβειας µετρήσεις σε κατά το δυνατόν λεπτοµερή κάνναβο. Αν υποθέσουµε ότι έχουµε την ύπαρξη δοµής στο υπέδαφος η οποία έχει µαγνητική επιδεκτικότητα της τάξης των 10-3 και βρίσκεται θαµµένη σε περιβάλλον µε επιδεκτικότητα Τότε, το γήινο µαγνητικό πεδίο, που συµβολίζεται µε το γράµµα Η, δηµιουργεί εξ επαγωγής µαγνήτιση Μ = κ x Η στη δοµή, όπου κ=10-2. Εποµένως δηµιουργείται ένα νέο πεδίο Η το οποίο συντίθεται µε το επάγον αίτιο, Η, και δίνει συνισταµένη, τη µαγνητική επαγωγή, Β. Το µέτρο του διανύσµατος Β είναι αυτό που µετράται κατά την πραγµατοποίηση µαγνητικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 5

6 διασκόπησης. Επειδή οι περισσότεροι γεωλογικοί σχηµατισµοί παρουσιάζονται παραµαγνητικοί, η ένταση της µαγνήτισης είναι σχετικά ασθενής. Αυτό εύκολα συνάγεται από έναν απλό πολλαπλασιασµό των τιµών του κ µε τη µέση ένταση του γήινου µαγνητικού πεδίου που είναι της τάξης των 0.5 Oe. Υπάρχουν πολλοί τρόποι µέτρησης των µαγνητικών πεδίων. Στην περίπτωσή µας χρησιµοποιήθηκε διαφορικό µαγνητόµετρο ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής, η αρχή λειτουργίας του οποίου θα περιγραφεί σε επόµενη παράγραφο. 2.2 Ηµερήσια µεταβολή του γήινου µαγνητικού πεδίου. Το µαγνητικό πεδίο της Γης υφίσταται και χρονικές µεταβολές. Αυτές διακρίνονται σε αργές χρονικές µεταβολές οι οποίες είναι γνωστές ως αιώνιες µεταβολές και σε γρήγορες χρονικές µεταβολές οι οποίες είναι γνωστές ως παροδικές µεταβολές. Οι αιώνιες µεταβολές δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την µαγνητική διασκόπηση. Αντίθετα οι παροδικές µεταβολές ενδιαφέρουν τη µαγνητική διασκόπηση γιατί επηρεάζουν τις µαγνητικές µετρήσεις. Οι παροδικές µεταβολές διακρίνονται σε κανονικές ή ηµερήσιες µεταβολές και σε µη κανονικές. Κατά την πραγµατοποίηση των µαγνητικών παρατηρήσεων για τους σκοπούς της µαγνητικής διασκόπησης µπορούµε να υπολογίσουµε την επίδραση της κανονικής µεταβολής πάνω στις µετρήσεις και να πραγµατοποιήσουµε τις σχετικές διορθώσεις, γιατί αυτές παρουσιάζουν οµαλή ηµερήσια πορεία. Όµως δε, µπορούµε εύκολα να λάβουµε υπόψη τις µη κανονικές µεταβολές κατά την πραγµατοπoποίηση των µαγνητικών µετρήσεων για τους σκοπούς της µαγνητικής διασκόπησης, γιατί αυτές παρουσιάζουν ανώµαλη εξέλιξη και πολλές φορές είναι εξαιρετικά έντονες (µαγνητικές καταιγίδες). Για το λόγο αυτό, πρέπει να αποφεύγεται η πραγµατοποίηση µαγνητικών µετρήσεων για τους σκοπούς της µαγνητικής διασκόπησης κατά την εµφάνιση έντονων µη κανονικών µεταβολών του µαγνητικού πεδίου. Στην περίπτωση που χρησιµοποιείται η διαφορική µαγνητοµετρία, δηλαδή όταν έχουµε δύο φωρατές που απέχουν συγκεκριµένη κατακόρυφη απόσταση µεταξύ τους, οι φωρατές µετρούν ταυτόχρονα το γήινο πεδίο και στη συνέχεια γίνεται αφαίρεση των ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 6

7 µετρήσεων. Εποµένως η όποια επίδραση λόγω χρονικής µεταβολής του γήινου µαγνητικού πεδίου είναι ίση στους δύο φωρατές, εφ όσον η µέτρηση είναι ταυτόχρονη, και µε την αφαίρεση εξαλείφεται. 2.3 Η µαγνητική χαρτογράφηση ως µέθοδος εντοπισµού και χαρτογράφησης θαµµένων αρχαιοτήτων. Στην περίπτωση εξερεύνησης αρχαιολογικών χώρων, οι δοµές στόχοι που ευρίσκονται στο υπέδαφος και πρέπει να ανιχνευθούν, είναι γενικά µικρών διαστάσεων. Το γεγονός αυτό καθιστά τις µαγνητικές ανωµαλίες που αυτές παράγουν, µικρού πλάτους και µικρού µήκους κύµατος σε σύγκριση µε τα σήµατα που καταγράφονται σε άλλες εφαρµογές της µαγνητικής µεθόδου (π.χ. µεταλλευτική έρευνα). Εποµένως, οι ανωµαλίες που καταγράφονται κατά την µαγνητική διασκόπηση αρχαιολογικών χώρων είναι γενικά ασθενείς. Τα όργανα όµως που τις µετρούν έχουν υψηλή ακρίβεια η οποία είναι συνήθως της τάξης του 0.1-1nT. Επίσης απαιτείται µεγάλη ευαισθησία και αξιοπιστία. Επιπλέον, οι ανωµαλίες αυτές έχουν εξαιρετικά περιορισµένη έκταση στο χώρο. ηλαδή, θεωρούµενες ως σήµατα που προέρχονται από το υπέδαφος παρουσιάζουν µικρό µήκος κύµατος. Συνεπώς για να καταγραφούν πλήρως και χωρίς φαινόµενα δίπλωσης (aliasing) θα πρέπει να χρησιµοποιηθεί λεπτοµερής κάνναβος µετρήσεων (Τσόκας 1990). Είναι φανερό, ότι η λεπτοµέρεια του καννάβου µετρήσεων αντισταθµίζεται από τα διαθέσιµα µέσα και τον απαιτούµενο χρόνο. Έτσι, η τελική απόφαση για τη λεπτοµέρεια του καννάβου λαµβάνεται συνεκτιµώντας τα µέσα µε το επιθυµητό επιστηµονικό αποτέλεσµα. Συνοψίζοντας, µπορούµε να πούµε ότι υπεδάφια λείψανα της ανθρώπινης δραστηριότητας, µε µαγνητικές ιδιότητες διαφορετικές από αυτές του περιβάλλοντος που φιλοξενούνται, αλλάζουν σε µικρό γενικά βαθµό το τοπικό µαγνητικό πεδίο. Αυτή η µικρή παραµόρφωση του µαγνητικού πεδίου παρατηρείται σαν µία ανωµαλία στις µετρήσεις. Περιοχές µε αυξηµένη µαγνήτιση (εξ επαγωγής ή παραµένουσα) σε σύγκριση µε αυτή του περιβάλλοντος εδάφους παρουσιάζονται ως θετικές ανωµαλίες, ενώ περιοχές µε µειωµένη µαγνήτιση παρουσιάζονται ως αρνητικές ανωµαλίες. Και τα δύο είδη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 7

8 µαγνητικών ανωµαλιών είναι ενδιαφέροντα στην διαδικασία ερµηνείας των µαγνητικών δεδοµένων. Τάφροι, εστίες καύσης, αρχιτεκτονικές δοµές ή συγκεντρώσεις οργανικού υλικού µπορούν να δηµιουργήσουν ισχυρές (θετικές ή αρνητικές) µαγνητικές ανωµαλίες. Η εφαρµοσιµότητα της µεθόδου ελέγχθηκε πρώτη φορά στις αρχές της δεκαετίας του 1950 (Aitken 1974) και έκτοτε αποτελεί βασική και κλασική µέθοδο εξερεύνησης αρχαιολογικών χώρων. 2.4 Όργανα µέτρησης. Όπως αναφέρθηκε, τα όργανα τα οποία απαιτούνται για τον εντοπισµό των αρχαιολογικών ερειπίων απαιτούν υψηλή ακρίβεια, µεγάλη ευαισθησία και αξιοπιστία των µετρήσεων. Για την µέτρηση του µαγνητικού πεδίου χρησιµοποιούνται συνήθως µαγνητόµετρα µέτρησης της ολικής έντασης του µαγνητικού πεδίου, ή διαφορικά µαγνητόµετρα για την µέτρηση της κατακόρυφης βαθµίδας του µαγνητικού πεδίου. Τα όργανα αυτά έχουν ακρίβεια της τάξεως nt. Οι µετρήσεις του µαγνητικού πεδίου πραγµατοποιούνται µε την τοποθέτηση του αισθητήρα σε µία σταθερή απόσταση από την επιφάνεια της γης. Οι µετρήσεις λαµβάνονται σε σταθερά διαστήµατα (δηλ. µε σταθερό βήµα δειγµατοληψίας) κάνναβο που υλοποιείται σε ορθογώνια κελιά, σχετικά µικρών διαστάσεων (10x10m ή 20x20m). Στην παρούσα έρευνα έγινε χρήση του µαγνητοµέτρου ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής ροής (Geoscan FM256 - Fluxgate Gradiometer) το οποίο µετρούσε την διαφορά της έντασης της κατακόρυφης συνιστώσας του γήινου µαγνητικού πεδίου ταυτόχρονα σε δύο διαφορετικά επίπεδα (ύψη) από την επιφάνεια του εδάφους. Με την µέθοδο αυτή έγινε εφικτή η εξοµάλυνση των γεωλογικών τάσεων, η άµβλυνση των εξωτερικών παρεµβολών λόγω της εγγύτητας της περιοχής σε συρµατοπλέγµατα και άλλους εξωγενείς παράγοντες θορύβου και η αποφυγή διορθώσεων λόγω της ηµερήσιας µεταβολής της έντασης του ολικού µαγνητικού πεδίου. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 8

9 2.4.1 Το µαγνητόµετρο ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής (fluxgate magnetometer). Το µαγνητόµετρο του τύπου αυτού ανήκει στην κατηγορία των ηλεκτρονικών µαγνητοµέτρων σε αντίθεση µε τα πυρηνικού τύπου µαγνητόµετρα που βασίζονται στο φαινόµενο της «µαγνητικής µετάπτωσης» πυρήνων. Αρχικά σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του εύτερου Παγκόσµιου πολέµου µε στόχο την ανίχνευση υποβρυχίων από αεροπλάνα που πραγµατοποιούσαν χαµηλές πτήσεις. Σήµερα χρησιµοποιείται για την πραγµατοποίηση αεροµαγνητικών µετρήσεων επίσης, αλλά και σε µετρήσεις µέσα σε γεωτρήσεις και τα τελευταία χρόνια και στην αρχαιοµετρία. Μία σχηµατική παράσταση της λειτουργίας του µαγνητοµέτρου ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής παρουσιάζεται παρακάτω στο σχήµα (2.1). ροής. Σχ Σχηµατική παράσταση του µαγνητοµέτρου ρυθµιζόµενης µαγνητικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 9

10 Η λειτουργία του βασίζεται στο φαινόµενο κατά το οποίο κάθε µαγνητικό υλικό µεγάλης µαγνητικής επιδεκτικότητας αποκτάει µέγιστη τιµή µαγνήτισης κάτω από την επίδραση ισχυρού µαγνητικού πεδίου. Η τιµή αυτή λέγεται «µαγνήτιση κόρου». Αποτελείται από δύο όµοιες παράλληλες ράβδους που είναι κατασκευασµένες από υλικό µεγάλης µαγνητικής επιδεκτικότητας που βρίσκονται µέσα σε δύο πηνία. Η µαγνητική επιδεκτικότητα των δύο ράβδων είναι αρκετά µεγάλη έτσι ώστε το σχετικά αδύναµο µαγνητικό πεδίο της γης να µπορεί να παράγει τον µαγνητικό κορεσµό στις ράβδους. Κάθε ράβδος είναι περιτυλιγµένη από ένα πηνίο (πρωτεύον) αλλά η φορά περιτύλιξης είναι αντίστροφη. Το πρωτεύον πηνίο διαρρέεται από εναλλασσόµενο ρεύµα το οποίο παράγει ισχυρό µαγνητικό πεδίο που επάγει µε τη σειρά του ισχυρό µαγνητικό πεδίο στις δύο ράβδους ίδιας έντασης αλλά αντίστροφης φοράς. Ένα εξωτερικό δευτερεύον πηνίο περιτυλίγει επίσης τόσο τις δύο ράβδους όσο και το πρωτεύον πηνίο. Τα µαγνητικά πεδία που παράγονται στις ράβδους από το πρωτεύον πεδίο παράγουν ηλεκτρικό ρεύµα στο δευτερεύον πηνίο. Εν απουσία εξωτερικού µαγνητικού πεδίου (π.χ. αν η γη δεν είχε καθόλου µαγνητικό πεδίο) το δυναµικό που παράγεται στο δευτερεύον πηνίο θα ήταν µηδενικό λόγω του ότι τα µαγνητικά πεδία που διαρρέουν τις δύο ράβδους έχουν την ίδια ένταση αλλά αντίστροφη φορά και αλληλοεξουδετερώνονται. Όταν οι ράβδοι είναι προσανατολισµένοι παράλληλα στην συνιστώσα ενός εξωτερικού ασθενούς πεδίου, µία ράβδος παράγει µαγνητικό πεδίο στην ίδια φορά µε το εξωτερικό πεδίο και το εξουδετερώνει. Στην άλλη ράβδο παράγεται επαγόµενο πεδίο που είναι µικρότερο σε ένταση. Η διαφορά αυτή είναι αρκετή για να παραχθεί µετρήσιµο δυναµικό στο δευτερογενές πηνίο που είναι ανάλογο του µαγνητικού πεδίου στην διεύθυνση των ράβδων. Το δυναµικό αυτό χρησιµοποιείται για τον υπολογισµό της τιµής του µαγνητικού πεδίου. Έτσι, το µαγνητόµετρο ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής είναι ικανό να µετρήσει την ένταση κάθε συνιστώσας του µαγνητικού πεδίου της γης µε τον προσανατολισµό του οργάνου έτσι ώστε οι ράβδοι να είναι παράλληλοι µε την επιθυµητή συνιστώσα του µαγνητικού πεδίου. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 10

11 Βασικό πλεονέκτηµα των µαγνητοµέτρου αυτού του τύπου είναι ότι δεν παρουσιάζονται σηµαντικές χρονικές µεταβολές κατά την διάρκεια των µετρήσεων όπως αντίθετα συµβαίνει στα πυρηνικά µαγνητόµετρα µέτρησης ολικού πεδίου. Το FM256 διαφορικό µαγνητόµετρο που χρησιµοποιήθηκε στην παρούσα έρευνα (σχ2.2), έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να είναι ταχύτατο, εύχρηστο, αδιάβροχο, σχετικά εύρωστο και εξαιρετικά αξιόπιστο έτσι ώστε να χρησιµοποιείται σε ένα ευρύ φάσµα στόχων (αρχαιολογικών, περιβαλλοντικών, γεωλογικών και στρατιωτικών). Οι αρχαιολογικοί στόχοι περιέχουν πυρίµαχες δοµές όπως φούρνους και εστίες φωτιάς καθώς επίσης και υλικά µεγάλης µαγνητικής επιδεκτικότητας όπως ορύγµατα, κεραµικά κλπ. Οι δοµές αυτές παράγουν µετρήσιµες ανωµαλίες και η πυκνή λήψη µετρήσεων επιτρέπει την χαρτογράφηση και πολλές φορές την αναγνώρισή τους. Σχ Άποψη του διαφορικού µαγνητοµέτρου ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής ροής (Geoscan FM256 - Fluxgate Gradiometer). ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 11

12 3 ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3.1 Πραγµατοποίηση των µετρήσεων Με στόχο την καταγραφή και αναγνώριση κατά το δυνατόν µικρότερων λεπτοµερειών, ο χώρος χωρίστηκε σε µικρά τετράγωνα (κελιά) διατάσεων 20m x 20m. Οι µετρήσεις µε τη µέθοδο της µαγνητικής χαρτογράφησης στην περιοχή, πραγµατοποιήθηκαν σε κάνναβο 0.5 m, ο οποίος υλοποιήθηκε στο έδαφος για κάθε κελί χωριστά. Η διαδικασία αυτή διευκόλυνε τα µέγιστα στην αντιµετώπιση των τοπογραφικών ανωµαλιών γιατί παρείχε σχετική ευελιξία. Στη φωτογραφία του σχήµατος (3.1) φαίνεται το συνεργείο κατά τη διάρκεια των εργασιών πεδίου. Τα συγκεκριµένα κελιά (τετράγωνα) διαστάσεων 20Χ20 m 2 που υλοποιήθηκαν στο έδαφος, και τα συµβατικά ονόµατα που δώσαµε, φαίνονται στο χάρτη του σχήµατος (3.2). Οι µετρήσεις πεδίου έλαβαν χώρα από την 22 α /6 έως την 25 η /6/2004 σε πρώτη φάση και από την 5 η /8 έως την 7 η /8/2004 σε δεύτερη. Η τοποθεσία που πραγµατοποιήθηκε η έρευνα φαίνεται στην πανοραµική φωτογραφία του σχήµατος (3.3). Ο φωρατής του οργάνου καταγραφής (κατώτερος) τοποθετήθηκε σε ύψος 0.4m από το έδαφος µε σκοπό την κατά το δυνατόν αποµάκρυνση των ανωµαλιών (σηµάτων) που θα δηµιουργούσαν οι αρόσεις και διάφορες άλλες µικρές ανοµοιογένειες του αναγλύφου. Όπως αναφέρθηκε, η χρήση διαφορικού µαγνητοµέτρου ρυθµιζόµενης µαγνητικής ροής, αναιρεί την ανάγκη αφαίρεσης της ηµερήσιας µεταβολής του γήινου µαγνητικού πεδίου. Κάθε διαφορετική ηµέρα µετρήσεων, πραγµατοποιείτο µηδενισµός της ένδειξης του οργάνου και έλεγχος επαναληψιµότητας της µέτρησης σε όλες τις διευθύνσεις. Η διαδικασία αυτή ελάµβανε χώρα σε σηµείο αποµακρυσµένο ως προς την αρχαιολογική θέση για να διασφαλισθεί κατά το δυνατόν το ουδέτερο του εδάφους. ηλαδή, καταστήσαµε το σηµείο αυτό σηµείο αναφορά, θεωρώντας ότι δεν κρύπτονται αρχαιότητες στο υπέδαφος, και θέσαµε την τιµή µηδέν για την απόκριση του περιβάλλοντος εδάφους. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 12

13 Σχ Μετρήσεις της βαθµίδας του ολικού µαγνητικού πεδίου στη θέση που φιλοξενεί τα λείψανα του νεολιθικού οικισµού στο χωριό Αυγή του Νοµού Καστοριάς. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 13

14 Σχ Τα κελιά (τετράγωνα) διαστάσεων 20mΧ20m που υλοποιήθηκαν στο χώρο έρευνας, στον προϊστορικό οικισµό στο χωριό Αυγή στο Νοµό Καστοριάς. H κωδική ονοµασία των τετραγώνων αποτελείται από το πρόθεµα Α και έναν αριθµό. Ο αριθµός αντιστοιχεί στη σήµανση της βορειοδυτικής γωνίας κάθε κελιού, όπως αυτή αναφέρεται στο τοπογραφικό υπόβαθρο που χρησιµοποιήθηκε για την κατασκευή του καννάβου των ανασκαφικών εργασιών. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 14

15 Σχ Ο χώρος έρευνας (κόκκινο παραλληλόγραµµο) σε πανοραµική φωτογραφία (λήψη από Νοτιοανατολικά). ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 15

16 3.2 Επεξεργασία µαγνητικών δεδοµένων Η επεξεργασία των µαγνητικών µετρήσεων άρχισε από τις πρώτες ηµέρες του προγράµµατος. Μετά από τις εργασίες υπαίθρου, γινόταν καταχώρηση των µετρήσεων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, επαλήθευση αυτών και µία αρχική επεξεργασία έτσι ώστε να γίνεται παρακολούθηση της πορείας της έρευνας και αποτελεσµάτων. Η τελική επεξεργασία πραγµατοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Εργαστηρίου Εφαρµοσµένης Γεωφυσικής του Α.Π.Θ. Η επεξεργασία των µετρήσεων περιελάµβανε τα ακόλουθα βήµατα: Μετατροπή των πρωταρχικών δεδοµένων µε την µορφή συντεταγµένων (x,y,z). Αλλαγή συντεταγµένων σε τοπικό σύστηµα αναφοράς για την δηµιουργία του µωσαϊκού των µαγνητικών κελιών. Στατιστική ανάλυση των µετρήσεων σε κάθε όδευση και αναγωγή όλων των µετρήσεων σε κοινό επίπεδο αναφοράς (0-level) Εξοµάλυνση µετρήσεων κατά µήκος των γραµµών των καννάβων σε περιοχές µε έντονο θόρυβο Μετατροπή στη χαµηλότερη και υψηλότερη στάθµη αντίστοιχα όλων των τιµών των µικρότερων των -10 nt και µεγαλυτέρων των 10 nt. Μεγέθυνση του πίνακα των τιµών µε παρεµβολή και στις δύο οριζόντιες διευθύνσεις (συνάρτηση παρεµβολής sinx/x). Αποµάκρυνση των γραµµώσεων λόγω µικροµεταβολών στην τοποθέτηση των οδεύσεων (Destagger). Εφαρµογή φίλτρου γεωµετρικού µέσου όρου σε παράθυρο 3Χ3 µε σκοπό την εξοµάλυνση ακραίων τιµών. ηµιουργία ασπρόµαυρων χαρτών. Τα αποτελέσµατα παρουσιάζονται ως σχήµατα τόνων του γκρι χρώµατος (Schollar et al., 1986) έτσι ώστε να δίδεται µια εικόνα η οποία προσοµοιάζει την κάτοψη των δοµών που προκαλούν την ανώµαλη κατανοµή των πρώτων κατακόρυφων διαφορών του µαγνητικού πεδίου. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 16

17 Τέλος έγινε γεωµετρική αναγωγή των γεωφυσικών καννάβων στο τοπογραφικό σχέδιο της περιοχής. ηλαδή, τα αποτελέσµατα υπερτέθηκαν στον τοπογραφικό χάρτη της περιοχής έρευνας. Ως υπόβαθρο χρησιµοποιήθηκε η αποτύπωση της περιοχής σε προβολή ΕΓΣΑ Η επιλογή αυτή έγινε γιατί όλη η αρχαιολογική δουλειά έχει χωροθετηθεί στο υπάρχον αυτό υπόβαθρο. 3.3 Αποτελέσµατα της έρευνας Στα σχήµατα (3.4) και (3.5) δίδονται απεικονίσεις της κατανοµής των πρώτων κατακόρυφων διαφορών του ολικού µαγνητικού πεδίου στο χώρο που ερευνήθηκε. Η διαφορά τους έγκειται στο γεγονός ότι οι ονοµασίες των κελιών έχουν απαλειφθεί από το πρώτο σχήµα. Γενικά υπάρχουν αρνητικές γραµµικές ανωµαλίες (λευκοί τόνοι) µεγάλου µήκους. Αυτές εµφανίζονται µε διεύθυνση περίπου ΒΒ -ΝΝΑ και εµφανίζονται να διατρέχουν όλο σχεδόν το χώρο έρευνας. Τα φαινόµενα αυτά οφείλονται σε αυλάκια τα οποία είναι ορατά στην επιφάνεια και των οποίων η θέση σηµειώθηκε κατά τη διαδικασία των µετρήσεων πεδίου. Σε ανωµαλίες του µικροαναγλύφου του εδάφους οφείλονται όµοιες ανωµαλίες αλλά µικρότερου µήκους, οι οποίες εµφανίζονται σποραδικά σε διάφορα σηµεία. Τα αυλάκια ή οιασδήποτε µορφής µικρά βυθίσµατα του ανάγλυφου του εδάφους παρουσιάζουν µετρήσιµες αρνητικές µαγνητικές ανωµαλίες οι οποίες φυσικά καταγράφονται. Οι ανωµαλίες αυτές αντανακλούν την έλλειψη µαγνητικού υλικού στις συγκεκριµένες θέσεις. Παρ ότι η παρουσία των φαινοµένων αυτών είναι έντονη σ όλη την έκταση που ερευνήθηκε, το γεγονός ότι είναι εύκολα αναγνωρίσιµα δεν δηµιουργεί προβλήµατα στην ερµηνεία των αποτελεσµάτων. ηλαδή, δεν δηµιούργησε προβλήµατα στην αναγνώριση των ανωµαλιών που οφείλονται σε θαµµένες δοµές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 17

18 Σχ Κατανοµή της πρώτης κατακόρυφης διαφοράς του ολικού µαγνητικού πεδίου στο χώρο έρευνας. Η παρουσίαση είναι σε τόνους του γκρι χρώµατος οι οποίοι ισοκατανέµονται µεταξύ των τιµών -10 nt και 10 nt. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 18

19 Σχ Το αποτέλεσµα της έρευνας στο οποίο συµπεριλαµβάνονται και τα ονόµατα των κελιών στα οποία κατατµήθηκε ο χώρος. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 19

20 Οι µηχανισµοί που προκαλούν τις µαγνητικές ανωµαλίες που κατεγράφησαν µπορούν να κατανοηθούν από τις µετρήσεις της µαγνητικής επιδεκτικότητας που πραγµατοποιήθηκαν. Αυτές καταχωρούνται στον παρακάτω πίνακα (3.Ι). Πίνακας 3.Ι. Μετρήσεις µαγνητικής επιδεκτικότητας στο έδαφος και τα αρχαία δοµικά υλικά στον προϊστορικό οικισµό της Αυγής στην Καστοριά. ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΙ ΟΣ ΥΛΙΚΟΥ ΕΙΓΜΑΤΩΝ (ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ) ΜΕΣΟΣ ΟΡΟΣ (S.I.) Έδαφος (επιφανειακότερο στρώµα) 10 32Χ10-4 Έδαφος (βαθύτερο στρώµα). Άργιλος 7 25Χ10-5 Ανώτερο στρώµα (Πολιτισµικό) 20 20Χ10-4 Εύκολα συνάγεται από τις µετρήσεις του πίνακα (3.Ι) ότι δεν υπάρχει διαφορά στην τιµή της µαγνητικής επιδεκτικότητας µεταξύ του ανώτερου στρώµατος του εδάφους και του στρώµατος που περιέχει τα λείψανα της παρελθούσας ανθρώπινης δραστηριότητας. Επειδή η έρευνα έγινε τον Ιούνιο του 2004, οι παραπάνω µετρήσεις πραγµατοποιήθηκαν στα υλικά που αποκαλύφθηκαν από την ανασκαφή µέχρι το χρονικό αυτό σηµείο. Εποµένως και τα συµπεράσµατα αναφέρονται µέχρι το χρονικό αυτό όριο, δηλαδή δεν αποκλείεται κάποια ανατροπή εφ όσον προστεθούν νέα ανασκαφικά δεδοµένα. Τα παραπάνω δείχνουν ότι δεν αναµένεται να εµφανιστούν ισχυρές ανωµαλίες, που θα προέρχονται από θαµµένα λείψανα κατασκευών εκτός και αν πρόκειται για εκσκαφές στο βαθύτερο (αργιλικό) στρώµα ή δοµές που έχουν υποστεί έντονη επίδραση πυράς. Στο µεγαλύτερο µέρος του ανατολικού τµήµατος (σχ.3.6) εµφανίζονται ανωµαλίες που αντικατοπτρίζουν την πιθανή ύπαρξη δοµών αρχαιολογικού ενδιαφέροντος στο υπέδαφος. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 20

21 Σχ To αποτέλεσµα της έρευνας στην ανατολική περιοχή του χώρου που ερευνήθηκε όπου παρουσιάζονται θετικές µαγνητικές ανωµαλίες που προκαλούνται από πιθανή ύπαρξη αρχαιοτήτων στο υπέδαφος. Μερικές µάλιστα εξ αυτών παρουσιάζουν σχήµα παραλληλογράµµου. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 21

22 Στα κελιά Α200 και Α144, στους χώρους που σηµειώνονται µε κόκκινες ελλείψεις, εµφανίζονται ανωµαλίες µε σαφές σχήµα παραλληλογράµµου. Το σχήµα υποδεικνύει ότι οι ανωµαλίες αυτές οφείλεται πολύ πιθανά στην ύπαρξη θαµµένων δοµών αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Επίσης γραµµικές ανωµαλίες εµφανίζονται στα κελιά Α146, Α202, Α262, Α140, Α84, Α258 και Α378. Οι ανωµαλίες αυτές µπορούν επίσης να αποδοθούν σε πιθανές υπεδάφιες δοµές που σχετίζονται µε την παρελθούσα ανθρώπινη δραστηριότητα στο χώρο. Στην ίδια αιτία µπορούν να αποδοθούν και ανωµαλίες κυκλικού σχήµατος αλλά µικρών σχετικά διαστάσεων που είναι διάσπαρτες στο ίδιο χώρο. Ιδιαίτερα σηµαντικός ερµηνευτικός παράγοντας είναι το γεγονός ότι οι γραµµικές ανωµαλίες που θεωρούνται ότι αντανακλούν την πιθανή ύπαρξη θαµµένων δοµών, εµφανίζονται σε συγκεκριµένη διεύθυνση. ηλαδή, προεξάρχει η διεύθυνση Β -ΑΝΑ και η κάθετη σ αυτή. Στο κεντρικό και βόρειο τµήµα του χώρου έρευνας (σχ. 3.7), δηλαδή στα κελιά Α72, Α74, Α132 και Α134, παρουσιάζεται σαφής γραµµική ανωµαλία µε διεύθυνση πάλι Β -ΑΝΑ. Επίσης σε σκούρους τόνους παρουσιάζονται άλλες κυκλικές ή ακανόνιστου σχήµατος ανωµαλίες οι οποίες µπορούν να θεωρηθούν ότι προκαλούνται από δοµές που σχετίζονται µε την δραστηριότητα στον νεολιθικό οικισµό. Η έντονη θετική ανωµαλία (σκούροι τόνοι) που διασχίζει τα κελιά Α276, Α278, Α336, Α338 και Α398 είναι πιθανό να οφείλεται στη γεωλογική επαφή που τοποθετείται στον εν λόγω χώρο. Στο σηµείο αυτό οι λιµναίες αποθέσεις (µαργαϊκές) που εµφανίζονται στο δυτικό τµήµα που ερευνήθηκε µεταπίπτουν σε τεταρτογενείς χερσαίες αποθέσεις (άργιλοι). Οι µάργες αυτές εµφανίζονται και σε δοκιµαστική τοµή σε βάθος 1 m περίπου, η οποία ευρίσκεται στα όρια του κελιού Α322. Τα παραπάνω είναι περισσότερο εµφανή στο σχήµα (3.8), το οποίο παρουσιάζει τα αποτελέσµατα του δυτικού τµήµατος της περιοχής έρευνας. Επειδή όµως δεν υπάρχει επιφανειακή ορατή απόδειξη της επαφής, καλό θα είναι να διανοιχθεί ένα δοκιµαστικό σκάµµα στο κελί Α278, ακριβώς στο σηµείο εµφάνισης της ανωµαλίας. Αν η ανωµαλία οφείλεται σε δοµή αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, τότε αυτή θα πρέπει να είναι µεγάλου µήκους. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 22

23 Σχ To αποτέλεσµα της έρευνας στην κεντρική περιοχή του χώρου που ερευνήθηκε. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 23

24 Σχ To αποτέλεσµα της έρευνας στη δυτική περιοχή του χώρου που ερευνήθηκε. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 24

25 Ανατολικά της τοποθεσίας που σχολιάστηκε στην προηγούµενη παράγραφο, παρουσιάζεται επίσης µια επιµήκης ανωµαλία (κελιά α278, α338 και Α398) η οποία οφείλεται εν µέρει σε ορατό αυλάκι. Αυτό όµως πρέπει να έχει καλυφθεί σε κάποιο τµήµα του από υλικό από το επιφανειακότερο στρώµα και γι αυτό εµφανίζει θετική ανωµαλία (σκούροι τόνοι). Γενικά η δυτική περιοχή δεν παρουσιάζει έντονες και σαφής ανωµαλίες όπως η ανατολική. Σε µερικά µόνο σηµεία, που σηµειώνονται µε ελλείψεις, θα µπορούσε κανείς µε πολύ επιφύλαξη να διακρίνει κάποιες ανωµαλίες που ίσως θα µπορούσαν να αποδοθούν σε αρχαιότητες. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 25

26 4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Συνολικά εξερευνήθηκαν m 2 στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας. Από την ανάλυση των προηγουµένων σελίδων προκύπτει, ότι η γεωφυσική διασκόπηση στο συγκεκριµένο χώρο, έδειξε την ύπαρξη ανωµαλιών. Κάποιες από τις ανωµαλίες αυτές αντανακλούν την ύπαρξη σχετικά περισσότερο ή λιγότερο µαγνητισµένων δοµών στο υπέδαφος. Οι δοµές αυτές, είναι πιθανά λείψανα, της χρήσης του χώρου κατά τη νεολιθική εποχή όπως τεκµαίρεται κυρίως από το σχήµα των ανωµαλιών που προκαλούν. Το τελικό αποτέλεσµα µπορεί να θεωρηθεί ότι απεικονίζεται πλήρως στα σχήµατα (3.4) και (3.5). Το ίδιο αποτέλεσµα δίνεται σε µορφή έγχρωµου χάρτη της κατανοµής της πρώτης κατακόρυφης διαφοράς του µαγνητικού πεδίου στο σχήµα (4.1). Πρέπει να σηµειωθεί ότι στα τελικά σχήµατα εµφανίζονται και ανωµαλίες (κυρίως αρνητικού χαρακτήρα) που οφείλονται σε αυλάκια και βαθιές αρόσεις στην επιφάνεια του εδάφους. Η θέση των δοµών αυτών σηµειώθηκε κατά τη διαδικασία λήψης των µετρήσεων και εποµένως δεν απετέλεσαν πρόβληµα κατά την ερµηνεία των δεδοµένων. Οποιαδήποτε µελλοντικά ανασκαφικά δεδοµένα, ιδιαίτερα αυτά που θα προκύψουν από δοκιµαστικά σκάµµατα στη θέση των ανωµαλιών που εντοπίστηκαν στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας, θα οδηγήσουν σε πλήρη ερµηνεία των γεωφυσικών δεδοµένων. Το προφανές αυτό γεγονός, υπενθυµίζει ότι οι χάρτες που προέκυψαν από την παρούσα µελέτη πρέπει να θεωρούνται ως δυναµικό δεδοµένο µέχρι την ολοκλήρωση της ανασκαφής. Η παρέµβαση έγινε χωρίς να επηρεαστεί το παραµικρό στον χώρο, δηλαδή µε πλήρως µη καταστροφικό τρόπο. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 26

27 Σχ Κατανοµή της πρώτης κατακόρυφης διαφοράς του ολικού µαγνητικού πεδίου στο χώρο έρευνας. Η παρουσίαση είναι µε τόνους του µπλε και του κόκκινου χρώµατος οι οποίοι ισοκατανέµονται µεταξύ των τιµών -10 nt και 10 nt. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 27

28 5 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Aitken, M.J. Physics and Archaeology. Clarendon Press, Oxford, Scollar, I. Weidner, B. and Segeth, K. Display of archaeological magnetic data. Geophysics, 51, 3, , Τσόκας, Γ.Ν. Εισαγωγή στις µεθόδους ανάλυσης και ερµηνείας γεωλογικών παρατηρήσεων, Παν. Θεσ/νίκης, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΑΠΘ 28

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 11. Εισαγωγή... 13. Κεφάλαιο 1. Η Σεισμική Μέθοδος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 11. Εισαγωγή... 13. Κεφάλαιο 1. Η Σεισμική Μέθοδος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Κεφάλαιο 1. Η Σεισμική Μέθοδος... 15 1.1 Γενικά...15 1.2 Ελαστικές σταθερές...16 1.3 Σεισμικά κύματα...19 1.3.1 Ταχύτητες των σεισμικών κυμάτων...22 1.3.2 Ακτινικές

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος;

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος; ΙΝΥΣΜΤ ΘΕΩΡΙ ΘΕΜΤ ΘΕΩΡΙΣ Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; AB A (αρχή) B (πέρας) Στη Γεωµετρία το διάνυσµα ορίζεται ως ένα προσανατολισµένο ευθύγραµµο τµήµα, δηλαδή ως ένα ευθύγραµµο τµήµα του οποίου τα άκρα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Οι χάρτες των 850 Hpa είναι ένα από τα βασικά προγνωστικά επίπεδα για τη παράµετρο της θερµοκρασίας. Την πίεση των 850 Hpa τη συναντάµε στην ατµόσφαιρα σε ένα µέσο ύψος περί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ 2: Καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης των ελαιοτριβείων και των περιοχών διάθεσης αποβλήτων ελαιοτριβείων στην Κρήτη ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 2Γ:

ΔΡΑΣΗ 2: Καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης των ελαιοτριβείων και των περιοχών διάθεσης αποβλήτων ελαιοτριβείων στην Κρήτη ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 2Γ: «ΘΑΛΗΣ: Ενίσχυση της Διεπιστημονικής ή και Διιδρυματικής έρευνας και καινοτομίας με δυνατότητα προσέλκυσης ερευνητών υψηλού επιπέδου από το εξωτερικό μέσω της διενέργειας βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Μετασχηματιστή

Μελέτη Μετασχηματιστή Μελέτη Μετασχηματιστή 1. Θεωρητικό μέρος Κάθε φορτίο που κινείται και κατά συνέπεια κάθε αγωγός που διαρρέεται από ρεύμα δημιουργεί γύρω του ένα μαγνητικό πεδίο. Το μαγνητικό πεδίο B με την σειρά του ασκεί

Διαβάστε περισσότερα

Κατεύθυνση:«Τεχνικής Γεωλογία και Περιβαλλοντική Υδρογεωλογία»

Κατεύθυνση:«Τεχνικής Γεωλογία και Περιβαλλοντική Υδρογεωλογία» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ» Κατεύθυνση:«Τεχνικής Γεωλογία και Περιβαλλοντική Υδρογεωλογία» Βασικά εργαλεία Τεχνικής Γεωλογίας και Υδρογεωλογίας Επικ. Καθηγ. Μαρίνος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

9. Τοπογραφική σχεδίαση

9. Τοπογραφική σχεδίαση 9. Τοπογραφική σχεδίαση 9.1 Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τις παραμέτρους, μεθόδους και τεχνικές της τοπογραφικής σχεδίασης. Η προσέγγιση του κεφαλαίου γίνεται τόσο για την περίπτωση της συμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο, ονομάζεται μια περιοχή του χώρου, όπου σε κάθε σημείο της ένα ορισμένο φυσικό μέγεθος

Πεδίο, ονομάζεται μια περιοχή του χώρου, όπου σε κάθε σημείο της ένα ορισμένο φυσικό μέγεθος ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Πεδίο, ονομάζεται μια περιοχή του χώρου, όπου σε κάθε σημείο της ένα ορισμένο φυσικό μέγεθος παίρνει καθορισμένη τιμή. Ηλεκτρικό πεδίο Ηλεκτρικό πεδίο ονομάζεται ο χώρος, που σε κάθε σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005 Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Τοτονίδη Νίκο προς το Τοπικό Τμήμα Βόρειας Ελλάδας (ΤΟ.Τ.Β.Ε.) της Ελληνικής Σπηλαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Παράρτημα Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Σκοπός του παραρτήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τη χρήση και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό.

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

"Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων."

Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων. "Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων." Dr. rer nat. ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Οµότιµος Καθηγητής Γεωλογίας* Dr. ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής 3 Ενισχυτές Μετρήσεων 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής Πολλές φορές ένας ενισχυτής σχεδιάζεται ώστε να αποκρίνεται στη διαφορά µεταξύ δύο σηµάτων εισόδου. Ένας τέτοιος ενισχυτής ονοµάζεται ενισχυτής διαφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Στις Βαθιές Λάκες βρέθηκαν σηµαντικότατα ευρήµατα, τα οποία θεωρείται σκόπιµο να παρουσιασθούν και να αναλυθούν. Τα ευρήµατα αυτά είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθηµα: ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: Σάββατο, 4 Ιουνίου 2011 8:30 11:30

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Περιεχόµενα... 7. Ευρετήριο Γραφηµάτων... 11. Ευρετήριο Εικόνων... 18. Κεφάλαιο 1

Περιεχόµενα. Περιεχόµενα... 7. Ευρετήριο Γραφηµάτων... 11. Ευρετήριο Εικόνων... 18. Κεφάλαιο 1 Περιεχόµενα Περιεχόµενα... 7 Ευρετήριο Γραφηµάτων... 11 Ευρετήριο Εικόνων... 18 Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ... 19 Θεωρία... 19 1.1 Έννοιες και ορισµοί... 20 1.2 Μονάδες µέτρησης γωνιών και µηκών...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΥΠΠΟ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ ΣΤΟ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΥΠΠΟ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ ΣΤΟ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΟΜΑ ΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΥΠΠΟ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ ΣΤΟ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ Καθ. Θ. Σκουλίδης, Χηµικός Μηχανικός ρ. Κ. Κουζέλη, Χηµικός, Ινστιτούτο Λίθου ρ. Α.

Διαβάστε περισσότερα

6.3 Αποτελέσματα Δοκιμαστικής Λειτουργίας, Αξιολόγηση και Προτάσεις Βελτίωσης και Έρευνας

6.3 Αποτελέσματα Δοκιμαστικής Λειτουργίας, Αξιολόγηση και Προτάσεις Βελτίωσης και Έρευνας 25SMEs2009 ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 6: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 6.3 Αποτελέσματα Δοκιμαστικής Λειτουργίας, Αξιολόγηση και Προτάσεις Βελτίωσης και Έρευνας Σελίδα 1 REVISION HISTORY

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ Ηλεκτρικό κύκλωμα ονομάζεται μια διάταξη που αποτελείται από ένα σύνολο ηλεκτρικών στοιχείων στα οποία κυκλοφορεί ηλεκτρικό ρεύμα. Τα βασικά ηλεκτρικά στοιχεία είναι οι γεννήτριες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ 6.. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Για τον υπολογισµό των τάσεων και των παραµορφώσεων ενός σώµατος, που δέχεται φορτία, δηλ. ενός φορέα, είναι βασικό δεδοµένο ή ζητούµενο

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

της ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ

της ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ Οδηγίες Χρήσης της ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ και ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΕΩΝ Αθήνα 2010-1- Με τη γεωλογική πυξίδα μπορούμε να μετρήσουμε τα στοιχεία των επιπέδων των γεωλογικών επιφανειών

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων.

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 5 1. Άσκηση 1 Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. 1.1 Εισαγωγή Τα µικροκύµατα είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία όπως το ορατό φώς, οι ακτίνες

Διαβάστε περισσότερα

Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης

Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης Ενημερωτική Εσπερίδα ΤΕΕ Μαγνησίας και Κοσμητείας Πολυτεχνικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα: Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss Κεφάλαιο Η2 Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ένας εναλλακτικός τρόπος υπολογισµού του ηλεκτρικού πεδίου. Ο νόµος του Gauss βασίζεται στο γεγονός ότι η ηλεκτρική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΑΝΤΖΟΥΡΙΩΝ. Roto Fentro. Σύγχρονος σχεδιασµός Τέλεια λειτουργία.

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΑΝΤΖΟΥΡΙΩΝ. Roto Fentro. Σύγχρονος σχεδιασµός Τέλεια λειτουργία. ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΠΑΝΤΖΟΥΡΙΩΝ Roto Fentro Σύγχρονος σχεδιασµός Τέλεια λειτουργία. FENTRO ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΠΑΝΤΖΟΥΡΙΩΝ. Fentro : Eνα ευέλικτο πρόγραµµα µηχανισµών παντζουριών πολλαπλών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών...

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών... ΜΕΡΟΣ 1 1. Γεωλογείν περί Σεισμών....................................3 1.1. Σεισμοί και Γεωλογία....................................................3 1.2. Γιατί μελετάμε τους σεισμούς...........................................

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. 14ε/1362/93 (ΦΕΚ 223 Β') : "'Εγκριση Ανάλυσης Τιµών Γεωλογικών Εργασιών"

Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. 14ε/1362/93 (ΦΕΚ 223 Β') : 'Εγκριση Ανάλυσης Τιµών Γεωλογικών Εργασιών Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. 14ε/1362/93 (ΦΕΚ 223 Β') : "'Εγκριση Ανάλυσης Τιµών Γεωλογικών Εργασιών" 'Εχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις του άρθρου 18, παρ.4 και του άρθρου 10 του Ν.1418/84 περί " ηµοσίων 'Εργων και ρυθµίσεων

Διαβάστε περισσότερα

5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση. Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού

5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση. Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού 5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 5. ΤΡΟΦΟ ΟΤΙΚΑ 220 V, 50 Hz. 0 V Μετασχηµατιστής Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση 0 V 0 V Ανορθωτής Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού Φίλτρο

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1 Εικόνα Εισαγωγή Ψηφιακή αναπαράσταση Κωδικοποίηση των χρωμάτων Συσκευές εισόδου και εξόδου Βάθος χρώματος και ανάλυση Συμβολική αναπαράσταση Μετάδοση εικόνας Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικές Διασκοπήσεις για την Χαρτογράφηση Αγωγών και Διαρροών

Ηλεκτρικές Διασκοπήσεις για την Χαρτογράφηση Αγωγών και Διαρροών Ηλεκτρικές Διασκοπήσεις για την Χαρτογράφηση Αγωγών και Διαρροών Δρ. Νίκος Παπαδόπουλος Εργαστήριο Γεωφυσικής Δορυφορικής Τηλεπισκόπισης και Αρχαιοπεριβάλλοντος Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών (Ι.Μ.Σ.)

Διαβάστε περισσότερα

Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής

Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής Φωτισμός οδοποιίας, πάρκων, πλατειών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ-ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΕΠΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ LED Λαμπτήρες Μαγνητικής Επαγωγής Light Emitting Diodes LED Αρχή λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση

Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση 5 η Παρουσίαση : Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας Διδάσκων: Γιάννης Ντόκας Σύνθεση Χρωμάτων Αφαιρετική Παραγωγή Χρώματος Χρωματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ 1. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ 1.1. Ορισµός εγγράφου, προτύπου, πρωτεύοντος και δευτερεύοντος εγγράφου 1.2. Πρότυπα 1.2.1. Δηµιουργία, µεταβολή, χρήση και διαγραφή προτύπων εγγράφων 1.2.2.

Διαβάστε περισσότερα

2012 : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30

2012  : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρµοσµένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Η συνολική ποιότητα της σύνδεσης µέσω ραδιοσυχνοτήτων εξαρτάται από την 9000 απολαβή της κεραίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Σεμινάριο ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ -ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ - ΣΤΟΧΟΘΕΣΙΑΣ Θέμα: «Τεχνικές Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγµατα δυνάµεων

Παραδείγµατα δυνάµεων ΥΝΑΜΕΙΣ Παραδείγµατα Ορισµός της δύναµης Χαρακτηριστικά της δύναµης Μάζα - Βάρος Μέτρηση δύναµης ράση - αντίδραση Μέτρηση δύναµης Σύνθεση - ανάλυση δυνάµεων Ισορροπία δυνάµεων 1 Ανύψωση βαρών Παραδείγµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΛΟΤ HD 3S4 ΕΛΟΤ ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 61 Αρχικός έλεγχος 610 Γενικά 610.1 Κάθε ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να ελέγχεται μετά την αποπεράτωση της και πριν να τεθεί σε λειτουργία από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ.

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ. ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΟΡΥΦΟΡΙΚΟΥ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» 2000-2006 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: 1 - ΠΑΙ ΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΕΤΡΟ: 1.3 ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ, ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχείο Μνηµείων Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Αρχείο Μνηµείων Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Αρχείο Μνηµείων Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.Βλάχος, Καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης 1. Σκοπιµότητα Η διατήρηση της εθνικής ταυτότητας των λαών, που θα ζουν στον αυριανό ενοποιηµένο

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογικές- γεωµορφολογικές έρευνες για την. αγωγών"

Γεωλογικές- γεωµορφολογικές έρευνες για την. αγωγών Γεωλογικές- γεωµορφολογικές έρευνες για την ασφαλή πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών" ρ. Γρηγόρης Π. Ρουσάκης ΤΟΜΕΑΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΛΚΕΘΕ Σκοπός των ερευνών

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Η εφαρμογή "Υδροληψίες Αττικής" είναι ένα πληροφοριακό σύστημα (αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις µε παλµογράφο

Μετρήσεις µε παλµογράφο Η6 Μετρήσεις µε παλµογράφο ΜΕΡΟΣ 1 ο ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Α. Γενικά Κατά την απεικόνιση ενός εναλλασσόµενου µεγέθους (Σχήµα 1), είναι γνωστό ότι στον κατακόρυφο άξονα «Υ» παριστάνεται το πλάτος του µεγέθους, ενώ

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακήΓεωµετρία Γιάννης Κατσίγιαννης ΗηλιακήενέργειαστηΓη Φασµατικήκατανοµήτηςηλιακής ακτινοβολίας ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιο ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιοµπορεί να αναλυθεί σε δύο κύριες συνιστώσες: Περιφορά

Διαβάστε περισσότερα

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Είναι φανερό ότι έως τώρα η µελέτη µας επικεντρώνεται κάθε φορά σε πιθανότητες που αφορούν µία τυχαία µεταβλητή Σε αρκετές όµως περιπτώσεις ενδιαφερόµαστε να εξετάσουµε

Διαβάστε περισσότερα

Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις

Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις 1. Σκοπός Σκοπός της εισαγωγικής άσκησης είναι η εξοικείωση του σπουδαστή με τη χρήση του πολύμετρου για τη μέτρηση βασικών μεγεθών ηλεκτρικού κυκλώματος, όπως μέτρηση της έντασης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσομοίωση

Λίγα λόγια για την προσομοίωση Λίγα λόγια για την προσομοίωση Η συγκεκριμένη προσομοίωση με εικονικό εργαστήριο είναι μια ενδιαφέρουσα και αρκετά ελκυστική προσομοίωση για τους μαθητές. Γίνεται αναπαράσταση της κίνησης των φορτίων σε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων

Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων 1 Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων 1.1 Ηλεκτρικά και Ηλεκτρονικά Συστήµατα Μετρήσεων Στο παρελθόν χρησιµοποιήθηκαν µέθοδοι µετρήσεων που στηριζόταν στις αρχές της µηχανικής, της οπτικής ή της θερµοδυναµικής.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Τρισδιάστατες κινήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Τρισδιάστατες κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τρισδιάστατες κινήσεις Οι µονοδιάστατες κινήσεις είναι εύκολες αλλά ζούµε σε τρισδιάστατο χώρο Θα δούµε λοιπόν τώρα πως θα αντιµετωπίζοµε την κίνηση υλικού σηµείου στις τρεις διαστάσεις Ας θεωρήσοµε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΧΡΗΣΗΣ "KOSTOLOGOS " Σταυριανίδης Κωνσταντίνος Μηχανικός Παραγωγής & ιοίκησης. Εισαγωγή

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΧΡΗΣΗΣ KOSTOLOGOS  Σταυριανίδης Κωνσταντίνος Μηχανικός Παραγωγής & ιοίκησης. Εισαγωγή Εισαγωγή Η προσέγγιση του κοστολογικού προβλήµατος µίας µεταποιητικής επιχείρησης από το Λογισµικό «Κοστολόγος» στηρίζεται στην παρακάτω ανάλυση ΤΕΛΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΟΣΤΟΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

οποία όταν συνδέονται µε µία πηγή τάσης ηµιτονοειδούς µορφής άγουν ρεύµα µη ηµιτονοειδούς µορφής. Το φαινόµενο αυτό έχει ως αποτέλεσµα

οποία όταν συνδέονται µε µία πηγή τάσης ηµιτονοειδούς µορφής άγουν ρεύµα µη ηµιτονοειδούς µορφής. Το φαινόµενο αυτό έχει ως αποτέλεσµα ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΑΣΗΣ ΕΝΤΑΣΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Η προσέγγιση βάσει της τεχνογνωσίας της SEMAN Α.Ε. Η µη γραµµική φύση των σύγχρονων ηλεκτρικών φορτίων καθιστά συχνά αναγκαία

Διαβάστε περισσότερα

PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS)

PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS) PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS) ΙωάννηςΝικολαΐδης, Ελληνική Στατιστική Αρχή Προϊστάµενος του Τµήµατος Μεθοδολογίας, Ανάλυσης και Μελετών e-mail: giannikol@statistics.gr 1. Ερευνώµενος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ. Κατακρηµνίσεις (2 η Άσκηση)

ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ. Κατακρηµνίσεις (2 η Άσκηση) ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ Κατακρηµνίσεις ( η Άσκηση) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων ιάρθρωση ου Μαθήµατος Ασκήσεων Έλεγχος οµοιογένειας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 Τοπογραφικοί Χάρτες Περίγραμμα - Ορισμοί - Χαρακτηριστικά Στοιχεία - Ισοϋψείς Καμπύλες - Κατασκευή τοπογραφικής τομής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση

Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση 1 H θέση ενός κινητού που κινείται σε ένα επίπεδο, προσδιορίζεται κάθε στιγμή αν: Είναι γνωστές οι συντεταγμένες του κινητού (x,y) ως συναρτήσεις του χρόνου Είναι γνωστό

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µαθήµατος: Παράδειγµα 1: µελέτη ασθενών-µαρτύρων ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ

Στόχος µαθήµατος: Παράδειγµα 1: µελέτη ασθενών-µαρτύρων ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΠΜΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007, 3ο εξάµηνο ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ 5 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ΜΕΤΡΑ ΚΙΝ ΥΝΟΥ & ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ SPSS

Διαβάστε περισσότερα

Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη

Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη ΒΕΣ 6 Προσαρµοστικά Συστήµατα στις Τηλεπικοινωνίες Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη 7 Nicolas sapatsoulis Βιβλιογραφία Ενότητας Benvenuto []: Κεφάλαιo Wirow

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης

ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 14 Ταλαντώσεις. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 14 Ταλαντώσεις. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 14 Ταλαντώσεις Ταλαντώσεις Ελατηρίου Απλή αρµονική κίνηση Ενέργεια απλού αρµονικού ταλαντωτή Σχέση απλού αρµονικού ταλαντωτή και κυκλικής κίνησης Το απλό εκκρεµές Περιεχόµενα 14 Το φυσικό εκκρεµές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η Γεωλογία είναι ο κλάδος των Γεωεπιστημών που καλύπτει τη μελέτη και την έρευνα της σύστασης, του σχηματισμού, της συμπεριφοράς του γήινου φλοιού, όπως επίσης και τους παράγοντες κάτω από την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 9 Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη Ιουνίου 9 11. 14. ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing).

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Κεφάλαιο 4 Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Οι ενδείξεις (τάσεις εξόδου) των θερμοζευγών τύπου Κ είναι δύσκολο να

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΚΑΙ ΛΥΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΚΑΙ ΛΥΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΚΑΙ ΛΥΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Στις φυσικές επιστήµες για να λύσουµε προβλήµατα ακολουθούµε συνήθως τα εξής βήµατα: 1. Μαθηµατική διατύπωση. Για να διατυπώσουµε µαθηµατικά ένα πρόβληµα

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Θέµα Α Στις ερωτήσεις 1-4 να βρείτε τη σωστή απάντηση. Α1. Για κάποιο χρονικό διάστηµα t, η πολικότητα του πυκνωτή και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ- Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ- ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 0 Μαΐου 05 Ώρα : 0:0 - :00 ΘΕΜΑ 0 (µονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

Με k1 = 1.220, k2 = 2.232, k3 = 3.238, and n = 1,2,3,

Με k1 = 1.220, k2 = 2.232, k3 = 3.238, and n = 1,2,3, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Ι ΠΟΜ 114(Ε) ΟΠΤΙΚΗ ιάθλαση φωτός µέσω σχισµής, γύρω από µικρό δοκάρι και µέσω µικρής οπής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Κεφάλαιο 5. ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΛΥΨΗΣ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ Πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια στον LHC Ο Μεγάλος Επιταχυντής Συγκρουόµενων εσµών Αδρονίων (Large Hadron Collider, LHC) είναι ικανός να επιτύχει ενέργειες που κανένας άλλος επιταχυντής έως σήµερα δεν έχει προσεγγίσει. Ωστόσο,

Διαβάστε περισσότερα

Kalman Filter Γιατί ο όρος φίλτρο;

Kalman Filter Γιατί ο όρος φίλτρο; Kalman Filter Γιατί ο όρος φίλτρο; Συνήθως ο όρος φίλτρο υποδηλώνει µια διαδικασία αποµάκρυνσης µη επιθυµητών στοιχείων Απότολατινικόόροfelt : το υλικό για το φιλτράρισµα υγρών Στη εποχή των ραδιολυχνίων:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ZScan Τρισδιάστατη σάρωση χωρίς σαρωτή laser Τι είναι το ZScan Το ZScan είναι ένα σύστηµα τρισδιάστατης σάρωσης (3D scanning) για τη συλλογή νέφους σηµείων (pointcloud) µέσω ψηφιακής φωτογραφικής µηχανής,

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικοποίηση ήχου. Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG

Κωδικοποίηση ήχου. Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG Κωδικοποίηση ήχου Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG Τεχνολογία Πολυµέσων και Πολυµεσικές Επικοινωνίες 10-1 Κωδικοποίηση καναλιού φωνής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 18. Σύντοµες οδηγίες χρήσης MS 18 1

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 18. Σύντοµες οδηγίες χρήσης MS 18 1 ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 18 Σύντοµες οδηγίες χρήσης Προσοχή: i) Απαγορεύεται η χρήση του δοκιµαστικού από παιδιά. ii) H χρήση του συγκεκριµένου δοκιµαστικού εργαλείου απαιτεί να τηρούνται όλοι οι κανόνες προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Υποθέστε ότι έχουμε μερικά ακίνητα φορτισμένα σώματα (σχ.). Τα σώματα αυτά δημιουργούν γύρω τους ηλεκτρικό πεδίο. Αν σε κάποιο σημείο Α του ηλεκτρικού πεδίου τοποθετήσουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα