Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ Ε ΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ Ε ΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ"

Transcript

1 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται µια συνοπτική εισαγωγή στη θεωρία των βάσεων δεδοµένων και των συστηµάτων διαχείρισης βάσεων δεδοµένων, προκειµένου ο αναγνώστης να κατανοήσει τις βασικές αρχές λειτουργίας τους και τους λόγους για τους οποίους αυτά χρησιµοποιούνται Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ Ε ΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ Όπως είναι σε όλους µας γνωστό, ο άνθρωπος κατά τη διάρκεια της ζωής του βρίσκεται σε µια συνεχή επικοινωνία µε το περιβάλλον του. Η επικοινωνία αυτή µπορεί να γίνει µε πολλούς τρόπους, όπως είναι η οµιλία, ο γραπτός λόγος και κυρίως τα αισθητήρια όργανά του. Το κύριο χαρακτηριστικό αυτής της επικοινωνίας, είναι η ανταλλαγή πληροφοριών που λαµβάνει χώρα ανάµεσα στον κάθε άνθρωπο και το χώρο µέσα στον οποίο ζει και κινείται. Ο άνθρωπος είναι τόσο ποµπός όσο και αποδέκτης της πληροφορίας, δηλαδή, µπορεί τόσο να µεταδώσει, όσο και να λάβει πληροφορίες. Οι πληροφορίες αυτές µπορεί να είναι οποιασδήποτε µορφής, και να αφορούν σκέψεις, περιγραφές, ή ακόµη και συναισθήµατα. Μπορούν να παραµένουν οι ίδιες ή να αλλάζουν µε την πάροδο του χρόνου. Σε όλες όµως τις περιπτώσεις έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: µεταφέρουν κάποιο περιεχόµενο. Το περιεχόµενο αυτό, εξαρτάται άµεσα από το φυσικό σύστηµα στο οποίο αναφέρεται: µπορεί να είναι η αξία κάποιας µετοχής στο χρηµατιστήριο, το αποτέλεσµα µιας ποδοσφαιρικής αναµέτρησης, η θερµοκρασία ενός καταψύκτη, αλλά και το όνοµα κάποιου φίλου µας, ο αριθµός της τηλεφωνικής µας σύνδεσης, και η χωρητικότητα του σκληρού δίσκου που βρίσκεται στον υπολογιστή µας. Από τα όσα αναφέρονται παραπάνω, είναι προφανές πως η πληροφορία αποτελεί απαραίτητο συστατικό κάθε φυσικού συστήµατος. Στην επιστήµη της Πληροφορικής, όλες αυτές οι πληροφορίες χαρακτηρίζονται ως δεδοµένα (data). Τα δεδοµένα λοιπόν µπορούν να οριστούν ως τρόποι αναπαράστασης εννοιών και γεγονότων που δύνανται να υποστούν διαχείριση και επεξεργασία από τον άνθρωπο, ή από ένα αυτοµατοποιηµένο υπολογιστικό σύστηµα. Αυτοί οι τρόποι αναπαράστασης, συσχετίζονται άµεσα µε τη φύση της πληροφορίας που µεταφέρεται από τα δεδοµένα. Στην επιστήµη της Πληροφορικής, τα δεδοµένα αναπαρίστανται και µοντελοποιούνται µε εντελώς συγκεκριµένο τρόπο. Είναι σε όλους µας γνωστό πως

2 Κεφάλαιο 1 : Εισαγωγή στις βάσεις δεδοµένων 2 το αριθµητικό σύστηµα που χρησιµοποιούν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, είναι το δυαδικό αριθµητικό σύστηµα. Στο σύστηµα αυτό υπάρχουν µόνο δύο αριθµοί, το 0 και το 1. Ο κάθε ένας από αυτούς τους αριθµούς, αποτελεί τη στοιχειώδη ποσότητα πληροφορίας που µπορεί να αποθηκευτεί στον υπολογιστή, και ονοµάζεται bit. Η αµέσως µεγαλύτερη µονάδα πληροφορίας, είναι το byte. Ένα byte είναι ίσο µε 8 bits. Πώς όµως όλα αυτά συσχετίζονται µε την αναπαράσταση των δεδοµένων στον υπολογιστή? Πολύ απλά, µε το να ορίσουµε ειδικούς τύπους δεδοµένων, οι οποίοι θα περιγράφουν τα δεδοµένα µας µε ένα και µοναδικό τρόπο. Εάν ξαναγυρίσουµε στα παραδείγµατα των δεδοµένων που αναφέραµε στην προηγούµενη παράγραφο, δεν είναι δύσκολο να καταλάβουµε, ότι εφόσον η αξία της µετοχής στο χρηµατιστήριο είναι ένας αριθµός, θα πρέπει να χρησιµοποιήσουµε ένα τύπο δεδοµένων που να περιγράφει τους αριθµούς. Ένας αριθµός όµως µπορεί να είναι ακέραιος, δεκαδικός, ή ακόµη και µιγαδικός, οπότε θα πρέπει να ορίσουµε αντίστοιχους τύπους δεδοµένων. Το όνοµα του φίλου µας είναι µία λέξη, πρέπει συνεπώς να υπάρχει κάποιος τύπος δεδοµένων που να περιγράφει τις λέξεις, κ.ο.κ. ιαπιστώνουµε εποµένως, ότι υπάρχει µια αντιστοιχία ανάµεσα στα δεδοµένα του πραγµατικού µας κόσµου, και στην αναπαράστασή τους, στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Οι πιο συνηθισµένοι τύποι δεδοµένων που χρησιµοποιούνται στα σύγχρονα πληροφοριακά συστήµατα, είναι οι ακόλουθοι: Ονοµασία Περιγραφή Μέγεθος σε bytes Integer Ακέραιοι αριθµοί 2 Real Πραγµατικοί αριθµοί 4 Char Χαρακτήρες 1 String Λέξεις και φράσεις Μεταβλητό Date Ηµεροµηνία 8 Πίνακας 1: Τύποι δεδοµένων που χρησιµοποιούνται στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Σύνθετοι τύποι δεδοµένων: Είναι προφανές, πως τα όσα έχουν αναφερθεί µέχρι τώρα, αφορούν στοιχειώδεις µορφές δεδοµένων. Τα δεδοµένα αυτά συσχετίζονται µε µια και µοναδική τιµή, και δεν µπορούν να αναλυθούν σε µικρότερες µονάδες, µε κανένα τρόπο. Στις πιο συνηθισµένες όµως περιπτώσεις, τα δεδοµένα υφίστανται ευκολότερη και αποτελεσµατικότερη διαχείριση εάν οµαδοποιηθούν σε µεγαλύτερες οντότητες, τις οποίες διαπραγµατευόµαστε όπως ακριβώς και τα απλά δεδοµένα. Ας πάρουµε για παράδειγµα την περίπτωση ενός νοσοκοµείου. Εάν θελήσουµε να δηµιουργήσουµε ένα πρόγραµµα στο οποίο θα καταχωρούµε τα στοιχεία των ασθενών, τότε τα στοιχεία εκείνα που θα κρατάµε για κάθε ασθενή, θα είναι το όνοµά του, το επώνυµό του, η ηλικία του, και ο κωδικός του ας περιοριστούµε µόνο σε αυτά. Στην περίπτωση αυτή, ο προγραµµατιστής έχει δυο επιλογές: είτε να δηµιουργήσει τέσσερα διαφορετικά πεδία στα οποία θα καταχωρεί τα στοιχεία του ασθενούς, είτε να δηµιουργήσει ένα σύνθετο τύπο δεδοµένων τον οποίο ας ονοµάσουµε Patient που θα περιέχει τα τέσσερα πεδία που περιγράψαµε παραπάνω. Οι δύο αυτές προσεγγίσεις παρουσιάζονται στο επόµενο σχήµα:

3 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 3 Όνοµα Επώνυµο Ηλικία Κωδικός ΑΣΘΕΝΗΣ Όνοµα Επώνυµο Ηλικία Κωδικός Σχήµα 1: Περιγραφή οντότητας µε απλούς και σύνθετους τύπους δεδοµένων Είναι προφανές, ότι η δεύτερη προσέγγιση είναι πιο αποτελεσµατική σε σχέση µε την πρώτη, διότι τα τέσσερα δεδοµένα που σχηµατίζουν τον σύνθετο τύπο δεδοµένων Patient, υφίστανται διαχείριση, σαν να ήταν ένας απλός τύπος δεδοµένων. Αυτό όπως θα δούµε, είναι πολύ σηµαντικό, διότι µας επιτρέπει να ανακτούµε πληροφορίες από την εφαρµογή µε απλό και εύκολο τρόπο. Στις συµβατικές γλώσσες προγραµµατισµού, αυτοί οι σύνθετοι τύποι δεδοµένων ονοµάζονται δοµές δεδοµένων (data structures). Στην τεχνολογία των βάσεων δεδοµένων, οι δοµές αυτές ονοµάζονται εγγραφές (records). ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ Στις προηγούµενες παραγράφους ορίσαµε την έννοια του δεδοµένου, και είδαµε πως τα δεδοµένα της καθηµερινής µας ζωής, περιγράφονται µε τη βοήθεια των τύπων δεδοµένων. Στη συνέχεια οµαδοποιήσαµε τα δεδοµένα σε σύνθετους τύπους δεδοµένων και εξηγήσαµε τα πλεονεκτήµατα αυτής της σύνθετης αναπαράστασης, σε σχέση µε την απλή αναπαράσταση που στηρίζεται στη χρήση ενός πεδίου, για κάθε ένα από τα δεδοµένα της εφαρµογής. Στην παράγραφο αυτή, θα προχωρήσουµε ένα βήµα παραπέρα και θα δούµε µε ποιο τρόπο µπορούµε να µοντελοποιήσουµε ένα σύστηµα, χρησιµοποιώντας σύνθετους τύπους δεδοµένων. Θα στηριχθούµε ξανά στο παράδειγµα του νοσοκοµείου που περιγράψαµε παραπάνω. Ένα νοσοκοµείο είναι γενικά ένα πολύπλοκο σύστηµα. Περιλαµβάνει γιατρούς, νοσοκόµες, ασθενείς, και ένα σωρό άλλα πράγµατα. Κάθε γιατρός έχει µια ειδικότητα, και εργάζεται σε κάποια από τις κλινικές του νοσοκοµείου. Το ίδιο ισχύει και για τις νοσοκόµες. Κάθε ασθενής έχει κάποια πάθηση, του γίνεται κάποια διάγνωση, και ακολουθεί κάποια θεραπεία. Εάν περιγράψουµε σε πλήρη έκταση τη λειτουργία του νοσοκοµείου, θα βρεθούµε αντιµέτωποι µε ένα τεράστιο και πολύπλοκο σύστηµα, το οποίο θα πρέπει να µηχανογραφήσουµε. Τι θα πρέπει να κάνουµε στην περίπτωση αυτή? Η απάντηση στο ερώτηµα αυτό είναι απλή. Αρχικά θα πρέπει να ταυτοποιήσουµε τις οντότητες που συµµετέχουν στο σύστηµα. Όπως θα δούµε σε επόµενη ενότητα, οι οντότητες (entities) είναι αυτόνοµες µονάδες που κινούνται µέσα στο σύστηµα, και ο ρόλος τους είναι εντελώς συγκεκριµένος. Στην προκειµένη περίπτωση, ως οντότητες του συστήµατος µπορούµε να χαρακτηρίσουµε για παράδειγµα τους γιατρούς, τις νοσοκόµες, και τους ασθενείς. Εφ όσον

4 Κεφάλαιο 1 : Εισαγωγή στις βάσεις δεδοµένων 4 ταυτοποιήσουµε τις οντότητες του συστήµατος, στο επόµενο βήµα θα πρέπει να δούµε, ποιες πληροφορίες θα πρέπει να κρατάµε για κάθε οντότητα. Ταυτοποιώντας και αυτές τις πληροφορίες, µπορούµε στη συνέχεια να δηµιουργήσουµε ένα σύνθετο τύπο δεδοµένων για κάθε µια από αυτές τις οντότητες. Ένα παράδειγµα αυτής της προσέγγισης, απεικονίζεται παρακάτω: ΑΣΘΕΝΗΣ Όνοµα Επώνυµο Ηλικία Κωδικός ΙΑΤΡΟΣ Όνοµα Επώνυµο Ειδικότητα Κωδικός ΝΟΣΟΚΟΜΑ Όνοµα Επώνυµο Κλινική Κωδικός Σχήµα 2: Σύνθετοι τύποι δεδοµένων για τις οντότητες ενός νοσοκοµείου Μετά τη δηµιουργία αυτών των τύπων δεδοµένων και όσων άλλων χρειαστεί µπορεί στη συνέχεια να αρχίσει η διαδικασία καταχώρησης των στοιχείων που συσχετίζονται µε τη λειτουργία του νοσοκοµείου. Στην πραγµατικότητα υπάρχουν και κάποια άλλα πράγµατα που θα πρέπει να γίνουν, αλλά για την ώρα ας περιοριστούµε µόνο σε αυτή την απλή περιγραφή. Το σύνολο όλων αυτών των πληροφοριών που καταχωρούνται στο σύστηµα, αποτελούν µια βάση δεδοµένων (data base). Η βάση δεδοµένων ορίζεται λοιπόν ως ένα σύνολο δεδοµένων που χαρακτηρίζονται από κάποια λογική οργάνωση και οµαδοποίηση έτσι ώστε να είναι εύκολη και αποτελεσµατική η διαχείρισή τους. Οι βάσεις δεδοµένων κατέχουν κεντρική θέση στην επιστήµη της Πληροφορικής, διότι όπως αναφέραµε στον πρόλογο αυτών των σηµειώσεων, ένας από τους κυριότερους ρόλους των υπολογιστών στη σηµερινή εποχή, είναι η διαχείριση της πληροφορίας. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται µια ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας των βάσεων δεδοµένων τόσο σε θεωρητικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο εφαρµογών, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σπουδαιότητα και τη µεγάλη σηµασία τους σε όλους σχεδόν τους τοµείς στους οποίους χρησιµοποιούνται. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΒΑΣΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ Μια βάση δεδοµένων για να θεωρηθεί σωστά σχεδιασµένη και να µπορεί να λειτουργήσει µε αποτελεσµατικό τρόπο, θα πρέπει να διαθέτει ένα πλήθος χαρακτηριστικών τα πιο σηµαντικά εκ των οποίων, είναι τα ακόλουθα: 1) εν θα πρέπει να περιλαµβάνει περιττά δεδοµένα (reduntant data). Αυτό σηµαίνει ότι τα ίδια δεδοµένα δεν θα πρέπει να καταχωρούνται στη βάση δύο φορές. Εάν συµβαίνει κάτι τέτοιο, τότε ανακύπτουν δυο σοβαρά προβλήµατα. Το

5 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 5 πρώτο και προφανές πρόβληµα, είναι ότι σπαταλούµε άσκοπα αποθηκευτικό χώρο στο σκληρό δίσκο, αφού την ίδια πληροφορία την αποθηκεύουµε δύο φορές. Το δεύτερο και σοβαρότερο πρόβληµα, είναι ότι υπάρχει ο κίνδυνος δηµιουργίας ασυνεπών δεδοµένων (inconsistent data). Πράγµατι, εάν κρατάµε δύο φορές την ίδια πληροφορία και η πληροφορία αυτή σε κάποια χρονική στιγµή υποστεί κάποιο είδος επεξεργασίας για παράδειγµα την τροποποιήσουµε ή τη διαγράψουµε τότε η επεξεργασία αυτή θα πρέπει να εφαρµοσθεί και στις δύο καταχωρήσεις που αφορούν το ίδιο δεδοµένο, διότι διαφορετικά, η βάση θα περιέχει δεδοµένα που δεν είναι συνεπή. Για το λόγο αυτό, ένας από τους πρώτους ελέγχους που πραγµατοποιούµε στη βάση αµέσως µετά το σχεδιασµό της, είναι ο έλεγχος παρουσίας επαναλαµβανόµενων πεδίων, και η αποµάκρυνσή τους, εφ όσον υπάρχουν. 2) Η βάση θα πρέπει να είναι σχεδιασµένη έτσι ώστε τα δεδοµένα που περιλαµβάνει να ανακτώνται εύκολα και γρήγορα. Μια κακή σχεδίαση της δοµής της βάσης, οδηγεί στη δηµιουργία µιας βάσης η οποία είναι εξαιρετικά δυσκίνητη και αναποτελεσµατική. Η σωστή σχεδίαση µιας βάσης δεδοµένων, επιτυγχάνεται µε εφαρµογή επί της δοµής της βάσης, µιας τεχνικής, η οποία ονοµάζεται κανονικοποίηση (normalization). Η περιγραφή αυτής της τεχνικής παρουσιάζεται διεξοδικά σε επόµενη ενότητα. 3) Η βάση θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από σύστηµα ασφάλειας (security system) που να απαγορεύει την πρόσβαση στα δεδοµένα µη εξουσιοδοτηµένων ατόµων. Αυτό ισχύει κυρίως όπως θα δούµε, σε µεγάλες βάσεις δεδοµένων µε πολλούς χρήστες, και η τεχνική που συνήθως εφαρµόζεται, συνίσταται στον καθορισµό οµάδων χρηστών (user groups) µε διαφορετικά δικαιώµατα πρόσβασης στον καθένα από αυτούς. Ο κάθε χρήστης λαµβάνει ένα κωδικό πρόσβασης (password) και τα καθήκοντα που µπορεί να επιτελέσει είναι εντελώς συγκεκριµένα και καθορισµένα εκ των προτέρων. 4) Η βάση θα πρέπει να µπορεί να διαχειρίζεται ταυτόχρονες προσπελάσεις πάνω στα ίδια δεδοµένα (concurrency control). Ένα σύστηµα κράτησης αεροπορικών εισιτηρίων που δέχεται ταυτόχρονες κλήσεις για κρατήσεις θέσεων, θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποτρέψει την καταχώρηση της ίδιας θέσης σε δύο άτοµα που την έχουν ζητήσει ταυτόχρονα. 5) Η βάση θα πρέπει να διαθέτει σύστηµα δηµιουργίας αντιγράφων ασφαλείας των δεδοµένων που είναι καταχωρηµένα σε αυτή (backups). Η ταυτόχρονη αποθήκευση των δεδοµένων σε περισσότερους από ένα δίσκους, είναι µια εργασία επιβεβληµένη, προκειµένου να είναι δυνατή η ανάκτησή τους σε περιπτώσεις κατάρρευσης της βάσης για οποιοδήποτε λόγο. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Η διαχείριση µιας βάσης δεδοµένων πραγµατοποιείται µε τη βοήθεια ειδικών προγραµµάτων, που ονοµάζονται συστήµατα διαχείρισης βάσεων δεδοµένων (Database Management Systems, DBMS). Ο ρόλος αυτών των συστηµάτων είναι η αποτελεσµατική επεξεργασία των δεδοµένων της βάσης. Πιο συγκεκριµένα, µέσω των συστηµάτων διαχείρισης βάσεων δεδοµένων, µπορούµε να υλοποιήσουµε και να διαχειριστούµε οποιαδήποτε βάση. ιακρίνουµε τρία στάδια:

6 Κεφάλαιο 1 : Εισαγωγή στις βάσεις δεδοµένων 6 Τη σχεδίαση και υλοποίηση της βάσης. Το στάδιο αυτό πραγµατοποιείται από ειδικό προγραµµατιστή ο οποίος αφού αναλύσει τις απαιτήσεις που έχουµε από τη βάση δεδοµένων, προχωρεί στο σχεδιασµό και την υλοποίησή της, χρησιµοποιώντας τα κατάλληλα εργαλεία ανάπτυξης. Το στάδιο αυτό πραγµατοποιείται µόνο µια φορά και απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς µια εσφαλµένη σχεδίαση, είναι δυνατόν να οδηγήσει σε αναποτελεσµατική διαχείριση των δεδοµένων, κάτι που µακροπρόθεσµα θα κοστίσει, τόσο χρόνο, όσο και χρήµα. Την καταχώρηση των δεδοµένων στη βάση του συστήµατος. Μετά τη σωστή σχεδίαση και υλοποίηση της βάσης, µπορούµε πλέον να καταχωρήσουµε σε αυτή τα δεδοµένα του συστήµατος για το οποίο υλοποιήθηκε. Η διαδικασία της καταχώρησης γίνεται µε τη βοήθεια κατάλληλα σχεδιασµένων φορµών, και µπορεί να πραγµατοποιηθεί από οποιονδήποτε. Τη διαχείριση των δεδοµένων της βάσης. Η διαχείριση αυτή περιλαµβάνει µια σειρά από δραστηριότητες όπως την ανάκτηση δεδοµένων που πληρούν συγκεκριµένα κριτήρια αναζήτησης, τη δηµιουργία αντιγράφων ασφαλείας, και τη µέριµνα για τη σωστή συντήρηση της βάσης εφ όσον η δυνατότητα αυτή παρέχεται από το σύστηµα διαχείρισης βάσεων δεδοµένων που χρησιµοποιούµε. Κατά καιρούς έχουν εµφανιστεί στην αγορά πολλά συστήµατα διαχείρισης βάσεων δεδοµένων, από πολλές εταιρείες, τα οποία ποικίλλουν, τόσο στη σχεδίαση και διαχείριση της βάσης, όσο και στις δυνατότητες που προσφέρουν. Τα πιο γνωστά και ευρέως χρησιµοποιούµενα συστήµατα διαχείρισης βάσεων δεδοµένων είναι η Microsoft Access, η Oracle, η Informix, η Sybase, και παλαιότερα η dbase III plus και η dbase IV. Από τα µοντέρνα συστήµατα διαχείρισης, η Microsoft Access χρησιµοποιείται κυρίως για την ανάπτυξη και διαχείριση βάσεων δεδοµένων σε προσωπικούς υπολογιστές και σε επιχειρήσεις µεσσαίου µεγέθους, ενώ η Oracle και η Sybase, χρησιµοποιούνται σε µεγάλες επιχειρήσεις, και υποστηρίζουν πολλούς χρήστες, πολλές ταυτόχρονες προσπελάσεις πάνω στα ίδια δεδοµένα, καθώς και αποµακρυσµένη πρόσβαση µέσω δικτύου. Ας περάσουµε τώρα στην περιγραφή των παραπάνω τριών σταδίων, που συσχετίζονται µε τη διαδικασία ανάπτυξης µιας βάσης δεδοµένων. Στη µελέτη που ακολουθεί, θα προσπαθήσουµε να δώσουµε έµφαση, όχι τόσο στις λεπτοµέρειες υλοποίησης µιας βάσης, όσο στη λογική που κρύβεται πίσω από αυτή. Στάδιο 1: Σχεδίαση και υλοποίηση της βάσης Η σχεδίαση µιας βάσης δεδοµένων περιλαµβάνει τον καθορισµό της δοµής της βάσης, των τύπων δεδοµένων που θα καταχωρούνται στη βάση, και του πλήθους και του είδους των διαδικασιών που θα εφαρµόζονται στα δεδοµένα της βάσης. Στο σηµείο αυτό θα πρέπει να αναφέρουµε ότι πριν το σχεδιασµό της βάσης, προηγείται πλήρης ανάλυση της συµπεριφοράς και των απαιτήσεων του συστήµατος που πρόκειται να υλοποιήσουµε. Οι τεχνικές λεπτοµέρειες που αφορούν αυτή την ανάλυση είναι αδύνατο να αναφερθούν εδώ, και αποτελούν αντικείµενο µιας ολόκληρης θεµατικής ενότητας, µε τίτλο Ανάλυση και Σχεδιασµός Συστηµάτων. Στην ενότητα αυτή θα περιοριστούµε µόνο σε µια συνοπτική περιγραφή της µεθοδολογίας που ακολουθείται.

7 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 7 Μιλώντας γενικά, η σχεδίαση µιας βάσης δεδοµένων, µπορεί να ορισθεί ως µια διεργασία τριών επιπέδων. Τα επίπεδα αυτά είναι, το φυσικό επίπεδο (physical level), το λογικό επίπεδο (logical level), και το επίπεδο όψης (view level). Στο φυσικό επίπεδο, η κύρια µέριµνά µας είναι ο καθορισµός του τρόπου µε τον οποίο τα δεδοµένα της βάσης θα αποθηκεύονται στο σύστηµα. Στο επίπεδο αυτό, καθορίζουµε τους τύπους των δεδοµένων της βάσης, τους αλγόριθµους διαχείρισης των δεδοµένων, και γενικά, ασχολούµαστε µε διαδικασίες οι οποίες χαρακτηρίζονται από µεγάλο βαθµό πολυπλοκότητας. Στο λογικό επίπεδο, τα πράγµατα είναι πιο απλά. Εδώ ξεφεύγουµε από τις λεπτοµέρειες και την πολυπλοκότητα του φυσικού επιπέδου, και το µόνο που κάνουµε, είναι να καθορίζουµε ποια δεδοµένα θα αποθηκευτούν στη βάση του συστήµατος, και ποιες είναι οι σχέσεις που υφίστανται ανάµεσά τους. Είναι λοιπόν εύκολα αντιληπτό, πως η διαφορά ανάµεσα στο φυσικό και στο λογικό επίπεδο, έχει να κάνει µε τον τύπο διαχείρισης των δεδοµένων: στο φυσικό επίπεδο καθορίζουµε πως τα δεδοµένα θα αποθηκευτούν στη βάση του συστήµατος, ενώ στο λογικό επίπεδο, καθορίζουµε ποια είναι αυτά τα δεδοµένα. Τέλος, στο επίπεδο όψης, καθορίζουµε εκείνο το τµήµα της βάσης που θα είναι ορατό σε κάθε χρήστη. Αυτό κυρίως βρίσκει εφαρµογή σε µεγάλες βάσεις δεδοµένων µε πολύπλοκη σχεδάση και µεγάλο αριθµό χρηστών. Ας πάρουµε ξανά για παράδειγµα τη βάση δεδοµένων του νοσοκοµείου. Τα δεδοµένα που καταχωρούνται στη βάση αυτή, είναι κάθε είδους, και γενικά µη συσχετιζόµενα µεταξύ τους. Για παράδειγµα, για κάθε ασθενή, καταχωρούµε τα προσωπικά και οικονοµικά του στοιχεία, το ιατρικό ιστορικό του, και την εξέλιξη της υγείας του. Τα στοιχεία αυτά, τα χειρίζονται εν γένει, διαφορετικοί χρήστες: τα οικονοµικά στοιχεία τα επεξεργάζεται η γραµµατεία του νοσοκοµείου, ενώ τα ιατρικά στοιχεία, οι θεράποντες ιατροί του ασθενούς. Αυτό σηµαίνει ότι το πρόγραµµα που θα χρησιµοποιείται στη γραµµατεία του νοσοκοµείου, θα εµφανίζει µόνο τα οικονοµικά στοιχεία, ενώ τα προγράµµατα που χρησιµοποιούν οι ιατροί, θα εµφανίζουν µόνο τα ιατρικά στοιχεία. Τα δεδοµένα λοιπόν που θα διαχειρίζονται οι δυο αυτές κατηγορίες χρηστών, θα είναι εντελώς ξένα µεταξύ τους, και µάλιστα σε τέτοιο σηµείο, ώστε να δηµιουργείται η ψευδαίσθηση ότι πρόκειται για δυο διαφορετικές βάσεις, ενώ στην πραγµατικότητα, η βάση είναι µια και µοναδική. Ένας άλλος λόγος για τον οποίο συµβαίνει αυτός ο διαχωρισµός, είναι ζητήµατα ασφαλείας. Για παράδειγµα, ένας υπάλληλος της γραµµατείας, δεν θα πρέπει να µπορεί να διαβάζει τον ιατρικό φάκελλο του ασθενούς, διότι παραβιάζει το ιατρικό απόρρητο. Όπως δε, θα δούµε στη συνέχεια, είναι κοινή πρακτική, κυρίως στις περιπτώσεις των µεγάλων βάσεων δεδοµένων, να ορίζονται οµάδες χρηστών στους οποίους να καταχωρούνται διαφορετικά δικαιώµατα πρόσβασης, και διαφορετικά δεδοµένα προς διαχείριση. Στο επόµενο σχήµα απεικονίζονται τα επίπεδα σχεδιασµού της βάσης για το παράδειγµα του νοσοκοµείου που περιγράψαµε παραπάνω.

8 Κεφάλαιο 1 : Εισαγωγή στις βάσεις δεδοµένων 8 Επίπεδο όψης Ιατρικού Προσωπικού Επίπεδο όψης Νοσηλευτικού Προσωπικού Επίπεδο όψης Γραµµατείας Λογικό Επίπεδο Φυσικό Επίπεδο Σχήµα 3: Επίπεδα Σχεδιασµού Βάσεων εδοµένων Η µοντελοποίηση του συστήµατος που υλοποιεί η βάση δεδοµένων, πραγµατοποιείται µε τη βοήθεια ειδικών εργαλείων, και µε την εφαρµογή γνωστών και καλά δοκιµασµένων τεχνικών. Αυτό γίνεται κυρίως στο λογικό επίπεδο σχεδιασµού της βάσης, όπου ταυτοποιούνται τα δεδοµένα που θα καταχωρούνται σε αυτή, καθώς και οι σχέσεις που υφίστανται ανάµεσά τους. Η λογική σχεδίαση της βάσης, στηρίζεται και αυτή στη χρήση κάποιων µοντέλων που περιγράφουν τη δοµή και τη λειτουργία της, Τα τελευταία χρόνια, που η τεχνολογία των βάσεων δεδοµένων έχει γνωρίσει αλµατώδη ανάπτυξη, αναπτύχθηκαν πολλά τέτοια µοντέλα, που στηρίζονται σε διαφορετικές εν γένει προσεγγίσεις. Τα τρια πιο γνωστά από αυτά τα µοντέλα, είναι το ιεραρχικό µοντέλο (hierarchical model), το δικτυωτό µοντέλο (network model) και το σχεσιακό µοντέλο (relational model). Στα κεφάλαια που ακολουθούν, θα περιγραφεί µόνο το σχεσιακό µοντέλο, που χρησιµοποιείται κατά κύριο λόγο στις µοντέρνες βάσεις δεδοµένων. Ο βασικός λόγος για τη διάδοση αυτού του µοντέλου και τη χρησιµοποίησή του έναντι των δύο άλλων, είναι, όπως θα δούµε σε επόµενα κεφάλαια, η χρήση πινάκων, για την περιγραφή του συστήµατος που θέλουµε να µοντελοποιήσουµε. Ο καθορισµός και η διαχείριση της δοµής της βάσης πραγµατοποιούνται µε τη βοήθεια ειδικών γλωσσών προγραµµατισµού. Οι γλώσσες αυτές, χαρακτηρίζονται ως γλώσσες τέταρτης γεννεάς (4 th Generation Languages, 4GL), διότι σε αντίθεση µε τις συµβατικές γλώσσες προγραµµατισµού όπως είναι η Pascal και η Basic δεν υλοποιούν πολύπλοκες λειτουργίες χαµηλού επιπέδου, αλλα το µόνο που κάνουν είναι να ανακτούν δεδοµένα από τη βάση του συστήµατος, χωρις ο χρήστης να γνωρίζει πως λαµβάνει χώρα αυτή η διαδικασία. Εκτός από την ανάκτηση των δεδοµένων, οι γλώσσες αυτές προσφέρουν και πιο προχωρηµένες λειτουργίες, όπως είναι η δηµιουργία νέων δοµών δεδοµένων µέσα στη βάση, η διαγραφή και η

9 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 9 τροποποίηση αυτών, και ο ορισµός συσχετίσεων µεταξύ των στοιχείων της βάσης. Μια απαραίτητη διευκρίνιση που πρέπει να γίνει στο σηµείο αυτό, αφορά το είδος των λειτουργιών που εφαρµόζονται στη βάση δεδοµένων. Οι λειτουργίες αυτές µπορούν να διαχωριστούν σε δύο κατηγορίες: σ αυτές που τροποποιούν τη δοµή της βάσης, και σ εκείνες που τροποποιούν το περιεχόµενο της βάσης, δηλαδή τα δεδοµένα που αποθηκεύονται σε αυτή. Η διαγραφή ενός ασθενούς από το µητρώο των ασθενών της κλινικής, δεν µεταβάλλει τη δοµή της βάσης, απλώς ελαττώνει τον αριθµό των εγγεγραµµένων ασθενών κατά ένα. Αντίθετα η προσθήκη κάποιας καινούριας πληροφορίας στο φάκελο του ασθενή, όπως για παράδειγµα η οµάδα αίµατός του, µεταβάλλει τη δοµή της βάσης, αφού τα δεδοµένα που καταχωρούνται σε αυτή, έχουν πλέον αλλάξει. Είναι προφανές, ότι οι απλοί χρήστες που χρησιµοποιούνται για τη διαχείριση των δεδοµένων του συστήµατος, δεν πρέπει να µπορούν σε καµιά περίπτωση να αλλάξουν τη δοµή της βάσης, κάτι που µπορεί να γίνει µόνο από τον διαχειριστή της βάσης δεδοµένων (Database Administrator, DBA). Αυτό σηµαίνει ότι για τα δύο αυτά επίπεδα διαχείρισης, χρησιµοποιούνται διαφορετικές γλώσσες προγραµµατισµού: µια γλώσσα που είναι υπεύθυνη για τον ορισµό και την τροποποίηση της δοµής της βάσης και η οποία ονοµάζεται γλώσσα ορισµού δεδοµένων (Data Definition Language, DDL), και µια γλώσσα που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των δεδοµένων της βάσης, και η οποία ονοµάζεται γλώσσα διαχείρισης δεδοµένων (Data Manipulation Language, DML). Περισσότερες λεπτοµέρειες πάνω στον τρόπο χρησιµοποίησης αυτών των γλωσσών, θα παρουσιαστούν σε επόµενο κεφάλαιο. Στάδιο 2: Καταχώρηση δεδοµένων στη βάση Στο στάδιο αυτό, η σχεδίαση και υλοποίηση της βάσης έχει πλέον ολοκληρωθεί, και η βάση είναι έτοιµη να χρησιµοποιηθεί για την καταχώρηση των δεδοµένων. Η καταχώρηση αυτή δεν απαιτεί ειδικές γνώσεις πληροφορικής, και µπορεί να γίνει από οποιοδήποτε χρήστη, µε µικρή σχετικα εκπαίδευση πάνω στη λειτουργία του προγράµµατος. Για την καταχώρηση των δεδοµένων χρησιµοποιούνται ειδικές φόρµες που περιλαµβάνουν πλαίδια εισαγωγής δεδοµένων, συνοδευόµενα από κάποιο τίτλο, που να περιγράφει τη λειτουργία τους. Μια τυπική φόρµα καταχώρησης, φαίνεται στο επόµενο σχήµα:

10 Κεφάλαιο 1 : Εισαγωγή στις βάσεις δεδοµένων 10 Σχήµα 4: Φόρµα Εισαγωγής εδοµένων Όπως φαίνεται από το σχήµα αυτό, τα δεδοµένα που καταχωρούνται στη βάση, περιγράφονται από ετικέτες που συνήθως βρίσκονται πάνω, αριστερά ή δεξιά από τα πλαίσια εισαγωγής των δεδοµένων. Εκτός όµως από τα πλαίσια εισαγωγής, χρησιµοποιούµε και άλλα στοιχεία καταχώρησης δεδοµένων, όπως list boxes, combo boxes, check boxes και radio buttons. Η διαδικασία καταχώρησης δεδοµένων στη βάση του συστήµατος, διευκολύνεται σε πολύ µεγάλο βαθµό, εάν οι φόρµες µέσα από τις οποίες ο χρήστης καταχωρεί αυτά τα δεδοµένα, είναι λειτουργικές, έξυπνα σχεδιασµένες, και κυρίως, χωρίς περιττά στοιχεία. Μια εφαρµογή η οποία δεν χαρακτηρίζεται από απλότητα όσον αφορά τη λειτουργία της, είναι σίγουρο ότι θα τροµάξει τον απλό χρήστη και θα µειώσει σηµαντικά την αποδοτικότητά του. Αντίθετα µια σωστά σχεδιασµένη εφαρµογή που ανα πάσα στιγµή θα δίνει στο χρήστη να καταλάβει τι ακριβώς πρέπει να κάνει, θα του επιτρέψει να ολοκληρώσει την εργασία του εύκολα και γρήγορα. Ο σχεδιασµός της αλληλεπίδρασης του προγράµµατος µε τους χρήστες (User Interface, UI), αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο κάθε εφαρµογής, και απαιτεί πολύ µεγάλη προσοχή. Στάδιο 3 : ιαχείριση των δεδοµένων της βάσης Η διαχείριση των δεδοµένων της βάσης, πραγµατοποιείται ανά πάσα στιγµή µετά την υλοποίηση αυτής, και εφαρµόζεται στα δεδοµένα εκείνα που έχουν ήδη καταχωρηθεί. Η κυριότερη µορφή διαχείρισης των δεδοµένων της εφαρµογής, έχει να κάνει µε την επιλογή όσων από αυτά πληρούν κάποια κριτήρια αναζήτησης ή έχουν κάποια συγκεκριµένη τιµή. Ας πάρουµε για παράδειγµα την περίπτωση µιας βιβλιοθήκης, για την οποία έχουµε αναπτύξει µια βάση δεδοµένων. Έστω ότι θέλουµε να µάθουµε ποια βιβλία είναι γραµµένα στην Ελληνική γλώσσα, αναφέρονται στην Ιστορία του Βυζαντινού Πολιτισµού, και έχουν εκδοθεί στη δεκαετία του Είναι προφανές ότι χωρίς τη βάση δεδοµένων, η ανάκτηση αυτής της

11 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 11 πληροφορίας, θα απαιτούσε πολλές ώρες δουλειάς και πολύ µεγάλη προσπάθεια. Με τη χρησιµοποίηση όµως της βάσης, αυτή η διαδικασία αναζήτησης, είναι δουλειά µόλις λίγων λεπτών. Η ικανότητα αυτή των βάσεων δεδοµένων να ανακτούν τις πληροφορίες που θέλουµε σε ελάχιστο χρονικό διάστηµα, είναι ο βασικός λόγος που οδήγησε στην αλµατώδη ανάπτυξή τους τα τελευταία χρόνια. Μετά την ανάκτηση των δεδοµένων από τη βάση του συστήµατος, µπορούµε να εφαρµόσουµε πάνω σε αυτά πολλούς τρόπους διαχείρισης, όπως για παράδειγµα, να τα εκτυπώσουµε. Οι µηχανογραφικές καταστάσεις µε τις βαθµολογίες των µαθητών που αναρτώνται στα Γυµνάσια και στα Λύκεια στο τέλος κάθε εξεταστικής περιόδου, δεν αποτελούν παρά τέτοιου είδους εκτυπώσεις, οι οποίες δηµιουργούνται από τα προγράµµατα που διαχειρίζονται τα δεδοµένα αυτού του είδους. Ένα άλλο είδος διαχείρισης είναι η ταξινόµησή τους µε βάση κάποια κριτήρια, όπως για παράδειγµα, µε αλφαβητική σειρά. Τέλος µπορούµε να παρέµβουµε στα ίδια τα δεδοµένα και να αλλάξουµε τις τιµές τους, ή ακόµη και να τα διαγράψουµε από τη βάση. Όπως είναι λοιπόν εύκολο να διαπιστωθεί, οι διαδικασίες που εφαρµόζονται πάνω στα δεδοµένα της βάσης, µπορούν να διαχωρισθούν σε δύο κατηγορίες. Στην πρώτη κατηγορία, ανήκουν διεργασίες οι οποίες περιορίζονται µόνο στην εµφάνιση των δεδοµένων στην οθόνη του υπολογιστή και γενικά σε ενέργειες παρόµοιας µορφής, οι οποίες όµως δεν µεταβάλλουν τα δεδοµένα, ενώ στη δεύτερη κατηγορία, ανήκουν διεργασίες, οι οποίες τροποποιούν τις τιµές των δεδοµένων, ή ακόµη και τα διαγράφουν τελείως. Για το λόγο αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κυρίως για τις διεργασίες της δεύτερης κατηγορίας, διότι στις πιο πολλές περιπτώσεις τα αποτελέσµατα αυτών των διεργασιών δεν είναι αναστρέψιµα, και δύνανται να οδηγήσουν ακόµη και σε οριστική απώλεια των δεδοµένων από τη βάση της εφαρµογής. Σε όλα τα συστήµατα διαχείρισης βάσεων δεδοµένων, η διαχείριση των δεδοµένων γίνεται µε τη βοήθεια ειδικών εργαλείων. Τα εργαλεία αυτά είναι όπως έχουµε ήδη περιγράψει η γλώσσα ορισµού δεδοµένων και η γλώσσα χειρισµού δεδοµένων. Υπάρχουν πολλές εκδόσεις και πολλές µορφές για αυτές τις γλώσσες, τα τελευταία όµως χρόνια έχει επικρατήσει ένα κοινό πρότυπο που φέρει το όνοµα δοµηµένη γλώσσα ερωτοαποκρίσεων (Structured Query Language, SQL). Η γλώσσα αυτή απαντάται σε όλα ανεξαιρέτως τα συστήµατα διαχείρισης βάσεων δεδοµένων, και παρά το γεγονός ότι εµφανίζεται σε πολλές παραλλαγές, η βασική ιδέα που περιγράφει τη λειτουργία της, είναι ουσιαστικά η ίδια. Η σύνταξη και χρήση της γλώσσας SQL θα περιγραφεί µε µεγάλη λεπτοµέρεια σε επόµενο κεφάλαιο. Στο σηµείο όµως αυτό µπορούµε να αναφέρουµε, πως οι βασικές λειτουργίες που αυτή η γλώσσα επιτελεί, διαχωρίζονται σε τέσσερις µεγάλες κατηγορίες, που είναι η εισαγωγή δεδοµένων (data insertion), η διαγραφή δεδοµένων (data deletion), η ανάκτηση δεδοµένων (data retrieval) και η τροποποίηση δεδοµένων (data update).

Κεφάλαιο 7 Εισαγωγή στη Microsoft Access

Κεφάλαιο 7 Εισαγωγή στη Microsoft Access Κεφάλαιο 7 Εισαγωγή στη Microsoft Access Το κεφάλαιο αυτό περιλαµβάνει µια συνοπτική εισαγωγή στην Microsoft Access 2000, που είναι και το σχεσιακό σύστηµα διαχείρισης βάσεων δεδοµένων µε το οποίο θα ασχοληθούµε.

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Βάσεις εδοµένων και την Access

Εισαγωγή στις Βάσεις εδοµένων και την Access Μάθηµα 1 Εισαγωγή στις Βάσεις εδοµένων και την Access Τι είναι οι βάσεις δεδοµένων Μία βάση δεδοµένων (Β..) είναι µία οργανωµένη συλλογή πληροφοριών, οι οποίες είναι αποθηκευµένες σε κάποιο αποθηκευτικό

Διαβάστε περισσότερα

3. Σηµειώσεις Access. # Εισαγωγή ψηφίου ή κενού διαστήµατος. Επιτρέπονται τα ση-

3. Σηµειώσεις Access. # Εισαγωγή ψηφίου ή κενού διαστήµατος. Επιτρέπονται τα ση- Μάθηµα 3 Προχωρηµένες ιδιότητες πεδίων Μάσκες εισαγωγής Οι ιδιότητες Μορφή και Μάσκα εισαγωγής περιγράφονται µαζί γιατί έχουν κοινά χαρακτηριστικά που αφορούν την εµφάνιση. Με την ιδιότητα Μορφή καθορίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις εδομένων ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Μέρμηγκας Αλέξανδρος Α.Μ. 30000. ιαχείρηση Πληροφοριακών Συστηματών

Βάσεις εδομένων ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Μέρμηγκας Αλέξανδρος Α.Μ. 30000. ιαχείρηση Πληροφοριακών Συστηματών TMHMA ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βάσεις εδομένων Μέρμηγκας Αλέξανδρος Α.Μ. 30000 Βάση εδομένων Βάση δεδομένων είναι μια οργανωμένη συλλογή αλληλοσυσχετιζόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Information Technology for Business

Information Technology for Business Information Technology for Business! Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate!! e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Διαχείριση Επιχειρηματικών Δεδομένων - Databases Ορισμός Βάσης Δεδομένων Συλλογή συναφών αρχείων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9 Συσχετίσεις

Κεφάλαιο 9 Συσχετίσεις Κεφάλαιο 9 Συσχετίσεις Το κεφάλαιο αυτό διαπραγµατεύεται τη δηµιουργία και διαχείριση των συσχετίσεων που υφίστανται ανάµεσα στους πίνακες µιας σχεσιακής βάσης δεδοµένων. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Συστήµατα Βάσεων Δεδοµένων

Εισαγωγή στα Συστήµατα Βάσεων Δεδοµένων Εισαγωγή στα Συστήµατα Βάσεων Δεδοµένων Βάσεις εδοµένων 2011-2012 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Βασικές Έννοιες Τι είναι µια βάση δεδοµένων; Βάση Δεδοµένων: συλλογή από σχετιζόµενα δεδοµένα Ειδικού σκοπού λογισµικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων ΕΣΔ516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Περιεχόμενα Ορισμοί Συστατικά στοιχεία εννοιολογικής σχεδίασης Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Μαθήµατος

Επισκόπηση Μαθήµατος Βάσεις εδοµένων 5 ο Εξάµηνο ηµήτρης Λέκκας Επίκουρος Καθηγητής dlekkas@env.aegean.gr Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών Επισκόπηση Μαθήµατος Εισαγωγή (Σ Β ) Το µοντέλο σχέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9 92 Microsoft Access... 22 93 Το σύστημα Βοήθειας του Microsoft Office... 32 94 Σχεδιασμός βάσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Ελεγχος Πρόσβασης (Access Control)

Ελεγχος Πρόσβασης (Access Control) Ελεγχος Πρόσβασης (Access Control) Το Access MaSter, που ανήκει στην οικογένεια εφαρµογών HR MaSter, αποτελεί το λογισµικό µιας ολοκληρωµένης λύσης, που έχει στόχο να καλύψει πλήρως τις ανάγκες µίας επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης πινάκων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft

Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης πινάκων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft Κεφάλαιο 8 Πίνακες Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης πινάκων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft Access. Η δηµιουργία ενός πίνακα (table) µέσα από τη Microsoft Access,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Η Αντικειμενοστρεφής Τεχνολογία Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 202-203 Περιεχόμενο του μαθήματος Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Ερωτήµατα

Κεφάλαιο 11 Ερωτήµατα Κεφάλαιο 11 Ερωτήµατα Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται ο τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης ερωτηµάτων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft Access. Όπως έχει ήδη αναφερθεί σε προηγούµενο κεφάλαιο, ένας από

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήµατα

Πληροφοριακά Συστήµατα Nell Dale John Lewis Chapter 12 Πληροφοριακά Συστήµατα Στόχοι Ενότητας Η κατανόηση της έννοιας «Πληροφοριακό Σύστηµα» Επεξήγηση της οργάνωσης λογιστικών φύλλων (spreadsheets) Επεξήγηση της ανάλυσης δεδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Document Scanning System Ιανουάριος, 2014

Document Scanning System Ιανουάριος, 2014 Document Scanning System Ιανουάριος, 2014 Το DSS, είναι ένα ολοκληρωμένο συστημα διαχείρισης ψηφιοποίησης εγγράφων, αφού εκτός από την διαδικασία ψηφιοποίησης των εγγράφων, αρχειοθετεί και μία σειρά δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ 1 Λειτουργικές απαιτήσεις Το σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών στοχεύει στο να επιτρέπει την πλήρως ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων από υποψήφιους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΕΡΕΥΝΕΣ... 8

ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΕΡΕΥΝΕΣ... 8 Εγχειρίδιο Χρήσης Συστήµατος Έρευνες Στατιστικών Στοιχείων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 Λογική Ανάλυση Χρήσης Εφαρµογής... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΕΡΩΤΗΣΗΣ... 6 Επεξεργασία Ερώτησης... 7 ιαγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Τα µπιτ και η σηµασία τους. Σχήµα bit. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) 1.7 Αποθήκευση κλασµάτων 1.8 Συµπίεση δεδοµένων 1.9 Σφάλµατα επικοινωνίας

Τα µπιτ και η σηµασία τους. Σχήµα bit. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) 1.7 Αποθήκευση κλασµάτων 1.8 Συµπίεση δεδοµένων 1.9 Σφάλµατα επικοινωνίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (2/2) 1.1 Τα bits και ο τρόπος που αποθηκεύονται 1.2 Κύρια µνήµη 1.3 Αποθηκευτικά µέσα 1.4 Αναπαράσταση πληροφοριών ως σχηµάτων bits

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Το teachers Web είναι µία ΝΕΑ Υπηρεσία που υποστηρίζεται από την Οµάδα Υποστήριξης του Πληροφοριακού Συστήµατος Γραµµατειών. Η υπηρεσία Teachers Web, προσφέρει στους διδάσκοντες χρήστες του συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακού Συστήµατος ΛΑΕΚ. Για τους Εισηγητές. Εγχειρίδιο Χρήσης. AbiTECH A.E. Έκδοση 1.0. εκέµβριος 2012. Κηφισίας & Ευβοίας 3, 151 25 Μαρούσι

Πληροφοριακού Συστήµατος ΛΑΕΚ. Για τους Εισηγητές. Εγχειρίδιο Χρήσης. AbiTECH A.E. Έκδοση 1.0. εκέµβριος 2012. Κηφισίας & Ευβοίας 3, 151 25 Μαρούσι Εγχειρίδιο Χρήσης Πληροφοριακού Συστήµατος ΛΑΕΚ Για τους Εισηγητές Έκδοση 1.0 εκέµβριος 2012 AbiTECH A.E. Κηφισίας & Ευβοίας 3, 151 25 Μαρούσι Εγχειρίδιο Χρήσης Πληροφοριακού Τηλ Κέντρο.: 210 Συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ΕΠΛ 003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ιάλεξη 7 (Κεφάλαιο 11 του βιβλίου) Στόχοι Κεφαλαίου Περιγραφή της έννοιας του αρχείου, συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

τουργικών χαρακτηριστικών πού έχουν µετατρέψει την αλληλεπίδραση του χρήση µε την εφαρµογή σε µια εύκολη και ευχάριστη διαδικασία.

τουργικών χαρακτηριστικών πού έχουν µετατρέψει την αλληλεπίδραση του χρήση µε την εφαρµογή σε µια εύκολη και ευχάριστη διαδικασία. Κεφάλαιο 10 Φόρµες Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται ο τρόπος µε τον οποίο είναι δυνατή η δηµιουργία διαλόγων αλληλεπίδρασης µε το χρήση και η διαχείριση των δεδοµένων της εφαρµογής µέσα από ένα εύχρηστο

Διαβάστε περισσότερα

του και από αυτόν επιλέγουµε το φάκελο εµφανίζεται ένα παράθυρο παρόµοιο µε το ακόλουθο:

του και από αυτόν επιλέγουµε το φάκελο εµφανίζεται ένα παράθυρο παρόµοιο µε το ακόλουθο: διαχείριση αρχείων Οι περισσότερες εφαρµογές των Windows είναι προγραµµατισµένες, από τον κατασκευαστή τους, να προτείνουν ως περιοχή αποθήκευσης των εργασιών το φάκελο «Τα έγγραφά µου», που δηµιουργείται

Διαβάστε περισσότερα

Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT ΣΥΒΑΚΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT ΣΥΒΑΚΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT Εισαγωγή Τα ερωτήματα (queries) είναι μία από τις πιο σημαντικές δυνατότητες που προφέρει ένα Σ%Β% αφού επιτρέπουν: Ανάκτηση και ανάλυση των δεδομένων στην επιθυμητή μορφή

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλειες Database Οδηγίες Χρήσης Εφαρµογής

Ασφάλειες Database Οδηγίες Χρήσης Εφαρµογής Ασφάλειες Database Οδηγίες Χρήσης Εφαρµογής Εφαρµογή ιαχείρισης Ασφαλιστικού Γραφείου-Πρακτορείου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.Γενικά Ταξινόµηση Εναλλαγή µεταξύ των ανοικτών παραθύρων Εξαγωγή εδοµένων Συνηµµένα Αρχεία

Διαβάστε περισσότερα

ECDL Module 5 Χρήση Βάσεων εδοµένων Εξεταστέα Ύλη, έκδοση 5.0 (Syllabus Version 5.0)

ECDL Module 5 Χρήση Βάσεων εδοµένων Εξεταστέα Ύλη, έκδοση 5.0 (Syllabus Version 5.0) ECDL Module 5 Χρήση Βάσεων εδοµένων Εξεταστέα Ύλη, έκδοση 5.0 (Syllabus Version 5.0) (Module 5 Using Databases) Συνολική ιάρκεια: Προτεινόµενο * Χρονοδιάγραµµα Εκπαίδευσης 10-16 (δέκα έως δεκαέξι) ώρες

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακού Συστήµατος ΛΑΕΚ 1-25. Για τους Χρήστες των Φορέων. Εγχειρίδιο Χρήσης. AbiTECH A.E. Έκδοση 1.0. Οκτώβριος 2012

Πληροφοριακού Συστήµατος ΛΑΕΚ 1-25. Για τους Χρήστες των Φορέων. Εγχειρίδιο Χρήσης. AbiTECH A.E. Έκδοση 1.0. Οκτώβριος 2012 Πληροφοριακού Συστήµατος Εγχειρίδιο Χρήσης ΛΑΕΚ 1-25 Για τους Χρήστες των Φορέων Έκδοση 1.0 Οκτώβριος 2012 AbiTECH A.E. Κηφισίας & Ευβοίας 3, 151 25 Μαρούσι Εγχειρίδιο Χρήσης Πληροφοριακού Τηλ Κέντρο.:

Διαβάστε περισσότερα

Asclepius Σύστημα διαχείρισης Ιατρικού Ιστορικού Ασθενών

Asclepius Σύστημα διαχείρισης Ιατρικού Ιστορικού Ασθενών Asclepius Σύστημα διαχείρισης Ιατρικού Ιστορικού Ασθενών Asclepius Σύστημα διαχείρισης Ιατρικού Ιστορικού ασθενών Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Ενότητες του Asclepius...4 Ημερολόγιο Εργασιών όπως στο Microsoft

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας

Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας Πληροφορική, Νέες Tεχνολογίες και Μουσεία Ψηφιοποίηση Αρχειοθέτηση Παρουσίαση ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εικονίδια ιαχείρισης Φορολογικών ηλώσεων. ηµιουργία Φορολογούµενου. ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου ΕΣΠ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εικονίδια ιαχείρισης Φορολογικών ηλώσεων. ηµιουργία Φορολογούµενου. ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου ΕΣΠ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εικονίδια ιαχείρισης Φορολογικών ηλώσεων ηµιουργία Φορολογούµενου ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου Ε1 ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου Ε2 ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου Ε3

Διαβάστε περισσότερα

Τοµέας Εϖιµόρφωσης & Κατάρτισης

Τοµέας Εϖιµόρφωσης & Κατάρτισης «Επιµόρφωση των Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρµογή των ΤΠΕ στη ιδακτική Πράξη» ικαιούχος Φορέας Συµπράττοντες Επιστηµονικοί Φορείς Εγχειρίδιο Χρήσης Πληροφοριακού Συστήµατος ιαχείρισης (MIS)

Διαβάστε περισσότερα

Αρχίστε αµέσως το πρόγραµµα xline Εσόδων Εξόδων.

Αρχίστε αµέσως το πρόγραµµα xline Εσόδων Εξόδων. Αρχίστε αµέσως το πρόγραµµα xline Εσόδων Εξόδων. Βήµα 1 ο ηµιουργία Εταιρείας Από την Οργάνωση\Γενικές Παράµετροι\ ιαχείριση εταιρειών θα δηµιουργήσετε την νέα σας εταιρεία, επιλέγοντας µέσω των βηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1) Είσοδος στην εφαρμογή 2) Δημιουργία Περιόδου Υποβολής 2.α) Ακύρωση Περιόδου Υποβολής 3) Μέθοδος Υποβολής: Συμπλήρωση Φόρμας 3.α) Συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΚΤΏΒΡΙΟΣ 2005 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το µάθηµα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης

Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης Χρήστος Τσαγγάρης ΕΕ ΙΠ Τµήµατος Μαθηµατικών, Πανεπιστηµίου Αιγαίου Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης Η διαδικασία της επανάληψης είναι ιδιαίτερη συχνή, αφού πλήθος προβληµάτων µπορούν να επιλυθούν µε κατάλληλες

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Στασινός. ουλεύοντας με τη. Microsoft Access ΑΘΗΝΑ

Χρήστος Στασινός. ουλεύοντας με τη. Microsoft Access ΑΘΗΝΑ Χρήστος Στασινός ουλεύοντας με τη Microsoft Access ΑΘΗΝΑ Κάθε γνήσιο αντίγραφο έχει την υπογραφή του συγγραφέα Έκδοση 1η, Copyright 1998 Έκδοση 2η, Copyright 2007 ISBN: 978-960-8105-97-3 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP Για να κλείσουµε µία χρήση στο InnovEra ακολουθούµε τα παρακάτω βήµατα: Από το κεντρικό µενού επιλέγουµε διαδοχικά «Οικονοµική ιαχείριση», «Γενική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. του ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ ΑΣΘΕΝΩΝ Για τον ΟΙΚΟ ΝΑΥΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ. iknowhow Πληροφορική A.E

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. του ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ ΑΣΘΕΝΩΝ Για τον ΟΙΚΟ ΝΑΥΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ. iknowhow Πληροφορική A.E ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ του ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ ΑΣΘΕΝΩΝ Για τον ΟΙΚΟ ΝΑΥΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ iknowhow Πληροφορική A.E Η Εφαρμογή...3 Χρήστες...3 Πρόσβαση στην Εφαρμογή...3 Συμβεβλημένος Μόνιμος Ιατρός...5

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : Πληροφορική Κατεύθυνσης ΤΑΞΗ : Β Αρ. σελίδων : 11 Ηµεροµηνία : 10/6/2008 Ώρα Έναρξης : 7:45 π.µ ιάρκεια : 2 ώρες Ονοµατεπώνυµο :...Τµήµα : Αριθµός :...Βαθµός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑ - ΛΕΞΕΙΣ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΤΡΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός των Πινάκων μίας Βάσης Δεδομένων

Σχεδιασμός των Πινάκων μίας Βάσης Δεδομένων Σχεδιασμός των Πινάκων μίας Βάσης Δεδομένων 3 ΚΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Επιλογή τύπου δεδομένων και ιδιότητες πεδίων Δημιουργία πινάκων Συσχετισμός πινάκων ΑΡΧΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ, ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ ΤΕΛΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ Μία από τις πιο σηµαντικές υπηρεσίες που προσφέρει το διαδίκτυο στην επιστηµονική κοινότητα είναι η αποµακρυσµένη πρόσβαση των χρηστών σε ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος 2.5 Σύστημα αρχειοθέτησης, έγγραφα και βάσεις δεδομένων 2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος Να είναι σε θέση να διατηρήσει ένα καθιερωμένο, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Δεδομένων

Διαχείριση Δεδομένων Διαχείριση Δεδομένων Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου 1 Εαρινό Εξάμηνο 2012-13 Περιεχόμενο σημερινής διάλεξης Βάσεις Δεδομένων Ορισμοί Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργείο Αυτοκινήτων

Συνεργείο Αυτοκινήτων Συνεργείο Αυτοκινήτων v2.102, Οκτώβριος 2015 Σύντοµες οδηγίες χρήσης Εισαγωγή Το πρόγραµµα Συνεργείο Αυτοκινήτων έχει σκοπό τη διαχείριση και παρακολούθηση του πελατολογίου, των αυτοκινήτων και των εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015 Ευαγγελία Πιτουρά 1

Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων Ευαγγελία Πιτουρά 1 Τι θα δούμε σήμερα I. Σύντομη εισαγωγή στις ΒΔ II. Περιγραφή σκοπού και περιεχομένου μαθήματος III. Ιστορία των ΣΔΒΔ IV. Διαδικαστικά θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Θα συµπληρώσετε τα απαραίτητα στοιχεία που βρίσκονται µε έντονα γράµµατα για να δηµιουργήσετε την νέα εταιρεία.

Θα συµπληρώσετε τα απαραίτητα στοιχεία που βρίσκονται µε έντονα γράµµατα για να δηµιουργήσετε την νέα εταιρεία. Αρχίστε αµέσως το πρόγραµµα xline Γενική Λογιστική. Βήµα 1 ο ηµιουργία Εταιρείας Από την Οργάνωση\Γενικές Παράµετροι\ ιαχείριση εταιρειών θα δηµιουργήσετε την νέα σας εταιρεία, επιλέγοντας µέσω των βηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις δεδομένων (Access)

Βάσεις δεδομένων (Access) Βάσεις δεδομένων (Access) Όταν εκκινούμε την Access εμφανίζεται το παρακάτω παράθυρο: Για να φτιάξουμε μια νέα ΒΔ κάνουμε κλικ στην επιλογή «Κενή βάση δεδομένων» στο Παράθυρο Εργασιών. Θα εμφανιστεί το

Διαβάστε περισσότερα

Είσοδος στην εφαρμογή

Είσοδος στην εφαρμογή Είσοδος στην εφαρμογή Για να πραγματοποιηθεί είσοδος στο σύστημα, ο/η ιατρός πρέπει να έχει πραγματοποιήσει αρχικά συναλλαγή με το σύστημα πιστοποίησης των στοιχείων του/της και να έχει παραλάβει μοναδικό

Διαβάστε περισσότερα

MEGASOFT ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ. Οδηγός Ρυθµίσεων Συγχρονισµού PrismaWin Pos Sync

MEGASOFT ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ. Οδηγός Ρυθµίσεων Συγχρονισµού PrismaWin Pos Sync MEGASOFT ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Οδηγός Ρυθµίσεων Συγχρονισµού PrismaWin Pos Sync Ρυθµίσεις Συγχρονισµού Pos Sync Η διαδικασία του συγχρονισµού γίνεται από τον Η/Υ που έχει το BackOffice. Βασική προϋπόθεση για

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Atlantis - Νέο user interface

Atlantis - Νέο user interface New Desktop 1 Atlantis - Νέο user interface ATLANTIS - ΝΕΟ USER INTERFACE...2 ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ...3 ΓΡΑΜΜΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...4 ΜΠΑΡΑ ΧΡΗΣΤΗ (USER TOOLBAR)...5 ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...6 Κεντρικό μενού

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι:

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι: ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Μια δομή δεδομένων στην πληροφορική, συχνά αναπαριστά οντότητες του φυσικού κόσμου στον υπολογιστή. Για την αναπαράσταση αυτή, δημιουργούμε πρώτα ένα αφηρημένο μοντέλο στο οποίο προσδιορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Βασίλης Πρέκας Β'3

ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Βασίλης Πρέκας Β'3 ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Βασίλης Πρέκας Β'3 Τι Ονομάζουμε Αρχείο Σε Έναν Υπολογιστή Ένα αρχείο υπολογιστή είναι ένα σύνολο από πληροφορίες, δεδομένα ή και ένας πόρος, που χρησιμεύει ως "δοχείο" για

Διαβάστε περισσότερα

Η δήλωση πού δηµιουργεί αποθήκευση τών δεδοµένων ονοµαζεται ορισµός τής µεταβλητής.

Η δήλωση πού δηµιουργεί αποθήκευση τών δεδοµένων ονοµαζεται ορισµός τής µεταβλητής. Από το βιβλίο C: Βήµα-Πρός-Βήµα, Κεφάλαιο 3ο Συγγραφείς: Οµάδα Waite, Mitchell Waite και Stephen Prata Εκδότης: Μ. Γκιούρδας Ανατύπωση σε ηλεκτρονική µορφή: Αλέξανδρος Στεφανίδης 3.4 Τύποι εδοµένων τής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ. Επίπεδα Αφαίρεσης Σ Β. Αποθήκευση Εγγραφών - Ευρετήρια. ρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, Επίπεδο Όψεων.

ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ. Επίπεδα Αφαίρεσης Σ Β. Αποθήκευση Εγγραφών - Ευρετήρια. ρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, Επίπεδο Όψεων. ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ Χειµερινό Εξάµηνο 2002 Αποθήκευση Εγγραφών - Ευρετήρια ρ Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Επίπεδα Αφαίρεσης Σ Β Επίπεδο Όψεων Όψη Όψη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

8 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ PRODUCT DATA MANAGEMENT (PDM)... 8-1

8 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ PRODUCT DATA MANAGEMENT (PDM)... 8-1 8 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ PRODUCT DATA MANAGEMENT (PDM)... 8-1 8.1 ΟΡΙΣΜΟΣ...8-1 8.2 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ...8-3 8.3 ΠΡΟΤΕΡΗΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ...8-5 8.4 ΣΤΑ ΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ...8-7 8 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 6: Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικά Πολυεπίπεδα Ευρετήρια (Β-δένδρα) Μ.Χατζόπουλος 1

Δυναμικά Πολυεπίπεδα Ευρετήρια (Β-δένδρα) Μ.Χατζόπουλος 1 Δυναμικά Πολυεπίπεδα Ευρετήρια (Β-δένδρα) Μ.Χατζόπουλος 1 Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ.Χατζόπουλος 2 Δένδρο αναζήτησης είναι ένας ειδικός τύπος δένδρου που χρησιμοποιείται για να καθοδηγήσει την αναζήτηση μιας

Διαβάστε περισσότερα

Certified Data Base Designer (CDBD)

Certified Data Base Designer (CDBD) Certified Data Base Designer (CDBD) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0

Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0 Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0 Πνευματικά Δικαιώματα 2007 Ίδρυμα ECDL (ECDL Foundation www.ecdl.org) Όλα τα δικαιώματα είναι κατοχυρωμένα. Κανένα μέρος αυτού του εγγράφου δεν μπορεί να αναπαραχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ιεύθυνση Λέξης Ερµηνεία Περιεχοµένου Λέξης ιεύθυνση Λέξης b7 b6 b5 b4 b3 b2 b1 b0

ιεύθυνση Λέξης Ερµηνεία Περιεχοµένου Λέξης ιεύθυνση Λέξης b7 b6 b5 b4 b3 b2 b1 b0 Μάθηµα 43ο Θέµα Εισαγωγή Παραδείγµατα 1. Τι ονοµάζουµε µνήµη; Τι είδους τεχνολογία χρησιµοποιούµε συνήθως για τις µνήµες; 2. Η λέξη µιας µνήµης, από τι αποτελείται; 3. Τι ονοµάζουµε διεύθυνση µιας µνήµης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Δομή υπολογιστή Συστήματα αρίθμησης

Περιεχόμενο: Δομή υπολογιστή Συστήματα αρίθμησης Περιεχόμενο: Δομή υπολογιστή Συστήματα αρίθμησης ΟΜΗ ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Ένας υπολογιστής αποτελείται από την Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ), τη µνήµη, τις µονάδες εισόδου/εξόδου και το σύστηµα διασύνδεσης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης για την εφαρµογή Spot4U

Οδηγίες χρήσης για την εφαρµογή Spot4U Οδηγίες χρήσης για την εφαρµογή Spot4U 1 Βασικές οδηγίες Λήψη Κατηγοριών Μετά την εγκατάσταση του Spot4U το πρώτο βήµα που θα πρέπει να κάνει ο χρήστης είναι να επιλέξει το Λήψη Κατηγοριών ώστε να ενηµερωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή

Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Ταυτότητα Σεναρίου Τίτλος: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Γνωστικό Αντικείμενο: Πληροφορική Διδακτική Ενότητα: Ελέγχω-Προγραμματίζω τον Υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Πληροφορικής και Επιστήμης Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Πηγή: Οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις 1) Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Excel της Microsoft είναι λογισμικό διαχείρισης ΒΔ (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Access της Microsoft είναι λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

Η αναλυτική περιγραφή της γλώσσας SQL αποτελεί αντικείµενο των σελίδων που ακολουθούν. Η ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ

Η αναλυτική περιγραφή της γλώσσας SQL αποτελεί αντικείµενο των σελίδων που ακολουθούν. Η ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ Κεφάλαιο 6 SQL Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται η δοµηµένη γλώσσα ερωτοαποκρίσεων (Structured Query Language, SQL) που χρησιµοποιείται για τη διαχείριση των δεδοµένων της βάσης. Η διαχείριση αυτή περιλαµβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Δημιουργία φορμών για τη βάση δεδομένων DVDclub

Κεφάλαιο 5. Δημιουργία φορμών για τη βάση δεδομένων DVDclub Κεφάλαιο 5. Δημιουργία φορμών για τη βάση δεδομένων DVDclub Σύνοψη Σ αυτό το κεφάλαιο θα περιγράψουμε τη δημιουργία φορμών, προκειμένου να εισάγουμε δεδομένα και να εμφανίζουμε στοιχεία από τους πίνακες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΩΝ ΕΡΓΩΝ Ι ΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΚΤΠ Α.Ε.

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΩΝ ΕΡΓΩΝ Ι ΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΚΤΠ Α.Ε. Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΩΝ ΕΡΓΩΝ Ι ΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΚΤΠ Α.Ε. ΒΗΜΑ 1: ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΗΣ Η Ηλεκτρονική Αίτηση Εγγραφής στο Μητρώο Αξιολογητών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Τµήµα Πληροφορικής. Φθινοπωρινό Εξάµηνο 2015. Δοµές Δεδοµένων - Εργασία 2. Διδάσκων: E. Μαρκάκης

Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Τµήµα Πληροφορικής. Φθινοπωρινό Εξάµηνο 2015. Δοµές Δεδοµένων - Εργασία 2. Διδάσκων: E. Μαρκάκης Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα Πληροφορικής Φθινοπωρινό Εξάµηνο 2015 Δοµές Δεδοµένων - Εργασία 2 Διδάσκων: E. Μαρκάκης Ταξινόµηση και Ουρές Προτεραιότητας Σκοπός της 2 ης εργασίας είναι η εξοικείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. 1 ο ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΩΔΙΚΑ «Βασικά Θέματα Προγραμματισμού στην Ανάπτυξη Δυναμικών Διαδικτυακών Εφαρμογών» (Part 3) Ουρανία Σμυρνάκη

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. 1 ο ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΩΔΙΚΑ «Βασικά Θέματα Προγραμματισμού στην Ανάπτυξη Δυναμικών Διαδικτυακών Εφαρμογών» (Part 3) Ουρανία Σμυρνάκη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 1 ο ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΩΔΙΚΑ «Βασικά Θέματα Προγραμματισμού στην Ανάπτυξη Δυναμικών Διαδικτυακών Εφαρμογών» (Part 3) Ουρανία Σμυρνάκη 1 3 η ενότητα: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων και στην MySQL

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΙΣΟΖΥΓΙΩΝ ΚΡΕΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΙΣΟΖΥΓΙΩΝ ΚΡΕΑΤΟΣ 1. Γενικά ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΙΣΟΖΥΓΙΩΝ ΚΡΕΑΤΟΣ Η ηλεκτρονική υποβολή των ισοζυγίων κρέατος πραγματοποιείται μέσα από το λογισμικό Άρτεμις του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωρίδης. Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων. http://infolab.cs.unipi.gr

Γιάννης Θεοδωρίδης. Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων. http://infolab.cs.unipi.gr Πανεπιστήµιο Πειραιώς, Τµήµα Πληροφορικής Εισαγωγή στη Γεωπληροφορική Επισκόπηση µαθήµατος Γιάννης Θεοδωρίδης Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων http://infolab.cs.unipi.gr 13-Μαρ-09 Το κύριο µέροςτωνδιαφανειώνπροέρχεταιαπόταtextbooks

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το Βιβλίο Κοστολογίου στα Γ κατηγορίας βιβλία

Οδηγίες για το Βιβλίο Κοστολογίου στα Γ κατηγορίας βιβλία Οδηγίες για το Βιβλίο Κοστολογίου στα Γ κατηγορίας βιβλία Για τις οικοδοµικές εταιρίες στις οποίες τηρούµε βιβλίο Κοστολογίου θα πρέπει να ακολουθήσουµε τα παρακάτω βήµατα: 1. Από το menu Παράµετροι &

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ Insert, Update, Delete, Ένωση πινάκων Γιώργος Μαρκοµανώλης Περιεχόµενα Group By... 1 Having...1 Οrder By... 2 Εντολή Insert...

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ ΣΤΟ SCRATCH ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ ΣΤΟ SCRATCH ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ ΣΤΟ SCRATCH ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ Το παιχνίδι θα αποτελείται από δυο παίκτες, οι οποίοι θα βρίσκονται αντικριστά στις άκρες ενός γηπέδου δεξιά και αριστερά, και µια µπάλα.

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΟΥΜΕ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΟ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ: Γενική Λογιστική, Ταμειακή Κατηγορία, Καταχωρούμε την Υπηρεσία που έκανε τη δαπάνη.

2. ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΟΥΜΕ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΟ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ: Γενική Λογιστική, Ταμειακή Κατηγορία, Καταχωρούμε την Υπηρεσία που έκανε τη δαπάνη. Οδηγίες για Πρόγραµµα OTS σχετικά µε πληρωµές τιµολογίων. Α ΜΘ, /νση Οικονοµικού, Τµήµα Προϋπολογισµού. Βήµατα που πρέπει να κάνετε: 1. Κατανοµή (ΟΧΙ για Νοµούς). 2. Καταχώρηση της Υπηρεσίας που πραγµατοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ: Ε12 Εγχειρίδιο Χρήσης (MIS) για το Κέντρο Στήριξης Επιµόρφωσης Έκδοση 2.0

ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ: Ε12 Εγχειρίδιο Χρήσης (MIS) για το Κέντρο Στήριξης Επιµόρφωσης Έκδοση 2.0 Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1: Παιδεία & Πολιτισµός Μέτρο 1.2:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2007 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το μάθημα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΚΤΥΩΝ. Εγχειρίδιο χρήσης των υπηρεσιών τηλεκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων. Ασύγχρονη τηλεκπαίδευση

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΚΤΥΩΝ. Εγχειρίδιο χρήσης των υπηρεσιών τηλεκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων. Ασύγχρονη τηλεκπαίδευση Εγχειρίδιο χρήσης των υπηρεσιών τηλεκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Ασύγχρονη τηλεκπαίδευση Feb 2008 1 Πίνακας Περιεχοµένων 1. Εισαγωγή...3 ηµιουργία νέου λογαριασµού χρήστη...3 2. Η οθόνη του συστήµατος...4

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) 2.1.1 Εισαγωγή στη διαχείριση αρχείων Οι Η/Υ αποθηκεύουν τα δεδομένα και τα επεξεργάζονται. Εφαρμογή Προγράμματος C:\Documents and Settings\user\Τα έγγραφά μου\leitourgika.doc Λ.Σ. File System Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα