Κεφάλαιο 9 Συσχετίσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 9 Συσχετίσεις"

Transcript

1 Κεφάλαιο 9 Συσχετίσεις Το κεφάλαιο αυτό διαπραγµατεύεται τη δηµιουργία και διαχείριση των συσχετίσεων που υφίστανται ανάµεσα στους πίνακες µιας σχεσιακής βάσης δεδοµένων. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ο ρόλος των συσχετίσεων (relationships) σε µια σχεσιακή βάση δεδοµένων, είναι η διασύνδεση των πινάκων της βάσης, µε τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι δυνατή η ανάκτηση δεδοµένων, που συσχετίζονται µεταξύ τους, αλλά βρίσκονται αποθηκευµένα σε διαφορετικούς πίνακες. Ο τρόπος µε τον οποίο λαµβάνουν χώρα αυτού του είδους οι συσχετίσεις, καθορίζεται κατά το στάδιο του λογικού σχεδιασµού της βάσης, που οδηγεί τελικά στη δηµιουργία του µοντέλου ο- ντοτήτων συσχετίσεων (entity relationship model). Τα βασικά χαρακτηριστικά αυτού του µοντέλου, περιλαµβάνουν τις οντότητες που συµµετέχουν στο σύστηµα, καθώς και τις συσχετίσεις που υφίστανται ανάµεσα σε αυτές τις οντότητες. Αυτές οι συσχετίσεις καθορίζουν µε µονοσήµαντο τρόπο το είδος της αλληλεπίδρασης που υφίσταται ανάµεσα στις οντότητες της εφαρ- µογής, και χαρακτηρίζονται από το βαθµό και την πολλαπλότητά τους. Ο βαθµός (degree) της συσχέτισης καθορίζει το πλήθος των τύπων οντότητας που συµµετέχουν σε αυτή, ενώ η πολλαπλότητά της (cardinality) έχει να κάνει µε το πλήθος των στιγµιότυπων του κάθε τύπου οντότητας που χρησιµοποιούνται στη σχέση. Οι πιο πολλές συσχετίσεις ορίζονται ανάµεσα σε δύο τύπους οντότητας, ενώ όσον αφορά την πολλαπλότητά της, µια συσχέτιση µπορεί να χαρακτηριστεί ως συσχέτιση 1:1, 1:Ν ή Μ:Ν. Έχοντας δηµιουργήσει το µοντέλο οντοτήτων συσχετίσεων για την εφαρµογή που πρόκειται να υλοποιήσουµε, µπορούµε να κατασκευάσουµε πάρα πολύ εύκολα το σχεσιακό µοντέλο, χρησιµοποιώντας τα βήµατα που περιγράψαµε στο θεωρητικό µέρος των σηµειώσεων. Εναλλακτικά µπορούµε να ορίσουµε τους πίνακες της βάσης και στη συνέχεια, εφαρµόζοντας τις αρχές της κανονικοποίησης, να καταλήξουµε τελικά σε ένα σχήµα που να ικανοποιεί τις ανάγκες µας. Και στις δύο περιπτώσεις το αποτέλεσµα είναι ένα σύνολο πινάκων που αναπαριστούν τις οντότητες και τις συσχετίσεις της εφαρµογής και του οποίου η δοµή είναι τέτοια που να διασφαλίζει τη σωστή διαχείριση των δεδοµένων της εφαρµογής, όπως αυτή επιβάλλεται από τους κανόνες ακεραιότητας οι οποίοι θα πρέπει να ικανοποιούνται σε κάθε περίπτωση.

2 Κεφάλαιο 9 : Συσχετίσεις 146 Στις επόµενες σελίδες παρουσιάζεται ο τρόπος µε τον οποίο µπορούµε να δη- µιουργήσουµε και να επεξεργαστούµε τις συσχετίσεις που υφίστανται ανάµεσα στους πίνακες της βάσης, µέσα από το περιβάλλον της Microsoft Access. ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΣΤΗ MICROSOFT ACCESS Η δηµιουργία και διαχείριση συσχετίσεων στη Microsoft Access, µπορεί να πραγµατοποιηθεί µέσα από ένα ειδικό πλαίσιο διαλόγου το οποίο εµφανίζεται εάν από το κεντρικό µενού επιλογών της εφαρµογής, επιλέξουµε «Εργαλεία» και στη συνέχεια «Σχέσεις». Στην περίπτωση αυτή εµφανίζεται στην οθόνη του υπολογιστή µας το παράθυρο του επόµενου σχήµατος. Σχήµα 44 : Το κεντρικό παράθυρο διαχείρισης συσχετίσεων στη Microsoft Access Το παράθυρο αυτό αρχικά είναι άδειο, διότι ακόµη δεν έχει ορισθεί καµία σχέση. Για να ορίσουµε δε αυτού του είδους τις συσχετίσεις, θα πρέπει να καθορίσουµε δύο ειδών πληροφορίες: (α) τους πίνακες µεταξύ των οποίων θα ορίσουµε τη συσχέτιση, και (β) τα πεδία αυτών των πινάκων τα οποία και θα συσχετιστούν µεταξύ τους. Στις σελίδες που ακολουθούν, θα χρησιµοποιήσουµε ως παράδειγµα, τη βάση δεδοµένων της εταιρείας που αναλύσαµε στο θεωρητικό µέρος των σηµειώσεων. Είναι σηµαντικό να αναφερθεί στο σηµείο αυτό, πως οι συσχετίσεις ανάµεσα στους πίνακες της βάσης, θα πρέπει να ορισθούνε πριν την καταχώρηση δεδοµένων σε αυτούς. Εάν καταχωρήσουµε δεδοµένα σε ένα πίνακα και στη συνέχεια επιχειρήσουµε να τον συµπεριλάβουµε σε κάποια συσχέτιση, είναι πιθανόν να αντιµετωπίσουµε προβλήµατα στην περίπτωση κατά την οποία λαµβάνει χώρα παραβίαση κάποιων από τους κανόνες ακεραιότητας.

3 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 147 Για να καθορίσουµε τους πίνακες που θα συµµετέχουν σε κάποια συσχέτιση, µεταφέρουµε το δείκτη του ποντικιού µέσα στο κεντρικό παράθυρο των συσχετίσεων, και στη συνέχεια πατάµε το δεξί πλήκτρο του. Στην περίπτωση αυτή, θα εµφανιστεί στην οθόνη του υπολογιστή µας, το επόµενο πλαίσιο διαλόγου: Σχήµα 45 : Καθορισµός των πινάκων που θα συµµετάσχουν στη νέα συσχέτιση Το παράθυρο αυτό φέρει τον τίτλο «Εµφάνιση Πίνακα», και περιέχει τα ο- νόµατα όλων των πινάκων που περιλαµβάνονται στη βάση δεδοµένων της εταιρείας. Εκτός από τους πίνακες, το παράθυρο αυτό περιλαµβάνει και τα ερωτήµατα που έχουµε δηµιουργήσει, και τα οποία όντας στην πραγµατικότητα πίνακες µπορούν και αυτά να συµµετάσχουν στις συσχετίσεις της εφαρµογής. Προκειµένου τώρα να καθορίσουµε κάποιο πίνακα ο οποίος θα χρησιµοποιηθεί σε κάποια συσχέτιση, δεν έχουµε παρά να τον επιλέξουµε µε το ποντίκι, και να πατήσουµε το κουµπί «Προσθήκη». Στην περίπτωση αυτή ο πίνακας θα εµφανιστεί στο κεντρικό παράθυρο διαχείρισης των συσχετίσεων, όπως φαίνεται στο ακόλουθο σχήµα: Σχήµα 46 : Προσθήκη πινάκων στο κεντρικό παράθυρο των συσχετίσεων

4 Κεφάλαιο 9 : Συσχετίσεις 148 Στο παραπάνω παράδειγµα επιλέξαµε τον πίνακα EMPLOYEE ως τον πίνακα που θα χρησιµοποιήσουµε στη νέα συσχέτιση. Ως ένα παράδειγµα µιας τέτοιας συσχέτισης, ας δηµιουργήσουµε τη συσχέτιση WORKS_FOR, η οποία συσχετίζει τους τύπους οντότητας DEPARTMENT και EMPLOYEE. Η συσχέτιση αυτή έχει πολλαπλότητα 1:N ένα τµήµα περιλαµβάνει πολλούς υπαλλήλους. Σύµφωνα µε τη βασική θεωρία, προκειµένου να υλοποιήσουµε αυτή τη συσχέτιση θα πρέπει να προσθέσουµε το πρωτεύον κλειδί του πίνακα DEPARTMENT στον πίνακα EMPLOYEE. Για το λόγο αυτό ο πίνακας EMPLOYEE περιλαµβάνει εκτός από τα πεδία του, και το πεδίο DNO το οποίο αντιστοιχεί στο πεδίο DNUMBER του πίνακα DEPARTMENT, και αποτελεί, σύµφωνα µε τα όσα έχουµε αναφέρει στο κεφάλαιο του λογικού σχεδιασµού της βάσης, ξένο κλειδί (foreign key). Για να συνεχίσουµε τώρα τη δηµιουργία αυτής της συσχέτισης, επιλέγουµε από το παραπάνω παράθυρο τον πίνακα DEPARTMENT, και χρησιµοποιώντας την ίδια διαδικασία, τον εµφανίζουµε και αυτόν στο κεντρικό παράθυρο διαχείρισης συσχετίσεων της εφαρµογής. Σχήµα 47 : Οι πίνακες EMPLOYEE και DEPARTMENT που θα συµµετάσχουν στη συσχέτιση WORKS_FOR Παρατηρώντας το παραπάνω σχήµα, δεν είναι δύσκολο να διαπιστώσει κανείς, πως ο κάθε πίνακας εµφανίζεται µαζί µε όλα τα πεδία που περιέχει, και πως το πρωτεύον κλειδί του είναι γραµµένο µε έντονα γράµµατα. Στο παράδειγµά µας, το πρωτεύον κλειδί του πίνακα EMPLOYEE είναι το πεδίο SSN, ενώ το πρωτεύον κλειδί του πίνακα DEPARTMENT είναι το πεδίο DNUMBER. Για να δηµιουργήσουµε τώρα τη συσχέτιση ανάµεσα σε αυτούς τους πίνακες, θα πρέπει να ανατρέξου- µε στο λογικό µοντέλο σχεδιασµού της βάσης και να εντοπίσουµε το κοινό πεδίο αυτών των πινάκων. Σύµφωνα µε τα όσα αναφέραµε στην προηγούµενη παράγραφο, ο κωδικός του τµήµατος στο οποίο εργάζεται ο κάθε υπάλληλος, καταχωρείται στο πεδίο DNO του πίνακα EMPLOYEE. Εποµένως η συσχέτιση ανάµεσα στους πίνακες EMPLOYEE και DEPARTMENT, θα λάβει χώρα δια της συσχέτισης των πεδίων DNO και DNUMBER αυτών των πινάκων. Στην ορολογία της Microsoft Access, ο πίνακας DEPARTMENT στον οποίο ανήκει το πρωτεύον κλειδί DNUMBER ονο-

5 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 149 µάζεται πρωτεύοντας πίνακας, ενώ ο πίνακας EMPLOYEE στον οποίο ανήκει το ξένο κλειδί DNO ονοµάζεται σχετιζόµενος πίνακας. Η δηµιουργία της συσχέτισης ανάµεσα σε αυτά τα δύο πεδία γίνεται πάρα πολύ εύκολα χρησιµοποιώντας το ποντίκι. Αρχικά επιλέγουµε το πεδίο DNUMBER του πίνακα DEPARTMENT, χρησιµοποιώντας το αριστερό πλήκτρο του ποντικιού. Στη συνέχεια, κρατώντας συνεχώς πατηµένο αυτό το πλήκτρο, µετακινούµε το ποντίκι, µέχρι ο δείκτης του να έλθει πάνω από το πεδίο του άλλου πίνακα που θέλου- µε να συµµετάσχει στη συσχέτιση στην προκειµένη περίπτωση το πεδίο DNO του πίνακα EMPLOYEE. Μόλις ο δείκτης του ποντικιού έλθει ακριβώς πάνω από αυτό το πεδίο, απελευθερώνουµε το δεξί πλήκτρο του που όλο αυτό το διάστηµα κρατούσαµε πατηµένο. Εάν όλη αυτή η διαδικασία έγινε σωστά, τότε στην οθόνη του υπολογιστή µας θα εµφανιστεί το επόµενο πλαίσιο διαλόγου: Σχήµα 48 : Καθορισµός των ιδιοτήτων της νέας συσχέτισης Αυτό το παράθυρο φέρει τον τίτλο «Επεξεργασία Σχέσεων» και επιτρέπει τον καθορισµό των χαρακτηριστικών της σχέσης που πρόκειται να δηµιουργήσουµε. Στο επάνω µέρος του και στα πεδία «Πίνακας / Ερώτηµα» και «Σχετιζόµενος πίνακας / Ερώτηµα» εµφανίζει τα ονόµατα των δύο πινάκων ή ερωτηµάτων που θα συµµετέχουν στη νέα συσχέτιση. Τα πεδία αυτά είναι απενεργοποιηµένα, και εποµένως αυτοί οι πίνακες δεν µπορούν να αντικατασταθούν από άλλους. Ακριβώς κάτω από τα ονόµατα των πινάκων, εµφανίζονται τα συσχετιζόµενα πεδία τους. Στο παράδειγµά µας, το πεδίο DΝUMBER του πίνακα DEPARTMENT πρόκειται να συσχετιστεί µε το πεδίο DNO του πίνακα EMPLOYEE. Τα πεδία αυτά µπορούν να αντικατασταθούν από άλλα, εάν κάτι τέτοιο είναι επιθυµητό. Για να λάβει χώρα µια τέτοια αντικατάσταση, εµφανίζουµε τα περιεχόµενα του πλαισίου λίστας που περιλαµβάνει το πεδίο που θέλουµε να αντικαταστήσουµε, και επιλέγουµε στη θέση του, κάποιο άλλο πεδίο:

6 Κεφάλαιο 9 : Συσχετίσεις 150 Σχήµα 49 : Καθορισµός των συσχετιζόµενων πεδίων των δύο πινάκων Επιπλέον µπορούµε για τους ίδιους πίνακες να δηµιουργήσουµε και δεύτερη συσχέτιση ανάµεσα σε άλλα πεδία, χρησιµοποιώντας το κουµπί «ηµιουργία νέου» και επιλέγοντας αυτά τα επιπλέον πεδία από το επόµενο πλαίσιο διαλόγου. Σχήµα 50 : ηµιουργία και δεύτερης συσχέτισης ανάµεσα στους ίδιους πίνακες Πριν προχωρήσουµε στα επόµενα βήµατα της διαδικασίας, είναι σηµαντικό να αναφέρουµε στο σηµείο αυτό, κάποια πράγµατα σχετικά µε τη φύση των πεδίων που συσχετίζουµε. Στις πιο πολλές περιπτώσεις, αυτά τα πεδία είναι πεδία κλειδιά (key attributes), που ταυτοποιούν τις εγγραφές των πινάκων µε µοναδικό τρόπο. Πιο συγκεκριµένα, το ένα από τα πεδία είναι το πρωτεύον κλειδί του ενός πίνακα, ενώ το άλλο είναι το ξένο κλειδί που έχει προστεθεί στον άλλο πίνακα για να υλοποιήσει τη σχέση πολλαπλότητας 1:N που υφίσταται ανάµεσά στον πρωτεύοντα και στο συσχετιζόµενο πίνακα. Κατά τη διαδικασία συσχέτισης αυτών πεδίων µε τη διαδικασία που παρουσιάσαµε στις προηγούµενες παραγράφους, η κίνηση του ποντικιού, γίνεται από το πρωτεύον προς το ξένο κλειδί, ή ισοδύναµα, από τον πρωτεύοντα προς τον σχετιζόµενο πίνακα. Τα δύο πεδία που πρόκειται να συσχετίσουµε, δεν είναι υποχρεωτικό να έχουν το ίδιο όνοµα, αλλά θα πρέπει υποχρεωτικά να είναι του ιδίου τύπου δεδοµένων. Υπάρχουν ωστόσο δύο περιπτώσεις στις οποίες αυτός ο περιορισµός δεν υφίσταται. Η πρώτη περίπτωση αφορά τη δυνατότητα συ-

7 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 151 σχετισµού πεδίου αυτόµατης αρίθµησης µε πεδίο αριθµού του οποίου όµως η ιδιότητα «Μέγεθος πεδίου» έχει τεθεί στην τιµή «Ακέραιος µεγάλου µήκους». Η δεύτερη περίπτωση, επιτρέπει το συσχετισµό πεδίου αυτόµατης αρίθµησης µε αριθµητικό πεδίο, εφόσον όµως η ιδιότητα «Μέγεθος πεδίου» και των δύο πεδίων έχει την τιµή «Αναγνωριστικό αναπαραγωγής». Τέλος όταν τα αντίστοιχα πεδία είναι πεδία αριθµών, θα πρέπει να έχουν την ίδια ρύθµιση στην ιδιότητα «Μέγεθος πεδίου». Σε περίπτωση κατά την οποία επιχειρούµε να συσχετίσουµε πεδία που δεν είναι συµβατά µεταξύ τους σύµφωνα µε τους κανόνες που θέσαµε παραπάνω, η Microsoft Access εµφανίζει ένα µήνυµα λάθους και δεν επιτρέπει τη δηµιουργία αυτής της συσχέτισης. Αυτό για παράδειγµα συµβαίνει εάν επιχειρήσουµε να συσχετίσουµε το πεδίο FName του πίνακα EMPLOYEE που είναι τύπου «Κείµενο» µε το πεδίο DNUMBER του πίνακα DEPARTMENT που είναι αριθµητικό πεδίο. Έχοντας καθορίσει τα πεδία των πινάκων που θα συµµετάσχουν στη νέα συσχέτιση, µπορούµε να δηµιουργήσουµε τη συσχέτιση πατώντας το κουµπί που φέρει τον τίτλο «ηµιουργία» και βρίσκεται στο δεξί µέρος του παραθύρου. Για να ακυρώσουµε την όλη διαδικασία, χρησιµοποιούµε το κουµπί «Άκυρο». Για την ώρα ό- µως και πριν κλείσουµε το παράθυρο, ας µελετήσουµε τα υπόλοιπα πλαίσια ελέγχου που εµφανίζονται σε αυτό. Καταρχήν, στο κάτω µέρος του παραθύρου, και δίπλα από το πλαίσιο κειµένου που φέρει τον τίτλο «Τύπος Συσχέτισης», εµφανίζεται η φράση «ένα προς πολλά». Αυτή προφανώς είναι και η πολλαπλότητα της συσχέτισης που πρόκειται να δηµιουργήσουµε. Όπως µπορούµε εύκολα να παρατηρήσουµε, δεν υ- πάρχει η δυνατότητα να µεταβάλλουµε τον τύπο της συσχέτισης. Αυτό γίνεται διότι µε τον τρόπο που περιγράψαµε στις προηγούµενες σελίδες, µπορούµε να κατασκευάσουµε µόνο εκείνες τις συσχετίσεις των οποίων η πολλαπλότητα είναι 1:Ν. Ο τρόπος µε τον οποίο κατασκευάζουµε συσχετίσεις διαφορετικής πολλαπλότητας, θα παρουσιαστεί στη συνέχεια. Το άλλο σηµαντικό στοιχείο που εµφανίζεται στο παραπάνω παράθυρο, είναι ένα πλαίσιο ελέγχου που φέρει τον τίτλο «Ενεργοποίηση ακεραιότητας αναφορών». Αυτό το πλαίσιο, την πρώτη φορά που εµφανίζεται το παράθυρο, δεν είναι επιλεγµένο. Εάν το επιλέξουµε ενεργοποιούνται άλλα δύο πλαίσια ελέγχου που βρίσκονται κάτω από αυτό, και τα οποία φέρουν τους τίτλους «ιαδοχική ενηµέρωση των σχετικών εγγραφών» και «ιαδοχική διαγραφή των σχετικών εγγραφών» αντίστοιχα. Ενεργοποιώντας αυτά τα δύο πλαίσια επιτρέπουµε στην εφαρµογή να διαχειριστεί τις διαδικασίες ενηµέρωσης και διαγραφής δεδοµένων από τους πίνακες, έτσι ώστε να µην παραβιάζονται οι κανόνες ακεραιότητας (integrity constraints) που διασφαλίζουν τη συνέπεια των δεδοµένων της εφαρµογής. Για να κατανοήσουµε καλύτερα αυτή τη διαδικασία, ας επιστρέψουµε για λίγο στη θεωρητική πλευρά του θέµατος. Όπως έχουµε αναφέρει κατά το στάδιο της περιγραφής του σχεσιακού µοντέλου, ένα από τα πιο σοβαρά προβλήµατα που χαρακτηρίζουν την οµαδοποίηση των δεδοµένων σε έναν ή περισσότερους πίνακες, είναι οι διάφορες ανωµαλίες εισαγωγής, τροποποίησης και διαγραφής εγγραφών, οι οποίες εφόσον εµφανιστούν, οδηγούν σε παραβίαση των κανόνων ακεραιότητας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγµα µιας τέτοιας περίπτωσης, είναι η διαγραφή κάποιου από τα τµήµατα της εταιρείας. Επειδή στον πίνακα EMPLOYEE που περιέχει τα προσωπικά στοιχεία των υπαλλήλων υπάρχει το πεδίο DNO που διατηρεί τον κω-

8 Κεφάλαιο 9 : Συσχετίσεις 152 δικό του τµήµατος στο οποίο εργάζεται ο κάθε υπάλληλος, είναι προφανές, πως η διαγραφή του τµήµατος από τον πίνακα DEPARTMENT του οποίου ο κωδικός υ- πάρχει στο πεδίο DNO κάποιας εγγραφής του πίνακα EMPLOYEE, θα οδηγήσει στη δηµιουργία ασυνεπών δεδοµένων, διότι πλέον η εν λόγω εγγραφή θα παραπέµπει σε κάποιο ανύπαρκτο τµήµα. Το ίδιο πρόβληµα θα παρουσιαστεί και στην περίπτωση κατά την οποία λάβει χώρα αλλαγή του κωδικού για αυτό το τµήµα. Εάν στους άλλους πίνακες της βάσης, υπάρχουν εγγραφές που να αναφέρονται στο τµήµα του ο- ποίου τον κωδικό θέλουµε να µεταβάλλουµε, τότε η αλλαγή αυτού του κωδικού θα οδηγήσει σε παραβίαση του δεύτερου κανόνα της ακεραιότητας δεδοµένων (referential integrity constraint). Προκειµένου να αποτρέψουµε την εµφάνιση τέτοιου είδους προβληµάτων, θα πρέπει όλες αυτές οι διαδικασίες τροποποίησης και διαγραφής εγγραφών από τους πίνακες, να πραγµατοποιούνται, εφ όσον πρώτα διαπιστώσουµε πως δεν παραβιάζουν τους κανόνες ακεραιότητας. Τι θα συµβεί όµως, στην περίπτωση κατά την οποία λαµβάνει χώρα, παραβίαση αυτών των κανόνων? Το πιο απλό πράγµα που µπορούµε να κάνουµε, είναι να απαγορεύσουµε την πραγµατοποίηση αυτών των µεταβολών. Αυτό όµως δεν είναι η βέλτιστη λύση για όλες τις περιπτώσεις, διότι γενικά, τα δεδοµένα που καταχωρούνται στους πίνακες µιας βάσης, χαρακτηρίζονται από µεταβολές των τιµών τους. Για το λόγο αυτό, εκείνο που γίνεται στην πράξη, είναι να πραγµατοποιούνται οι επιθυµητές διαδικασίες διαγραφής και τροποποίησης εγγραφών, και στη συνέχεια, τα δεδοµένα των άλλων πινάκων που συσχετίζονται µε την εγγραφή που τροποποιήθηκε ή διαγράφηκε, να υφίσταται την ανάλογη µεταβολή, έτσι ώστε οι κανόνες ακεραιότητας να συνεχίζουν να ισχύουν. Αυτό σηµαίνει πως µπορούµε να αλλάξουµε τον κωδικό κάποιου τµήµατος, αλλά στη συνέχεια θα πρέπει να πραγµατοποιήσουµε αυτή την αλλαγή και σε όλες τις σχετικές εγγραφές του πίνακα EMPLOYEE έτσι ώστε το πεδίο DNO να συνεχίσει να παραπέµπει στο σωστό τµήµα. Με τον ίδιο τρόπο εάν διαγράψουµε κάποιο PROJECT, θα πρέπει να αφαιρέσουµε από τον πίνακα WORKS_ON όλες τις εγγραφές οι οποίες παραπέµπουν σε αυτό το PROJECT. Είναι σηµαντικό να αναφέρουµε στο σηµείο αυτό, πως σε αντίθεση µε τη διαδικασία της τροποποίησης εγγραφών, για την οποία µπορούµε να εφαρµόσουµε την παραπάνω διαδικασία χωρίς κανένα πρόβληµα, η διαγραφή µιας εγγραφής από τη βάση, θα πρέπει να γίνεται µε πολύ µεγαλύτερη προσοχή. Ας θεωρήσουµε για παράδειγµα τους πίνακες EMPLOYEE και DEPENDENT οι οποίοι περιέχουν πληροφορίες για τους υπαλλήλους της εταιρείας και για τα προστατευόµενα µέλη τους. Ε- πειδή ο τύπος οντότητας DEPENDENT είναι ασθενής τύπος οντότητας (weak entity type) και άµεσα εξαρτώµενος από τον τύπο οντότητας EMPLOYEE, είναι προφανές, πως η διαγραφή κάποιου υπαλλήλου από τη βάση η οποία σύµφωνα µε τα όσα αναφέραµε στην προηγούµενη παράγραφο θα οδηγήσει και στη διαγραφή όλων των σχετικών εγγραφών από τον πίνακα DEPENDENT µπορεί να πραγµατοποιηθεί χωρίς κανένα πρόβληµα. Πράγµατι, εφ όσον κάποιος εργαζόµενος αποχωρήσει από την εταιρεία, δεν έχουµε κανένα λόγο να διατηρούµε τις πληροφορίες που αφορούν τα µέλη της οικογενείας του και εποµένως µπορούµε να τις διαγράψουµε µε ασφάλεια. ε συµβαίνει όµως το ίδιο και µε τους πίνακες EMPLOYEE και DEPARTMENT οι οποίοι αντιστοιχούν σε ισχυρούς τύπους οντότητας ανεξάρτητους µεταξύ τους. Η συσχέτιση ανάµεσα σε αυτούς τους πίνακες, είναι N:1 και το πεδίο DNO του πίνακα EMPLOYEE είναι το ξένο κλειδί που χρησιµοποιείται για να

9 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 153 υλοποιήσει αυτή τη συσχέτιση. Ωστόσο, η διαγραφή κάποιας εγγραφής από τον πίνακα DEPARTMENT δεν θα πρέπει να οδηγήσει στη διαγραφή όλων των υπαλλήλων της εταιρείας που δουλεύουν σε αυτό το τµήµα, καθόσον αυτοί θα εξακολουθήσουν να ανήκουν στην εταιρεία και απλά θα τοποθετηθούν σε κάποιο άλλο τµήµα. Σε µια τέτοια περίπτωση, θα πρέπει να εντοπίσουµε τους υπαλλήλους που συσχετίζονται µε το τµήµα που πρόκειται να διαγράψουµε, και να τοποθετήσουµε στο πεδίο DNO την τιµή NULL. Με τον τρόπο αυτό, δηλώνουµε πως αυτοί οι υπάλληλοι δεν ανήκουν σε κανένα τµήµα. Όλες αυτές οι διαδικασίες οι οποίες διασφαλίζουν τη συνέπεια των δεδοµένων της εφαρµογής, υποστηρίζονται πλήρως από τη Microsoft Access. Αυτό ωστόσο ι- σχύει εφόσον πληρούνται τρεις προϋποθέσεις : (α) το πεδίο που χρησιµοποιείται για τη σχέση από τον πρωτεύοντα πίνακα είναι πρωτεύον κλειδί ή έχει µοναδικό ευρετήριο, (β) τα συσχετισµένα πεδία είναι του ίδιου τύπου δεδοµένων και (γ) οι δύο πίνακες ανήκουν στην ίδια βάση δεδοµένων της Microsoft Access. Ας δούµε τώρα αναλυτικά µε ποιο τρόπο χρησιµοποιούµε αυτά τα πλαίσια ελέγχου. Εάν θέλουµε να ενεργοποιήσουµε το µηχανισµό ελέγχου της ισχύος των κανόνων ακεραιότητας, επιλέγουµε το πλαίσιο ελέγχου που φέρει τον τίτλο «Ενεργοποίηση ακεραιότητας αναφορών». Κάνοντας µόνο αυτή την επιλογή και αφήνοντας ανενεργά τα άλλα δύο πλαίσια που βρίσκονται ακριβώς από κάτω, επιβάλλουµε στην εφαρµογή να ελέγχει εάν οι διαδικασίες που πραγµατοποιούµε επηρεάζουν τις σχετικές εγγραφές των άλλων πινάκων µε τρόπο που να παραβιάζονται οι κανόνες ακεραιότητας. Στην περίπτωση δε που λαµβάνει χώρα παραβίαση αυτών των κανόνων, η Access απαγορεύει την πραγµατοποίηση αυτών των διαδικασιών, εµφανίζοντας στο χρήστη ένα µήνυµα λάθους. Έτσι εάν επιχειρήσουµε να διαγράψουµε από τον πίνακα DEPARTMENT το τµήµα µε κωδικό αριθµό 20, θα εµφανιστεί στην ο- θόνη µας το επόµενο µήνυµα που θα µας γνωστοποιεί πως αυτή η διαγραφή δεν είναι επιτρεπτή για τους λόγους που εξηγήσαµε παραπάνω. Σχήµα 51 : Μήνυµα λάθους που εµφανίζεται κατά την προσπάθεια διαγραφής δεδοµένων που συσχετίζονται µε εγγραφές άλλων πινάκων της βάσης.. Το παραπάνω µήνυµα δεν θα εµφανιστεί εάν δεν ενεργοποιήσουµε τον έλεγχο των κανόνων ακεραιότητας. Στην περίπτωση αυτή, θα λάβει χώρα από τη βάση η διαγραφή αυτού του τµήµατος, κάτι που όµως θα οδηγήσει στη δηµιουργία ασυνεπών δεδοµένων. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες επιθυµούµε οπωσδήποτε την πραγµατοποίηση των διαδικασιών µεταβολής του περιεχοµένου της βάσης αλλά µε τρόπο ώστε να δια-

10 Κεφάλαιο 9 : Συσχετίσεις 154 τηρούνται οι κανόνες ακεραιότητας, µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε και τα άλλα δύο πλαίσια ελέγχου εκ των οποίων το πρώτο αφορά τη διαδικασία της τροποποίησης εγγραφών ενώ το δεύτερο τη διαδικασία της διαγραφής εγγραφών. Πιο συγκεκρι- µένα επιλέγοντας το πλαίσιο «ιαδοχική ενηµέρωση των σχετικών εγγραφών», κάθε φορά που αλλάζουµε το πρωτεύον κλειδί µιας εγγραφής στον πρωτεύοντα πίνακα, θα λαµβάνει χώρα αυτόµατη τροποποίηση αυτής της τιµής σε όλες τις σχετικές εγγραφές των άλλων πινάκων. Για παράδειγµα, εάν στον πίνακα DEPARTMENT αλλάξουµε τον κωδικό του τµήµατος Research από 5 σε 6, αυτή η αλλαγή θα γίνει αυτόµατα σε όλες τις εγγραφές του πίνακα EMPLOYEE που έχουν αυτή την τιµή στο πεδίο DNO. Με τον ίδιο τρόπο, εάν επιλέξουµε το πλαίσιο «ιαδοχική διαγραφή των σχετικών εγγραφών», η διαγραφή µιας εγγραφής στον πρωτεύοντα πίνακα, θα προκαλέσει και την αυτόµατη διαγραφή όλων των σχετικών εγγραφών στους άλλους πίνακες της βάσης. Με τον τρόπο αυτό, η διαγραφή κάποιας εγγραφής από τον πίνακα EMPLOYEE θα προκαλέσει και τη διαγραφή όλων των σχετικών εγγραφών στον πίνακα DEPENDENT. Ας σηµειωθεί πως η διαγραφή αυτών των εγγραφών δεν θα γίνει χωρίς τη θέλησή µας αλλά µόνο αν απαντήσουµε καταφατικά στο ερώτηµα που µας υποβάλλεται µέσα από το ακόλουθο ενηµερωτικό µήνυµα που εµφανίζεται στην οθόνη µας. Σχήµα 52 : Η διαγραφή της εγγραφής από κάποιο πίνακα θα προκαλέσει και τη διαγραφή των σχετιζόµενων εγγραφών στους άλλους πίνακες εφ όσον ο χρήστης απαντήσει καταφατικά στο παραπάνω ερώτηµα. Το τελευταίο χαρακτηριστικό της νέας συσχέτισης που καθορίζεται µέσα από το παράθυρο «Επεξεργασία Σχέσεων», έχει να κάνει µε τον τύπο του συνδέσµου που ορίζεται ανάµεσα στους δύο πίνακες. Για να καθορίσουµε αυτό το χαρακτηριστικό, χρησιµοποιούµε το κουµπί που φέρει τον τίτλο «Τύπος Συνδέσµου». Στην περίπτωση αυτή εµφανίζεται στην οθόνη του υπολογιστή µας το επόµενο πλαίσιο διαλόγου:

11 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 155 Σχήµα 53 : Καθορισµός του τύπου συνδέσµου για τη νέα συσχέτιση Αυτό το παράθυρο εµφανίζει τρεις επιλογές, οι οποίες αντιστοιχούν σε τρεις διαφορετικούς τύπους συνδέσµων. Η πρώτη επιλογή αντιστοιχεί στην εσωτερική σύζευξη (inner join ή theta join), η δεύτερη επιλογή αντιστοιχεί στην αριστερή εξωτερική σύζευξη (left outer join), και η τρίτη επιλογή αντιστοιχεί στην δεξιά εξωτερική σύζευξη (right outer join). Αυτές οι τρεις µορφές συνδέσµων, χαρακτηρίζονται από τις ακόλουθες ιδιότητες: Εσωτερική σύζευξη (inner join): χρησιµοποιώντας αυτόν τον τύπο συνδέσµου, λαµβάνει χώρα συνδυασµός εγγραφών των δύο πινάκων µόνον εάν οι τιµές των συνδεδεµένων πεδίων ικανοποιούν µια καθορισµένη συνθήκη. Αυτό στην πραγµατικότητα δεν είναι τίποτε άλλο από την πράξη της σύζευξης πινάκων της σχεσιακής άλγεβρας, η οποία υπολογίζει το καρτεσιανό γινόµενο των πινάκων και στη συνέχεια κρατά µόνο εκείνες τις γραµµές των οποίων οι τιµές των συνδεδεµένων πεδίων είναι οι ίδιες. Στο παράδειγµα της συσχέτισης των πινάκων EMPLOYEE και DEPARTMENT που παρουσιάσαµε στις προηγούµενες σελίδες, η συνθήκη επιλογής (join condition) θα έχει τη µορφή DEPARTMENT.DNUMBER = EMPLOYEE. DNO Αριστερή εξωτερική σύζευξη (left outer join): Όπως είναι γνωστό από τη θεωρία της σχεσιακής άλγεβρας, σε αυτόν τον τύπο της σύζευξης, λαµβάνει χώρα συνδυασµός όλων των εγγραφών του πίνακα που βρίσκεται στο αριστερό µέρος της πράξης, µε όλες τις εγγραφές του άλλου πίνακα, ακόµη και εάν δεν υπάρχουν αντίστοιχες τιµές στο συζευγµένο πεδίο του άλλου πίνακα. Αυτό δεν ισχύει για τον πίνακα που βρίσκεται στο δεξί µέρος της πράξης, του οποίου οι εγγραφές συνδυάζονται µε τις εγγραφές του αριστερού πίνακα µόνο όταν υπάρχουν ίδιες τιµές στα συζευγµένα πεδία. εξιά εξωτερική σύζευξη (right outer join): Με εντελώς ανάλογο τρόπο, σε αυτόν τον τύπο της σύζευξης, λαµβάνει χώρα συνδυασµός όλων των εγγραφών του

12 Κεφάλαιο 9 : Συσχετίσεις 156 πίνακα που βρίσκεται στο δεξί µέρος της πράξης, µε όλες τις εγγραφές του άλλου πίνακα, ακόµη και εάν δεν υπάρχουν αντίστοιχες τιµές στο συζευγµένο πεδίο του άλλου πίνακα. Αυτό δεν ισχύει για τον πίνακα που βρίσκεται στο αριστερό µέρος της πράξης, του οποίου οι εγγραφές συνδυάζονται µε τις εγγραφές του δεξιού πίνακα µόνο όταν υπάρχουν ίδιες τιµές στα συζευγµένα πεδία. Ανάλογα λοιπόν µε την περίπτωση, καθορίζουµε και τον τύπο του συνδέσµου για τη νέα συσχέτιση επιλέγοντας κάποιον από τους τρεις τύπους συνδέσµων που είναι διαθέσιµοι. ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ 1:1 και Μ:Ν Η δηµιουργία συσχετίσεων µε τον τρόπο που περιγράψαµε παραπάνω επιτρέπει τον ορισµό συσχετίσεων µε πολλαπλότητα 1:Ν. Σε αυτού του είδους τις συσχετίσεις, το πρωτεύον κλειδί του πρωτεύοντα πίνακα προστίθεται στον σχετιζόµενο πίνακα ως ξένο κλειδί, και στη συνέχεια η συσχέτιση ορίζεται ανάµεσα στα δύο αυτά πεδία. Τι συµβαίνει όµως όταν οι συσχετίσεις που θέλουµε να δηµιουργήσουµε έχουν πολλαπλότητα 1:1 ή Μ:Ν? Στην περίπτωση αυτή θα ακολουθήσουµε την εξής διαδικασία. Στην περίπτωση συσχέτισης µε πολλαπλότητα 1:1 διαλέγουµε τον έναν από τους δύο πίνακες, και τον θεωρούµε ως τον πρωτεύοντα πίνακα. Αυτό σηµαίνει πως θα λάβει χώρα προσθήκη του πρωτεύοντος κλειδιού του στον άλλο πίνακα, ως ξένο κλειδί. Στη συνέχεια θα συσχετίσουµε αυτά τα δύο πεδία µε τον τρόπο που περιγράψαµε στις προηγούµενες σελίδες, εφ όσον όµως πρώτα, προχωρήσουµε στη µεταβολή κάποιας από τις ιδιότητές τους. Πιο συγκεκριµένα, για κάθε ένα από αυτά τα πεδία, θα ανοίξουµε τον πίνακα στον οποίο ανήκουν σε προβολή σχεδίασης, και θα θέσουµε την ιδιότητα Ευρετήριο στην τιµή «Ναι (δεν επιτρέπονται διπλότυπα)». Κάνοντας αυτού του είδους την αλλαγή και στα δύο συσχετιζόµενα πεδία, η συσχέτιση που θα προκύψει ανάµεσά τους θα έχει πολλαπλότητα ένα προς ένα. Χαρακτηριστικό παράδειγµα µιας τέτοιας συσχέτισης είναι η συσχέτιση MANAGES που υφίσταται ανάµεσα στους τύπους οντότητας EMPLOYEE και DEPARTMENT ένα τµήµα παρακολουθείται από ένα και µοναδικό MANAGER. Στην περίπτωση αυτή τα συσχετιζόµενα πεδία είναι το πεδίο SSN του πίνακα EMPLOYEE και το πεδίο MGRSSN του πίνακα DEPARTMENT. Εάν στην ιδιότητα Ευρετήριο των δύο πεδίων θέσουµε την τιµή «Ναι (δεν επιτρέπονται διπλότυπα)», τότε η συσχέτιση που θα δηµιουργηθεί ανάµεσά τους θα έχει πολλαπλότητα 1:1 όπως φαίνεται στο επόµενο σχήµα.

13 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 157 Σχήµα 54 : Παράδειγµα συσχέτισης µε πολλαπλότητα 1:1 Τέλος για να δηµιουργήσουµε συσχετίσεις µε πολλαπλότητα Μ:Ν, θα πρέπει να κατασκευάσουµε ένα ενδιάµεσο πίνακα που να περιέχει τα πρωτεύοντα κλειδιά των πινάκων που θέλουµε να συσχετίσουµε. Ας πάρουµε για παράδειγµα τη συσχέτιση WORKS_ON που συσχετίζει τους τύπους οντότητας EMPLOYEE και PROJECT. Η συσχέτιση αυτή έχει πολλαπλότητα Μ:Ν καθώς ένα έργο πραγµατοποιείται από πολλούς υπαλλήλους αλλά ταυτόχρονα, ένας υπάλληλος µπορεί την ίδια χρονική στιγµή να συµµετέχει σε περισσότερα από ένα έργα. Για το λόγο αυτό, κατασκευάσαµε τον ενδιάµεσο πίνακα WORKS_ON που περιέχει τον κωδικό του έργου, τον κωδικό του υπαλλήλου που εργάζεται σε αυτό, καθώς και τον α- ριθµό των ωρών ανά εβδοµάδα, που ο συγκεκριµένος υπάλληλος εργάζεται στο συγκεκριµένο έργο. Στον πίνακα WORKS_ON, τα πεδία ESSN και PNO είναι ξένα κλειδιά, και ο συνδυασµός τους αποτελεί το πρωτεύον κλειδί του πίνακα, που είναι σύνθετο και ταυτοποιεί µε µοναδικό τρόπο την κάθε εγγραφή του. Για να δηµιουργήσουµε τώρα τη συσχέτιση ανάµεσα στους πίνακες EMPLOYEE και PROJECT, θα δηµιουργήσουµε δύο διαφορετικές συσχετίσεις µε πολλαπλότητα 1:Ν. Μια συσχέτιση ανάµεσα στον πίνακα EMPLOYEE και στον πίνακα WORKS_ON και µια άλλη συσχέτιση ανάµεσα στον πίνακα PROJECT και στον πίνακα WORKS_ON. Στις δύο αυτές συσχετίσεις, οι πίνακες EMPLOYEE και PROJECT θα είναι οι πρωτεύοντες πίνακες, ενώ ο πίνακας WORKS_ON θα είναι και τις δύο φορές ο σχετιζόµενος πίνακας. Οι δύο αυτές συσχετίσεις θα δηµιουργηθούν µε τον τρόπο που περιγράψαµε στις προηγούµενες σελίδες, και το αποτέλεσµα αυτής της διαδικασίας παρουσιάζεται στο επόµενο σχήµα.

14 Κεφάλαιο 9 : Συσχετίσεις 158 Σχήµα 55 : Παράδειγµα συσχέτισης µε πολλαπλότητα Μ:Ν. Η δηµιουργία αυτής της συσχέτισης ανάγεται στη δηµιουργία δύο συσχετίσεων 1:Ν που ορίζονται ανάµεσα στους πρωτεύοντες πίνακες EMPLOYEE και PROJECT και στον σχετιζόµενο πίνακα WORKS_ON. Προκειµένου να αποφύγουµε την εµφάνιση ασυνεπών δεδοµένων σε περιπτώσεις κατά τις οποίες λαµβάνει χώρα αλλαγή στον κωδικό του υπαλλήλου ή του έργου, θα πρέπει να ενεργοποιήσουµε το µηχανισµό ελέγχου της ισχύος των κανόνων ακεραιότητας και το πλαίσιο ελέγχου «ιαδοχική ενηµέρωση των σχετικών εγγραφών». Επιπλέον, εάν επιθυµούµε να διαγράφονται οι εγγραφές του πίνακα WORKS_ON κάθε φορά που τερµατίζεται κάποιο έργο ή κάθε φορά που κάποιος υπάλληλος δεν απασχολείται πλέον σε αυτό, θα πρέπει να επιλέξουµε και το πλαίσιο ελέγχου «ιαδοχική διαγραφή των σχετικών εγγραφών». Έτσι το παράθυρο «Επεξεργασία σχέσεων» για τη συσχέτιση 1:Ν που υφίσταται ανάµεσα στους πίνακες EMPLOYEE και WORKS_ON θα έχει τη µορφή του επόµενου σχήµατος, ενώ ανάλογη θα είναι η κατάσταση και για τη συσχέτιση που υφίσταται ανάµεσα στους πίνακες WORKS_ON και PROJECT.

15 Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Θεωρία και Εφαρµογές 159 Σχήµα 56 : Τα χαρακτηριστικά της συσχέτισης WORKS_ON ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΙΑΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ Για να τροποποιήσουµε τις ιδιότητες µιας συσχέτισης ή για να τη διαγράψου- µε, θα πρέπει πρώτα να την επιλέξουµε. Ο πιο εύκολος τρόπος για να κάνουµε αυτή την επιλογή είναι να µεταφέρουµε το δείκτη του ποντικιού πάνω στη γραµµή που συνδέει τους δύο πίνακες και στη συνέχεια να πατήσουµε το αριστερό του πλήκτρο. Στην περίπτωση αυτή η γραµµή της συσχέτισης θα γίνει πιο έντονη, κάτι που δείχνει πως η συσχέτιση έχει επιλεγεί για περαιτέρω επεξεργασία. Εάν τώρα διατηρώντας τη συσχέτιση επιλεγµένη πατήσουµε το δεξί πλήκτρο του ποντικιού θα εµφανιστεί ένα µενού µε δύο επιλογές. Η επιλογή «Επεξεργασία σχέσης» εµφανίζει το παράθυρο µε τις ιδιότητες της συσχέτισης από όπου µπορούµε να αλλάξουµε τα χαρακτηριστικά της, ενώ η επιλογή «ιαγραφή», αποµακρύνει τη συσχέτιση ανάµεσα στους δύο πίνακες. Αυτή η διαδικασία διαγραφής είναι οριστική και δεν µπορεί να αναιρεθεί µε κανένα τρόπο, κάτι που η Access γνωστοποιεί στο χρήστη, εµφανίζοντας το επόµενο ενηµερωτικό µήνυµα. Σχήµα 57 : Ενηµερωτικό µήνυµα που εµφανίζεται στο χρήστη κατά τη διαδικασία διαγραφής µιας συσχέτισης. Εάν ο χρήστης διαγράψει τη συσχέτιση και στη συνέχεια θελήσει να την ξαναχρησιµοποιήσει, θα πρέπει να τη δηµιουργήσει και πάλι από την αρχή.

16 Κεφάλαιο 9 : Συσχετίσεις 160 Εναλλακτικά µπορούµε να εµφανίσουµε το παράθυρο των ιδιοτήτων µιας σχέσης κάνοντας double click µε το ποντίκι πάνω στη γραµµή που συνδέει τους δύο πίνακες. Επίσης µπορούµε να διαγράψουµε τη συσχέτιση, εάν την επιλέξουµε και στη συνέχεια πατήσουµε το πλήκτρο Del που βρίσκεται στο πληκτρολόγιο.

Κεφάλαιο 11 Ερωτήµατα

Κεφάλαιο 11 Ερωτήµατα Κεφάλαιο 11 Ερωτήµατα Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται ο τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης ερωτηµάτων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft Access. Όπως έχει ήδη αναφερθεί σε προηγούµενο κεφάλαιο, ένας από

Διαβάστε περισσότερα

Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης πινάκων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft

Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης πινάκων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft Κεφάλαιο 8 Πίνακες Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η τρόπος δηµιουργίας και διαχείρισης πινάκων µέσα από το περιβάλλον της Microsoft Access. Η δηµιουργία ενός πίνακα (table) µέσα από τη Microsoft Access,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Σχεσιακό Μοντέλο

Κεφάλαιο 3 Σχεσιακό Μοντέλο Κεφάλαιο 3 Σχεσιακό Μοντέλο Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται το σχεσιακό µοντέλο βάσεων δεδοµένων, και αναλύονται τα δοµικά του χαρακτηριστικά, οι βασικές του ιδιότητες, και ο τρόπος µε τον οποίο µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

τουργικών χαρακτηριστικών πού έχουν µετατρέψει την αλληλεπίδραση του χρήση µε την εφαρµογή σε µια εύκολη και ευχάριστη διαδικασία.

τουργικών χαρακτηριστικών πού έχουν µετατρέψει την αλληλεπίδραση του χρήση µε την εφαρµογή σε µια εύκολη και ευχάριστη διαδικασία. Κεφάλαιο 10 Φόρµες Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται ο τρόπος µε τον οποίο είναι δυνατή η δηµιουργία διαλόγων αλληλεπίδρασης µε το χρήση και η διαχείριση των δεδοµένων της εφαρµογής µέσα από ένα εύχρηστο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Εισαγωγή στη Microsoft Access

Κεφάλαιο 7 Εισαγωγή στη Microsoft Access Κεφάλαιο 7 Εισαγωγή στη Microsoft Access Το κεφάλαιο αυτό περιλαµβάνει µια συνοπτική εισαγωγή στην Microsoft Access 2000, που είναι και το σχεσιακό σύστηµα διαχείρισης βάσεων δεδοµένων µε το οποίο θα ασχοληθούµε.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD Σε ορισµένες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιµη η δηµιουργία ιστοσελίδων ενηµερωτικού περιεχοµένου οι οποίες στη συνέχεια µπορούν να δηµοσιευθούν σε κάποιο τόπο

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη Μάθηµα 5 Ορισµός σχέσεων - Σύνδεση πινάκων

ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη Μάθηµα 5 Ορισµός σχέσεων - Σύνδεση πινάκων Μάθηµα 5 ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη - Ορισµός σχέσεων - Σύνδεση πινάκων ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη Η ανειστική Βιβλιοθήκη θα αποτελέσει ένα απλό, αλλά ολοκληρωµένο παράδειγµα δηµιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης της Microsoft Access 2000 1

Εγχειρίδιο Χρήσης της Microsoft Access 2000 1 Εγχειρίδιο Χρήσης της Microsoft Access 2000 1 ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΝΕΑΣ ΒΑΣΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ (NEW DATABASE) Για να δηµιουργήσουµε µια νέα βάση δεδοµένων ξεκινούµε τη Microsoft Access 2000 από το Start Menu ή τη Γραµµή

Διαβάστε περισσότερα

M:N, είναι προφανές, πως οι βαθµοί των µαθητών του σχολείου θα καταχωρηθούν σε ένα ενδιάµεσο πίνακα (ας τον ονοµάσουµε ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ) που θα περιέχει

M:N, είναι προφανές, πως οι βαθµοί των µαθητών του σχολείου θα καταχωρηθούν σε ένα ενδιάµεσο πίνακα (ας τον ονοµάσουµε ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ) που θα περιέχει Κεφάλαιο 12 Αναφορές Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η διαδικασία δηµιουργίας αναφορών οι οποίες εµφανίζουν τα δεδοµένα των πινάκων της βάσης ή τα αποτελέσµατα των ερωτηµάτων της εφαρµογής, σε µορφή κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή και επεξεργασία δεδοµένων

Εισαγωγή και επεξεργασία δεδοµένων Μάθηµα 4 Εισαγωγή και επεξεργασία δεδοµένων Εισαγωγή δεδοµένων σε πίνακα 1. Ανοίγουµε το παράθυρο του πίνακα Υπάλληλοι σε προβολή φύλλου δεδοµένων. 2. Η κενή γραµµή, η οποία υπάρχει πάντα στον πίνακα,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP Για να κλείσουµε µία χρήση στο InnovEra ακολουθούµε τα παρακάτω βήµατα: Από το κεντρικό µενού επιλέγουµε διαδοχικά «Οικονοµική ιαχείριση», «Γενική

Διαβάστε περισσότερα

3. Σηµειώσεις Access. # Εισαγωγή ψηφίου ή κενού διαστήµατος. Επιτρέπονται τα ση-

3. Σηµειώσεις Access. # Εισαγωγή ψηφίου ή κενού διαστήµατος. Επιτρέπονται τα ση- Μάθηµα 3 Προχωρηµένες ιδιότητες πεδίων Μάσκες εισαγωγής Οι ιδιότητες Μορφή και Μάσκα εισαγωγής περιγράφονται µαζί γιατί έχουν κοινά χαρακτηριστικά που αφορούν την εµφάνιση. Με την ιδιότητα Μορφή καθορίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ζωγραφίζοντας µε τον υπολογιστή

ζωγραφίζοντας µε τον υπολογιστή ζωγραφίζοντας µε τον υπολογιστή Μια από τις εργασίες που µπορούµε να κάνουµε µε τον υπολογιστή είναι και η ζωγραφική. Για να γίνει όµως αυτό πρέπει ο υπολογιστής να είναι εφοδιασµένος µε το κατάλληλο πρόγραµµα.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Λογικός Σχεδιασµός Κανονικοποίηση

Κεφάλαιο 4 Λογικός Σχεδιασµός Κανονικοποίηση Κεφάλαιο 4 Λογικός Σχεδιασµός Κανονικοποίηση Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται οι βασικοί κανόνες σχεδίασης της δοµής των πινάκων στο σχεσιακό µοντέλο, και αναλύεται η τεχνική της κανονικοποίησης που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ Με το σχεδιασµό επιφάνειας (Custom επιφάνεια) µπορούµε να σχεδιάσουµε επιφάνειες και αντικείµενα που δεν υπάρχουν στους καταλόγους του 1992. Τι µπορούµε να κάνουµε µε το σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

του και από αυτόν επιλέγουµε το φάκελο εµφανίζεται ένα παράθυρο παρόµοιο µε το ακόλουθο:

του και από αυτόν επιλέγουµε το φάκελο εµφανίζεται ένα παράθυρο παρόµοιο µε το ακόλουθο: διαχείριση αρχείων Οι περισσότερες εφαρµογές των Windows είναι προγραµµατισµένες, από τον κατασκευαστή τους, να προτείνουν ως περιοχή αποθήκευσης των εργασιών το φάκελο «Τα έγγραφά µου», που δηµιουργείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ Μία από τις πιο σηµαντικές υπηρεσίες που προσφέρει το διαδίκτυο στην επιστηµονική κοινότητα είναι η αποµακρυσµένη πρόσβαση των χρηστών σε ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Βάσεις εδοµένων και την Access

Εισαγωγή στις Βάσεις εδοµένων και την Access Μάθηµα 1 Εισαγωγή στις Βάσεις εδοµένων και την Access Τι είναι οι βάσεις δεδοµένων Μία βάση δεδοµένων (Β..) είναι µία οργανωµένη συλλογή πληροφοριών, οι οποίες είναι αποθηκευµένες σε κάποιο αποθηκευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το Βιβλίο Κοστολογίου στα Γ κατηγορίας βιβλία

Οδηγίες για το Βιβλίο Κοστολογίου στα Γ κατηγορίας βιβλία Οδηγίες για το Βιβλίο Κοστολογίου στα Γ κατηγορίας βιβλία Για τις οικοδοµικές εταιρίες στις οποίες τηρούµε βιβλίο Κοστολογίου θα πρέπει να ακολουθήσουµε τα παρακάτω βήµατα: 1. Από το menu Παράµετροι &

Διαβάστε περισσότερα

Η αναλυτική περιγραφή της γλώσσας SQL αποτελεί αντικείµενο των σελίδων που ακολουθούν. Η ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ

Η αναλυτική περιγραφή της γλώσσας SQL αποτελεί αντικείµενο των σελίδων που ακολουθούν. Η ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ Κεφάλαιο 6 SQL Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται η δοµηµένη γλώσσα ερωτοαποκρίσεων (Structured Query Language, SQL) που χρησιµοποιείται για τη διαχείριση των δεδοµένων της βάσης. Η διαχείριση αυτή περιλαµβάνει

Διαβάστε περισσότερα

πως αντιγράφουµε ή µεταφέρουµε κείµενο

πως αντιγράφουµε ή µεταφέρουµε κείµενο επεξεργασία κειµένου πως αντιγράφουµε ή µεταφέρουµε κείµενο Μια από τις ευκολίες, που µας δίνουν τα προγράµµατα επεξεργασίας κειµένου, είναι η δυνατότητα να αντιγράφουµε ή να µεταφέρουµε τµήµατα κειµένου

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισµοί στην Access - ηµιουργία Πίνακα

Περιορισµοί στην Access - ηµιουργία Πίνακα Μάθηµα 2 Περιορισµοί στην Access - ηµιουργία Πίνακα Οι πίνακες είναι το σπουδαιότερο αντικείµενο της βάσης δεδοµένων, γιατί µέσα σε αυτούς αποθηκεύονται όλα τα δεδοµένα, τα οποία τα διαχειρίζονται όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ Insert, Update, Delete, Ένωση πινάκων Γιώργος Μαρκοµανώλης Περιεχόµενα Group By... 1 Having...1 Οrder By... 2 Εντολή Insert...

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή Βusiness. ιαδικασίες Μετασχηµατισµών Παραστατικών

Εφαρµογή Βusiness. ιαδικασίες Μετασχηµατισµών Παραστατικών Εφαρµογή Βusiness ιαδικασίες Μετασχηµατισµών Παραστατικών ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Μετασχηµατισµοί Παραστατικών... 4 1.1 Συνδεόµενα Παραστατικά (Έµµεση Οθόνη)...4 1.2 Μαζικοί Μετασχηµατισµοί...7 Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

internet είναι το δίκτυο των υπολογιστών που είναι συνδεδεµένοι µεταξύ τους.

internet είναι το δίκτυο των υπολογιστών που είναι συνδεδεµένοι µεταξύ τους. Πριν ξεκινήσουµε την περιγραφή του προγράµµατος καλό θα ήταν να αναφερθούµε στον ορισµό κάποιων εννοιών για τις οποίες θα γίνεται λόγος στο κεφάλαιο αυτό. Πρώτα από όλα πρέπει να καταλάβουµε την διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΕΡΕΥΝΕΣ... 8

ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΕΡΕΥΝΕΣ... 8 Εγχειρίδιο Χρήσης Συστήµατος Έρευνες Στατιστικών Στοιχείων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 Λογική Ανάλυση Χρήσης Εφαρµογής... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΕΡΩΤΗΣΗΣ... 6 Επεξεργασία Ερώτησης... 7 ιαγραφή

Διαβάστε περισσότερα

η σύνθεση ενός υπολογιστή

η σύνθεση ενός υπολογιστή ιδακτικό υλικό µαθητή η σύνθεση ενός υπολογιστή Αν παρατηρήσουµε έναν υπολογιστή βλέπουµε ότι αποτελείται από τα ακόλουθα µέρη: Οθόνη Μονάδα συστήµατος Ποντίκι Πληκτρολόγιο τη µονάδα συστήµατος, όπου βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

MEGASOFT ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ. Οδηγός Ρυθµίσεων Συγχρονισµού PrismaWin Pos Sync

MEGASOFT ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ. Οδηγός Ρυθµίσεων Συγχρονισµού PrismaWin Pos Sync MEGASOFT ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Οδηγός Ρυθµίσεων Συγχρονισµού PrismaWin Pos Sync Ρυθµίσεις Συγχρονισµού Pos Sync Η διαδικασία του συγχρονισµού γίνεται από τον Η/Υ που έχει το BackOffice. Βασική προϋπόθεση για

Διαβάστε περισσότερα

παράθυρα ιδακτικό υλικό µαθητή Πλήκτρα για να το παράθυρο Λωρίδα τίτλου Πλαίσιο παραθύρου

παράθυρα ιδακτικό υλικό µαθητή Πλήκτρα για να το παράθυρο Λωρίδα τίτλου Πλαίσιο παραθύρου ιδακτικό υλικό µαθητή παράθυρα Κατά τη διάρκεια της µελέτης µας γράφουµε και διαβάζουµε, απλώνοντας πάνω στο γραφείο τετράδια και βιβλία. Ξεκινώντας ανοίγουµε αυτά που µας ενδιαφέρουν πρώτα και συνεχίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλειες Database Οδηγίες Χρήσης Εφαρµογής

Ασφάλειες Database Οδηγίες Χρήσης Εφαρµογής Ασφάλειες Database Οδηγίες Χρήσης Εφαρµογής Εφαρµογή ιαχείρισης Ασφαλιστικού Γραφείου-Πρακτορείου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.Γενικά Ταξινόµηση Εναλλαγή µεταξύ των ανοικτών παραθύρων Εξαγωγή εδοµένων Συνηµµένα Αρχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εικονίδια ιαχείρισης Φορολογικών ηλώσεων. ηµιουργία Φορολογούµενου. ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου ΕΣΠ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εικονίδια ιαχείρισης Φορολογικών ηλώσεων. ηµιουργία Φορολογούµενου. ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου ΕΣΠ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εικονίδια ιαχείρισης Φορολογικών ηλώσεων ηµιουργία Φορολογούµενου ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου Ε1 ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου Ε2 ηµιουργία και υπολογισµός του εντύπου Ε3

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ Ε ΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ Ε ΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ε ΟΜΕΝΩΝ Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται µια συνοπτική εισαγωγή στη θεωρία των βάσεων δεδοµένων και των συστηµάτων διαχείρισης βάσεων δεδοµένων, προκειµένου ο αναγνώστης να κατανοήσει τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχίστε αµέσως το πρόγραµµα xline Εσόδων Εξόδων.

Αρχίστε αµέσως το πρόγραµµα xline Εσόδων Εξόδων. Αρχίστε αµέσως το πρόγραµµα xline Εσόδων Εξόδων. Βήµα 1 ο ηµιουργία Εταιρείας Από την Οργάνωση\Γενικές Παράµετροι\ ιαχείριση εταιρειών θα δηµιουργήσετε την νέα σας εταιρεία, επιλέγοντας µέσω των βηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου

Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Εισαγωγή στις έννοιες: Περιορισμοί Σχεσιακού Μοντέλου και Σχεσιακά Σχήματα Πράξεις Ενημερώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κλειδιά (keys) Λογικά, σκεφτόµαστε για «κλειδιά» σαν τα δεδοµένα (τα πεδία) εκείνα τα οποία µας επιτρέπουν να ξεχωρίσουµε τις διάφορες εγγραφές

Κλειδιά (keys) Λογικά, σκεφτόµαστε για «κλειδιά» σαν τα δεδοµένα (τα πεδία) εκείνα τα οποία µας επιτρέπουν να ξεχωρίσουµε τις διάφορες εγγραφές Κλειδιά (keys) Key (κλειδί) Λογικά, σκεφτόµαστε για «κλειδιά» σαν τα δεδοµένα (τα πεδία) εκείνα τα οποία µας επιτρέπουν να ξεχωρίσουµε τις διάφορες εγγραφές Σούπερκλειδί (superkey) Ένα πεδίο ορισµού ή

Διαβάστε περισσότερα

Τοµέας Εϖιµόρφωσης & Κατάρτισης

Τοµέας Εϖιµόρφωσης & Κατάρτισης «Επιµόρφωση των Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρµογή των ΤΠΕ στη ιδακτική Πράξη» ικαιούχος Φορέας Συµπράττοντες Επιστηµονικοί Φορείς Εγχειρίδιο Χρήσης Πληροφοριακού Συστήµατος ιαχείρισης (MIS)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΥΠΟ ΟΜΩΝ

ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΥΠΟ ΟΜΩΝ Υποστηρικτικό υλικό προς τις Οµάδες Εργασίας για την ενηµέρωση των βάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εξαγωγής Συγκεντρωτικών Καταστάσεων. ΚΕΠΥΟ και Ηλεκτρονικού Ισοζυγίου. στο InnovEra 3 R2 για τον RTC client

Οδηγός Εξαγωγής Συγκεντρωτικών Καταστάσεων. ΚΕΠΥΟ και Ηλεκτρονικού Ισοζυγίου. στο InnovEra 3 R2 για τον RTC client Οδηγός Εξαγωγής Συγκεντρωτικών Καταστάσεων ΚΕΠΥΟ και Ηλεκτρονικού Ισοζυγίου στο InnovEra 3 R2 για τον RTC client Μελίσσια, 12 Ιουλίου 2012 1. ιαδικασία Εξαγωγής Συγκεντρωτικής Κατάστασης ΚΕΠΥΟ - ΜΥΦ 1.1

Διαβάστε περισσότερα

11. Επεξεργασία κειµένου µε το Microsoft Word

11. Επεξεργασία κειµένου µε το Microsoft Word 11. Επεξεργασία κειµένου µε το Microsoft Word Τι µπορούµε να κάνουµε µε ένα πρόγραµµα επεξεργασίας κειµένου Το κείµενο που πληκτρολογούµε, εµφανίζεται στην οθόνη και παραµένει στη µνήµη RAM µέχρι να το

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νου Στυλιάδη. Το Πρόγραµµα Επεξεργασίας Βάσεων Δεδοµένων. Access for Windows

Κων/νου Στυλιάδη. Το Πρόγραµµα Επεξεργασίας Βάσεων Δεδοµένων. Access for Windows Το Πρόγραµµα Επεξεργασίας Βάσεων Δεδοµένων Φλώρινα, Φεβρουάριος 2000 Τι Σηµαίνει Βάση Δεδοµένων Βάση Δεδοµένων (DataBase) είναι µια συλλογή από εγγραφές και αρχεία, τα οποία είναι οργανωµένα έτσι ώστε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα...2 Βασικές Λειτουργίες...4 ηµιουργία και Αποθήκευση εγγράφων...4 Μετακίνηση µέσα στο έγγραφο...4 Επιλογή κειµένου...

Περιεχόµενα...2 Βασικές Λειτουργίες...4 ηµιουργία και Αποθήκευση εγγράφων...4 Μετακίνηση µέσα στο έγγραφο...4 Επιλογή κειµένου... EΝΟΤΗΤΑ 2 Η : ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ WORD 2000 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Περιεχόµενα...2 Βασικές Λειτουργίες...4 ηµιουργία και Αποθήκευση εγγράφων...4 Μετακίνηση µέσα στο έγγραφο...4 Επιλογή κειµένου...4 Αναίρεση και

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο Ε.Κ.Φ.Ε. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ. Οδηγίες χρήσης PDFCreator

2 Ο Ε.Κ.Φ.Ε. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ. Οδηγίες χρήσης PDFCreator 2 Ο Ε.Κ.Φ.Ε. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Οδηγίες χρήσης PDFCreator Ηράκλειο 2008 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σηµείωµα του συντάκτη... 2 Στοιχεία δηµιουργού του υλικού... 3 Εισαγωγή... 3 Τι είναι... 4 Που θα το βρείτε... 4 Τρόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΑ WEBMAIL ΚΥΠΕΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ WEBMAIL ΚΥΠΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ WEBMAIL ΚΥΠΕΣ Η υπηρεσία διαχείρισης αλληλογραφίας µέσω web (webmail) δίνει την δυνατότητα στους χρήστες να διαχειριστούν την αλληλογραφία τους απ οποιοδήποτε σηµείο βρίσκονται εφόσον υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο (e-mail) είναι ένα σύστηµα που δίνει την δυνατότητα στον χρήστη να ανταλλάξει µηνύµατα αλλά και αρχεία µε κάποιον άλλο

Το Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο (e-mail) είναι ένα σύστηµα που δίνει την δυνατότητα στον χρήστη να ανταλλάξει µηνύµατα αλλά και αρχεία µε κάποιον άλλο Το Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο (e-mail) είναι ένα σύστηµα που δίνει την δυνατότητα στον χρήστη να ανταλλάξει µηνύµατα αλλά και αρχεία µε κάποιον άλλο χρήστη µέσω υπολογιστή άνετα γρήγορα και φτηνά. Για να

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο. 2007-2010 Alfaware S.A.

Πρωτόκολλο. 2007-2010 Alfaware S.A. Πρωτόκολλο 1-1 Πρωτόκολλο Περιεχόµενα 0 2 Κεφάλαιο 1 Είσοδος - Λειτουργικότητα Εφαρµογής 1 Επανακαθορισµός... Βάσης εδοµένων 2 2 Γραµµή... Ενηµέρωσης (Κυλιόµενο Μήνυµα) 3 3 Λειτουργικότητα... Φόρµας 4

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακού Συστήµατος ΛΑΕΚ. Για τους Εισηγητές. Εγχειρίδιο Χρήσης. AbiTECH A.E. Έκδοση 1.0. εκέµβριος 2012. Κηφισίας & Ευβοίας 3, 151 25 Μαρούσι

Πληροφοριακού Συστήµατος ΛΑΕΚ. Για τους Εισηγητές. Εγχειρίδιο Χρήσης. AbiTECH A.E. Έκδοση 1.0. εκέµβριος 2012. Κηφισίας & Ευβοίας 3, 151 25 Μαρούσι Εγχειρίδιο Χρήσης Πληροφοριακού Συστήµατος ΛΑΕΚ Για τους Εισηγητές Έκδοση 1.0 εκέµβριος 2012 AbiTECH A.E. Κηφισίας & Ευβοίας 3, 151 25 Μαρούσι Εγχειρίδιο Χρήσης Πληροφοριακού Τηλ Κέντρο.: 210 Συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο PowerPoint

Εισαγωγή στο PowerPoint Εισαγωγή Το PowerPoint είναι ένα πολύ ισχυρό πρόγραµµα παρουσίασης. το οποίο αποτελεί τµήµα του πακέτου Microsoft Office. Σκοπός του είναι να βοηθάει τους χρήστες να δηµιουργούν εύκολα εντυπωσιακές παρουσιάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Θα συµπληρώσετε τα απαραίτητα στοιχεία που βρίσκονται µε έντονα γράµµατα για να δηµιουργήσετε την νέα εταιρεία.

Θα συµπληρώσετε τα απαραίτητα στοιχεία που βρίσκονται µε έντονα γράµµατα για να δηµιουργήσετε την νέα εταιρεία. Αρχίστε αµέσως το πρόγραµµα xline Γενική Λογιστική. Βήµα 1 ο ηµιουργία Εταιρείας Από την Οργάνωση\Γενικές Παράµετροι\ ιαχείριση εταιρειών θα δηµιουργήσετε την νέα σας εταιρεία, επιλέγοντας µέσω των βηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Οδοραµα mobile ΑΠΟΘΗΚΗ

Οδοραµα mobile ΑΠΟΘΗΚΗ Οδοραµα mobile ΑΠΟΘΗΚΗ Όπως βλέπετε, η αρχική οθόνη της εφαρµογής διαθέτει 9 κουµπιά τα οποία σας επιτρέπουν να πλοηγηθείτε σε αυτό. Αρχίζοντας από πάνω αριστερά βλέπετε τα εξής: 1. Τιµολόγηση: Προβολή

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακού Συστήµατος ιαχείρισης & Παρακολούθησης

Πληροφοριακού Συστήµατος ιαχείρισης & Παρακολούθησης 2o ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ & ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2: Προώθηση & Βελτίωση της Εκϖαίδευσης & της Αρχικής Εϖαγγελµατικής Κατάρτισης στο Πλαίσιο της δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

γράφοντας µε τον υπολογιστή

γράφοντας µε τον υπολογιστή Γνωριµία µε τους υπολογιστές γράφοντας µε τον υπολογιστή Από τις εργασίες που µπορούµε να κάνουµε µε τον υπολογιστή είναι να δηµιουργούµε έγγραφα τα οποία µπορεί να περιέχουν κείµενα και εικόνες. Για να

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στο Power Point 2000 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Σηµειώσεις στο Power Point 2000 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή... 4 1.1 ηµιουργία νέας παρουσίασης... 4 1.2 ηµιουργία παρουσίασης µε τον Οδηγό αυτόµατου περιεχοµένου... 5 1.3 Αλλάζοντας την προβολή... 6 1.4 Μετακίνηση µεταξύ των διαφανειών

Διαβάστε περισσότερα

C: Από τη Θεωρία στην Εφαρµογή 2 ο Κεφάλαιο

C: Από τη Θεωρία στην Εφαρµογή 2 ο Κεφάλαιο C: Από τη Θεωρία στην Εφαρµογή Κεφάλαιο 2 ο Τύποι Δεδοµένων Δήλωση Μεταβλητών Έξοδος Δεδοµένων Γ. Σ. Τσελίκης Ν. Δ. Τσελίκας Μνήµη και Μεταβλητές Σχέση Μνήµης Υπολογιστή και Μεταβλητών Η µνήµη (RAM) ενός

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση. Εγκατάσταση του Wamp

Εγκατάσταση. Εγκατάσταση του Wamp Εγκατάσταση Εγκατάσταση του Wamp Η εγκατάσταση χωρίζεται σε δύο µέρη. Πρώτα θα εγκαταστήσουµε το Wamp, ώστε να µετατρέψουµε τον υπολογιστή µας σε Web Server και µετά θα εγκαταστήσουµε το Joomla. Η εγκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες κλεισίµατος Ισολογισµού Οικονοµικές Αναφορές

Οδηγίες κλεισίµατος Ισολογισµού Οικονοµικές Αναφορές Οδηγίες κλεισίµατος Ισολογισµού Οικονοµικές Αναφορές Για να κάνουµε κλείσιµο ισολογισµού και να υπολογίσουµε τις έτοιµες Οικονοµικές Αναφορές, θα πρέπει να ακολουθήσουµε τα παρακάτω βήµατα. 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

1. ΤΟ ERGOWIN ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

1. ΤΟ ERGOWIN ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ERGOWIN ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΤΟ ERGOWIN ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ 3 1.1 ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 5 1.2 ΑΡΘΡΑ ΤΙΜΕΣ 7 1.3 ΕΡΓΑ ΠΚΝΤΜ 8 1.4 ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ 8 1.5 ΛΟΙΠΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 9 2. ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΚΚΙΝΗΣΗ 10 2.1 ΑΡΘΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακού Συστήµατος ΛΑΕΚ 1-25. Για τους Χρήστες των Φορέων. Εγχειρίδιο Χρήσης. AbiTECH A.E. Έκδοση 1.0. Οκτώβριος 2012

Πληροφοριακού Συστήµατος ΛΑΕΚ 1-25. Για τους Χρήστες των Φορέων. Εγχειρίδιο Χρήσης. AbiTECH A.E. Έκδοση 1.0. Οκτώβριος 2012 Πληροφοριακού Συστήµατος Εγχειρίδιο Χρήσης ΛΑΕΚ 1-25 Για τους Χρήστες των Φορέων Έκδοση 1.0 Οκτώβριος 2012 AbiTECH A.E. Κηφισίας & Ευβοίας 3, 151 25 Μαρούσι Εγχειρίδιο Χρήσης Πληροφοριακού Τηλ Κέντρο.:

Διαβάστε περισσότερα

SusX - SusCity. Εγχειρίδιο σχεδιασµού παιχνιδιών

SusX - SusCity. Εγχειρίδιο σχεδιασµού παιχνιδιών SusX - SusCity Εγχειρίδιο σχεδιασµού παιχνιδιών Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας 2011 Περιεχόµενα Εισαγωγή...3 Λίγα λόγια για το SusCity...3 Σκοπός του εγχειριδίου...3 Η διττή αξιοποίηση του SusCity...3

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο PowerPoint

Εισαγωγή στο PowerPoint Εισαγωγή Το PowerPoint είναι ένα πολύ ισχυρό πρόγραµµα παρουσίασης. το οποίο αποτελεί τµήµα του πακέτου Microsoft Office. Σκοπός του είναι να βοηθάει τους χρήστες να δηµιουργούν εύκολα εντυπωσιακές παρουσιάσεις

Διαβάστε περισσότερα

AC-10S, AC- 10F. Πληκτρολόγια Access Control Για αυτόνοµη (stand alone) λειτουργία.

AC-10S, AC- 10F. Πληκτρολόγια Access Control Για αυτόνοµη (stand alone) λειτουργία. AC-10S, AC- 10F Πληκτρολόγια Access Control Για αυτόνοµη (stand alone) λειτουργία. ΕΠΙΤΟΙΧΟ ΕΝΤΟΙΧΙΖΟΜΕΝΟ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΟΧΗ: Ένας τόνος (beep) και το πράσινο LED να ανάβει

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες εγκατάστασης εφαρµογής διαβίβασης εντολών Χ.Α.Α. µέσω της EUROCORP Χρηµατιστηριακής Σελίδα 1 από 11

Οδηγίες εγκατάστασης εφαρµογής διαβίβασης εντολών Χ.Α.Α. µέσω της EUROCORP Χρηµατιστηριακής Σελίδα 1 από 11 Οδηγίες εγκατάστασης εφαρµογής διαβίβασης εντολών Χ.Α.Α. µέσω της EUROCORP Χρηµατιστηριακής Σελίδα 1 από 11 Οδηγίες εγκατάστασης - σύνδεσης προγράµµατος Σε έναν browser (π.χ. Internet Explorer) πληκτρολογείστε

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία menu. To πρόγραµµα ακολουθεί µια κοινή και φιλική προς τον χρήστη φιλοσοφία menu σε όλες τις ενότητες της εφαρµογής. Όπως βλέπετε και στις πιο κάτω εικόνες, παρ όλο που αναφέρονται σε διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

EΞΟΙΚΕΙΩΣΗ ΜΕ ΤΟ MOVIE MAKER

EΞΟΙΚΕΙΩΣΗ ΜΕ ΤΟ MOVIE MAKER EΞΟΙΚΕΙΩΣΗ ΜΕ ΤΟ MOVIE MAKER 1. Ανοίξτε από ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, το Windows movie maker 2. Αυτή είναι η βασική επιφάνεια εργασίας του λογισµικού Το movie maker µας δίνει δύο δυνατότητες. Να κάνουµε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα ιαχείρισης Συνταγών Μαγειρικής στο Web

Σύστηµα ιαχείρισης Συνταγών Μαγειρικής στο Web ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ : «Σύστηµα ιαχείρισης Συνταγών Μαγειρικής στο Web µε τη χρήση PHP και MySQL» ΤΣΟΜΠΑΝΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ, Α.Μ. 32/03 ΦΛΕΝΤΖΟΥΡΗ ΙΩΑΝΝΑ, Α.Μ. 9/03 Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Οδηγίες για την πιστοποίηση των εκπαιδευτικών

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Οδηγίες για την πιστοποίηση των εκπαιδευτικών ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ, Άξονας Προτεραιότητας 2, Μέτρο 2.1 ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Οδηγίες για την πιστοποίηση των εκπαιδευτικών Τοµέας Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΚΤΥΩΝ. Εγχειρίδιο χρήσης των υπηρεσιών τηλεκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων. Ασύγχρονη τηλεκπαίδευση

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΚΤΥΩΝ. Εγχειρίδιο χρήσης των υπηρεσιών τηλεκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων. Ασύγχρονη τηλεκπαίδευση Εγχειρίδιο χρήσης των υπηρεσιών τηλεκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Ασύγχρονη τηλεκπαίδευση Feb 2008 1 Πίνακας Περιεχοµένων 1. Εισαγωγή...3 ηµιουργία νέου λογαριασµού χρήστη...3 2. Η οθόνη του συστήµατος...4

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικό κριτήριο χ 2

Στατιστικό κριτήριο χ 2 18 Μεθοδολογία Επιστηµονικής Έρευνας & Στατιστική Στατιστικό κριτήριο χ 2 Ο υπολογισµός του κριτηρίου χ 2 γίνεται µέσω του µενού [Statistics => Summarize => Crosstabs...]. Κατά τη συγκεκριµένη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΟΥΜΕ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΟ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ: Γενική Λογιστική, Ταμειακή Κατηγορία, Καταχωρούμε την Υπηρεσία που έκανε τη δαπάνη.

2. ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΟΥΜΕ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΟ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ: Γενική Λογιστική, Ταμειακή Κατηγορία, Καταχωρούμε την Υπηρεσία που έκανε τη δαπάνη. Οδηγίες για Πρόγραµµα OTS σχετικά µε πληρωµές τιµολογίων. Α ΜΘ, /νση Οικονοµικού, Τµήµα Προϋπολογισµού. Βήµατα που πρέπει να κάνετε: 1. Κατανοµή (ΟΧΙ για Νοµούς). 2. Καταχώρηση της Υπηρεσίας που πραγµατοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ: Ε12 Εγχειρίδιο Χρήσης (MIS) για το Κέντρο Στήριξης Επιµόρφωσης Έκδοση 2.0

ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ: Ε12 Εγχειρίδιο Χρήσης (MIS) για το Κέντρο Στήριξης Επιµόρφωσης Έκδοση 2.0 Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1: Παιδεία & Πολιτισµός Μέτρο 1.2:

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός των Πινάκων μίας Βάσης Δεδομένων

Σχεδιασμός των Πινάκων μίας Βάσης Δεδομένων Σχεδιασμός των Πινάκων μίας Βάσης Δεδομένων 3 ΚΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Επιλογή τύπου δεδομένων και ιδιότητες πεδίων Δημιουργία πινάκων Συσχετισμός πινάκων ΑΡΧΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ, ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ ΤΕΛΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

1 Φιλοσοφία της εφαρµογής 2 Οδηγός Χρήσης. Ξεκινώντας. 3 Αναλυτικό Εγχειρίδιο Λειτουργίας

1 Φιλοσοφία της εφαρµογής 2 Οδηγός Χρήσης. Ξεκινώντας. 3 Αναλυτικό Εγχειρίδιο Λειτουργίας Περιεχόµενα I Περιεχόµενα Part I FashionWorks 1 Φιλοσοφία της εφαρµογής... 4 2 Οδηγός Χρήσης... 5 Ξεκινώντας... 5 3 Αναλυτικό Εγχειρίδιο Λειτουργίας... 5 Εργασίες... 5 Τιµολόγια Πώλησης Λίστα Αποδείξεων

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση προβλήματος με Access

Επίλυση προβλήματος με Access Δ.1. Το προς επίλυση πρόβλημα Ζητείται να κατασκευάσετε τα αρχεία και τα προγράμματα μιας εφαρμογής καταχώρησης Δαπανών μελών ΔΕΠ (Διδακτικό και Ερευνητικό Προσωπικό) για την παρακολούθηση του απολογισμού

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νου Στυλιάδη. Το Πρόγραµµα Επεξεργασίας Λογιστικών Φύλλων. Excel for Windows

Κων/νου Στυλιάδη. Το Πρόγραµµα Επεξεργασίας Λογιστικών Φύλλων. Excel for Windows Το Πρόγραµµα Επεξεργασίας Λογιστικών Φύλλων Φλώρινα, Φεβρουάριος 2000 Εκκίνηση του Excel Για να εκκινήσουµε το Excel για Windows, µπορούµε να το επιλέξου- µε από το µενού Προγράµµατα4 του κουµπιού Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Shift+γράμμα. Πατάμε τον τόνο (δί[λα στο L) και μετά το φωνήεν. Πως βάζουμε διαλυτικά; Πατάμε το Shift+ τόνο και μετά το φωνήεν (ι ή υ)

Shift+γράμμα. Πατάμε τον τόνο (δί[λα στο L) και μετά το φωνήεν. Πως βάζουμε διαλυτικά; Πατάμε το Shift+ τόνο και μετά το φωνήεν (ι ή υ) Βασικές λειτουργίες του πληκτρολογίου Αλλαγή μεταξύ Αγγλικών και Ελληνικών Όταν γράφουμε σε πεζά (μικρά) και θέλουμε να γράψουμε ένα γράμμα κεφαλαίο Όταν γράφουμε συνέχεια Κεφαλαία Για να γράψουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΤΕΛΟΥ (1 ος ΤΡΟΠΟΣ)

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΤΕΛΟΥ (1 ος ΤΡΟΠΟΣ) Extra Οδηγίες 2 ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΤΕΛΟΥ (1 ος ΤΡΟΠΟΣ) 1. Σκανάρουµε το πορτάκι που θέλουµε ή το φωτογραφίζουµε µε ψηφιακή µηχανή. Το αποθηκεύουµε µε όνοµα π.χ. 01_portaki.bmp σε κάποιο φάκελο όπου έχουµε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Θέµα : Εφαρµογή ιαχείρισης Ναυτιλιακής Εταιρείας στο Web. Με PHP & MySQL Μίγκου Μαρία, Α.Μ :

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση υπολογιστή και διαχείριση αρχείων Windows XP

Χρήση υπολογιστή και διαχείριση αρχείων Windows XP Χρήση υπολογιστή και διαχείριση αρχείων Windows XP 2.1 Windows XP 1. Τα Windows XP είναι η τελευταία έκδοση του λειτουργικού συστήµατος της Microsoft, των Microsoft Windows. Είναι ο διάδοχος των Windows

Διαβάστε περισσότερα

Τοµέας Εϖιµόρφωσης & Κατάρτισης

Τοµέας Εϖιµόρφωσης & Κατάρτισης ικαιούχος Φορέας Συµπράττοντες Επιστηµονικοί Φορείς Οδηγίες για την πιστοποίηση των εκπαιδευτικών Τοµέας Εϖιµόρφωσης & Κατάρτισης Αθήνα, Νοέµβριος 2010 Περιεχόµενα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ... 3 1.1 Η εξέταση...

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13 Μακροεντολές

Κεφάλαιο 13 Μακροεντολές Κεφάλαιο 13 Μακροεντολές Το κεφάλαιο αυτό διαπραγµατεύεται τη δηµιουργία και διαχείριση των µακροεντολών, δια της χρήσης των οποίων είναι δυνατή η αυτοµατοποίηση των διαδικασιών που χρησιµοποιούνται για

Διαβάστε περισσότερα

Στην συνέχεια και στο επόµενο παράθυρο η εφαρµογή µας ζητάει να εισάγουµε το Username και το Password το οποίο σας έχει δοθεί από τον ΕΛΚΕ.

Στην συνέχεια και στο επόµενο παράθυρο η εφαρµογή µας ζητάει να εισάγουµε το Username και το Password το οποίο σας έχει δοθεί από τον ΕΛΚΕ. 1. Πρόσβαση Οδηγίες προγράµµατος διαχείρισης ανάλυσης χρόνου εργασίας (Time Sheet) Για να ξεκινήσετε την εφαρµογή, από την κεντρική σελίδα του ΕΛΚΕ (www.elke.aua.gr) και το µενού «ιαχείριση», Time Sheet

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΦΟΡΕΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΦΟΡΕΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΦΟΡΕΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ / ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΦΟΡΕΑ.... 3 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΤΗ... 3 ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις Excel. Επικεφαλίδα. στήλης. Ενεργό κελί. Παράθυρο εργασιών. Γραµµή κατάστασης

Σηµειώσεις Excel. Επικεφαλίδα. στήλης. Ενεργό κελί. Παράθυρο εργασιών. Γραµµή κατάστασης 1 Εισαγωγή Λογιστικά Φύλλα Τα λογιστικά φύλλα (spreadsheets) είναι εφαρµογές στις οποίες τα αριθµητικά δεδοµένα είναι οργανωµένα σε γραµµές και στήλες, που επιτρέπουν την εύκολη και γρήγορη εκτέλεση υπολογισµών.

Διαβάστε περισσότερα

Μετατροπή Σχήµατος Ο/Σ σε Σχεσιακό

Μετατροπή Σχήµατος Ο/Σ σε Σχεσιακό Μετατροπή Σχήµατος Ο/Σ σε Σχεσιακό Βάσεις εδοµένων 2002-2003 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Μετατροπή Σχήµατος Ο/Σ σε Σχεσιακό Για κάθε τύπο οντοτήτων και για κάθε τύπο συσχετίσεων δηµιουργούµε ένα σχήµα σχέσης που

Διαβάστε περισσότερα

προγραµµατίζοντας τον υπολογιστή

προγραµµατίζοντας τον υπολογιστή προγραµµατίζοντας τον υπολογιστή Οι εφαρµογές λογισµικού που µέχρι τώρα γνωρίσαµε, µας δίνουν τη δυνατότητα να εκτελέσουµε ένα συγκεκριµένο είδος εργασιών. Έτσι η Ζωγραφική µας προσφέρει τα κατάλληλα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

2: 1.2 (login) 3: ATKOSOFT

2: 1.2 (login) 3: ATKOSOFT οµηµένο Σύστηµα Λογισµικού για ιαχείριση Ιατρικών Πληροφοριών ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Βασικές Λειτουργίες της Εφαρµογής... 3 1.1 Επιφάνεια εργασίας εφαρµογής... 3 1.2 Εισαγωγή στο σύστηµα (login)... 4 1.3 Αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 2003. Έκδοση: 4.0 Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 2003. Έκδοση: 4.0 Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 2003 Έκδοση: 4.0 Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 2003 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 2. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 2003... 5 2.1 ΣΥΝ ΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ... 5 2.2 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ... 6 2.2.1 Ρυθµίσεις... 6

Διαβάστε περισσότερα

Ν Ι Κ Ο Λ Α Ο Σ Π. Κ Υ Ρ Α Ν Α Κ Ο Σ ΤΟΠΟΓΡΑΦΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π. Εργολ. ηµοσίων Eργων ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΛ.ΚΕ.ΠΑ. ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Ν Ι Κ Ο Λ Α Ο Σ Π. Κ Υ Ρ Α Ν Α Κ Ο Σ ΤΟΠΟΓΡΑΦΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π. Εργολ. ηµοσίων Eργων ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΛ.ΚΕ.ΠΑ. ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ 7 Ν Ι Κ Ο Λ Α Ο Σ Π. Κ Υ Ρ Α Ν Α Κ Ο Σ ΤΟΠΟΓΡΑΦΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π. Εργολ. ηµοσίων Eργων ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΛ.ΚΕ.ΠΑ. ErgoMetr ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Νέο σύγχρονο πρόγραµµα γενικών επιµετρήσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Βενετόκλειο Λύκειο Ρόδου Εφαρμογές πληροφορικής Γ' Λυκείου. Εργαστηριακή Άσκηση

Βενετόκλειο Λύκειο Ρόδου Εφαρμογές πληροφορικής Γ' Λυκείου. Εργαστηριακή Άσκηση Βενετόκλειο Λύκειο Ρόδου Εφαρμογές πληροφορικής Γ' Λυκείου Εργαστηριακή Άσκηση 1. Καταχωρίστε τα παρακάτω δεδομένα στους πίνακες της βάσης δεδομένων Ταινίες ΚωδικόςΤαινίας Τίτλος Κατηγορία ΈτοςΠαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις 1) Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Excel της Microsoft είναι λογισμικό διαχείρισης ΒΔ (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Access της Microsoft είναι λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικό εγχειρίδιο εφαρµογής διαχείρισης διαδικτυακού κόµβου: INNET

Τεχνικό εγχειρίδιο εφαρµογής διαχείρισης διαδικτυακού κόµβου: INNET 1 version v5.4 Εγχειρίδιο ιαχείρισης 2012 Τεχνικό εγχειρίδιο εφαρµογής διαχείρισης διαδικτυακού κόµβου: INNET To παρόν εγχειρίδιο αποτελεί πνευµατική ιδιοκτησία της INVENTICS A.E. Απευθύνεται αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση ιακύµανσης Μονής Κατεύθυνσης

Ανάλυση ιακύµανσης Μονής Κατεύθυνσης 24 Μεθοδολογία Επιστηµονικής Έρευνας & Στατιστική Ανάλυση ιακύµανσης Μονής Κατεύθυνσης Όπως ακριβώς συνέβη και στο κριτήριο t, τα δεδοµένα µας θα πρέπει να έχουν οµαδοποιηθεί χρησιµοποιώντας µια αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Π.Τ..Ε. Σηµειώσεις Σεµιναρίου «Τα µήλα των Εσπερίδων», 2004-05. Περιεχόµενα

Π.Τ..Ε. Σηµειώσεις Σεµιναρίου «Τα µήλα των Εσπερίδων», 2004-05. Περιεχόµενα Περιεχόµενα Σελίδα Πρόλογος... 2 1. Τα τµήµατα της οθόνης των Windows... 4 2. Το µενού «Έναρξη»... 5 3. Προγράµµατα των Windows... 6 Αριθµοµηχανή Ζωγραφική Σηµειωµατάριο Παιχνίδια Εργαλεία 4. ιαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Σηµαντικές παρατηρήσεις σχετικά µε το backround:

Σηµαντικές παρατηρήσεις σχετικά µε το backround: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ SOFTWARE SAE10 Το software της αναγγελίας ορόφων είναι απαραίτητο για τη δηµιουργία των USB flash που θα χρησιµοποιηθούν στην πλακέτα SAE10. Προσφέρει ταχύτητα, ευελιξία και πολλές

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Λειτουργίας Τράπεζας Χρόνου

Εγχειρίδιο Λειτουργίας Τράπεζας Χρόνου Εγχειρίδιο Λειτουργίας Τράπεζας Χρόνου Bee Group Α.Ε. [Type the company name] [Pick the date] Εγχειρίδιο λειτουργίας Τράπεζας Χρόνου 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αρχική Σελίδα... 3 2. Δημιουργία Λογαριασμού... 3 3.

Διαβάστε περισσότερα

Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων

Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων ΕΣΔ232 Οργάνωση Δεδομένων στη Κοινωνία της Πληροφορίας Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων Περιεχόμενα Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Εισαγωγή στο σχεσιακό μοντέλο Σχεσιακές γλώσσες ερωτημάτων Περιορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις Excel ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγή... 5. 1.1 Λογιστικά Φύλλα... 5. 1.2 Το κύριο παράθυρο του Excel... 5. 2. Οι βασικές εργασίες στο Excel...

Σηµειώσεις Excel ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγή... 5. 1.1 Λογιστικά Φύλλα... 5. 1.2 Το κύριο παράθυρο του Excel... 5. 2. Οι βασικές εργασίες στο Excel... 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή... 5 1.1 Λογιστικά Φύλλα... 5 1.2 Το κύριο παράθυρο του Excel... 5 2. Οι βασικές εργασίες στο Excel... 6 2.1 Εισαγωγή δεδοµένων... 6 2.2 Τύποι δεδοµένων... 6 2.2.1 Κείµενο...

Διαβάστε περισσότερα

Copyright 2007 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley, ΕλληνικήΈκδοση, ίαυλος

Copyright 2007 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley, ΕλληνικήΈκδοση, ίαυλος ιαφάνεια 10-1 Κεφάλαιο 10 Συναρτησιακές Εξαρτήσεις και Κανονικοποίηση για Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Copyright 2007 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley, ΕλληνικήΈκδοση ίαυλος ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Σχεσιακή Άλγεβρα

Κεφάλαιο 5 Σχεσιακή Άλγεβρα Κεφάλαιο 5 Σχεσιακή Άλγεβρα Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται οι θεµελιώδεις πράξεις της σχεσιακής άλγεβρας που χρησιµοποιούνται για τη διαχείριση των δεδοµένων των πινάκων µιας σχεσιακής βάσης δεδοµένων.

Διαβάστε περισσότερα

Atlantis - Νέο user interface

Atlantis - Νέο user interface New Desktop 1 Atlantis - Νέο user interface ATLANTIS - ΝΕΟ USER INTERFACE...2 ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ...3 ΓΡΑΜΜΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...4 ΜΠΑΡΑ ΧΡΗΣΤΗ (USER TOOLBAR)...5 ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...6 Κεντρικό μενού

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσία «NT Bulk SMS» Οδηγίες Χρήσεως

Υπηρεσία «NT Bulk SMS» Οδηγίες Χρήσεως Υπηρεσία «NT Bulk SMS» Οδηγίες Χρήσεως Περιεχόµενα Οδηγίες Χρήσεως για την υπηρεσία «NT BULK SMS»...3 1. Είσοδος στην Υπηρεσία...3 2. Περιγραφή Λειτουργικών Περιοχών Οθόνης...3 3. Αρχική Σελίδα Υπηρεσίας...4

Διαβάστε περισσότερα