ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΡΕΘΥΜΝΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΉΣ. Τίτλος ιπλωµατικής Εργασίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΡΕΘΥΜΝΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΉΣ. Τίτλος ιπλωµατικής Εργασίας"

Transcript

1 ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΡΕΘΥΜΝΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΉΣ Τίτλος ιπλωµατικής Εργασίας Μελέτη και υλοποίηση των µεθόδων γρήγορης αποσυνέλιξης µε κανονικοποίηση και ελαχίστων µέσων τετραγώνων για την δηµιουργία ψηφιακών φίλτρων µε σκοπό την αναπαραγωγή αµφιωτικού σήµατος από ηχητικό σύστηµα δύο καναλιών. Σπουδαστές: Ανυφαντάκης Κωνσταντίνος (Α.Μ.: 776) Μουστάκας Θεόδωρος (Α.Μ.: 633) Επιβλέποντες Καθηγητές: Ζέρβας Παναγιώτης Ξενικάκης ηµήτριος Ρέθυµνο, Ιανουάριος 2015

2

3 Περίληψη Στην παρούσα διπλωµατική εργασία εξετάζονται και συγκρίνονται δύο τεχνικές υλοποίησης ανάστροφου ψηφιακού φίλτρου µε σκοπό την ακύρωση του crosstalk και της γωνίας της θέσης των ηχείων, προκειµένου να επιτευχθεί αναπαραγωγή αµφιωτικού (binaural) αρχείου ήχου από stereo ζεύγος ηχείων. Το crosstalk και η παρουσία των ηχείων στην γωνία που είναι τοποθετηµένα, είναι οι δυο κυριότεροι ανασταλτικοί παράγοντες στην ακρόαση αµφιωτικού ηχητικού σήµατος από stereo ζεύγος ηχείων. Οι δύο µέθοδοι οι οποίες εξετάζονται είναι: Γρήγορη αποσυνέλιξη µε κανονικοποίηση (Fast deconvolution using regularization) και ελαχίστων µέσων τετραγώνων (Least mean squares). Η βασική διαφορά των δύο αυτών µεθόδων είναι ο τρόπος κατασκευής του φίλτρου. Η κατασκευή του φίλτρου µε την πρώτη µέθοδο πραγµατοποιείται στο πεδίο των συχνοτήτων (frequency domain) και η δεύτερη στο πεδίο του χρόνου (time domain). Για την υλοποίηση των δύο ανάστροφων φίλτρων χρησιµοποιήθηκε το πρόγραµµα Matlab. Τα ανάστροφα ψηφιακά φίλτρα, τα οποία κατασκευάστηκαν µε τις δύο παραπάνω τεχνικές, εφαρµόστηκαν σε binaural αρχεία ήχου, τα οποία στην συνέχεια χρησιµοποιήθηκαν κατά την πειραµατική διαδικασία. Κατά την πειραµατική διαδικασία πραγµατοποιήθηκαν ακροάσεις των αρχείων ήχου που αναφέρθηκαν παραπάνω, από δεκαπέντε τυχαίους ακροατές, από τους οποίους ζητήθηκε να προσδιορίσουν την θέση στην οποία αντιλήφθηκαν την εικονική ηχητική πηγή. Τέλος πραγµατοποιήθηκε στατιστική ανάλυση των αποτελεσµάτων και εξαγωγή συµπερασµάτων. Λέξεις κλειδιά: Ακύρωση crosstalk, ανάστροφο φίλτρο, αµφιωτικό. i

4 Abstract The present thesis examines and compares two methods of inverse digital filter design. The aim of the filters is the cancellation of the crosstalk and speakers position with respect to the listener s head, in order to achieve binaural signal reproduction over stereo speaker system. The crosstalk and the speakers position are the main inhibitor factors for binaural reproduction over loudspeakers. The methods, this thesis examines, are the Fast deconvolution using regularization and the least means squares (LMS). The main difference between these two methods, is the way of the filter construction. The filter design process, using the method of Fast deconvolution using regularization, is performed in the frequency domain, in difference with the LMS method in which the filter process is performed in time domain. For the implementation of the inverse filters was used Matlab software. The binaural audio files that were used in the experiment, passed through the inverse filters, in order to create virtual audio images. The construction of the filters has been based on the above two methods. The experimental process, in which participated 15 random subjects, comprised a listening test of comparison between a virtual acoustic image and a real source. Finally presented statistical analysis of the listening tests results and conclusions. Key words: Crosstalk cancellation, inverse filter, binaural ii

5 Ευχαριστίες Ευχαριστούµε πολύ για την πολύτιµη βοήθεια τους τον Σίµο ελικάρη Μανιά, τον Γιάννη, το φίλο µας Μιχάλη Τερζάκη, τον Αχιλλέα Κάππη, τον Ορέστη Λαµπαδά που µας ανέχτηκε, το Γιάννη Παπαδάτο (εξάδελφος), όλους όσους συµµετείχαν στην πειραµατική διαδικασία και τέλος τους επιβλέποντες καθηγητές µας Ζέρβα Παναγιώτη και Ξενικάκη ηµήτρη. iii

6 Περιεχόµενα Κατάλογος σχηµάτων.... vi Κατάλογος πινάκων... ix 1. Βασικά στοιχεία ψυχοακουστικής και συστηµάτων αναπαραγωγής Εισαγωγή Ηχητικός εντοπισµός (Sound localization) Συναρτήσεις Μεταφοράς του Κεφαλής (HRTF) Τεχνητό κεφάλι µικρόφωνο (Dummy Head) Stereo συστήµατα Η αναπαραγωγή του αµφιωτικού (binaural) ηχητικού σήµατος Crosstalk - Ακύρωση του Crosstalk (Crosstalk Cancelation) Στέρεο δίπολο (Stereo Dipole) Επίλογος Ιστορική αναδροµή Εισαγωγή Ανασκόπηση των προσπαθειών δηµιουργίας ανάστροφων φίλτρων για την ακύρωση του crosstalk των ηχείων Ανάλυση των µεθόδων δηµιουργίας ανάστροφου φίλτρου για την ακύρωση του crosstalk και της θέσης των ηχείων Εισαγωγή Ανάλυση συστήµατος ακύρωσης του crosstalk µε τη µέθοδο της γρήγορης αποσυνέλιξης µε κανονικοποίηση (Fast deconvolution using regularization) Εισαγωγή Αναστροφή συστήµατος Κανονικοποίηση (Regularization) Ορισµός του πίνακα του ανάστροφου φίλτρου στο πεδίο των συχνοτήτων Επίλογος Ανάλυση συστήµατος ακύρωσης του crosstalk µε την τεχνική ελαχίστων µέσων τετραγώνων (Least mean squares) Εισαγωγή Θεωρητική ανάλυση Ακύρωση crosstalk Επίλογος Εφαρµογή των τεχνικών δηµιουργίας ανάστροφου φίλτρου για την ακύρωση του crosstalk και της θέσης των ηχείων Εισαγωγή Υλοποίηση ανάστροφου φίλτρου µε την τεχνική της γρήγορης αποσυνέλιξης µε κανονικοποίηση Εισαγωγή Εφαρµογή των βηµάτων για τη δηµιουργία πίνακα ανάστροφου φίλτρου στο πεδίο των συχνοτήτων iv

7 4.2.3 Εφαρµογή τιµών στις παραµέτρους, που επηρεάζουν την έξοδο του ανάστροφου φίλτρου Ανάλυση των αποτελεσµάτων των φίλτρων Η εφαρµογή του φίλτρου στο binaural σήµα Επίλογος Υλοποίηση ανάστροφου φίλτρου µε την τεχνική των ελαχίστων µέσων τετραγώνων Εισαγωγή Ανάλυση αλγορίθµου Ανάλυση αποτελεσµάτων για διαφορετικές τάξεις φίλτρων Επίλογος Πειραµατική διαδικασία Εισαγωγή ιάταξη πειραµατικής διαδικασίας ηµιουργία binaural αρχείου ήχου Χαρακτηριστικά των ακροατών που έλαβαν µέρος στην πειραµατική διαδικασία Ανάλυση αποτελεσµάτων Συµπεράσµατα πειραµατικής διαδικασίας Επίλογος Συµπεράσµατα Παράρτηµα Α v

8 Κατάλογος σχηµάτων. Εικόνα 1: Dummy Head KEMAR συµπεριλαµβανοµένου του κορµού Εικόνα 2: Οι καµπύλες του Simonsen οι οποίες απεικονίζουν τρείς τυπικές διευθύνσεις στις οποίες µπορεί να βρίσκεται µία εικονική ηχητική πηγή κατά την αναπαραγωγή σε ένα στερεοφωνικό σύστηµα (Ξενικάκης 2006) Εικόνα 3: Φυσικό σύστηµα αναπαραγωγής. Στο σχήµα διακρίνονται τα απευθείας ηχητικά σήµατα (ipsilateral) HLL και HRR και το crosstalk (contralateral) HLR και HRL (Mouhtaris et al., 2000) Εικόνα 4: Block διάγραµµα αναστροφής συστήµατος δύο καναλιών (Manias, 2008) Εικόνα 5: ιάγραµµα του πλάτους (α) και της φάσης (β), του όρου (3.26) (Mouchtaris, et al., 2000) Εικόνα 6: Block διάγραµµα του αλγορίθµου (LMS), για τον υπολογισµό του ανάστροφου φίλτρου (Mouchtaris et al., 2000) Εικόνα 7: Κρουστική απόκριση ανάστροφου φίλτρου ακύρωσης crosstalk. (α) πριν την εφαρµογή του modelling delay, (β) µετά την εφαρµογή του modelling delay Εικόνα 8: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και για το δεξί αυτί (β) µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 1). Η µπλε καµπύλη αναπαριστά τον απευθείας ήχο (ipsilateral) και η κόκκινη καµπύλη το crosstalk Εικόνα 9: Οι όροι diagonal (α, δ) και off-diagonal (β, γ) που προκύπτουν µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 1) για το αριστερό (α, β) και το δεξί (γ, δ) κανάλι Εικόνα 10: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και για το δεξί αυτί (β) µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 2). Η µπλε καµπύλη αναπαριστά τον απευθείας ήχο (ipsilateral) και η κόκκινη καµπύλη το crosstalk Εικόνα 11: Οι όροι diagonal (α, δ) και off-diagonal (β, γ) που προκύπτουν µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 2) για το αριστερό (α, β) και το δεξί (γ, δ) κανάλι Εικόνα 12: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και για το δεξί αυτί (β) µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 3). Η µπλε καµπύλη αναπαριστά τον απευθείας ήχο (ipsilateral) και η κόκκινη καµπύλη το crosstalk Εικόνα 13: Οι όροι diagonal (α, δ) και off-diagonal (β, γ) που προκύπτουν µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 3) για το αριστερό (α, β) και το δεξί (γ, δ) κανάλι Εικόνα 14: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και για το δεξί αυτί (β) µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 4). Η µπλε καµπύλη αναπαριστά τον απευθείας ήχο (ipsilateral) και η κόκκινη καµπύλη το crosstalk Εικόνα 15: Οι όροι diagonal (α, δ) και off-diagonal (β, γ) που προκύπτουν µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 4) για το αριστερό (α, β) και το δεξί (γ, δ) κανάλι Εικόνα 16: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και για το δεξί αυτί (β) µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 5). Η µπλε καµπύλη αναπαριστά τον απευθείας ήχο (ipsilateral) και η κόκκινη καµπύλη το crosstalk Εικόνα 17: Οι όροι diagonal (α, δ) και off-diagonal (β, γ) που προκύπτουν µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 5) για το αριστερό (α, β) και το δεξί (γ, δ) κανάλι Εικόνα 18: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και για το δεξί αυτί (β) µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 6). Η µπλε καµπύλη αναπαριστά τον απευθείας ήχο (ipsilateral) και η κόκκινη καµπύλη το crosstalk Εικόνα 19: Οι όροι diagonal (α, δ) και off-diagonal (β, γ) που προκύπτουν µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 6) για το αριστερό (α, β) και το δεξί (γ, δ) κανάλι Εικόνα 20: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και για το δεξί αυτί (β) µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 7). Η µπλε καµπύλη αναπαριστά τον απευθείας ήχο (ipsilateral) και η κόκκινη καµπύλη το crosstalk Εικόνα 21: Οι όροι diagonal (α, δ) και off-diagonal (β, γ) που προκύπτουν µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 7) για το αριστερό (α, β) και το δεξί (γ, δ) κανάλι vi

9 Εικόνα 22: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και για το δεξί αυτί (β) µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 8). Η µπλε καµπύλη αναπαριστά τον απευθείας ήχο (ipsilateral) και η κόκκινη καµπύλη το crosstalk Εικόνα 23: Οι όροι diagonal (α, δ) και off-diagonal (β, γ) που προκύπτουν µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 8) για το αριστερό (α, β) και το δεξί (γ, δ) κανάλι Εικόνα 24: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και για το δεξί αυτί (β) µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 9). Η µπλε καµπύλη αναπαριστά τον απευθείας ήχο (ipsilateral) και η κόκκινη καµπύλη το crosstalk Εικόνα 25: Οι όροι diagonal (α, δ) και off-diagonal (β, γ) που προκύπτουν µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 9) για το αριστερό (α, β) και το δεξί (γ, δ) κανάλι Εικόνα 26: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και για το δεξί αυτί (β) µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 10). Η µπλε καµπύλη αναπαριστά τον απευθείας ήχο (ipsilateral) και η κόκκινη καµπύλη το crosstalk Εικόνα 27: Οι όροι diagonal (α, δ) και off-diagonal (β, γ) που προκύπτουν µε τη χρήση του φίλτρου (Α/Α 10) για το αριστερό (α, β) και το δεξί (γ, δ) κανάλι Εικόνα 28: Η κρουστική απόκριση των HRTFs των 30 ο στο πεδίο του χρόνου (IRCAM database) Εικόνα 29: Η κρουστική απόκριση των HRTFs των 30 ο στο πεδίο των συχνοτήτων (IRCAM database) Εικόνα 30: ικάναλο σύστηµα ηχείων για την αναπαραγωγή binaural σήµατος (Manias, 2008) Εικόνα 31: Η κρουστική απόκριση των 30 ο στο πεδίο του χρόνου (KEMAR) Εικόνα 32: Οι όροι diagonal και off-diagonal για το αριστερό (α, β) και το δεξί κανάλι (γ, δ) πρώτη δοκιµή Εικόνα 33: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και το δεξιό αυτί (β) µε το ανάστροφο φίλτρο της πρώτης δοκιµής Εικόνα 34: Οι όροι diagonal και off-diagonal για το αριστερό (α, β) και το δεξί κανάλι (γ, δ) δεύτερη δοκιµή Εικόνα 35: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και το δεξιό αυτί (β) µε το ανάστροφο φίλτρο της δεύτερης δοκιµής Εικόνα 36: Οι όροι diagonal και off-diagonal για το αριστερό (α, β) και το δεξί κανάλι (γ, δ) τρίτη δοκιµή Εικόνα 37: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και το δεξιό αυτί (β) µε το ανάστροφο φίλτρο της τρίτης δοκιµής Εικόνα 38: Οι όροι diagonal και off-diagonal για το αριστερό (α, β) και το δεξί κανάλι (γ, δ) τέταρτη δοκιµή Εικόνα 39: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και το δεξιό αυτί (β) µε το ανάστροφο φίλτρο της τέταρτης δοκιµής Εικόνα 40: Οι όροι diagonal και off-diagonal για το αριστερό (α, β) και το δεξί κανάλι (γ, δ) πέµπτη δοκιµή Εικόνα 41: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και το δεξιό αυτί (β) µε το ανάστροφο φίλτρο της πέµπτης δοκιµής Εικόνα 42: Οι όροι diagonal και off-diagonal για το αριστερό (α, β) και το δεξί κανάλι (γ, δ) έκτη δοκιµή Εικόνα 43: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και το δεξιό αυτί (β) µε το ανάστροφο φίλτρο της έκτης δοκιµής Εικόνα 44: Οι όροι diagonal και off-diagonal για το αριστερό (α, β) και το δεξί κανάλι (γ, δ) έβδοµη δοκιµή Εικόνα 45: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και το δεξιό αυτί (β) µε το ανάστροφο φίλτρο της έβδοµης δοκιµής Εικόνα 46: Οι όροι diagonal και off-diagonal για το αριστερό (α, β) και το δεξί κανάλι (γ, δ) όγδοη δοκιµή Εικόνα 47: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και το δεξιό αυτί (β) µε το ανάστροφο φίλτρο της όγδοης δοκιµής vii

10 Εικόνα 48: Οι όροι diagonal και off-diagonal για το αριστερό (α, β) και το δεξί κανάλι (γ, δ) ένατη δοκιµή Εικόνα 49: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και το δεξιό αυτί (β) µε το ανάστροφο φίλτρο της ένατης δοκιµής Εικόνα 50: Οι όροι diagonal και off-diagonal για το αριστερό (Α-Β) και το δεξί κανάλι (Γ- ) δέκατη δοκιµή Εικόνα 51: Ακύρωση του crosstalk για το αριστερό αυτί (α) και το δεξιό αυτί (β) µε το ανάστροφο φίλτρο της δέκατης δοκιµής Εικόνα 52: Πειραµατική διάταξη. ιακρίνονται τα ηχεία αναπαραγωγής του binaural σήµατος σε stereo διάταξη (αριστερό ηχείο, δεξί ηχείο) και το µετακινούµενο ηχείο (ηχείο αναφοράς) στην εκάστοτε γωνία οπού ηχεί η εικονική πηγή Εικόνα 53: Η κρουστική απόκριση 0 ο των HRTFs στο πεδίο του χρόνου (IRCAM database) Εικόνα 54: Η κρουστική απόκριση 30 ο των HRTFs στο πεδίο του χρόνου (IRCAM database) Εικόνα 55: Η κρουστική απόκριση 45 ο των HRTFs στο πεδίο του χρόνου (IRCAM database) Εικόνα 56: Η κρουστική απόκριση 60 ο των HRTFs στο πεδίο του χρόνου (IRCAM database) Εικόνα 57: Η κρουστική απόκριση 75 ο των HRTFs στο πεδίο του χρόνου (IRCAM database) Εικόνα 58: Η κρουστική απόκριση 90 ο των HRTFs στο πεδίο του χρόνου (IRCAM database) Εικόνα 59: Η κρουστική απόκριση 135 ο των HRTFs στο πεδίο του χρόνου (IRCAM database) Εικόνα 60: Η κρουστική απόκριση 180 ο των HRTFs στο πεδίο του χρόνου (IRCAM database) Εικόνα 61: Αποτελέσµατα πειράµατος για την εικονική πηγή στην θέση των 0 ο Εικόνα 62: Αποτελέσµατα πειράµατος για την εικονική πηγή στην θέση των 30 ο Εικόνα 63: Αποτελέσµατα πειράµατος για την εικονική πηγή στην θέση των 45 ο Εικόνα 64: Αποτελέσµατα πειράµατος για την εικονική πηγή στην θέση των 60 ο Εικόνα 65: Αποτελέσµατα πειράµατος για την εικονική πηγή στην θέση των 75 ο Εικόνα 66: Αποτελέσµατα πειράµατος για την εικονική πηγή στην θέση των 90 ο Εικόνα 67: Αποτελέσµατα πειράµατος για την εικονική πηγή στην θέση των 135 ο Εικόνα 68: Αποτελέσµατα πειράµατος για την εικονική πηγή στην θέση των 180 ο viii

11 Κατάλογος πινάκων Πίνακας 1: Πίνακας παρουσίασης πειραµατικών τιµών των παραµέτρων του ανάστροφου φίλτρου Πίνακας 2: Πίνακας παρουσίασης πειραµατικών τιµών των παραµέτρων του ανάστροφου φίλτρου για την πρώτη δοκιµή Πίνακας 3: Πίνακας παρουσίασης πειραµατικών τιµών των παραµέτρων του ανάστροφου φίλτρου για την δεύτερη δοκιµή Πίνακας 4: Πίνακας παρουσίασης πειραµατικών τιµών των παραµέτρων του ανάστροφου φίλτρου για την τρίτη δοκιµή Πίνακας 5: Πίνακας παρουσίασης πειραματικών τιμών των παραμέτρων του ανάστροφου φίλτρου για την τέταρτη δοκιμή Πίνακας 6: Πίνακας παρουσίασης πειραµατικών τιµών των παραµέτρων του ανάστροφου φίλτρου για την πέµπτη δοκιµή Πίνακας 7: Πίνακας παρουσίασης πειραµατικών τιµών των παραµέτρων του ανάστροφου φίλτρου για την έκτη δοκιµή Πίνακας 8: Πίνακας παρουσίασης πειραµατικών τιµών των παραµέτρων του ανάστροφου φίλτρου για την έβδοµη δοκιµή Πίνακας 9: Πίνακας παρουσίασης πειραµατικών τιµών των παραµέτρων του ανάστροφου φίλτρου για την όγδοη δοκιµή Πίνακας 10: Πίνακας παρουσίασης πειραµατικών τιµών των παραµέτρων του ανάστροφου φίλτρου για την ένατη δοκιµή Πίνακας 11: Πίνακας παρουσίασης πειραµατικών τιµών των παραµέτρων του ανάστροφου φίλτρου για την δέκατη δοκιµή Πίνακας 12: Παρουσίαση των διαστάσεων της κεφαλής του κάθε ακροατή που έλαβε µέρος στην πειραµατική διαδικασία και ο µέσος όρος των διαστάσεων του συνόλου των ακροατών ix

12 1. Βασικά στοιχεία ψυχοακουστικής και συστηµάτων αναπαραγωγής. 1.1 Εισαγωγή. Σε αυτό το κεφάλαιο γίνεται αναφορά σε βασικές αρχές που διέπουν τη λειτουργία του ανθρώπινου ψυχοακουστικού συστήµατος, όσον αφορά τον εντοπισµό των ηχητικών πηγών στο χώρο. Επιπλέον αναλύονται οι αρχές λειτουργίας της stereo και αµφιωτικής αναπαραγωγής, την οποία από δω και στο εξής θα αποκαλούµε binaural αναπαραγωγή, αλλά και των µέσων ηχογράφησης αµφιωτικών (binaural) σηµάτων. Τέλος γίνεται αναφορά στο stereo δίπολο ως διάταξη αναπαραγωγής binaural σήµατος από δύο ηχεία. 1.2 Ηχητικός εντοπισµός (Sound localization). Ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει την κατεύθυνση από την οποία ηχεί µία ηχητική πηγή λόγω της binaural ακοής. Χρησιµοποιώντας τα δύο αισθητήρια της ακοής µας, δηλαδή τα αυτιά µας, έχουµε τη δυνατότητα να εντοπίσουµε τη θέση και την πορεία µίας ή και περισσότερων ηχητικών πηγών στο χώρο. Αυτό συµβαίνει µε τη σύγκριση των σηµάτων των δύο αυτιών από τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Σύµφωνα µε το παράδειγµα του Vorlander, υποθέτοντας έναν άνθρωπο, σε ελεύθερο πεδίο (απαλλαγµένο από ανακλάσεις) και µια ηχητική πηγή η οποία παράγει ένα επίπεδο ηχητικό κύµα, από συγκεκριµένη θέση στον χώρο, τότε κύµα αυτό, προτού φτάσει στα τύµπανα του ακροατή, ανακλάται και περιθλάται στους ώµους, το κεφάλι, τα πτερύγια και το ακουστικό κανάλι του εκάστοτε αυτιού. Το επίπεδο ηχητικό κύµα έχει πλέον παραµορφωθεί σε σχέση µε το αρχικό (Vorlander, 2008). Η παραµόρφωση είναι άµεσα εξαρτώµενη από την γωνία της πηγής σε σχέση µε τον ακροατή. Για κάθε διαφορετική θέση στον χώρο, η παραµόρφωση που υπόκειται το κύµα είναι µοναδική. Στην περίπτωση που το κύµα ήταν σφαιρικό η παραµόρφωση του θα εξαρτώνταν επίσης και από την απόσταση της πηγής σε σχέση µε τον ακροατή. Η διαφορά των δύο σηµάτων που καταλήγουν στα αυτιά του ακροατή έγκειται στην φάση και το πλάτος, δηλαδή την διαφορά του χρόνου άφιξης των δύο σηµάτων και την διαφορά έντασης αντίστοιχα. Εάν για παράδειγµα µία πηγή ηχούσε στις 90 µοίρες δεξιά από τον ακροατή, το δεξιό αυτί θα αντιλαµβάνονταν πρώτο το ερέθισµα του ηχητικού κύµατος επειδή βρίσκεται πιο κοντά στην πηγή και 1

13 σε µεγαλύτερη ένταση από το αριστερό εξαιτίας της ηχητικής σκιάς που προκαλείται από το κεφάλι. Οι διαφορές αυτές µεταξύ των σηµάτων των δύο αυτιών είναι γνωστές ως Interaural Time Difference (ITD) και Interaural Level Difference (ILD). Όταν το ηχητικό κύµα έχει την ίδια απόσταση από τα αυτιά του ακροατή προέρχεται δηλαδή από ευθεία µπροστά, πίσω ή πάνω τότε η διαφορές των παραπάνω τιµών ελαχιστοποιούνται και η παραµόρφωση που γίνεται στα δύο σήµατα που φθάνουν στα αυτιά είναι πανοµοιότυπη. Η παραµόρφωση που προκαλείται στα ηχητικά σήµατα των δύο αυτιών περιγράφεται από τις Συναρτήσεις Μεταφοράς του Κεφαλής, τις Head Related Transfer Functions (HRTF). 1.3 Συναρτήσεις Μεταφοράς του Κεφαλής (HRTF). HRTF είναι η συνάρτηση µεταφοράς η οποία περιγράφει την διαµόρφωση που υπόκειται ένα ηχητικό κύµα, από τον κορµό και το ανθρώπινο κεφάλι, αναλόγως την γωνία από την οποία εκπέµπει η πηγή σε σχέση µε τον ακροατή. Χαρακτηρίζει δηλαδή, το πώς ένα αυτί λαµβάνει ένα ηχητικό ερέθισµα από ένα συγκεκριµένο σηµείο στον χώρο. Ένα ζεύγος HRTFs για τα δύο αυτιά, µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να συνθέσουν ένα αµφιωτικό ήχο, που δηµιουργεί την ψευδαίσθηση ότι ένα ηχητικό σήµα προέρχεται από το σηµείο εκείνο που περιγράφει η συνάρτηση µεταφοράς. Τα HRTFs διαφοροποιούνται από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα µε το σχήµα και τις διαστάσεις των παραγόντων που τα επηρεάζουν, δηλαδή το κεφάλι, τους ώµους και τα πτερύγια των αυτιών (Vorlander, 2008). 1.4 Τεχνητό κεφάλι µικρόφωνο (Dummy Head). To 1960 ξεκίνησαν οι πρώτες προσπάθειες µε σκοπό τη δηµιουργία ενός συγκεκριµένου Dummy Head µικροφώνου µετρήσεων και προσοµοίωσης, από τους Burkhard, Suchs και Shaw. To 1972 δηµιουργείται το KEMAR, Εικόνα 1, το οποίο ήταν η πρώτη εφαρµογή µέτρησης βοηθηµάτων ακοής, και στη συνέχεια χρησιµοποιήθηκε σαν Dummy Head αναφοράς σε ευρύτερο φάσµα. Χρησιµοποιείται µάλιστα µέχρι σήµερα ως µία από τις βάσεις δεδοµένων αναφοράς των HRTFs. 2

14 Εικόνα 1: Dummy Head KEMAR συµπεριλαµβανοµένου του κορµού. Το κυρίως πρόβληµα στην έρευνα και ανάπτυξη των Dummy Heads που έπρεπε να λυθεί ήταν o καθορισµός και η υλοποίηση ενός Dummy Head µέσου όρου, το οποίο θα αναπαριστά ένα ακροατή µέσου όρου. Ο στόχος δηλαδή ήταν η υλοποίηση ενός Dummy Head, µε διαστάσεις κατάλληλες, ούτως ώστε να αναπαριστά το µέσοόρο τον διαστάσεων του κεφαλιού και των ώµων των ακροατών. Το αποτέλεσµα, παρ όλα αυτά, ίσως να µην ήταν το ιδανικό στα πειράµατα εντοπισµού της θέσης της ηχητικής πηγής από τυχαίους ακροατές. Λύση αυτού του προβλήµατος θεωρήθηκε η χρησιµοποίηση διαφόρων γεωµετρικών και κατασκευαστικώνµέσων όρων. Ο Genuit ανέπτυξε ένα µαθηµατικό µοντέλο περίθλασης, βασισµένο σε ελλειπτικά και κυλινδρικά στοιχεία. Το πτερύγιο είναι επίσης απλουστευµένο ως προς την είσοδο του ακουστικού καναλιού (Genuit, 1984). Η ακριβής θέση του σηµείου εισόδου του ακουστικού καναλιού, χρησιµοποιείταιπερισσότερο περισσότεροως σηµείο αναφοράς για µετρήσεις πηγών, κοντά στο αυτί διότι είναι πολύ σηµαντικό για τις σωστές καµπύλεςεντοπισµού. εντοπισµού Όταν χρησιµοποιούνται Dummy Heads για µετρήσεις, έρευνα και ηχογραφήσεις, στην αντίληψη της κατεύθυνσης και της απόστασης, ένα µεγάλο µέρος των ακροατών που συµµετέχουν, αναφέρουν προβλήµατα ως προς το αποτέλεσµα που ακούν. Τα αποτελέσµατα των πειραµάτων έχουν δείξει ότι οι 3

15 περισσότεροι ακροατές έχουν πρόβληµα στον προσδιορισµό του µπροστά - πίσω και του προσδιορισµού της θέσης της ηχητικής πηγής στο διάµεσο επίπεδο. Αν συγκρίνουµε ένα αριθµό ακροατών µε ένα Dummy Head, θα διαπιστώσουµε ότι κάποιοι ακροατές ακούν το επιθυµητό και κάποιοι άλλοι όχι. Αυτοί που ακούν το επιθυµητό είναι αυτοί που τα χαρακτηριστικά τους ταιριάζουν περισσότερο µε το συγκεκριµένο Dummy Head. Προσεγγίσεις για κατασκευή Dummy Heads, τα οποία να ταιριάζουν καλύτερα µε τους ακροατές, πραγµατοποιήθηκαν από τους (Schmitz, 1995) και (Christensen, 2000). Η διαδικασία αυτή τη φορά δεν ήταν η µέτρηση και δηµιουργία Dummy Head µέσου όρου, αλλά η µέτρηση µεγάλου αριθµού HRTFs, µεγάλου αριθµού διαφορετικών ανθρώπων, µε σκοπό τη δηµιουργία µιας βάσης δεδοµένων την οποία στη συνέχεια θα χρησιµοποιούσαν σε test ηχητικού εντοπισµού. Τα HRTFs της βάσης δεδοµένων, που δηµιουργήθηκε, αποδείχθηκε από τα tests ηχητικού εντοπισµού που πραγµατοποιήθηκαν, ότι είναι η καλύτερη επιλογή HRTFs, αφού το µεγαλύτερο µέρος των ακροατών άκουσε το επιθυµητό. Αυτή η προσέγγιση δεν στηρίζεται σε γεωµετρικούς ή κατασκευαστικούς µέσους όρους. Στηρίζεται σε επιλεγµένα HRTFs συγκεκριµένων ακροατών, στις καµπύλες των οποίων περιλαµβάνονται σηµαντικές πληροφορίες, όπως είναι οι κορυφές και τα βυθίσµατα στο φάσµα του ήχου. Πληροφορίες οι οποίες είναι καθοριστικές για τον εντοπισµό της πηγής από τον εκάστοτε ακροατή. Πρόσφατα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η σωστή επιλογή ανθρώπινου κεφαλιού, στο οποίο θα είναι τοποθετηµένα µικρόφωνα προσαρµοσµένα στα αυτιά έχουν πολύ καλύτερα αποτελέσµατα σε σχέση µε τα Dummy Heads. Τα Dummy Heads τα οποία σχεδιάστηκαν και δηµιουργήθηκαν µε οδηγό έναν άνθρωπο (όχι από µέσο όρο ατόµων), λειτουργούν εξίσου καλά όσο και ένα ανθρώπινο κεφάλι. Είναι πολύ σηµαντική η επιλογή του Dummy Head σε σχέση µε τον ακροατή. Όλες οι έρευνες, µέχρι σήµερα, υστερούν στην κατά κάποιο τρόπο τυχαία επιλογή του Dummy Head σε σχέση µε τον ακροατή και στο ότι υπάρχει περιορισµένος αριθµός µετρηµένων HRTFs ξεχωριστών ατόµων. Η πιο περιεκτική µελέτη παραµένει αυτή των (Barkhard & Sachs, 1975). Σήµερα θα µπορούσε να υποστηριχτεί ότι ο πληθυσµός έχει αλλάξει τα τελευταία 30 χρόνια. Οι αλλαγές αυτές παρατηρούνται κυρίως στο µέγεθος του κεφαλιού και των ώµων, τα οποία έχουν µεγαλύτερες διαστάσεις. Επίσης αλλαγές παρατηρούνται και στο µέγεθος των 4

16 πτερυγίων. Θα µπορούσε να συζητηθεί το ερώτηµα, αν ένα συγκεκριµένο Dummy Head µπορεί να είναι επαρκές στο να καλύψει όλους τους ανθρώπους. Σήµερα, τα Dummy Heads και η binaural τεχνολογία είναι υψηλής ποιότητας. Είναι διαθέσιµα διεθνή πρότυπα στην τεχνολογία τηλεπικοινωνιών και ακουστικών µετρήσεων. Από την άλλη οι ηχογραφήσεις µε Dummy Head και η αναπαραγωγή τους σε οικιακή χρήση δεν ήταν τόσο επιτυχηµένες εµπορικά. Παρόλα αυτά, δηµιουργούνται και αναπτύσσονται διάφορα πεδία, όπως το 3-D audio, εικονικά περιβάλλοντα (virtual environments), εξέλιξη των ακουστικών (headphone development). Παρόλα αυτά, κάποια ερωτήµατα σχετικά µε τη δυνατότητα εφαρµογής Dummy Head µέσου όρου και για τα δύο φύλα σε όλο τον κόσµο αλλά και στα παιδιά, παραµένουν αναπάντητα. 1.5 Stereo συστήµατα. Τα πρώτα συστήµατα αναπαραγωγής ήχου, τα οποία φιλοδοξούσαν να πετύχουν στερεοφωνική αναπαραγωγή είχαν τις ρίζες τους στη θεωρητική εργασία του A. D. Blumlein στις αρχές της δεκαετίας του 1930 και εµφανίστηκαν ως εµπορική εφαρµογή το 1950 µε το όνοµα «Stereophonic systems». Όπως υποδηλώνει το όνοµα, η νέα πτυχή εισήχθη µέσω δύο καναλιών, σε σύγκριση µε τα τότε γνωστά µονοφωνικά συστήµατα. Η λειτουργία τους βασίζεται στις καµπύλες του Simonsen, Εικόνα 2, και στα ITD και ILD που αναφέρθηκαν παραπάνω. Ο στόχος ήταν η δηµιουργία ενός συστήµατος που θα έδινε στον ακροατή την αίσθηση της θέσης της ηχητικής πηγής σε οποιοδήποτε σηµείο στον χώρο που περιβάλλει τον ακροατή. Όπως έχει αποδειχθεί στη σχεδόν καθολική χρήση των, παραγωγών, ηχοληπτών, µηχανικών ήχου αλλά και στην ιδιωτική χρήση, µε την κατάλληλη χρήση της τεχνικής του stereo panning, είναι δυνατή η τοποθέτηση της εικονικής ηχητικής πηγής σε οποιαδήποτε θέση ανάµεσα στα δύο ηχεία. 5

17 Εικόνα 2: Οι καµπύλες του Simonsen οι οποίες απεικονίζουν τρείς τυπικές διευθύνσεις στις οποίες µπορεί να βρίσκεται µία εικονική ηχητική πηγή κατά την αναπαραγωγή σε ένα στερεοφωνικό σύστηµα (Ξενικάκης 2006). Η τεχνική του stereo panning µπορεί να λειτουργήσει είτε µε τη χρήση της διαφοράς έντασης ανάµεσα στα δύο κανάλια του stereo συστήµατος, είτε εισάγοντας µία καθυστέρηση στο ένα από τα δύο κανάλια. Από την άλλη πλευρά, δείχνει να µη λειτουργεί, όσον αφορά τη δηµιουργία µιας πλήρους τρισδιάστατης ηχητικής εικόνας. Οι εικονικές ηχητικές πηγές έξω από τα όρια της γωνίας, στην οποία είναι τοποθετηµένα τα ηχεία, αλλά και όσον αφορά στις εικονικές ηχητικές πηγές που θα µπορούσαν να αναπαρασταθούν καθ ύψος, εµφανίζονται ασταθώς αν όχι καθόλου. Πρέπει να σηµειωθεί ότι, παρά την ύπαρξη ενός ολοκληρωµένου θεωρητικού υπόβαθρου για τη στερεοφωνική τεχνική, οι µέθοδοι που χρησιµοποιούνται στην καθηµερινή εφαρµογή του είναι σε πολλές περιπτώσεις, µε βάση την πρακτική εµπειρία και την προσωπική αίσθηση του εκάστοτε ηχολήπτη και παραγωγού. Ακόµα και η τοποθέτηση των ηχείων από τους χρήστες - ακροατές γίνεται εµπειρικά και σε σχέση µε το χώρο αναπαραγωγής και όχι µε τον κανόνα του ισοσκελούς τριγώνου. Κατά τη διάρκεια της «στερεοφωνικής εποχής» τα τελευταία 50 χρόνια, έχουν πραγµατοποιηθεί πολλές θεωρητικές διατυπώσεις και πειραµατικά σχέδια, προκειµένου να αντιµετωπιστεί η ανεπάρκεια των στερεοφωνικών συστηµάτων να αναπαράγουν πλήρως τα χωρικά χαρακτηριστικά του ηχογραφηµένου ηχητικού πεδίου. 6

18 1.6 Η αναπαραγωγή του αµφιωτικού (binaural) ηχητικού σήµατος. Η binaural αναπαραγωγή παρέχει στον ακροατή την αίσθηση ότι βρίσκεται «βυθισµένος» σε ένα περιβάλλον στο οποίο έχει τη δυνατότητα να ακούσει ήχους να ηχούν από συγκεκριµένες κατευθύνσεις στον τρισδιάστο χώρο. Μελέτες σχετικά µε την αντίληψη και τον εντοπισµό των ήχων από τα δύο αυτιά, δηλαδή την binaural ακρόαση, οδήγησαν στην ανάπτυξη συστηµάτων που βασίζονται στην ανθρώπινη ικανότητα ακρόασης. Τα συστήµατα αυτά, έχουν την δυνατότητα να «ξεγελούν» το ανθρώπινο ψυχοακουστικό σύστηµα και συγκεκριµένα τον µηχανισµό εντοπισµού, µε τον έλεγχο των HRTFs και κατ επέκταση του ITD και του ILD µεταξύ των δύο αυτιών. Binaural ηχογράφηση είναι η διαδικασία της λήψης ενός ηχητικού γεγονότος µε τον ίδιο τρόπο που θα το λάµβανε ένας άνθρωπος και πιο συγκεκριµένα τα αυτιά του. Αυτό επιτυγχάνεται µε δύο µικρόφωνα σε διάταξη παρόµοια µε τα αυτιά του ανθρώπου. Ο πιο εύκολος τρόπος να επιτευχθεί αυτό είναι µε ένα Dummy Head. Η ιδέα της binaural τεχνολογίας είναι να δώσει στους ακροατές την αντίληψη της ακουστικής εµπειρίας µε την παρουσίαση ηχητικών σηµάτων στα αυτιά τους, τα οποία προσεγγίζουν τα ηχητικά σήµατα ενός πραγµατικού ακουστικού περιβάλλοντος. Τα ηχητικά συστήµατα απεικόνισης, εικονικών ηχητικών πηγών βασίζονται σ αυτήν την τεχνολογία. Ένα σύστηµα που βασίζεται στην binaural τεχνολογία µπορεί να αναπαράγει µια ακριβή ψευδαίσθηση ενός εικονικού, ακουστικού χώρου, συµπεριλαµβανοµένης της κατεύθυνσης και της απόστασης. Binaural σήµατα µπορούν να αναπαραχθούν από ακουστικά ή από ηχεία. Το βασικό πλεονέκτηµα στη χρήση ακουστικών είναι ότι τα δύο σήµατα µεταφέρονται απευθείας στα αυτιά του ακροατή. Η αναπαραγωγή binaural σηµάτων από τα ηχεία παρουσιάζει κάποια προβλήµατα. Το σηµαντικότερο πρόβληµα είναι η παρουσία του crosstalk των ηχείων σε σχέση µε τον ακροατή (Alastair Sibbald, 1999). 1.7 Crosstalk - Ακύρωση του Crosstalk (Crosstalk Cancelation). Όταν αναπαράγεται ένα αρχείο ήχου αποτελούµενο από δύο κανάλια, ακούγοντάς το ένας ακροατής από ένα ζεύγος ακουστικών, τα σήµατα τα οποία φτάνουν στα αυτιά του είναι δύο. Από το αριστερό αυτί ακούει το αριστερό 7

19 ακουστικό και απότοδεξιό αυτί ακούει το δεξιό ακουστικό. Αυτήη συνθήκη ευνοεί την binaural αναπαραγωγή, αφού στο εκάστοτε αυτί, φτάνει µόνο το σήµα του αντίστοιχου µικροφώνου του Dummy Head. Τι γίνεται όµωςστηνπερίπτωση που η αναπαραγωγή του ίδιου binaural σήµατος πραγµατοποιείται από δύο ηχεία τοποθετηµένα στις ±30 µοίρες; Αυτό που συµβαίνει στην περίπτωση της αναπαραγωγής binaural σήµατος από δύο ηχεία τοποθετηµένα στις ±30 µοίρες από το κεφάλι τουακροατή, είναι ότι εισάγονται στο σύστηµα ακρόασης δύο νέα δεδοµένα, εικόνα 3. Αυτά είναι η φυσική θέση των ηχείων και το crosstalk των ηχείων σε σχέση µε τοκεφάλι του ακροατή. Ο ακροατής δηλαδή ακούει το αριστερό ηχείο από το αριστερό και από το δεξιό αυτί και αντιστρόφως. Για να καταφέρει ο ακροατής να πραγµατοποιήσει ακρόαση binaural σήµατος από τα ηχεία, είναι απαραίτητη η ακύρωση του crosstalk αλλά και της θέσης των ηχείων (Alastair Sibbald, 1999). Αυτό µπορείναπραγµατοποιηθεί πραγµατοποιηθείµε την εφαρµογή ανάστροφου φίλτρου στο σήµα. Το ανάστροφο φίλτρο αναιρεί τη γωνία του ηχείου σε σχέσηµε το κεφάλι του ακροατή και εξαλείφειτην παρουσία του crosstalk. Εικόνα 3: Φυσικό σύστηµα αναπαραγωγής. Στο σχήµα διακρίνονται τα απευθείας ηχητικά σήµατα (ipsilateral) HLL και HRR και το crosstalk (contralateral) HLR και HRL (Mouhtaris et al., 2000). 1.8 Στέρεοδίπολο (Stereo Dipole). Το Stereo δίπολο είναι ένα σύστηµα ηχητικής απεικόνισης, ηχητικών εικονικών πηγών από δύο ηχεία. Η τοποθέτηση των ηχείων είναιστις 10 µοίρες, όπως κοιτά ο ακροατής, και σε κοντινή απόσταση το ένα από το άλλο. Το πλεονέκτηµα αυτού του συστήµατος είναι ότι το ηχητικό πεδίο που δηµιουργείείναι είναιπολύ πιο απλό 8

20 από το κλασικό stereo των ±30 µοιρών. Προσοµοιώσεις στο stereo δίπολο, έχουν δείξει ότι το hot spot, στο οποίο γίνεται αντιληπτή, από τον ακροατή, η εικονική θέση της πηγής στο τρισδιάστατο πεδίο, είναι διευρυµένο σε σχέση µε το stereo των ±30 µοιρών. Επιπροσθέτως, η τοποθέτηση των ηχείων σε κοντινή µεταξύ τους απόσταση, προκαλεί µια αισθητή µείωση της «συχνότητας κουδουνίσµατος» (ringing frequency). Η συχνότητα κουδουνίσµατος µπορεί να προκληθεί από πολλές αιτίες, όπως από την εφαρµογή ψηφιακών φίλτρων στο σήµα. Επιπλέον, οι µελέτες για την επίδραση των θέσεων των ηχείων που σχετίζονται µε το κατά πόσο ανταποκρίνεται το stereo δίπολο στο συχνοτικό φάσµα λειτουργίας του, δείχνουν ότι σε σύγκριση µε την τοποθέτηση των ηχείων στις 30 µοίρες και στις 15 µοίρες, το crosstalk cancellation στη συχνοτική περιοχή, από τα 250 Hz και κάτω, είναι µικρότερο, αλλά στη συχνοτική περιοχή από τα 500 Hz και πάνω το crosstalk cancellation είναι µεγαλύτερο (Lopez & Gonzalez, 2001). Απαιτείται µια αναγκαία αύξηση της στάθµης των χαµηλών συχνοτήτων για να επιτευχθεί µια επαρκής ακύρωση του crosstalk των ηχείων, σε σχέση µε τον ακροατή, σ αυτή τη συχνοτική περιοχή (Nelson et al., 1997). 1.9 Επίλογος Στο πρώτο κεφάλαιο έγινε αναφορά στην λειτουργία του ψυχοακουστικού συστήµατος όσον αφορά τον εντοπισµό της ηχητικής πηγής. όθηκε ο ορισµός των head related transfer functions (HRTFs). Επιπροσθέτως έγινε αναφορά στα dummy heads και στην εξέλιξη τους αλλά και στην εξέλιξη των stereo συστηµάτων αναπαραγωγής και της binaural αναπαραγωγής. Ακόµα παρουσιάστηκαν τα προβλήµατα που προκύπτουν κατά την αναπαραγωγή binaural ηχητικού σήµατος από stereo ζεύγος ηχείων (crosstalk, θέση των ηχείων). Τέλος έγινε µία µικρή αναφορά στο stereo δίπολο, το οποίο παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήµατα κατά την αναπαραγωγή binaural αρχείου ήχου από δύο ηχεία. 9

ΙΕΜΑ Κύκλος διαλέξεων μουσικής ακουστικής

ΙΕΜΑ Κύκλος διαλέξεων μουσικής ακουστικής ΙΕΜΑ Κύκλος διαλέξεων μουσικής ακουστικής Αντίληψη του ήχου στον χώρο- Αμφιωτική ακουστική Φλώρος Ανδρέας Επίκουρος Καθηγητής Πώς αντιλαμβανόμαστε τον ήχο ως δέκτες; Πώς αντιλαμβανόμαστε τον ήχο στο χώρο;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Ακαδηµαϊκό Έτος 007-008 ιδάσκων: Ν. Παπανδρέου (Π.. 407/80) Πανεπιστήµιο Πατρών Τµήµα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής 1η Εργαστηριακή Άσκηση Αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

18/3/2009. Ορισμός ευαισθησίας μικροφώνων. Ορισμός στάθμης ευαισθησίας μικροφώνων. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής

18/3/2009. Ορισμός ευαισθησίας μικροφώνων. Ορισμός στάθμης ευαισθησίας μικροφώνων. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Επανάληψη: Ευαισθησία μικροφώνων Ορισμός ευαισθησίας μικροφώνων Μάθημα: «Ηλεκτροακουστική & Ακουστική Χώρων» Διάλεξη 4 η :«Μικρόφωνα Τρόποι χρήσης» Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Ορισμός στάθμης ευαισθησίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ Εργαστήριο Ηλεκτρακουστικής Ι Άσκηση 1 - Σελίδα 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. ΘΕΩΡΙΑ ΣΗΜΑΤΩΝ/ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Αρχικά, για την καλύτερη κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Ακαδηµαϊκό Έτος , Εαρινό Εξάµηνο ιδάσκων Καθ.: Νίκος Τσαπατσούλης

Ακαδηµαϊκό Έτος , Εαρινό Εξάµηνο ιδάσκων Καθ.: Νίκος Τσαπατσούλης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΒΕΣ 6: ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ακαδηµαϊκό Έτος 26 27, Εαρινό Εξάµηνο Καθ.: Νίκος Τσαπατσούλης ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Το

Διαβάστε περισσότερα

25/3/2009. Η επεξεργασία του ψηφιακού σήματος υλοποιείται μέσω κατάλληλου αλγορίθμου. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Παράμετροι ελέγχου

25/3/2009. Η επεξεργασία του ψηφιακού σήματος υλοποιείται μέσω κατάλληλου αλγορίθμου. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Παράμετροι ελέγχου Από το προηγούμενο μάθημα... Μάθημα: «Ψηφιακή Επεξεργασία Ήχου» Δάλ Διάλεξη 4 η : «Επεξεργαστές Ε ξ έ Δυναμικής Περιοχής (Mέρος έ ΙΙ)» Η επεξεργασία του ψηφιακού σήματος υλοποιείται μέσω κατάλληλου αλγορίθμου

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Διάλεξη 3: DSP for Audio Δρ. Θωµμάς Ζαρούχας Επιστηµμονικός Συνεργάτης Μεταπτυχιακό Πρόγραµμµμα: Τεχνολογίες και Συστήµματα Ευρυζωνικών Εφαρµμογών και Υπηρεσιών 1 Προεπισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Προσαρµοστικά Συστήµατα

Εισαγωγή στα Προσαρµοστικά Συστήµατα ΒΕΣ 06 Προσαρµοστικά Συστήµατα στις Τηλεπικοινωνίες Εισαγωγή στα Προσαρµοστικά Συστήµατα Νικόλας Τσαπατσούλης Επίκουρος Καθηγητής Π..407/80 Τµήµα Επιστήµη και Τεχνολογίας Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Μέθοδοι συµπίεσης ηχητικών. Βιβλιογραφία. Κωδικοποίηση µε βάση την αντίληψη.

Περιεχόµενα. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Μέθοδοι συµπίεσης ηχητικών. Βιβλιογραφία. Κωδικοποίηση µε βάση την αντίληψη. Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Συµπίεση Ήχου Μέθοδοι συµπίεσης ηχητικών σηµάτων DPCM Συµπίεση σηµάτων οµιλίας Κωδικοποίηση µε βάση την αντίληψη Χαρακτηριστικά και εφαρµογές Ψυχοακουστική (psychoacoustics)

Διαβάστε περισσότερα

HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών

HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών Σημάτων Διάλεξη 13: Ανάλυση ΓΧΑ συστημάτων (Ι) Περιγραφές ΓΧΑ συστημάτων Έχουμε δει τις παρακάτω πλήρεις περιγραφές ΓΧΑ συστημάτων: 1. Κρυστική απόκριση (impulse

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση ΓΧΑ Συστημάτων

Ανάλυση ΓΧΑ Συστημάτων University of Cyprus Biomedical Imaging & Applied Optics Διάλεξη 9 με Μετασχηματισμούς Κεφ. 5 (εκτός 5.7.4 και 5.3 μόνο από διάλεξη) Ένα ΓΧΑ σύστημα καθορίζεται πλήρως από Κρουστική απόκριση (impulse response)

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: στα Συστήµατα Πολυµέσων. Βιβλιογραφία. ειγµατοληψία. ηµιουργία ψηφιακής µορφής πληροφορίας στα Συστήµατα Πολυµέσων

Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: στα Συστήµατα Πολυµέσων. Βιβλιογραφία. ειγµατοληψία. ηµιουργία ψηφιακής µορφής πληροφορίας στα Συστήµατα Πολυµέσων Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Ψηφιακή Αναπαράσταση Σήµατος: ειγµατοληψία Βιβλιογραφία ηµιουργία ψηφιακής µορφής πληροφορίας στα Συστήµατα Πολυµέσων Βασικές Έννοιες Επεξεργασίας Σηµάτων Ψηφιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΧΟΥ εισαγωγή

ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΧΟΥ εισαγωγή ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΧΟΥ εισαγωγή ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΜΑΔΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΗΧΟΥ & ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΣΥΡΜΑΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΜΙΚΡΟΦΩΝΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΜΙΚΡΟΦΩΝΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΜΙΚΡΟΦΩΝΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΜΑΔΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΗΧΟΥ & ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΣΥΡΜΑΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ www.wcl.ece.upatras.gr/audiogroup/

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη

Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη ΒΕΣ 6 Προσαρµοστικά Συστήµατα στις Τηλεπικοινωνίες Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη 7 Nicolas sapatsoulis Βιβλιογραφία Ενότητας Benvenuto []: Κεφάλαιo Wirow

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Προσαρµοστικών Συστηµάτων: Καταστολή ηχούς, Ισοστάθµιση καναλιού και ανίχνευση συµβόλων

Εφαρµογές Προσαρµοστικών Συστηµάτων: Καταστολή ηχούς, Ισοστάθµιση καναλιού και ανίχνευση συµβόλων ΒΕΣ 6: Προσαρµοστικά Συστήµατα στις Τηλεπικοινωνίες ΒΕΣ 6 Προσαρµοστικά Συστήµατα στις Τηλεπικοινωνίες Εφαρµογές Προσαρµοστικών Συστηµάτων: Καταστολή ηχούς, Ισοστάθµιση καναλιού και ανίχνευση συµβόλων

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική

Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική Εργαστηριακή Άσκηση 5 «Ροή Σήματος Κονσόλας Μίξης Ήχου» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ. Ηλ/γος Μηχ/κός & Τεχνολογίας Υπολογιστών Κέρκυρα, 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

2.2.1 ΑΝΑΚΛΑΣΕΙΣ / DELAYS ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ.

2.2.1 ΑΝΑΚΛΑΣΕΙΣ / DELAYS ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ. 15 2.2 ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Ο προκείμενος τίτλος υποδηλώνει ένα σημαντικό κεφάλαιο, αντικείμενο του οποίου είναι ο προσδιορισμός και η ανάλυση όλων εκείνων των στοιχείων που μπορούν να δίνουν στον ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακός ήχος και κινούμενα γραφικά

Ψηφιακός ήχος και κινούμενα γραφικά ΕΣΔ200 Δημιουργία Περιεχομένου ΙI Ψηφιακός ήχος και κινούμενα γραφικά Εισαγωγή Το παρακάτω σχήμα περιγράφει τους δυνατούς τρόπους δημιουργίας αποθήκευσης και. αναπαραγωγής ψηφιακού ήχου Ο Ήχος από φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Πολυµέσων Ενδιάµεση Εξέταση: Οκτώβριος 2004

Συστήµατα Πολυµέσων Ενδιάµεση Εξέταση: Οκτώβριος 2004 Ενδιάµεση Εξέταση: Οκτώβριος 4 ΜΕΡΟΣ Β: ΑΣΚΗΣΕΙΣ Άσκηση (25 µονάδες): Μια εικόνα αποχρώσεων του γκρι και διαστάσεων 25 x pixel έχει κωδικοποιηθεί κατά PCM µε βάθος χρώµατος 3 bits /pixel. Οι τιµές φωτεινότητας

Διαβάστε περισσότερα

HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών

HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών Σημάτων Διάλεξη 19: Φίλτρα (IV) Σχεδιασμός φίλτρων FIR Είδαμε ότι για φίλτρα IIR συνήθως σχεδιάζουμε ένα φίλτρο ΣΧ και μετασχηματίζουμε Για φίλτρα FIR θα δούμε

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρµοστικοί αλγόριθµοι στο πεδίο της συχνότητας: ΟταχύςLMS (Fast Least Mean Square - FLMS)

Προσαρµοστικοί αλγόριθµοι στο πεδίο της συχνότητας: ΟταχύςLMS (Fast Least Mean Square - FLMS) ΒΕΣ 6 Προσαρµοστικά Συστήµατα στις Τηλεπικοινωνίες Προσαρµοστικοί αλγόριθµοι στο πεδίο της συχνότητας: ΟταχύςLS (Fast Least ean Square - FLS) Κανοινικοποιηµένος FLS Βιβλιογραφία Ενότητας Benvenuto [22]:

Διαβάστε περισσότερα

15/3/2009. Ένα ψηφιακό σήμα είναι η κβαντισμένη εκδοχή ενός σήματος διάκριτου. χρόνου. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής

15/3/2009. Ένα ψηφιακό σήμα είναι η κβαντισμένη εκδοχή ενός σήματος διάκριτου. χρόνου. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής 15/3/9 Από το προηγούμενο μάθημα... Ένα ψηφιακό σήμα είναι η κβαντισμένη εκδοχή ενός σήματος διάκριτου Μάθημα: «Ψηφιακή Επεξεργασία Ήχου» Δάλ Διάλεξη 3 η : «Επεξεργαστές Ε ξ έ Δυναμικής Περιοχής» Φλώρος

Διαβάστε περισσότερα

Σχήµα 1: Χρήση ψηφιακών φίλτρων για επεξεργασία σηµάτων συνεχούς χρόνου

Σχήµα 1: Χρήση ψηφιακών φίλτρων για επεξεργασία σηµάτων συνεχούς χρόνου ΜΑΘΗΜΑ 6: ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΦΙΛΤΡΩΝ 6. Εισαγωγή Τα φίλτρα είναι µια ειδική κατηγορία ΓΧΑ συστηµάτων τα οποία τροποποιούν συγκεκριµένες συχνότητες του σήµατος εισόδου σε σχέση µε κάποιες άλλες. Η σχεδίαση ψηφιακών

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένο Περιβάλλον Σχεδιασµού Και Επίδειξης Φίλτρων

Ολοκληρωµένο Περιβάλλον Σχεδιασµού Και Επίδειξης Φίλτρων Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµάτων 20 Ολοκληρωµένο Περιβάλλον Σχεδιασµού Και Επίδειξης Φίλτρων Α. Εγκατάσταση Αφού κατεβάσετε το συµπιεσµένο αρχείο µε το πρόγραµµα επίδειξης, αποσυµπιέστε το σε ένα κατάλογο µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Εργαστηριακή Άσκηση 2 «Αποτύπωση παραμορφώσεων της αλυσίδας ηχητικής αναπαραγωγής» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ. Ηλ/γος Μηχ/κός &

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα ενίσχυσης ήχου εξωτερικού χώρου (Outdoor Sound Reinforcement System)

Σύστημα ενίσχυσης ήχου εξωτερικού χώρου (Outdoor Sound Reinforcement System) Σύστημα ενίσχυσης ήχου εξωτερικού χώρου (Outdoor Sound Reinforcement System) Εισαγωγή Η μελέτη των συστημάτων ενίσχυσης ήχου αρχίζει με μια ανάλυση ενός απλού συστήματος εξωτερικού χώρου (outdoor system).

Διαβάστε περισσότερα

28/4/2015. Papadakis Nikos 1. Ακουστική Μεγάλων Χώρων. Ακουστική Μικρών Κλειστών Χώρων. Ακουστική Συναυλιακών Χώρων και Επίδραση στην Ακοή

28/4/2015. Papadakis Nikos 1. Ακουστική Μεγάλων Χώρων. Ακουστική Μικρών Κλειστών Χώρων. Ακουστική Συναυλιακών Χώρων και Επίδραση στην Ακοή Βασικές έννοιες Ακουστική Η ακουστική (acoustics) είναι ο κλάδος της φυσικής που μελετά τις ιδιότητες και τη συμπεριφορά του ήχου. Κλάδοι Ακουστικής: Ακουστική Συναυλιακών Χώρων και Επίδραση στην Ακοή

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα ψηφιακής επεξεργασίας ακουστικών σημάτων με χρήση προγραμματιζόμενων διατάξεων πυλών. Πτυχιακή Εργασία. Φοιτητής: ΤΣΟΥΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

Σύστημα ψηφιακής επεξεργασίας ακουστικών σημάτων με χρήση προγραμματιζόμενων διατάξεων πυλών. Πτυχιακή Εργασία. Φοιτητής: ΤΣΟΥΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών Τ.Ε. Σύστημα ψηφιακής επεξεργασίας ακουστικών σημάτων με χρήση προγραμματιζόμενων διατάξεων πυλών. Πτυχιακή Εργασία Φοιτητής:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ανάλυση Συστηµάτων Αυτοµάτου Ελέγχου: Χρονική Απόκριση και Απόκριση Συχνότητας

Εισαγωγή στην Ανάλυση Συστηµάτων Αυτοµάτου Ελέγχου: Χρονική Απόκριση και Απόκριση Συχνότητας ΚΕΣ Αυτόµατος Έλεγχος Εισαγωγή στην Ανάλυση Συστηµάτων Αυτοµάτου Ελέγχου: Χρονική Απόκριση και Απόκριση Συχνότητας 6 Ncola Tapaoul Βιβλιογραφία Ενότητας Παρασκευόπουλος [5]: Κεφάλαιο 4 Παρασκευόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοτηλεοπτικά Συστήματα Ενότητα 5: Ψηφιοποίηση και συμπίεση σημάτων ήχου

Ραδιοτηλεοπτικά Συστήματα Ενότητα 5: Ψηφιοποίηση και συμπίεση σημάτων ήχου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ραδιοτηλεοπτικά Συστήματα Ενότητα 5: Ψηφιοποίηση και συμπίεση σημάτων ήχου Δρ. Νικόλαος- Αλέξανδρος Τάτλας Τμήμα Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Αφαίρεση του Φαινομένου του Μικροφωνισμού σε Ακουστικά Βαρηκοΐας

Αφαίρεση του Φαινομένου του Μικροφωνισμού σε Ακουστικά Βαρηκοΐας Αφαίρεση του Φαινομένου του Μικροφωνισμού σε Ακουστικά Βαρηκοΐας Νιαβής Παναγιώτης Επιβλέπων: Καθ. Γ. Μουστακίδης Περιεχόμενα Εισαγωγή Μικροφωνισμός σε ακουστικά βαρηκοΐας Προσαρμοστική αναγνώριση συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

DFT ιακριτός µετ/σµός Fourier Discrete Fourier Transform

DFT ιακριτός µετ/σµός Fourier Discrete Fourier Transform DFT ιακριτός µετ/σµός Fourier Discrete Fourier Transform Νοέµβριος 5 ΨΕΣ Ορισµοί O διακριτός µετασχηµατισµός Fourier DFT, αναφέρεται σε µία πεπερασµένου µήκους ακολουθία σηµείων και ορίζεται ως εξής: X(

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική

Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική Εργαστηριακή Άσκηση 4 «Εντοπισμός ηχητικών πηγών στο χώρο» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ. Ηλ/γος Μηχ/κός & Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα χαρακτηριστικά των μικροφώνων

Εισαγωγή στα χαρακτηριστικά των μικροφώνων ΕΙΔΗ ΜΙΚΡΟΦΩΝΩΝ Επιμέλεια: Νίκος Σκιαδάς ΠΕ 17.13 Μουσικής Τεχνολογίας Το μικρόφωνο πήρε την ονομασία του από τον Ντέιβιντ Χιουζ, ο οποίος επινόησε μια διάταξη μεταφοράς ήχου που ήταν τόσο ευαίσθητη, που

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μετασχηματισμός Ζ. Ανάλυση συστημάτων με το μετασχηματισμό Ζ

Ο Μετασχηματισμός Ζ. Ανάλυση συστημάτων με το μετασχηματισμό Ζ Ο Μετασχηματισμός Ζ Ανάλυση συστημάτων με το μετασχηματισμό Ζ Ο μετασχηματισμός Z (Ζ-Τransform: ZT) χρήσιμο μαθηματικό εργαλείο για την ανάλυση των διακριτών σημάτων και συστημάτων αποτελεί ό,τι ο μετασχηματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικοποίηση ήχου. Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG

Κωδικοποίηση ήχου. Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG Κωδικοποίηση ήχου Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG Τεχνολογία Πολυµέσων και Πολυµεσικές Επικοινωνίες 10-1 Κωδικοποίηση καναλιού φωνής

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1 Ήχος και φωνή Φύση του ήχου Ψηφιοποίηση µε µετασχηµατισµό Ψηφιοποίηση µε δειγµατοληψία Παλµοκωδική διαµόρφωση Αναπαράσταση µουσικής Ανάλυση και σύνθεση φωνής Μετάδοση φωνής Τεχνολογία Πολυµέσων 4-1 Φύση

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 04-1

Ήχος. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 04-1 Ήχος Χαρακτηριστικά του ήχου Ψηφιοποίηση με μετασχηματισμό Ψηφιοποίηση με δειγματοληψία Κβαντοποίηση δειγμάτων Παλμοκωδική διαμόρφωση Συμβολική αναπαράσταση μουσικής Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές

Διαβάστε περισσότερα

Public Address (PA) Ενίσχυση Συναυλιών. Κύκλος Διαλέξεων Ηλεκτρακουστικής 20/2/2012. Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 12

Public Address (PA) Ενίσχυση Συναυλιών. Κύκλος Διαλέξεων Ηλεκτρακουστικής 20/2/2012. Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 12 Public Address (PA) Ενίσχυση Συναυλιών Κύκλος Διαλέξεων Ηλεκτρακουστικής Ι.Ε.Μ.Α. 20/2/2012 Public Address = Απευθύνω δημόσια λόγο Εφόσον προσδιορίσουμε τους στόχους και τις ανάγκες μας......σχεδιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ηλεκτρoακουστικής Άσκηση 6 - Σελίδα 1 ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6 ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Εργαστήριο Ηλεκτρoακουστικής Άσκηση 6 - Σελίδα 1 ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6 ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Εργαστήριο Ηλεκτρoακουστικής Άσκηση 6 - Σελίδα 1 ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Στην άσκηση αυτή θα πρέπει να υλοποιήσετε ηλεκτροακουστική

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Διάλεξη 3: DSP for Audio ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΗΧΗΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ISO/IEC 11172-3 MPEG-1 Δρ. Θωµμάς Ζαρούχας Επιστηµμονικός Συνεργάτης Μεταπτυχιακό Πρόγραµμµμα:

Διαβάστε περισσότερα

Yesenia Lacouture-Parodi, PhD. AudioLabs, Fraunhofer IIS Prof. Dr. Emanuël Habets, AudioLabs, Fraunhofer IIS

Yesenia Lacouture-Parodi, PhD. AudioLabs, Fraunhofer IIS Prof. Dr. Emanuël Habets, AudioLabs, Fraunhofer IIS ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Επιρροή των Πρώιμων Ανακλάσεων στην Interaural Time Difference σε Συστήματα Crosstalk Cancellation Δημήτριος Κοσμίδης Διπλωματική Εργασία Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 9 Ανάλυση Fourier: Από τη Θεωρία στην Πρακτική Εφαρμογή των Μαθηματικών

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 9 Ανάλυση Fourier: Από τη Θεωρία στην Πρακτική Εφαρμογή των Μαθηματικών Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 9 Ανάλυση Fourier: Από τη Θεωρία στην Πρακτική Εφαρμογή των Μαθηματικών Τύπων. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων Σκοπός Βασική δομή ενός προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστική Κλειστών Χώρων

Ακουστική Κλειστών Χώρων Ακουστική Κλειστών Χώρων Παναγιώτης Χατζηαντωνίου Καθηγητής Δ.Ε. Πληροφορικός PhD Ψηφιακής Τεχνολογίας Ήχου Τοπικό Θεµατικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ν. Αχαΐας «Ακουστική και Ιστορική Ξενάγηση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Εργαστηριακή Άσκηση 2 «Αποτύπωση παραμορφώσεων της αλυσίδας ηχητικής αναπαραγωγής» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ. Ηλ/γος Μηχ/κός &

Διαβάστε περισσότερα

Υλοποιήσεις Ψηφιακών Φίλτρων

Υλοποιήσεις Ψηφιακών Φίλτρων Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµάτων 10 Υλοποιήσεις Ψηφιακών Φίλτρων Α. Εισαγωγή Οποιοδήποτε γραµµικό χρονικά αµετάβλητο σύστηµα διακριτού χρόνου χαρακτηρίζεται πλήρως από τη συνάρτηση µεταφοράς του η οποία έχει

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρος Ανδρέας. Επίκ. Καθηγητής

Φλώρος Ανδρέας. Επίκ. Καθηγητής Μάθημα: «Ηλεκτροακουστική & Ακουστική Χώρων» Διάλεξη 7 η : «Ακουστική Χώρων» Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Αλυσίδα ηχητικής αναπαραγωγής Ψ/Α Ακροατής Προενισχυτής Ενισχυτής Χώρος Ο χώρος είναι σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήχος. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης

Ο Ήχος. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Ο Ήχος Τµήµα: β1 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: Γεώργιος Ελευθεριάδης Ο Ήχος Έχει σχέση ο

Διαβάστε περισσότερα

x[n] = e u[n 1] 4 x[n] = u[n 1] 4 X(z) = z 1 H(z) = (1 0.5z 1 )(1 + 4z 2 ) z 2 (βʹ) H(z) = H min (z)h lin (z) 4 z 1 1 z 1 (z 1 4 )(z 1) (1)

x[n] = e u[n 1] 4 x[n] = u[n 1] 4 X(z) = z 1 H(z) = (1 0.5z 1 )(1 + 4z 2 ) z 2 (βʹ) H(z) = H min (z)h lin (z) 4 z 1 1 z 1 (z 1 4 )(z 1) (1) Ασκήσεις με Συστήματα στο Χώρο του Ζ Επιμέλεια: Γιώργος Π. Καφεντζης Δρ. Επιστήμης Η/Υ Πανεπιστημίου Κρήτης Δρ. Επεξεργασίας Σήματος Πανεπιστημίου Rennes 1 7 Νοεμβρίου 015 1. Υπολόγισε τον μετ. Ζ και την

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10. Σχεδιασμός Φίλτρων. Κεφ. 7.0-7.2. Φίλτρο Διαφοροποιεί το φάσμα ενός σήματος Π.χ. αφήνει να περάσουν ή σταματά κάποιες συχνότητες

Διάλεξη 10. Σχεδιασμός Φίλτρων. Κεφ. 7.0-7.2. Φίλτρο Διαφοροποιεί το φάσμα ενός σήματος Π.χ. αφήνει να περάσουν ή σταματά κάποιες συχνότητες University of Cyprus Biomedical Imaging & Applied Optics Διάλεξη 10 Κεφ. 7.0-7.2 Φίλτρο Διαφοροποιεί το φάσμα ενός σήματος Π.χ. αφήνει να περάσουν ή σταματά κάποιες συχνότητες Σχεδιασμός Φίλτρου Καθορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Μια παράσταση που περιέχει πράξεις με μεταβλητές (γράμματα) και αριθμούς καλείται αλγεβρική, όπως για παράδειγμα η : 2x+3y-8

ΘΕΩΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Μια παράσταση που περιέχει πράξεις με μεταβλητές (γράμματα) και αριθμούς καλείται αλγεβρική, όπως για παράδειγμα η : 2x+3y-8 ΘΕΩΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Άλγεβρα 1 ο Κεφάλαιο 1. Τι ονομάζουμε αριθμητική και τι αλγεβρική παράσταση; Να δώσετε από ένα παράδειγμα. Μια παράσταση που περιέχει πράξεις με αριθμούς, καλείται αριθμητική παράσταση,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Γενικά τι είναι σύστηµα - Ορισµός. Τρόποι σύνδεσης συστηµάτων.

2. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Γενικά τι είναι σύστηµα - Ορισµός. Τρόποι σύνδεσης συστηµάτων. 2. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Γενικά τι είναι - Ορισµός. Τρόποι σύνδεσης συστηµάτων. Κατηγορίες των συστηµάτων ανάλογα µε τον αριθµό και το είδος των επιτρεποµένων εισόδων και εξόδων. Ιδιότητες των

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΣΤΑΘΜΕΣ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ, ΘΟΡΥΒΟΣ, ΗΧΟΜΟΝΩΣΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΣΤΑΘΜΕΣ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ, ΘΟΡΥΒΟΣ, ΗΧΟΜΟΝΩΣΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΣΤΑΘΜΕΣ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ, ΘΟΡΥΒΟΣ, ΗΧΟΜΟΝΩΣΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΥΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΜΑΔΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΗΧΟΥ & ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΣΥΡΜΑΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ. ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ

Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ. ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Μάθηµα 1ο Θέµα Εισαγωγή στις τηλεπικοινωνίες 1. Τι ορίζουµε µε τον όρο τηλεπικοινωνία; 2. Ποιες οι βασικότερες ανταλλασσόµενες πληροφορίες, ανάλογα µε τη φύση και το χαρακτήρα τους; 3. Τι αποκαλούµε ποµπό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΔ 200: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΙΙ. Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Χειμερινό Εξάμηνο Διδάσκων Καθ.: Νίκος Τσαπατσούλης

ΕΣΔ 200: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΙΙ. Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Χειμερινό Εξάμηνο Διδάσκων Καθ.: Νίκος Τσαπατσούλης ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ & ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΕΣΔ 200: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΙΙ Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Χειμερινό Εξάμηνο Διδάσκων Καθ.: Νίκος Τσαπατσούλης ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών

HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών Σημάτων Διάλεξη 14: Ανάλυση ΓΧΑ συστημάτων (ΙI) Απόκριση συχνοτήτων σε ρητή μορφή Χ (e jω ) Είδαμε ότι (όταν υπάρχει) η απόκριση συχνοτήτων H(e jω ) μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρµοστικοί Αλγόριθµοι Υλοποίησης Βέλτιστων Ψηφιακών Φίλτρων: Οαλγόριθµος Least Mean Square (LMS)

Προσαρµοστικοί Αλγόριθµοι Υλοποίησης Βέλτιστων Ψηφιακών Φίλτρων: Οαλγόριθµος Least Mean Square (LMS) ΒΕΣ 6 Προσαρµοστικά Συστήµατα στις Τηλεπικοινωνίες Προσαρµοστικοί Αλγόριθµοι Υλοποίησης Βέλτιστων Ψηφιακών Φίλτρων: Οαλγόριθµος Least ean Sqare (LS) Βιβλιογραφία Ενότητας Benvento []: Κεφάλαιo 3 Widrow

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 8 Επεξεργασία Σήματος με την Ανάλυση Fourier. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 8 Επεξεργασία Σήματος με την Ανάλυση Fourier. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 8 Επεξεργασία Σήματος με την Ανάλυση Fourier. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων Σκοπός Βασική δομή ενός προγράμματος στο LabVIEW. Εμπρόσθιο Πλαίσιο (front

Διαβάστε περισσότερα

Ευστάθεια Συστηµάτων Αυτοµάτου Ελέγχου: Αλγεβρικά κριτήρια

Ευστάθεια Συστηµάτων Αυτοµάτου Ελέγχου: Αλγεβρικά κριτήρια ΚΕΣ : Αυτόµατος Έλεγχος ΚΕΣ Αυτόµατος Έλεγχος Ευστάθεια Συστηµάτων Αυτοµάτου Ελέγχου: Αλγεβρικά κριτήρια 6 Nicol Tptouli Ευστάθεια και θέση πόλων Σ.Α.Ε ΚΕΣ : Αυτόµατος Έλεγχος Βιβλιογραφία Ενότητας Παρασκευόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ενότητα : ΤΑΧΥΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ενότητα : ΤΑΧΥΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ενότητα : ΤΑΧΥΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER Aναστασία Βελώνη Τμήμα Η.Υ.Σ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Παραμετρική ανάλυση του συντελεστή ανάκλασης από στρωματοποιημένο πυθμένα δύο στρωμάτων με επικλινή διεπιφάνεια 1

Παραμετρική ανάλυση του συντελεστή ανάκλασης από στρωματοποιημένο πυθμένα δύο στρωμάτων με επικλινή διεπιφάνεια 1 4 93 Παραμετρική ανάλυση του συντελεστή ανάκλασης από στρωματοποιημένο πυθμένα δύο στρωμάτων με επικλινή διεπιφάνεια Π. Παπαδάκης,a, Γ. Πιπεράκης,b & Μ. Καλογεράκης,,c Ινστιτούτο Υπολογιστικών Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΛΟΓΙΚΩΝ & ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΛΟΓΙΚΩΝ & ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τηλεπικοινωνιών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΛΟΓΙΚΩΝ & ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ι Μπατιστάτος Μιχάλης Εργαστήριο ο : Διαμόρφωση ΑΜ Βασική Θεωρία Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Από τις τριγωνομετρικές συναρτήσεις στο Mp3

Από τις τριγωνομετρικές συναρτήσεις στο Mp3 Από τις τριγωνομετρικές συναρτήσεις στο Mp3 Εισαγωγή Οι περισσότεροι μαθητές δεν γνωρίζουν πως μία από τις περισσότερο αγαπημένες τους συνήθειες που είναι η ανταλλαγή τραγουδιών στο διαδίκτυο (ή και στο

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία επεξεργασίας σημάτων

Στοιχεία επεξεργασίας σημάτων Στοιχεία επεξεργασίας σημάτων ΕΜΠ - ΣΧΟΛΗ ΑΤΜ Ακ. Έτος 2004-2005 Β.Βεσκούκης, Δ.Παραδείσης, Δ.Αργιαλάς, Δ.Δεληκαράογλου, Β.Καραθανάση, Β.Μασσίνας Γενικά στοιχεία για το μάθημα Εισάγεται στα πλαίσια της

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα και Αλγόριθµοι Πολυµέσων

Συστήµατα και Αλγόριθµοι Πολυµέσων Συστήµατα και Αλγόριθµοι Πολυµέσων Ιωάννης Χαρ. Κατσαβουνίδης Οµιλία #3: Αρχές Επεξεργασίας Σηµάτων Πολυµέσων 10 Οκτωβρίου 005 Επανάλειψη (1) ειγµατοληψία επανα-δειγµατοληψία Τεχνικές φίλτρων (συνέλειξη)

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος

Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος Το φάσµα ενός χρονικά εξαρτώµενου σήµατος µας πληροφορεί πόσο σήµα έχουµε σε µία δεδοµένη συχνότητα. Έστω µία συνάρτηση µίας µεταβλητής, τότε από το θεώρηµα

Διαβάστε περισσότερα

Σήματα και Συστήματα ΙΙ

Σήματα και Συστήματα ΙΙ Σήματα και Συστήματα ΙΙ Ενότητα 6: Απόκριση Συχνότητας-Φίλτρα Α. Ν. Σκόδρας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Επιμέλεια: Αθανάσιος Ν. Σκόδρας, Καθηγητής Γεώργιος Α. Βασκαντήρας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΜΠΟΣ ΕΚΤΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ

ΠΟΜΠΟΣ ΕΚΤΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ Σαν ήχος χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε μηχανικό ελαστικό κύμα ή γενικότερα μία μηχανική διαταραχή που διαδίδεται σε ένα υλικό μέσο και είναι δυνατό να ανιχνευθεί από τον άνθρωπο μέσω της αίσθησης της ακοής.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία*Ήχου 1/11/16. Αναλογικές*ηχητικές*διασυνδέσεις. Βασικές* κατηγορίες*ηχητικές* διασυνδέσεων. Αναλογικές* ηχητικές*διασυνδέσεις

Τεχνολογία*Ήχου 1/11/16. Αναλογικές*ηχητικές*διασυνδέσεις. Βασικές* κατηγορίες*ηχητικές* διασυνδέσεων. Αναλογικές* ηχητικές*διασυνδέσεις Τεχνολογία*Ήχου Αναλογικές* ηχητικές*διασυνδέσεις Διάλεξη( 10:(«Αναλογικά( Συστήματα( Ήχου((Μέρος(Β )» Φλώρος(Ανδρέας Αναπληρωτής Καθηγητής Βασικές* κατηγορίες*ηχητικές* διασυνδέσεων Αναλογικές*ηχητικές*διασυνδέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης

ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

17-Φεβ-2009 ΗΜΥ Ιδιότητες Συνέλιξης Συσχέτιση

17-Φεβ-2009 ΗΜΥ Ιδιότητες Συνέλιξης Συσχέτιση ΗΜΥ 429 7. Ιδιότητες Συνέλιξης Συσχέτιση 1 Μαθηματικές ιδιότητες Αντιμεταθετική: a [ * b[ = b[ * a[ παρόλο που μαθηματικά ισχύει, δεν έχει φυσικό νόημα. Προσεταιριστική: ( a [ * b[ )* c[ = a[ *( b[ * c[

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Γραµµικοί Μετασχηµατισµοί (Linear Transformations) Τονισµός χαρακτηριστικών εικόνας (image enhancement)

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Γραµµικοί Μετασχηµατισµοί (Linear Transformations) Τονισµός χαρακτηριστικών εικόνας (image enhancement) Γραµµικοί Μετασχηµατισµοί (Linear Transformations) Τονισµός χαρακτηριστικών εικόνας (image enhancement) Συµπίεση εικόνας (image compression) Αποκατάσταση εικόνας (Image restoration) ηµήτριος. ιαµαντίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών. HY-370: Ψηφιακή Επεξεργασία Σήµατος Χειµερινό Εξάµηνο 2016 ιδάσκοντες : Γ. Στυλιανού - Γ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών. HY-370: Ψηφιακή Επεξεργασία Σήµατος Χειµερινό Εξάµηνο 2016 ιδάσκοντες : Γ. Στυλιανού - Γ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών HY-370: Ψηφιακή Επεξεργασία Σήµατος Χειµερινό Εξάµηνο 206 ιδάσκοντες : Γ. Στυλιανού - Γ. Καφεντζής εύτερη Σειρά Ασκήσεων Ηµεροµηνία Ανάθεσης : 25/0/206 Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑ Ι ΞΕΝΙΚΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 1 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΗΧΟΛΗΨΙΑ 1.1.1 ΓΕΝΙΚΑ 1. Προϋπόθεση πραγματοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Συµπίεση Ήχου µεβάσητην Αντίληψη: Τα πρότυπα συµπίεσης MPEG-1 layer I, layer II, layer III

Συµπίεση Ήχου µεβάσητην Αντίληψη: Τα πρότυπα συµπίεσης MPEG-1 layer I, layer II, layer III ΒΕΣ 4 Συµπίεση και Μετάδοση Πολυµέσων Συµπίεση Ήχου µεβάσητην Αντίληψη: Τα πρότυπα συµπίεσης layer I, layer II, layer III Εισαγωγή Υπάρχουν πολλοί αλγόριθµοι κωδικοποίησης µε βάση την αντίληψη οι κυριότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Διάλεξη 3: DSP for Audio Δρ. Θωµμάς Ζαρούχας Επιστηµμονικός Συνεργάτης Μεταπτυχιακό Πρόγραµμµμα: Τεχνολογίες και Συστήµματα Ευρυζωνικών Εφαρµμογών και Υπηρεσιών 1 Προεπισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών. Συμπληρωματικό υλικό. Προσαρμοστική Ισοστάθμιση Καναλιού

Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών. Συμπληρωματικό υλικό. Προσαρμοστική Ισοστάθμιση Καναλιού Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Συμπληρωματικό υλικό Προσαρμοστική Ισοστάθμιση Καναλιού Προσαρμοστικοί Ισοσταθμιστές Για να υπολογίσουμε τους συντελεστές του ισοσταθμιστή MMSE, απαιτείται να λύσουμε ένα γραμμικό

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Εργαστηριακή Άσκηση 3 «Καταγραφή της επίπτωσης της κατευθυντικότητας ηλεκτροακουστικών μετατροπέων» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Μαθήματα ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Μαθήματα ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ μια προσέγγιση στον ήχο μέσω της διαδραστικής μάθησης των εννοιών και των τεχνικών για τη μουσική δημιουργία Η πρωτοβουλία γύρω απο τη δημιουργία μιας ομάδας μαθημάτων Μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΥΡΕΣΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ Ι ΙΟΤΙΜΩΝ. 4.1 Γραµµικοί µετασχηµατισµοί-ιδιοτιµές-ιδιοδιανύσµατα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΥΡΕΣΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ Ι ΙΟΤΙΜΩΝ. 4.1 Γραµµικοί µετασχηµατισµοί-ιδιοτιµές-ιδιοδιανύσµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΥΡΕΣΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ Ι ΙΟΤΙΜΩΝ 4. Γραµµικοί µετασχηµατισµοί-ιδιοτιµές-ιδιοδιανύσµατα Εστω R είναι ο γνωστός -διάστατος πραγµατικός διανυσµατικός χώρος. Μία απεικόνιση L :

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής 3 Ενισχυτές Μετρήσεων 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής Πολλές φορές ένας ενισχυτής σχεδιάζεται ώστε να αποκρίνεται στη διαφορά µεταξύ δύο σηµάτων εισόδου. Ένας τέτοιος ενισχυτής ονοµάζεται ενισχυτής διαφοράς

Διαβάστε περισσότερα

1/3/2009. ιδάσκων. Ορολόγιο πρόγραμμα του μαθήματος. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής. Εκπόνηση εργασίας / εργασιών. ιαλέξεις. Εργαστηριακό / Εργαστήριο

1/3/2009. ιδάσκων. Ορολόγιο πρόγραμμα του μαθήματος. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής. Εκπόνηση εργασίας / εργασιών. ιαλέξεις. Εργαστηριακό / Εργαστήριο Πληροφορίες για το μάθημα ιδάσκων Μάθημα: «Ηλεκτροακουστική & Ακουστική Χώρων» Διάλεξη 1 η :«Διαδικασία μαθήματος και Εισαγωγή» Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Ανδρέας Φλώρος (floros@ionio.gr) Μιχάλης Αρβανίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Ενότητα: Αναγνώριση Διεργασίας - Προσαρμοστικός Έλεγχος (Process Identification) Αλαφοδήμος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

HMY 220: Σήματα και Συστήματα Ι

HMY 220: Σήματα και Συστήματα Ι HMY 220: Σήματα και Συστήματα Ι Διδάσκων: Γεώργιος Μήτσης, Λέκτορας, Τμήμα ΗΜΜΥ Γραφείο: 401 Πράσινο Άλσος Ώρες γραφείου: Οποτεδήποτε (κατόπιν επικοινωνίας) Ηλ. Ταχ.: : gmitsis@ucy.ac.cy Ιωάννης Τζιώρτζης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Εργαστηριακή Άσκηση 3 «Καταγραφή της επίπτωσης της κατευθυντικότητας ηλεκτροακουστικών μετατροπέων» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Α Λυκείου Σελ. 1 από 8 ΟΔΗΓΙΕΣ: ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ: ΘΕΜΑ 1 Ο

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Α Λυκείου Σελ. 1 από 8 ΟΔΗΓΙΕΣ: ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ: ΘΕΜΑ 1 Ο ΟΔΗΓΙΕΣ: 1. Οι απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα θα πρέπει να αναγραφούν στο Φύλλο Απαντήσεων που θα σας δοθεί χωριστά από τις εκφωνήσεις. 2. Η επεξεργασία των θεμάτων θα γίνει γραπτώς σε φύλλα Α4 ή σε τετράδιο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Επεξεργασίας Σηµάτων και Τηλεπικοινωνιών Κινητά ίκτυα Επικοινωνιών Ακαδηµαϊκό Ετος

Εργαστήριο Επεξεργασίας Σηµάτων και Τηλεπικοινωνιών Κινητά ίκτυα Επικοινωνιών Ακαδηµαϊκό Ετος Εργαστήριο Επεξεργασίας Σηµάτων και Τηλεπικοινωνιών Κινητά ίκτυα Επικοινωνιών Ακαδηµαϊκό Ετος 2012-2013 Τίτλος Εργασίας Προσοµοίωση Προσαρµοστικού Ισοστάθµιση για Αραιά Κανάλια 1 Εισαγωγή Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

«Ψυχοακουστικό test για τη μελέτη ανακλάσεων με έμφαση στα ακουστικά»

«Ψυχοακουστικό test για τη μελέτη ανακλάσεων με έμφαση στα ακουστικά» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Ομάδα Τεχνολογίας Ήχου και Ακουστικής Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του

Διαβάστε περισσότερα

HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών Σημάτων. Διάλεξη 22: Γρήγορος Μετασχηματισμός Fourier Ανάλυση σημάτων/συστημάτων με το ΔΜΦ

HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών Σημάτων. Διάλεξη 22: Γρήγορος Μετασχηματισμός Fourier Ανάλυση σημάτων/συστημάτων με το ΔΜΦ HMY 429: Εισαγωγή στην Επεξεργασία Ψηφιακών Σημάτων Διάλεξη 22: Γρήγορος Μετασχηματισμός Fourier Ανάλυση σημάτων/συστημάτων με το ΔΜΦ Γρήγορος Μετασχηματισμός Fourier Το ζεύγος εξισώσεων που ορίζουν το

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες

Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες Ενότητα : Εισαγωγή στη Διαμόρφωση Συχνότητας (FΜ) Όνομα Καθηγητή: Δρ. Ηρακλής Σίμος Τμήμα: Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝΝ ΡΑΔΙΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝΝ ΡΑΔΙΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡOΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΜΕΛΕΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝΝ ΡΑΔΙΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΖΗΣΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Δρ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Σκοπός Πτυχιακής Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΛΟΓΙΚΩΝ & ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εργαστήριο 8 ο. Αποδιαμόρφωση PAM-PPM με προσαρμοσμένα φίλτρα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΛΟΓΙΚΩΝ & ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εργαστήριο 8 ο. Αποδιαμόρφωση PAM-PPM με προσαρμοσμένα φίλτρα Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΛΟΓΙΚΩΝ & ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Εργαστήριο 8 ο Αποδιαμόρφωση PAM-PPM με προσαρμοσμένα φίλτρα Βασική Θεωρία Σε ένα σύστημα μετάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

H Επίδραση της Μιγαδικής Φασµατικής Εξοµάλυνσης στις Αποκρίσεις Ακουστικών Χώρων

H Επίδραση της Μιγαδικής Φασµατικής Εξοµάλυνσης στις Αποκρίσεις Ακουστικών Χώρων Ακουστική AcP8 H Επίδραση της Μιγαδικής Φασµατικής Εξοµάλυνσης στις Αποκρίσεις Ακουστικών Χώρων Παναγιώτης. Χατζηαντωνίου Ιωάννης Ν. Μουρτζόπουλος ιπλ. Μηχ/κός Η/Υ & Πληρ/κής Αναπληρωτής Καθηγητής hagianto@wcl.ee.upatras.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΟ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ. Ενέργεια. 2.2.3.στ ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΧΡΩΜΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΟ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ. Ενέργεια. 2.2.3.στ ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΧΡΩΜΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΣΕΡΡΩΝ Τμήμα ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΟ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ Ενέργεια. 2.2.3.στ ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ενότητα : ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ Ζ (ΖTransform)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ενότητα : ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ Ζ (ΖTransform) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ενότητα : ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ Ζ (ΖTransform) Aναστασία Βελώνη Τμήμα Η.Υ.Σ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα