ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ"

Transcript

1 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Π.Μ.Σ. Περιβαλλοντική Μηχανική & Επιστήμη ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Τσοχαταρίδης Γ. Αναστάσιος Πολιτικός Μηχανικός Επιβλέπων Νικολάου Ιωάννης Ξάνθη Σεπτέμβριος

2 1

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα: Τον κ. Ιωάννη Νικολάου, Λέκτορα του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, επιβλέποντα της διπλωματικής μου, για τη βοήθεια που μου παρείχε οποτεδήποτε τη χρειάστηκα, καθώς και για την πολύτιμη συμβολή του σε θέματα επιχειρήσεων και πράσινης επιχειρηματικότητας. Τον κ. Κωνσταντίνο Τσαγκαράκη, Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, για τον τρόπο που μου δίδαξε Οικονομικά Περιβάλλοντος και τις γνώσεις που έλαβα από τον ίδιο όσον αφορά την αξιολόγηση επενδύσεων και το γνώσεις που αποδείχτηκαν πολύτιμες για την συγγραφή της διπλωματικής εργασίας μου. Την οικογένεια μου και τη σύντροφό μου, για την ψυχολογική υποστήριξη που μου παρείχαν ώστε να είμαι προσηλωμένος, γεμάτος ενέργεια και θετική σκέψη σε αυτό που κάνω. 2

4 ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΣΟΧΑΤΑΡΙΔΗΣ Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωματική εργασία παρουσιάζεται η μέθοδος, αξιολόγησης επενδύσεων και λήψης αποφάσεων, της Ανάλυσης Κόστους Κύκλου Ζωής, καθώς και η εφαρμογή της για μια μελέτη περίπτωσης που αφορά σε κτίριο γραφείων επιχειρήσεων. Στο πρώτο μέρος της εργασίας, εισάγεται ο ορισμός, ο σκοπός και το ιστορικό της μεθόδου. Στη συνέχεια αναφέρονται τα μειονεκτήματα και οι δυσκολίες της μεθόδου ακολουθούμενες από τα πλεονεκτήματα και τα οφέλη. Ακολουθεί η περιγραφή της μεθόδου και τα αναλυτικά βήματά της. Στο δεύτερο μέρος, περιγράφεται και αναλύεται η μελέτη περίπτωσης και η μεθοδολογία που ακολουθείται. Εξετάζονται τρία εναλλακτικά σενάρια ως προς την κατάσταση αναφοράς, δηλαδή την παραμονή της εταιρίας στα ιδιόκτητα γραφεία της, χωρίς αυτή να προβεί σε καμία ενέργεια. Τα τρία σενάρια είναι: α) Η ενεργειακή αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιρίου, β) Η αγορά νέων γραφείων και γ) Η κατασκευή νέου κτιρίου γραφείων. Μετά την Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής, πραγματοποιείται Ανάλυση Επικινδυνότητας για τις παραμέτρους που παρουσιάζουν αβεβαιότητα και Ανάλυση Ευαισθησίας για τον προσδιορισμό των μεταβλητών που παρουσιάζουν την μεγαλύτερη επίδραση στη μεταβλητή του Κόστους Κύκλου Ζωής. Τέλος, πραγματοποιείται Ανάλυση Σεναρίου για το Σενάριο με το χαμηλότερο Κόστος Κύκλου Ζωής, με σκοπό την ελαχιστοποίηση της επικινδυνότητας της απόφασής μας. Στο τελευταίο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα συμπεράσματα της ανάλυσης, καθώς και οι προτάσεις προς την εταιρία. Ακολουθεί παράρτημα με αναλυτική παρουσίαση του και των βημάτων που ακολουθήθηκαν για την Ανάλυση Επικινδυνότητας, Ευαισθησίας και Σεναρίου. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής, Ανάλυση Επικινδυνότητας, Αξιολόγηση Επενδύσεων, Λήψη Αποφάσεων. 3

5 ABSTRACT In this Master Thesis, Life Cycle Cost Analysis methodology is presented. The advantages and disadvantages of the method are discussed. Then, a case study concerning the investment evaluation of an office building, using the Life Cycle Cost Analysis method is undertaken. A Risk Analysis, Sensitivity Analysis and Scenario Analysis are performed software. In the Appendix, there is a detailed guide of Industrial for Excel v5.5 GRB, and the steps for performing Risk Analysis, Sensitivity Analysis and Scenario Analysis. KEYWORDS: Life Cycle Cost Analysis (LCCA), Risk Analysis, Investment Evaluation, Decision Making. 4

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 3 ABSTRACT... 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύντομη αναδρομή του ερευνητικού πεδίου Εννοιολογικές Διευκρινήσεις Περιγραφές Σκοπός, στόχοι, εφαρμογές της LCCA Δυσκολίες Περιορισμοί Μειονεκτήματα Αδυναμίες Οφέλη πλεονεκτήματα της Μεθόδου ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δομή Έρευνας - Βήματα Ανάλυσης Κόστους Κύκλου Ζωής Περιγραφή του Case Study Παρουσίαση Σεναρίων Λογισμικό ΑΝΑΛΥΣΗ Do nothing Ενεργειακή αναβάθμιση Αγορά νέου κτιρίου γραφείων Κατασκευή νέου κτιρίου γραφείων Σύγκριση αποτελεσμάτων Ανάλυση Επικινδυνότητας Αποτελέσματα Ανάλυσης Επικινδυνότητας Ανάλυση Ευαισθησίας Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ανάλυσης Ευαισθησίας Ανάλυση Σεναρίου ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

7 ΛΙΣΤΑ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 1. Συνολικά κόστη και υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής Σεναρίου 1 (LCC1) Πίνακας 2. Συνολικά κόστη και υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής Σεναρίου 2 (LCC2) Πίνακας 3. Συνολικά κόστη και υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής Σεναρίου 3 (LCC3) Πίνακας 4. Συνολικά κόστη και υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής Σεναρίου 4 (LCC4) Πίνακας 5. Συγκεντρωτικά στατιστικά των Σεναρίων 2 και ΛΙΣΤΑ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 1. Βήματα Ανάλυσης Κόστους Κύκλου Ζωής Σχήμα 2. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς το προεξοφλητικό επιτόκιο Σχήμα 3. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο Σχήμα 4. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς τα αρχικά κόστη (κόστη ενεργειακής αναβάθμισης) για το Σενάριο Σχήμα 5. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο Σχήμα 6. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς τα αρχικά κόστη (κόστη αγοράς ακινήτου) για το Σενάριο Σχήμα 7. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την πώληση των παλαιών γραφείων για το Σενάριο Σχήμα 8. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο Σχήμα 9. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς τα αρχικά κόστη (κόστη αγοράς οικοπέδου) για το Σενάριο Σχήμα 10. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς τα κατασκευαστικά κόστη του 1ου έτους για το Σενάριο Σχήμα 11. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς τα κατασκευαστικά κόστη του 2ου έτους για το Σενάριο Σχήμα 12. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την πώληση των παλαιών γραφείων για το Σενάριο Σχήμα 13. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο

8 Σχήμα 14. Πιθανότητες τιμών και περιγραφικά στατιστικά του LCC Σχήμα 15. Πιθανότητες τιμών και περιγραφικά στατιστικά του LCC Σχήμα 16. Πιθανότητες τιμών και περιγραφικά στατιστικά του LCC Σχήμα 17. Πιθανότητες τιμών και περιγραφικά στατιστικά του LCC Σχήμα 18. Συγκριτική απεικόνιση των αθροιστικών καμπύλων των Σεναρίων 4 και Σχήμα 19. Συντελεστές Συσχέτισης (Correlation Coefficients) του Κόστος Κύκλου Ζωής του Σεναρίου 4 (LCC4) Σχήμα 20. Συντελεστές Συσχέτισης (Correlation Coefficients) του Κόστους Κύκλου Ζωής για το Σενάριο 2 (LCC2) Σχήμα 21. Συντελεστές Συσχέτισης (Correlation Coefficients) του Κόστους Κύκλου Ζωής για το Σενάριο Σχήμα 22. Διάγραμμα διασποράς του Αρχικού Κόστους του Σεναρίου 4 ως προς το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC4) Σχήμα 23. Διάγραμμα διασποράς του Αρχικού Κόστους του Σεναρίου 2 ως προς το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC2) Σχήμα 24. Διάγραμμα διασποράς του Προεξοφλητικού Επιτοκίου ως προς το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC2) Σχήμα 25. Διάγραμμα διασποράς του Αρχικού Κόστους του Σεναρίου 3 ως προς το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC3) Σχήμα 26. Διάγραμμα διασποράς της αξίας πώλησης των παλαιών γραφείων του Σεναρίου 3 ως προς το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC3) Σχήμα 27. Σημαντικές μεταβλητές εισροές στα άνω άκρα της πιθανοτικής κατανομής του LCC4 ( >86%). Σε παρένθεση απεικονίζονται πραγματικές τιμές (διάμεσοι εντός του υποσυνόλου των επαναλήψεων που επιτυγχάνουν τον στόχο)

9 ΛΙΣΤΑ ΕΙΚΟΝΩΝ Εικόνα Π1. Υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής για τα σενάρια που εξετάζουμε Εικόνα Π2. Επιλογή μεταβλητής που εμφανίζει αβεβαιότητα και κατανομής αυτής Εικόνα Π3. Παράθυρο κανονικής κατανομής Εικόνα Π4. Επιλογή εκροής, Add Output Εικόνα Π5. Επιλογή επαναλήψεων (Iterations) και έναρξη προσομοίωσης (Start Simulation) Εικόνα Π6. Η διαδικασία της προσομοίωσης Εικόνα Π7. Πέρας της προσομοίωσης Εικόνα Π8. Επιλογή εμφάνισης Αθροιστικής Καμπύλης Εικόνα Π9. Αθροιστική Καμπύλη LCC Εικόνα Π10. Προσθήκη Επικάλυψης (Overlay) Εικόνα Π11. Επιλογή εκροής προς επικάλυψη (LCC2) Εικόνα Π12. Συγκριτική απεικόνιση των δύο καμπυλών (LCC4 LCC2) με τη μέθοδο της επικάλυψης Εικόνα Π13. Παράθυρο αναφοράς Ανάλυσης Ευαισθησίας για την LCC Εικόνα Π14. Tornado Graph των εισροών που επηρεάζουν περισσότερο την LCC Εικόνα Π15. Διαγράμματα διασποράς εισροών Εικόνα Π16. Διάγραμμα διασποράς επιλεγμένης εισροής (Αρχικά Κόστη 3) ως προς την εκροή LCC Εικόνα Π17. Ανάλυση Σεναρίων, επιλογή εκροής Εικόνα Π18. Επιλογή σεναρίου, επεξεργασία εκατοστημορίου Εικόνα Π19. Διάγραμμα διασποράς εισροών που οδηγούν στις συγκεκριμένες τιμές της LCC4>86% Εικόνα Π20. Tornado Graph εισροών που οδηγούν στις συγκεκριμένες τιμές της LCC4>86% Εικόνα Π21. Παράθυρο λεπτομερών στατιστικών προσομοίωσης

10 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Παραδοσιακά στο χώρο των Κατασκευών, το κόστος κατασκευής θεωρείται ένα σημαντικό κριτήριο με ιδιαιτέρως μεγάλη βαρύτητα για την υλοποίηση μιας επένδυσης και αυτός είναι ο λόγος που το μεγαλύτερο τμήμα των προσπαθειών για την εξοικονόμηση χρηματικών κεφαλαίων εστίαζε στη μείωσή του (Levander et al., 2009). Αυτό ήταν συνέπεια κυρίως του γεγονότος ότι ο κατασκευαστής-επενδυτής, δεν ήταν και ο τελικός χρήστης του κτιρίου, αλλά κατ ουσίαν ένας ενδιάμεσος φορέας - διαχείρισης του κτιρίου έως ότου μεταβιβαστεί στον καταναλωτή - αγοραστή. Συνεπώς, από την πλευρά του ο επενδυτής, στην περιορισμένη διάρκεια του χρόνου κατασκευής και λίγο μετά το πέρας αυτής (κατά τη διαχείριση του κτιρίου), προσέβλεπε στο να αποφέρει θετικά οικονομικά αποτελέσματα η επένδυσή του. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή διαφοροποιείται, όταν ο επενδυτής είναι και ταυτόχρονα ο τελικός χρήστης του κτιρίου. Ο λόγος για τον οποίο γίνεται αυτό, είναι διότι το κόστος χρήσης ενός κτιρίου στο συνολικό χρόνο ζωής του, είναι μεγαλύτερο από το αρχικό κόστος (κόστος κατασκευής) (Flanagan, 1989). Αυτό είναι ένα καλό επιχείρημα που ερμηνεύει την αλλαγή της προσέγγισης που πραγματοποιείται τελευταία από τους ειδικούς, σε τέσσερις, κυρίως, κατηγορίες ακινήτων: 1. Στα Εταιρικά Ακίνητα (Corporate Real Estate): όπου τελικός χρήστης του κτιρίου (συνήθως κτίρια γραφείων), είναι η εταιρία χρηματοδότησης της κατασκευής. 2. Σε Ακίνητα Εισοδήματος: Όπου αναφέρεται κυρίως, για ακίνητα εταιριών Ανάπτυξης, Διαχείρισης και Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία (Real Estate Investment Funds). Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνοντια επίσης Εμπορικά Κέντρα (Malls), Κτίρια Γραφείων κ.λ.π. 3. Σε Ακίνητα που κατασκευάστηκαν με τη μέθοδο Σύμπραξης Δημοσίου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) ή αλλιώς BOT (Build Operate Transfer) (Lützkendorf et al., 2004). Πρόκειται για δημόσια ακίνητα, όπου μέρος της χρηματοδότησης της κατασκευής, αναλαμβάνουν ιδιωτικές εταιρίες, με την 9

11 προϋπόθεση της λειτουργίας - διαχείρισης του ακινήτου για ορισμένο χρονικό διάστημα, πριν αυτά περιέλθουν στην κυριότητα του Δημοσίου. 4. Σε κτίρια κατοικιών: όπου για τη νέα γενιά αγοραστών - χρηστών όπου οι απαιτήσεις τους πλέον αναγκάζουν τους μελετητές να λαμβάνουν υπόψη τους στις επιλογές σχεδιασμού και τα κόστη που προκύπτουν στη φάση της λειτουργίας της κατοικίας Σύντομη αναδρομή του ερευνητικού πεδίου Για τις ανάγκες της έρευνας στο πλαίσιο της εκπονούμενης διατριβής χρησιμοποιείται η μέθοδος της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής (Life Cycle Cost Analysis: LCCA). Η μέθοδος αυτή αναπτύχθηκε αρχικά στα μέσα της δεκαετίας του 1960 για να βοηθήσει το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, στην επιλογή προμηθειών στρατιωτικού υλικού (Cole and Sterner, 2000). Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970 και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980, η LCCA εφαρμόστηκε κυρίως στον στρατιωτικό τομέα. Μετά από εκείνη την περίοδο, οι εφαρμογές της LCCA διοχετεύτηκαν και σε άλλους τομείς όπως στην Αεροπλοΐα, την Ενέργεια, τις Βιομηχανίες Χημικών και Πετρελαίου, στους Σιδηρόδρομους και σε άλλα αντικείμενα (Karyagina, 1996; Akselsson et al., 1994). Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, η μέθοδος της LCCA βρήκε εφαρμογή στον τομέα των Συγκοινωνιακών Έργων (Γέφυρες, Σχεδιασμός Οδοστρωμάτων, Σήραγγες κλπ) στις ΗΠΑ (ISTEA, 1991). Ενώ την ίδια δεκαετία ξεκίνησε η εφαρμογή της και στον κτιριακό τομέα, σε δημόσια ακίνητα (Σχολεία, Κτίρια Δασαρχείου ΗΠΑ κλπ) (USDA Forest Service, 2008). Σήμερα, η μέθοδος της LCCA έχει ευρεία εφαρμογή, από το σχεδιασμό Αμυντικών Συστημάτων του ΝΑΤΟ (Özkil, 2001), τις νέες αναπτύξεις ακινήτων (Real Estate Development), τα μεγάλα έργα εξοικονόμησης ενέργειας υφιστάμενων κτιρίων (Retrofits) μέχρι τον κλάδο της εκτιμητικής ακινήτων (Lützkendorf et al., 2004). Τέλος,, την τελευταία δεκαετία, η μέθοδος του LCCA αρχίζει να αναπτύσσεται και στον ευρωπαϊκό χώρο. 10

12 1.2. Εννοιολογικές Διευκρινήσεις Περιγραφές Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης εργασίας χρησιμοποιήθηκε όπως προαναφέρθηκε η τεχνική LCCA. Σε αυτή την ενότητα θα γίνει προσπάθεια να περιγραφούν ορισμένες βασικές έννοιας που είναι χρήσιμες για την κατανόηση της μεθόδου. Ειδικότερα, η LCCA είναι μια τεχνική εκτίμησης του συνολικού κόστους ιδιοκτησίας (OGC, 2003). Στην κατασκευαστική βιομηχανία και τον κτιριακό τομέα, η LCCA χρησιμοποιείται για την ποσοτικοποίηση του κόστους ολόκληρων κτιρίων, μέρους αυτών, κτιριακών συστημάτων και δομικών υλικών. Η τεχνική αυτή, βοηθάει στη λήψη αποφάσεων σχετικά με επενδυτικά κτιριακά έργα (Nelson, 2002). Η LCCA είναι μια μεθοδολογία οικονομικής αξιολόγησης κατάλληλη για την επιλογή του οικονομικά βέλτιστου εναλλακτικού σχεδιασμού σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο. Η μέθοδος της LCCA βρίσκει εφαρμογή σε μια μεγάλη ποικιλία αποφάσεων όπως, αποδοχή ή απόρριψη επιλογών, σχεδιασμών και διαστασιολόγησης, αντικατάστασης, επιλογών αγοράς ή ενοικίασης. H LCCA παραδοσιακά χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του άμεσου κόστους των κτιρίων, όπως το ενεργειακό κόστος, η ανακαίνιση του κτιρίου, και τα κόστη λειτουργίας και συντήρησης. Η LCCA μπορεί να εφαρμοστεί και για τα έμμεσα κόστη που σχετίζονται με τη λειτουργία του κτιρίου όπως οι μισθοί του προσωπικού, η παραγωγικότητα των εργαζομένων, η ασφάλεια πυρός, τα χαμένα έσοδα λόγω αργιών και κάθε άλλο κόστος που δεν σχετίζεται άμεσα με το κόστος του κτιρίου. Τα συνολικά άμεσα και έμμεσα κόστη ονομάζονται Κόστη Ολόκληρης Ζωής (Whole Life Costs) (ISO , 2008). Σε μια χρονική περίοδο 30 ετών, τα αρχικά κόστη (μελέτης και κατασκευής) του κτιρίου λογίζονται περίπου στο 2% του συνολικού κόστους, καθώς τα κόστη λειτουργίας και συντήρησης είναι ίσα με 6% και τα κόστη του προσωπικού είναι ίσα με το υπόλοιπο 92% (Romm, 1994). Κύκλος ζωής: Η περίοδος του χρόνου που λαμβάνεται υπόψη στη μέθοδο LCCA, εκτείνεται από τη στιγμή της εγκατάστασης ενός συστήματος του κτιρίου μέχρι τον τελικό του παροπλισμό ή απεγκατάσταση στο τέλος ζωής του κτιρίου ή του ίδιου 11

13 του συστήματος. Ουσιαστικά πρόκειται για την διάρκεια ιδιοκτησίας του συστήματος ή εξοπλισμού. Περίοδος Μελέτης: Η περίοδος μελέτης ξεκινάει με την ημερομηνία βάσης, την ημερομηνία στην οποία όλες οι χρηματικές ροές θα αναχθούν με τη μέθοδο της παρούσας αξίας σε σημερινές τιμές. Η περίοδος μελέτης πρέπει να είναι ίδια για όλες τις εναλλακτικές επενδύσεις. Στον κτιριακό τομέα, η LCCA εφαρμόζεται για την ποσοτικοποίηση του κόστους ολόκληρων κτιρίων, συστημάτων, και/ή δομικών στοιχείων και υλικών, και την παρακολούθηση όσων προκύπτουν καθ όλη την διάρκεια του κύκλου ζωής (Woodward, 1997; Lindholm and Suomala, 2005). Η LCCA είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν χρησιμοποιείται στο αρχικό στάδιο του έργου (Pulakka 1999; Bogenstatter, 2000) Σκοπός, στόχοι, εφαρμογές της LCCA Η προβλεφθείσα κοστολόγηση του κύκλου ζωής είναι μια πολύ χρήσιμη πληροφορία για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την αγορά ενός προϊόντος, την βελτιστοποίηση σχεδιασμού, τον προγραμματισμό συντήρησης ή τον σχεδιασμό αναβάθμισης. Η μέθοδος της LCCA χρησιμοποιείται για ένα πλήθος σκοπών όπως είναι (Langdon, 2007): Η ενημέρωση και η ενθάρρυνση των δημοσίων φορέων, Η παροχή συμβουλευτικών πληροφοριών κατάλληλες προς πελάτες και όσους χαράσσουν πολιτικές, Η υποστήριξη επιχειρηματικών σεναρίων, Η σύγκριση εναλλακτικών επενδυτικών επιλογών, Η σύνταξη λεπτομερών προϋπολογισμών, Η διευκόλυνση αγοραστικών επιλογών, Η οικονομική αξιολόγηση κύκλου ζωής προϊόντων, Η παρακολούθηση και έλεγχος κοστών. 12

14 Η LCCA χρησιμοποιείται κυρίως (Clift 2003): Για να προσδιορισθεί εάν το υψηλότερο αρχικό κόστος δικαιολογείται από τη μείωση στα μελλοντικά κόστη (είτε για νέες κατασκευές, είτε για εναλλακτικές λύσεις αντικατάστασης). Για να προσδιορισθεί εάν μια προτεινόμενη αλλαγή είναι οικονομικά αποδοτική σε σχέση με την εναλλακτική του «να μην εφαρμοστεί καμία στρατηγική» ( do nothing ), η οποία δεν έχει αρχικά επενδυτικά κόστη αλλά έχει υψηλότερα μελλοντικά κόστη. H LCCA μπορεί να εφαρμοσθεί σε ένα ευρύ φάσμα περιπτώσεων στις κατασκευές, για παράδειγμα (Krigsvoll, 2007): Σε ένα ολόκληρο, κατασκευασμένο κτίριο, Σε ένα μεμονωμένο συστατικό ή τμήμα του κτιρίου, Σε ένα ευρύτερο χαρτοφυλάκιο που περιλαμβάνει έναν αριθμό κτιρίων Δυσκολίες Περιορισμοί Μειονεκτήματα Αδυναμίες Η εφαρμογή της μεθόδου LCCA προϋποθέτει αρκετό χρόνο και ιδιαίτερη προσπάθεια. Αυτός είναι ο λόγος που εξηγεί την παρουσία ενός ξεκάθαρου κινήτρου για τη χρήση της μεθόδου ώστε να δικαιολογείται η αξία της εφαρμογής της για τον πελάτη (Raymond and Sterner, 2000). Σύμφωνα με έναν αριθμό μελετών φαίνεται ότι υπάρχει ακόμη σημαντική ανάγκη να πεισθούν οι πελάτες για την αξία της εφαρμογής της μεθόδου LCCA (Ashworth, 2004), διότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ευρεία ενημέρωσή τους για τα πλεονεκτήματά της (Raymond and Sterner, 2000). Σε γενικές γραμμές μπορεί να ειπωθεί ότι οι καταναλωτές δεν πρόθυμοι να επωμίζονται αυξημένες αρχικές δαπάνες όταν τα ενδεχόμενα οφέλη δεν αποδεικνύονται έμπρακτα. Με άλλα λόγια, όταν οι καταναλωτές έρθουν αντιμέτωποι με την ανάγκη να πάρουν αποφάσεις που θα αυξήσουν τις αρχικές δαπάνες τους, για να επιτύχουν πραγματικά μελλοντική εξοικονόμηση δαπανών από το σύνολο των λειτουργικού κόστους, τότε αυτοί θα το πράξουν μόνο στην περίπτωση όπου τα οφέλη τους θα είναι σαφή (Drake, 1976). 13

15 Μία ακόμη δυσκολία για την εφαρμογή της μεθόδου LCCA είναι ότι η διαθεσιμότητα των απαραίτητων δεδομένων, είναι προς το παρόν περιορισμένη. Στη διεθνή βιβλιογραφία, το πρόβλημα αυτό έχει καθιερωθεί με τον όρο το «πρόβλημα των δεδομένων» ( data problem ) (Flanagan and Jewell, 2005). Αυτό προκύπτει από την έλλειψη κατάλληλων, σχετικών και αξιόπιστων ιστορικών δεδομένων και πληροφοριών (Bull, 1993; El Haram et al., 2003), αλλά και την έλλειψη ενός πλαισίου για τη συλλογή και αποθήκευση δεδομένων (Bakis et al., 2003). Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ακρίβεια και η αξιοπιστία της μεθόδου LCCA συνδέεται με τη συλλογή αξιόπιστων στοιχείων (Emblemsvåg, 2003). Σήμερα, η μελέτη ενός οικοδομικού έργου πραγματοποιείται από μια ευρεία ομάδα που αποτελείται από υποομάδες διαφόρων ειδικοτήτων, όπως αρχιτέκτονες, πολιτικοί μηχανικοί, μηχανολόγοι, και ηλεκτρολόγοι μηχανικοί. Το κτίριο αντιμετωπίζεται ως ένα σύστημα διαφορετικών μερών και όχι ως ένα ολιστικό σύστημα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η απόφαση κάθε υποομάδας να μεταθέτει επιπλέον κόστη στις υπόλοιπες και στο σύνολο του κόστους (Sterner, 2000). Για να λυθεί το παραπάνω πρόβλημα θα πρέπει να υπάρχει συνεχής συνεργασία μεταξύ καταναλωτή και ομάδας μελέτης, αλλά και ολιστικός σχεδιασμός, υπό την καθοδήγηση συμβούλου μελέτης, με τη συνεργασία όλων των υποομάδων Οφέλη πλεονεκτήματα της Μεθόδου Το πρώτο όφελος για τη χρήση της μεθόδου LCCA είναι ότι επιτρέπει τη θεώρηση των εναλλακτικών επενδύσεων με τρόπο που να λαμβάνει υπόψη όλα τα κόστη που προκύπτουν κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής του κτιρίου (ή μέρους του κτιρίου), και όχι μόνο τα αρχικά κόστη (Flanagan-Norman, 1983). Ένα δεύτερο όφελος είναι η δυνατότητα να πραγματοποιεί οικονομικές συγκρίσεις μεταξύ εναλλακτικών επενδύσεων, όπως είναι για υψηλότερα αρχικά και χαμηλότερα λειτουργικά κόστη και το αντίθετο (Dale, 1993; Ashworth, 2004). 14

16 Κοινή συνισταμένη όλων των παραπάνω μελετών είναι πως η τεχνική της LCCA βοηθά την διαδικασία λήψης αποφάσεων. Τα πλεονεκτήματα που προσφέρει μπορεί να συνοψιστούν στα ακόλουθα (Μάθας, 2010): Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε σημείο της διαδικασίας σχεδιασμού αλλά και για την αξιολόγηση υπαρχόντων κτιρίων. Μπορεί να αξιολογηθεί η πιο αποδοτική επένδυση εξοικονόμησης ανάμεσα σε πολλές εναλλακτικές. Μπορεί να υλοποιηθεί τόσο σε γενικό όσο και σε πιο λεπτομερές επίπεδο (Γιακουμέλος, 2009). Η LCCA είναι μία περιεκτική μέθοδος, διότι λαμβάνει υπόψη όλα τα σχετικά κόστη ενός συστήματος, καθώς και το χρόνο ζωής, όπου αυτά αναμένεται να προκύψουν. Από τη στιγμή που υπολογισθούν τα κόστη κύκλου ζωής για κάθε εναλλακτική επένδυση, τα συνολικά κόστη μπορεί εύκολα να συγκριθούν, καθώς τελικό κόστος κύκλου ζωής εκφράζεται με έναν αριθμό. 15

17 2. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται η διαδικασία η οποία ακολουθείται στην Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Περιγραφή μεθόδου Η LCCA, όπως είδαμε παραπάνω, είναι μια μέθοδος αξιολόγησης του συνολικού κόστους ιδιοκτησίας μιας εγκατάστασης. Λαμβάνει υπόψη της όλα τα κόστη απόκτησης, χρήσης και διάθεσης (εκποίησης) ενός κτιρίου ή κτιριακού συστήματος. Η LCCA είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη όταν εναλλακτικές λύσεις που εκπληρώνουν τις ίδιες απαιτήσεις απόδοσης, αλλά διαφέρουν στα αρχικά και λειτουργικά κόστη, πρέπει να συγκριθούν μεταξύ τους, για να επιλεγεί αυτή που μεγιστοποιεί την καθαρή εξοικονόμηση. Για παράδειγμα, η LCCA βοηθάει να καθορισθεί εάν η ενσωμάτωση ενός συστήματος κλιματισμού υψηλής απόδοσης ή ενός συστήματος υαλοπινάκων, τα οποία μπορεί να αυξήσουν το αρχικό κόστος, αλλά έχουν ως αποτέλεσμα μειωμένα κόστη λειτουργίας και συντήρησης, είναι οικονομικά αποδοτικά ή όχι. Η μέθοδος LCCA θα πρέπει να διεξάγεται νωρίς κατά τη φάση του σχεδιασμού, όσο υπάρχει η δυνατότητα να βελτιώνεται ο σχεδιασμός ώστε να εξασφαλίζεται η μείωση στα κόστη του κύκλου ζωής. Ο σκοπός της LCCA, όπως περιγράφηκε παραπάνω, είναι να εκτιμηθούν τα συνολικά κόστη των εναλλακτικών λύσεων ενός έργου και να επιλεγεί ο σχεδιασμός που θα εξασφαλίσει ότι το κτίριο θα έχει το χαμηλότερο συνολικό κόστος ιδιοκτησίας μέσα σε συγκεκριμένα πλαίσια ποιότητας και λειτουργικότητας Κύριες πηγές λήψης δεδομένων Υπάρχουν τρεις κύριες πηγές λήψης δεδομένων για τους σκοπούς της LCCA, οι εξής (Levander et al., 2009): Οι κατασκευαστές, προμηθευτές, εργολάβοι. H εμπειρία των οποίων τους καθιστά σημαντική πηγή πληροφοριών. 16

18 Τα ιστορικά δεδομένα, δηλαδή στοιχεία από υφιστάμενα κτίρια χρησιμοποιούνται ως ιστορικά δεδομένα, καθώς και στοιχεία από αρχεία πελατών, μελετητών και δημοσιευμένων εργασιών (Flanagan et al., 1989). Τα δεδομένα από τεχνικές μοντελοποίησης. Εάν τα απαιτούμενα δεδομένα δεν είναι διαθέσιμα, χρησιμοποιούνται τεχνικές μοντελοποίησης. Μαθηματικά μοντέλα αναπτύσσονται για την ανάλυση των διάφορων κατηγοριών κόστους Διάφοροι τύποι κόστους Υπάρχουν πολυάριθμα κόστη που συνδέονται με την απόκτηση, λειτουργία, συντήρηση και αποδόμηση ενός κτιρίου ή ενός συστήματος του κτιρίου. Οι διάφοροι τύπου κτιριακού κόστους κατηγορίες: μπορεί να ταξινομούνται στις παρακάτω Αρχικό Κόστος (Αγορά, Εγκατάσταση, Κόστη Μελέτης και Κατασκευής). Τα αρχικά κόστη περιλαμβάνουν τα κόστη επενδύσεως κεφαλαίου για την απόκτηση γης, τη μελέτη, την κατασκευή ή ανακαίνιση και τον αναγκαίο εξοπλισμό για τη λειτουργία του κτιρίου. Μελλοντικό Κόστος Κόστη Ενέργειας και Νερού. Επειδή η κατανάλωση ενέργειας και νερού, και η διαμόρφωση του κτιρίου και του κελύφους αυτού, είναι αλληλοεξαρτώμενα, τα κόστη ενέργειας και νερού αξιολογούνται για το σύνολο του κτιρίου αντί για τα επιμέρους κτιριακά συστήματα ή δομικά υλικά. Κόστη Λειτουργίας, Συντήρησης και Επισκευών (Λ Σ&Ε). Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται κόστη διαχείρισης των εγκαταστάσεων (facilities management), κόστη ασφάλειας του κτιρίου, κόστη καθαρισμού, προληπτικές επιθεωρήσεις συντήρησης, προγραμματισμένες, έκτακτες κλπ. Κόστη Αντικατάστασης. Ο αριθμός και ο χρόνος της αντικατάστασης κτιριακών συστημάτων εξαρτάται από την εκτιμώμενη ζωή του 17

19 συστήματος και τη χρονική διάρκεια της μελέτης. Στην LCCA, ως μελλοντικό κόστος αντικατάστασης χρησιμοποιείται το κόστος της στην ημερομηνία βάσης. Κόστη χρηματοδότησης. Περιλαμβάνονται οι πληρωμές δανειοδότησης και λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα, ανάλογα με τη μέθοδο χρηματοδότησης του έργου. Τελικά Κόστη Υπολειμματικές Αξίες (Κόστη Διάθεσης) -Μεταπώληση, κόστος κατεδάφισης, αξία εκποίησης. Μη χρηματικά Οφέλη ή Κόστη Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται τα οφέλη από την ποιότητα του εργασιακού χώρου, το αίσθημα ασφάλειας που αισθάνονται οι εργαζόμενοι, αισθητικά οφέλη του χώρου κλπ. Αυτά τα οφέλη δεν λαμβάνονται υπόψη στην LCCA, αλλά στο βαθμό που θεωρούνται σημαντικά από τον επενδυτή, θα ληφθούν υπόψη στην τελική απόφαση επιλογής της επένδυσης. Στη μεθοδολογία LCCA, το στοιχείο που θεωρείται σημαντικό είναι η διαφορά στα κόστη μεταξύ των εναλλακτικών επιλογών και όχι τα απόλυτα κόστη. Έτσι λοιπόν, για την Κοστολόγηση του Κύκλου Ζωής (Life Cycle Costing: LCC) λαμβάνονται υπόψη μόνο τα κόστη που είναι διαφορετικά, μεταξύ των εναλλακτικών επιλογών που εξετάζονται, και αρκετά υψηλά ώστε να δημιουργούν μια αξιόπιστη διαφορά στην Κοστολόγηση Κύκλου Ζωής μεταξύ των εναλλακτικών. Στη μέθοδο LCCA, τα μελλοντικά κόστη μετατρέπονται σε παρούσα αξία χρησιμοποιώντας το κατάλληλο προεξοφλητικό επιτόκιο. Επιλέγεται η περίοδος μελέτης και εφαρμόζεται η κατάλληλη μέθοδος οικονομικής αξιολόγησης. Στη βιβλιογραφία υφίσταται ένα μεγάλο εύρος μεθόδων οικονομικής αξιολόγησης για την LCCA, όλες εκ των οποίων διακρίνονται τόσο για τα πλεονεκτήματα όσο και για τα μειονεκτήματά τους (Levander et al., 2009). Η πιο κατάλληλη προσέγγιση για την LCCA στον τομέα των κατασκευών αλλά και η πιο συχνά εφαρμοσμένη (Kishk et al., 2003), είναι η μέθοδος της Καθαρής Παρούσας Αξίας (ΚΠΑ NPV). 18

20 Μαθηματικός τύπος Κοστολόγησης Κύκλου Ζωής Ο τύπος της Κοστολόγησης Κύκλου Ζωής που επικράτησε διεθνώς, είναι αυτός της Αμερικάνικης Εταιρίας Δοκιμής Υλικών (American Society of Testing Materials, 1983) (Εξίσωση 1). Ο τύπος αυτός διαχωρίζει τα ενεργειακά από τα τρέχοντα κόστη, το οποίο χρησιμεύει στην ενδεχόμενη αποδοχή διαφορετικών προεξοφλητικών επιτοκίων για τα διάφορα κόστη. [1] Όπου, το συνολικό Κόστος Κύκλου Ζωής σε παρούσα αξία σε ευρώ, για το επιλεγμένο σενάριο,, το αρχικό επενδυτικό κόστος,, η παρούσα αξία των κοστών αντικατάστασης,, η παρούσα αξία των επαναλαμβανόμενων ετήσιων κοστών λειτουργίας, συντήρησης και επισκευών (εκτός του ενεργειακού κόστους),, η παρούσα αξία των επαναλαμβανόμενων μη-ετήσιων κοστών λειτουργίας, συντήρησης και επισκευών (εκτός του ενεργειακού κόστους),, η παρούσα αξία του ενεργειακού κόστους,, η παρούσα αξία μεταπώλησης στο τέλος της περιόδου μελέτης. Ο γενικός τύπος της Καθαρής Παρούσας Αξίας (Εξίσωση 2) είναι ο εξής: Όπου, η Καθαρή Παρούσα Αξία,, το κόστος στοιχείου t,, το προεξοφλητικό επιτόκιο,, η περίοδος ανάλυσης σε έτη. 19

21 Μια πιο σύγχρονη μορφή της Εξίσωσης 1 που χρησιμοποιείται σήμερα, είναι η Εξίσωση 3: [3] Όπου, Το συνολικό Κόστος Κύκλου Ζωής σε παρούσα αξία σε ευρώ, για το επιλεγμένο σενάριο,, το αρχικό επενδυτικό κόστος,, η παρούσα αξία των κοστών αντικατάστασης,, η παρούσα αξία της υπολειμματικής αξίας (αξία μεταπώλησης) μείον τα κόστη διαθέσεως (κόστη κατεδαφίσεως),, η παρούσα αξία του ενεργειακού κόστους,, η παρούσα αξία του κόστους νερού,, η παρούσα αξία του κόστους λειτουργίας, συντήρησης και επισκευών,, η παρούσα αξία άλλων κοστών εάν υπάρχουν (χρηματοοικονομικά κόστη, κόστη συμβολαίου) 2.2. Δομή Έρευνας - Βήματα Ανάλυσης Κόστους Κύκλου Ζωής Τα βήματα που ακολουθούνται σε μια LCCA παρουσιάζονται στο Σχήμα 1 και αναλύονται περισσότερο παρακάτω. Καθορισμός Εναλλακτικών Επενδύσεων Το πρώτο στάδιο της LCCA είναι ο προσδιορισμός των διάφορων εναλλακτικών επενδύσεων που θα εξετασθούν. Οι κατάλληλες εναλλακτικές περιλαμβάνουν επενδύσεις σχεδιασμένες έτσι ώστε να ικανοποιούν την ίδια ανάγκη. Οι τύποι των εναλλακτικών που θα ληφθούν υπόψη εξαρτώνται από την δημιουργικότητα της ομάδας σχεδιασμού, η οποία θα πρέπει να αποτελείται από μηχανικούς διαφόρων ειδικοτήτων. 20

22 Σχήμα 1. Βήματα Ανάλυσης Κόστους Κύκλου Ζωής Προσδιορισμός Παραμέτρων Προσδιορισμός κατάστασης αναφοράς: Για τα περισσότερα κτιριακά έργα και κυρίως για τα έργα εξοικονόμησης ενέργειας, είναι σημαντικό να καθορισθεί μία κατάσταση αναφοράς με την οποία θα συγκριθούν οι υπόλοιπες εναλλακτικές. Σε υφιστάμενα κτίρια επιλέγεται συνήθως η εναλλακτική «δεν εφαρμόζεται καμία στρατηγική» ( do nothing ), ενώ σε νέες κατασκευές επιλέγεται ως κατάσταση αναφοράς ο σχεδιασμός που ικανοποιεί τις ελάχιστες ενεργειακές απαιτήσεις της περιοχής. Χρονικοί προσδιορισμοί: Καθορισμός της ημερομηνίας βάσης στην οποία θα αναχθούν όλα τα μελλοντικά κόστη και χρονικός προσδιορισμός της περιόδου μελέτης. Η περίοδος μελέτης βασίζεται στα ενδιαφέροντα και τις προτιμήσεις του επενδυτή και της οργανωτικής του πολιτικής. Η περίοδος μελέτης πρέπει να είναι ίδια για όλες τις εναλλακτικές επενδύσεις. 21

23 Προεξοφλητικό επιτόκιο: Σε αυτή τη φάση θα πρέπει να καθορισθεί το προεξοφλητικό επιτόκιο, βάση του οποίου τα μελλοντικά κόστη θα μετατρέπονται σε παρούσα αξία. Εκτίμηση Κόστους Προσδιορισμός όλων των κατηγοριών κόστους και των ενδεχόμενων εσόδων. Αρχικά Κόστη (Αγορά, Εγκατάσταση, Κόστη Μελέτης και Κατασκευής), Μελλοντικά Κόστη, Κόστη Ενέργειας και Νερού, Κόστη Λειτουργίας, Συντήρησης και Επισκευών, Κόστη Αντικατάστασης, Κόστη χρηματοδότησης, Τελικά Κόστη (Υπολειμματικές Αξίες, Κόστη Διάθεσης Μεταπώληση, κόστος κατεδάφισης, αξία εκποίησης). Κοστολόγηση Κύκλου Ζωής για κάθε Εναλλακτική Επένδυση Αναγωγή όλων των κοστών και των εσόδων στην ίδια ημερομηνία βάσης, με μετατροπή τους σε παρούσα αξία, για κάθε εναλλακτική επένδυση. Ανάλυση Επικινδυνότητας Λόγω αβεβαιότητας πολλών δεδομένων εισροής, πραγματοποιείται Ανάλυση Επικινδυνότητας με τη μέθοδο προσομοίωσης. Στη συνέχεια πραγματοποιείται ανάλυση ευαισθησίας, για τον καθορισμό εκείνων των εισροών που επηρεάζουν περισσότερο την εκροή (Κόστος Κύκλου Ζωής), καθώς και Ανάλυση Σεναρίων για την ελαχιστοποίηση της επικινδυνότητας, στο διάστημα που μας ενδιαφέρει. Όλες οι έρευνες καταλήγουν υπέρ της χρήσης μιας πιθανολογικής προσέγγισης για την εφαρμογή της μεθόδου LCCA που ενσωματώνει ανάλυση της μεταβολής των 22

24 παραδοχών και εκτιμήσεων. Ο όρος που έχει επικρατήσει στον ιδιωτικό τομέα για την πιθανολογική προσέγγιση είναι Ανάλυση Επικινδυνότητας. Η ανάλυση επικινδυνότητας είναι μία τεχνική που αποκαλύπτει περιοχές αβεβαιότητας, τυπικά κρυμμένες στην παραδοσιακή ντετερμινιστική προσέγγιση της LCCA (που δεν λαμβάνει υπόψη την μεταβλητότητα των δεδομένων εισαγωγής), και βοηθάει τους ιθύνοντες να έχουν μια εικόνα της πιθανότητας των αποτελεσμάτων. Η ανάλυση επικινδυνότητας συνδυάζει πιθανοτικές περιγραφές της αβεβαιότητας των μεταβλητών με μια τεχνική προσομοίωσης υπολογιστή, γνωστή ως Προσομοίωση Μόντε Κάρλο. Η Προσομοίωση Μόντε Κάρλο επιτρέπει: την ταυτόχρονη μεταβολή διαφόρων παραγόντων, την εξέταση όλων των πιθανών συνδυασμών των μεταβολών, την εξέταση της κατανομής των πιθανοτήτων όλων των εκβάσεων στις τιμές των μεταβλητών. Η προσομοίωση Μόντε Κάρλο πραγματοποιείται με τη βοήθεια λογισμικού. Τα πιο διαδεδομένα προγράμματα Η/Υ είναι (βλ. Παράρτημα) και το Crystal Ball. Άλλες μέθοδοι αντιμετώπισης αβεβαιοτήτων που έχουν εισαχθεί τα τελευταία χρόνια στην LCCA με μικρή ακόμα εφαρμογή (Langdon, 2007) είναι τεχνικές Τεχνητής Νοημοσύνης (Artificial Intelligence) όπως η Θεωρία Ασαφών Συνόλων (Fuzzy Set Theory) (Sobanjo, 1999, Kishk 2004) και τα Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα (Artificial Neural Networks). Επιλογή Επένδυσης Στην απλούστερη περίπτωση, επιλέγεται η επένδυση με το ελάχιστο κόστος κύκλου ζωής. Μπορούν όμως να υπάρχουν και άλλα κριτήρια που επηρεάζουν την τελική επιλογή όπως: Ελαχιστοποίηση κινδύνου, Ευκολία υλοποίησης, Πολιτική της εταιρείας, Άλλες παράμετροι που δεν είναι εύκολα μετρήσιμες. 23

25 2.3. Περιγραφή του Case Study Για την ανάγκες της εργασίας πραγματοποιούνται ορισμένα σενάρια. Η περίπτωση της εταιρίας θεωρείται ότι στεγάζεται σε ιδιόκτητο ακίνητο 600,00 τμ. Το κτίριο αποτελείται από ισόγειο και 4 ορόφους, 120,00m 2 έκαστος. Το υφιστάμενο ακίνητο έχει κατασκευασθεί πριν από 20 χρόνια και έχει ανακαινισθεί μία φορά. Στο Σχέδιο 1 απεικονίζεται η κάτοψη του τυπικού ορόφου του κτιρίου. Σχέδιο 1. Κάτοψη τυπικού ορόφου υφιστάμενου κτιρίου Παρουσίαση Σεναρίων Στην παρούσα εργασία θα διερευνηθεί η περίπτωση μετεγκατάστασης της εταιρίας σε νέα ιδιόκτητα γραφεία. Τα σενάρια που θα εξετασθούν είναι τα εξής: 1. Do nothing. Η κατάσταση αναφοράς με την οποία θα συγκριθούν οι εναλλακτικές επενδύσεις είναι να μην γίνει καμία ενέργεια. 2. Ενεργειακή αναβάθμιση του κτιρίου και παραμονή στο υφιστάμενο κτίριο. 3. Αγορά νέου κτιρίου γραφείων υψηλής ενεργειακής κατηγορίας. 4. Αγορά οικοπέδου και κατασκευή νέου κτιρίου γραφείων υψηλότερης ενεργειακής κατηγορίας. 24

26 Η μέθοδος με την οποία θα εξετασθούν τα ανωτέρω σενάρια είναι η LCCA, ενώ θα πραγματοποιηθεί ανάλυση επικινδυνότητας και ανάλυση ευαισθησίας για τις παραμέτρους που εμφανίζουν μεγάλη αβεβαιότητα, καθώς και ανάλυση σεναρίου για το σενάριο με το χαμηλότερο κόστος Κύκλου Ζωής, με την χρήση του 2.5. Συλλογή δεδομένων Ο Κύκλος Ζωής της ιδιοκτησίας θα είναι τα 30 έτη (με έτος διάθεσης το 31 ο ), ενώ ως προεξοφλητικό επιτόκιο θα επιλεγεί το 6%. Τα κόστη που θα συμπεριληφθούν στην ανάλυση είναι τα εξής: Αρχικά Κόστη, Κόστη Ενέργειας, Κόστη Λειτουργίας, Συντήρησης και Επισκευών (Λ Σ&Ε), Κόστη Αντικατάστασης (συμπεριλαμβάνονται τα κόστη γενικών ανακαινίσεων), Τελικά Κόστη - Κόστη Διάθεσης (κόστη κατεδάφισης, αξία μεταπώλησης). Η εκτίμηση των παραπάνω κοστών πραγματοποιήθηκε με τρέχουσες τιμές της αγοράς, βασισμένες σε πληροφορίες κατασκευαστών και προμηθευτών, αλλά και από εμπειρικά δεδομένα παρόμοιων έργων. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα δεν υφίσταται βάση δεδομένων με πραγματικές τιμές ή τράπεζα τιμών στην οποία να μπορεί να στηριχθεί ο μελετητής-αναλυτής, κάτι που συμβαίνει στις περισσότερες αναπτυγμένες αγορές του εξωτερικού. Σημειώνεται ότι τα κόστη που αφορούν την ύδρευση (κόστη ύδατος) λαμβάνονται ως ίδια για όλα τα σενάρια και μπορούν να παραλειφθούν Λογισμικό Θα χρησιμοποιηθεί το πρόγραμμα Industrial for Excel v5.5 GRB που στηρίζει τη λειτουργία του στη μέθοδο της Monte Carlo Προσομοίωσης επιτρέπει: που 25

27 την ταυτόχρονη μεταβολή διαφόρων παραγόντων την εξέταση όλων των πιθανών συνδυασμών των μεταβολών την εξέταση της κατανομής των πιθανοτήτων όλων των εκβάσεων στις τιμές των μεταβλητών. 26

28 3. ΑΝΑΛΥΣΗ Παρακάτω περιγράφονται αναλυτικά τα 4 σενάρια Do nothing Αυτό το σενάριο επιλέγεται ως σενάριο αναφοράς με το οποίο θα συγκριθούν οι εναλλακτικές επενδύσεις και ορίζεται ως η κατάσταση στην οποία δεν γίνεται απολύτως καμία ενέργεια. Σε αυτό το σενάριο οι ενεργειακές ανάγκες του κτιρίου είναι πολύ μεγάλες, δεδομένης της παλαιότητας κατασκευής του κτιρίου αλλά και της χαμηλής ενεργειακής του αποδοτικότητας (ενεργειακή κατηγορία Δ ). Αυτό μεταφράζεται σε ετήσιο κόστος ενέργειας (πετρελαίου και ρεύματος) Τα κόστη λειτουργίας, συντήρησης και επισκευών ανέρχονται σε ετησίως. Τα κόστη αντικατάστασης συστημάτων του κτιρίου περιλαμβάνουν δύο γενικές ανακαινίσεις του κτιρίου τον 10 ο και 20 ο χρόνο. Τέλος τα κόστη διάθεσης, κόστη κατεδάφισης μείον την αξία μεταπώλησης του οικοπέδου, ορίζονται σε (έσοδα). Τα συνολικά κόστη και οι υπολογισμοί παρουσιάζονται στον Πίνακα 1. Το συνολικό Κόστος Κύκλου Ζωής του κτιρίου είναι ,07. 27

29 Πίνακας 1. Συνολικά κόστη και υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής Σεναρίου 1 (LCC1). ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΑ ΚΟΣΤΗ ΚΟΣΤΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΟΣΤΗ Λ Σ&Ε ΚΟΣΤΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤ ΚΟΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΠΡΟΕΞΟΦΛ. ΚΠΑ ΑΝΑ ΕΤΟΣ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,97 LCC , Ενεργειακή αναβάθμιση Στο Σενάριο 2, εξετάζεται η περίπτωση ενεργειακής αναβάθμισης του κτιρίου. Πραγματοποιούνται επεμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού (αρχικά κόστη). Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται: εξωτερική θερμομόνωση του κτιρίου με μόνωση διογκωμένης πολυστερίνης (Expanded polystyrene: EPS), αντικατάσταση κουφωμάτων με νέα ενεργειακά, αντικατάσταση υαλοπινάκων με νέους ενεργειακούς, διπλούς υαλοπίνακες και τέλος, αντικατάσταση του παλιού λέβητα πετρελαίου με καινούριο, νέας τεχνολογίας. Επιτυγχάνεται έτσι εξοικονόμηση ενέργειας σχεδόν 50% (ενεργειακή κατηγορία B ), που μεταφράζεται σε ετήσια κόστη ενέργειας Τα κόστη λειτουργίας, συντήρησης και επισκευών είναι ετησίως, ενώ από το 25 έτος αυξάνονται κατά Τα κόστη αντικατάστασης περιλαμβάνουν μία γενική ανακαίνιση το 15 έτος, συνολικού 28

30 κόστους , ενώ η τελική μεταπωλητική αξία του ακινήτου ορίζεται στα Τα συνολικά κόστη και οι υπολογισμοί για το Σενάριο 2 παρουσιάζονται στον Πίνακα 2. Το συνολικό Κόστος Κύκλου Ζωής του κτιρίου γραφείων στο δεύτερο σενάριο, ανέρχεται στα ,92. Πίνακας 2. Συνολικά κόστη και υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής Σεναρίου 2 (LCC2). ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΑ ΚΟΣΤΗ ΚΟΣΤΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΟΣΤΗ Λ Σ&Ε ΚΟΣΤΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤ ΚΟΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΠΡΟΕΞΟΦΛ. ΚΠΑ ΑΝΑ ΕΤΟΣ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,94 LCC , Αγορά νέου κτιρίου γραφείων Στο τρίτο σενάριο εξετάζεται η αγορά νεόδμητου κτιρίου γραφείων, υψηλής ενεργειακής απόδοσης (ενεργειακή κατηγορία A ). Το κέλυφος του κτιρίου είναι επενδυμένο με εξωτερική θερμομόνωση, διαθέτει ενεργειακά κουφώματα και διπλούς υαλοπίνακες, ενώ ο καυστήρας πετρελαίου τελευταίας τεχνολογίας, συνεπικουρείται από αντλία θερμότητας μεγάλης ισχύος. Μετά από έρευνα αγοράς προσδιορίζεται η τιμή αγοράς του ακινήτου στο , ενώ λαμβάνεται υπόψη η αγορά των παλαιών γραφείων στα εντός διαστήματος δύο ετών (στην 29

31 ανάλυσή μας τοποθετήθηκε στο δεύτερο έτος). Τα ενεργειακά κόστη του νέου κτιρίου είναι της τάξεως των ετησίως, ενώ τα κόστη λειτουργίας, συντήρησης και αντικατάστασης ορίζονται στα Τέλος, τα κόστη αντικατάστασης περιλαμβάνουν μια γενική ανακαίνιση με αντικατάσταση συστημάτων του κτιρίου στο 15 ο έτος, κόστους Η αξία μετά το πέρας του κύκλου ζωής του κτιρίου, υπολογίζεται στα Τα συνολικά κόστη και οι υπολογισμοί για το Σενάριο 3 παρουσιάζονται στον Πίνακα 3. Το συνολικό Κόστος Κύκλου Ζωής του κτιρίου γραφείων, στο τρίτο σενάριο, ανέρχεται στα ,62. Πίνακας 3. Συνολικά κόστη και υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής Σεναρίου 3 (LCC3). ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΑ ΚΟΣΤΗ ΠΩΛΗΣΗ ΠΑΛΑΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΚΟΣΤΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΟΣΤΗ ΛΣ&Ε ΚΟΣΤΗ ΑΝΤΙΚΑΤ ΚΟΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΠΡΟΕΞΟΦΛ ΚΠΑ ΑΝΑ ΕΤΟΣ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,87 LLC , Κατασκευή νέου κτιρίου γραφείων Σε αυτό το σενάριο θα εξεταστεί η περίπτωση αγοράς οικοπέδου και ανέγερσης νέου κτιρίου γραφείων, πολύ χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης (ενεργειακή κατηγορία Α+ ). Το νέο κτίριο γραφείων θα σχεδιαστεί λαμβάνοντας υπόψη όλες 30

32 τις βιοκλιματικές αρχές σχεδιασμού. Ο προσανατολισμός του κτιρίου θα είναι νότιος, με μεγάλα ανοίγματα στο νότο και πολύ μικρά στο βορρά. Θα τοποθετηθούν παθητικά ηλιακά συστήματα για θέρμανση των χώρων το χειμώνα, φυσικό δροσισμό τους θερινούς μήνες, καθώς και για παροχή φυσικού φωτισμού, όπως θερμοκήπια, ηλιακά αίθρια και ειδικά σκίαστρα. Για το ζεστό νερό χρήσης, θα τοποθετηθούν ηλιακοί συλλέκτες, ενώ για τη θέρμανση του κτιρίου θα χρησιμοποιηθούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (καυστήρας βιομάζας). Φωτοβολταϊκά θα τοποθετηθούν στην οροφή του κτιρίου για την παραγωγή μέρους της ηλεκτρικής ενέργειας των αναγκών των γραφείων. Οι υαλοπίνακες του κτιρίου θα είναι τριπλοί με ενδιάμεσο μονωτικό αέριο Argon. Θα πραγματοποιηθεί ειδική μελέτη για τον περιβάλλοντα χώρο του κτιρίου, με σκοπό την βελτίωση του μικροκλίματος. Τέλος, στο κτίριο θα ενσωματωθούν οι πιο σύγχρονοι αυτοματισμοί (intelligent building), με σκοπό την εξοικονόμηση ενέργειας, οι οποίοι θα ελέγχονται κεντρικά από σύστημα ενεργειακής διαχείρισης (Building Management System) (Wong et al., 2005). Για την αγορά του οικοπέδου θα απαιτηθούν , ενώ η κατασκευή θα διαρκέσει δύο έτη, με κόστος κατασκευής ανά έτος. Κατά τα έτη κατασκευής των νέων γραφείων, όλα τα κόστη θα βαρύνουν τα παλαιά γραφεία. Η πώληση των παλαιών γραφείων θα πραγματοποιηθεί το τέταρτο έτος της ανάλυσης και θα αποφέρουν έσοδα Τα κόστη ενέργειας των νέων γραφείων υπολογίζονται στα ετησίως. Τα κόστη λειτουργίας, συντήρησης και επισκευών ανέρχονται στα ετησίως, ενώ στα κόστη αντικατάστασης συμπεριλαμβάνεται μία γενική ανακαίνιση το 16 ο έτος της ανάλυσης, συνολικού κόστους Τέλος, η αξία μεταπώλησης του ακινήτου υπολογίζεται στο Τα συνολικά κόστη και οι υπολογισμοί για το Σενάριο 3 παρουσιάζονται στον Πίνακα 4. Το συνολικό Κόστος Κύκλου Ζωής του κτιρίου ανέρχεται στα ,25. 31

33 ΕΤΟΣ Πίνακας 4. Συνολικά κόστη και υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής Σεναρίου 4 (LCC4). ΑΡΧΙΚΑ ΚΟΣΤΗ ΠΩΛΗΣΗ ΠΑΛΑΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΚΟΣΤΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΟΣΤΗ Λ Σ&Ε ΚΟΣΤΗ ΑΝΤΙΚΑΤ ΚΟΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤ ΠΡΟΕΞΟΦΛ ΚΠΑ ΑΝΑ ΕΤΟΣ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,84 LCC , Σύγκριση αποτελεσμάτων Τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα της κοστολόγησης κύκλου ζωής των τεσσάρων σεναρίων, απεικονίζονται στο Γράφημα 1. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των Πινάκων 1-4 η κατάταξη των σεναρίων έχει ως εξής: LCC4 < LCC2 < LCC3 < LCC1. Πιο συγκεκριμένα: LCC1: ,07 LCC2: ,92 LCC3: ,62 LCC4: ,25 32

34 LCC1 LCC2 LCC3 LCC4 LCC Γράφημα 1. Συγκεντρωτικά αποτελέσματα κοστολόγησης κύκλου ζωής των τεσσάρων σεναρίων. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι χαμηλότερο Κόστος Κύκλου Ζωής έχει το σενάριο της κατασκευής νέου κτιρίου γραφείων (LCC4). LCC1 LCC4 = , ,25 = ,82, δηλαδή 27,59% εξοικονόμηση χρημάτων σε σχέση με την κατάσταση αναφοράς. Ακολουθεί το σενάριο της Ενεργειακής Αναβάθμισης (LCC2) LCC1 LCC2 = , ,92 = ,15, δηλαδή 23,00% χαμηλότερα από την κατάσταση αναφοράς. Τέλος, το σενάριο της αγοράς νέου κτιρίου γραφείων (LCC3). LCC1 LCC3 = , ,62 = ,45, δηλαδή 15,63% χαμηλότερο κόστος από την κατάσταση αναφοράς. Η διαφορά των σεναρίων με τα χαμηλότερα Κόστη Κύκλου Ζωής είναι η εξής: LCC2 LCC4 = , ,25 = , Ανάλυση Επικινδυνότητας Πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση, λόγω της αβεβαιότητας πολλών δεδομένων, θα πραγματοποιηθεί Ανάλυση Επικινδυνότητας με τη μέθοδο προσομοίωσης 33

35 Monte Carlo. Οι παράμετροι που θεωρούμε ότι παρουσιάζουν αβεβαιότητα, είναι οι εξής: Το προεξοφλητικό επιτόκιο, Η αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο 1, Τα αρχικά κόστη για το Σενάριο 2, Η αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο 2, Τα αρχικά κόστη για το Σενάριο 3, Η αξία πώλησης του παλαιού ακινήτου για το Σενάριο 3, Η αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο 3, Τα αρχικά κόστη για το Σενάριο 4, Τα κατασκευαστικά κόστη του πρώτου έτους για το Σενάριο 4, Τα κατασκευαστικά κόστη του δεύτερου έτους για το Σενάριο 4, Η αξία της πώλησης του παλαιού ακινήτου για το Σενάριο 4, Η αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο 4. Στις παραμέτρους που αφορούν σε αγορά ή πώληση ακινήτων προτιμήθηκε η τριγωνική κατανομή λόγω της φύσης των διαπραγματεύσεων στις αγοροπωλησίες. Στις περιπτώσεις που υπάρχει έλλειψη ποσοτικών δεδομένων προτείνεται η χρήση της τριγωνικής κατανομής, (FHWA, 1998). Στις υπόλοιπες παραμέτρους προτιμήθηκε η κανονική κατανομή. Πιο αναλυτικά, οι κατανομές πιθανοτήτων των παραμέτρων που θεωρούμε πως εμφανίζουν αβεβαιότητα παρουσιάζονται στα Σχήματα 2 έως 13. Σχήμα 2. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς το προεξοφλητικό επιτόκιο. 34

36 Σχήμα 3. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο 1. Σχήμα 4. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς τα αρχικά κόστη (κόστη ενεργειακής αναβάθμισης) για το Σενάριο 2. Σχήμα 5. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο 2. 35

37 Σχήμα 6. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς τα αρχικά κόστη (κόστη αγοράς ακινήτου) για το Σενάριο 3. Σχήμα 7. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την πώληση των παλαιών γραφείων για το Σενάριο 3. Σχήμα 8. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο 3. 36

38 Σχήμα 9. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς τα αρχικά κόστη (κόστη αγοράς οικοπέδου) για το Σενάριο 4. Σχήμα 10. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς τα κατασκευαστικά κόστη του 1ου έτους για το Σενάριο 4. Σχήμα 11. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς τα κατασκευαστικά κόστη του 2ου έτους για το Σενάριο 4. 37

39 Σχήμα 12. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την πώληση των παλαιών γραφείων για το Σενάριο 4. Σχήμα 13. Κατανομή πιθανοτήτων ως προς την αξία μεταπώλησης του ακινήτου για το Σενάριο Αποτελέσματα Ανάλυσης Επικινδυνότητας Με τη χρήση της προσομοίωσης Monte Carlo και μετά από 1000 επαναλήψεις, προέκυψαν τα αποτελέσματα τιμών για τα LCC1, LCC2, LCC3, LCC4 που παρουσιάζονται στα Σχήματα 14, 15, 16, 17 αντίστοιχα. 38

40 Σχήμα 14. Πιθανότητες τιμών και περιγραφικά στατιστικά του LCC1. Σχήμα 15. Πιθανότητες τιμών και περιγραφικά στατιστικά του LCC2. Σχήμα 16. Πιθανότητες τιμών και περιγραφικά στατιστικά του LCC3. 39

41 Σχήμα 17. Πιθανότητες τιμών και περιγραφικά στατιστικά του LCC4. Συγκεντρωτικά, οι μέσες τιμές των LCC, μετά την Ανάλυση Επικινδυνότητας: LCC1: ,83 LCC2: ,18 LCC3: ,41 LCC4: ,86 Ακολουθεί στο Σχήμα 18, η συγκριτική απεικόνιση των αθροιστικών καμπύλων των δύο σεναρίων με το χαμηλότερο κόστος κύκλου ζωής (LCC4 LCC2) και ο Πίνακας 5, με τα συγκεντρωτικά στατιστικά και τους υπολογισμούς ανά εκατοστημόριο. Σχήμα 18. Συγκριτική απεικόνιση των αθροιστικών καμπύλων των Σεναρίων 4 και 2. 40

42 Από την παραπάνω γραφική απεικόνιση συνάγεται ότι το LCC 4 έχει 86% πιθανότητα να είναι μικρότερο του LCC 2. Πίνακας 5. Συγκεντρωτικά στατιστικά των Σεναρίων 2 και 4. Basic statistic LCC 2 LCC4 LCC4 LCC2 Minimum , , ,90 Maximum , , ,60 Mean , , ,30 Std Deviation , , ,70 5% Percentile , , ,70 10% Percentile , , ,20 15% Percentile , , ,00 20% Percentile , , ,10 25% Percentile , , ,20 30% Percentile , , ,30 35% Percentile , , ,00 40% Percentile , , ,50 45% Percentile , , ,30 50% Percentile , , ,60 55% Percentile , , ,00 60% Percentile , , ,00 65% Percentile , , ,30 70% Percentile , , ,70 75% Percentile , , ,70 80% Percentile , , ,90 85% Percentile , ,90 483,20 90% Percentile , , ,40 95% Percentile , , ,50 Αυτό που συνάγεται από τον Πίνακα 5 είναι ότι η τυπική απόκλιση για το LCC4 είναι μεγαλύτερη από αυτή του LCC2, κάτι που φαίνεται και από τις αθροιστικές καμπύλες στο Σχήμα 18, και υποδηλώνει την ευρύτητα της αβεβαιότητας για το LCC4. Ωστόσο, υπάρχει μόνο 10% πιθανότητα το LCC4 να είναι μεγαλύτερο κατά 6.169,40 από το LCC2. Επίσης είναι ενδιαφέρον να αναφέρουμε ότι η διαφορά στις μέσες τιμές είναι ελαφρώς διαφορετική από την διαφορά που υπολογίστηκε με τον ντετερμινιστικό τρόπο (LCC2 LCC4 = ,30 από ,67, αντίστοιχα), χωρίς να αλλάζει η σειρά κατάταξης. Αυτό οφείλεται στο ότι οι μέσες τιμές του Πίνακα 5 βασίζονται στην προσομοίωση 1000 επαναλήψεων. 41

43 3.8. Ανάλυση Ευαισθησίας Με την ανάλυση ευαισθησίας μπορούμε να προσδιορίσουμε τις παραμέτρους που έχουν την μεγαλύτερη επίδραση στη μεταβλητή που μας ενδιαφέρει. Αυτό μας βοηθάει στην επαναξιολόγηση της σχεδιαστικής μας στρατηγικής, όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο. Η ανάλυση ευαισθησίας πραγματοποιείται για τα Σενάρια 4, 2 και 3 (αύξουσα σειρά κόστους κύκλου ζωής). Στα Σχήματα 19 έως 21 απεικονίζονται οι εισροές που επηρεάζουν την εκροή του Κόστους Κύκλου Ζωής για κάθε ένα από τα σενάρια, ενώ στα Σχήματα 22 έως 26, παρουσιάζονται τα διαγράμματα διασποράς των εκροών με την μεγαλύτερη επίδραση στα αντίστοιχα Κόστη Κύκλου Ζωής. Σχήμα 19. Συντελεστές Συσχέτισης (Correlation Coefficients) του Κόστος Κύκλου Ζωής του Σεναρίου 4 (LCC4). Σχήμα 20. Συντελεστές Συσχέτισης (Correlation Coefficients) του Κόστους Κύκλου Ζωής για το Σενάριο 2 (LCC2). 42

44 Σχήμα 21. Συντελεστές Συσχέτισης (Correlation Coefficients) του Κόστους Κύκλου Ζωής για το Σενάριο 3. Σχήμα 22. Διάγραμμα διασποράς του Αρχικού Κόστους του Σεναρίου 4 ως προς το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC4). Σχήμα 23. Διάγραμμα διασποράς του Αρχικού Κόστους του Σεναρίου 2 ως προς το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC2). 43

45 Σχήμα 24. Διάγραμμα διασποράς του Προεξοφλητικού Επιτοκίου ως προς το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC2). Σχήμα 25. Διάγραμμα διασποράς του Αρχικού Κόστους του Σεναρίου 3 ως προς το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC3). Σχήμα 26. Διάγραμμα διασποράς της αξίας πώλησης των παλαιών γραφείων του Σεναρίου 3 ως προς το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC3). 44

46 3.9. Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ανάλυσης Ευαισθησίας Από τα παραπάνω διαπιστώνεται ότι στο τέταρτο σενάριο (κατασκευή νέων γραφείων), η παράμετρος που έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στο LCC 4 είναι τα αρχικά κόστη με Συντελεστή Συσχέτισης 0,59. Ακολουθεί η παράμετρος της πώλησης των παλαιών γραφείων με συντελεστή συσχέτισης μικρότερο του 0,5. Στο Σενάριο 2, αυτό της ενεργειακής αναβάθμισης, οι παράμετροι με τη μεγαλύτερη επίδραση στο LCC 2, είναι τα αρχικά κόστη και το προεξοφλητικό επιτόκιο, με Συντελεστές Συσχέτισης 0,67 και -0,67 αντίστοιχα. Τέλος, για το τρίτο σενάριο (αγορά νέων γραφείων) διαπιστώνεται ότι οι παράμετροι με τη μεγαλύτερη επίδραση στο LCC 3 είναι τα αρχικά κόστη και η πώληση των παλαιών γραφείων, με Συντελεστές Συσχέτισης 0,79 και 0,59 αντίστοιχα. Το Σχήμα 20 μας δείχνει ότι τα Αρχικά Κόστη έχουν Συντελεστή Συσχέτισης 0,67, που σημαίνει ότι εάν τα Αρχικά Κόστη μετακινηθούν κατά μία τυπική απόκλιση (σε οποιαδήποτε κατεύθυνση), τότε το LCC2 θα μετακινηθεί 0,67 της τυπικής απόκλισης στην ίδια κατεύθυνση. Εάν το Προεξοφλητικό Επιτόκιο μετακινηθεί κατά μία τυπική απόκλιση (σε οποιαδήποτε κατεύθυνση), τότε το LCC2 αναμένεται να μετακινηθεί 0,67 της τυπικής απόκλισης στην αντίθετη κατεύθυνση, διότι η σχέση είναι αντίστροφη όπως υποδεικνύεται από το αρνητικό πρόσημο στον Συντελεστή Συσχέτισης. Ανάλογα συμπεράσματα εξάγονται από τα Σχήματα 19 και 21. Γενικά, όσο υψηλότερος είναι ο Συντελεστής Συσχέτισης, τόσο πιο σημαντική είναι η μεταβλητή εισροής στη διαμόρφωση των αποτελεσμάτων. Τυπικά, Συντελεστές Συσχέτισης μικρότεροι του 0,5 δεν θεωρούνται σημαντικοί (FHWA, 1998) Ανάλυση Σεναρίου Για να εμβαθύνουμε ακόμη περισσότερο, θα εξετάσουμε την χαμηλή πιθανότητα (μικρότερη του 14%), το LCC4 να είναι μεγαλύτερο του LCC2. Με τη βοήθεια της Ανάλυσης Σεναρίων θα προσδιορίσουμε τις εισροές που παράγουν χαμηλής πιθανότητας σενάρια, στα άκρα ή στην «ουρά» της πιθανοτικής κατανομής του 45

47 LCC4 (στο άνω 14% της κατανομής, >86%), οδηγώντας την εκροή στα συγκεκριμένα αποτελέσματα (Σχήμα 18). Η διαδικασία που ακολουθείται με τη βοήθεια είναι η κάτωθι: 1. Εντοπίζεται κάθε μεταβλητή εισροή που επηρεάζει την επιλεγμένη εκροή. 2. Υπολογίζεται η μέση τιμή και η τυπική απόκλιση κάθε εισροής. 3. Δημιουργείται ένα υποσύνολο που περιέχει μόνο τις επαναλήψεις για τις οποίες η εκροή επιτυγχάνει τον καθορισμένο στόχο. 4. Υπολογίζεται η διάμεσος κάθε εισροής που βρέθηκε στο βήμα 1 για τα δεδομένα του υποσυνόλου. 5. Για κάθε εισροή που βρέθηκε στο βήμα 1, υπολογίζεται η διαφορά μεταξύ της διαμέσου της προσομοίωσης και της διαμέσου του υποσυνόλου. Η διαφορά αυτή συγκρίνεται με την τυπική απόκλιση της εισροής. Εάν η απόλυτη τιμή της διαφοράς των διαμέσων είναι μεγαλύτερη από το 0,5 της τυπικής απόκλισης του συνόλου, τότε η μεταβλητή εισροή θεωρείται σημαντική, ειδάλλως η εισροή αγνοείται (FHWA, 1998). Στο Σχήμα 27 απεικονίζονται οι σημαντικές μεταβλητές εισροές για το σενάριο που αναλύουμε. Σχήμα 27. Σημαντικές μεταβλητές εισροές στα άνω άκρα της πιθανοτικής κατανομής του LCC4 (>86%). Σε παρένθεση απεικονίζονται πραγματικές τιμές (διάμεσοι εντός του υποσυνόλου των επαναλήψεων που επιτυγχάνουν τον στόχο). Τα αποτελέσματα αυτά μας βοηθούν να μειώσουμε ακόμη περισσότερο την επικινδυνότητα της απόφασής μας, λαμβάνοντας τα αντίστοιχα μέτρα. Για 46

48 παράδειγμα, θα μπορούσε να ορισθεί ως ανώτερη τιμή Αρχικού Κόστους (αγορά οικοπέδου) , και να επιβληθεί ρήτρα στον κατασκευαστή εάν τα κατασκευαστικά κόστη ξεπεράσουν το 10% του συμφωνηθέντος κατασκευαστικού κόστους ανά έτος. 47

49 4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Στην παρούσα εργασία αναπτύχθηκε ένα μεθοδολογικό πλαίσιο για τη διερεύνηση της οικονομικής αποδοτικότητας εναλλακτικών προτεινόμενων αλλαγών, σε σχέση με την εναλλακτική του «να μην εφαρμοστεί καμία στρατηγική», όσον αφορά το κτίριο γραφείων μια επιχείρησης. Το προτεινόμενο μεθοδολογικό πλαίσιο βασίζεται στη μέθοδο της Ανάλυσης Κόστους Κύκλου Ζωής. Μέθοδος που λαμβάνει υπόψη της όλα τα κόστη αγοράς, κατοχής και διάθεσης ενός κτιρίου. Σε αυτή το πλαίσιο εξετάστηκαν τρία εναλλακτικά σενάρια ως προς την κατάσταση αναφοράς, δηλαδή την παραμονή της εταιρίας στα ιδιόκτητα γραφεία της, χωρίς να προβεί σε καμία ενέργεια. Τα τρία σενάρια είναι: α) Η ενεργειακή αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιρίου, β) Η αγορά νέων γραφείων και γ) Η κατασκευή νέου κτιρίου γραφείων. Μετά την Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής, πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια του Ανάλυση Επικινδυνότητας για τις παραμέτρους που παρουσιάζουν αβεβαιότητα και Ανάλυση Ευαισθησίας για τον προσδιορισμό των μεταβλητών που παρουσιάζουν την μεγαλύτερη επίδραση στη μεταβλητή του Κόστους Κύκλου Ζωής. Τέλος, πραγματοποιήθηκε Ανάλυση Σεναρίου για το Σενάριο με το χαμηλότερο Κόστος Κύκλου Ζωής, με σκοπό την ελαχιστοποίηση της επικινδυνότητας της απόφασής μας. Τα συμπεράσματα που εξάγονται είναι τα εξής: Χαμηλότερο Κόστος Κύκλου Ζωής παρουσιάζει το σενάριο της κατασκευής νέων γραφείων (LCC4), ακολουθούμενο από το σενάριο της ενεργειακής αναβάθμισης (LCC2). Τα αρχικά κόστη (κόστη ενεργειακής αναβάθμισης) του δεύτερου σεναρίου, καίτοι επηρεάζουν σημαντικά το Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC 2), δεν είναι εύκολο να διαφοροποιηθούν στην πράξη. Οι τιμές υλικών και εργατικών δεν παρουσιάζουν μεγάλη διακύμανση. Το Κόστος Κύκλου Ζωής για το σενάριο της αγοράς νέων γραφείων (LCC 3), παρότι είναι υψηλότερο από τα άλλα δύο σενάρια, έχει ειδικό ενδιαφέρον. Η παράμετρος με την μεγαλύτερη επίδραση είναι τα αρχικά κόστη ακολουθούμενη από την παράμετρο πώλησης των παλαιών γραφείων. Λόγω της κατάστασης που επικρατεί στην αγορά ακινήτων, είναι πιθανόν να 48

50 βρεθεί νέο κτίριο γραφείων σε τιμή αρκετά χαμηλότερη από την προβλεφθείσα. Η τελική πρόταση προς το Δ.Σ. της εταιρίας είναι η κάτωθι: Προτείνεται η μετεγκατάσταση της εταιρίας σε νέα ιδιόκτητα γραφεία. Ξεκινά άμεσα η έρευνα αγοράς για την αγορά οικοπέδου ή νέου κτιρίου γραφείων, με παράλληλη προώθηση πώλησης του υφιστάμενου κτιρίου γραφείων. Οι χαμηλότερες προσφορές για αγορά οικοπέδου και αγορά κτιρίου θα κρίνουν αν θα ακολουθηθεί το σενάριο της αγοράς νέου κτιρίου γραφείων ή το σενάριο της αγοράς οικοπέδου για ανέγερση νέου κτιρίου. Προτείνεται ανώτερη τιμή αγοράς οικοπέδου για το Σενάριο 4, το ποσό των , καθώς και η επιβολή ρήτρας στον κατασκευαστή εάν τα κατασκευαστικά κόστη ξεπεράσουν το 10% του συμφωνηθέντος κατασκευαστικού κόστους ανά έτος. Σε κάθε περίπτωση, η μέθοδος της LCCA παρέχει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την συνολική διαδικασία λήψης αποφάσεων, αλλά όχι σχετικά με την τελική απάντηση. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να συνυπολογισθούν και άλλοι παράγοντες, όπως η θέση των νέων γραφείων, η προσβασιμότητα του χώρου, η προβολήσφραγίδα της εταιρίας μέσω της Αρχιτεκτονικής (κάτι που εξασφαλίζεται με την κατασκευή νέων γραφείων), η ρευστότητα της εταιρίας, η πιστοληπτική της ικανότητα κλπ. 49

51 5. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Akselsson,H. and Burstrom,B., (1994) Life cycle cost procuremen of Swedish State Railways' high-speed train X2000, Proceedings of International Mechanical Engineers (IMechE), vol. 208, pp Ashworth, A. (2004), Cost Studies of Buildings 4th Edition, Pearson Education Limited, London. Bakis, N., Kagiouglou, M., Aouad, G., Amaratunga, D., Kishk, M. & Al-Hajj, A., (2003), An Integrated Environment for Life Cycle Costing in Construction. Bogenstatter, U. (2000) Prediction and optimisation of life-cycle costs in early design. Building Research & Information, 28(5/6), Bull, J. W., (1993), The Way Ahead For Life Cycle Costing in The Construction Industry, In Bull, J. W. (Ed.), Life Cycle Costing for Construction, Blackie Academic & Professional, Glasgow, UK. Clift M. (2003) Life-cycle costing in the construction sector, Sustainable building and construction, UNEP Industry and Environment April September 2003 Cole, R.J. and Sterner, E., (2000), Reconciling theory and practice of life-cycle costing, Building Research & Information, Vol. 28 No. 5/6, 2000, pp Dale, S.J. (1993), Introduction to Life Cycle Costing, Life Cycle Costing for Construction; J.W. Bull edt; Blackie Academic & Professional; London. Drake, B.E. (1976), An Objection to Terotechnology; Quality and Total Cost Control in Buildings and Service Design; D.J. Croome & A.F.C. Sherratt eds; The Construction Press Ltd. Lancaster, UK. El-Haram, M. A., Marenjak, S. and Horner, M. W. (2002) Development of a generic framework for collecting whole life cost data for the building industry. Journal of Quality in Maintenance Engineering, 8(2), Emblemsvåg, J. (2003), Life-cycle costing: Using activity-based costing and Monte Carlo methods to manage future costs and risks. New Jersey: John Wiley& Sohns, Inc, Hoboken. FHWA, US Department of Transportation (1998), Life-Cycle Cost Analysis in Pavement Design, Pavement Division Interim Technical Bulletin September

52 Flanagan, R. & Norman, G. (1983), Life Cycle Costing for Construction; Surveyor Publications; London. Flanagan, R., Norman, G., Meadows, J. and Robinson, G. (1989), Life cycle costing theory and practice. Oxford: BSP Professional Books. Flanagan, R. and Jewell, C. (2005), Whole life appraisal for construction. Oxford: Blackwell Publishing. ISO (2008), Buildings and constructed assets Service life planning. Part 5: Life-cycle costing. International organization for standardization, Geneva ISTEA (1991) Intermodal Surface Transportation Efficiency Act of 1991, USA Public Law Karyagina, M. (1996) Designing For Fault-tolerance In the Commercial Environment, Proceedings of IEEE Annual Reliability and Maintainability Symposium 1996, pp Kishk, M., Al-Hajj, A., Pollock, R., Aouad, G., Bakis, N. and Sun, M. (2003) Whole lifecosting in construction A state of the art review. Research paper. London: RICS Foundation. Kishk, M. (2004) Combining various facets of uncertainty in whole-life cost modelling. Construction Management and Economics, 22(4), Krigsvoll G. and Frolka P. (2007), Aiming at sustainability by use of life cycle cost assessment in decision making in planning and design of new buildings and in refurbishment, Report on CESE 07 Prague Conference, Prague Langdon D. (2007), Life cycle costing (LCC) as a contribution to sustainable construction: a common methodology Literature Review, Davis Langdon Management Consulting Levander, E., Schade, J., Stehn, L. (2009). Life cycle costing for buildings: Theory and suitability for addressing uncertainties about Timber Housing. Inpro-project. Lindholm, A. and Suomala, P. (2005) Present and Future of Life Cycle Costing: Reflections from Finnish Companies: A discussion. The Finnish Journal of Business Economics (LTA), 2-05, Lützkendorf, T., Lorenz, D. (2004). The possible use of LCC & LCA for commercial property valuations - Putting a value on green buildings. Paper presented at the CIB World Building Congress, Toronto, Canada,

53 Nelson A (2002) Sustainability, new technologies and life cycle costs, Stanford University, USA Office of Government Commerce (OGC) (2003) Achieving Excellence Guide 7: Wholelife Costing, UK Cabinet Office Özkil, A., Maj., (2001) The Use of Life Cycle Cost and Nature of Decisions, NORTH ATLANTIC TREATY ORGANISATION (NATO), RTO Studies, Analysis and Simulation Panel (SAS) Symposium, Paris, France. Pulakka, S. (1999) Life-cycle cost design methods and tools. Durability of Building Materials and Components 8. Edited by Lacasse, M.A. and Vanier, D. J., , Institute for Research in Construction, Ottawa, Canada. Raymond, J. C. & Sterner, E., (2000), Reconciling theory and practice of life cycle costing, Building research & Information, 28, Romm, Joseph (1994). Lean and Clean Management: How to Boost Profits and Productivity by Reducing Pollution. New York: Kodansha Amer Inc. Sobanjo, J. O. (1999) Facility life-cycle cost analysis based on fuzzy sets theory. Proceedings of 8th International Conference on Durability of Building Materials and Component, Vancouver, Sterner E. (2000): Life-cycle costing and its use in the Swedish building sector, Building Research & Information, 28:5-6, USDA Forest Service, (2008) Life-Cycle Cost Analysis for Buildings Is Easier Than You Thought, United States Department of Agriculture (USDA) Wong J.K.W., Li H., Wang S.W. (2005), Intelligent building research: a review, Automation in Construction 14 (2005) Woodward, D. (1997) Life cycle costing--theory, information acquisition and application. International Journal of Project Management, 15(6), Γιακουμέλος Λ. (2009), Κοστολόγηση Κύκλου Ζωής: Ένα εργαλείο υποβοήθησης της λήψης αποφάσεων, Τμήμα Εκπαίδευσης ΚΑΠΕ Μάθας Ε. (2010), Μέθοδοι Ανάλυσης Κόστους Κύκλου Ζωής, Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας ΚΑΠΕ 52

54 6. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Οδηγός για Industrial for Excel v5.5 GRB Βήματα για την Ανάλυση Επικινδυνότητας, Ανάλυση Ευαισθησίας και Ανάλυση Σεναρίων. ΒΗΜΑ 1: Υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής. Υπολογίζουμε το Κόστος Κύκλου Ζωής για κάθε ένα από τα σενάρια που εξετάζουμε, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα κόστη που προκύπτουν στον κύκλο ζωής της επένδυσης, μετατρέποντάς τα σε Καθαρή Παρούσα Αξία, χρησιμοποιώντας ένα προεξοφλητικό επιτόκιο (Εικόνα Π1). Εικόνα Π1. Υπολογισμός Κόστους Κύκλου Ζωής για τα σενάρια που εξετάζουμε. ΒΗΜΑ 2: Επιλογή εισροών και κατανομών πιθανοτήτων αυτών. Θεωρούμε ότι η μεταβλητή που παρουσιάζει αβεβαιότητα είναι το προεξοφλητικό επιτόκιο (Εικόνα Π2). Επιλέγουμε το κελί του προεξοφλητικού επιτοκίου. Έπειτα, από το εικονίδιο Define Distributions επιλέγουμε την κανονική κατανομή (Select 53

55 Distribution) (Εικόνα Π2), και στο νέο παράθυρο που εμφανίζεται πατάμε ΟΚ. (Εικόνα Π3). Define Distributions Εικόνα Π2. Επιλογή μεταβλητής που εμφανίζει αβεβαιότητα και κατανομής αυτής. Εικόνα Π3. Παράθυρο κανονικής κατανομής. Το ίδιο κάνουμε, επιλέγοντας κάθε φορά την κατανομή που επιθυμούμε, για κάθε μεταβλητή εισροή που εμφανίζει αβεβαιότητα. 54

56 ΒΗΜΑ 3: Επιλογή εκροών. Επιλέγουμε το κελί στο οποίο έχουμε υπολογίσει το Κόστος Κύκλου Ζωής για το Σενάριο 1 (LCC1). Στη συνέχεια κάνουμε κλικ στο εικονίδιο Add Output (Εικόνα Π4) και στο νέο παράθυρο που εμφανίζεται πατάμε ΟΚ (Εικόνα Π4). Add Output Εικόνα Π4. Επιλογή εκροής, Add Output. Κάνουμε το ίδιο για όλες τις εκροές που μας ενδιαφέρουν, LCC2, LCC3, LCC4. ΒΗΜΑ 4: Προσομοίωση. Επιλέγουμε τον αριθμό επαναλήψεων (Iterations) που θέλουμε και στην συνέχεια κάνουμε κλικ στο εικονίδιο Start Simulation για να ξεκινήσει η προσομοίωση (Εικόνα Π5). Με πράσινο χρώμα διακρίνονται οι μεταβλητές εισροές. 55

57 Iterations Start Simulation Εικόνα Π5. Επιλογή επαναλήψεων (Iterations) και έναρξη προσομοίωσης (Start Simulation). Για κάθε επανάληψη που συντελείται, καταγράφει τις LCC που προκύπτουν. Εάν τρέξουμε τη προσομοίωση πχ φορές, θα πάρουμε 1000 διαφορετικά σενάρια. Το ιστόγραμμα (Εικόνα Π6) λαμβάνοντας υπόψη τα 1000 αποτελέσματα, αποτυπώνει τη πιθανότητα που έχει το κάθε ένα από αυτά να συμβεί. Εικόνα Π6. Η διαδικασία της προσομοίωσης. 56

58 Εικόνα Π7. Πέρας της προσομοίωσης. Μόλις τελειώσει η προσομοίωση (Εικόνα Π7), από το εικονίδιο που δείχνει το βέλος στην Εικόνα Π8, επιλέγουμε το Cumulative Ascending για να εμφανιστεί η Αθροιστική Καμπύλη, στο παράδειγμά μας για την LCC2 (Εικόνα Π9). Εικόνα Π8. Επιλογή εμφάνισης Αθροιστικής Καμπύλης. 57

59 Εικόνα Π9. Αθροιστική Καμπύλη LCC2. ΒΗΜΑ 5: Σύγκριση εκροών. Ακολουθεί η σύγκριση αποτελεσμάτων μεταξύ των δύο σεναρίων με τις χαμηλότερες LCC (LCC4 LCC2). Η απεικόνισή τους θα γίνει σε ένα διάγραμμα με τη μέθοδο της επικάλυψης (Overlay) (Εικόνα Π12). Επιλέγουμε το κελί της LCC4, πατάμε Browse Results και επιλέγουμε την εμφάνιση της Αθροιστικής Καμπύλης. Πατάμε στο εικονίδιο (Add Overlay to Graph) που δείχνει το βέλος στην Εικόνα Π10. Εικόνα Π10. Προσθήκη Επικάλυψης (Overlay) 58

60 Στη συνέχεια εμφανίζεται νέο παράθυρο στο οποίο θα δηλώσουμε την εκροή με την οποία θα γίνει η επικάλυψη σύγκριση (Εικόνα Π11). Εικόνα Π11. Επιλογή εκροής προς επικάλυψη (LCC2). Αφού πατήσουμε OK, εμφανίζεται το διάγραμμα των δύο καμπύλων LCC4 LCC2. Με το βελάκι διακρίνονται οι δύο κάθετες με τις οποίες αξιολογούμε τις πιθανότητες που μας ενδιαφέρουν (Εικόνα Π12). Οι κάθετες μπορούν να μετακινηθούν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι δύο κάθετες εφάπτονται για να δείξουμε το σημείο ένωσης των δύο καμπυλών και να εξάγουμε τα αντίστοιχα συμπεράσματα. 59

61 Εικόνα Π12. Συγκριτική απεικόνιση των δύο καμπυλών (LCC4 LCC2) με τη μέθοδο της επικάλυψης. ΒΗΜΑ 6: Ανάλυση Ευαισθησίας. Για να πραγματοποιήσουμε Ανάλυση Ευαισθησίας με πατάμε στο εικονίδιο Simulation Sensitivities στην Εικόνα Π13 και εμφανίζεται το παράθυρο με τα στοιχεία Ανάλυσης Ευαισθησίας για όλες τις εκροές μας. Με το αριστερό βελάκι υποδεικνύεται η επιλογή της εκροής που μας ενδιαφέρει, στη συγκεκριμένη περίπτωση το LCC3. Τέλος, με το δεξιό βελάκι υποδεικνύεται η επιλογή των Συντελεστών Συσχέτισης (Correlation Coefficients). Στην Εικόνα Π14, πατώντας το εικονίδιο που δείχνει το βελάκι, εμφανίζεται το tornado graph των εισροών που επηρεάζουν περισσότερο την εκροή LCC3. 60

62 Simulation Sensitivities Εικόνα Π13. Παράθυρο αναφοράς Ανάλυσης Ευαισθησίας για την LCC3. Εικόνα Π14. Tornado Graph των εισροών που επηρεάζουν περισσότερο την LCC3. Πατώντας στο εικονίδιο που δείχνει το βελάκι στην Εικόνα Π15, επιλέγουμε την εμφάνιση διαγραμμάτων διασποράς για όλες τις εισροές (Show Scatter Plot Matrix). Εάν πατήσουμε διπλό κλικ στο διάγραμμα της εισροής που μας ενδιαφέρει (Αρχικά Κόστη 3), θα εμφανιστεί το διάγραμμα διασποράς που απεικονίζεται στην Εικόνα Π16. 61

63 Εικόνα Π15. Διαγράμματα διασποράς εισροών. Εικόνα Π16. Διάγραμμα διασποράς επιλεγμένης εισροής (Αρχικά Κόστη 3) ως προς την εκροή LCC3. 62

64 ΒΗΜΑ 7: Ανάλυση Σεναρίων. Για να πραγματοποιήσουμε Ανάλυση Σεναρίων μέσω επιλέγουμε το εικονίδιο Simulation Scenarios (Εικόνα Π17). Στην ίδια εικόνα, με το αριστερό βελάκι υποδεικνύεται η δυνατότητα επιλογής εκροής, ενώ με το δεξιό υποδεικνύεται η επιλογή απεικόνισης πραγματικών τιμών (Actual Values) των εισροών. Στο νέο παράθυρο που θα εμφανιστεί μπορούμε να επιλέξουμε την εκροή που μας ενδιαφέρει, στο εκατοστημόριο που θέλουμε να εξετάσουμε (Edit Scenarios) υποδεικνύεται με βελάκι. Στην Εικόνα Π18 έχει επιλεγεί η εκροή LCC4, στο διάστημα >86% (άνω άκρο της Αθροιστικής Καμπύλης, όπου η LCC4 εμφανίζεται να είναι υψηλότερη από την LCC2, Εικόνα Π12). Οι εισροές που οδηγούν στο συγκεκριμένο αποτέλεσμα εμφανίζονται στην Εικόνα Π19, με τη μορφή διαγράμματος διασποράς πατώντας στο εικονίδιο που δείχνει το βελάκι, και στην Εικόνα Π20 με τη μορφή Tornado Graph πατώντας στο αντίστοιχο εικονίδιο που υποδεικνύεται. Simulation Scenarios Εικόνα Π17. Ανάλυση Σεναρίων, επιλογή εκροής. 63

65 Εικόνα Π18. Επιλογή σεναρίου, επεξεργασία εκατοστημορίου. Εικόνα Π19. Διάγραμμα διασποράς εισροών που οδηγούν στις συγκεκριμένες τιμές της LCC4>86% 64

66 Εικόνα Π20. Tornado Graph εισροών που οδηγούν στις συγκεκριμένες τιμές της LCC4>86% ΒΗΜΑ 8: Συγκεντρωτικά στατιστικά και αναφορές. Στην Εικόνα Π21, υποδεικνύονται τα εικονίδια Simulation Detailed Statistics, Summary και Excel Reports, με τα οποία λαμβάνουμε λεπτομερή στατιστικά στοιχεία, σύνοψη αποτελεσμάτων προσομοίωσης και αναλυτική αναφορά όλων των ενεργειών μας σε φύλλα Excel, αντίστοιχα. Simulation Detailed Statistics Summary Excel Reports Εικόνα Π21. Παράθυρο λεπτομερών στατιστικών προσομοίωσης. 65

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής ρ Γ. Γιαννακίδης Εισαγωγή Στόχοι και Οφέλη Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Life Cycle Cost Analysis - LCCA Μέθοδος οικονοµικής σύγκρισης εναλλακτικών επενδύσεων που βασίζεται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Με τον όρο «ενεργειακή αναβάθμιση» εννοούμε μια σειρά απλών επεμβάσεων τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό του κτηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 Έκδοση 01 9/1/2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Η επιλογή της κατάλληλης εκτιμητικής μεθόδου ακινήτων αποτελεί μία «λεπτή» διαδικασία που εξαρτάται κυρίως από τη φύση και τις προοπτικές του κάθε ακινήτου.

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή επενδύσεων κάτω από αβεβαιότητα

Επιλογή επενδύσεων κάτω από αβεβαιότητα Επιλογή επενδύσεων κάτω από αβεβαιότητα Στατιστικά κριτήρια επιλογής υποδειγμάτων Παράδειγμα Θεωρήστε τον παρακάτω πίνακα ο οποίος δίνει τις ροές επενδυτικών σχεδίων λήξης μιας περιόδου στο μέλλον, όταν

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακών απαιτήσεων πρώτης ύλης, ενεργειακού περιεχομένου παραπροϊόντων, τρόπους αξιοποίησής

ενεργειακών απαιτήσεων πρώτης ύλης, ενεργειακού περιεχομένου παραπροϊόντων, τρόπους αξιοποίησής Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το εαρινό εξάμηνο 03-4 ΤΜΗΜΑ: MHXANIKΩN ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή Προαπαιτούμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Γ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗΣ, PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχ Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΕΝΑ ΝΕΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενότητες παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

πως εξελίχθηκε. ( 60-70) σύγχρονα υλικά & σχεδιασμός ανεξάρτητος από το περιβάλλον του κτιρίου

πως εξελίχθηκε. ( 60-70) σύγχρονα υλικά & σχεδιασμός ανεξάρτητος από το περιβάλλον του κτιρίου Η εξέλιξη της ενεργειακής κατανάλωσης στα κτίρια πως ξεκίνησε... Η ανθρώπινη κατοικία ήταν πάντα απόλυτα προσαρμοσμένη στις τοπικές κλιματικές συνθήκες (προστασία & θερμική άνεση - παραδοσιακή αρχιτεκτονική)

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών

Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών EcoBuilding Conference, EXPO ATHENS Ανθούσα 10 Δεκεμβρίου 2010 Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών () Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών Μαρκογιαννάκης Γιώργος Μηχανολόγος Μηχανικός MSc. Τμήμα Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ & ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΔΟΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ 1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι απαιτήσεις κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ/ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ/ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ενδιάμεσος Φορέας Διαχείρισης-Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Ταχ. Δ/νση : 19 ο χλμ. Λεωφ. Μαραθώνος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΚΥΚΛΟ. Ενέργεια, Περιβάλλον και Εξοικονόμηση Ενέργειας Θεματική Ενότητα 4: Εξοικονόμηση Ενέργειας στον Κτιριακό Τομέα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΚΥΚΛΟ. Ενέργεια, Περιβάλλον και Εξοικονόμηση Ενέργειας Θεματική Ενότητα 4: Εξοικονόμηση Ενέργειας στον Κτιριακό Τομέα Ενέργεια, Περιβάλλον και Εξοικονόμηση Ενέργειας Θεματική Ενότητα 4: Εξοικονόμηση Ενέργειας στον Κτιριακό Τομέα ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΖΩΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Μαρία Κίκηρα Αρχιτέκτων Μηχανικός, MSc Κέντρο Ανανεώσιμων

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακοί Υπεύθυνοι Δημοσίων Σχολικών Κτιρίων Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ

Ενεργειακοί Υπεύθυνοι Δημοσίων Σχολικών Κτιρίων Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ Ενεργειακοί Υπεύθυνοι Δημοσίων Σχολικών Κτιρίων Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ Ταχ.Δ/νση: Μπότσαρη 2 Τ.Κ. 42100 Τρίκαλα Τηλέφωνο: 24310-46427 Fax: 24310-35950 ΖΥΓΟΛΑΝΗ ΟΛΓΑ ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Κινητό: 6972990707 Κινητό:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ Οδηγίες για επεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας σε υφιστάμενα Δημόσια κτήρια Αντικαταστήστε λαμπτήρες πυρακτώσεως με ενεργειακά αποδοτικούς Βελτιώστε

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

11.2.2 Είδη δαπανών. Μιχάλης Δούμπος, Αναπλ. Καθηγητής Πολυτεχνείο Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης mdoumpos@dpem.tuc.

11.2.2 Είδη δαπανών. Μιχάλης Δούμπος, Αναπλ. Καθηγητής Πολυτεχνείο Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης mdoumpos@dpem.tuc. Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Πρόγραμμα ια Βίου Μάθησης ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ: Σύγχρονες Εξελίξεις στις Θαλάσσιες Κατασκευές Α.Π.Θ. Πολυτεχνείο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Στο υποβληθέν επιχειρηματικό σχέδιο θα περιλαμβάνονται κατ ελάχιστον οι ακόλουθες ενότητες: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Θα παρατεθεί σύντομη περιγραφή των βασικών

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Ενεργειακό Λογισμικό 4Μ-ΚΕΝΑΚ (από τον κ. Χ. Χαραλαμπόπουλο, Δρ Ηλ/γο Μηχανικό ΕΜΠ, Συνιδρυτή και Στέλεχος της 4Μ Α.Ε.

Ολοκληρωμένο Ενεργειακό Λογισμικό 4Μ-ΚΕΝΑΚ (από τον κ. Χ. Χαραλαμπόπουλο, Δρ Ηλ/γο Μηχανικό ΕΜΠ, Συνιδρυτή και Στέλεχος της 4Μ Α.Ε. Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΤΕΧΝΙΚΑ, Τεύχος 258, Οκτώβριος 2009 Ολοκληρωμένο Ενεργειακό Λογισμικό 4Μ-ΚΕΝΑΚ (από τον κ. Χ. Χαραλαμπόπουλο, Δρ Ηλ/γο Μηχανικό ΕΜΠ, Συνιδρυτή και Στέλεχος της 4Μ Α.Ε.) 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή θωράκιση κτιρίων

Ενεργειακή θωράκιση κτιρίων Ημερίδα «Αειφόρος δόμηση και δομικά υλικά» Θεσσαλονίκη, 07.05.14 Ενεργειακή θωράκιση κτιρίων Άγις Μ. Παπαδόπουλος Καθηγητής Α.Π.Θ. agis@eng.auth.gr Εργαστήριο Κατασκευής Συσκευών Διεργασιών Τμήμα Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα εκ του µηδενός σε ιστορικά πλαίσια ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο φυσικός φωτισµός αποτελεί την τεχνική κατά την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομοτεχνική σκοπιμότητα θερμικής προστασίας κτιρίου

Οικονομοτεχνική σκοπιμότητα θερμικής προστασίας κτιρίου ΕΤΕΚ, Λευκωσία, 16.05.2013 Θερμομόνωση κτιρίων, θερμομονωτικά υλικά, τεχνικές και εισαγωγή στις στρατηγικές παθητικού σχεδιασμού Άγις Μ. Παπαδόπουλος Καθηγητής Πολυτεχνικής Σχολής Α.Π.Θ. agis@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΕΑ. Για την ορθότερη ανάγνωση των στοιχείων, επισημαίνονται τα παρακάτω:

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΕΑ. Για την ορθότερη ανάγνωση των στοιχείων, επισημαίνονται τα παρακάτω: ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΕΑ Για την ορθότερη ανάγνωση των στοιχείων, επισημαίνονται τα παρακάτω: Από τις 9 Ιανουαρίου 2011 ξεκίνησε και στη χώρα μας ο θεσμός της ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικό Εκπόνησης Μελετών Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων. Εισηγητής: Λάµπρος Μανασής ιπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ

Λογισµικό Εκπόνησης Μελετών Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων. Εισηγητής: Λάµπρος Μανασής ιπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ Λογισµικό Εκπόνησης Μελετών Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων Εισηγητής: Λάµπρος Μανασής ιπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ ΤΕΧΝΙΚΑ - EnergyRes Αθήνα, Φεβρουάριος 2009 Πρόλογος Με την ιδιότητά µου ως µελετητής

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας σε Η/Μ εγκαταστάσεις κτιρίων

Επεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας σε Η/Μ εγκαταστάσεις κτιρίων Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 1 Ημερίδα ΣΜΗΒΕ Επεμβάσεις εξοικονομήσης ενέργειας σε κτίρια κατοικιών Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς 1) Με την ενεργειακή διαχείριση: α) εξασφαλίζονται οι αναγκαίες συνθήκες και υπηρεσίες με μικρή υποβάθμιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

(W/m 2 K) 0.75 0.85 2.0

(W/m 2 K) 0.75 0.85 2.0 Ενεργειακή Αϖόδοση Κτιρίων και Νοµικό Πλαίσιο Οδηγίες 2002/91/ΕΚ και 2010/31/ΕΚ και ϖρακτική εφαρµογή στην Κύϖρο Σεµινάριο ΕΤΕΚ µε θέµα «Ενεργειακή Αναβάθµιση Κτιρίων στην Κύπρο» 2 Μαρτίου 2013 Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Μετάδοσης Θερµότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Εργαστήριο Μετάδοσης Θερµότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Μετάδοσης Θερµότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 1 Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων Το παράδειγμα του κτιρίου διοίκησης του

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

στο Real Estate των Τραπεζών Παναγιώτης Γαλογάβρος Πολιτικός Μηχανικός

στο Real Estate των Τραπεζών Παναγιώτης Γαλογάβρος Πολιτικός Μηχανικός Ο Πολύπλευρος ρόλος του Εκτιμητή Μηχανικού στο Real Estate των Τραπεζών Παναγιώτης Γαλογάβρος Πολιτικός Μηχανικός ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Το σύνολο των ακινήτων που απαρτίζουν τα χαρτοφυλάκια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι - ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ....................................17 1.1 Προβλέψεις - Τεχνικές προβλέψεων και διοίκηση................................17 1.2 Τεχνικές προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας μέσω του Χρηματοδοτικού Εργαλείου JESSICA

Χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας μέσω του Χρηματοδοτικού Εργαλείου JESSICA Υπεργολάβοι Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Αττικής Χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας μέσω του Χρηματοδοτικού Εργαλείου JESSICA Αθήνα, 21 Απριλίου 2015 Περιεχόμενα 1. Χρηματοδοτικό εργαλείο JESSICA

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ΤΕΕ και πρόταση βελτίωσης ως πιλοτικό ενεργειακό έργο. Δομή ΚΕΝΑΚ του ΤΕΕ- Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας

Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ΤΕΕ και πρόταση βελτίωσης ως πιλοτικό ενεργειακό έργο. Δομή ΚΕΝΑΚ του ΤΕΕ- Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ΤΕΕ και πρόταση βελτίωσης ως πιλοτικό ενεργειακό έργο Δομή ΚΕΝΑΚ του ΤΕΕ- Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας Ιστορικό κτιρίου Είναι ιδιοκτησία του ΤΕΕ Κεντρικής & Δυτικής Θεσσαλίας Η

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού κτιρίων The environmental impact of residential heating and cooling systems

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού κτιρίων The environmental impact of residential heating and cooling systems BENCHMARKING SEMINAR ENERGY AND ENVIRONMENT Patras 2012 Περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού κτιρίων The environmental impact of residential heating and cooling systems Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ» Αθήνα, 17 Μαρτίου 2010 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ» Επιδοτήσεις για παρεµβάσεις εξοικονόµησης ενέργειας σε κατοικίες, βάσει ενεργειακής επιθεώρησης µε: α) άνειο µε επιδότηση επιτοκίου β) Άµεση επιχορήγηση

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα. Ενέργεια, Περιβάλλον & Εξοικονόμηση Ενέργειας. Αθήνα, πρώην ανατ. αερολιμένας, 11 Απριλίου 2008 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ

Διημερίδα. Ενέργεια, Περιβάλλον & Εξοικονόμηση Ενέργειας. Αθήνα, πρώην ανατ. αερολιμένας, 11 Απριλίου 2008 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ Έκθεση Διημερίδα Ενέργεια, Περιβάλλον & Εξοικονόμηση Ενέργειας Αθήνα, πρώην ανατ. αερολιμένας, 11 Απριλίου 2008 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Ανδρέας Ανδρουτσόπουλος Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Βιώσιμες Κατασκευές Ενεργειακή Αναβάθμιση», DOMICATEC 2014 - Δόμηση & Ανακαίνιση, Αθήνα, 9 Μαΐου, 2014. Κατοικίες 77% κτιριακού αποθέματος

Ημερίδα «Βιώσιμες Κατασκευές Ενεργειακή Αναβάθμιση», DOMICATEC 2014 - Δόμηση & Ανακαίνιση, Αθήνα, 9 Μαΐου, 2014. Κατοικίες 77% κτιριακού αποθέματος Βιώσιμες Κατασκευές Ενεργειακή Αναβάθμιση Παρασκευή 9 Μαΐου 2014 ΕΘΝΙΚΟ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ (www.noa.gr) Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος & Βιώσιμης Ανάπτυξης (www. meteo.noa.gr) Π. Δρούτσα Φυσικός Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΕΩΝ - ELIHMED

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΕΩΝ - ELIHMED ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΕΩΝ - ELIHMED Ημερομηνία συμπλήρωσης: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΤΙΡΙΟΥ Πιλοτική Κατοικία: Τοποθεσία: Ιδιοκτήτης: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΡΩΤΟΜΕΝΟΥ Φύλο: Α Θ Ηλικία: Αρχηγός νοικοκυριού: Μέλος

Διαβάστε περισσότερα

11.1.2 Κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων

11.1.2 Κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Πρόγραμμα ια Βίου Μάθησης ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ: Σύγχρονες Εξελίξεις στις Θαλάσσιες Κατασκευές Α.Π.Θ. Πολυτεχνείο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης

Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης Προγραμματική Κατοίκηση. Σχεδιασμός Kοινότητας Kοινωνικών Kατοικιών με αρχές Oικολογικού Σχεδιασμού στο δήμο Αξιού, Νομού Θεσσαλονίκης Στολίδου Ρ., Κεχρινιώτη Μ., Ψυχογιός Δ. & Ψυχογιός Σ. Αρχιτεκτονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Α.Α.Δράκος 2014-2015

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Α.Α.Δράκος 2014-2015 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 1 3.) ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΘΑΡΩΝ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Α.Α.Δράκος 2014-2015 Α. Εισαγωγικά Oι Καθαρές

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011.

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. «ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. 6 η Συνεδρία Α.Π.Ε. και Ενεργειακή αποδοτικότητα ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟςΗ ΚΤΙΡΙΩΝ Μαργαρίτα

Διαβάστε περισσότερα

Η τεχνική της Καθαρής Παρούσας Αξίας ( Net Present Value)

Η τεχνική της Καθαρής Παρούσας Αξίας ( Net Present Value) Η τεχνική της Καθαρής Παρούσας Αξίας ( Net Present Value) Σύμφωνα με αυτή την τεχνική θα πρέπει να επιλέγουμε επενδυτικά σχέδια τα οποία έχουν Καθαρή Παρούσα Αξία μεγαλύτερη του μηδενός. Συγκεκριμένα δίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Δ Η Μ Ο Σ Ι Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Διαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Διαδικασία Ενεργειακής Ανακαίνισης της Κοινωνικής Κατοικίας

Ολοκληρωμένη Διαδικασία Ενεργειακής Ανακαίνισης της Κοινωνικής Κατοικίας Εύη Τζανακάκη Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Ολοκληρωμένη Διαδικασία Ενεργειακής Ανακαίνισης της Κοινωνικής Κατοικίας New Integrated Renovation Strategy

Διαβάστε περισσότερα

υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια

υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια υναµικό Εξοικονόµησης Ενέργειας στα ηµόσια Κτίρια Έργο ΥΠΑΝ-ΚΑΠΕ: 25 Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε ηµόσια Κτίρια Γιώργος Μαρκογιαννάκης ιπλ. Μηχανολόγος - Ενεργειακός Μηχανικός, Μ.Sc. ΚΑΠΕ ιεύθυνση Ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

Το Ενεργειακό Πρόγραμμα της Τράπεζας Πειραιώς

Το Ενεργειακό Πρόγραμμα της Τράπεζας Πειραιώς Το Ενεργειακό Πρόγραμμα της Τράπεζας Πειραιώς Λεία Ελισάβετ Μπαλόγλου, Διευθύντρια Τεχνικής Υπηρεσίας, Τράπεζα Πειραιώς Βρασίδας Ζάβρας, Ειδικός Συνεργάτης σε θέματα Περιβάλλοντος, Τράπεζα Πειραιώς Θένη

Διαβάστε περισσότερα

Στην έκθεση θα παρουσιαστούν τα σημαντικά οφέλη των εναλλακτικών και πιο οικονομικών μορφών θέρμανσης.

Στην έκθεση θα παρουσιαστούν τα σημαντικά οφέλη των εναλλακτικών και πιο οικονομικών μορφών θέρμανσης. Μηνιαία έκδοση Σεπτέμβριος 2012 Τεύχος 63 Η AHI CARRIER θα συμμετέχει στην έκθεση «Οικονομική Θέρμανση» & σας προσκαλεί στο περίπτερό της. Συστήματα Θέρμανσης Η έκθεση θα πραγματοποιηθεί από 28 έως 30

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος.

Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος. Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος. Υπηρεσίες λειτουργίας και συντήρησης για Φωτοβολταϊκά συστήματα Όλα όσα χρειάζεστε για την ομαλή λειτουργία της μονάδας σας. Σας προσφέρουμε ασφαλείς λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ

Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ 1 Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ Οι αντηλιακές µεµβράνες 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ µελετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακές Τεχνολογίες Ο.Ε.

Ενεργειακές Τεχνολογίες Ο.Ε. Ενεργειακές Τεχνολογίες Ο.Ε. Χαράλαμπος Κουκλίδης, Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός Κωνσταντίνος Γκουραμάνης, Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Άμπετ Νάτσε, Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός Πέτρος Κολιός, Διπλ. Μηχανολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΧΕΔΟΝ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ (NZEB) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΠΡΟΤΥΠΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΧΕΔΟΝ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ (NZEB) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΠΡΟΤΥΠΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΧΕΔΟΝ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ (NZEB) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ H κατασκευή κτιρίων σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9 3. Ας περιγράψουμε σχηματικά τις αρχές επί των οποίων βασίζονται οι καινοτόμοι σχεδιασμοί κτηρίων λόγω των απαιτήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας και ευαισθησία του χώρου και του περιβάλλοντος ; 1. Τέτοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8. Ενδεικτικό Έντυπο Ενεργειακής Επιθεώρησης Κτιρίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8. Ενδεικτικό Έντυπο Ενεργειακής Επιθεώρησης Κτιρίου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8 Ενδεικτικό Έντυπο Ενεργειακής Επιθεώρησης Κτιρίου 1 1. Γενικά Στοιχεία Χρήση κτιρίου Μικτή χρήση Έτος έκδοσης οικοδομικής άδειας: Έτος ολοκλήρωσης κατασκευής: Κατοικίες Γραφεία Καταστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc Αρχές ενεργειακού σχεδιασμού κτηρίων Αξιοποίηση των τοπικών περιβαλλοντικών πηγών και τους νόμους ανταλλαγής ενέργειας κατά τον αρχιτεκτονικό

Διαβάστε περισσότερα

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000 Θέμα 1 0 Η εταιρία ΑΒΓ σχεδιάζει να επενδύσει σήμερα (στο έτος 0), σε ένα έργο το οποίο θα έχει αρχικό κόστος 00.000, διάρκεια ζωής 5 έτη και αναμένεται να δώσει τις ακόλουθες εισπράξεις: Έτος 1 Έτος 2

Διαβάστε περισσότερα

Ε-News Τεύχος. Νέα έκδοση HAP v4.60i για τον υπολογισμό ψυκτικών και θερμικών φορτίων & την ενεργειακή ανάλυση κτιρίων. Μάιος 2012

Ε-News Τεύχος. Νέα έκδοση HAP v4.60i για τον υπολογισμό ψυκτικών και θερμικών φορτίων & την ενεργειακή ανάλυση κτιρίων. Μάιος 2012 Ε-News Τεύχος 60 Μάιος 2012 Νέα έκδοση HAP v4.60i για τον υπολογισμό ψυκτικών και θερμικών φορτίων & την ενεργειακή ανάλυση κτιρίων To προγράμμα Ωριαίας Ανάλυσης της Carrier (HAP) είναι ένα εργαλείο πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάζουμε σήμερα το πρόγραμμα για την ενεργειακή αναβάθμιση των ιδιωτικών κατοικιών στη χώρα μας.

Παρουσιάζουμε σήμερα το πρόγραμμα για την ενεργειακή αναβάθμιση των ιδιωτικών κατοικιών στη χώρα μας. Δελτίο Τύπου Αθήνα, 28 Ιουλίου 2009 Εισαγωγική Ομιλία του Υπουργού Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη κατά την παρουσίαση του προγράμματος Ενεργειακής Αναβάθμισης Κατοικιών «Εξοικονόμηση κατ οίκον» Παρουσιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεδειγμένες Ενεργειακές Παρεμβάσεις στο Κέλυφος και στις ΗΜ Εγκαταστάσεις Κατοικιών

Ενδεδειγμένες Ενεργειακές Παρεμβάσεις στο Κέλυφος και στις ΗΜ Εγκαταστάσεις Κατοικιών Ενδεδειγμένες Ενεργειακές Παρεμβάσεις στο Κέλυφος και στις ΗΜ Εγκαταστάσεις Κατοικιών Γιώργος Μαρκογιαννάκης Διπλ. Μηχανολόγος - Ενεργειακός Μηχανικός, Μ.Sc. ΚΑΠΕ Τομέας Ανάλυσης Ενεργειακής Πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση από τρίτους: Ένα νέο μοντέλο για την ενεργειακή αποδοτικότητα κτιρίων

Η χρηματοδότηση από τρίτους: Ένα νέο μοντέλο για την ενεργειακή αποδοτικότητα κτιρίων Προοπτικές ανάπτυξης και οφέλη των επιχειρήσεων μέσω εξοικονόμησης ενέργειας Η χρηματοδότηση από τρίτους: Ένα νέο μοντέλο για την ενεργειακή αποδοτικότητα κτιρίων Άρης Παπαδόπουλος Δ/νων Σύμβουλος ΖΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

NOISIS Σύμβουλοι Επιχειρησιακής Στρατηγικής και Ανάπτυξης Α.Ε.

NOISIS Σύμβουλοι Επιχειρησιακής Στρατηγικής και Ανάπτυξης Α.Ε. Α. Γενικά Στοιχεία Περιφέρεια: Νομός: ΟΤΑ: Κεντρικής Μακεδονίας Θεσσαλονίκης Δήμος Ελευθερίου Κορδελιού Τίτλος Έργου: Αξιοποίηση του κτιρίου Μύλοι Μελισσάρη και της δημοτικής ακίνητης περιουσίας με Σύμπραξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤΟ BIZAGI ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤΟ BIZAGI ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ανάλυση - Προσομοίωση ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤΟ BIZAGI ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 1 Προσομοίωση Η προσομοίωση είναι μέθοδος μελέτης ενός συστήματος και εξοικείωσης με τα χαρακτηριστικά του με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» _ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 ΕΝΤΥΠΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» _ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 ΕΝΤΥΠΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» _ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 ΕΝΤΥΠΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβάσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας EUROFROST ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΟΥΚΑΣ

Επεμβάσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας EUROFROST ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΟΥΚΑΣ Επεμβάσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας EUROFROST ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΟΥΚΑΣ Εξοικονόμηση χρημάτων σε υφιστάμενα και νέα κτίρια Ένα υφιστάμενο κτίριο παλαιάς κατασκευής διαθέτει εξοπλισμό χαμηλής ενεργειακής απόδοσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα Εναρμόνιση της Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες 1 ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση ΙΑΤΡΙΔΗΣ ΜΗΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ και ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.)

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ και ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΜΙΝΩΑ ΠΕΔΙΑΔΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΑΞΗ: «Πρότυπο Επιδεικτικό Έργο Εφαρμογής Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εξοικονόμησης Ενέργειας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE Value thrugh Research and Innvatin ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΙMP3ROVE Αθήνα Ιανουάριος 2014 Ο Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος είναι Πιστοποιημένος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ Α. ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.1. Μόνωση οροφής Α.2. Μόνωση εξωτερικών τοίχων Α.3. Ταρατσόκηποι Α.4. Αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων & μονών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ VΙ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ

ΤΕΥΧΟΣ VΙ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ «ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (MANAGEMENT) ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Μ.Τ.Π.Υ. ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ 10» ΤΕΥΧΟΣ VΙ:

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Εύη Τζανακάκη Ελευθερία Αλεξανδρή Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εντατικό-πρακτικό 2-ήμερο εργαστήριο με χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή (Η/Υ) για την διαχείριση χαρτοφυλακίου & ανάλυση κινδύνου.

Εντατικό-πρακτικό 2-ήμερο εργαστήριο με χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή (Η/Υ) για την διαχείριση χαρτοφυλακίου & ανάλυση κινδύνου. Εισηγήτρια: Άρτεμις Παναγιωτοπούλου Διάρκεια Σεμιναρίου: 8 ώρες Εντατικό-πρακτικό 2-ήμερο εργαστήριο με χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή (Η/Υ) για την διαχείριση χαρτοφυλακίου & ανάλυση κινδύνου. Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά και περιβαλλοντικά οφέλη από την χρήση ΑΠΕ στην Κοινότητα Πολύστυπος

Ενεργειακά και περιβαλλοντικά οφέλη από την χρήση ΑΠΕ στην Κοινότητα Πολύστυπος Ενεργειακά και περιβαλλοντικά οφέλη από την χρήση ΑΠΕ στην Κοινότητα Πολύστυπος Παρουσίαση: Σάββας Βλάχος Ενεργειακός Λειτουργός 12 Φεβρουαρίου 2009 1 Ίδρυση και λειτουργία του Γραφείου συγχρηματοδοτείται

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά σε βιομηχανικές και εμπορικές στέγες

Φωτοβολταϊκά σε βιομηχανικές και εμπορικές στέγες Φωτοβολταϊκά σε βιομηχανικές και εμπορικές στέγες Νέες προοπτικές με την Phoenix Solar Μεγάλες στέγες, μεγάλες δυνατότητες Η τεχνογνωσία μας είναι το μυστικό της επιτυχίας σας Βλέπουμε τις στέγες με άλλη

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα αυτό: Είναι το μεγαλύτερο και πλέον φιλόδοξο πρόγραμμα επέμβασης στον κτιριακό τομέα στην Ευρώπη.

Το πρόγραμμα αυτό: Είναι το μεγαλύτερο και πλέον φιλόδοξο πρόγραμμα επέμβασης στον κτιριακό τομέα στην Ευρώπη. ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Το πρόγραμμα αυτό: Είναι το μεγαλύτερο και πλέον φιλόδοξο πρόγραμμα επέμβασης στον κτιριακό τομέα στην Ευρώπη. Ξεκινάει το 2011 και ολοκληρώνεται το 2020. Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ομάδα συνεδρίασε επτά (7) φορές και από το έργο της προέκυψαν τα ακόλουθα:

Η ομάδα συνεδρίασε επτά (7) φορές και από το έργο της προέκυψαν τα ακόλουθα: 25/4/2014 Πόρισμα Α φάσης της Ομάδας Εργασίας που συγκροτήθηκε με την απόφαση του Γενικού Γραμματέα Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής με αρ. πρωτ. ΥΑΠΕ/Φ1/3490/οικ.23982/30.12.2013 για τη διερεύνηση των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κανονική Κατανομή. Παιδαγωγικό Τμήμα ημοτικής Εκπαίδευσης ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Αλεξανδρούπολη

Εισαγωγή στην Κανονική Κατανομή. Παιδαγωγικό Τμήμα ημοτικής Εκπαίδευσης ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Αλεξανδρούπολη Εισαγωγή στην Κανονική Κατανομή Παιδαγωγικό Τμήμα ημοτικής Εκπαίδευσης ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Αλεξανδρούπολη Ένα πρόβλημα Πρόβλημα: Ένας μαθητής είχε επίδοση στο τεστ Μαθηματικών 18 και στο τεστ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ Μελέτη στα πλαίσια του προγράμματος NEAR ZERO ENERGY EFFICIENT BUILDINGS ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ Τον Οκτώβριο του 2014, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια έκθεση σχετικά με τις πληροφορίες που

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Ενεργειακή αναβάθμιση σε 64 σχολικές μονάδες και το σχολικό συγκρότημα της Γκράβας μέσω του ΕΠΠΕΡΑΑ Αθήνα, 10 Απριλίου 2012- Ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση και ένταξη στο Επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Χ. Τζιβανίδης, Λέκτορας Ε.Μ.Π. Φ. Γιώτη, Μηχανολόγος Μηχανικός, υπ. Διδάκτωρ Ε.Μ.Π. Κ.Α. Αντωνόπουλος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Υπό ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΡΤΙΚΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΟΥΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤ1ΚΗ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συνήθη κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ / ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ / ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ / ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ - ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑ ΑΣ ΣΥΝΟΛΑ ΙΑΝ ΦΕΒ ΜΑΡ ΑΠΡ ΜΑΪ ΙΟΥΝ ΙΟΥΛ ΑΥΓ ΣΕΠ ΟΚΤ ΝΟΕ ΕΚ 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΗΝΙΑΙΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη Πιλοτική Αστική Γειτονιά

Πράσινη Πιλοτική Αστική Γειτονιά Το Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) και ο ήµος Αγίας Βαρβάρας υλοποιούν το Έργο "Πράσινη Πιλοτική Αστική Γειτονιά», µε χρηµατοδότηση του Προγράµµατος ΕΠΠΕΡΑΑ/ΕΣΠΑ. Το έργο έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ. Βιοκλιµατικός σχεδιασµός

ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ. Βιοκλιµατικός σχεδιασµός ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ Βιοκλιµατικός σχεδιασµός α. κατοικίας και β. οικισµού 16 κατοικιών, µε κατάλληλες βιοκλιµατικές παρεµβάσεις στο κέλυφος των κτιρίων και στον περιβάλλοντα χώρο τους ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Γεώργιος Ν. Μακρυωνίτης, Αντιπεριφερειάρχης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού, Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Γεώργιος Ν. Μακρυωνίτης, Αντιπεριφερειάρχης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού, Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Γεώργιος Ν. Μακρυωνίτης, Αντιπεριφερειάρχης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού, Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού 9 η Συνεδρίαση Περιφερειακού Συμβουλίου Νάξος 01/08/2011 Θέμα: Έγκριση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft:

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: NPV & IRR: Αξιολόγηση & Ιεράρχηση Επενδυτικών Αποφάσεων Από Αβραάμ Σεκέρογλου, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε το Management

Διαβάστε περισσότερα

Διαθέσιμα εργαλεία για τον υπολογισμό του Κόστους Κύκλου Ζωής και των εκπομπών CO 2 για την αξιολόγηση προσφορών. Μυρτώ Θεοφιλίδη

Διαθέσιμα εργαλεία για τον υπολογισμό του Κόστους Κύκλου Ζωής και των εκπομπών CO 2 για την αξιολόγηση προσφορών. Μυρτώ Θεοφιλίδη Διαθέσιμα εργαλεία για τον υπολογισμό του Κόστους Κύκλου Ζωής και των εκπομπών CO 2 για την αξιολόγηση προσφορών Μυρτώ Θεοφιλίδη ΚΑΠΕ, Τμήμα Ανάπτυξης Αγοράς 10 Μαρτίου 2010 Κόστος Κύκλου Ζωής (LCC) Η

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Κοστολόγησης

Βασικές Έννοιες Κοστολόγησης Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 2 Βασικές Έννοιες Κοστολόγησης Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2004 ΕΜΠ Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΏΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ EURONET 50/50

ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΏΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ EURONET 50/50 ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΏΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ EURONET 50/50 ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΏΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ EURONET 50/50 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ενεργειακοί έλεγχοι οι οποίοι πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΚΛΑΔΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΚΛΑΔΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΚΛΑΔΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Κατηγορία Επιλέξιμων Δαπανών Κτίρια, εγκαταστάσεις & περιβάλλων χώρος Μηχανήματα Εξοπλισμός παραγωγής Λοιπός Εξοπλισμός Περιγραφή επιλέξιμων Δαπανών

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα πολλά πλεονεκτήματα της θερμογραφίας είναι ότι είναι μη καταστροφική.

Ένα από τα πολλά πλεονεκτήματα της θερμογραφίας είναι ότι είναι μη καταστροφική. Θερμογραφία είναι η παρατήρηση, μέτρηση και καταγραφή της θερμότητας και της ροής της. Όλα τα σώματα στη γη, με θερμοκρασία πάνω από το απόλυτο μηδέν ( 273 ο C) εκπέμπουν θερμική ενέργεια στο υπέρυθρο

Διαβάστε περισσότερα