ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Θέμα: ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ Μεταπτυχιακός Φοιτητής: Γεωργίου Παναγιώτης Υπεύθυνος Καθηγητής: Δράκος Κωνσταντίνος ΠΑΤΡΑ 2008

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή 2 2. Βιβλιογραφική Επισκόπηση 5 3. Δεδομένα Οικονομετρική Μεθοδολογία Εμπειρικά Ευρήματα Συμπεράσματα 32 Βιβλιογραφία 34 Πίνακες 36 1

3 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις στο χρηματιστήριο και στην ευρύτερη κεφαλαιαγορά ρυθμίζουν εδώ και πολλά χρόνια βασικές παραμέτρους της οικονομικής μας ζωής. Μέσα από διάφορες μορφές τα προϊόντα αυτού του χώρου θα εισέρχονται στη ζωή μας και καθίστανται όργανα μέτρησης της περιουσίας μας και της οικονομικής μας θέσης. Ο κάθε επενδυτής στρέφεται προς επενδυτικές στρατηγικές οι οποίες στοχεύουν σε μεγαλύτερες αποδόσεις από αυτές των απλών καταθέσεων. Ένας χώρος που δίνει απεριόριστες επενδυτικές ευκαιρίες είναι το χρηματιστήριο. Πριν κάνει την επιλογή του όμως μετράει δύο βασικά χαρακτηριστικά στοιχεία. Συγκεκριμένα, θα πρέπει συνειδητά να ξέρει το ύψος του κινδύνου (απώλειας) που αντέχει να αναλάβει σε συνάρτηση με το ύψος των αποδόσεων που προσδοκά, καθώς και το χρονικό ορίζοντα που έχει στη διάθεσή του για τη διατήρηση της επένδυσης που έχει επιλέξει με περιορισμένα διαθέσιμα κεφάλαια. Η αυξημένη μεταβλητότητα των αποδόσεων των μετοχών καθώς και η αβεβαιότητα που τους χαρακτηρίζει απαιτούν και εξειδικευμένους διαχειριστές. Γι αυτό πολλοί από τους επενδυτές επιλέγουν για επένδυση στα αμοιβαία κεφάλαια. Αμοιβαίο κεφάλαιο είναι το σύνολο μιας «περιουσίας», η οποία σχηματίζεται από τις εισφορές των επενδυτών και αποτελείται από μετρητά και χρεόγραφα διαφόρων τύπων. Πρόκειται για έναν τρόπο επένδυσης που δίνει τη δυνατότητα σε διάφορους επενδυτές να ενώσουν τα χρήματά τους έτσι ώστε να δημιουργήσουν μια κοινή περιουσία. Εν συνεχεία την «περιουσία» αυτή αναλαμβάνουν να την επενδύσουν για λογαριασμό των επενδυτών οι Ανώνυμες Εταιρείες Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων (ΑΕΔΑΚ), σε τοποθετήσεις της επιλογής τους, δηλαδή σε ομόλογα, ομολογίες, μετοχές, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Τα αμοιβαία κεφάλαια παρέχουν σημαντικά πλεονεκτήματα που δεν είναι προσιτά στον μεμονωμένο επενδυτή, όπως εξειδικευμένη διαχείριση, διασπορά κινδύνου λόγω του μεγάλου ύψους ενεργητικού που διαχειρίζεται, πρόσβαση στις διεθνείς αγορές, ευκολία εισόδου καθώς και αυστηρό εποπτικό έλεγχο. Το μεγαλύτερο ίσως πλεονέκτημα της επένδυσης σε αμοιβαία κεφάλαια είναι ότι δεν δεσμεύονται τα επενδυόμενα ποσά. Υπάρχει η δυνατότητα μερικής ή ολικής ρευστοποίησης ανά πάσα στιγμή. Επίσης, το κόστος των χρηματιστηριακών πράξεων 2

4 είναι πολύ μικρότερο για μια ΑΕΔΑΚ σε σχέση με αυτό που θα πληρώσει ένας ιδιώτης επενδυτής. Επομένως τα αμοιβαία κεφάλαια μπορούν να εξασφαλίσουν πολύ ικανοποιητικές αποδόσεις, αλλά δεν πρέπει να παραβλέψουμε ότι σε συγκεκριμένες περιόδους όπου επικρατεί γενική αστάθεια στην αγορά θα ακολουθήσουν την γενική πορεία των υπολοίπων μετοχών. Ένα είδος αμοιβαίου κεφαλαίου είναι τα μετοχικά. Τα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια αποτελούν μια μορφή επένδυσης που εμπεριέχει μεγάλο επενδυτικό κίνδυνο, όπως είναι κάθε επένδυση που συνδέεται άμεσα με την πορεία της χρηματιστηριακής αγοράς. Η τοποθέτηση ωστόσο σε μετοχικά αμοιβαία έναντι των άμεσων τοποθετήσεων σε μετοχές προσφέρει μία σειρά πλεονεκτημάτων. Το σημαντικότερο είναι η επαγγελματική διαχείριση χαρτοφυλακίου που προσφέρει η εταιρεία (θεσμικός επενδυτής) η οποία διαχειρίζεται το αμοιβαίο, γεγονός που για τον επενδυτή συνεπάγεται πολύ λιγότερη εγρήγορση για την παρακολούθηση της πορείας της επένδυσής του. Η δεκαετία του '90 χαρακτηρίστηκε από μια πρωτοφανή ανάπτυξη του θεσμού των αμοιβαίων κεφαλαίων. Οι επενδύσεις σε αμοιβαία κεφάλαια σήμερα αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό τμήμα του πλούτου των νοικοκυριών σε παγκόσμιο επίπεδο και τα αμοιβαία κεφάλαια έχουν γίνει ίσως ο πιο σημαντικός διαμεσολαβητής για αποταμιεύσεις και επενδύσεις. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στις ΗΠΑ όπου περισσότερα από αμοιβαία κεφάλαια έχουν στην κατοχή τους μετοχές και ομόλογα αξίας 7 τρις. δολαρίων. Οι επενδύσεις των νοικοκυριών σε αμοιβαία κεφάλαια αυξήθηκαν περισσότερο από 10 φορές τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας τα το πιο γρήγορα αναπτυσσόμενο στοιχείο των χρηματοοικονομικών τους επενδύσεων. Ας σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο τμήμα αυτής της ανάπτυξης προήλθε εις βάρος των πιο παραδοσιακών μορφών των αποταμιεύσεων, ιδιαίτερα δε αυτού των τραπεζικών καταθέσεων. Η αυξανόμενη δημοτικότητα των αμοιβαία κεφάλαια έχει δημιουργήσει αντίστοιχο ενδιαφέρον για τη διερεύνηση θεμάτων που άπτονται του θεσμού τόσο σε μικροοικονομικό όσο και σε μακροοικονομικό επίπεδο. Ένα θέμα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος που αναπτύχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες αφορά τη διερεύνηση ύπαρξης αιτιώδους σχέσης μεταξύ των εισροών νέου χρήματος στα αμοιβαία κεφάλαια και της πορείας της χρηματιστηριακής αγοράς όπου αυτά επενδύουν. Το θέμα αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις και αναφορές, ενώ συνδέεται έντονα με την 3

5 άποψη ότι η ανάπτυξη των αμοιβαίων κεφαλαίων κατέστησε το χρηματοπιστωτικό σύστημα περισσότερο ευμετάβλητο και με αυτόν τον τρόπο περισσότερο ευάλωτο σε ξαφνικά και απρόβλεπτα γεγονότα. Η εμπειρική επαλήθευση της συσχέτισης των εισροών νέου χρήματος στα αμοιβαία κεφάλαια με την πορεία των χρηματιστηριακών αγορών που επενδύουν, σε συνδυασμό με την παρατηρηθείσα μείωση των ποσοστών των ρευστών διαθεσίμων που τα αμοιβαία κεφάλαια διακρατούσαν το 1996 (5% τα μετοχικά και μόλις 4% τα ομολογιακά) δημιούργησαν έναν σοβαρό προβληματισμό για πιθανές ανεξέλεγκτες καταστάσεις που μπορούσαν να προκληθούν από βίαια εξωγενή ή ενδογενή γεγονότα. Τον προβληματισμό αυτόν είχαν ήδη καταθέσει ο Hale και ο Kaufman την ίδια χρονιά (1994) και ανεξάρτητα, εκφράζοντας τον φόβο τους ότι είναι πιθανή η ύπαρξη μιας θετικής ανατροφοδοτούμενης διαδικασίας, κατά την οποία η άνοδος των τιμών των μετοχών να επηρεάζει τις εισροές νέου χρήματος στα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια και στη συνέχεια οι εισροές αυτές να επηρεάζουν τις τιμές των μετοχών όπου τα αμοιβαία κεφάλαια επένδυαν προς τα πάνω κ.ο.κ. Αν μια τέτοια αλληλεπίδραση είναι ισχυρή, τότε υπάρχει ο κίνδυνος για δημιουργία χιονοστιβάδας, με κύκλους στις αποδόσεις και στις εισροές διαχρονικά μεγαλύτερους και με τελικά ανεξέλεγκτες καταστάσεις για την ομαλή και εύρυθμη λειτουργία του χρηματοοικονομικού συστήματος. Είναι όμως πιθανόν να υπάρχει αμφίδρομη σχέση μεταξύ των εισροών νέου χρήματος στα αμοιβαία κεφάλαια και των χρηματιστηριακών αποδόσεων και να κινδυνεύει η σταθερότητα του χρηματοοικονομικού συστήματος; Τα οικονομικά υποδείγματα επιλογής χαρτοφυλακίων υποθέτουν ότι οι επενδυτές όταν προσδιορίζουν τα άριστα χαρτοφυλάκιά τους λαμβάνουν υπόψη τις αποδόσεις όλων των υπαρχόντων περιουσιακών στοιχείων. Ως εκ τούτου θα έπρεπε να αναμένουμε οι σχετικές αποδόσεις των αξιογράφων να έχουν κάποια προβλεπτική ικανότητα για τις εισροές νέου χρήματος στα εναλλακτικά περιουσιακά στοιχεία. Η ύπαρξη όμως αντίστροφης σχέσης μεταξύ των προαναφερθεισών μεταβλητών δεν υποστηρίζεται από την οικονομική θεωρία αλλά κυρίως από απόψεις των ανθρώπων της αγοράς και του οικονομικού Τύπου. Σε περιόδους σημαντικών εισροών νέου χρήματος στα αμοιβαία κεφάλαια, παρουσιάζεται η άποψη στον οικονομικό Τύπο ότι οι τιμές των μετοχών θα αυξηθούν, θεωρώντας ότι επειδή υπάρχει αρκετό ρευστό οι διαχειριστές θα πρέπει να αγοράσουν μετοχές. 4

6 Οι 3 βασικές χρηματοοικονομικές θεωρίες που έχουν επικρατήσει σήμερα και προσπαθούν να εξηγήσουν την σχέση μεταξύ συναλλαγών και αποδόσεων είναι οι εξής: Α) FEEDBACK TRADING HYPOTHESIS (FTH): όπου οι επενδυτές των αμοιβαίων κεφαλαίων λειτουργούν ως feedback traders, δηλαδή να ακολουθούν την τάση της αγοράς, ώστε μια άνοδος (πτώση) των τιμών των μετοχών σε μια χρονική περίοδο θα ακολουθηθεί από μια άνοδο (πτώση) των συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων την επόμενη χρονική περίοδο. Β) PRICE PRESSURE HYPOTHESIS (PPH): όπου, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις πληροφορίες σχετικά με την αποτίμηση των μετοχών, μια άνοδος (πτώση) των συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων σε μια χρονική περίοδο θα ασκήσει πίεση για άνοδο (πτώση) των τιμών των μετοχών την επόμενη χρονική περίοδο. Γ) INFORMATION HYPOTHESIS (IH): όπου μεταβολές στις συναλλαγές των αμοιβαίων κεφαλαίων και στις τιμές των μετοχών οδηγούνται από ένα κοινό σετ παραγόντων/ πληροφοριών και οποιαδήποτε εξάρτηση αυτών των δύο θα είναι ταυτόχρονη. Η παρούσα διπλωματική εργασία ερευνά την σχέση μεταξύ των συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων και των χρηματιστηριακών αποδόσεων. Χρησιμοποιώντας ποικίλες οικονομετρικές μεθόδους θα προσπαθήσουμε να ελέγξουμε αν υπάρχει σχέση συνολοκλήρωσης καθώς και βραχυχρόνια σχέση μεταξύ αυτών των δύο παραγόντων, ενώ θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε σχέσεις αιτιότητας μεταξύ αυτών με βάση τον έλεγχο αιτιότητας του Granger. 2. Βιβλιογραφική επισκόπηση Αρκετοί ερευνητές προσπάθησαν μέσα από ποικίλες σκοπιές να ελέγξουν την ύπαρξη σχέσης αιτιότητας μεταξύ συναλλαγών αμοιβαίων κεφαλαίων και χρηματιστηριακών αποδόσεων. Σε αυτή την ενότητα θα προσπαθήσουμε να αναφέρουμε τους πιο σημαντικούς. 5

7 Οι Chan και Lakonishok (1993) εξέτασαν την επίδραση των συναλλαγών των θεσμικών επενδυτών στις τιμές των μετοχών, χρησιμοποιώντας για δείγμα ημερήσιων συναλλαγών (μεγάλες και μικρές) 37 μεγάλων θεσμικών επενδυτών, που αποτιμώνται σε 387,6 δις $ για τα χρηματιστήρια NYSE,AMEX για την περίοδο 7/ /1988. Διέκριναν κάθε συναλλαγή ως αγορά ή πώληση καθώς και τον κάθε θεσμικό επενδυτή. Βρήκαν ότι οι πωλήσεις/αγορές σχετίζονται με μια πίεση στις τιμές των μετοχών η οποία είναι διαφορετική μεταξύ τους. Από την τιμή ανοίγματος των μετοχών μέχρι την συναλλαγή, οι συναλλαγές αγοράς οδηγούν σε μια αύξηση των μετοχών κατά 0,22%, ενώ οι συναλλαγές πώλησης οδηγούν σε μια μείωση κατά 0,14%. Οι τιμές όμως συνεχίζουν να αυξάνονται μέχρι την τιμή κλεισίματος κατά 0,12% και να μειώνονται αντίστοιχα κατά 0,10%, ενώ τείνουν να διορθώνονται από την αντίστροφη πράξη. Παίρνοντας ύστερα σαν διάστημα το άνοιγμα με το κλείσιμο του χρηματιστηρίου βρήκαν ότι οι συναλλαγές αγοράς οδηγούν τις τιμές των μετοχών σε αύξηση κατά 0,34% ενώ οι πωλήσεις σε πτώση μόνο κατά 0,04%, οι οποίες είναι πολύ μικρότερες από προηγούμενες προβλέψεις. Εξήγησαν την συμπεριφορά αυτή των τιμών στο βραχυπρόθεσμο κόστος ρευστότητας για την περίπτωση των συναλλαγών πωλήσεων και στην προγενέστερη γνωστοποίηση πληροφοριών και στο θετικό feedback trading των επενδυτών για την περίπτωση των αγορών. Παράλληλα, βρήκαν ότι η μεταβολή στις τιμές των μετοχών εξαρτάται και από τον όγκο των συναλλαγών, καθώς και ότι οι συναλλαγές των θεσμικών επενδυτών επηρεάζουν διαφορετικά τις τιμές των μετοχών και αυτό οφείλεται στο στυλ επένδυσης και στις στρατηγικές συναλλαγές που ακολουθούν. Τέλος, χρησιμοποιώντας σαν σημείο αναφοράς τις τιμές ανοίγματος των μετοχών, βρήκαν ότι η μεταβολή των τιμών των μετοχών οφείλεται μερικώς και στο κόστος των συναλλαγών το οποίο ανέρχεται στο 0,37%. Ωστόσο, οι Chan και Lakonishok (1995), χρησιμοποίησαν πάλι το ίδιο δείγμα, αλλά έθεσαν σαν βασική υπόθεση ότι οι θεσμικοί επενδυτές παίρνουν την θέση αγοραστή/πωλητή για κάποιο πακέτο (συνδυασμό/αριθμό) συναλλαγών. Δηλαδή, χρησιμοποίησαν το πακέτο των συναλλαγών σαν βασικό στοιχείο στην ανάλυσής τους και εξέτασαν την επίδραση που έχουν αυτές οι συναλλαγές στα κόστη διεκπεραίωσης των διαδικασιών και στις τιμές των μετοχών. Επίσης εξέτασαν την συμπεριφορά των τιμών των μετοχών, πριν και μετά τα πακέτα συναλλαγών. 6

8 Χρησιμοποιώντας τον ορισμό του πακέτου συναλλαγών, βρήκανε ότι οι πολυήμερες συναλλαγές αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι των συναλλαγών των θεσμικών επενδυτών περισσότερο από το 50% της αξίας χρήματος του δείγμα μας χρειάζεται τέσσερεις ή περισσότερες ημέρες για διεκπεραίωση. Αυτή η συμπεριφορά διάσπασης συναλλαγών από μια ομάδα μεγάλων επενδυτών δείχνει πως η καμπύλη ζήτησης για μετοχές δεν είναι τελείως ελαστική, και ότι μια μεγάλη ζήτηση για κάποια μετοχή, μπορεί να συνδυαστεί με έκπτωση στην τιμή της. Όπως είχαν διατυπώσει, το αποτέλεσμα των συναλλαγών των θεσμικών επενδυτών στις μεταβολές στις τιμές των μετοχών είναι αξιοπρόσεχτα υψηλότερο όταν οι συναλλαγές υπολογίζονται ως πακέτα από ότι ανεξάρτητα. Η αγορά πακέτων, από την ημέρα έναρξης έως την ημέρα ολοκλήρωσης του πακέτου, οδηγεί σε μία αύξηση της τιμής των μετοχών κατά 1%, ενώ η πώληση πακέτων οδηγεί σε μία μείωση κατά 0,34% η οποία είναι λιγότερο δραματική αλλά ακόμα υπολογίσιμη. Τα κόστη συναλλαγών για ολόκληρο το πακέτο συναλλαγών είναι επίσης μεγαλύτερο. Εάν γίνει στάθμιση του όγκου των πακέτων, τότε το κόστος φτάνει στο 1,32% την ημέρα έναρξης και στο 0,08% την ημέρα λήξης, δίνοντας ένα μέσο κόστος στο 0,19%. Εάν δεν γίνει στάθμιση το κόστος φτάνει στο 0,59%. Τέλος υποστήριξαν ότι σημαντικό ρόλο παίζουν και τα χαρακτηριστικά του θεσμικού επενδυτή, αφού επενδυτές που ακολουθούν αναπτυξιακή στρατηγική ή επιθυμούν υψηλότερες αποδόσεις (το οποίο είναι ταυτόσημο της μειωμένης υπομονής στη διαδικασία του trading) συντελούν σε υψηλότερη μεταβολή των τιμών καθώς και των κόστων εκτέλεσης. Ο Walther (1995) εξέτασε την σχέση μεταξύ των συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων και χρηματιστηριακών αποδόσεων στον δείκτη σε μάκρο επίπεδο, δηλαδή όσον αφορά την εισροή-εκροή νέου χρήματος στην αγορά. Χρησιμοποίησε ημερήσια, εβδομαδιαία και μηνιαία δεδομένα για όλα τα Αμερικάνικα αμοιβαία κεφάλαια (μετοχές, χρυσό, ομολογίες) για την περίοδο 1/ /1992, αποκλείοντας από αυτά τον Οκτώβριο του 1987 γιατί θα βελτιωνόταν η εκτίμηση των αναμενόμενων ροών. Παρατήρησε ότι οι μηνιαίες αποδόσεις σχετίζονται πολύ ισχυρά με τις μηαναμενόμενες ροές, ενώ δεν σχετίζονται καθόλου με τις αναμενόμενες ροές. Η εισαγωγή πληροφοριών για μελλοντικές εισροές κεφαλαίων στις τρέχοντες ροές δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προβλεφθούν μελλοντικές αποδόσεις, και αυτό διότι η αγορά αντιδρά πλήρως σε αυτές τις πληροφορίες ταυτόχρονα. 7

9 Βρήκε επίσης ότι οι αποδόσεις των κοινών μετοχών σχετίζονται με τις ροές των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων, οι αποδόσεις των ομολόγων με τις ροές των ομολογιακών αμοιβαίων κεφαλαίων και οι αποδόσεις του χρυσού με ροές των αμοιβαίων κεφαλαίων που αφορούν πολύτιμα μέταλλα. Εντούτοις, βρήκε μικρή ή καθόλου συσχέτιση μεταξύ αυτών των κατηγοριών. Δεν βρήκε ένδειξη που να του έδειχνε ότι οι αποδόσεις είναι αρνητικά συνδεδεμένες με παρελθούσες ροές παρόλο που τα τεστ που χρησιμοποίησε δεν ήταν πολύ ισχυρά. Αντίθετα βρήκε ότι οι αποδόσεις είναι θετικά συνδεδεμένες με παρελθούσες ροές, σε επίπεδο εβδομαδιαίων παρατηρήσεων (ΡΡΗ). Αυτό είναι ταυτόσημο με την υπόθεση ότι οι επενδυτές αμοιβαίων κεφαλαίων έχουν πληροφορίες ή παίρνουν επενδυτικές αποφάσεις προς την ίδια κατεύθυνση με όλους τους υπόλοιπους επενδυτές που έχουν πληροφορίες. Επίσης παρατήρησε ότι δεν υπάρχει θετική σχέση των συνολικών συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων με τις παρελθόντες αποδόσεις σε εβδομαδιαία, μηνιαία, τριμηνιαία ή ετήσια δεδομένα, αλλά και ούτε υπάρχει ένδειξη ότι οι επενδυτές μεταφέρουν τα κεφάλαιά τους σαν αντίδραση των αυξημένων αποδόσεων. Αντίθετα υπάρχει αρνητική εξάρτηση μεταξύ ροών και παρελθόντων αποδόσεων σε μηνιαία δεδομένα. Τέλος, οι αποδόσεις των μικρών μετοχών δεν είναι πιο ευαίσθητες στις εισροές κεφαλαίων σε σχέση με των μεγάλων μετοχών, ενώ δεν βρήκε καμία σχέση των συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων και του συναισθήματος των επενδυτών. Οι Remolova, Kleiman και Gruenstein (1997) εξέτασαν την επίδραση των βραχυχρόνιων χρηματιστηριακών αποδόσεων πάνω στις συναλλαγές των Αμερικάνικων αμοιβαίων κεφαλαίων. Χρησιμοποίησαν μηνιαίες παρατηρήσεις για το διάστημα 7/1986 4/1996, ενώ κατηγοριοποίησαν τα αμοιβαία κεφάλαια σε 21 κατηγορίες ανάλογα με τον σκοπό επένδυσής τους. Βρήκαν ότι η συσχέτιση μεταξύ της απόδοσης στο δείκτη και των συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων κυμαίνεται μεταξύ 12% και 72% ανάλογα με το είδος του αμοιβαίου κεφαλαίου και εξήγησαν πως αυτό οφείλεται κυρίως στις μη αναμενόμενες καθαρές ροές, όπως είχε διατυπώσει στην ανάλυσή του και ο Walther (1995) αλλά όμως σε υψηλότερο βαθμό. Αυτή όμως η συσχέτιση δεν σημαίνει ότι υπάρχει μια ισχυρή ανατροφοδότηση. Παρατήρησαν ότι οι βραχυπρόθεσμες χρηματιστηριακές αποδόσεις επηρεάζουν λίγο ή καθόλου τις συναλλαγές των αμοιβαίων κεφαλαίων όταν πρόκειται για την ίδια χρονική περίοδο, ενώ οι χρηματιστηριακές αποδόσεις με δύο μήνες υστέρηση δεν επηρεάζουν καθόλου ή έχουν τα αντίθετα αποτελέσματα στις συναλλαγές των αμοιβαίων κεφαλαίων. Η δομή των μερισμάτων των αμοιβαίων κεφαλαίων μπορεί να 8

10 είναι ένας σημαντικός λόγος για την μειωμένη αυτή εξάρτηση. Παράλληλα, τα ποιο συντηρητικά αμοιβαία κεφάλαια είναι και τα πιο ευαίσθητα στις εκροές κεφαλαίων, παρόλο που οι ροές τους είναι οι λιγότερο μεταβαλλόμενες (π.χ. ομολογιακά σε σχέση με τα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια), το οποίο δείχνει ότι όσο περισσότερο αποστρέφονται τον κίνδυνο οι επενδυτές, τόσο περισσότερο ευαίσθητοι είναι στις βραχυπρόθεσμες αποδόσεις. Τέλος, αυτό το φαινόμενο παρουσιάζεται ακόμα πιο ισχυρό σε χρονικές περιόδους όπου υπάρχει μεγάλη πτώση στην αγορά, ωστόσο δεν είναι ακόμα τόσο ισχυρό ώστε να οδηγήσει σε αλυσιδωτή πτώση των τιμών των μετοχών. Ο Peter Fortune (1998) παρατήρησε ότι υπάρχει μια ανατροφοδοτούμενη σχέση μεταξύ συναλλαγών αμοιβαίων κεφαλαίων και χρηματιστηριακών αποδόσεων. Οι χρηματιστηριακές αποδόσεις επηρεάζουν τις μελλοντικές συναλλαγές των αμοιβαίων κεφαλαίων και οι ροές σε ορισμένα αμοιβαία κεφάλαια επηρεάζουν μελλοντικές χρηματιστηριακές αποδόσεις. Συγκεκριμένα, αποδόσεις στα Αμερικάνικα κρατικά ομόλογα και στο S&P 500 αποτελούν στατιστικά σημαντικοί εκτιμητές της ροή νέου χρήματος στα ομολογιακά, μετοχικά και ομολογιακάμετοχικά αμοιβαία κεφάλαια. Όταν αναφέρεται σε αποδόσεις εννοεί τόσο στον ίδιο κλάδο όσο και μεταξύ διαφορετικών κλάδων (στις περισσότερες των περιπτώσεων). Ωστόσο βρήκε ενδείξεις που να υποστηρίζουν την αντίθετη αιτιότητα, σε μικρότερο όμως βαθμό. Παρελθόντες ροές στα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια είναι στατιστικά σημαντικοί εκτιμητές των αποδόσεων των μακροχρόνιων ομολογιών και τον κοινών μετοχών και πως ροές σε ομολογιακά και μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια είναι στατιστικά σημαντικοί εκτιμητές των αποδόσεων των μετοχών. Όπως και άλλες μελέτες, δεν βρήκε ότι παρελθόντες ροές σε μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια να οδηγούν σε αντίστοιχες μεταβολές στις αποδόσεις είτε στα ομόλογα είτε στις κοινές μετοχές, αλλά ούτε και παρούσες ροές να επηρεάζουν άμεσα τις μελλοντικές αποδόσεις των κοινών μετοχών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει καθόλου επίδραση, αλλά ότι είναι έμμεση. Δηλαδή, λειτουργώντας μέσω μιας διαταραχής στις συναλλαγές των κοινών μετοχών, μετά στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, ύστερα σε άλλες αποδόσεις και συναλλαγές και τέλος στις αποδόσεις των κοινών μετοχών. Τέλος υποστήριξε πως έχοντας υπόψη ότι οι χρηματιστηριακές αποδόσεις επηρεάζουν ταυτόχρονα και άμεσα τις συναλλαγές των αμοιβαίων κεφαλαίων, οι στιγμιαίες επενδύσεις (momentum trading) αποτελούν είναι ένα βραχυπρόθεσμο φαινόμενο και η εμφάνιση ενός σοκ στις αποδόσεις των μετοχών δεν 9

11 σημαίνει περαιτέρω για αυτές μεταβολές. Οπότε η λογική του momentum trading για μεγάλη χρονική περίοδο δεν έχει υποστήριξη. Οι Edwards και Zhang (1998) εξέτασαν τις σχέσεις μεταξύ των συνολικών μηνιαίων συναλλαγών ομολογιακών και κοινών μετοχών των Αμερικάνικων αμοιβαίων κεφαλαίων και των μηνιαίων ομολογιακών και κοινών μετοχών αποδόσεων, χρησιμοποιώντας οικονομετρικές διαδικασίες σχεδιασμένες έτσι ώστε να τους προσδιορίσουν τις αιτιώδες σχέσεις: την αιτιώδη ανάλυση κατά Granger και την ανάλυση εργαστηριακών μεταβλητών (instrumental variable analysis). Τα αμοιβαία κεφάλαια κοινών μετοχών εξετάστηκαν για την περίοδο 1/1961-2/1996, ενώ ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια για την περίοδο 1/1976 2/1996. Τα αποτελέσματα της αιτιώδης ανάλυσης κατά Granger υποστηρίζουν γενικά το συμπέρασμα ότι οι καθαρές πωλήσεις ούτε των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων αλλά ούτε των ομολογιακών επηρεάζουν σημαντικά τις χρηματιστηριακές αποδόσεις. Μόνο για την περίοδο 1/ /1981 οι καθαρές πωλήσεις των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων επηρέασαν τις αποδόσεις των μετοχών. Αυτήν την περίοδο οι αποδόσεις των μετοχών ήταν αρκετά χαμηλά, ενώ οι εξαγορές των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων ήταν ιδιαίτερα υψηλές ώστε οι καθαρές πωλήσεις τους να ήταν τυπικά αρνητικές. Αντίθετα η αιτιώδης ανάλυση κατά Granger υποστηρίζει ότι οι χρηματιστηριακές αποδόσεις επηρεάζουν τις συναλλαγές των μετοχικών και ομολογιακών αμοιβαίων κεφαλαίων. Υψηλότερες (χαμηλότερες) αποδόσεις προκαλούν μεγαλύτερες (μικρότερες) συναλλαγές στα αμοιβαία κεφάλαια. Επιπλέον οι εξαγορές από τα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια είναι ευαίσθητες από τις αποδόσεις των μετοχών. Τα αποτελέσματα με την μέθοδο των εργαστηριακών μεταβλητών (που χρησιμοποιεί την συγχώνευση ταυτόχρονων σχέσεων) είναι παρόμοια με αυτή της ανάλυσης κατά Granger αλλά όχι τόσο ισχυρά, τα οποία όμως ισχυροποιούν τα ευρήματα της πρώτης ανάλυσης τους. Γενικεύοντας τα αποτελέσματά τους, υποστήριξαν: πρώτον, ότι για την περίοδο οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές των μετοχών δεν μπορεί να οφείλονται στην ραγδαία αύξηση των συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων και δεύτερον ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα πως ένα αμοιβαίο κεφάλαιο μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτή πτώση τις τιμές των μετοχών το οποίο είναι χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς ενός noise trader. Ωστόσο σχολίασαν ότι οι σημερινοί επενδυτές είναι διαφορετικοί από τους προγενέστερους και ότι μπορούν να έχουν διαφορετικούς επενδυτικούς στόχους και να αντιδρούν διαφορετικά σε μια πτώση της αγορά. 10

12 Οι Edelen και Warner (1999) χρησιμοποιώντας σαν δεδομένα 424 Αμερικάνικα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια, με ημερήσιες παρατηρήσεις για την περίοδο 2/2/ /6/1999, εξέτασαν την σχέση μεταξύ των συνολικών συναλλαγών σε αμοιβαία κεφάλαια και των χρηματιστηριακών αποδόσεων. Ενστερνίστηκαν την άποψη που επικρατούσε, ότι οι συναλλαγές των θεσμικών επενδυτών προκαλούν και μόνιμη και παροδική ημερήσια επιρροή στις τιμές των μετοχών, αλλά εστίασαν την προσοχή τους σε συνολικό επίπεδο. Βρήκαν ότι οι συνολικές συναλλαγές σχετίζονται με τις χρηματιστηριακές αποδόσεις κατά την ίδια ημέρα. Αυτό θεώρησαν ότι οφείλεται είτε στην αντίδραση των συναλλαγών στις μεταβολές των αποδόσεων κατά την ίδια ημέρα, είτε στην αντίδραση των συναλλαγών στις πληροφορίες που μεταφέρουν οι αποδόσεις κατά την ίδια ημέρα. Όμως κάνοντας εκτεταμένα τεστ απέρριψαν αυτές υποθέσεις, υπέρ της αιτιώδες σχέσης ότι οι συναλλαγές επηρεάζουν τις αποδόσεις. Διακρίνοντας τις αποδόσεις αυτές σε πρωινές και μεσημεριανές, δεν βρήκαν καμία εξάρτηση μεταξύ ταυτόχρονων συναλλαγών και πρωινών αποδόσεων. Οποιαδήποτε συσχέτιση μεταξύ συναλλαγών σε αμοιβαία κεφάλαια και χρηματιστηριακών αποδόσεων εμφανιζόταν στις μεσημεριανές ώρες. Κατά συνέπεια, οι αποδόσεις ακολουθούσαν τις συναλλαγές κατά την διάρκεια της ημέρας και αυτό σε όρους αιτιότητας σημαίνει ότι οι συναλλαγές προκαλούν μεταβολές στις αποδόσεις. Παρομοίασαν αυτήν την σχέση με το price effect από την μικροοικονομική θεωρία και ότι υποστήριξαν οι συναλλαγές των θεσμικών επενδυτών πραγματικά επηρεάζουν τις χρηματιστηριακές αποδόσεις. Επίσης βρήκαν μια πολύ ισχυρή συσχέτιση μεταξύ των συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων και των χρηματιστηριακών αποδόσεων της προηγούμενης ημέρας. Αυτή η συσχέτιση δείχνει ότι οι επενδυτές χρειάζονται μια ολονύχτια περίοδο για να αντιδράσουν στις αποδόσεις ή στις πληροφορίες που μεταφέρουν οι αποδόσεις και να μεταβάλουν τις συναλλαγές τους. O Edelen (1999) χρησιμοποιώντας στην συνέχεια δείγμα 166 αμοιβαίων κεφαλαίων (κατά την πλειοψηφία μετοχικά) για την περίοδο , βρήκε μια στατιστικά και οικονομικά σημαντική σχέση μεταξύ ενός αμοιβαίου κεφαλαίου που η απόδοση του είναι προσαρμοσμένη στον κίνδυνο και των συναλλαγών με κίνητρο την ρευστότητα. Παίρνοντας τις συναλλαγές αυτές σαν το 100% των κεφαλαίων των αμοιβαίων κεφαλαίων, μια μονάδα συναλλαγών συνδέεται με μια πτώση της τάξεως του 1,5-2% στα μη κανονικά κέρδη. Αυτό ήρθε σε αμφισβήτηση με προηγούμενες 11

13 μελέτες (Grossman;1976, Hellwig;1980, Verrecchia;1982) όπου είχε διατυπωθεί ότι οι θεσμικοί επενδυτές υπολειτουργούν και ότι το καθαρό αποτέλεσμα της παροχής ρευστότητας και της υλοποίησης διακριτικών επενδυτικών αποφάσεων είναι ίσο με το μηδέν. Συγκεκριμένα βρήκε ότι ενώ τα μη κανονικά κέρδη είναι -1,63% ανά χρόνο (και στατιστικά σημαντικό στο 6%), μετά, υπολογίζοντας και το αποτέλεσμα των συναλλαγών με βάση την ρευστότητα, τα μη κανονικά κέρδη έφταναν στο -0,20% το οποίο είναι μικρότερο από το 0,25 s.e. από το μέσο μηδέν και το μέσο αμοιβαίο κεφάλαιο έχει θετικά κέρδη. Κατά συνέπεια, λαμβάνοντας υπόψη και το κόστος για την διάθεση ρευστότητας, η καθαρή απόδοση αφού έχουν αφαιρεθεί έξοδα και αμοιβές(το οποίο είναι 1,72% ανά χρόνο) είναι μηδέν. Κατά συνέπεια οι θεσμικοί επενδυτές προσθέτουν αξία 1-1,5% στα αμοιβαία κεφάλαια κάθε χρόνο και πως πραγματικά παίρνουν καλύτερες αποφάσεις επένδυσης και δεν εισπράττουν μόνο αμοιβές! Τέλος υποστήριξε ότι δεν πρέπει να παίρνουμε σαν σημείο αναφοράς τα μηδενικά μη κανονικά κέρδη για να υπολογίζουμε την αποτελεσματικότητα των θεσμικών επενδυτών, αλλά λαμβάνοντας υπόψη τα μη άμεσα κόστη παροχής ρευστότητας το σημείο αναφοράς πρέπει να είναι αρνητικό της τάξεως του 1,5%. Οι Engen και Lehnert (2000) σχολίασαν ότι τα αμοιβαία κεφάλαια για την χρονική περίοδο 1/1985 8/2000 εμφάνισαν ραγδαία ανάπτυξη και σε απόλυτα μεγέθη και ως ποσοστό των επενδυόμενων κεφαλαίων και σε αυτό έπαιξε σημαντικό ρόλο η χρησιμοποίηση των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων των επενδυτών στην αγορά και ειδικά στα αμοιβαία κεφάλαια. Υπάρχουν λίγες ενδείξεις ότι οι επενδυτές αμοιβαίων κεφαλαίων επένδυαν με τέτοιο τρόπο ώστε να επηρέασαν σημαντικά τις τιμές των μετοχών της αγοράς ανεξάρτητα από την υπόλοιπη αγορά ή ότι εισήγαγαν τα κεφάλαιά τους σαν αποτέλεσμα των προηγούμενων μεταβολών των τιμών. Ο έλεγχος αιτιότητας κατά Granger απέκλεισε οποιαδήποτε σχέση αιτιότητας μεταξύ αυτών των δύο συντελεστών τόσο σε μόνιμο όσο και σε προσωρινό επίπεδο. Οι επενδυτές μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων εμφανίζονται να λειτουργούν σαν τους υπόλοιπους επενδυτές της αγοράς και επενδύουν μα βάση την εισαγωγή καινούργιων πληροφοριών. Επιπλέον, υπάρχουν λίγες ενδείξεις ότι υπήρξαν μια δύναμη αποσταθεροποίησης της αγοράς ακόμα και όταν αυτοί άρχιζαν να γίνονται μεγάλοι παίχτες στην χρηματαγορά. Τέλος, τα στοιχεία έδειξαν ότι οι επενδυτές που κατείχαν συνταξιοδοτικά κεφάλαια επένδυαν σε αμοιβαία κεφάλαια για μακροχρόνιες περιόδους και δεν είχαν ως στόχο την κερδοσκοπία, κάνοντας τις ροές 12

14 των αμοιβαίων κεφαλαίων λιγότερο ευαίσθητες στις μεταβολές των χρηματιστηριακών αποδόσεων. 3. Δεδομένα Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιούμε δεδομένα από το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών (ΧΑΑ / ASE). Το δείγμα μας περιλαμβάνει 1885 ημερήσιες παρατηρήσεις και η χρονική περίοδος είναι από τις 31 Αυγούστου 1994 μέχρι και τις 14 Φεβρουαρίου Οι δύο μεταβλητές που χρησιμοποιούμε είναι οι συνολικές ημερήσιες συναλλαγές των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων (MFC) και ο δείκτης του χρηματιστηρίου Αθηνών (ASE). Ο συνολικός όγκος των συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων ανέρχεται στα 6,5 τρις. O δείκτης ASE έχει μέση τιμή τις 2362,98 μονάδες. Η μικρότερη τιμή του παρατηρήθηκε στις 16 Μαρτίου 1995 και είναι 787,15 μονάδες ενώ η μεγαλύτερη τιμή του παρατηρήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 1999 και είναι 6355,04 μονάδες. Η τυπική του απόκλιση είναι 1441,30 μονάδες. O συντελεστής MFC έχει μέση τιμή 3,48 δις. Η μικρότερη τιμή του παρατηρήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 1996 και είναι 217,10 εκ., ενώ η μεγαλύτερη τιμή του παρατηρήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2000 και είναι 15,43 δις. Η τυπική του απόκλιση είναι 4,27 δις. Θα χρησιμοποιήσουμε τους λογαρίθμους των συντελεστών ASE & MFC για να κάνουμε τους ελέγχους μας, δηλαδή τους LASE & LMFC [ LASE=logASE, LMFC=logMFC ]. Τα συμπεράσματα που θα προκύψουν θα είναι τα ίδια με το εάν παίρναμε τους ASE, MFC. Από το διάγραμμα 1 παρατηρούμε ότι ο συντελεστής LASE παρουσιάζει μια διαχρονική ανοδική πορεία μέχρι την μέγιστή του τιμή, ενώ έπειτα παρουσιάζει μια πτωτική τάση. Βλέποντας στην συνέχεια και το διάγραμμα 2 παρατηρούμε ότι και ο συντελεστής LMFC παρουσιάζει μια διαχρονικά ανοδική τάση ενώ μετά από το μέγιστό του μια πτωτική. Η μεταβλητότητα του LASE είναι μεγαλύτερη από ότι του LMFC και αυτό οφείλεται στο ότι στην πρώτη περίπτωση αναφερόμαστε σε αποδόσεις ενώ στην δεύτερη σε όγκο συναλλαγών. Συνεπώς, η χρονική τάση που 13

15 παρατηρούμε αποτελεί ένδειξη ότι και δύο συντελεστές είναι μη στάσιμες, δηλαδή Ι(1), όπως παρατηρείται και στις περισσότερες χρονολογικές σειρές. Αντίστοιχα, αν πάρουμε τις μεταβολές τους (διάγραμμα 4 και 5) παρατηρούμε ότι οι ΔLASE και ΔLMFC είναι στάσιμες γύρω από το μηδέν, δηλαδή Ι(0). Επίσης βλέπουμε ότι μικρές μεταβολές ακολουθούνται από μικρές μεταβολές, ενώ μεγάλες μεταβολές ακολουθούνται από μεγάλες μεταβολές. Το γεγονός ότι οι χρονολογικές σειρές είναι και οι δύο Ι(1) αποτελεί ένδειξη ότι οι συντελεστές μπορεί να συνολοκληρώνονται, δηλαδή ότι υπάρχει ένας γραμμικός συνδυασμός μεταξύ τους. Αυτό παρατηρείται και από το κοινού διάγραμμα των LASE & LMFC (διαγράμματα 3). Βλέπουμε ότι ο ένας συντελεστής ακολουθεί τον άλλον και συγκεκριμένα οι συναλλαγές να ακολουθούν τον χρηματιστηριακό δείκτη αλλά δεν είναι ξεκάθαρο αυτό. Σύμφωνα με όσα διαπιστώσαμε νωρίτερα παρατηρώντας τα διαγράμματα, θα πρέπει καταρχάς να ελέγξουμε εάν οι συντελεστές LASE, LMFC είναι στάσιμοι και εάν όχι, σε ποιο σημείο είναι. Στην συνέχεια θα βρούμε εάν υπάρχει κάποια σχέση συνολοκλήρωσης μεταξύ των συντελεστών και τέλος εάν υπάρχει ή όχι κάποια σχέση αιτιότητας μεταξύ τους με τον έλεγχο Granger. 4. Οικονομετρική μεθοδολογία 4.1 Στασιμότητα Το σημαντικότερο βήμα πριν ξεκινήσουμε την κατασκευή του υποδείγματός μας είναι ο έλεγχος για τη στασιμότητα των χρονολογικών σειρών που θα χρησιμοποιηθούν. Η χρήση μη στάσιμων χρονολογικών σειρών οδηγεί σε ένα σύνολο αποτελεσμάτων που αποδυναμώνουν την ισχύ του υποδείγματος και πολλές φορές οδηγούν σε αποτελέσματα τα οποία δεν είναι ασφαλή και κατά συνέπεια δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν περαιτέρω. Για αυτό τον λόγο, θα ελέγξουμε αν οι χρονολογικές σειρές είναι στάσιμες στα επίπεδά τους, και αν δεν είναι, να καθορίσουμε ύστερα το επίπεδο στο οποίο αυτές γίνονται στάσιμες. 14

16 Μια χρονολογική σειρά είναι ασθενώς στάσιμη (Phillips,Perron;1988) εάν: α) Ο μέσος Ε(Χ t )=μ είναι σταθερός για όλα τα t (4.1.1) β) Η διακύμανση Var(X t )=E(X t -μ) 2 =σ 2 είναι σταθερή για όλα τα t (4.1.2) γ) Η συνδιακύμανση Cov(X t, X t+k )=E[(X t -μ)(x t+k -μ)]=γ κ είναι σταθερή (4.1.3) για όλα τα t και k 0 Αυτό σημαίνει ότι μια χρονολογική σειρά είναι στάσιμη εάν οι μέσοι και οι διακυμάνσεις είναι σταθερές διαχρονικά και οι (αυτό)συνδιακυμάνσεις μεταξύ δύο χρονικών περιόδων t και t+k, εξαρτώνται μόνο από την απόσταση (διάστημα ή υστέρηση) k μεταξύ των δύων αυτών χρονικών περιόδων και όχι από την πραγματική περίοδο t κατά την οποία θεωρούνται οι συνδιακυμάνσεις αυτές. Η στασιμότητα ουσιαστικά μας δείχνει ότι η εμφάνιση κάποιων σοκ στην αγορά είναι παροδική και επηρεάζει μόνο περιστασιακά τις μεταβλητές. Αυτό σημαίνει ότι το σοκ θα επηρεάζει όλο και λιγότερο τις μεταβλητές με την πάροδο του χρόνου. Αντίθετα, εάν μία ή περισσότερες από τις τρεις συνθήκες για στασιμότητα (4.1.1)- (4.1.3) δεν εκπληρώνεται, η χρονολογική σειρά ονομάζεται μη στάσιμη. Έλεγχος στασιμότητας Για να ελέγξουμε την ύπαρξη ή όχι στασιμότητας και στις δύο μεταβλητές, LASE και LMFC, θα χρησιμοποιήσουμε τον επαυξημένο έλεγχο Dickey-Fuller (ADF) (Dickey,Fuller;1979). Έστω ότι αυτές οι δύο χρονολογικές σειρές μπορούν να περιγραφούν από την αυτοπαλίνδρομη διαδικασία p τάξης AR(p) (4.1.4) (4.1.5) όπου p είναι ο αριθμός των υστερήσεων. Ως αποτέλεσμα των εξισώσεων (4.1.4) και (4.1.5) θα μπορούσαμε ακόμα να θεωρήσουμε και περιπτώσεις όπου τα σφάλματα δεν είναι λευκοί θόρυβοι, αλλά αντίθετα είναι σειριακά συσχετιζόμενα. 15

17 Αν τώρα στο υπόδειγμα (4.1.4) προσθέσουμε και αφαιρέσουμε πρώτα τον όρο φ p LASE t-p+1, ύστερα τον όρο (φ p-1 +φ p ) LASE t-p+2 κ.ο.κ. και ακολουθήσουμε την ίδια διαδικασία και για το υπόδειγμα (4.1.5), τότε θα πάρουμε τις εξισώσεις (4.1.6) (4.1.7) όπου, και οι συντελεστές, αποτελούν γενικές συναρτήσεις των συντελεστών και (για j=1,2,,p) (Enders,1995). Παρόλο που η χρήση χρονικών υστερήσεων μας βοηθάει στην αποφυγή του προβλήματος της αυτοσυσχέτισης στα κατάλοιπα, ωστόσο πρέπει να βρούμε ποιος είναι ο άριστος αριθμός υστερήσεων που πρέπει να χρησιμοποιηθεί στο υπόδειγμά μας. Αυτό θα γίνει με την χρησιμοποίηση του κριτηρίου Akaike (1974), το οποίο δίνει κάποια ποινή για τη μείωση του αθροίσματος των τετραγώνων των καταλοίπων που επιτυγχάνεται με την προσθήκη ερμηνευτικών μεταβλητών. Οπότε πρέπει να βρούμε τη μικρότερη τιμή που μπορεί να πάρει το κριτήριο αυτό. Ο έλεγχος ADF για την ύπαρξη μοναδιαίας ρίζας, ότι δηλαδή η σειρά δεν είναι στάσιμη, είναι δυνατόν να εφαρμοστεί ακολουθώντας τα εξής δύο βήματα: Βήμα 1 Εφαρμόζουμε τη μέθοδο ελαχίστων τετραγώνων (OLS) για να εκτιμήσουμε τις εξισώσεις παλινδρομήσεως (4.1.6) και (4.1.7) και σημειώνουμε το λόγο και αντίστοιχα ο οποίος δίνεται από τον τύπο και. Βήμα 2 Λαμβάνουμε την απόφαση για την ύπαρξη μοναδιαίας ρίζας στις γενετικές διαδικασίες των χρονολογικών σειρών LASE t,lmfc t σύμφωνα με τις παρακάτω υποθέσεις: Η 0 : δ = 0, για μη στασιμότητα, εάν t δ > τ, > τ (4.1.8) Η α : δ<0,, για στασιμότητα, εάν t δ < τ, < τ 16

18 Όπου τ είναι η κρίσιμη τιμή των ελέγχων Dickey-Fuller για την στατιστική τ για ορισμένο επίπεδο σημαντικότητας. Με άλλα λόγια, για να είναι μια χρονολογική σειρά στάσιμη, η τιμή t δ θα πρέπει να είναι πολύ αρνητική. Εάν κάνοντας τον έλεγχο δεν απορρίψουμε την μηδενική υπόθεση Η 0 συμπεραίνουμε ότι υπάρχει μία τουλάχιστον μοναδιαία ρίζα, η οποία θα πρέπει να είναι τουλάχιστον Ι(1). Θα πάρουμε στην συνέχεια τις πρώτες διαφορές των χρονολογικών σειρών (4.1.6) και (4.1.7) και θα ελέγξουμε πάλι την ύπαρξη στασιμότητας. Εάν απορρίψουμε την μηδενική υπόθεση Η 0, τότε οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι οι χρονολογικές σειρές LASE t, LMFC t είναι στάσιμες στις πρώτες διαφορές τους, δηλαδή είναι και οι δύο I(1) και αυτό αποτελεί αναγκαία συνθήκη ότι μπορεί να συνολοκληρώνονται. Εάν και πάλι απορρίψουμε την ύπαρξη στασιμότητας, θα πάρουμε τις δεύτερες/τρίτες διαφορές κ.ο.κ. μέχρι να κάνουμε αποδεκτή την ύπαρξη στασιμότητας. Συνήθως, οι περισσότεροι οικονομικοί δείκτες παρουσιάζουν κάποια είδους τάση στα επίπεδά τους ενώ η στασιμότητα εμφανίζεται όταν πάρουμε τις διαφορές τους. 4.2 Συνολοκλήρωση Έλεγχοι Εφόσον καθορίστηκε το επίπεδο στο οποίο οι χρονολογικές σειρές είναι στάσιμες, θα συνεχίσουμε με την εκτίμηση του υποδείγματος. Στην ενότητα αυτή θα ασχοληθούμε με την ύπαρξη σχέσης συνολοκλήρωσης μεταξύ των χρονολογικών σειρών LASE t,lmfc t. Δύο χρονολογικές σειρές Υ t και Χ t, λέμε ότι είναι συνολοκληρωμένες τάξεως (d, b), όπου 0 b d, εάν και οι δύο χρονολογικές σειρές είναι ολοκληρωμένες τάξεως d, και υπάρχει ένας γραμμικός συνδυασμός από τις δύο αυτές χρονολογικές σειρές, έστω a 1 Υ t + a 2 X t, που είναι ολοκληρωμένη τάξεως (d-b). Θεωρούμε απαραίτητα να αναφερθεί ότι η ύπαρξη συνολοκλήρωσης μεταξύ δύο χρονολογικών σειρών, συνεπάγεται μια μακροχρόνιου τύπου ισορροπία μεταξύ αυτών, χωρίς όμως να αποκλείεται η βραχυχρόνια απόκλιση από το σημείο ισορροπίας. Με άλλα λόγια, ένα σύνολο συνολοκληρωμένων χρονολογικών σειρών μπορεί βραχυχρόνια να αποκλίνει, αλλά μακροχρόνια επανέρχεται στο σημείο 17

19 ισορροπίας, αποδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο την μακροχρόνια σχέση μεταξύ των χρονολογικών σειρών. Ο έλεγχος της συνολοκλήρωσης θα γίνει με την μέθοδο του Johansen (1991,1995) όπου κάνει χρήση του υποδείγματος διανυσματικών αυτοπαλινδρομήσεων τάξεως p, VAR(p). Το υπόδειγμα αυτό θα είναι της μορφής: (4.2.1) Όπου το διάνυσμα με μη στάσιμες μεταβλητές Ι(1), οι σταθεροί όροι και γραφτεί και ως το διάνυσμα των καταλοίπων. Η σχέση (4.2.1) μπορεί να (4.2.2) όπου και Σύμφωνα με το θεώρημα του Granger (1987), εάν ο βαθμός της μήτρας Π ισούται με r, όπου r<2, δηλαδή οι γραμμές της δεν είναι γραμμικά ανεξάρτητες, αποδεικνύεται ότι η μήτρα αυτή μπορεί να γραφτεί ως Π=D, όπου D,C είναι μήτρες διαστάσεως 2 x r με βαθμό r. Η μήτρα C ονομάζεται μήτρα συνολοκληρώσεως και η μήτρα D μήτρα προσαρμογής. Επίσης ισχύει ότι y t ~I(0), δηλαδή τα στοιχεία του διανύσματος y t είναι συνολοκληρωμένα. Το r μας δείχνει τον αριθμό των σχέσεων συνολοκληρώσεως και στην συγκεκριμένη περίπτωση που έχουμε 2 μεταβλητές τότε το r θα είναι 1. Σύμφωνα με την μέθοδο του Johansen (1988), χρησιμοποιώντας την μέθοδο της μέγιστης πιθανοφάνειας, θα εκτιμήσουμε την μήτρα Π και θα ελέγξουμε στην συνέχεια εάν μπορούμε να απορρίψουμε τον περιορισμό ότι r=0. Ο έλεγχος συνολοκλήρωσης βασίζεται σε δύο ελέγχους, τον έλεγχο ίχνους (λ trace ) και τον έλεγχο μέγιστης ιδιοτιμής (λ max ), που δίνονται από τις παρακάτω σχέσεις: για r=0,1 για r=0,1 18

20 όπου μ είναι οι ιδιοτιμές και r είναι ο αριθμός των σχέσεων συνολοκλήρωσης. Συνεπώς, οι υποθέσεις που ελέγχονται με τα 2 αυτά στατιστικά είναι οι εξής: Η 0 :r=0 εάν λ trace (r)<κρίσιμη τιμή //λ max (r)<κρίσιμη τιμή, δεν υπάρχει συνολοκλήρωση Η 1 : r=1 εάν λ trace (r)>κρίσιμη τιμή //λ max (r)>κρίσιμη τιμή, υπάρχει συνολοκλήρωση Εκτίμηση των υποδειγμάτων διόρθωσης σφαλμάτων (ecm) Όπως αναφέραμε στην προηγούμενη ενότητα, εάν οι χρονολογικές σειρές LASE t,lmfc t είναι συνολοκληρωμένες, τότε υπάρχει μια μακροχρόνια σχέση μεταξύ τους [αντιπροσωπευτικό θεώρημα του Granger (Granger,1986;Engle- Granger,1987)]. Βραχυχρόνια όμως αυτές οι μεταβλητές είναι δυνατόν να βρίσκονται σε ανισορροπία, με τους διαταρακτικούς όρους να απεικονίζουν τα σφάλματα εξισορροπήσεως ε t. H δυναμική της βραχυχρόνιας αυτής σχέσης ανισορροπίας μπορεί να διατυπωθεί ως ένα υπόδειγμα διόρθωσης σφάλματος (ecm), το οποίο συνδέει τη βραχυχρόνια με την μακροχρόνια συμπεριφορά των δύο μεταβλητών (Sargan,1964), και περιγράφεται από τις σχέσεις: (4.2.3) (4.2.4) Όπου LASE t ~Ι(1), LMFC t ~ Ι(1), e t ~ Ι(0) και u t, =διαταρακτικός όρος λευκού θορύβου. Τα λ LASE, λ LMFC είναι οι βραχυχρόνιοι συντελεστές προσαρμογής, ή αλλιώς ταχύτητες προσαρμογής, και μας δείχνουν ότι το λ LASE (λ LMFC ) της απόκλισης της πραγματικής χρηματοοικονομικής τιμής του δείκτη (των πραγματικών συναλλαγών των αμοιβαίων κεφαλαίων) από το μακροχρόνιο επίπεδο ισορροπίας τους διορθώνεται κάθε μέρα. Για υπάρχει όμως σύγκλιση, πρέπει τα λ LASE, λ LMFC να είναι αρνητικά και στατιστικά σημαντικά. Ο αριθμός των υστερήσεων έχει υπολογιστεί στο 4.1 με το κριτήριο Akaike. Για την εκτίμηση των (4.2.3), (4.2.4) ακολουθούμε τα εξής βήματα: 19

Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος

Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος ΜΑΘΗΜΑ 10 ο Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος Η μέθοδος της συνολοκλήρωσης είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορούμε να εκτιμήσουμε τη μακροχρόνια σχέση ισορροπίας που υπάρχει μεταξύ δύο ή

Διαβάστε περισσότερα

Συνολοκλήρωση και VAR υποδείγματα

Συνολοκλήρωση και VAR υποδείγματα ΜΑΘΗΜΑ ο Συνολοκλήρωση και VAR υποδείγματα Ησχέσησ ένα στατικό υπόδειγμα συνολοκλήρωσης και σ ένα υπόδειγμα διόρθωσης λαθών μπορεί να μελετηθεί καλύτερα όταν χρησιμοποιούμε τις ιδιότητες των αυτοπαλίνδρομων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 11ο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 11ο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 11ο Συνολοκλήρωσης και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος Η μέθοδος της συνολοκλήρωσης είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορούμε να εκτιμήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 12ο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 12ο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 12ο ΑΙΤΙΟΤΗΤΑ Ένα από τα βασικά προβλήματα που υπάρχουν στην εξειδίκευση ενός υποδείγματος είναι να προσδιοριστεί η κατεύθυνση που μία μεταβλητή

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

Είδαµε στο προηγούµενο κεφάλαιο ότι, όταν τα δεδοµένα που χρησιµοποιούνται σε ένα υπόδειγµα, δεν προέρχονται από στάσιµες χρονικές σειρές έχουµε το

Είδαµε στο προηγούµενο κεφάλαιο ότι, όταν τα δεδοµένα που χρησιµοποιούνται σε ένα υπόδειγµα, δεν προέρχονται από στάσιµες χρονικές σειρές έχουµε το ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ (Έννοιες, Ορισµοί) Είδαµε στο προηγούµενο κεφάλαιο ότι, όταν τα δεδοµένα που χρησιµοποιούνται σε ένα υπόδειγµα, δεν προέρχονται από στάσιµες χρονικές σειρές έχουµε το πρόβληµα της

Διαβάστε περισσότερα

Παραβίασητωνβασικώνυποθέσεωντηςπαλινδρόμησης (Violation of the assumptions of the classical linear regression model)

Παραβίασητωνβασικώνυποθέσεωντηςπαλινδρόμησης (Violation of the assumptions of the classical linear regression model) ΜΑΘΗΜΑ 4 ο 1 Παραβίασητωνβασικώνυποθέσεωντηςπαλινδρόμησης (Violation of the assumptions of the classical linear regression model) Αυτοσυσχέτιση (Serial Correlation) Lagrange multiplier test of residual

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Βασικές έννοιες

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Βασικές έννοιες ΜΑΘΗΜΑ 3ο Βασικές έννοιες Εισαγωγή Βασικές έννοιες Ένας από τους βασικότερους σκοπούς της ανάλυσης των χρονικών σειρών είναι η διενέργεια των προβλέψεων. Στα υποδείγματα αυτά η τρέχουσα τιμή μιας οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματιστηριακή και Οικονομική Ανάπτυξη: Μια εμπειρική έρευνα για τις Η.Π.Α. με την ανάλυση της αιτιότητας. Κατιρτζόγλου Σοφία

Χρηματιστηριακή και Οικονομική Ανάπτυξη: Μια εμπειρική έρευνα για τις Η.Π.Α. με την ανάλυση της αιτιότητας. Κατιρτζόγλου Σοφία Χρηματιστηριακή και Οικονομική Ανάπτυξη: Μια εμπειρική έρευνα για τις Η.Π.Α. με την ανάλυση της αιτιότητας Κατιρτζόγλου Σοφία Στόχος της εργασίας Διεξαγωγή συμπερασμάτων για τις οικονομικές και χρηματιστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οικονομετρίας Προαιρετική Εργασία 2016 Χειμερινό Εξάμηνο

Εργαστήριο Οικονομετρίας Προαιρετική Εργασία 2016 Χειμερινό Εξάμηνο Εργαστήριο Οικονομετρίας Προαιρετική Εργασία 2016 Χειμερινό Εξάμηνο Χρήσιμες Οδηγίες Με την βοήθεια του λογισμικού E-views να απαντήσετε στα ερωτήματα των επόμενων σελίδων, (οι απαντήσεις πρέπει να περαστούν

Διαβάστε περισσότερα

Επαυξημένος έλεγχος Dickey - Fuller (ADF)

Επαυξημένος έλεγχος Dickey - Fuller (ADF) ΜΑΘΗΜΑ 5ο Επαυξημένος έλεγχος Dickey - Fuller (ADF) Στον έλεγχο των Dickey Fuller (DF) και στα τρία υποδείγματα που χρησιμοποιήσαμε προηγουμένως κάνουμε την υπόθεση ότι ο διαταρακτικός όρος e είναι μια

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών. ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη. Διπλωματική Εργασία

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών. ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη. Διπλωματική Εργασία Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη Διπλωματική Εργασία Θέμα : «Ζήτηση Προθεσμιακών Καταθέσεων» Όνομα : Ελένη Ζίττη Αριθμός Μητρώου : Μ 08/04 Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

Πολλαπλή παλινδρόμηση (Multivariate regression)

Πολλαπλή παλινδρόμηση (Multivariate regression) ΜΑΘΗΜΑ 3 ο 1 Πολλαπλή παλινδρόμηση (Multivariate regression) Η συμπεριφορά των περισσότερων οικονομικών μεταβλητών είναι συνάρτηση όχι μιας αλλά πολλών μεταβλητών Υ = f ( X 1, X 2,... X n ) δηλαδή η Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 7 Ζήτηση χρήματος Ζήτηση χρήματος! Όπως είδαμε στο προηγούμενο μάθημα η προσφορά χρήματος επηρεάζεται από την Κεντρική Τράπεζα και ως εκ τούτου είναι εξωγενώς δεδομένη!

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Κατερίνα Κύρτσου Σελίδα-1 Υποθέσεις Δεν υπάρχει κόστος συναλλαγών Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2 013 [Κεφάλαιο ] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 01-013 M.E. OE0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης [Οικονομετρία 01-013] Μαρί-Νοέλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Μ. ΜΑΡΙΝΟΣ «Εμπειρική Ανάλυση των Αποδόσεων Ομολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα

Περιεχόμενα. Το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα 1.1 Ροή των χρηματικών πόρων...20 1.1.1 Άμεση χρηματοδότηση...20 1.1.2 Έμμεση χρηματοδότηση...22 1.2 Μορφές χρηματοοικονομικών οργανισμών...23 1.2.1 Οργανισμοί που

Διαβάστε περισσότερα

Ογενικός(πλήρης) έλεγχος των Dickey Fuller

Ογενικός(πλήρης) έλεγχος των Dickey Fuller ΜΑΘΗΜΑ 7ο Ογενικός(πλήρης) έλεγχος των Dickey Fuller Είδαμε προηγουμένως ότι οι τιμές της στατιστικής Τ 2δ0, Τ 3δ0 και Τ 3δ1 που χρησιμοποιήθηκαν στην παραπάνω παράγραφο εξαρτώνται από τη μορφή της εξίσωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 2: Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 2: Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 2: Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ& ΕΛΕΓΧΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ ΑΥΤΟΠΑΛΙΝΔΡΟΜΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ AR(p) Δρ. Κουνετάς Η Κωνσταντίνος ΕΠΙΧ Τεχνικές Προβλέψεων & Ελέγχου ιαφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Υποδειγμάτων με Ορθολογικές Προσδοκίες. Το Πρωτοβάθμιο και Δευτεροβάθμιο Υπόδειγμα

Επίλυση Υποδειγμάτων με Ορθολογικές Προσδοκίες. Το Πρωτοβάθμιο και Δευτεροβάθμιο Υπόδειγμα Επίλυση Υποδειγμάτων με Ορθολογικές Προσδοκίες Το Πρωτοβάθμιο και Δευτεροβάθμιο Υπόδειγμα Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Ορισμός των Ορθολογικών Προσδοκιών για Μία Περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Χ. Εμμανουηλίδης, 1

Χ. Εμμανουηλίδης, 1 Εφαρμοσμένη Στατιστική Έρευνα Απλό Γραμμικό Υπόδειγμα AΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑ Δρ. Χρήστος Εμμανουηλίδης Αν. Καθηγητής Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Εφαρμοσμένη Στατιστική, Τμήμα Ο.Ε. ΑΠΘ Χ. Εμμανουηλίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Κίβδηλες παλινδρομήσεις Μια από τις υποθέσεις που χρησιμοποιούμε στην ανάλυση της παλινδρόμησης είναι ότι οι χρονικές σειρές που χρησιμοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΖΗΤΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΖΗΤΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Δρ. Β.ΜΠΑΜΠΑΛΟΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Κλασικοί οικονομολόγοι έναντι του Keynes Σύμφωνα με τους κλασικούς η διεκπεραίωση συναλλαγών αποτελεί το βασικό κίνητρο

Διαβάστε περισσότερα

Ματθαίος Μαργέλος ΝΔΕ ΟΠ0928

Ματθαίος Μαργέλος ΝΔΕ ΟΠ0928 Ματθαίος Μαργέλος ΝΔΕ ΟΠ0928 Σκοπός Χρησιμότητα λογιστικών καταστάσεων Μεθοδολογία Αριθμοδείκτες Ανάλυση οικονομίας Ανάλυση κατασκευαστικού κλάδου Διερεύνηση αριθμοδεικτών Συμπεράσματα Προτάσεις για περαιτέρω

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ Συντελεστής συσχέτισης (εκτιμητής Person: r, Y ( ( Y Y xy ( ( Y Y x y, όπου r, Y (ισχυρή θετική γραμμική συσχέτιση όταν, ισχυρή αρνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΜΑΡΙΟΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ ΒΑΡΕΛΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2005 Διπλωματική εργασία στα πλαίσια του Διατμηματικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι χρήσης των ETFs

Τρόποι χρήσης των ETFs ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΙΜΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ (Δ.Α.Κ.) (Exchange Traded Funds ETFs) Τρόποι χρήσης των ETFs Χρηματιστήριο Αθηνών A.E. Απρίλιος 2010 Σημαντική Παρατήρηση Το Χρηματιστήριο Αθηνών (ΧΑ) πιστεύει ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες Ορισμός Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες αβεβαιότητας. Βασικές έννοιες Η μελέτη ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδατικών Πόρων

Διαχείριση Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Διαχείριση Υδατικών Πόρων Γ.. Τσακίρης Μάθημα 3 ο Λεκάνη απορροής Υπάρχουσα κατάσταση Σενάριο 1: Μέσες υδρολογικές συνθήκες Σενάριο : Δυσμενείς υδρολογικές συνθήκες Μελλοντική

Διαβάστε περισσότερα

O ΕΙΚΤΗΣ PRICE EARNINGS GROWTH (P.E.G.)

O ΕΙΚΤΗΣ PRICE EARNINGS GROWTH (P.E.G.) INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL O ΕΙΚΤΗΣ PRICE EARNINGS GROWTH (P.E.G.) Με την ευγενική χορηγία O δείκτης αποτίµησης που συνδυάζει το λόγο «Τιµή προς Κέρδη ανά Μετοχή» µε τους διαχρονικούς ρυθµούς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΙΑΣ-ΑΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ PASW 18 Δρ. Κουνετάς Η Κωνσταντίνος Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012 ΕΠΙΧ

Διαβάστε περισσότερα

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000 Θέμα 1 0 Η εταιρία ΑΒΓ σχεδιάζει να επενδύσει σήμερα (στο έτος 0), σε ένα έργο το οποίο θα έχει αρχικό κόστος 00.000, διάρκεια ζωής 5 έτη και αναμένεται να δώσει τις ακόλουθες εισπράξεις: Έτος 1 Έτος 2

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή 2013 [Πρόλογος] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 2012-2013 Μ.Επ. ΟΕ0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Μαρί-Νοέλ Ντυκέν, Επ. Καθηγητρία

Διαβάστε περισσότερα

3η Ενότητα Προβλέψεις

3η Ενότητα Προβλέψεις ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Μονάδα Προβλέψεων & Στρατηγικής Forecasting & Strategy Unit Τεχνικές Προβλέψεων 3η Ενότητα Προβλέψεις (Μέρος 4 ο ) http://www.fsu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ερωτήσεις για Οικονοµετρία 2

Επαναληπτικές Ερωτήσεις για Οικονοµετρία 2 Επαναληπτικές Ερωτήσεις για Οικονοµετρία 2 Κεφάλαιο 8 1) Τι είναι ετεροσκεδαστικότητα και τι είδους προβλήµατα παρουσιάζονται; ( 2, 4, σελίδες 370-372). 2) Γράψτε τον τύπο της διακύµανσης της κλίσης όταν

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Ενότητα 14: ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΞΙΟΓΡΑΦΩΝ ΚΑΙ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Weekly Report 242 ο Τεύχος

Weekly Report 242 ο Τεύχος Snapshot Αγορών Κύριοι Δείκτες Ανάλυση Αγορών [Επεξηγήσεις Πίνακα περισσότερες πληροφορίες στο τέλος του report] *Η μέτρηση για το CBOE VIX γίνεται από το Υψηλό του Μαρτίου 2009 1 S&P500 Που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

E[ (x- ) ]= trace[(x-x)(x- ) ]

E[ (x- ) ]= trace[(x-x)(x- ) ] 1 ΦΙΛΤΡΟ KALMAN ΔΙΑΚΡΙΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Σε αυτό το μέρος της πτυχιακής θα ασχοληθούμε λεπτομερώς με το φίλτρο kalman και θα δούμε μια καινούρια έκδοση του φίλτρου πάνω στην εφαρμογή της γραμμικής εκτίμησης διακριτού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 4ο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 4ο Διαδικασία των συντελεστών αυτοσυσχέτισης Ονομάζουμε συνάρτηση αυτοσυσχέτισης (autocorrelation function) και συμβολίζεται με τα γράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Σύντομη ιστορική αναδρομή

Εισαγωγή. Σύντομη ιστορική αναδρομή ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΙΜΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Δ.Α.Κ. Τα Διαπραγματεύσιμα Αμοιβαία Κεφάλαια (Δ.Α.Κ.) είναι μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων τα οποία εκδίδονται από Ανώνυμες Εταιρίες Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων (ΑΕΔΑΚ)

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής. Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση

Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής. Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση 1 Χρηματοοικονομική ανάλυση Χρηματοοικονομική Ανάλυση είναι η ανάλυση που σκοπός της είναι: ο προσδιορισμός των δυνατών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Μοναδιαία ρίζα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Μοναδιαία ρίζα ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Μοναδιαία ρίζα Είδαμε προηγουμένως πως ο έλεγχος της στασιμότητας μιας χρονικής σειράς μπορεί να γίνει με τη συνάρτηση αυτοσυσχέτισης. Ένας άλλος τρόπος που χρησιμοποιείται ευρύτατα στην ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 5: Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 5: Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 5: Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΙΜΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ (Δ.Α.Κ.) (Exchange Traded Funds ETFs) Συχνές Ερωτήσεις

ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΙΜΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ (Δ.Α.Κ.) (Exchange Traded Funds ETFs) Συχνές Ερωτήσεις ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΙΜΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ (Δ.Α.Κ.) (Exchange Traded Funds ETFs) Συχνές Ερωτήσεις Οκτώβριος 2016 Σημαντική Παρατήρηση Το Χρηματιστήριο Αθηνών (ΧΑ) πιστεύει ότι οι πληροφορίες που περιέχονται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Πειραιά «Διασύνδεση 2013» «Δυνατότητες Δημιουργίας Εισοδήματος Δουλεύοντας στην Ελληνική και τη Διεθνή Αγορά Χρήματος και Κεφαλαίου»

ΤΕΙ Πειραιά «Διασύνδεση 2013» «Δυνατότητες Δημιουργίας Εισοδήματος Δουλεύοντας στην Ελληνική και τη Διεθνή Αγορά Χρήματος και Κεφαλαίου» ΤΕΙ Πειραιά «Διασύνδεση 2013» «Δυνατότητες Δημιουργίας Εισοδήματος Δουλεύοντας στην Ελληνική και τη Διεθνή Αγορά Χρήματος και Κεφαλαίου» Αβέβαιο Οικονομικό Περιβάλλον Κρίσης! Υπάρχουν Ευκαιρίες και Δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 7.1 Τι είναι το χρήμα; Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 1) Ένα μειονέκτημα του συστήματος του αντιπραγματισμού είναι ότι Α) δεν υπάρχει εμπόριο. Β) οι άνθρωποι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Στατιστική: Συντελεστής συσχέτισης. Παλινδρόμηση απλή γραμμική, πολλαπλή γραμμική

Εφαρμοσμένη Στατιστική: Συντελεστής συσχέτισης. Παλινδρόμηση απλή γραμμική, πολλαπλή γραμμική ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕΡΟΣ B Δημήτρης Κουγιουμτζής e-mal: dkugu@auth.gr Ιστοσελίδα αυτού του τμήματος του μαθήματος: http://uer.auth.gr/~dkugu/teach/cvltraport/dex.html Εφαρμοσμένη Στατιστική:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ενότητα 6: «ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ» ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ SOS & ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΩΝ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ www.dap papei.gr 2 ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Τι θα γράψω: Στις εξετάσεις τα θέματα περιλαμβάνουν ερωτήσεις και ασκήσεις (κυρίως ασκήσεις) όπου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Προβλέψεων Αυτοπαλινδρομικά Μοντέλα Κινητού Μέσου Όρου (ARIMA)

Τεχνικές Προβλέψεων Αυτοπαλινδρομικά Μοντέλα Κινητού Μέσου Όρου (ARIMA) ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Μονάδα Προβλέψεων & Στρατηγικής Forecasting & Strategy Unit Τεχνικές Προβλέψεων Αυτοπαλινδρομικά Μοντέλα Κινητού Μέσου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ελλιπή δεδομένα. Εδώ έχουμε 1275. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 1275 ατόμων

Ελλιπή δεδομένα. Εδώ έχουμε 1275. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 1275 ατόμων Ελλιπή δεδομένα Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 75 ατόμων Εδώ έχουμε δ 75,0 75 5 Ηλικία Συχνότητες f 5-4 70 5-34 50 35-44 30 45-54 465 55-64 335 Δεν δήλωσαν 5 Σύνολο 75 Μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΘΕΜΑ 4 Υποθέστε ότι είστε ο διαχειριστής του αµοιβαίου κεφαλαίου ΑΠΟΛΛΩΝ το οποίο εξειδικεύεται σε µετοχές µεγάλης κεφαλαιοποίησης εσωτερικού. Έπειτα από την πρόσφατη ανοδική πορεία του Χρηματιστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα. Χρονολογικά δεδομένα. Οι πωλήσεις μιας εταιρείας ανά έτος για το διάστημα (σε χιλιάδες $)

Παράδειγμα. Χρονολογικά δεδομένα. Οι πωλήσεις μιας εταιρείας ανά έτος για το διάστημα (σε χιλιάδες $) Χρονολογικά δεδομένα Ένα διάγραμμα που παριστάνει την εξέλιξη των τιμών μιας μεταβλητής στο χρόνο χρονόγραμμα (ή χρονοδιάγραμμα). Κύρια μέθοδος παρουσίασης χρονολογικών δεδομένων είναι η πολυγωνική γραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 7: Συντελεστής πολλαπλού προσδιορισμού. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 7: Συντελεστής πολλαπλού προσδιορισμού. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Οικονομετρία Ι Ενότητα 7: Συντελεστής πολλαπλού προσδιορισμού Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Ανάλυση Μετοχής ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΓΡ.

Τεχνική Ανάλυση Μετοχής ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΓΡ. Τεχνική Ανάλυση Μετοχής ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΓΡ. Η ανοδική κίνηση της µετοχής που είχε ξεκινήσει στις αρχές Μαρτίου του 2007 διακόπηκε στις 7 Ιανουαρίου όπου η µετοχή άρχισε να κινείται πτωτικά ακολουθώντας το γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ (One-Way Analyss of Varance) Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 4: ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγικές Έννοιες 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγικές Έννοιες 13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγικές Έννοιες 13 1.1. Εισαγωγή 13 1.2. Μοντέλο ή Υπόδειγμα 13 1.3. Η Ανάλυση Παλινδρόμησης 16 1.4. Το γραμμικό μοντέλο Παλινδρόμησης 17 1.5. Πρακτική χρησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007 ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007 ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Γιατί οι επιχειρήσεις έχουν ανάγκη την πρόβλεψη σελ.1 1.2 Μέθοδοι πρόβλεψης....σελ.2 ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 2.1 Υπόδειγμα του Κινητού μέσου όρου.σελ.5 2.2 Υπόδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Κεφάλαιο 3 ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Εισαγωγή Ένα από τα βασικά συμπεράσματα του απλού νεοκλασικού υποδείγματος οικονομικής μεγέθυνσης, που παρουσιάστηκε στο Κεφάλαιο, είναι ότι δεν μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Γ Εξάμηνο Εξειδίκευση Χρηματοοικονομικής ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Γ Εξάμηνο Εξειδίκευση Χρηματοοικονομικής ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Γ Εξάμηνο Εξειδίκευση Χρηματοοικονομικής Έτος Κατάθεσης: 2009 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΥΠΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΥΠΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΥΠΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΑΠΟΤΟΜΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΜΜΕΤΡΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΟΟΔΟΑΟΓΙΑ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικός κίνδυνος

Επενδυτικός κίνδυνος Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Πρόγραμμα ια Βίου Μάθησης ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ: Σύγχρονες Εξελίξεις στις Θαλάσσιες Κατασκευές Α.Π.Θ. Πολυτεχνείο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

Παράγωγα προϊόντα ονομάζονται εκείνα τα οποία παράγονται από πρωτογενείς στοιχειώδους τίτλους όπως μετοχές, δείκτες μετοχών, πετρέλαιο, χρυσός, πατάτες, καλαμπόκι, κλπ. Τα είδη των παραγώγων προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΙΑΙΕΣ ΡΙΖΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ

ΜΟΝΑΔΙΑΙΕΣ ΡΙΖΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΟΝΑΔΙΑΙΕΣ ΡΙΖΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ (ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ) ΣΑΜΑΝΗ ΜΑΡΙΑ-ΑΝΝΑ 2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ..ΣΕΛ

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι. Ενότητα 4: Στατιστική Ι (4/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Στατιστική Ι. Ενότητα 4: Στατιστική Ι (4/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Στατιστική Ι Ενότητα 4: Στατιστική Ι (4/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ www.dap-papei.gr 1 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 3 Επομένως τα μερίσματα για τα έτη 2015 και 2016 είναι 0, 08 0,104

ΘΕΜΑ 3 Επομένως τα μερίσματα για τα έτη 2015 και 2016 είναι 0, 08 0,104 ΘΕΜΑ 3 ΙΑ) Η οικονομική αξία της μετοχής BC θα υπολογιστεί από το συνδυασμό των υποδειγμάτων α) D D προεξόφλησης IV για τα πρώτα έτη 05 και 06 και β) σταθερής k k αύξησης μερισμάτων D IV (τυπολόγιο σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική. Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική. Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης (LF) Fund of Funds Global Low, ένα υπό-αμοιβαίο κεφάλαιο του αμοιβαίου κεφαλαίου(lf) Fund of Funds Σειρά Μεριδίων Eurobank, ISIN: LU0956610256, Νόμισμα: EUR Η Eurobank Fund Management Company (Luxembourg)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην. χρηματοοικονομική ανάλυση

Εισαγωγή στην. χρηματοοικονομική ανάλυση Εισαγωγή στην 1 χρηματοοικονομική ανάλυση Ορισμός, οικονομική θέση, ενδιαφερόμενοι, λήψη αποφάσεων Τι είναι η χρηματοοικονομική ανάλυση; Τι σχέση έχει με την λογιστική; Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

9. Παλινδρόμηση και Συσχέτιση

9. Παλινδρόμηση και Συσχέτιση 9. Παλινδρόμηση και Συσχέτιση Παλινδρόμηση και Συσχέτιση Υπάρχει σχέση ανάμεσα σε δύο ή περισσότερες μεταβλητές; Αν ναι, ποια είναι αυτή η σχέση; Πως μπορεί αυτή η σχέση να χρησιμοποιηθεί για να προβλέψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή επενδύσεων κάτω από αβεβαιότητα

Επιλογή επενδύσεων κάτω από αβεβαιότητα Επιλογή επενδύσεων κάτω από αβεβαιότητα Στατιστικά κριτήρια επιλογής υποδειγμάτων Παράδειγμα Θεωρήστε τον παρακάτω πίνακα ο οποίος δίνει τις ροές επενδυτικών σχεδίων λήξης μιας περιόδου στο μέλλον, όταν

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 4: Ανάλυση Χρονολογικών Σειρών. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 4: Ανάλυση Χρονολογικών Σειρών. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: Ανάλυση Χρονολογικών Σειρών. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων:

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: 6 ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2015 Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: Τα οφέλη των έμμεσων επενδυτικών οχημάτων όπως REITs/ AIFs για τα Ταμεία Προνοίας Δρ. Γεώργιος Μούντης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CASE STUDY: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΜΕ ΒΙΒΛΙΑ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CASE STUDY: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΜΕ ΒΙΒΛΙΑ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CASE STUDY: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΜΕ ΒΙΒΛΙΑ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΦΩΤΙΟΣ-ΒΑΣΙΛΙΚΙΩΤΗΣ ΒΛΑΣΗΣ ΠΡΕΒΕΖΑ 2014 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή έχει σκοπό να γίνουν κατανοητές

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος εργασίας: αξίας στην πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση

Τίτλος εργασίας: αξίας στην πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση Τίτλος εργασίας: Η επίδραση της λογιστικής της εύλογης αξίας στην πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση Στόχος της εργασίας Να αξιολογηθεί ο ρόλος που διαδραμάτισε η λογιστική της εύλογης αξίας στην οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική ανάλυση

Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική ανάλυση Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική ανάλυση Αλεξόπουλος Γιώργος Μάιος-Ιούνιος 2013 1 - Ορισμός - οικονομική θέση, - ενδιαφερόμενοι, - λήψη αποφάσεων 2 1 Τι είναι η Χρηματοοικονομική Ανάλυση; Τι Σχέση έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΞΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ. Αμοιβαία Κεφάλαια

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΞΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ. Αμοιβαία Κεφάλαια ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΞΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Αμοιβαία Κεφάλαια Γενικά Tα Αμοιβαία Κεφάλαια εδώ και δεκαετίες θεωρούνται διεθνώς ώς μια από τις πιο αποτελεσματικές μορφές επένδυσης. Αποτελούν συλλογικά επενδυτικά σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά εμπορευμάτων σταθεροποιείται μετά από τους ισχυρούς κλυδωνισμούς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank

Η αγορά εμπορευμάτων σταθεροποιείται μετά από τους ισχυρούς κλυδωνισμούς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank Η αγορά εμπορευμάτων σταθεροποιείται μετά από τους ισχυρούς κλυδωνισμούς Του Ole S. Hansen, αναλυτή της Saxo Bank Η δραματική πτώση της τιμής του χρυσού που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένα πρωτοφανές

Διαβάστε περισσότερα

3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ

3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ 3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ Πρόβλημα: Ένας ραδιοφωνικός σταθμός ενδιαφέρεται να κάνει μια ανάλυση για τους πελάτες του που διαφημίζονται σ αυτόν για να εξετάσει την ποσοστιαία μεταβολή των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να δημοσιεύουν τις παρακάτω καταστάσεις:

Σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να δημοσιεύουν τις παρακάτω καταστάσεις: Σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να δημοσιεύουν τις παρακάτω καταστάσεις: Ισολογισμό ή κατάσταση χρηματοικονομικής θέσης Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης ή κατάσταση εισοδήματος Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία των τραπεζών 1. Περιεχόμενα. Ιούλιος 2012

Η λειτουργία των τραπεζών 1. Περιεχόμενα. Ιούλιος 2012 1 του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Ο ισολογισμός της τράπεζας... 2 3. Ο Λογαριασμός Αποτελεσμάτων Χρήσης... 4 4. Μεγιστοποίηση του κέρδους...

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΕΟ 31 Χρηματοοικονομική ιοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2010-11 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι. Ανάλυση Παλινδρόμησης

Στατιστική Ι. Ανάλυση Παλινδρόμησης Στατιστική Ι Ανάλυση Παλινδρόμησης Ανάλυση παλινδρόμησης Η πρόβλεψη πωλήσεων, εσόδων, κόστους, παραγωγής, κτλ. είναι η βάση του επιχειρηματικού σχεδιασμού. Η ανάλυση παλινδρόμησης και συσχέτισης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών Περιεχόμενα Πρόλογος... xv Γιάννης Στουρνάρας Ευχαριστίες... xvii Εισαγωγή... xix Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών 1.1. Η παραδοσιακή Χρηματοοικονομική και οι σημαντικές αδυναμίες της...

Διαβάστε περισσότερα