ΚΟΛΛΟΕΙ Η ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΠΙΝΑΚΑΣ 41 Είδη κολλοειδών συστηµάτων Μέσο διασποράς. Υδρόλυµ α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΟΛΛΟΕΙ Η ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΠΙΝΑΚΑΣ 41 Είδη κολλοειδών συστηµάτων Μέσο διασποράς. Υδρόλυµ α"

Transcript

1 359 ΚΟΛΛΟΕΙ Η ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Γενικότητες. Είδη κολλοειδών συστηµάτων Για να δηµιουργηθεί κολλοειδές σύστηµα, πρέπει η ύλη κολλοειδών διαστάσεων να βρεθεί διασκορπισµένη σε µέσο διασποράς. Επειδή η ύλη αυτή µπορεί να βρίσκεται σε µία απ τις τέσσερες φυσικές καταστάσεις και το µέσο διασποράς µπορεί επίσης να βρίσκεται σε µία απ τις τέσσερες φυσικές καταστάσεις, είναι δυνατή θεωρητικά η παρασκευή εννέα ειδών κολλοειδών συστηµάτων (τα µεσόµορφα παίρνονται ή σαν υγρά ή σαν στερεά). Αυτό είναι δυνατό και στην πραγµατικότητα, εκτός απ την περίπτωση αερίου σε αέριο, που η ύπαρξή του είναι δυνατή σε µεγάλη κλίµακα: στη Φύση. Στον πίνακα 41 φαίνονται τα είδη αυτά των κολλοειδών συστηµάτων. ιασκορπισµένη ουσία Ι. ΙΙ. ΙΙΙ, ΠΙΝΑΚΑΣ 41 Είδη κολλοειδών συστηµάτων Μέσο διασποράς Ονοµασία Αερόλυµ α Παραδείγµατα 1. Αέριο Αέριο Αερόλυµα Ατµόσφαιρα *. Υγρό»» ή αιώρηµα Σύννεφα, οµίχλη 3. Στερεό»»»» Καπνός, σκόνη ** Υδρόλυµ α 4. Αέριο Υγρό Αφρός Κρέµα Chantilly 5. Υγρό» Γαλάκτωµα 6. Στερεό» Αιώρηµα Στερεόλυµ α 7. Αέριο Στερεό Στερεός αφρός 8. Υγρό» Λύµα ή πηκτή 9. Στερεό» Στερεό λύµα λ.χ. νερό σε λάδι, χρωµατισµένο γυαλί AS S σε νερό 3 H σε Pd Ζελέ, εγκλείσεις Γενικές µέθοδοι παρασκευής κολλοειδών συστηµάτων Οι µέθοδοι παρασκευής κολλοειδών συστηµάτων ανήκουν σε δύο κατηγορίες: Α. Μέθοδοι διασκόρπισης Β. Μέθοδοι συσσωµάτωσης Κοινό χαρακτηριστικό των µεθόδων της πρώτης κατηγορίας είναι ότι αυτές ξεκινούν από αδροµερή ύλη ( διαστάσεων πάνω από 500mµm ) και των µεθόδων της δεύτερης κατηγορίας ότι ξεκινούν από ύλη διαστάσεων µικρότερων του 1 mµm, δηλ. από διαλύµατα. Η πράξη της παρασκευής κολλοειδών συστηµάτων από «ύλη κολλοειδών διαστάσεων» ή από χονδροειδή ύλη λέγεται «πέψη». * Εξαιτίας της διαφοράς θερµοκρασιών και συγκεντρώσεων, θεωρείται ότι τµήµατα αέρα µεγαλύτερης πυκνότητας είναι διασκορπισµένα στον υπόλοιπο αέρα σε κολλοειδείς διαστάσεις, έτσι που ν αποτελούν κολλοειδές σύστηµα. Στο γεγονός αυτό οφείλεται το γαλάζιο χρώµα του ουρανού. ** Πρόκειται για τεµαχίδια στερεών, κολλοειδών διαστάσεων, στον αέρα, που γίνονται ορατά, όταν ακτίνα φωτός περάσει από σχισµή και πέσει επάνω τους σε σχετικά σκοτεινό χώρο.

2 360 Α. Μέθοδοι διασκόρπισης 1. Μηχανική πέψη Το συστατικό [στερεό, άµορφο ή µεσόµορφο (πλαστικοί κρύσταλλοι)] κατανέµεται πρώτα σε κολλοειδείς διαστάσεις, και διασκορπίζεται, µε την προϋπόθεση βέβαια ότι για υγρό µέσο διασποράς, η ύλη, που διασκορπίζεται, είναι αδιάλυτη σ αυτό ή το µέσο είναι κορεσµένο σ αυτή. Μετά τη διασπορά, πολύ σπάνια µετατρέπεται αυτόµατα σε κολλοειδές σύστηµα µε το µέσο διασποράς. Οι κολλοειδείς µονάδες έχουν έµµεση θερµική κίνηση, µε ορισµένη συχνότητα που οδηγεί σε συγκρούσεις µεταξύ τους και µε τα τοιχώµατα των δοχείων, που περιέχουν το κολλοειδές σύστηµα. Τη συχνότητα αυτή ακριβώς πρέπει να δώσοµε µε µηχανικά µέσα, για να γίνει η πέψη και να δηµιουργηθεί κολλοειδές σύστηµα. Αυτό πετυχαίνεται µερικές φορές µε απλή ανάδευση ή κατά τη λειοτρίβη της ουσίας, στον κολλοειδόµυλο, αν θέλοµε ο υγρός φορέας, που χρησιµοποιούµε, να είναι και το µέσο διασποράς. Χρησιµοποιούνται ακόµη υπέρηχοι ή υψίσυχνα ρεύµατα. Ο χρόνος εφαρµογής του παλµού πρέπει να είναι µικρός, γιατί ο µεγαλύτερος χρόνος αποτελεί και αίτιο καταστροφής των κολλοειδών συστηµάτων.. Πέψη µε ιόντα Επειδή οι κολλοειδείς µονάδες πρέπει σύγχρονα να φορτιστούν, η πέψη βοηθείται και µε προσθήκη µικρών ποσών ηλεκτρολυτών, που ιόντα τους ορισµένου είδους φορτίου συγκρατούνται από τις κολλοειδείς µονάδες. Τα µικρά αυτά ποσά ηλεκτρολυτών λέγονται: «µέσα πέψης» ή «αιωρηµατικές ουσίες». Η µέθοδος αυτή εφαρµόζεται για την παρασκευή κολλοειδών συστηµάτων στερεών, άµορφων ή υγρών σε ρευστά µέσα διασποράς. Τα ποσά ηλεκτρολύτη, που προσθέτονται πρέπει να είναι µικρά, γιατί µεγαλύτερα ποσά αποτελούν παράγοντα καταστροφής των κολλοειδών συστηµάτων. 3. Πέψη µε πλύση Για τον παραπάνω λόγο, αν αποµακρυνθεί η περίσσεια των ιόντων από ίζηµα, που χρειάστηκαν για την παρασκευή του, και το κολλοειδές ανήκει στην κατηγορία των αντιστρεπτών, το ίζηµα παθαίνει πέψη. Αποµάκρυνση της περίσσειας των ιόντων γίνεται µε πλύση ή µε διαπίδυση και ηλεκτροδιαπίδυση. Β. Μέθοδοι συσσωµάτωσης 1. ιπλή αντικατάσταση Πρόκειται για αντίδραση διπλής αντικατάστασης, που οδηγεί σε ίζηµα κολλοειδών διαστάσεων, αν τηρηθούν ορισµένες αρχικές Σχ Σχηµατική παράσταση της καµπύλης Von Weimarn

3 361 συνθήκες. Τα αρχικά διαλύµατα, που αντιδρούν, πρέπει να είναι πολύ αραιά ή πολύ πυκνά. Αυτά φαίνονται στο διάγραµµα του σχήµατος 155, που λέγεται καµπύλη von Weimarn. Με τη µέθοδο αυτή παρασκευάζονται κολλοειδή συστήµατα σχεδόν όλων των ιζηµάτων, που µπορούν να δηµιουργηθούν µε διπλή αντικατάσταση.. Αναγωγή Αν σε διάλυµα µεταλλικού άλατος επιδράσει αναγωγικό µέσο, το µέταλλο, που αποβάλλεται, είναι συνήθως κολλοειδών διαστάσεων, αν η αντίδραση είναι αρκετά γρήγορη, δηλ. το αναγωγικό µέσο αρκετά έντονο. Ως αναγωγικά µέσα χρησιµοποιούνται συνήθως υδρογόνο, µονοξείδιο του άνθρακα, φώσφορος φορµαλδεϋδη, υδραζίνη, διχλωριούχος κασσίτερος κ.α. 3. Οξείδωση Γρήγορες οξειδώσεις διαλυµάτων διαφόρων ουσιών οδηγούν κι αυτές σε κολλοειδή συστήµατα. Έτσι, διαλύµατα HS, ΗSe, ΗΤe µε έντονη οξείδωση µε οξυγόνο, π.ηνο3 κ.τ.λ., σχηµατίζουν κολλοειδή συστήµατα θείου, σελήνιου και τελλούριου αντίστοιχα. 4. Υδρόλυση Η υδρόλυση των ιόντων διαφόρων αλάτων, που προήλθαν από αλληλεπιδράσεις ισχυρού ή ασθενούς οξέος µε ασθενή βάση ή ισχυρής βάσης µε ασθενές οξύ οδηγεί σε κολλοειδές σύστηµα. Η υδρόλυση ευνοείται µε αραίωση και θέρµανση, γι αυτό βράζοµε αραιό διάλυµα της ουσίας (Εργ. Ασκ. µέθ. Φυσικ. εφαρµ. Ηλεκτρ.). 5. Αλλαγή διαλυτικού Αν σε διάλυµα µιας ουσίας προστεθεί υγρό µέσο, όπου είναι αδιάλυτη, δηµιουργείται κολλοειδές σύστηµα στο νέο µέσο διασποράς (Εργ. ασκ. µέθ. Φυσικ. Εφαρµ. Ηλεκτρ.). 6. Ηλεκτρικό τόξο (Bredig-Svedberg) Αν σε νερό δηµιουργηθεί τόξο (µε τάση V ) µε ηλεκτρόδια από το ίδιο µέταλλο, το µέταλλο µε την επίδραση της ψηλής θερµοκρασίας, που δηµιουργείται, λυώνει και εξατµίζεται (ή εξαχνώνεται). Οι ατµοί ψύχονται απότοµα στο νερό, µακρυά απ το σηµείο της ψηλής θερµοκρασίας και συµπυκνώνονται σε κολλοειδείς διαστάσεις, σχηµατίζοντας κολλοειδές σύστηµα σε νερό. Κάθαρση των κολλοειδών συστηµάτων Όπως προκύπτει απ τους τρόπους Β, 1-4, τα κολλοειδή συστήµατα περιέχουν ποσά ηλεκτρολυτών, που αποτελούν παράγοντα καταστροφής τους. Είναι έτσι απαραίτητη η αποµάκρυνσή τους [Αυτή δεν πρέπει να είναι τέλεια, γιατί όπως αναφέρθηκε, µικρά ποσά ηλεκτρολύτη βοηθούν στην πέψη και επόµενα στην συντήρηση των κολλοειδών συστηµάτων]:

4 36 α) ιαπίδυση Στην περίπτωση αυτή οι πόροι της µεµβράνης διαπίδυσης πρέπει να είναι µεταξύ 500 και 50 mµm, ώστε να µην είναι εύκολη η δίοδος των µυκηλίων των κολλοειδών, που πάντως διαχέονται πολύ βραδύτερα από τα ιόντα. β) Ηλεκτροδιαπίδυση Αυτή, όπως αναφέρθηκε, έχει ως σκοπό την επιτάχυνση του φαινοµένου της διαπίδυσης και διάχυσης, που είναι πολύ βραδύ [Εργ. Ασκ. µεθ. Φυσικ. εφαρµ. Ηλεκτρ.]. γ) Υπερδιήθηση Με την ίδια µέθοδο και µε χρησιµοποίηση ηθµών κολλωδίου γνωστού µεγέθους πόρων, γίνεται δυνατός ο προσδιορισµός κατά προσέγγιση του µεγέθους των µυκηλίων [Εργ. Ασκ. µέθ. Φυσικ. εφαρµ. Ηλεκτρ.] και η «ανάλυση µε κόσκινα», δηλ. ένα είδος κοκκοµετρικής ανάλυσης, γιατί το µέγεθος των µυκηλίων του ίδιου κολλοειδούς δεν είναι ορισµένο, αλλά διαφέρει µεταξύ ορίων. Μάλιστα µεταξύ ποσοστού µυκηλίων και µεγέθους ισχύει καµπύλη, που, κατά προσέγγιση µοιάζει µε την καµπύλη Maxwell κατανοµής των ταχυτήτων των αέριων µορίων. Η κολλοειδής µονάδα. Μυκήλιο. ιάχυτη διπλοστοιβάδα Helmholz. Λυόσφαιρα. Ηλεκτροκινητικό δυναµικό ζ Αν το ίδιο µόριο µιας ουσίας έχει κολλοειδείς διαστάσεις, όπως αυτό συµβαίνει σε πλήθος οργανικών ενώσεων, η κολλοειδής µονάδα θα είναι µονοµοριακή (µοριακά κολλοειδή), αλλιώς αυτή θα αποτελείται από τόσο αριθµό µορίων, ώστε το σύνολο να αποκτήσει κολλοειδείς διαστάσεις. Έτσι η κολλοειδής µονάδα αποτελείται από ν µόρια (Σχ. 156, α, β), όπου το ν δυνατό να είναι και 1 (Σχ. 156, γ, δ). Ο αριθµός επόµενα νμ δείχνει το «µοριακό βάρος» της κολλοειδούς µονάδας, αν Μ το µοριακό βάρος της ουσίας. Αν ο αριθµός αυτός (εκφρασµένος σε gr) διαιρεθεί µε το ειδικό βάρος της ουσίας και τον αριθµό Loschmidt, βρίσκεται ο όγκος της κολλοειδούς µονάδας: νμ V κ µ = (165) Ν δ L της: Θεωρώντας τη µονάδα αυτή σφαιρικού σχήµατος, προκύπτει µε τον παρακάτω τύπο η διάµετρός 6V = = π 3 κ µ 3 6νΜ πν δ L (165α) Με τη βοήθεια του τύπου αυτού προσδιορίζεται ο αριθµός των µορίων της ουσίας για κάθε κολλοειδή µονάδα για τα ακραία όρια των κολλοειδών διαστάσεων

5 363 Σχ Σχηµατική παράσταση πολυµοριακού λυόφοβου (α) µυκήλιου και λυόφιλου (β) µυκήλιου µονοµοριακού λυόφοβου (γ) και λυόφιλου (δ) µυκήλιου. (Όπου i : µόρια νερού). Έτσι, για το ΝaCl ( Μ = 58,47και δ =,17), θα πρέπει να αποτελείται από 7 ν =14 10 ( 500mµm) µέχρι τουλάχιστον 10 µόρια ΝαCl ( 1 mµm ). Η κολλλοειδής µονάδα, αν ανήκει σε κολλοειδές της κατηγορίας των λυοφίλων, αποτελείται και από µόρια του µέσου διασποράς, που έχουν ροφηθεί στο µόριο (Σχ. 156 δ) ή στο συγκρότηµα µορίων (Σχ. 156 β). Οι κολλοειδείς µονάδες είναι πάντοτε φορτισµένες ηλεκτρικά είτε από ρόφηση ιόντων απ το µέσο διασποράς, είτε απ το µέσο πέψης, ή από τριβή των κολλοειδών µονάδων µε το µέσο διασποράς ή και από ιοντισµό. Το είδος του φορτίου, που αποκτούν οι κολλοειδείς µονάδες, µπορεί µε βεβαιότητα να προβλεφτεί, αν πρόκειται για λυόφοβο κολλοειδές. Αυτό εξαρτάται απ την ευχέρεια απόσπασης ηλεκτρονίων ή πρόσληψης θετικών ιόντων από την ουσία σε διασπορά και πρόσληψής τους ή απόσπασής τους από το µέσο διασποράς αντίστοιχα και αντίστροφα. Απ τα µεγάλα µόρια αποσπώνται ευκολότερα ηλεκτρόνια και προσλαµβάνονται ευκολότερα θετικά ιόντα, παρά απ τα µικρότερα µόρια (θετική φόρτιση των κολλοειδών µονάδων). Το είδος του φορτίου αυτού δεν εξαρτάται απ τη θερµοκρασία, ούτε απ το ph του µέσου διασποράς, ούτε απ την ιοντική ισχύ του, για το ίδιο µέσο διασποράς. Είναι όµως φανερό ότι για την ίδια ουσία σε διασπορά, αν χρησιµοποιηθεί άλλο µέσο διασποράς, που γι αυτό αντιστρέφονται οι παραπάνω όροι φόρτισης, οι κολλοειδείς µονάδες µπορεί να αποκτήσουν αντίθετου είδους φορτίο (αυτό όµως, σπάνια συµβαίνει). Αυτό, γιατί τα στερεά που είναι οξέα κατά Lewis, φορτίζονται αρνητικά οι βάσεις κατά Lewis, φορτίζονται θετικά.

6 364 Για τα λυόφιλα κολλοειδή, ισχύουν οι ίδιες γενικά προϋποθέσεις, µε τη διαφορά ότι το είδος του φορτίου εξαρτάται και απ τη θερµοκρασία, το ph και την ιοντική ισχύ για το ίδιο µέσο διασποράς [ Εργ. Ασκ. µέθ. Φυσικ. εφαρµ. Ηλεκτρ.]. Στην περίπτωση «µοριακών κολλοειδών», αν το µόριο εκπέµπει υδροξώνια και, επόµενα, φορτίζεται αρνητικά, σε µέσο διασποράς που έχει δηµιουργηθεί ph µεταξύ 0 και 7, παρεµποδίζεται ο ιοντισµός του οξέος και ευνοείται ο ιοντισµός βάσεων (θετική φόρτιση), αν, όπως συµβαίνει συνήθως, το οργανικό µεγαλοµόριο έχει και βασικές οµάδες. Έτσι, το είδος του φορτίου µεταβάλλεται µε το ph. Μέρος των φορτίων, που αποκτήθηκαν µε οποιοδήποτε τρόπο από τις κολλοειδείς µονάδες, εξουδετερώνεται από αντίστροφα φορτία, που απόµειναν στο διάλυµα και συνδέονται έντονα µε τις φορτισµένες κολλοειδείς µονάδες. Τα υπόλοιπα φορτία για εξουδετέρωση βρίσκονται σε µεγαλύτερη απόσταση και είναι ευκίνητα, δίνοντας φορτίο στο µέσο διασποράς. Η νοερή σφαίρα, που περικλείει την κολλοειδή µονάδα µε το φορτίο της και το αντίθετο φορτίο, που εξουδετερώνει µερικά το πρώτο, λέγεται: «λυόσφαιρα» (Σχ. 156, διακοµµένη γραµµή). Το συγκρότηµα µέσα σ αυτή λέγεται: «µυκήλιο» ή κολλοειδής µονάδα ή τίλη (ΖΑΧΑΡΙΑΣ). Το δυναµικό, που αναπτύσσεται µέσα κι έξω απ τη λυόσφαιρα λέγεται: «ηλεκτροκινητικό δυναµικό ζ». Η διπλή στοιβάδα ιόντων που δηµιουργείται δεξιά και αριστερά της λυόσφαιρας λέγεται : «διάχυτη διπλοστοιβάδα Helmholz» (Φυσικ. ΙΙ 1α,1β ). Αν θεωρηθεί ότι η διάχυτη διπλοστοιβάδα Helmholz ισοδυναµεί προς ένα πυκνωτή, το δυναµικό ζ θα είναι η τάση µεταξύ των πλακών του πυκνωτή: 4πeΑ ζ = (166) ε όπου ζ: το ηλεκτροκινητικό δυναµικό, e: στοιχειώδες ηλεκτρικό φορτίο, Α : απόσταση των συγκεντρικών σφαιρών, µεταξύ των επιφανειών που δηµιουργείται το δυναµικό ζ (Σχ.156), και : διηλεκτρική σταθερή [Εργ. Ασκ. µέθ. Φυσικ. εφαρµ. Ηλεκτρ.] του µέσου µεταξύ των σφαιρών. Το συγκρότηµα µέσα στη λυόσφαιρα, δηλ. το µυκήλιο του κολλοειδούς, αποτελεί ξεχωριστή οντότητα. Έτσι, κατά την έµµεση θερµική κίνηση και κατά τις ηλεκτροφορήσεις κινείται ολόκληρο. Τονίζεται ότι µερικές φορές το µέγεθος των µυκηλίων του ίδιου κολλοειδούς δεν είναι το ίδιο για όλα. Τότε το κολλοειδές λέγεται: «πολύτιλο». ε Κατηγορίες κολλοειδών συστηµάτων Αυτές φαίνονται στον Πιν. 4

7 365 ΠΙΝΑΚΑΣ 4 Κατηγορίες κολλοειδών συστηµάτων και χαρακτηριστικές ιδιότητές τους Μόρια του µέσου διασποράς βρίσκονται στα µυκήλια και δεν καθορίζεται από πριν το είδος του φορτίου τους. Κροκιδώνονται δύσκολα. Α Πολυµοριακά (Πολλά µόρια στο µυκήλο) Α 1 Λυόφιλα (Υδρόφιλα) ή αντιστρεπτά Α Λυόφοβα (Υδρόφοβα) ή αναντίστρεπτα Ξαναγυρίζουν στην πέψη, µε την εξάλειψη του αίτιου, που προκάλεσε την κροκίδωσή τους. Αλλάζουν αισθητά τις φυσικές ιδιότητες του µέσου διασποράς. Το φαινόµενο Tyndall, όχι έντονο µέχρι ασήµαντο. εν βρίσκονται µόρια του µέσου διασποράς στα µυκήλια. Το φορτίο του καθορίζεται. Κροκιδώνονται εύκολα. εν επανέρχονται στην πέψη. εν αλλάζουν τις φυσικές ιδιότητες του µέσου διασποράς. Το φαινόµενο Tyndall έντονο. Β 1 Β Μοριακά ή µονοµοριακά (Ένα µόριο στο µυκήλο) Λυόφιλα (Υδρόφιλα) ή αναντίστρεπτα Β Λυόφοβα (Υδρόφοβα) ή αναντίστρεπτα Όπως το Α 1 Όπως το Α Ιδιότητες των κολλοειδών συστηµάτων Όπως αναφέρθηκε, οι µοναδικές ιδότητες, που αποκρά η ύλη σε κολλοειδείς διαστάσεις, είανι οι εξαιρετικά έντονες ροφητικές ικανότητές της. Όµως ύλη κολλοειδών διαστάσεων, διασκορπισµένη σε µέσο διασποράς, που αποτελεί µ αυτό κολλοειδές σύστηµα, αποκτά και νέες ιδιότητες, που οφείλεται κατά βάση στο µέγεθος, το φορτίο και την έµµεση θερµική κίνηση των µυκηλίων. Οι ιδιότητες αυτές είναι φυσικές, οµαδικές, οπτικές, κινητικές και ηλεκτρικές. Α. Φυσικές ιδιότητες α) Λυόφιλα κολλοειδή Γενικά, τα λυόφιλα κολλοειδή αλλοιώνουν σηµαντικά ορισµένες φυσικές ιδιότητες του µέσου διασποράς, γιατί οι ιδιότητες (πυκνότητα, παραµόρφωση) των µορίων του, που αποτελούν δοµικά στοιχεία του µυκηλίου, διαφέρουν σηµαντικά, από εκείνες των ελεύθερων µορίων του µέσου διασποράς, εξαιτίας των έντονων ροφητικών δυνάµεων, που ασκούνται σ' αυτά από τις κολλοειδείς µονάδες. Έτσι, συνήθως, λυόφιλο κολλοειδές σύστηµα σε υγρό µέσο διασποράς έχει µεγαλύτερο ειδικό

8 366 βάρος από το µέσο διασποράς, µερικές όµως φορές και µικρότερο. Η επιφανειακή τάση µικραίνει και το ιξώδες του µέσου διασποράς µεγαλώνει, µόλις δηµιουργηθεί το λυόφιλο κολλοειδές σύστηµα. Η εξάρτηση του ιξώδους απ' τη θερµοκρασία δίνεται από τον ίδιο τύπο, που δίνεται και η εξάρτηση του ιξώδους ενός καθαρού υγρού. Η τιµή του δείκτη διάθλασης των µυκηλίων αλλάζει σηµαντικά, εξαιτίας της συγκράτησης απ' αυτά µορίων του µέσου διασποράς, και πλησιάζει προς την τιµή του δείκτη διάθλασης του µέσου διασποράς. β) Λυόφοβα κολλοειδή Επειδή σ' αυτά δεν συγκρατούνται από τα µυκήλια µόρια του µέσου διασποράς, η παρουσία των µυκηλίων δεν αλλάζει τις φυσικές ιδιότητες του µέσου διασποράς. Β. Οµαδικές ιδιότητες Πρόκειται για τις ιδιότητες, που εξαρτιόνται απ' τον αριθµό των σωµατιδίων σε διασπορά και όχι απ' τη φύση τους. Λυόφιλα και λυόφοβα κολλοειδή Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει διαφορά µεταξύ λυόφιλων και λυόφοβων κολλοειδών. Γενικά οι οµαδικές ιδιότητες του µέσου διασποράς πολύ λίγο επηρεάζονται απ την παρουσία της ύλης σε διασπορά, εξαιτίας του µικρού αριθµού σωµατιδίων. Έτσι η ταπείνωση της τάσης ατµών είναι ελάχιστη, επόµενα και η ανύψωση του σηµείου βρασµού και η ταπείνωση (ή ανύψωση) του σηµείου πήξης. η ειδ. Η µοναδική µεταβολή οµαδικής ιδιότητας, που είναι µετρήσιµη εδώ, είναι η ωσµική πίεση και το Γ. Οπτικές ιδιότητες των κολλοειδών συστηµάτων. Νόµος του Rayleigh. Φαινόµενο Tyndall και ωφέλειες απ' την ύπαρξή του Εξαιτίας του γεγονότος ότι το µέγεθος των µυκηλίων (500-1 mµm) είναι γειτονικό του µέσου µήκους κύµατος του ορατού φωτός (600 mµm) και ότι το µικρότερο µήκος κύµατος του ορατού φωτός, το ιώδες (400 mµm), είναι µέσα στην κολλοειδή περιοχή, περιµένοµε το ορατό φως να παθαίνει περίθλαση από τα µυκήλια και κάθε µυκήλιο να γίνεται δευτερογενής πηγή φωτός. Για την περίθλαση αυτή ισχύει ο νόµος του Rayleigh: 6 ( ) ( 1 + ) ΙΚNr 0 n1 n Ι = ηµ Θ 4 λ n n (167) όπου Ι: ισχύς ακτινοβολίας, που έπαθε περίθλαση,1 0 : ισχύς ακτινοβολίας, που φωτίζει, Ν: αριθµός µυκηλίων στο ml, Κ : σταθερή, r: ακτίνα µυκηλίων, n1: δείκτης διάθλασης ουσίας σε διασπορά, n : δείκτης διάθλασης µέσου διασποράς, λ: µήκος κύµατος ακτινοβολίας, που φωτίζει, Θ: γωνία µεταξύ

9 367 κατεύθυνσης εµφώτισης και κατεύθυνσης παρατήρησης. Εκτός από τις φανερές συνέπειες της εξάρτησης της ισχύος περίθλασης απ' τις άλλες n1 n,λκαιθ παραµέτρους, οι εξαρτήσεις απ' τις τρεις τελευταίες παραµέτρους ( ) ακόλουθες: n1 είναι οι 1ο. εν πραγµατοποιείται περίθλαση ορατού φωτός ( I = 0) σε κολλοειδή συστήµατα, όπου = n. Επειδή, στα λυόφιλα κολλοειδή ισχύει αυτή η συνθήκη ( ή n 1 n ), δεν παρουσιάζεται σ αυτά περίθλαση ή είναι πολύ µικρή. Αντίθετα στα λυόφοβα κολλοειδή, όπου n1 n, παρουσιάζεται έντονη περίθλαση, εκτός αν ή ελάχιστη. n ή n 1 =, που συµβαίνει µερικές φορές, οπότε η περίθλαση είναι µηδενική ο. Η ισχύς περίθλασης είναι µεγαλύτερη για µικρά µήκη κύµατος, που βρίσκονται µέσα στην κολλοειδή περιοχή. Έτσι, αν λευκό φως πέσει σε λυόφοβο κολλοειδές σύστηµα, σκεδάζεται περισσότερο το γαλάζιο φως παρά το κίτρινο. Στον λόγο αυτόν οφείλεται το γαλάζιο χρώµα του ουρανού, που αποτελεί το µοναδικό στη Φύση κολλοειδές σύστηµα αερίου σε αέριο (Πίν. 41). Για το λόγο αυτόν στις οµιχλώδεις χώρες, χρησιµοποιούνται στα αυτοκίνητα κίτρινα φανάρια. Επειδή, τµήµα της ακτινοβολίας, που φωτίζει, ανακλάται (περιθλάται), τµήµα περνάει και τµήµα απορροφάται, το τµήµα, που περιθλάται είναι µικρό εξαιτίας της χρησιµοποίησης µεγάλου µήκους κύµατος (λίγο έξω από την κολλοειδή περιοχή), το τµήµα που περνάει (αυτό είναι που φωτίζει) είναι µεγαλύτερο αφού το άθροισµα των λόγων Ια Ιδ Ιαπ + + είναι ίσο µε τη µονάδα). Αν ο φωτισµός Ι Ι Ι γίνει µε λευκό φως, και πάλι βέβαια το κίτρινο θα περάσει, αλλά η περίθλαση του γαλάζιου εµποδίζει να δούµε σε βάθος. 3ο. Η παρατήρηση της περίθλασης γίνεται από τα πλάγια ως προς την κατεύθυνση της εµφώτισης. Το φαινόµενο της περίθλασης του φωτός σε λυόφοβα κολλοειδη συστήµατα, αποκαλύφθηκε από τον Tyndall και γι' αυτό ονοµάζεται «φαινόµενο Tyndall». Το φαινόµενο συµβάλλει στα ακόλουθα: α) ιάκριση µεταξύ διαλύµατος και λυόφοβου, και µεταξύ λυόφοβου και λυόφιλου κολλοειδούς συστήµατος Συνέπεια της ύπαρξης του φαινόµενου Tyndall, είναι το γεγονός, ότι δέσµη ορατού φωτός (δέσµη ή κώνος Tyndall) γίνεται ορατή κατά τη διαδροµή της από λυόφοβο κολλοειδές, πράγµα που δεν συµβαίνει σε διάλυµα χωρίς παρασιτικά αιωρήµατα (Λ.χ. σκόνη κολλοειδών διαστάσεων). Αυτό βοηθεί στη διαφοροποίηση µεταξύ διαλύµατος και λυόφοβου κολλοειδoύς ( ) συστήµατος, µε την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει για τα τελευταία η σπάνια συνθήκη n = n. 1 Με την ίδια προϋπόθεση µπορεί να γίνει διάκριση µεταξύ λυόφιλου και λυόφοβου κολλοειδούς, αφού στο πρώτο πραγµατοποιείται ελάχιστη περίθλαση.

10 368 β) Αριθµός µυκηλίων ανα ml, διάµετρός τους, φορτίο τους Κάτω από το µικροσκόπιο επειδή το φαινόµενο Tyndall προκαλεί φαινοµενική αύξηση της διαµέτρου των µυκηλίων αυτά γίνονται ορατά και µπορεί να µετρηθεί ο αριθµός τους ανά cm ή και ml, η διάµετρός τους και το είδος του φορτίου του µε εφαρµογή ηλεκτρικής τάσης. γ) Πιστοποίηση και παρακολούθηση της κροκίδωσης Το φαινόµενο της κροκίδωσης, δηλ. η καταστροφή κολλοειδούς συστήµατος, µπορεί να πιστοποιηθεί και να παρακολουθηθεί σε συνάρτηση µε το χρόνο: ευκολότερα και καλύτερα µε τη βοήθεια του φαινόµενου Tyndall, γιατί η φωτεινή ακτίνα δεν είναι ορατή στο τµήµα του µέσου διασποράς, που έχει απαλλαγεί από τα µυκήλια, εξαιτίας της κροκίδωσης και κατακάθισής τους. δ) Παρακολούθηση διάχυσης (παρακάτω). Κινητικές ιδιότητες. Έµµεση θερµική κίνηση των µυκηλίων: κίνηση Brown Για τους ίδιους λόγους που παρατηρείται έµµεση θερµική κίνηση των µορίων ή ιόντων σε διάλυση, τα µυκήλια των κολλοειδών βρίσκονται σε συνεχή άτακτη κίνηση προς τις τρεις διευθύνσεις του χώρου και σε περιστροφη. Η τελευταία µπορεί να παρατηρηθεί (όπως και η πρώτη) στο µικροσκόπιο, για όχι σφαιρικά µυκήλια. Η έµµεση θερµική κίνηση των µυκηλίων ονοµάστηκε: «κίνηση Brown». Στην κίνηση αυτή οφείλεται το γεγονός ότι τα µυκήλια διαχέονται προς αραιότερο κολλοειδές σύστηµα ή προς καθαρό µέσο διασποράς και ισχύουν οι ίδιοι νόµοι της διάχυσης. Έτσι, ισχύει ο πρώτος και ο δεύτερος νόµος του Fick (τύποι 18 και 130). Ο Einstein διερεύνησε παραπέρα τη φυσική έννοια του συντελεστή διάχυσης των κολλοειδών και βρήκε τον ακόλουθο τύπο: RT 1 D = (168) Ν 6πrη L Ν L : αριθµός Loschmidt, η:ιξώδες του µέσου διασποράς σε poise, r : ακτίνα µυκηλίων ή µορίων ή ιόντων σε διάλυση. Η αντίδραση δηλ. που προβάλλεται από το µέσο διασποράς στη διάχυση είναι η ίδια, που προβάλλεται από υγρό κατά την πτώση µέσα σ αυτό σφαίρας. Έτσι, ο πρώτος νόµος του Fick, γίνεται: RT 1 dc dn = q dt 3 (169 18) N 10 6πη r dx L O Einstein απόδειξε ότι ο συντελεστής διάχυσης ( D ) εξαρτάται απ την προβολή ( ), πάνω σε άξονα συντεταγµένων, της µετατόπισης ενός µυκηλίου σε χρόνο ( t ) µε την παραβολική σχέση =Dt.

11 369 RT RT 1 D = = = W N 6 πη r t L (168α) Με τη βοήθεια των τύπων (168), (169) και (168α) είναι δυνατό να βρεθεί το ιξώδες του µέσου διασποράς, η µετατόπιση των µυκηλίων σε ορισµένο χρόνο, ο συντελεστής διάχυσης, ο αριθµός Loschmidt και η ακτίνα των µυκηλίων. Κατακάθιση ή άνοδος των µυκηλίων Τα µυκήλια κατακαθίζουν αργά προς τον πυθµένα του δοχείου απ την επίδραση της βαρύτητας. Έτσι, δηµιουργείται διαφοροποίηση συγκέντρωσης των µυκηλίων, που είναι µεγαλύτερη στον πυθµένα του δοχείου και ελαττώνεται προς την επιφάνεια του µέσου διασποράς, που µάλιστα µετά την µακροχρόνια παραµονή µπορεί να απαλλαγεί τέλεια κοντά στην επιφάνεια απ τα µυκήλια. Τα παραπάνω ισχύουν, όταν το ειδικό βάρος της διασκορπισµένης ουσίας είναι µεγαλύτερο από το ειδικό βάρος του µέσου διασποράς, αλλιώς τα µυκήλια ανεβαίνουν προς την επιφάνεια και η κατανοµή των συγκεντρώσεων είναι αντίστροφη. Ποσοτικά το φαινόµενο της κατακάθισης ή ανόδου των µυκηλίων εκφράζεται µε τον τύπο του Stokes, όπου εδώ r : ακτίνα µυκηλίου, ρ µ : πυκνότητα διασκορπισµένης ουσίας, ρ µδ : πυκνότητα µέσου διασποράς και η: ιξώδες µέσου διασποράς (Ερ. Ασκ. µέθ. Φυσικ. εφαρµ. Ηλεκτρ.). Η εξίσωση αυτή χρησιµεύει, για να βρεθεί η ακτίνα του µυκηλίου και η ταχύτητα κατακάθισης ή ανόδου των µυκηλίων. Υπερφυγοκέντρηση Η ταχύτητα κατακάθισης µπορεί να επιταχυνθεί και µε υπερφυγοκέντρηση, οπότε το g µπορεί να αυξηθεί και κατά φορές. Στις συνθήκες αυτές ο τύπος Stokes πολλαπλασιάζεται µε ω x, όπου ω : γωνιακή ταχύτητα και x : απόσταση του κολλοειδούς συστήµατος απ τον άξονα περιστροφής. Με την υπερφυγοκέντρηση, βρίσκεται πιο γρήγορα η ακτίνα του µυκηλίου. Η µέθοδος χρησιµεύει και για τον ταχύτερο διαχωρισµό της ουσίας σε διασπορά απ το µέσο διασποράς. Ε. Ηλεκτρικές ιδιότητες Ηλεκτροφόρηση Οι ηλεκτρικές ιδιότητες των κολλοειδών πηγάζουν από το ηλεκτρικό φορτίο των µυκηλίων των κολλοειδών συστηµάτων και εξαρτιώνται από το δυναµικό ζ (Σχ. 156 και τύπος 166). Έτσι, αν σε κολλοειδές σύστηµα µπουν δύο ηλεκτρόδια µε τάση (συνεχές ρεύµα), τα φορτισµένα µυκήλια θα µετακινηθούν προς τον πόλο µε αντίθετο φορτίο. Σύµφωνα µε θεωρητικές σκέψεις των Helmholz και Debye - Hückel η δύναµη για ηλεκτροφόρηση είναι ίση µε ζ Vr ε [όπου ζ : το ηλεκτροκινητικό δυναµικό, V : η τάση (από 30 V και πάνω, συνήθως 110 V ), ε : διηλεκτρική σταθερή και r : ακτίνα του µυκηλίου], η δύναµη, που αντιδρά (η αντίδραση όδευσης), είναι ίση µε 6πrηυ.

12 370 Οι δύο αυτές δυνάµεις γίνονται ίσες µεταξύ τους, αν πάροµε υπόψη την απόσταση των ηλεκτροδίων 1 και τον συντελεστή µετατροπής των µονάδων: Έτσι: ζεv 4πeΑ V υ = = 6πη πηl 300 (τύπος 166) (170) ( ) ( ) Ο τύπος αυτός αποδείχτηκε πειραµατικά (Εργ. ασκ. µέθ, Φυσικ. εφαρµ. Ηλεκτρ.). Ηλεκτρώσµωση. ιήθηση Αναφέρθηκε ότι το φαινόµενο της ώσµωσης µπορεί να αυξηθεί ή και να αντιστραφεί µε επέµβαση ηλεκτρικού ρεύµατος. Αυτό είναι εντονότερο, αν το υγρό που παθαίνει ώσµωση είναι µέσο διασποράς κολλοειδούς. Στις συνθήκες αυτές εκτός από τη φόρτιση των ηµιπερατών µεµβρανών και του υγρού µέσου που παρουσιάζεται και κατά την συνηθισµένη ώσµωση, το φαινόµενο επηρεάζεται και απ την παρουσία των φορτισµένων µηκυλίων και των αντίθετων ισοδύναµων φορτίων του µέσου διασποράς. Η ώσµωση, που παρουσιάζεται µε τη βοήθεια ηλεκτρικού ρεύµατος, λέγεται: «ηλεκτρώσµωση». Αν το µέσο διασποράς ή το διαλυτικό φορτίζεται θετικά και συνδεθεί ο θετικός πόλος σ αυτό και ο αρνητικός στο διάλυµα ή το κολλοειδές σύστηµα, τότε η αυθόρµητη ώσµωση ενισχύεται αν αντιστραφούν οι πόλοι, η ώσµωση σταµατάει ή και αντιστρέφεται. Και στις δύο περιπτώσεις το φαινόµενο παρακολουθείται µε την ανύψωση ή ελάττωση της στάθµης των υγρών ή του εµβόλου (Σχ. 13). Ειδικά, στην περίπτωση που το διαλυτικό ή το µέσο διασποράς βγαίνει από το διάλυµα ή το κολλοειδές σύστηµα µιλάµε για: «ηλεκτροεξώσµωση», αλλιώς για: «ηλεκτροενδώσµωση». Ποσοτικά το φαινόµενο εκφράζεται µε τον ακόλουθο τύπο, που ισχύει µετά την αναστολή της ηλεκτρώσµωσης, δηλ. µετά τη δηµιουργία της µέγιστης δυνατής ανύψωσης ( h ) της στάθµης: ή ζ V ε 8 π e Α V P = = πr πr ζ V ε 8π e Α V h = = π r ρ g πr ρ g (171) όπου Pπr : δύναµη, που αντιδρά [P : πίεση, π r : διατοµή ενός πόρου της µεµβράνης ή του διαφράγµατος ( r : ακτίνα πόρου)], ίση µε hρgπ r [ h : µέγιστη ανύψωση, ρ : πυκνότητα του υγρού µέσου διασποράς ή του διαλυτικού, g : επιτάχυνση βαρύτητας], ζ: ηλεκτροκινητικό δυναµικό των κολλοειδών συστατικών της µεµβράνης ή του διαφράγµατος (αν πρόκειται για διάλυµα) ή συνδυασµός του δυναµικού αυτού και του δυναµικού των µυκηλίων, που ακινητοποιήθηκαν στην µεµβράνη (αν πρόκειται για κολλοειδές σύστηµα), V : τάση, που επιβάλλοµε, ε : διηλεκτρική σταθερή του µέσου, e : στοιχειώδες ηλεκτρικό φορτίο, Α : απόσταση σφαιρών εµφάνισης του δυναµικού ζ (τύπος 166). Με τη βοήθεια του τύπου αυτού και µε µέτρηση του ύψους h, µπορεί να προσδιοριστεί ένα από τα έξη µεγέθη, αν είναι γνωστά τα πέντε άλλα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα προσδιορισµού της ακτίνας των πόρων του διαφράγµατος και αυτή είναι η µοναδική έµµεση µέθοδος. [Το µέγεθος των πόρων µπορεί βέβαια να προσδιοριστεί και απ ευθείας µε ηλεκτρονικό µικροσκόπιο].

13 371 Το φαινόµενο της ηλεκτρώσµωσης παίζει ιδιαίτερο ρόλο, κατά τις ηλεκτρολύσεις µε διάφραγµα (Φυσικ. II 1α,1β και Εφαρµ. Ηλ. ΒΓ,, ), όπου συνήθως ενδιαφέρει η καταπολέµησή του και χρειάζεται γι αυτό η γνώση της µεγαλύτερης ανύψωσης, που µπορεί να συµβεί. Έτσι, τα δύο υγρά δεξιά και αριστερά από το διάφραγµα τοποθετούνται απ την αρχή µε τη διαφορά αυτή στάθµης και δεν πραγµατοποιείται ηλεκτρώσµωση, που θα άλλαζε τη σύσταση τους σε βάρος της απόδοσης. Εκτός απ αυτό µε το φαινόµενο της ηλεκτρώσµωσης πραγµατοποιούνται διηθήσεις και αφυγράνσεις, που δεν πετυχαίνουν µε συνηθισµένα µέσα, εξαιτίας της έντονης συγκράτησης του νερού στους κόκκους των ουσιών. Έτσι, µεταξύ των άλλων, αποµακρύνεται µε ηλεκτρώσµωση το νερό από τον καολίνη, την αλούµινα κ.τ.λ. υναµικό ροής Αν υγρό αναγκαστεί να περάσει µε πίεση µέσα από τριχοειδή σωλήνα µε χρησιµοποίηση της διάταξης του σχήµατος 157, µεταξύ υγρού, που βρίσκεται στο χώρο, όπου ασκείται η πίεση και χώρου ροής του υγρού απ τον τριχοειδή παρουσιάζεται διαφορά δυναµικού, δηµιουργείται δηλ. ένα είδος γαλβανικού στοιχείου (Φυσικ. II 1α,1β ). Αυτό οφείλεται στην έντονη τριβή µεταξύ του υγρού και του σωλήνα, οπότε φορτίζονται και τα δύο µε αντίθετα φορτία, και τα δύο µε αντίθετα φορτία, και το φορτισµένο υγρό, που ρέει (ροή φορτίων), αποτελεί ηλεκτρικό ρεύµα, που στα άκρα ροής του αναπτύσσεται η διαφορά δυναµικού. Το δυναµικό, που αναπτύσσεται έτσι, λέγεται: «δυναµικό ροής». Σχ Συσκευή παραγωγής δυναµικού ροής Το φαινόµενο είναι ακόµη εντονότερο (µεγαλύτερη διαφορά δυναµικού), αν αντί καθαρού υγρού, χρησιµοποιηθεί κολλοειδές σύστηµα. Ο τύπος, που ισχύει για ροή κολλοειδών, είναι ο ακόλουθος: P ζε V = (17) πη l όπου V : δυναµικό, που αναπτύσσεται µεταξύ των ηλεκτροδίων, P : πίεση για τον εξαναγκασµό του υγρού για ροή, ζ : ηλεκτροκινητικό δυναµικό, ε : διηλεκτρική σταθερή του µέσου διασποράς, η: ιξώδες του µέσου διασπορας και l : µήκος τριχοειδούς. Με αύξηση της πίεσης κατά µία ατµόσφαιρα το δυναµικό ροής δε βρήκε ακόµη εφαρµογή επειδή όµως για µεγάλο P αναπτύσσεται και όχι σε

14 37 τριχοειδείς σωλήνες, το παίρνοµε σοβαρά υπόψη κατά τη ροή υγρών σε µεταλλικούς σωλήνες, κύρια όταν αυτά είναι καύσιµα (πετρέλαιο, βενζίνη, κ.τ.λ.), και γειώνεται ο σωλήνας για να µη γίνει έκρηξη. υναµικό πτώσης Άλλη συνέπεια της φόρτισης των µυκηλίων των κολλοειδών είναι ότι, όταν κολλοειδών διαστάσεων ύλη (υγρή ή στερεή) πέφτει από ψηλά, τα µυκήλια, που φορτίζονται από τριβή, δηµιουργούν διαφορά δυναµικού µεταξύ αρχικού και τελικού επίπεδου πτώσης. Το δυναµικό αυτό λέγεται: «δυναµικό πτώσης» και είναι 5 V για κάθε 10 µέτρα ύψους πτώσης. Για καύσιµα υλικά, όπως άνθρακας, αλεύρι κ.τ.λ., για να µη γίνει έκρηξη, χρειάζεται η γείωση του αρχικού και τελικού σηµείου πτώσης. Εύρεση των χαρακτηριστικών µεγεθών των κολλοειδών συστηµάτων Τα χαρακτηριστικά µεγέθη των κολλοειδών συστηµάτων είναι: ο αριθµός µυκηλίων στη µονάδα όγκου του συστήµατος (αριθµός «γραµµοµορίων» στο λίτρο: συγκέντρωση), ο αριθµός απλών µορίων στο µυκήλιο, το είδος του φορτίου των µυκηλίων και το ποσό του φορτίου, η ακτίνα των µυκηλίων, το δυναµικό ζ, η ταχύτητα ηλεκτροφόρησης. Οι µέθοδοι προσδιορισµού των µεγεθών αυτών φαίνονται στον πίνακα 43. Βλέπε και Εργ. Ασκ. Μεθ. Φυσικ. Εφαρµ. Ηλεκτρ. ΠΙΝΑΚΑΣ 43 Μέθοδοι προσδιορισµού των χαρακτηριστικών µεγεθών των κολλοειδών Μέγεθος για προσδιορισµό Μέγεθος που µετριέται Μέθοδοι και διατάξεις α 1 ) Συγκέντρωση α ) Μοριακό βάρος α 3 ) Αριθµός απλών µορίων στο µυκήλιο (ν) Αριθµός µηκυλίων σε ορισµένο όγκο κολλοειδούς συστήµατος και βάρος διασπαρµένης ουσίας στον ίδιο όγκο. 1. Όπως παραπάνω. Ακτίνα µηκηλίων 3. Ωσµική πίεση Όπως σε α 1 : Μ ν = (Μ = ΜΒ µυκηλίου, Μ : ΜΒ Μ ουσίας) 1. Μικροσκόπιο. Ηλεκτρονικό µικροσκόπιο Όπως παραπάνω Βλέπε δ. Όπως σε α 1 β) Είδος φορτίου µυκηλίων 1. Κατεύθυνση µετακίνησης 1. Απλή ηλεκτροφόρηση. Ηλεκτροφόρηση κάτω από µικροσκόπιο.κροκιδωτική συγκέντρωση διαφόρων ηλεκτρολυτών γ) Σθένος µυκηλου Ποσό φορτίου Ποσό ρεύµατος, που πέρασε κατά ηλεκτροφόρηση, και βάρος ουσίας, που αποβλήθηκε. Κροκίδωση. (παρακάτω) Ηλεκτροφόρηση (τύπος 170)

15 373 δ) Ακτίνα µυκηλίων 1. Ισχύς φωτός, που φωτίζει και περιθλάται.. Ταχύτητα διάχυσης. 3. Ταχύτητα αυθόρµητης κατακάθισης ή ανόδου. Περίθλαση (Tyndall) (τύπος 167) ιάχυση (τύπος 168α). Κατακάθιση. Ανοδος. Υπερφυγοκέντρωση ε) Ηλεκτροκινητικό δυναµικό ζ 4. Ταχύτητα εκβιασµένης κατακάθισης. 5. Βάρος µυκηλίων. 6. Ακτίνα µυκηλίων. 1. Ταχύτητα ηλεκτροφόρησης. Ανύψωση στάθµης 3. υναµικό ροής α 1 και δ 1-4 Ηλεκτρονικό µικροσκόπιο Όπως σε α 1 (τύπος 170). Ηλεκτρώσµωση (τύπος 171). Καταστροφή των κολλοειδών συστηµάτων. Κροκίδωση Ενεργειακή κατάσταση κολλοειδών συστηµάτων και ενεργειακές ανταλλαγές κατά τη δηµιουργία τους Όπως αναφέρθηκε, η κατανοµή της ύλης σε κολλοειδείς διαστάσεις έχει ως συνέπεια την εξαιρετικά µεγάλη αύξηση της ελεύθερης επιφανειακής ενέργειάς της και σύµφωνα µε τον δεύτερο θερµοδυναµικό νόµο, η ύλη αυτή τείνει αυθόρµητα να υποβαθµιστεί ενεργειακά. Αυτό συµβαίνει σε στερεά πολύ αργά µε τη στερεή γήρανση και πολύ γρήγορα µε συγκράτηση απ αυτά ουσιών (ρόφηση). Έτσι, στερεή ύλη σε κολλοειδείς διαστάσεις σταθεροποιείται µερικά, χωρίς ρόφηση να σταµατάει τη γήρανση. Αν ύλη διασπαρεί µε κολλοειδείς διαστάσεις σε ρευστό µέσο διασποράς και αποτελέσει κολλοειδές σύστηµα, το κολλοειδές αυτό σύστηµα είναι ενεργειακά αναβαθµισµένο ως προς το άθροισµα της ενέργειας του µέσου διασποράς και της ενέργειας της καταµερισµένης ύλης απ όπου προήλθε. Αυτό συµβαίνει, γιατί η ενέργεια που είχε που είχε το µέσο διασποράς αναβαθµίστηκε, εξαιτίας της φόρτισής του και η ύλη των κολλοειδών διαστάσεων, αναβαθµίστηκε εξαιτίας και της φόρτισής της και της κίνησης Brown, που απόκτησε απορροφώντας κινητική ενέργεια απ το µέσο διασποράς (ψύχεται), που στη συνέχεια την αποκτά ξανά απ το περιβάλλον, έτσι που να διατηρήσει τη θερµοκρασία του. Αυτά συµβαίνουν στα λυόφοβα κολλοειδή. Στα λυόφιλα κολλοειδή η ψύξη, η θέρµανση ή η θερµική αδιαφορία του µέσου διασποράς εξαρτάται απ το ποσό της ενέργειας, που χρειάζεται για την κίνηση Brown, και το ποσό, που παράγεται κατά την προσκόλληση µορίων του µέσου διασποράς στα µηκύλια. Αν το τελευταίο αυτό ποσό είναι µικρότερο από το πρώτο, το µέσο διασποράς ψύχεται (πάντως λιγότερο απ ότι κατά τη δηµιουργία λυόφοβου κολλοειδούς). Αν είναι ίσο µε το πρώτο, δεν παρατηρείται µεταβολή θερµοκρασίας και, τελικά η θερµοκρασία του γίνεται ίση µε του περιβάλλοντος.

16 374 Απ τα παραπάνω φαίνεται ότι γενικά τα κολλοειδή συστήµατα είναι ενεργειακά αναβαθµισµένα, ως προς το άθροισµα της ενέργειας των ουσιών, απ όπου προήλθαν χωριστά και θα καταστρεφόταν γρήγορα (διαχωρισµός µέσου διασποράς και ύλης σε διασπορά), αν δεν αυτοαµυνόταν. Η αυτοάµυνα των λυόφοβων κολλοειδών οφείλεται στην οµώνυµη φόρτιση των µηκυλίων τους και την κινητικότητα τους. Η πρώτη έχει ως συνέπεια την άπωση των µυκηλίων µεταξύ τους και η δεύτερη δεν επιτρέπει την άσκηση των δυνάµεων συνοχής της ύλης για µακρύ χρονικό διάστηµα, που θα οδηγούσε σε γρήγορη συσσωµάτωση και καταστροφή του συστήµατος. Η αυτοάµυνα των λυόφιλων κολλοειδών είναι µεγαλύτερη, γιατί οφείλεται και στην προσκόλληση στα µυκήλια µορίων του µέσου διασποράς, πράγµα που κατά τις συγκρούσεις των µυκηλίων µεγαλώνει την απόσταση των κέντρων, όπου εφαρµόζονται οι δυνάµεις συνοχής της ύλης, και ελαττώνει τις δυνάµεις van der Waals, κύρια για µέσο διασποράς, που έχει µεγάλη διηλεκτρική σταθερή. Κροκίδωση. Κολλοειδές πήγµα Παρά την αυτοάµυνα των κολλοειδών συστηµάτων, ο δεύτερος θερµοδυναµικός νόµος είναι αµείλικτος και παρουσιάζεται αυθόρµητη καταστροφή των κολλοειδών συστηµάτων, ιδιαίτερα των λυόφοβων. Η καταστροφή αυτή δυνατό να προκύψει και µε εξωτερική σκόπιµη ή όχι επιθυµητή επέµβαση. Η διαδοχή των αυθόρµητων ή εκβιασµένων µερικών δράσεων που είναι η αποφόρτιση των µυκηλίων, η αποµάκρυνση των προσκολληµένων µορίων του µέσου διασποράς (για λυόφιλα κολλοειδή), η συσσωµάτωση των µυκηλίων (για λυόφοβα κολλοειδή) και η κατακάθισή τους στον πυθµένα του δοχείου, που περιέχει το σύστηµα ή η συγκέντρωσή τους στην επιφάνεια του µέσου διασποράς (για µυκήλια ειδικού βάρους µικρότερου από το µέσο διασποράς) που οδηγούν στον διαχωρισµό της ύλης σε διασπορά απ το µέσο διασποράς, λέγεται: «κροκίδωση» (ή «θρόµβωση»). Η στερεή ή άµορφη ύλη, που διαχωρίζεται µ αυτό τον τρόπο, λέγεται: «κολλοειδές πήγµα». α) Αυθόρµητη κροκίδωση Αυτή πραγµατοποιείται µε τον ακόλουθο τρόπο: οι συγκρούσεις των µυκηλίων µεταξύ τους είναι στιγµιαίες και σύγχρονα ελαστικές και δεν δίνεται η ευκαιρία στην άσκηση για µακρύτερο χρονικό διάστηµα των δυνάµεων συνοχής της ύλης, απ όπου αποτελούνται. Αν όµως οι συγκρούσεις αυτές είναι τριπλές (σύγχρονα µεταξύ τριών µυκηλίων), τότε είναι δυνατό δύο απ τα µυκήλια να χάσουν κινητική ενέργεια υπέρ του τρίτου µυκηλίου. Η ελάττωση αυτή της κινητικότητας των δύο µυκηλίων έχει ως συνέπεια τη επί µακρύτερο χρονικό διάστηµα άσκηση µεταξύ τους των δυνάµεων συνοχής της ύλης και την συσσωµάτωσή τους σε ένα κόκκο (ή µία σταγόνα ή φυσαλίδα). Ο µεγαλύτερος αυτός κόκκος, δεν µπορεί να συγκρατήσει ιόντα, που δίνουν στα µυκήλια το φορτίο τους, ή και γενικά ηλεκτρικά φορτία, που αποκτήθηκαν µε τριβή, όσα και οι δύο προηγούµενοι ακόµα, επειδή ο κόκκος κινείται βραδύτερα, επιτρέπει την άσκηση των ηλεκτροστατικών έλξεων µεταξύ του και των µυκηλίων για µακρύτερο χρονικό διάστηµα. Συνέπεια αυτών είναι η αποφόρτισή του. Αυτό συµβαίνει σε διάφορα σηµεία του κολλοειδούς συστήµατος. Οι µεγάλοι και

17 375 ΠΙΝΑΚΑΣ 44 Μέθοδοι κροκίδωσης κολλοειδών συστηµάτων Χαρακτηρισµός κροκίδωσης α. Αυθόρµητη Επιδίωξη Τρόπος Α. Λυόφοβα Β. Λυόφιλα κροκίδωση Μικρή µέχρι τέλεια. Αργή Ελάχιστη. Πολύ αργή β. Εκβιασµένη κροκίδωση α) επιβράδυνση της κινητικότητας των µηκυλίων 1. Ψύξη. Επέµβαση µε Μικρή. Αργή. Μεγαλύτερη. Γρήγορη. Πολύ αργή - ηλεκτρικό ρεύµα Ι. Επέµβαση στην κινητικότητα β) Επιτάχυνση της κινητικότητας 1. Θέρµανση Τέλεια. Γρήγορη Πολύ λίγη. των µυκηλιών των µηκυλίων και αύξηση του. Υπέρηχοι Τέλεια. Γρήγορη Τέλεια. Γρήγορη αριθµού τριπλών συγκρούσεων. 3. Υψίσυχνο ρεύµα Τέλεια. Γρήγορη Τέλεια. Γρήγορη ΙΙ. Αποφόρτιση των µυκηλίων 1. Ηλεκτροφόρηση. Αµοιβαία κροκίδωση 3. Με ηλεκτρολύτες Τέλεια. Γρήγορη Τέλεια. Γρήγορη Τέλεια. Γρήγορη ΙΙΙ. Αποµάκρυνση του 1. Ψύξη (Τέλεια. Γρήγορη)* προσαρτηµένου στα µυκήλια. Βρασµός (Τέλεια. Γρήγορη)* µέσου διασποράς 3. Αλλαγή µέσου διασποράς ( υνατό µερικές φορές να παρουσιαστεί κροκίδωση) * Αυτή δεν οφείλεται σε αποµάκρυνση του µέσου διασποράς απ τα µυκήλια γιατί δε µετέχει στη δοµή τους. Τέλεια. Αργή Μικρή. Αργή Τέλεια. Γρήγορη (για µεγάλα ποσά) Τέλεια. Γρήγορη Τέλεια. Γρήγορη Τέλεια. Γρήγορη

18 376 βραδυκίνητοι κόκκοι, που δηµιουργούνται, αποτελούν κατά τις συγκρούσεις µε τα µυκήλια παράγοντα επιβράδυνσης της κίνησης των τελευταίων, κατά τρόπο, που εξελίσσεται αργά ή ολική κροκίδωση του συστήµατος. β) Εκβιασµένη κροκίδωση Σύµφωνα µε τα αίτια σχετικής σταθερότητας των κολλοειδών συστηµάτων και τον µηχανισµό της αυθόρµητης κροκίδωσης, για να καταστρέψοµε, κροκιδώσοµε, ένα κολλοειδές σύστηµα, θα πρέπει να εξουδετερώσοµε ένα ή περισσότερα αίτια της σταθερότητάς τους. Έτσι, οι µέθοδοι κροκίδωσης ανήκουν στις µεθόδους, που επεµβαίνουν στην κινητικότητα των µυκηλίων ή που ευνοούν τις τριπλές συγκρούσεις και στις µεθόδους εξουδετέρωσης των φορτίων των µυκηλίων και, για λυόφιλα κολλοειδή, στις µεθόδους απαλλαγής των µυκηλίων απ την προσαρτηµένη στοιβάδα του µέσου διασποράς. Οι µέθοδοι κροκίδωσης φαίνονται στον πίνακα 44 (βλέπε και Εργ. ασκ. µέθ. Φυσικ. Εφαρµ. Ηλεκτρ.). Με κατάλληλη διάταξη: «µέθοδος Cotrell» και µε χρησιµοποίηση υψίσυχνου ρεύµατος ή συνεχούς [Μέθοδοι βι, β, 3(πιν. 44)] κατορθώνεται η συγκράτηση αιωρουµένων σωµατίων κολλοειδών διαστάσεων απ τα καυσαέρια (καταπολέµηση ατµοσφαιρικής ρύπανσης απ αυτά). Ένα άλλο µακροσκοπικό παράδειγµα κροκίδωσης µε υψίσυχνο ρεύµα είναι η µετατροπή των υδρατµών σε βροχή µε τους κεραυνούς και τις αστραπές. Επίσης σε µακροσκοπική κλίµακα κροκιδούνται οι φερτές κολλοειδείς ύλες ποταµών από τα άλατα της θάλασσας: σχηµατισµός έλτα. Ευαισθητοποίηση και προστασία λυόφοβων κολλοειδών. Προστατευτικά κολλοειδή. Αριθµός χρυσού Αν σε λυόφοβο κολλοειδές προστεθούν µικρά ποσά λυόφιλου, µε αντίθετο φορτίο µυκηλίων, παρατηρείται µερικές φορές ότι το λυόφοβο κολλοειδές γίνεται ευαισθητότερο ως προς την αυθόρµητη ή την κροκίδωση µε εξωτερική επέµβαση. Αν, αντίθετα, σε λυόφοβο κολλοειδές προστεθεί λυόφιλο µε το ίδιο είδος φορτίου µυκηλίων ή αν προστεθούν µεγαλύτερα ποσά (όχι τόσο µεγάλα, που να γίνει αµοιβαία κροκίδωση) λυόφιλου µε αντίθετο φορτίο µυκηλίων, τότε το λυόφοβο κολλοειδές γίνεται σταθερότερο, γιατί η παρουσία του σταθερότερου λυόφιλου: «προστατεύει» το λυόφοβο από την κροκίδωση. Η πράξη αυτή της σταθεροποίησης των λυόφοβων κολλοειδών µε λυόφιλα λέγεται: «προστασία» και τα λυόφιλα κολλοειδή, που χρησιµοποιούνται για το σκοπό αυτό, λέγονται: «προστατευτικά κολλοειδή». Ο καθορισµός των ορίων συγκέντρωσης των δύο κολλοειδών, ώστε το αποτέλεσµα να είναι προστασία και όχι αµοιβαία κροκίδωση, γίνεται όπως περιγράφεται στις Εργ. ασκ. µεθ. Φυσικ. εφαρµ. Ηλεκτρ. Η προστατευτική δράση διαφόρων λυόφιλων κολλοειδών χαρακτηρίζεται, µε τον «αριθµό χρυσού», που χρησιµοποίησε ο Zsigmondy. Πρόκειται για τα mgr ξηρής ύλης, πήγµα, λυόφιλου κολλοειδούς, που αν προστεθούν σε 10 ml κολλοειδούς συστήµατος χρυσού (λυόφοβου κολλοειδές), περιεκτικότητας 0, , 0058 % (βάρος σε όγκο), αρκούν για να εµποδίσουν την κροκίδωσή του,

19 377 αν προστεθεί σ αυτό 1 ml 10% διαλύµατος χλωριούχου νατρίου. Εδώ, όπως και σε άλλες περιπτώσεις κολλοειδών, η κροκίδωση έχει ως συνέπεια της συσσωµάτωσης των µυκηλίων, την µεταβολή του χρώµατος. Πριν την κροκίδωση το κολλοειδές σύστηµα χρυσού είναι κόκκινο, µετά την κροκίδωση, γαλάζιο έτσι, η παρεµπόδιση της κροκίδωσης του κολλοειδούς συστήµατος χρυσού φαίνεται από την σταθερότητα του χρώµατός του. Όσο ο αριθµός χρυσού είναι µικρότερος, τόσο η προστατευτική ικανότητα του λυόφιλου κολλοειδούς είναι µεγαλύτερη. Γαλακτώµατα. Γαλακτωµατοποιές ουσίες. Ρήξη των γαλακτωµάτων Όπως φαίνεται στον πίνακα 41, η κολλοειδής σκόρπιση υγρού σε υγρό µέσο διασποράς, που δεν είναι αναµίξιµο µε το πρώτο υγρό, δηµιουργεί κολλοειδές σύστηµα, που λέγεται: «γαλάκτωµα». Η ιδιοτυπία τέτοιων συστηµάτων είναι και σταγόνες υγρού, µεγαλύτερες των κολλοειδών διατάστεων, διασκορπισµένες σε υγρό µέσο διασποράς και αιωρούµενες είτε µη µηχανική ανακίνηση του συστήµατος, είτε εξαιτίας της µικρής διαφοράς ειδικού βάρους µεταξύ σταγόνων και υγρού µέσου διασποράς, έχουν σχεδόν όλες τις ιδιότητες των κολλοειδών συστηµάτων, δηλ. οι διασκορπισµένες σταγόνες είναι φορτισµένες και πραγµατοποιούν κίνηση Brown (µόνο το φαινόµενο Tyndall δεν παρουσιάζεται). Οι µέθοδοι παρασκευής τους, όπως και πραγµατικών κολλοειδών γαλακτωµάτων, είναι η µηχανική πέψη µε µέσο πέψης, όπως οι αλκαλικοί σάπωνες, η λανολίνη, σουλφονικά οξέα, λυόφιλα κολλοειδή, λεπτές σκόνες άνθρακα, µετάλλων ή αλάτων, που στην προκειµένη περίπτωση λέγονται: «γαλακτωµατοποιά µέσα». Η µηχανική πέψη γίνεται µε ανάµιξη σε γουδί, µε κολλοειδόµυλο ή µε χρησιµοποίηση εκνεφωτή. Μπορεί ακόµη να χρησιµοποιηθεί µέθοδος παρασκευής µε αλλαγή του διαλυτικού µέσου. Η κροκίδωση τους γίνεται µε τις µεθόδους, που περιγράφτηκαν (Πιν. 44) και ονοµάζεται: «ρήξη του γαλακτώµατος». Στα γαλακτώµατα δεν µπορούµε να προβλέψοµε κατά την παρασκευή τους ποιο απ τα υγρά θα είναι η ουσία σε διασπορά και ποιο το µέσο διασποράς. Αυτό εξαρτάται απ το γαλακτωµατοποιό µέσο. Είναι δυνατό µετά την παρασκευή του γαλακτώµατος η ουσία σε διασπορά να µετατραπεί σε µέσο διασποράς, µε αλλαγή του γαλακτωµατοποιού µέσου. Ο έλεγχος ποιο απ τα δύο υγρά είναι το µέσο διασποράς, γίνεται µε τον ακόλουθο τρόπο: α) Βάζοµε στην επιφάνεια του γαλακτώµατος σταγόνα ενός απ τα δύο υγρά. Αν αυτή αφοµοιωθεί γρήγορα, τότε το υγρό αυτό αποτελεί το µέσο διασποράς, αλλιώς είναι η ουσία σε διασπορά. β) Στην επιφάνεια του γαλακτώµατος βάζοµε κόκκους χρωστικής, που διαλύεται στο ένα µόνο υγρό. Αν αυτοί διαλυθούν, το µέσο διασποράς είναι εκείνο που είναι διαλυτή η χρωστική. γ) Αν ένα απ τα δύο υγρά αποτελεί διαλυτικό µέσο αλάτων και προσθέτοντας άλας πιστοποιούµε αύξηση της αγωγιµότητας του γαλακτώµατος, τότε µέσο διασποράς είναι το υγρό, που αποτελεί διαλυτικό µέσο αλάτων. Γνωστό φυσικό γαλάκτωµα είναι το γάλα, σύστηµα λίπους σε υδατικό διάλυµα καζεϊνικού ασβεστίου, λακτόζης, λευκωµάτων, µεταλλικών αλάτων, βιταµινών κ.τ.λ. Αν το αφήσουµε σε ηρεµία, το γάλα διαχωρίζεται σε δύο στοιβάδες, που η πάνω αποτελείται από τα σφαιρίδια λίπους και η άλλη απ το µέσο διασποράς. Αυτός ο αυθόρµητος διαχωρισµός σε δύο στοιβάδες είναι βραδύτερος, αν το

20 378 γάλα µε τη µηχανική επεξεργασία, που λέγεται: «οµοιογενοποίηση», αποτελέσει κολλοειδές γαλάκτωµα, εξαιτίας της κατάτµησης λιποσφαιρίων σε κολλοειδείς διαστάσεις. Για τον λόγο αυτό και γιατί τα µικρού µεγέθους λιποσφαίρια είναι πιο εύπεπτα, εφαρµόζεται σήµερα γενικά στο γάλα η οµοιογενοποίηση (Τεχνολογ. Γεωργικών Βιοµηχανιών). Για την εξουδετέρωση της δυσάρεστης µυρωδιάς και γεύσης ορισµένων ουσιών, που χρησιµοποιούνται στην ιατρική (λ.χ. µουρουνέλαιο), δίνουν σ αυτές µορφή γαλακτώµατος. Γαλακτώµατα ασφάλτου ή πίσσας σε νερό χρησιµοποιούνται για την ψυχρή επίστρωση των δρόµων. Γαλάκτωµα ορυκτέλαιου σε νερό χρησιµεύει για την ψύξη και λίπανση των οργάνων, που ανοίγουν τρύπες ή κόβουν τα µέταλλα. Στην γεωργία χρησιµοποιούνται γαλακτώµατα πετρελαίου σε νερό ως παρασιτοκτόνα. Στη βυρσοδεψία χρησιµοποιείται γαλάκτωµα ελαιόλαδου σε νερό. Πηκτές. Θιξοτροπία. Συναίρεση «Πηκτές» δηµιουργούνται µε απορρόφηση µεγάλων ποσών υγρού από κολλλοειδές πήγµα. Το ποσοστό του υγρού µιας πηκτής κυµαίνεται ανάµεσα σε πλατιά όρια, χωρίς να υπάρχει σταθερή αναλογία µεταξύ του και του κολλοειδούς. Οι πηκτές δηµιουργούνται µε απλή επαφή ορισµένων µοριακών κολλοειδών µε υγρό. Έτσι, η ζελατίνα σε επαφή µε ξεστό νερό απορροφά µεγάλα ποσά απ αυτό, διογκώνεται και σχηµατίζει πηκτή. Το ίδιο συµβαίνει µε το λάστιχο, που απορροφά βενζίνη, διθειάνθρακα, αιθέρα, πετρέλαιο, τετραχλωράνθακα, κ.τ.λ. Η γλυκερίνη σχηµατίζει πηκτή µε απλή επαφή µε οξεικό οξύ η νιτρογλυκερίνη µε νιτρικό οξύ, ασετόνη ή αιθέρα. Πηκτές µπορούν ακόµη να δηµιουργηθούν µε ψύξη κολλοειδούς συστήµατος. Έτσι, παίρνοµε πηκτές ζελατίνας, αγάρ-αγάρ και πηκτές φρούτων (ζελέ). Η θερµοκρασία, όπου δηµιουργείται πηκτή µε ψύξη, είναι τόσο ψηλότερη όσο το κολλοειδές σύστηµα πυκνότερο. Οι πηκτές, που παρασκευάζονται έτσι, καταστρέφονται µε θέρµανση. Πηκτές σχηµατίζονται και µε διπλή αντικατάσταση. Έτσι, µε επίδραση οξέως σε υδατικό διάλυµα υδρυάλου (πυριτικό νάτριο) σχηµατίζεται µια πηκτή, µου µετά από εξάτµιση µετατρέπεται σε πήγµα, το γνωστό Silica Gel. Με αλλαγή διαλυτικού σχηµατίζονται πήκτες. Έτσι, αν σε διάλυµα οξεικού ασβεστίου επιδράσει οινόπνευµα, το οξεικό ασβέστιο µετατρέπεται σε πηκτή. Ορισµένες πηκτές καταστρέφονται µε το χρόνο, άλλες απαιτούν έντονα µέσα για την καταστροφή τους. Η καταστροφή των πηκτών λέγεται «συναίρεση» ή «κατάρρευση». Μετά την καταστροφή τους, ορισµένες πηκτές έρχονται ξανά στην αρχική τους κατάσταση, µετά την εξάλειψη του αίτιου που προκάλεσε την καταστροφή τους. Αυτές οι πηκτές λέγονται: «αντιστρεπτές». Με αύξηση της περιεκτικότητας του κολλοειδούς, απ όπου δηµιουργήθηκε µία πηκτή, αυξάνει η µηχανική αντοχή της, έτσι που µερικές απ αυτές είναι εξαιρετικά ανθεκτικές. Ορισµένες απ τις πηκτές παρουσιάζουν την ιδιοτυπία να καταστρέφονται µε απλή µηχανική καταπόνηση και να έρχονται στην αρχική τους κατάσταση µηχανικής αντοχής, αν µείνουν σε ηρεµία. Το φαινόµενο αυτό λέγεται: «θιξοτροπία» (απ το θίγω και τρέπεσθαι) και οι πηκτές: «θιξότροπες». Τέτοιες είναι, µεταξύ των άλλων η πηκτή υδρίτη οξειδίου του σιδήρου, οξείδιου του αλουµινίου, πεντοξείδιο του βαναδίου κ.τ.λ. Θιξοτροπία παρουσιάζουν και ορισµένες πηκτές, που το συστατικό σε διασπορά στο υγρό δεν είναι κολλοειδών διαστάσεων. Έτσι, µεταξύ των άλλων, ο καολίνης και ο µπετονίτης, που απορροφούν νερό και διογκώνεται, είναι θιξότροποι.

21 379 Το φαινόµενο της θιξοτροπίας παρουσιάζεται συχνά στη Φύση. Το πρωτόπλασµα των κυττάρων είναι θιξότροπο. Θιξότροπα είναι και ορισµένα εδάφη ή έλη, που περιέχουν θιξότροπη άργιλλο και γι αυτό είναι ασταθή, παρά την ανθεκτική τους µορφή. Αν κάποιος θελήσει να περπατήσει πάνω τους, βυθίζεται και κάθε προσπάθεια να απαλλαγεί οδηγεί σε µεγαλύτερη βύθιση αντίθετα, αν µείνει ακίνητος, δεν βυθίζεται περισσότερο. Προσθέτοντας στις κονίες γρήγορης πήξης µπετονίτη, αυτός εµποδίζει την πήξη του κονιάµατος µέσα στην µπετονιέρα, όπου γίνεται η ανάµιξη της κονίας µε τα αδρανή υλικά και νερό, εξαιτίας της θιξότροπης ιδιότητάς του. Το ίδιο γίνεται και µε ανάδευση, για τη µεταφορά του έτοιµου τσιµέντου. Οι πηκτές, γενικά έχουν πολλές εφαρµογές. Έτσι, µερικές απ αυτές χρησιµεύουν ως συγκολλητικές ουσίες και για τη παρασκευή βερνικιών βαφής µετάλλων. Άλλες είναι αρκετά µαλακές σε ψηλές θερµοκρασίες, ώστε να σχηµατουργηθούν, και είναι σκληρές σε συνηθισµένη θερµοκρασία. Τέτοια πηκτή είναι ο βακελίτης. Οι φυσικές (από δένδρα ή το έδαφος) ρητίνες και οι τεχνητές είναι πήγµατα από πηκτές. Μερικές απ τις τεχνητές ρητίνες έχουν ιονεναλλακτικές ικανότητες. Ορισµένες σιλικόνες είναι πήγµατα από πηκτές. Σηµασία των κολλοειδών Τα κολλοειδή συστήµατα ή τα πήγµατα από αυτά ή από πηκτές έχουν εξαιρετικά µεγάλη σηµασία για τη ζωή των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών, τόσο γιατί αποτελούν τα κύρια συστατικά τους, όσο και γιατί συναντιώνται σε µεγάλο αριθµό βιοµηχανιών. Εκτός από αυτά που αναφέρθηκαν η γενική σηµασία τους είναι η ακόλουθη: α) Ο ρόλος τους στη Βιολογία, τη Φυσιολογία και την Ιατρική Οι ιστοί των ζωικών και φυτικών οργανισµών, το αίµα, το µεσοκυττάριο υγρό, το πρωτόπλασµα, τα τοιχώµατα των κυττάρων είναι κολλοειδή συστήµατα, πηκτές, ή πήγµατα κολλοειδών συστηµάτων ή πηκτών. Τα οστά περιέχουν κολλοειδή. Απ αυτό φαίνεται η εξαιρετική σηµασία τους για τη ζωή. Ο Graham θεώρησε ότι «τα κολλοειδή είναι η έδρα της ζωής». Ο βιολόγος Loeb θεώρησε τους ζώντες οργανισµούς ως «χηµικές µηχανές που αποτελούνται κύρια από κολλοειδή και είναι ικανές να αυξάνουν και να αναπαράγονται αυτόµατα». Ο Lumière θεώρησε τις παθολογικές καταστάσεις, τα γηρατιά και το θάνατο ως αποτέλεσµα παροδικής ή µόνιµης κροκίδωσης των κολλοειδών του οργανισµού. Πραγµατικά, η αυτοάµυνα του οργανισµού βασίζεται κύρια στην προσπάθεια διατήρησης των κολλοειδών συστηµάτων. Αυτό γίνεται, γιατί τα περισσότερα απ τα κολλοειδή είναι λυόφιλα, που αυτοσυντηρούνται αποτελεσµατικότερα και πέπτονται ξανά, αν κροκιδωθούν επισοδειακά. Για την συντήρηση αυτών των λυόφιλων κολλοειδών ο οργανισµός περιέχει ή δηµιουργεί, αν χρειαστεί, µεγάλο αριθµό αιωρηµατικών ουσιών και ρυθµιστικών διαλυµάτων, για την αποφυγή µεταβολής του pη. Εκτός απ την άµυνα αυτή, που κατευθύνεται από τα νευρικά κύτταρα, ο οργανισµός αλλάζει τελείως και ανανεώνει, κατά ορισµένα χρονικά διαστήµατα, τα κολλοειδή του συστήµατος µε αντικατάσταση κυττάρων. Μόνο τα νευρικά κύτταρα δεν αντικαθιστούνται και στα κολλοειδή συστήµατά τους εκδηλώνεται ο δεύτερος θερµοδυναµικός νόµος. Αυτός οδηγεί σε αργή καταστροφή τους και επόµενα όλων των κολλοειδών συστηµάτων του οργανισµού, δηλ. στα γηρατιά και στο θάνατο. Τα πρωτόζωα, που δεν έχουν νευρικά κύτταρα και συντηρούν τα κολλοειδή τους συστήµατα,

22 380 µπορεί να θεωρηθούν σαν αθάνατα. Αυτό, η πιστοποίηση ότι η εισαγωγή στα φυτά και στα πειραµατόζωα κροκιδωτικών ουσιών φέρνει διαταραχές, που θυµίζουν συµπτώµατα γνωστών ασθενειών, και ότι αντίθετα η εισαγωγή µέσων πέψης και προστατευτικών κολλοειδών µικρού αριθµού χρυσού προκαλεί ανανέωση του οργανισµού, αποτέλεσαν τη βάση του κλάδου της ιατρικής, της «Γεροντολογίας». Αυτή ασχολείται µε την ανανέωση του οργανισµού και την παράταση της ζωής, χρησιµοποιώντας σε γενικές γραµµές µέσα πέψης ή διέγερσης του οργανισµού για την παραγωγή τους (Nichans, Bolgomoletz κ.τ.λ.) ή επεµβαίνοντας κατ ευθείαν στα νευρικά κύτταρα (Aslan κ.τ.λ.). Εκτός απ αυτό, αναφέρθηκε η εκλεκτικότητα των κυτταρικών µεµβρανών, που αποτελούνται από κολλοειδή πήγµατα, και η υπόνοια ότι παθολογική συσσώρευση τροφών στα κύτταρα, εξαιτίας χαλάρωσής τους ( διατήρηση των κυτταρικών πόρων ανοιχτών), µπορεί να αποτελεί ένα απ τα αίτια του καρκίνου. Οι διαστάσες, που αποτελούν τους οργανικούς καταλύτες, είναι κολλοειδή, που παράγονται από τους ζωντανούς οργανισµούς. Οι «διηθητικοί ιοί», που σ αυτούς οφείλονται διάφορες αρρώστιες, όπως η λύσσα, ο αφθώδης πυρετός, η ιλαρά, η πολιοµελίτιδα, η επιδηµική γρίππη κ.τ.λ. είναι νουκλεοπρωτεϊνες, διαστάσεων mµm, ανήκουν δηλ. στα κολλοειδή. εν έχει ακόµη εξακριβωθεί, αν µπορούν να θεωρηθούν ως ζωντανοί οργανισµοί. Θεωρούνται η ενδιάµεση βαθµίδα ανάµεσα στα βακτήρια (που ανήκουν ασφαλώς στους ζωντανούς οργανισµούς, διαστάσεων οργανικά µόρια (συνήθως διαστάσεων < 300 mµ m ). > 300 mµ m και τα όχι ζωντανά Η αυθόρµητη ή η εκβιασµένη κροκίδωση του ορρού του αίµατος µε διάφορα κροκιδωτικά µέσα, αποτελεί διαγνωστικό µέσο ασθενειών και παρακολούθησης της εξέλιξής τους. Πολλά φάρµακα, εµβόλια, θεραπευτικά σκευάσµατα είναι εξευγενισµένα φυσικά κολλοειδή. Άλλα φυσικά κολλοειδή φυτικής ή ζωικής προέλευσης, όπως άµυλο, αραβικό κόµµι, βάλσαµο του Καναδά, αλβουµίνες χρησιµοποιούνται για την παρασκευή φαρµάκων. β) Ο ρόλος τους στην Οικιακή Οικονοµία Τα περισσότερα τρόφιµα αποτελούνται από κολλοειδή, όπως το ψωµί, το γάλα, το κρέας, τα λαχανικά. Η µαγιονέζα, οι διάφορες πηκτές, η κρέµα Bechamell, η κρέµα Chantilly, οι σάλτσες είναι κολλοειδή συστήµατα. Το ψήσιµο των φαγητών έχει σχέση µε την κροκίδωση. Το κρασί είναι κολλοειδές σύστηµα ταννίνης και χρωστικών σε νερό και οινόπνευµα οι αλλοιώσεις του και η παλαίωσή του οφείλονται σε κροκιδώσεις. Ακόµη, το ούζο και η µαστίχα σχηµατίζουν γαλάκτωµα µε νερό. γ) Ο ρόλος τους στη Γεωργία Το έδαφος περιέχει από 1 50 % κολλοειδή ανόργανα, όπως η άργιλλος, το οξείδιο του πυριτίου και το οξείδιο του αργιλίου, και οργανικά, που αποτελούν τον «χουν». Με την παρουσία των κολλοειδών αυτών, που ορισµένα σχηµατίζουν πηκτές, βοηθούνται οι χηµικές αντιδράσεις και οι φυσικές ανταλλαγές, απαραίτητες για την ανάπτυξη των φυτών. Τα οργανικά κύρια κολλοειδή, όπως τα υδρόφιλα και αυτά που σχηµατίζουν πηκτές, συµβάλλουν στη διατήρηση της συνεκτικότητας του εδάφους και κατά τις ξηρασίες και τροφοδοτούν τα φυτά κατά τις εποχές αυτές µε νερό.

για τη ριζική ανανέωση και αλλαγή της δηµοκρατικής παράταξης και του πολιτικού συστήµατος

για τη ριζική ανανέωση και αλλαγή της δηµοκρατικής παράταξης και του πολιτικού συστήµατος Προχωράµε για τη ριζική ανανέωση και αλλαγή της δηµοκρατικής παράταξης και του πολιτικού συστήµατος για να πάει η Ελλάδα µπροστά Με πίστη και πεποίθηση υποστηρίζω την ύπαρξη στην ελληνική κοινωνία ενός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Συµπεράσµατα και στρατηγική για την αντιµετώπιση της κλιµατικής µεταβολής

Κεφάλαιο 5 Συµπεράσµατα και στρατηγική για την αντιµετώπιση της κλιµατικής µεταβολής Κεφάλαιο 5 5.1 Συµπεράσµατα του 1 ου Κεφαλαίου* Η Μεσόγειος έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως περιοχή ευάλωτη στις επιπτώσεις της ανθρωπογενούς κλιµατικής µεταβολής. Όπως προκύπτει από τα αποτελέσµατα σειράς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ. Έντυπο πνευµατικής εσωτερικής καταγραφής. Τεύχος 19ο Οκτώβριος 2008

ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ. Έντυπο πνευµατικής εσωτερικής καταγραφής. Τεύχος 19ο Οκτώβριος 2008 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ Ε Ν Ο Ν Έντυπο πνευµατικής εσωτερικής καταγραφής Το Μυστήριο του Γάµου. Του Αρχ. Καλλίστρατου Λυράκη Ο σύζυγος ο πιστός, κοντά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ, ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ ΣΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΣΕΒ

ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ, ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ ΣΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΣΕΒ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ, ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ ΣΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΣΕΒ Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ για την πρόσκλησή σας να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ.Σ. Ε.Λ.Μ.Ε. ΠΡΟΤΥΠΩΝ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ.Σ. Ε.Λ.Μ.Ε. ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ.Σ. Ε.Λ.Μ.Ε. ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΜΑΙΟΣ 2014 Συνάδελφοι το.σ. της Ε.Λ.Μ.Ε. θα ήθελε να σας ενηµερώσει για τα ζητήµατα τα οποία προσπάθησε να αντιµετωπίσει την προηγούµενη περίοδο καθώς και για τον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίοι Έλληνες μαθηματικοί. τους στη θετική σκέψη. Ερευνητική εργασία (Project)

Αρχαίοι Έλληνες μαθηματικοί. τους στη θετική σκέψη. Ερευνητική εργασία (Project) Αρχαίοι Έλληνες μαθηματικοί και η συμβολή τους στη θετική σκέψη Ερευνητική εργασία (Project) Οι Έλληνες είναι οι δημιουργοί της τέχνης, της φιλοσοφίας και της επιστήμης, καθώς την εποχή εκείνη η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Από την καχυποψία στη συνύπαρξη. Ο ήµος Σερρών και το campus του ΤΕΙ Σερρών (1979-2009)

Από την καχυποψία στη συνύπαρξη. Ο ήµος Σερρών και το campus του ΤΕΙ Σερρών (1979-2009) Από την καχυποψία στη συνύπαρξη. Ο ήµος Σερρών και το campus του ΤΕΙ Σερρών (1979-2009) Λίλα Θεοδωρίδου, Γλυκερία Καριώτου, Ελευθέριος Παναγιωτόπουλος, Γεώργιος Καριώτης Μέλη ΕΠ- Τµήµα Γεωπληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΑΡ ΙΚΙΟΥ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ. «Μέλισσα, µέλισσα, µέλι γλυκύτατο»

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΑΡ ΙΚΙΟΥ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ. «Μέλισσα, µέλισσα, µέλι γλυκύτατο» ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΑΡ ΙΚΙΟΥ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ «Μέλισσα, µέλισσα, µέλι γλυκύτατο» ΓΑΡ ΙΚΙ 2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 1. Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ 1.1. Τα µέρη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ (ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΦΕΚ. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ

Ο ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ (ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΦΕΚ. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ Ο ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ (ΝΟΜΟΣ 1963/91 ΦΕΚ. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ Α ΕΙΑΣ Ι ΡΥΣΕΩΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αλεξάνδρειο Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης

Αλεξάνδρειο Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης Αλεξάνδρειο Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΉΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Τύπος και Εθνικό Σύστηµα Υγείας» Για το Α Εξάµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΗ (Άρθρο 3 1&2 Ν.3297/2004)

ΣΥΣΤΑΣΗ (Άρθρο 3 1&2 Ν.3297/2004) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εισηγήτρια: Θεοδώρα Παπαδηµητρίου Ειδική Επιστήµονας-Νοµικός Αθήνα, 03 Οκτωβρίου 2011 Αρ. πρωτ.: 8947 ΣΥΣΤΑΣΗ (Άρθρο 3 1&2 Ν.3297/2004) ΘΕΜΑ: «Ασφαλιστικές Εταιρίες που έχουν άδεια λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ:

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: Η Σηµασία των Συστηµάτων Εσωτερικού Ελέγχου. Πρακτική Εφαρµογή στις Ξενοδοχειακές Υπό των φοιτητών: ΜΠΑΡΜΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τη σύντοµη παρουσίαση του φυσικού πλαισίου αναφοράς (Πίνδος - Αχελώος).

Τη σύντοµη παρουσίαση του φυσικού πλαισίου αναφοράς (Πίνδος - Αχελώος). 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα εργασία εξετάζει τον τρόπο, µε τον οποίο η «άγρια ανάπτυξη» κυριολεκτικά εξαφανίζει την ιστορία και την πολιτιστική κληρονοµιά αλλά και µεταβάλλει ριζικά τα δεδοµένα του χώρου. Τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗ: 03/04/2007 ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ.: 1835 ΙΑΚΗΡΥΞΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗ: 03/04/2007 ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ.: 1835 ΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΤΙΠΡΥΤΑΝΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗ: 03/04/2007 ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ.: 1835 ΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟ ΟΤΙΚΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΛΩΣΙΜΩΝ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ἀντιφωνητὴς. ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΠΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΓΝΩΜΗΣ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΤΟΣ 10ο / ΑΡ. Φ. 249 / ΤΙΜΗ 1

Ἀντιφωνητὴς. ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΠΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΓΝΩΜΗΣ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΤΟΣ 10ο / ΑΡ. Φ. 249 / ΤΙΜΗ 1 Ἀντιφωνητὴς Πάσα δουλεία παρά φύσιν ἐστίν ΑΝΤΙΦΑΝΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΠΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΓΝΩΜΗΣ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΤΟΣ 10ο / ΑΡ. Φ. 249 / ΤΙΜΗ 1 Πρίν ἕξι µῆνες γράφαµε (φ. 236, ὑπό τόν τίτλο «Μέ τό ζόρι (εὐρω)παντρειά»)

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικό 11/2014 της συνεδρίασης της Οικονοµικής Επιτροπής του ήµου Λήµνου, της 31 ης Μαρτίου 2014

Πρακτικό 11/2014 της συνεδρίασης της Οικονοµικής Επιτροπής του ήµου Λήµνου, της 31 ης Μαρτίου 2014 Πρακτικό 11/2014 της συνεδρίασης της Οικονοµικής Επιτροπής του ήµου Λήµνου, της 31 ης Μαρτίου 2014 Στη Μύρινα Λήµνου, σήµερα την 31 η Μαρτίου 2014, ηµέρα ευτέρα και ώρα 13:00 στην αίθουσα συνεδριάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΜΔ. Πέµπτη 5 Δεκεµβρίου 2013

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΜΔ. Πέµπτη 5 Δεκεµβρίου 2013 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΜΔ Πέµπτη 5 Δεκεµβρίου 2013 ΘΕΜΑΤΑ Α. ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Ανακοινώνεται ότι τη συνεδρίαση παρακολουθούν µαθητές από το 1ο Δηµοτικό Σχολείο Μάνδρας Αττικής, το Πρότυπο Δηµοτικό

Διαβάστε περισσότερα

6. Ρ. Μούζιλ, Ο νεαρός Τέρλες

6. Ρ. Μούζιλ, Ο νεαρός Τέρλες 35 6. Ρ. Μούζιλ, Ο νεαρός Τέρλες Τα πάντα γύρω του έμοιαζαν τώρα άδεια και βαρετά. Στο μεταξύ είχε μεγαλώσει κάτι άγνωστο και σκοτεινό ένιωθε να ξυπνάει μέσα του: ήταν η εφηβεία που άρχιζε. Και την κρίσιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ «για τη δίκαιη δίκη και την αντιµετώπιση φαινοµένων αρνησιδικίας» Α. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ «για τη δίκαιη δίκη και την αντιµετώπιση φαινοµένων αρνησιδικίας» Α. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ «για τη δίκαιη δίκη και την αντιµετώπιση φαινοµένων αρνησιδικίας» Α. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Το Σύνταγµα προβλέπει το δικαίωµα κάθε πολίτη ακρόασής του ενώπιον του αρµόδιου ικαστηρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ «Κωδικοποίηση σε ενιαίο κείµενο των διατάξεων της κείµενης νοµοθεσίας που αφορούν το Υπαίθριο Εµπόριο»

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ «Κωδικοποίηση σε ενιαίο κείµενο των διατάξεων της κείµενης νοµοθεσίας που αφορούν το Υπαίθριο Εµπόριο» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ «Κωδικοποίηση σε ενιαίο κείµενο των διατάξεων της κείµενης νοµοθεσίας που αφορούν το Υπαίθριο Εµπόριο» 1. Σύµφωνα µε τον ισχύοντα Νόµο 3133/2003, οι διατάξεις τυπικών νόµων

Διαβάστε περισσότερα

ΕNOTHTA 18 AΓΡΟΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΑΞΗ Β

ΕNOTHTA 18 AΓΡΟΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΑΞΗ Β ΕNOTHTA 18 AΓΡΟΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΑΞΗ Β 1 ΚΕΙΜΕΝΟ 1 Από το περιοδικό «Γεωτρόπιο» της εφηµεριδας «Ελευθεροτυπία» 2 3 4 ΚΕΙΜΕΝΟ 2 ΣΟΥΦΛΙ «Ελληνικό Πανόραµα» Ευγενία Φακίνου ΞΑΝΘΗ 5 ΚΕΙΜΕΝΟ 3 Από διαφηµιστικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

«Ευζωία αγροτικών ζώων».

«Ευζωία αγροτικών ζώων». ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Θέµα: «Ευζωία αγροτικών ζώων». ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙ ΟΥ ΕΣΠΟΙΝΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΙΧΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Για τους όρους αµοιβής και εργασίας του προσωπικού κουζίνας όπου υπηρετεί µε σχέση εργασίας Ιδιωτικού ικαίου στις Σχολές Τουριστικών Επαγγελµάτων όλης της χώρας.» (Πράξη Κατάθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΗ Ανανεώσιμες: Το μέλλον της ΔΕΗ Ομιλία του κ. Τάκη Αθανασόπουλου Προέδρου & Διευθύνοντος Συμβούλου ΔΕΗ Α.Ε. 6-11-2008

ΔΕΗ Ανανεώσιμες: Το μέλλον της ΔΕΗ Ομιλία του κ. Τάκη Αθανασόπουλου Προέδρου & Διευθύνοντος Συμβούλου ΔΕΗ Α.Ε. 6-11-2008 ΔΕΗ Ανανεώσιμες: Το μέλλον της ΔΕΗ Ομιλία του κ. Τάκη Αθανασόπουλου Προέδρου & Διευθύνοντος Συμβούλου ΔΕΗ Α.Ε. 6-11-2008 Αγαπητοί εκπρόσωποι των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, Αγαπητοί συνάδελφοι, Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

Καθηµερινές δραστηριότητες µε το νερό - χρήση του στην ατοµική καθαριότητα και υγιεινή

Καθηµερινές δραστηριότητες µε το νερό - χρήση του στην ατοµική καθαριότητα και υγιεινή 4ος µήνας Απρίλιος Καθηµερινές δραστηριότητες µε το νερό - χρήση του στην ατοµική καθαριότητα και υγιεινή Αναφερθήκαµε και πάλι στις καθηµερινές δραστηριότητες που κάνουµε µε το νερό, τόσο µέσα όσο και

Διαβάστε περισσότερα

3. Έντυποι γενικοί όροι συναλλαγών εκτυπώνονται ευανάγνωστα σε εµφανές µέρος του εγγράφου της σύµβασης.

3. Έντυποι γενικοί όροι συναλλαγών εκτυπώνονται ευανάγνωστα σε εµφανές µέρος του εγγράφου της σύµβασης. Ν.2251/1994 Προστασία του Καταναλωτή Άρθρο 1 Γενικές διατάξεις 1.Η Πολιτεία µεριµνά για τα συµφέροντα των καταναλωτών. 2. Η Πολιτεία µεριµνά ιδίως για: α) την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών, β)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Καθορισµός όρων για την εκµίσθωση δικαιώµατος χρήσης γεφυροπλάστιγγας στη ηµοτική Κοινότητα Καρδιτσοµαγούλας

ΘΕΜΑ Καθορισµός όρων για την εκµίσθωση δικαιώµατος χρήσης γεφυροπλάστιγγας στη ηµοτική Κοινότητα Καρδιτσοµαγούλας Α Π Ο Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ο Τ Ο Ι Χ Ο Κ Ο Λ Λ Η Σ Η Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στην Καρδίτσα σήµερα την 10η του µηνός Μαρτίου του έτους 2014 και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ. ιπλωµατική εργασία

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ. ιπλωµατική εργασία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ιπλωµατική εργασία Θέµα: «Τεχνικά και νοµικά ζητήµατα του ηλεκτρονικού χρήµατος»

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καληµέρα σε όλους, καλή χρονιά, να είµαστε καλά, µε υγεία πάνω απ όλα, προσωπική για τον καθένα µας, συλλογική για τη χώρα µας και να

ΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καληµέρα σε όλους, καλή χρονιά, να είµαστε καλά, µε υγεία πάνω απ όλα, προσωπική για τον καθένα µας, συλλογική για τη χώρα µας και να ΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καληµέρα σε όλους, καλή χρονιά, να είµαστε καλά, µε υγεία πάνω απ όλα, προσωπική για τον καθένα µας, συλλογική για τη χώρα µας και να έχουµε δύναµη για τις προσπάθειές µας. Θα ήθελα ξεκινώντας

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα κατασκευών. του Συνδέσµου Νέων της Ι.Μ..

Οµάδα κατασκευών. του Συνδέσµου Νέων της Ι.Μ.. Οµάδα κατασκευών του Συνδέσµου Νέων της Ι.Μ.. Για 3 η χρονιά λειτουργεί η οµάδα κατασκευών του Συνδέσµου Νέων της Μητρόπολής µας. Πυξίδα µας η καλή συντροφιά σε τόπο αρκετά οικείο πλέον, στο «Πέρασµα»,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΡΕΣΕΙΣ. Ερευνητική Εργασία. 2012 2013 Τμήμα: Α 3

ΑΙΡΕΣΕΙΣ. Ερευνητική Εργασία. 2012 2013 Τμήμα: Α 3 ΑΙΡΕΣΕΙΣ Ερευνητική Εργασία 2012 2013 Τμήμα: Α 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 1)ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΙΡΕΣΗ;...3 2)ΑΙΤΙΑ ΑΙΡΕΣΕΩΝ...4 3)ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΑΙΡΕΣΕΙΣ...5 4)ΓΝΩΣΤΕΣ ΧΡΙΣΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΙΡΕΣΕΙΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ Το 3 ο κεφάλαιο αποτελείται από τέσσερις ενότητες, οι οποίες προβλέπεται να διδαχθούν σε 4 διδακτικές ώρες. Α. Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι διδακτικοί στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΧΕΙΡΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ. (Τύπος Γ) Για έργα προµηθειών που δηµοπρατούνται µε τη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισµού 1

ΠΡΟΧΕΙΡΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ. (Τύπος Γ) Για έργα προµηθειών που δηµοπρατούνται µε τη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισµού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΟΡΑ ΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΜΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ταχ. ιεύθυνση: Ιωλκού & Αναλήψεως Πληροφορίες : Κ.Χριστοδούλου Τηλ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α] Εξέλιξη του Κύκλου Εργασιών, των Καθαρών Αποτελεσμάτων προ Φόρων και του Περιθωρίου Καθαρού Κέρδους για την πενταετία 2008 2012. Η καταγραφή, και ακολούθως η μελέτη, των

Διαβάστε περισσότερα

Για τις απαρχές του ελευθεριακού ρεύµατος

Για τις απαρχές του ελευθεριακού ρεύµατος Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* Για τις απαρχές του ελευθεριακού ρεύµατος Η ελευθεριακή σκέψη Μέρος Α Μπροσούρα που εκδόθηκε στο Ναύπλιο το 2005 µε τίτλο «Ο ελευθεριακός σοσιαλισµός. Για τις απαρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Ψήφιση πίστωσης για εκτός έδρας µετακινήσεις υπαλλήλων.

ΘΕΜΑ Ψήφιση πίστωσης για εκτός έδρας µετακινήσεις υπαλλήλων. Α Π Ο Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ο Τ Ο Ι Χ Ο Κ Ο Λ Λ Η Σ Η Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 597/2013 Στην Καρδίτσα σήµερα την 16η του µηνός

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηθικός προβληµατισµός και η χριστιανική θεώρηση της ηθικής

Ο ηθικός προβληµατισµός και η χριστιανική θεώρηση της ηθικής Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Ο ηθικός προβληµατισµός και η χριστιανική θεώρηση της ηθικής 1. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 1.1. Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Είναι ο ηθικός προβληµατισµός αποτέλεσµα της φυσικής ροής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 2015-2020

ΚΟΙΝΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 2015-2020 ΚΟΙΝΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 2015-2020 Χρόνο ζωής στα ιστορικά δικαιώματα δίνουν οι αποφάσεις του Λουξεμβούργου ΣΤΟ 75% Η ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2019 ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΠΙΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΣΚΟΥΝ ΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστούµε πολύ, το προσωπικό του Ειδικού σχολείου Αιγάλεω, για την πολύτιµη βοήθεια που µας πρόσφεραν.

Ευχαριστούµε πολύ, το προσωπικό του Ειδικού σχολείου Αιγάλεω, για την πολύτιµη βοήθεια που µας πρόσφεραν. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ. 3 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ.. 5 1. ΛΙΣΤΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΒΑΣΙΚΩΝ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ.. 7 2. ΙΑΦΟΡΑ TEST.... 13 3. ΠΡΟΒΟΛΙΚΑ TEST... 16 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ...

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό Σημείωμα ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ

Βιογραφικό Σημείωμα ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ 1 Βιογραφικό Σημείωμα ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ Ο πατέρας του Ιωσήφ (Σήφης) Ρούσσου Κούνδουρος γεννήθηκε το 1885 στον Άγιο Νικόλαο Λασιθίου Κρήτης και σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Η σύζυγός του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 18 Μαρτίου 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 18 Μαρτίου 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Α' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 18 Μαρτίου 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Η πρώτη στάση/συµπεριφορά που επισηµαίνει ο συγγραφέας του πρώτου κειµένου παρουσιάζει τις νεότερες

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία των πολιτών στις εξ αποστάσεως καταναλωτικές συναλλαγές Εισήγηση του Συνηγόρου του Καταναλωτή, κ. Ευάγγελου Ζερβέα, στο Συνέδριο που διοργανώνει η Επιστηµονική Ένωση ικηγόρων «Θέµις» (5-6 Μαρτίου,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 31 Αυγούστου2011

Αθήνα, 31 Αυγούστου2011 Αρ.Πρωτ. Αθήνα, 31 Αυγούστου2011 Προς: Τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονοµικών κ. Παντελή Οικονόµου Θέµα: Συνάντηση Προεδρείου ΠΕΣΕ Ε µε τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονοµικών κ. Παντελή Οικονόµου για φορολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ 1

ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ 1 ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΘΟΥΛΑΚΗ Φοιτήτρια Νοµικής Σχολής Αθηνών (Τηλ. 6988116350) ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ 1 Ιανουάριος 2010 1 Εργασία στο µάθηµα του Συνταγµατικού ικαίου (Α εξαµήνου) (Καθηγητής, κ. Ανδρέας ηµητρόπουλος)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΥ Γ.Ν.Ν ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΤΟ ΝΕΟ Γ.Ν.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΥ Γ.Ν.Ν ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΤΟ ΝΕΟ Γ.Ν.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Τ.Ε.Ι ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ : ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΥ Γ.Ν.Ν ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΤΟ ΝΕΟ Γ.Ν.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

0. Εισαγωγή 7. 11. Το λεξιλόγιο της λογικής 22. Σύνολα

0. Εισαγωγή 7. 11. Το λεξιλόγιο της λογικής 22. Σύνολα 0. Εισαγωγή 7 11. Το λεξιλόγιο της λογικής. Σύνολα 8 0. Εισαγωγή 0.1 Λογική Συνεπαγωγές ντιθετοαντιστροφή Γ Ισοδυναµίες Σύνδεσµοι 0. Σύνολα Σύνολα Σύνολα αριθµών Γ Μαθηµατικά σύµβολα Παράσταση συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Ερευνητική εργασία των µαθητών της Α Λυκείου Υπεύθυνοι καθηγητές: Φακή Βασιλική και Σκυβαλίδας Νίκος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή...3 Βιογραφικά στοιχεία...4

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Λ Ε Τ Η ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ. Προϋπολογισµού: 64.288,09 σε ΕΥΡΩ

Μ Ε Λ Ε Τ Η ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ. Προϋπολογισµού: 64.288,09 σε ΕΥΡΩ ΕΛΛΗΝΙΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΙΟΥ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ -- ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΙΩΝ /ΝΣΗ ΗΜΟΤΙΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΙΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΗΜΟΣ: Αρχανών - Αστερουσίων ΤΙΤΛΟΣ: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΥΠΟ ΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΗΡΥΞΗ της. νεολαίας ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ. Με Την Επαναστατικη Ανατροπη, Εναντια Στην Καπιταλιστικη Βαρβαροτητα

ΙΑΚΗΡΥΞΗ της. νεολαίας ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ. Με Την Επαναστατικη Ανατροπη, Εναντια Στην Καπιταλιστικη Βαρβαροτητα ΙΑΚΗΡΥΞΗ της νεολαίας ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ A Keφάλαιο Με Την Επαναστατικη Ανατροπη, Εναντια Στην Καπιταλιστικη Βαρβαροτητα Στο κατώφλι του 21ου αιώνα, µπροστά στα πιο προκλητικά ραντεβού της ανθρωπότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΡΕΦΟΝΗΠΙΟΚΟΜΙΑΣ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΡΕΦΟΝΗΠΙΟΚΟΜΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΡΕΦΟΝΗΠΙΟΚΟΜΙΑΣ Ο επαγγελµατικός ρόλος των παιδαγωγών προσχολικής ηλικίας: Απόψεις, ανάγκες, προσδοκίες.

Διαβάστε περισσότερα

.. . 10 3 . . . 6.» . . 3852/2010 .

.. . 10                     3               .                       .         . 6.»                               .             . 3852/2010 . ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ Α Α: ΒΟΖ3ΩΡΣ-3Ψ2 Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το υπ αριθµ. 5/8-2-2012 πρακτικό συνεδρίασης της Οικονοµικής Επιτροπής Θέρµης Αριθµ. Αποφ. 50/2012 ΘΕΜΑ: Εισήγηση στο δηµοτικό συµβούλιο για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚA*

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚA* ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚA* (άρθρο 141 παρ. 2 ΚΠ ) Ο πληρεξούσιος ικηγόρος της κ., ικηγόρος Αθηνών, ιδάκτωρ Νοµικής Πανεπιστηµίου Αθηνών, Θρασύβουλος Θ. Κονταξής, αφού ανέπτυξε προφορικά το ζήτηµα της δυνατότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή. ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ Η ίδρυση του Άρη. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 20 Ο πρώτος πρωταθλητής Ελλάδας. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 30 Η εποχή της κυριαρχίας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή. ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ Η ίδρυση του Άρη. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 20 Ο πρώτος πρωταθλητής Ελλάδας. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 30 Η εποχή της κυριαρχίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 8 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 36 40 42 44 46 54 56 64 66 Εισαγωγή ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ Η ίδρυση του Άρη ΔΕΚΑΕΤΙΑ 20 Ο πρώτος πρωταθλητής Ελλάδας ΔΕΚΑΕΤΙΑ 30 Η εποχή της κυριαρχίας ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΧΑΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική ανασκόπηση των βοτάνων

Ιστορική ανασκόπηση των βοτάνων Σχολικό έτος 2012-2013 Ιστορική ανασκόπηση των βοτάνων Τα βότανα αποτελούν ένα μεγάλο μέρος του φυτικού βασιλείου, είναι το σημείο επαφής μας με τη μάνα γη, ένας κόμβος επικοινωνίας ανάμεσα σε δύο βασίλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΗΡΥΞΗ: ΣΣΜ- 540490 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ Νο 2 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26.05.2015 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΛΑΜΤΗΡΩΝ»

ΙΑΚΗΡΥΞΗ: ΣΣΜ- 540490 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ Νο 2 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26.05.2015 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΛΑΜΤΗΡΩΝ» ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΛΑΜΤΗΡΩΝ» ΙΑΚΗΡΥΞΗ: ΣΣΜ- 540490 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ Νο 2 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26.05.2015 1. Με το παρόν Συµπλήρωµα Νο 2 της παραπάνω ιακήρυξης, αντικαθίσταται το αντικείµενο του 1 ου Συµπληρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. επαγγελματίες των υπηρεσιών υγείας και ψυχικής υγείας στο Ν. Ηρακλείου». ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ: ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΟΛΓΑ ΣΕΡΑΚΙΩΤΗΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗ ΕΙΡΗΝΗ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. επαγγελματίες των υπηρεσιών υγείας και ψυχικής υγείας στο Ν. Ηρακλείου». ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ: ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΟΛΓΑ ΣΕΡΑΚΙΩΤΗΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗ ΕΙΡΗΝΗ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το εργασιακό άγχος και οι επιπτώσεις του στους επαγγελματίες των υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ) ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-13

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ) ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-13 ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ) ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-13 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Προς όλα τα μέλη, Λευκωσία, 18 Σεπτεμβρίου, 2012 Αγαπητοί συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ : ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΑΝΕΣΙΑΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΟΥΤΣΑΝΤΩΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΛΕΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΓΛΑΡΟΥ ΑΝΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 8

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2007 2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2007 2013 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2007 2013 ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα 1. Τίτλος Προγράµµατος 5 2. Κράτος Μέλος και διοικητική περιφέρεια 5 3. Ανάλυση της κατάστασης από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγή...2. 2. Στόχος της µελέτης...2. 3. Η εξέλιξη των µελετών Γενικών Πολεοδοµικών Σχεδίων, από το ν. 1337/83 στον 2508/97...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγή...2. 2. Στόχος της µελέτης...2. 3. Η εξέλιξη των µελετών Γενικών Πολεοδοµικών Σχεδίων, από το ν. 1337/83 στον 2508/97... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...2 2. Στόχος της µελέτης...2 3. Η εξέλιξη των µελετών Γενικών Πολεοδοµικών Σχεδίων, από το ν. 1337/83 στον 2508/97....3 4.Η µελέτη Γ.Π.Σ. Σητείας...4 4.1 Σύντοµη Ανάλυση Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΡΠΕΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT Α' ΛΥΚΕΙΟΥ 12. ...αλλάζει. τον τόπο µας

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΡΠΕΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT Α' ΛΥΚΕΙΟΥ 12. ...αλλάζει. τον τόπο µας ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΡΠΕΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT Α' ΛΥΚΕΙΟΥ Α' ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-12 12 ΘΕΜΑ: Η κατασκευή του φράγµατος και της λίµνης Ιλαρίωνα......αλλάζει τον τόπο µας ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα θέλαµε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: Η συμβολή των αρχαίων Ελλήνων στην Τέχνη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων. Σπουδαστές:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

ΠΕΡΙ ΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΕΡΙ ΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Αν θελήσει κανείς να αναδράµει ιστορικά στην προέλευση και τη δηµιουργία των γενών της ελληνικής (βυζαντινής) µουσικής, σίγουρα θα βρει την άκρη στον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ & ΙΑΙΤΗΣΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ & ΙΑΙΤΗΣΙΑΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ & ΙΑΙΤΗΣΙΑΣ Ε ΡΑ: Πλατεία Βικτωρίας 7, Αθήνα 10434 210 88 14 922 210 88 15 393 info@omed.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Πολυτεχνείου 21, Θεσσαλονίκη 54626 2310 517 128 2310 517 119 Προς: 1. Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α Α. ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Να αποδώσετε µε συντοµία το περιεχόµενο των πιο κάτω ιστορικών όρων:

ΟΜΑ Α Α. ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Να αποδώσετε µε συντοµία το περιεχόµενο των πιο κάτω ιστορικών όρων: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΝΕΩΝ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΤΑ ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΑΝΑΛΑΒΕΙ Η ΕΕΤΑΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΝΕΩΝ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΤΑ ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΑΝΑΛΑΒΕΙ Η ΕΕΤΑΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΝΕΩΝ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΤΑ ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΑΝΑΛΑΒΕΙ Η ΕΕΤΑΑ Περιεχόμενα ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ...3 ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ...35 ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΙΑΤΑΞΗΣ: 18. ΕΓΚΡΙΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ Α ΕΙΩΝ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΑΣ ΗΜΟΥ Ε ΕΣΣΑΣ

ΘΕΜΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΙΑΤΑΞΗΣ: 18. ΕΓΚΡΙΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ Α ΕΙΩΝ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΑΣ ΗΜΟΥ Ε ΕΣΣΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΙΑΥΓΕΙΑ» ΗΜΟΣ Ε ΕΣΣΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 5 ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΗΜΟΥ Ε ΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ

ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ 1 ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 Κος ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ:(Γενικός Γραµµατέας Επενδύσεων και Ανάπτυξης ΥΠ.ΟΙ.Ο.) Ευχαριστούµε που ήρθατε στη σηµερινή ενηµερωτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησία Παναγίας Χρυσοαιματούσης στη

Εκκλησία Παναγίας Χρυσοαιματούσης στη Εκκλησία Παναγίας Χρυσοαιματούσης στη Χλώρακα 1924 1928. Επειδή η εκκλησία της Παναγίας της Χρυσελεούσης ήταν μικρή και δεν εχωρούσε τον κόσμο κατά τις μεγάλες εορτές όπου όλοι οι πιστοί πήγαιναν να λειτουργηθούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΗ: Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΤΙΤΛΟΣ:

ΡΑΣΗ: Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΤΙΤΛΟΣ: ΡΑΣΗ: ΤΙΤΛΟΣ: 3 Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑ ΟΤΕΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΦΟΡΕΑΣ: «Συνθετική έκθεση - µελέτη αναφορικά µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3000-1100π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3000-1100π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Ι. ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β': Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3000-1100π.Χ.) 3. Ο ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - Η Κρήτη κατοικήθηκε για πρώτη φορά τη Νεολιθική εποχή. - Ο σημαντικότερος οικισμός ήταν η Κνωσός. - Κατά τη 2 η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ Ο ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΕ ΕΙΞΕ ΤΟ 1936 ΤΟ ΦΑΣΙΣΤΑ Ι. ΜΕΤΑΞΑ ΣΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ

ΠΩΣ Ο ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΕ ΕΙΞΕ ΤΟ 1936 ΤΟ ΦΑΣΙΣΤΑ Ι. ΜΕΤΑΞΑ ΣΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ 1 of 7 20/10/2013 10:37 µµ Κυριακή 20 Οχτώβρη 2013 ΕΝΘΕΤΗ ΕΚ ΟΣΗ: "ΠΩΣ Ο ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΕ ΕΙΞΕ ΤΟ 1936 ΤΟ ΦΑΣΙΣΤΑ ΙΚΤΑΤΟΡΑ Ι.ΜΕΤΑΞΑ" Σελίδα 1 ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΩΣ Ο ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΕ ΕΙΞΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΠΑ. Τετάρτη 10 Μαρτίου 2010

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΠΑ. Τετάρτη 10 Μαρτίου 2010 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΠΑ Τετάρτη 10 Μαρτίου 2010 ΘΕΜΑΤΑ Α. ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Επικύρωση Πρακτικών, σελ. 4757 2. Ανακοινώνεται ότι τη συνεδρίαση παρακολουθούν µαθητές από το ιδιωτικό Γενικό Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ 15/21-12-2015

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ 15/21-12-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ 15/21-12-2015 ΘΕΜΑ 7 ο : Τουριστικής Προβολής της Περιφέρειας Θεσσαλίας για το 2016 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Άσκηση εµπορικών δραστηριοτήτων εκτός καταστήµατος» Γενικό Μέρος ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

στο σχέδιο νόµου «Άσκηση εµπορικών δραστηριοτήτων εκτός καταστήµατος» Γενικό Μέρος ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Άσκηση εµπορικών δραστηριοτήτων εκτός καταστήµατος» Γενικό Μέρος Προς τη Βουλή των Ελλήνων To παρόν σχέδιο νόµου αποτελεί µια προσπάθεια εκσυγχρονισµού, επικαιροποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτική της Χηµείας στο σχολείο - Προβλήµατα και λύσεις

ιδακτική της Χηµείας στο σχολείο - Προβλήµατα και λύσεις ιδακτική της Χηµείας στο σχολείο - Προβλήµατα και λύσεις Μιλένα Koleva, Τεχνικό Πανεπιστήµιο του Γκάµπροβο (Βουλγαρία) kolevamilena@hotmail.com Αφηρηµένο Τα τελευταία χρόνια έχουν δει το ενδιαφέρον υποχωρούσε

Διαβάστε περισσότερα

Καταληκτική ηµεροµηνία για τη νοµιµοποίησή τους είναι η 20 Νοεµβρίου

Καταληκτική ηµεροµηνία για τη νοµιµοποίησή τους είναι η 20 Νοεµβρίου Κωδικός 2417 Ε ΡΑ: ΦΙΛΙΠΠΙΑ Α ΕΤΟΣ ΕΚ ΟΣΗΣ 1957 Ι ΡΥΤΗΣ: ΚΩΝ/ΝΟΣ ΜΠΑΡΚΑΣ Ι ΙΟΚΤΗΤΗΣ-ΕΚ ΟΤΗΣ - ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΘΕΟΦΑΝΗΣ Κ. ΜΠΑΡΚΑΣ www.foniagroti.gr ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 7 Νοεµβρίου 2014 Αριθ. Φύλλου 2455 Αρχ. Σπυρίδωνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ 24 ης /2010

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ 24 ης /2010 ΠΑΡΟΝΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΠΡΟΕ ΡΟΙ ΤΟΠΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ 1. ΚΑΡΑΤΖΕΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ 13. ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ 2. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ 14. ΜΠΑΚΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ 3. ΓΙΑΝΝΑΚΟΥΛΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ 15. ΜΠΑΣΑΚΙ ΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 4.

Διαβάστε περισσότερα

Εφηµερίδα Ποντίκι, 16.2.2006 ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΨΗΦΟΣ: Από το όνειρο ως τη δικαίωση

Εφηµερίδα Ποντίκι, 16.2.2006 ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΨΗΦΟΣ: Από το όνειρο ως τη δικαίωση Εφηµερίδα Ποντίκι, 16.2.2006 ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΨΗΦΟΣ: Από το όνειρο ως τη δικαίωση Σε όλο τον 18ο αλλά και στον 19ο αιώνα η εικόνα που υπήρχε διεθνώς για τη γυναίκα ήταν αυτή της αιθέριας ευαίσθητης ύπαρξης, απόλυτα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΝΣΤ. ευτέρα 1 Φεβρουαρίου 2010

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΝΣΤ. ευτέρα 1 Φεβρουαρίου 2010 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΝΣΤ ευτέρα 1 Φεβρουαρίου 2010 ΘΕΜΑΤΑ Α. ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Ανακοινώνεται ότι τη συνεδρίαση παρακολουθούν µαθητές από το 5 ο Γυµνάσιο Πτολεµαΐδας Κοζάνης, σελ.3034, 3036 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΔΗΜΑΡΧΟΥ. Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας (Φ.Ε.Κ. 1789/12.11.2010 τεύχος B)

ΑΠΟΦΑΣΗ ΔΗΜΑΡΧΟΥ. Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας (Φ.Ε.Κ. 1789/12.11.2010 τεύχος B) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ν. ΜΟΥΔΑΝΙΑ 02/10/2015 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΡ.ΠΡΩΤ.:31830/2015 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑΣ Δ/ΝΣΗ : Ποιότητα Ζωής, Καθαριότητας & Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Λάρισα 04-06-2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Λάρισα 04-06-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Λάρισα 04-06-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΡΙΘ. ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ 239 ΘΕΜΑ: Καθορισμός τρόπου και όρων εκτέλεσης, έγκριση

Διαβάστε περισσότερα

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΕΕ Β' ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 1. Ο ποιητής ευχαριστεί το Θεό, γιατί του πρόσφερε το δώρο της ποίησης, αναγνωρίζοντας µάλιστα την ιδιαίτερη αξία που αυτή έχει στη ζωή του ( δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Βιολογική Ποικιλότητα στην Κύπρο: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές διατήρησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Βιολογική Ποικιλότητα στην Κύπρο: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές διατήρησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Βιολογική Ποικιλότητα στην Κύπρο: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές διατήρησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Γιώργος Κακούρης Μυτιλήνη, Φεβρουάριος 2005 1 1. Η Βιολογική ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΧΕΙΡΟΣ ΜΕΙΟ ΟΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΜΕ ΤΡΕΙΣ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΓΡΑΠΤΕΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΚΩ ΙΚΟΣ ΕΙ ΟΥΣ / ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ CPV 90920000-2

ΠΡΟΧΕΙΡΟΣ ΜΕΙΟ ΟΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΜΕ ΤΡΕΙΣ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΓΡΑΠΤΕΣ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΚΩ ΙΚΟΣ ΕΙ ΟΥΣ / ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ CPV 90920000-2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 4 η.υ.πε. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ «ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ» ιεύθυνση: Τ.Κ. Πόλη: Πληροφορίες: Τηλέφωνο: Fax: e-mail: Σισµάνογλου 45 69100 Κοµοτηνή Mερέτη Ευαγγελία 25313

Διαβάστε περισσότερα

Η χριστιανική κλήση. Ένα καυτό θέµα

Η χριστιανική κλήση. Ένα καυτό θέµα Ένα καυτό θέµα Η χριστιανική κλήση Στην προσπάθεια της ΙΣΚΙΕ να προωθήσει το θέµα «το πρόβληµα των ιερατικών και µοναχικών κλήσεων: προβληµατισµός προοπτική αντιµετώπιση», συντάχθηκε ένα κείµενο-βάση από

Διαβάστε περισσότερα

Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος στην παιδική και νεανική λογοτεχνία (1982-2011)

Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος στην παιδική και νεανική λογοτεχνία (1982-2011) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Α ΚΥΚΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος στην παιδική και νεανική λογοτεχνία

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ως το 19 ο αι σελ. 42, κυριαρχεί ο αγροτικός χώρος στο σύγχρονο κόσµο 1821-1828 σελ. 42, ο επαναστατικός αγώνας δηµιουργεί πλήθος αγροτών µε µικτές και µεσαίες ιδιοκτησίες (1864) σελ. 43, ενσωµάτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ- ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Υπεύθυνος Μαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ρ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Α Ε Φ Η Μ Ε Ρ Ι Α Τ ΟΥ Σ ΥΛΛΟΓ ΟΥ Μ Α Κ Ι Σ ΤΑΙ Ω Ν ΟΛΥ Μ Π Ι Α Σ

Τ Ρ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Α Ε Φ Η Μ Ε Ρ Ι Α Τ ΟΥ Σ ΥΛΛΟΓ ΟΥ Μ Α Κ Ι Σ ΤΑΙ Ω Ν ΟΛΥ Μ Π Ι Α Σ MAKISTIA 58: 1 11/4/09 2:45 PM 1 ΑΓ. ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ Κωδικός: 3087 17 ΜΑΚΙΣΤΙΑ Τ Ρ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Α Ε Φ Η Μ Ε Ρ Ι Α Τ ΟΥ Σ ΥΛΛΟΓ ΟΥ Μ Α Κ Ι Σ ΤΑΙ Ω Ν ΟΛΥ Μ Π Ι Α Σ Έτος 14ο Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2009

Διαβάστε περισσότερα

1 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ ΘΕΜΑ: «ΙΑΤΡΟΦΗ»

1 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ ΘΕΜΑ: «ΙΑΤΡΟΦΗ» 1 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ ΘΕΜΑ: «ΙΑΤΡΟΦΗ» ΣΧ.ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή Πρόλογος... 5 Ιστορική αναδροµή για τη διατροφή του ανθρώπου... 6 ιατροφικές συνήθειες του λαού µας... 8 Παραδοσιακή

Διαβάστε περισσότερα

ÌÅÈÏÄÉÊÏ ÁÑÃÕÑÏÕÐÏËÇ. Α.2. α. Λ β. Σ γ. Σ δ. Σ ε. Λ

ÌÅÈÏÄÉÊÏ ÁÑÃÕÑÏÕÐÏËÇ. Α.2. α. Λ β. Σ γ. Σ δ. Σ ε. Λ Α.1. α. Αγροτική µεταρρύθµιση: Η βιοµηχανική επανάσταση άσκησε σοβαρές πιέσεις στον αγροτικό χώρο µε αποτέλεσµα την προοδευτική υποχώρηση της παραγωγικής και κοινωνικής κυριαρχίας του στον «δυτικό κόσµο».

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Έβδοµη. Η αποζηµίωση των ανταλλάξιµων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση Η ένταξη των προσφύγων στην Ελλάδα

Ενότητα Έβδοµη. Η αποζηµίωση των ανταλλάξιµων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση Η ένταξη των προσφύγων στην Ελλάδα Ενότητα Έβδοµη Η αποζηµίωση των ανταλλάξιµων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση Η ένταξη των προσφύγων στην Ελλάδα Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. ΠΗΓΗ Στο χώρο των εργοστασίων κυριάρχησε η ταπητουργία µε δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Πρεβελάκη & Γρεβενών, 712 02 ΗΡΑΚΛΕΙΟ Τηλ.: 2810 342520 Fax: 2810 281128 www.teetak.grteetak@tee.gr ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Απόψεις για τη

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε τα κυριότερα άρθρα της εφημερίδας, στο blog του Πολίτη: http://politis-news. blogspot. com/ Κάλπες ςτις 4 ΟΚτωβριΟυ εςτηςε Ο Κάράμάνλης

Διαβάστε τα κυριότερα άρθρα της εφημερίδας, στο blog του Πολίτη: http://politis-news. blogspot. com/ Κάλπες ςτις 4 ΟΚτωβριΟυ εςτηςε Ο Κάράμάνλης ΤΙΜΗ: 1 ευρώ ΕΤΟΣ 7ο ΑΡΙΘ. ΦΥΛΛΟΥ: 320 Εβδομαδιαία, πολιτική, οικονομική και κοινωνική εφημερίδα Διαβάστε τα κυριότερα άρθρα της εφημερίδας, στο blog του Πολίτη: hp://poliis-news. blogspo. com/ Κάλπες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. στο σχέδιο νόµου «Αύξηση Φ.Π.Α. και ειδικών φόρων κατανάλωσης» Προς τη Βουλή των Ελλήνων

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. στο σχέδιο νόµου «Αύξηση Φ.Π.Α. και ειδικών φόρων κατανάλωσης» Προς τη Βουλή των Ελλήνων ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Αύξηση Φ.Π.Α. και ειδικών φόρων κατανάλωσης» Προς τη Βουλή των Ελλήνων Με το άρθρο πρώτο του σχεδίου νόµου αυξάνονται οι έµµεσοι φόροι για την άµεση αντιµετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

Ο περί Προστασίας των Μισθών Νόµος του 2007 εκδίδεται µε ηµοσίευση στην Επίσηµη Εφηµερίδα της

Ο περί Προστασίας των Μισθών Νόµος του 2007 εκδίδεται µε ηµοσίευση στην Επίσηµη Εφηµερίδα της Αριθµός 4118 Τετάρτη, 21 Μαρτίου 2007 ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι Ν. 35(Ι)/2007 Ο περί Προστασίας των Μισθών Νόµος του 2007 εκδίδεται µε ηµοσίευση στην

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ρ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Ο Π Ε Ρ Ι Ο Ι Κ Ο Ο Ρ Γ Α Ν Ο «Ο Ι Υ Π Ε Ρ Μ Α Χ Ο Ι»

Τ Ρ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Ο Π Ε Ρ Ι Ο Ι Κ Ο Ο Ρ Γ Α Ν Ο «Ο Ι Υ Π Ε Ρ Μ Α Χ Ο Ι» Τ Ρ Ι Μ Η Ν Ι Α Ι Ο Π Ε Ρ Ι Ο Ι Κ Ο Ο Ρ Γ Α Ν Ο Τ Η Σ Π Α Ν Ε Λ Λ Η Ν Ι Α Σ Ε Ν Ω Σ Η Σ Π Ρ Ο Α Σ Π Ι Σ Τ Ω Ν Τ Η Σ Ε Θ Ν Ι Κ Η Σ Μ Ο Υ Σ Ι Κ Η Σ «Ο Ι Υ Π Ε Ρ Μ Α Χ Ο Ι» «Αείδω ξυνετοίσι, θύρας δ επίθεσθε

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρώντας το νερό ως στοιχείο

Θεωρώντας το νερό ως στοιχείο Υ ΑΤΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γεώργιος Κ. Στουρνάρας Καθηγητής Υδρογεωλογίας και Τεχνικής Γεωλογίας Πανεπιστηµίου Αθηνών Εισαγωγή Η λέξη περιβάλλον οδηγεί συνειρµικώς σε µόλυνση, ρύπανση,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΩΗΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΩΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ. Η περίπτωση των στρατοπέδων Π. Μελά και Κόδρα στη Θεσσαλονίκη.

ΟΙ ΠΡΩΗΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΩΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ. Η περίπτωση των στρατοπέδων Π. Μελά και Κόδρα στη Θεσσαλονίκη. ΟΙ ΠΡΩΗΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΩΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ. Η περίπτωση των στρατοπέδων Π. Μελά και Κόδρα στη Θεσσαλονίκη. Η εξέλιξη του αστικού χώρου της Θεσσαλονίκης είτε ως προϊόν πολεοδοµικού σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα