Προστασία & διαχείριση δασικών γενετικών πόρων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προστασία & διαχείριση δασικών γενετικών πόρων"

Transcript

1 Εργαστήριο Δασικής Γενετικής / ΔΠΘ Ορεστιάδα Προστασία & διαχείριση δασικών γενετικών πόρων ΒΕΛΤΙΩΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου

2 Σύνοψη Τα ποσοτικά χαρακτηριστικά επηρεάζονται από το περιβάλλον και αποτελούν προϊόν έκφρασης πολλών γονιδίων Ο διαχωρισμός γενότυπου - περιβάλλοντος στην απόδοση των δέντρων και στην ποικιλότητα είναι κεντρικός στην εφαρμοσμένη δασική γενετική Η βελτίωση αποσκοπεί στην αύξηση της απόδοσης και χρησιμοποιεί τους φαινότυπους των γονέων για να προβλέψει τους φαινότυπους των απογόνων Η τεχνητή επιλογή ανάμεσα στους γονείς είναι η βασική μέθοδος βελτίωσης Η γενετική ποικιλότητα παραμένει η πιο σημαντική παράμετρος που εγγυάται την παροχή οικονομικών και άλλων ωφελειών από το δάσος σε διάρκεια χρόνου ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 2

3 Γενετική έρευνα και δασοπονία Η έρευνα που γίνεται για την ποικιλότητα των δασικών ειδών οδηγεί στην καλύτερη γνώση των εξελικτικών μηχανισμών που διαμορφώνουν τις συχνότητες των αλληλομόρφων στη φύση Παράγοντες που επηρεάζουν τη γενετική ποικιλότητα και διαφοροποίηση Μπορούμε να αναγνωρίσουμε κινδύνους και να προβλέψουμε την πορεία της γενετικής ποικιλότητας στο μέλλον Σπάνια λαμβάνεται υπόψη στη διαχείριση των παραγωγικών συστάδων Ως γενετική προσέγγιση της δασικής διαχείρισης θεωρείται συχνά μόνο η βελτίωση και αφορά κυρίως τις φυτείες και τις αναδασώσεις Πληροφορίες υπάρχουν για αρκετά βασικά δασοπονικά είδη που φύονται στη χώρα μας Πληροφορίες από εργαστηριακή έρευνα Πληροφορία από πειραματικές φυτείες Ακόμα και αν λείπουν πληροφορίες μπορούμε να καταλήξουμε σε γενικές διαχειριστικές κατευθύνσεις από άλλες έρευνες σε άλλα είδη με παρόμοια χαρακτηριστικά, κυρίως όσο αφορά στην εξάπλωσή τους και το αναπαραγωγικό τους σύστημα Μπορούμε να καταγράψουμε τις παραμέτρους που επηρεάζουν τη γενετική ποικιλότητα και έτσι έμμεσα να έχουμε μια έκφρασή της ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 3

4 Μεσογειακά δάση Μεσογειακά δάση δεν θεωρούνται μόνο τα δάση γύρω από τη Μεσόγειο θάλασσα, αλλά και δάση άλλων περιοχών του πλανήτη με παρόμοιο κλίμα (Καλιφόρνια, Χιλή, Ν. Αφρική, Αυστραλία) ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 4

5 Μεσογειακά δάση Τα περισσότερα μεσογειακά δασικά είδη έχουν μεγάλη γενετική ποικιλότητα μέσα στους πληθυσμούς τους Η διαφοροποίηση είναι πιο χαμηλή Τα περισσότερα δασοπονικά είδη αναπαράγονται φυλετικά με γύρη και φυσική αναγέννηση, ενώ υπάρχουν μηχανισμοί που αποτρέπουν την αυτογονιμοποίηση Τα μεσογειακά δάση βρίσκονται σε έντονη επαφή με τον άνθρωπο και τις ανάγκες του Σχηματίζουν μωσαϊκό φυσικών, ημιφυσικών και ανθρωπογενών οικοσυστημάτων Είναι πολύτιμα για την ποιότητα ζωής των κατοίκων ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 5

6 Δασική διαχείριση στα μεσογειακά δάση Η δασική διαχείριση οργανώθηκε με κανόνες στις περισσότερες χώρες το 19ο αιώνα Στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα Οι κανόνες αυτοί ήρθαν από την κεντροευρωπαϊκή δασοπονία Έμφαση στην ξυλοπαραγωγή μέσα από τη «δασοπονία πολλαπλών σκοπών» Ρύθμιση πυκνότητας και δομής συστάδας και ξυλαποθέματος με αραιώσεις και άλλες επεμβάσεις Φυσική αναγέννηση, κυρίως λόγω κλίσεων και μεικτών καταστάσεων ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 6

7 Φυσικά διαχειριζόμενα δάση Δάση όπου λαμβάνει χώρα φυσική αναγέννηση χωρίς τεχνητή φύτευση ή σπορά Εξ ορισμού καλύτερα προσαρμοσμένα στις κυρίαρχες περιβαλλοντικές συνθήκες από ότι οι φυτείες Το αναπαραγωγικό σύστημα μεταφέρει τη γενετική ποικιλότητα στην επόμενη γενιά Οι γενετικές δομές ενός πληθυσμού έχουν διαμορφωθεί μέσα από την προσαρμογή των απογόνων στο περιβάλλον τους (φυσική επιλογή) τη διαμόρφωση της σύνθεσης του πληθυσμού των γονέων μέσα από τους δασοκομικούς χειρισμούς (τεχνητή επιλογή) Μέσα από τη φυσική δασοκομία (close to nature silviculture) και τις ήπιες παρεμβάσεις μπορεί και διατηρείται η γενετική ποικιλότητα των δασοπονικών ειδών και ταυτόχρονα παράγονται δασικά προϊόντα Γενικά η κατάσταση των ελληνικών δασών είναι καλή ως τώρα Η ένταση των παρεμβάσεων και ο τρόπος διαχείρισης επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τη γενετική ποικιλότητα, ακόμα και σε φυσικά δάση Π.χ. σε πρεμνοφυή δάση με αποψιλωτικές υλοτομίες και παρακρατήματα ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 7

8 Επιδράσεις δασοκομικών χειρισμών στη γενετική ποικιλότητα Οι δασοκομικοί χειρισμοί καθορίζουν τη δομή και την πυκνότητα ενός δάσους Σύσταση πληθυσμού γονέων Διαμόρφωση δασικού περιβάλλοντος Ρύθμιση φυσικής αναγέννησης Μείξη ειδών και πυκνότητα πληθυσμού Οι πληθυσμοί των δέντρων πρέπει να προσαρμοστούν στο δασικό αυτό περιβάλλον Συνθήκες φωτισμού, μείξη ειδών και ανταγωνισμός, πυκνότητα συστάδας, κράσπεδα, ανοίγματα Αναπαραγωγικό σύστημα και ροή γονιδίων από δέντρο σε δέντρο εντός πληθυσμών Μείξη ειδών, πυκνότητα συστάδας, δομή δάσους, αναγέννηση Σε πυκνές συστάδες το ποσοστό αυτογονιμοποίησης είναι μικρότερο από ότι σε αραιές συστάδες Με κάποιες εξαιρέσεις Πηγή: dramini.gr ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 8

9 Αναπαραγωγικό σύστημα και ροή γονιδίων Μειωμένη ροή γονιδίων μέσα σε μια συστάδα, οδηγεί σε γονιμοποίηση μεταξύ συγγενών ατόμων Διαμορφώνει οικογενειακές δομές ειδικά σε βαρύσπορα είδη Μειώνει τον αριθμό των αρσενικών γονέων Δρυοδάσος Φολόης Σε πολλές περιπτώσεις, η μείξη του δάσους με περισσότερα δασικά είδη ρυθμίζει την κίνηση της γύρης και το αναπαραγωγικό σύστημα Διατήρηση μιας ελάχιστης πυκνότητας ενός πληθυσμού, ανάλογα με το δασοπονικό είδος Πηγή: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 9

10 Δυσγενική επιλογή Η συνεχής απομάκρυνση άριστων φαινοτύπων από το γενετικό απόθεμα του δάσους Με βάση τους σκοπούς της δασικής παραγωγής, υλοτομούνται τα πιο μεγάλα και ευθυτενή δέντρα Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα όταν ο έλεγχος της Δασικής Υπηρεσίας χαλαρώνει Ο πληθυσμός που απομένει αποτελείται από δέντρα κατώτερων διαστάσεων Η συστάδα υποβαθμίζεται σε γονίδια που σχετίζονται με παραγωγικά χαρακτηριστικά Δέντρα με υπερέχουσα μορφή πρέπει να συμβάλλουν στην επόμενη γενιά σε αναλογία που καθορίζεται από τη συχνότητα εμφάνισής τους στη συστάδα Πηγή: dramini.gr ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 10

11 Επιπτώσεις 3 διαφορετικών διαχειριστικών πρακτικών στην καστανιά Έγινε σύγκριση 3 διαφορετικών διαχειριστικών συστημάτων σε δάση καστανιάς στη Μεσόγειο με γενετικούς δείκτες issr Οι σπερμοφυείς φυσικοί πληθυσμοί (Ν) έδειξαν τη μεγαλύτερη γενετική ποικιλότητα, με τους πρεμνοφυείς πληθυσμούς (C) να είναι στα ίδια περίπου επίπεδα Οι καλλιέργειες με κλώνους (εμβολιασμένα άτομα) (O) είχαν σημαντικά μικρότερη ποικιλότητα Γενετική ποικιλότητα στην Castanea sativa A Ar ne C N O Mattioni et al ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 11

12 Κατακερματισμός (fragmentation) Η περιοχή εξάπλωσης πολλών δασικών ειδών κατακερματίζεται Τα «τμήματα» που προκύπτουν είναι αναπαραγωγικά απομονωμένοι πληθυσμοί Γενετική εκτροπή Αύξηση της διαφοροποίησης μεταξύ των τμημάτων Μείωση της ποικιλότητας εντός των τμημάτων Αναπαραγωγικό σύστημα Αυξάνει η πιθανότητα γονιμοποίησης μεταξύ συγγενών (και της αυτογονιμοποίησης) Ο κατακερματισμός των δασών από την μετατροπή τους σε άλλες χρήσεις γης είναι συχνό φαινόμενο στον κόσμο και ιδιαίτερα στη χώρα μας Γενετική υποβάθμιση και τελικά εξαφάνιση σε αρκετούς πληθυσμούς δασικών ειδών Υποφέρουν κυρίως τα σπάνια είδη και οι μικροί πληθυσμοί ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 12

13 Επίδραση κατακερματισμού βιοτόπου στην αριά Ο κατακερματισμός του βιοτόπου της αριάς (Quercus ilex) στην Ισπανία επιδρά αρνητικά στο αναπαραγωγικό σύστημα το είδους Οι απόγονοι (μαύρο πεδίο) στην κατακερματισμένη συστάδα Β έχουν πολύ χαμηλότερο ποσοστό ετεροζυγωτών γενοτύπων από ότι στον ενιαίο πληθυσμό C, στοιχείο που δείχνει ομομειξία ομοζυγωτοί ετεροζυγωτοί Ortego et al ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 13

14 Malus trilobata στον Έβρο Η αγριομηλιά Malus trilobata είναι ένα σπάνιο και απειλούμενο είδος δέντρου Τα δέντρα του είδους είναι διάσπαρτα σε μικρές ομάδες στα νότια του Ν. Έβρου Γενετικές αναλύσεις με issr και SSR αποδεικνύουν την ύπαρξη υψηλής γενετικής διαφοροποίησης ανάμεσα στις ομάδες αυτές Στο γράφημα αριστερά. Κάθε χρώμα αντιστοιχεί σε διαφορετική γενετική ομάδα Μπαλάσκα 2011 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 14

15 Geographical distribution of individuals within the distinct genetic units detected using Bayesian methods in the LBS and TM populations in the Montseny Mountains. Taxus baccata στην Ισπανία Ο ίταμος είναι δίοικο είδος που σχηματίζει μικρές ομάδες που βρίσκονται συνήθως σε μείξη με άλλα είδη Σε γενετική έρευνα που έγινε στην Ισπανία, βρέθηκε πως το φυτό έμφανίζει υψηλά ποσοστά ομομειξίας, αν και δίοικο Οι μικρές ομάδες είναι αναπαραγωγικά απομονωμένες και έχουν μεγάλη γενετική διαφοροποίηση Το χρώμα της κουκίδας δηλώνει διαφορετικές γενετικές ομάδες Marta Dubreuil et al. Am. J. Bot. 2010;97: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 15

16 Ελάχιστο μέγεθος βιώσιμου πληθυσμού (MVP) Ο ελάχιστος βιώσιμος πληθυσμός, Minimum viable population (MVP), είναι όρος της οικολογίας και της γενετικής που εκφράζει το κατώτερο μέγεθος που μπορεί να έχει ένα είδος ή ένας πληθυσμός, προκειμένου να μπορέσει να επιβιώσει σε βάθος χρόνου (π.χ. 40 γενιές) με πιθανότητα 95% Υπήρξαν πολλές προσεγγίσεις για τον υπολογισμό του MVP Θεωρείται απαραίτητος για το σχεδιασμό μέτρων διαχείρισης και προστασίας ειδών φυτών και ζώων Δύο παράγοντες σχετίζονται με το μικρό πληθυσμιακό μέγεθος σαν απειλή για έναν πληθυσμό: η γενετική εκτροπή και η ομομειξία Μια πρώτη προσέγγιση αδρομερούς υπολογισμού του MVP είναι η αρχή 50/500 που ανέπτυξαν οι Franklin και Soulé το 1980 Ένας ελάχιστος πληθυσμός από 50 αναπαραγωγικά ενεργά άτομα αρκούν για την αποφυγή της ομομειξίας Ένας ελάχιστος αριθμός από 500 άτομα αρκούν για την αποφυγή της γενετικής εκτροπής σε έναν πληθυσμό Αυτή η αρχή είναι πολύ γενική για να ισχύει για όλα τα είδη, αλλά χρησιμοποιείται σε πολλές περιπτώσεις Υπάρχουν πλέον υπολογιστικοί αλγόριθμοι που υπολογίζουν το MVP με βάση πολλές παραμέτρους ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 16

17 Αειφορική διαχείριση δασών Η αειφορία της δασικής εκμετάλλευσης εξελίχτηκε πολύ νωρίς Η πρόσοδος από ένα δασικό οικοσύστημα δεν μπορεί να ξεπερνά την παραγωγή του Σκοπός είναι η παραγωγή δασικών προϊόντων και υπηρεσιών σε βάθος χρόνου Χωρίς την εξάντληση του οικοσυστήματος Σήμερα η αειφορία έχει πολύ πιο ευρεία έννοια Αειφόρος ανάπτυξη Π.χ. «Η ανάπτυξη είναι αειφόρος όταν βελτιώνει την ποιότητα ζωής στο πλαίσιο των ορίων που θέτει η φέρουσα ικανότητα των οικοσυστημάτων που υποστηρίζουν τη ζωή» (IUCN-UNEP-WWF 1991) Η αειφορική διαχείριση των δασών οργανώνει τη δασοπονία και ακολουθεί τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 17

18 Αειφορική δασική διαχείριση και γενετική Ως αειφορική διαχείριση νοείται η φροντίδα και χρήση του δάσους κατά τέτοιο τρόπο και με τέτοιο ρυθμό, ώστε να διατηρείται η βιοποικιλότητά του, η παραγωγικότητά του, η ικανότητα αναγέννησής του, η ζωτικότητά του και οι δυνατότητές του να καλύπτει, σήμερα και στο μέλλον, τις οικολογικές, οικονομικές και κοινωνικές του λειτουργίες σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο χωρίς να επιφέρει ζημιές σε άλλα οικοσυστήματα (MCPFE 1993) Περιλαμβάνει τη διατήρηση ενός κύκλου θρεπτικών ουσιών και άλλων χημικών ενώσεων, άνθρακα, νερού, ενέργειας, κ.α. Περιλαμβάνει και την προστασία και διαφύλαξη των γενετικών πόρων των δασικών ειδών Στόχος της αειφορικής διαχείρισης είναι η συνέχεια της ύπαρξης του δασικού οικοσυστήματος στο μέλλον Αναγκαία προϋπόθεση η διαφύλαξη της εξελικτικής προσαρμοστικότητας των δασικών ειδών Η γενετική ποικιλότητα είναι η βάση της εξελικτικής προσαρμοστικότητας Η διατήρηση της γενετικής ποικιλότητας στους δασικούς πληθυσμούς είναι προϋπόθεση της αειφορικής δασικής διαχείρισης ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 18

19 Γενετική αειφορία του δασικού οικοσυστήματος ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 19

20 Γενετική και αειφορία Χρειαζόμαστε διαχειριστικές τεχνικές που θα αποτρέπουν διαταραχές σε σημαντικές οικολογικές και εξελικτικές διαδικασίες Η διαχείριση των δασών πρέπει να ακολουθεί γενικούς κανόνες (good practice) Διεξαγωγή γενετικών ερευνών για τον προσδιορισμό, παρακολούθηση και έλεγχο των διαχειριστικών κανόνων Δείκτες γενετικής αειφορίας Μέγεθος της γενετικής ποικιλότητας Αριθμός αλληλομόρφων, αναμενόμενη ετεροζυγωτία, παρατηρούμενη ετεροζυγωτία Ποικιλότητα σε προσαρμοστικούς χαρακτήρες (πειράματα πεδίου) Κατευθυντήριες αλλαγές στις γενετικές δομές λόγω επιλογής Σύγκριση γονέων απογόνων σε εργαστήριο και πειράματα Μετανάστευση και τα επίπεδά της Διαφοροποίηση μεταξύ πληθυσμών και φραγμοί ροής γονιδίων Αναπαραγωγικό σύστημα και οι παράμετροι που το επηρεάζουν Σύγκριση γονέων απογόνων Φαινολογία άνθησης Παραγωγικότητα σε σπόρους Δημογραφικά στοιχεία Δομή, ηλικίες, πυκνότητα, μείξη πληθυσμού ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 20

21 Σκαλτσογιάννης 2011 Κατάταξη των δασικών οικοσυστημάτων Τα δασικά οικοσυστήματα διαβαθμίζονται με βάση τη «φυσικότητα», που θεωρείται ως αξία διατήρησης, και την παραγωγική τους αξία, με τάση αντίστροφη ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 21

22 1992: χρονιά σταθμός για την προστασία του περιβάλλοντος Ρίο 1992, Διάσκεψη κορυφής «Περιβάλλον και Ανάπτυξη» (Earth summit) Υπογράφονται τρεις διεθνείς συμβάσεις των ΗΕ 1. Σύμβαση για την προστασία της βιολογικής ποικιλότητας 2. Σύμβαση για την καταπολέμηση της απερήμωσης 3. Σύμβαση για την κλιματική αλλαγή Και οι τρεις συμβάσεις επηρεάζουν πλέον πολύ τη δασοπονία σε όλον τον κόσμο ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 22

23 Βιολογία της διατήρησης και βιοποικιλότητα Αναπτύσσεται η «βιολογία της διατήρησης» σαν επιστημονικός κλάδος της βιολογίας (αντίστοιχα και ο κλάδος της «γενετικής της διατήρησης») Επιστήμη κρίσης (Conservation biology) Ανάγκη για μια επιστημονική περιγραφή της ποικιλότητας της ζωής που χάνεται: βιολογική ποικιλότητα Στο Ρίο το 1992 υπογράφεται η σύμβαση για την προστασία της βιολογικής ποικιλότητας ή βιοποικιλότητας (CBD: Convention on Biological Diversity) Μεγάλη διεθνής σημασία της CBD σε στρατηγικό και πολιτικό επίπεδο για το περιβάλλον Έχει διεισδύσει και στη δασοπονία Η προστασία της βιοποικιλότητας είναι πλέον κομμάτι της δασικής διαχείρισης Otto Frankel Michael E. Soulé ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 23

24 Προστασία της βιοποικιλότητας Η CBD αναφέρει: Ανάγκη προστασίας της βιοποικιλότητας σε όλα τα δυνατά επίπεδα (οικοσυστήματα, είδη, γονίδια) Η βελτίωση και η χρήση συγκεκριμένων γενετικών πόρων θεωρήθηκε ως ένα από τα κίνητρα για την προστασία των γενετικών πόρων Γενικά τονίστηκε η σημασία των δασών σε παγκόσμιο επίπεδο και ιδιαίτερα αυτών των τροπικών χωρών Έλλειψη αναφοράς σε διαχειριζόμενα δάση ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 24

25 Δασικοί γενετικοί πόροι Η σημασία της προστασίας της γενετικής ποικιλότητας ως συστατικό της βιοποικιλότητας είναι αδιαφιλονίκητη Η γενετική ποικιλότητα είναι το πιο σημαντικό συστατικό της βιοποικιλότητας (βάση), καθώς είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη συνέχεια της εξέλιξης Ειδικά για τα δάση, ως δασικοί γενετικοί πόροι εννοούνται τα κληρονομούμενα υλικά που διατηρούνται μέσα ή ανάμεσα σε δέντρα και άλλα δασικά είδη και έχουν μεγάλη αξία για την οικονομία, την κοινωνία, το περιβάλλον και την επιστήμη (FAO) Οι δασογενετικοί πόροι είναι απαραίτητοι για την προσαρμογή και προστασία των οικοσυστημάτων, των τοπίων και των παραγωγικών συστημάτων Δέχονται συχνά πιέσεις και τυγχάνουν μη-αειφορικής χρήσης Η προστασία και η αειφορική διαχείριση των δασικών γενετικών πόρων πρέπει να εξασφαλίζει τη συνέχεια των ωφελειών που παρέχουν τα δάση στις τωρινές και τις μελλοντικές γενιές ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 25

26 Απειλές κατά των γενετικών δασικών πόρων Οι γενετικοί πόροι των δασικών ειδών απειλούνται για διάφορους λόγους όπως είναι η καταστροφή των δασών, ο κατακερματισμός τους, η αλλαγή του κλίματος, διάφορες εντατικές ή πιο ήπιες διαχειριστικές πρακτικές και η μετατροπή φυσικών δασών σε άλλες χρήσεις Σημαντική απειλή θεωρούνται οι επιδημίες από ασθένειες, οι προσβολές από έντομα και άλλους παθογόνους οργανισμούς, η αθρόα μετακίνηση γενετικού υλικού και η εισαγωγή εισβλητικών ειδών Solanum elaeagnifolium ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 26

27 Πρόγραμμα προστασίας δασικών γενετικών πόρων Ένα σωστό και αποτελεσματικό πρόγραμμα προστασίας της βιοποικιλότητας και ιδιαίτερα των γενετικών πόρων καθορίζεται από τις απαραίτητες βιολογικές και γενετικές αρχές και περιλαμβάνει μέτρα που είναι συμβατά με τις εκάστοτε κοινωνικοπολιτικές συνθήκες και ανάγκες Πρέπει να είναι βιολογικά σωστό Πρέπει να είναι κοινωνικά εφικτό Συχνά προκύπτει ασυμβατότητα Στόχος της προστασίας των γενετικών πόρων είναι η προστασία και διαφύλαξη της γενετικής πληροφορίας και όχι απαραίτητα του ίδιου του βιολογικού υλικού (δυναμική και όχι στατική προσέγγιση) Η προστασία των γενετικών πόρων δεν συνεπάγεται την απαγόρευση της διαχείρισης Η προστασία των δασικών γενετικών πόρων μπορεί να αποτελέσει μέρος της αειφορικής δασικής διαχείρισης, όπως π.χ. με ειδικούς όρους και ρυθμίσεις σε ένα διαχειριστικό σχέδιο Επίσης μπορεί να αποτελέσει μέρος της προστασίας της βιοποικιλότητας ως μια μορφή ειδικής διαχείρισης π.χ. μέσα σε μια προστατευόμενη περιοχή Μπορεί επίσης να αποτελέσει αντικείμενο νομοθετικών ρυθμίσεων, π.χ. για τη μετακίνηση και διάθεση του δασικού αναπαραγωγικού υλικού ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 27

28 Πρόγραμμα προστασίας δασικών γενετικών πόρων Μία σωστή στρατηγική για την προστασία των γενετικών πόρων ενός είδους πρέπει σαν πρώτο βήμα να περιγράφει ξεκάθαρα το αντικείμενο που προστατεύουμε Συγκεκριμένα γονίδια Μέγιστη γενετική ποικιλότητα Σπανιότητα / αντιπροσωπευτικότητα Το δεύτερο βήμα είναι η επιλογή των υπό προστασία πόρων με βάση γενετικές πληροφορίες σχετικά με τις χωρικές γενετικές δομές ενός είδους Γενετική ανάλυση στο εργαστήριο ή σε πειραματικές φυτείες Δημογραφικά στοιχεία πληθυσμών και καταγραφές απειλών ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 28

29 Αντικείμενο προστασίας Διατήρηση συγκεκριμένων χαρακτηριστικών Π.χ. Δέντρα με ανθεκτικότητα σε μια ασθένεια Διαφύλαξη της μέγιστης ποικιλότητας Όσο πιο πολλά αλληλόμορφα είναι δυνατόν σε έναν πληθυσμό Διατήρηση της προσαρμοστικότητας Πιο σύνθετος στόχος Απαιτεί διατήρηση του «γενετικού συστήματος» σε λειτουργική κατάσταση Αναπαραγωγικό σύστημα, ροή γονιδίων Μέγεθος πληθυσμού, πυκνότητα, κ.α. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 29

30 Μέθοδοι προστασίας In situ Εντός της φυσικής περιοχής εξάπλωσης ενός πληθυσμού (βιότοπος ενός είδους) Προστασία της περιοχής και της λειτουργίας του είδους σε αυτή Εx situ Εκτός περιοχής Μεταφορά γενετικού υλικού σε νέα περιοχή και φύλαξη Δυναμική: όταν η εξέλιξη συνεχίζεται Γενετικό σύστημα λειτουργεί Η μέθοδος in situ είναι συνήθως δυναμική Στατική: όταν η εξέλιξη σταματά Φύλαξη γενετικού υλικού χωρίς τη δυνατότητα εξέλιξης Η μέθοδος ex situ μπορεί να είναι δυναμική ή στατική Πηγή: EUFORGEN ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 30

31 Μέτρα προστασίας in situ Σποροπαραγωγός συστάδα με επιλεγμένους άριστους φαινότυπους, λειτουργεί και ως περιοχή in situ προστασίας για την οξιά στην περιοχή Soveja Στη Ρουμανία Η προστασία in situ γίνεται σε περιοχές που επιλέγονται για ένα ή περισσότερα δασικά είδη Συνήθως είναι δάση που περιέχονται σε προστατευόμενες περιοχές για τη βιοποικιλότητα γενικότερα Μπορεί να είναι και ειδικά ορισμένες περιοχές για προστασία δασογενετικών πόρων Π.χ. αντιπροσωπευτικές της εξάπλωσης Μπορεί να είναι περιοχές που συνδυάζουν παραγωγικούς στόχους (π.χ. σποροπαραγωγές συστάδες) Τέλος, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να είναι και ήπια διαχειριζόμενα δάση με φυσική αναγέννηση Πηγή: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 31

32 Προστασία in situ Το δάσος Smolnicka huta στη Σλοβακία λειτουργεί ως περιοχή προστασίας in situ για την ερυθρελάτη, τη δασική πεύκη και την ελάτη Πηγή: EUFORGEN ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 32

33 Προστασία in situ της Quercus petraea Οι κουκίδες αντιπροσωπεύουν τις επιλεγμένες περιοχές in situ προστασίας της Quercus petraea στην Ευρώπη Η επιλογή έγινε με βάση την πρόταση της κάθε χώρας του προγράμματος EUFORGEN από τη γεωγραφική εξάπλωση του είδους με βάση συγκεκριμένα κριτήρια Πηγή: EUFORGEN ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 33

34 Προστασία in situ στις αμμοθίνες Μεικτό δάσος Quercus robur, Tilia cordata, Fraxinus angustifolia που φυτρώνει σε αμμοθίνες στο δέλτα του Δούναβη και έχει επιλεγεί σαν περιοχή προστασίας γενετικών πόρων Πηγή: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 34

35 Προστασία ex situ Η προστασία ex situ μπορεί να γίνει με δυναμικό τρόπο, σε μια τεχνητή συστάδα φύλαξης ενός δασικού είδους (backup) Μπορεί να είναι και μια πειραματική επιφάνεια για βελτιωτικούς σκοπούς Σποροπαραγωγός κήπος Δοκιμές απογόνων, προελεύσεων Επίσης μπορεί να γίνει με στατικό τρόπο με φύλαξη σπόρου σε αποθήκες ή ειδικά ψυχόμενους χώρους Τράπεζες γονιδίων (gene banks) ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 35

36 Όλοι οι γενότυποι ενός είδους σε ένα σημείο Το είδος ελάτης της Σικελίας (Abies nebrodensis) έχει απομείνει με ελάχιστα άτομα σε έναν μόνο πληθυσμό Σε πρόγραμμα διατήρησης, όλοι οι γενότυποι του είδους συγκεντρώθηκαν σε ένα φυτώριο με εμβολιασμό για ίδρυση φυτείας ex situ Πηγή: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 36

37 Προστασία γενετικών πόρων δασικών ειδών στην Κύπρο Το Τμήμα Δασών στην Κύπρο εκπονεί προγράμματα προστασίας γενετικών πόρων σε δασικά είδη όπως είναι ο κέδρος (Cedrus brevifolia) και του άρκευθου ή αόρατου (Juniperus excels) σε ειδικές φυτείες προστασίας γενετικών πόρων ex situ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 37

38 Τράπεζες γονιδίων Η φύλαξη σπόρων σε τράπεζες γονιδίων χρησιμοποιείται πολύ στα αγροτικά φυτά Πρωτοπόρος ο Ν. Βαβίλοφ στην ΕΣΣΔ το Νικολάι Βαβίλοφ Στα δασικά δέντρα εφαρμόζεται σε μεγάλο βαθμό, αν και εμφανίζει προβλήματα Πολλοί σπόροι δεν αντέχουν μακροχρόνια αποθήκευση Η φυσιολογία των σπόρων και ο ανώτατος χρόνος διατήρησης είναι άγνωστα μεγέθη για πολλά είδη Οι σπόροι δεν διαρκούν τόσο πολύ, όσο απαιτεί η διάρκεια της γενιάς πολλών δέντρων και του περίτροπου χρόνου τους Δεν προστατεύεται η προσαρμοστικότητα των πληθυσμών (στατικότητα). Η μέθοδος αυτή κοστίζει πολύ. Οι τράπεζες γονιδίων μπορεί να αχρηστευτούν με το παραμικρό πρόβλημα που κάποια στιγμή θα συμβεί (π.χ. μια διακοπή ρεύματος για μερικές ώρες) Ινστιτούτο Νικολάι Βαβίλοφ στην Αγ. Πετρούπολη ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 38

39 Στρατηγική προστασίας Προτιμούμε τη δυναμική in situ προστασία των γενετικών πόρων Όταν δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε το παραπάνω, λόγω συνθηκών ή άλλων παραμέτρων, τότε καταφεύγουμε σε ex situ μεθόδους με δυναμικό ή στατικό χαρακτήρα Προστατεύουμε πολλά είδη μαζί, το οικοσύστημα και την εξελικτική τους δυναμική Ένα πρόγραμμα προστασίας γενετικών πόρων μπορεί να αποτελεί συνδυασμό των μεθόδων αυτών Μπορεί κανείς να συνδυάσει τη φύλαξη σπόρων σε τράπεζες γονιδίων και παράλληλα να αναπτύξει φυτείες ex situ, ανανέωση σπόρων με νέες συλλογές και προστασία in situ Περιοχή in situ προστασίας της οξιάς στη Γαλλία (Baigorry) Πηγή: EUFORGEN (A. Ducousso) ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 39

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Εφαρµοσµένη ασική Γενετική ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Θερινό εξάµηνο 2006 ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Ορεστιάδα Τµήµα ασολογίας & ιαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο ασικής

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Στρατηγικές Βελτίωσης

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Στρατηγικές Βελτίωσης Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων Στρατηγικές Βελτίωσης 5 Σύνοψη Στη βελτίωση προσπαθούμε να συμπεράνουμε την απόδοση των απογόνων βασιζόμενοι στο φαινότυπο και την απόδοση των γονέων Η μαζική

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Το γενετικό επίπεδο της βιοποικιλότητας 1 Υποκατάσταση μέτρησης Η βιοποικιλότητα ορίζεται, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Διαχείριση της Γενετικής Ποικιλότητας (με έμφαση στα μεσογειακά δάση) 1 Βιοποικιλότητα Ορίζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Μέθοδοι Βελτίωσης

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Μέθοδοι Βελτίωσης Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων 4 Μέθοδοι Βελτίωσης Σύνοψη Η βελτίωση στοχεύει στην αλλαγή της γενετικής σύστασης των φυτών προς όφελος των χαρακτήρων που εμείς επιλέγουμε. Η φαινοτυπική ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

Πληθυσμιακή και Εξελικτική Γενετική

Πληθυσμιακή και Εξελικτική Γενετική Οικολογία και Προστασία Δασικών Οικοσυστημάτων Πληθυσμιακή και Εξελικτική Γενετική Ομομειξία Εργαστήριο Δασικής Γενετικής Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου Αναπαραγωγικό σύστημα Ως τώρα χρησιμοποιήσαμε το μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλης Παπαγεωργίου. Εφαρµοσµένη ασική Γενετική. Κεφάλαιο 5 ο

Αριστοτέλης Παπαγεωργίου. Εφαρµοσµένη ασική Γενετική. Κεφάλαιο 5 ο Αριστοτέλης Παπαγεωργίου Εφαρµοσµένη ασική Γενετική Κεφάλαιο 5 ο Ορεστιάδα 2006 1 Ο σχεδιασµός στη βελτίωση Στο σηµείο αυτό θα αναφερθούµε συνοπτικά στον τρόπο µε τον οποίο λειτουργούµε στην πράξη εφαρµόζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Πληθυσμιακή και Εξελικτική Γενετική

Πληθυσμιακή και Εξελικτική Γενετική Οικολογία και Προστασία Δασικών Οικοσυστημάτων Πληθυσμιακή και Εξελικτική Γενετική Γενετική Ποικιλότητα Εργαστήριο Δασικής Γενετικής Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου apapage@fmenr.duth.gr 25520 41155 6946108940

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΓΕΝΩΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ Πολλά καλλιεργούµενα φυτά αναπαράγονται αγενώς: πατάτα, φράουλα, σακχαροκάλαµο, αµπέλι και οι δενδρώδεις καλλιέργειες Οι λόγοι:

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος διαχείριση δασών ως κρίσιμος παράγοντας του εγχώριου κλάδου αξιοποίησης βιομάζας

Αειφόρος διαχείριση δασών ως κρίσιμος παράγοντας του εγχώριου κλάδου αξιοποίησης βιομάζας Αειφόρος διαχείριση δασών ως κρίσιμος παράγοντας του εγχώριου κλάδου αξιοποίησης βιομάζας Ιωάννης Ελευθεριάδης, ΚΑΠΕ 08 Απριλίου 2016 Metropolitan Expo Ξυλώδης βιομάζα και τάσεις 70% της παραγωγής ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ FRAXINUS (OLEACEAE) ΣΤΟ Β. ΕΒΡΟ

ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ FRAXINUS (OLEACEAE) ΣΤΟ Β. ΕΒΡΟ ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ FRAXINUS (OLEACEAE) ΣΤΟ Β. ΕΒΡΟ Αθανάσιος Παπαδόπουλος 1, Σεραφείμ Χατζησκάκης 1, Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου 1, Ιωάννης Τσιριπίδης 2 1. Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών. Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών. Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας 1 Βιολογική ποικιλότητα Βιολογική ποικιλότητα ή βιοποικιλότητα Έννοια με ευρεία αναφορά σε διεθνείς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΧΑΝΙΑ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2014

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΧΑΝΙΑ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΛΙΜΝΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΝΙΑ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 ΤΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων

Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ Κομματά Αικατερίνη (1), Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου (1), Βαρελίδης Κων/νος (2), Ιωαννίδης Κων/νος (2),

Διαβάστε περισσότερα

Πληθυσμιακή και Εξελικτική Γενετική

Πληθυσμιακή και Εξελικτική Γενετική Οικολογία και Προστασία Δασικών Οικοσυστημάτων Πληθυσμιακή και Εξελικτική Γενετική Μεταλλάξεις Εργαστήριο Δασικής Γενετικής Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου Μεταλλάξεις και εξέλιξη Η πρώτη ύλη της εξέλιξης

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλης Παπαγεωργίου. Εφαρµοσµένη ασική Γενετική. Κεφάλαιο 3 ο

Αριστοτέλης Παπαγεωργίου. Εφαρµοσµένη ασική Γενετική. Κεφάλαιο 3 ο Αριστοτέλης Παπαγεωργίου Εφαρµοσµένη ασική Γενετική Κεφάλαιο 3 ο Ορεστιάδα 2006 1 Γενετική βελτίωση δασοπονικών ειδών Στο προηγούµενο µάθηµα αναφερθήκαµε στους τρόπους µε τους οποίους µετρούµε τη διαφοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθ. Γεράσιμος ΑΡΑΠΗΣ Εργαστήριο Οικολογίας & Προστασίας Περιβάλλοντος mani@aua.gr Βιώσιμη Ανάπτυξη, Φέρουσα Ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα: Υπολογισμός GCA F και SCA FM σε δοκιμή απογόνων

Παράδειγμα: Υπολογισμός GCA F και SCA FM σε δοκιμή απογόνων Εργαστήριο Δασικής Γενετικής / ΔΠΘ Ορεστιάδα Παράδειγμα: Υπολογισμός GCA F και SCA FM σε δοκιμή απογόνων ΒΕΛΤΙΩΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου Γνωστοί γονείς Πλήρης οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες δομής συστάδων ως εργαλεία διαχείρισης δασών για την κλιματική αλλαγή

Δείκτες δομής συστάδων ως εργαλεία διαχείρισης δασών για την κλιματική αλλαγή Δείκτες δομής συστάδων ως εργαλεία διαχείρισης δασών για την κλιματική αλλαγή Έργο: LIFE+ Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα AdaptFor (Life08 ENV/GR/00054). Δρ. Καλλιόπη

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Εξελικτικοί παράγοντες

Εξελικτικοί παράγοντες Εισαγωγή στη Δασική Γενετική Εξελικτικοί παράγοντες Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Ορεστιάδα Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Δασικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Διαχείρισης Ξυλοπαραγωγικών Δασών

Σχεδιασμός Διαχείρισης Ξυλοπαραγωγικών Δασών Σχεδιασμός Διαχείρισης Ξυλοπαραγωγικών Δασών Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες

Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Γενετική Πειραματική επιστήμη της κληρονομικότητας Προέκυψε από την ανάγκη κατανόησης της κληρονόμησης οικονομικά σημαντικών χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Γενετική βελτίωση δασοπονικών ειδών

Γενετική βελτίωση δασοπονικών ειδών Εργαστήριο Δασικής Γενετικής / ΔΠΘ Ορεστιάδα Γενετική βελτίωση δασοπονικών ειδών ΒΕΛΤΙΩΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου Σύνοψη Τα γνωρίσματα που παρατηρούμε (φαινότυπος) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Δασική Γενετική Οι νόμοι της κληρονομικότητας

Εισαγωγή στη Δασική Γενετική Οι νόμοι της κληρονομικότητας Εισαγωγή στη Δασική Γενετική Οι νόμοι της κληρονομικότητας Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Σύνοψη Κάθε Οι Τυχαία Τυχαίος Αναλογία άτομο έχει δύο σειρές αλληλομόρφων σε κάθε γονίδιο γαμέτες έχουν ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Βασιλική Καζάνα. Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής

Δρ. Βασιλική Καζάνα. Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Μέθοδοι επιφάνειας Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail: vkazana@teikav.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Ο μεγάλος αριθμός και η ποικιλομορφία των σύγχρονων μορφών ζωής στη Γη

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Έργο: LIFE+ Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα AdaptFor (Life08 ENV/GR/00054).

Διαβάστε περισσότερα

Το Έργο LIFE+ AdaptFor

Το Έργο LIFE+ AdaptFor Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Το Έργο LIFE+ AdaptFor Βασιλική Χρυσοπολίτου, ΕΚΒΥ 189 Νοεμβρίου 2014, ΕΚΒΥ, Θεσσαλονίκη Το Έργο LIFE+ AdaptFor πώς μπορούμε να προσαρμόσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Συνθετικές ποικιλίες Ετερογενείς ποικιλίες που παράγονται από τη διασύζευξη (intermating) ενός συγκεκριμένου αριθμού συστατικών γονοτύπων

Συνθετικές ποικιλίες Ετερογενείς ποικιλίες που παράγονται από τη διασύζευξη (intermating) ενός συγκεκριμένου αριθμού συστατικών γονοτύπων Είδη ποικιλιών Πληθυσμοί ελεύθερης επικονίασης (OP) Είναι ετερογενείς και ετεροζύγωτοι πληθυσμοί που παράγονται με ανοιχτή, χωρίς έλεγχο επικονίαση. Η επιλογή τέτοιου είδους ποικιλιών αποτελεί ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Εξελικτική Οικολογία. Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πάτρας Τμήμα Βιολογίας 2014

Εξελικτική Οικολογία. Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πάτρας Τμήμα Βιολογίας 2014 Εξελικτική Οικολογία Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πάτρας Τμήμα Βιολογίας 2014 Εξελικτική Οικολογία - Σίνος Γκιώκας - Παν. Πατρών - Τμ. Βιολογίας - 2014 1 Πού συναντιούνται τα δύο πεδία; Οι κιχλίδες των Μεγάλων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΑΣΩΝ: ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΑΣΩΝ: ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΑΣΩΝ: ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικότητα. Δρ. Βασιλική Καζάνα

Κανονικότητα. Δρ. Βασιλική Καζάνα Κανονικότητα Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail: vkazana@teikav.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δασικής Γενετικής / ΔΠΘ Ορεστιάδα. Εξέλιξη ΒΕΛΤΙΩΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ. Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου

Εργαστήριο Δασικής Γενετικής / ΔΠΘ Ορεστιάδα. Εξέλιξη ΒΕΛΤΙΩΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ. Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου Εργαστήριο Δασικής Γενετικής / ΔΠΘ Ορεστιάδα Εξέλιξη ΒΕΛΤΙΩΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου Σύνοψη Οι πληθυσμοί χαρακτηρίζονται από τις συχνότητες των γενοτύπων και των αλληλομόρφων

Διαβάστε περισσότερα

PLANT-NET CY. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας LIFE08 NAT/CY/000453

PLANT-NET CY. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας LIFE08 NAT/CY/000453 PLANT-NET CY Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας LIFE08 NAT/CY/000453 Ιούνιος 2012 2 Plant-Net Cy Plant-Net Cy 3 Το έργο Το έργο με

Διαβάστε περισσότερα

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus 4// Bιολογική ποικιλότητα ή Bιοποικιλότητα ποικιλότητα των διαφόρων μορφών ζωής Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus Επίπεδα βιοποικιλότητας Γενετική ποικιλότητα Ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση Φυτών. Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών. Είδη ποικιλιών

Βελτίωση Φυτών. Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών. Είδη ποικιλιών Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών Είδη ποικιλιών Πληθυσμοί ελεύθερης επικονίασης (OP) Είναι ετερογενείς και ετεροζύγωτοι πληθυσμοί που παράγονται με ανοιχτή, χωρίς έλεγχο επικονίαση. Η επιλογή τέτοιου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΠ 2000-2006 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2000 2006 NOΕΜΒΡΙΟΣ 2006 2 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών με την χρήση ΓΠΣ Νικόλαος Mέντης 1 - Γιάννης Μελιάδης 2 1 Δασάρχης Δασαρχείου Αριδαίας Ν. Πέλλας 2 Ερευνητής Δασολόγος Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Ανάλυση Φυτών

Μοριακή Ανάλυση Φυτών Μοριακή Ανάλυση Φυτών Μοριακοί Δείκτες Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου Εργαστήριο Δασικής Γενετικής / ΔΠΘ Γενετική ποικιλομορφία Είναι η βάση της εξέλιξης Προϋπόθεση προσαρμογής σε νέα περιβάλλοντα Το μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Οι βελτιωτικές μέθοδοι ανήκουν σε δύο βασικές κατηγορίες:

Οι βελτιωτικές μέθοδοι ανήκουν σε δύο βασικές κατηγορίες: Βελτίωση Φυτών Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών Γενικά Οι πληθυσμοί των σταυρογονιμοποιούμενων φυτών, σαν συνέπεια της δομής τους, υποφέρουν από ομομεικτικό εκφυλισμό. Οι μέθοδοι βελτίωσης των φυτών

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Δασική Εδαφολογία Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Μέρος 1 ο ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του σ αυτή και η επιστροφή

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel

Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Παράδοξο... Οι απόγονοι μοιάζουν στους γονείς τους Δεν είναι όμως ακριβώς ίδιοι, ούτε με τους γονείς τους, ούτε μεταξύ τους Κληρονομικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Γενετική πληθυσμών. Εισαγωγή στη Δασική Γενετική. Χειμερινό εξάμηνο

Γενετική πληθυσμών. Εισαγωγή στη Δασική Γενετική. Χειμερινό εξάμηνο Εισαγωγή στη Δασική Γενετική Γενετική πληθυσμών Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Ορεστιάδα Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Δασικής Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Αλκίνοος Νικολαΐδης, Διευθυντής Αξία των τοπικών ποικιλιών Οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας και επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Εκπαιδευτικοί στόχοι Να κατανοήσουν οι φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί πληθυσμοί: Επιλογή καθαρών σειρών Μαζική επιλογή

Φυσικοί πληθυσμοί: Επιλογή καθαρών σειρών Μαζική επιλογή Μέθοδοι βελτίωσης Πηγές Μέθοδοι Φυσικοί πληθυσμοί: Επιλογή καθαρών σειρών Μαζική επιλογή Διασπώμενοι: Μαζική βελτίωση πληθυσμοί (F 2 ) Γενεαλογική βελτίωση Καταγωγή από μεμονωμένους σπόρους Διασταυρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χλωρίδα και Πανίδα ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ)

Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ) Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ) εμφανίζεται ως έννοια για πρώτη φορά το 1993 (Baldock et al., 1993). επιβεβαιώνει την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ ορισμένων τύπων γεωργικών δραστηριοτήτων και των "φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΥΛΗΣ Δρ. Κώστας Ποϊραζίδης, Δασολόγος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2009-2010 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΥΛΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Εισαγωγή στην επιστήμη της Οικολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑΣΠΟΡΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑΣΠΟΡΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑΣΠΟΡΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Α. Λεγάκις* & Π.Β. Πετράκης** * Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών ** ΕΘΙΑΓΕ, Ινστιτούτο Μεσογειακών Οικοσυστημάτων 11 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ 3η ΜΕΘΟΔΟΙ &ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ (ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ, ΧΗΜΙΚΗ, ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ)

ΘΕΩΡΙΑ 3η ΜΕΘΟΔΟΙ &ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ (ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ, ΧΗΜΙΚΗ, ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ) ΘΕΩΡΙΑ 3η ΜΕΘΟΔΟΙ &ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ (ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ, ΧΗΜΙΚΗ, ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ) ΠΡΟΛΗΨΗ-ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ Καταπολέμηση ορίσουμε την άμεση επέμβαση του ανθρώπου με σκοπό τη μείωση του πληθυσμού μιας υπάρχουσας έξαρσης

Διαβάστε περισσότερα

P L A N T - N E T C Y

P L A N T - N E T C Y P L A N T - N E T C Y Περιεχόμενα Εισαγωγή και στόχοι έργου 1 Μικρο-Αποθέματα Φυτών (ΜΑΦ) 1 Arabis kennedyae 2 Astragalus macrocarpus subsp. lefkarensis Centaurea akamantis 2 3 Ophrys kotschyi 4 Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μέθοδοι διαχείρισης

Σύγχρονες μέθοδοι διαχείρισης Σύγχρονες μέθοδοι διαχείρισης Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΟΥΣ. Δρ. Βασιλική Καζάνα

ΔΑΣΟΥΣ. Δρ. Βασιλική Καζάνα ΚΑΤΑ ΧΩΡΟ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Ταδάσηκαλύπτουντοένατρίτοτουεδάφους της γης. Σχηµατίστηκαν πριν από 350 εκατοµµύρια χρόνια ως διαρκής µορφή βλάστησης µε πλούσια παραγωγή βιοµάζας

Ταδάσηκαλύπτουντοένατρίτοτουεδάφους της γης. Σχηµατίστηκαν πριν από 350 εκατοµµύρια χρόνια ως διαρκής µορφή βλάστησης µε πλούσια παραγωγή βιοµάζας Οικονομικές βάσεις της Δασικής Διαχειριστικής Ταδάσηκαλύπτουντοένατρίτοτουεδάφους της γης. Σχηµατίστηκαν πριν από 350 εκατοµµύρια χρόνια ως διαρκής µορφή βλάστησης µε πλούσια παραγωγή βιοµάζας και είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΒΙΟΤΟΠΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ ΕΡΓΑ, ΟΧΙ ΛΟΓΙΑ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΒΙΟΤΟΠΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ ΕΡΓΑ, ΟΧΙ ΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΒΙΟΤΟΠΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ ΕΡΓΑ, ΟΧΙ ΛΟΓΙΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis

Διαβάστε περισσότερα

2 o ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΚΟ ΔΕΛΣΙΟ. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο LIFE10 NAT/CY/

2 o ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΚΟ ΔΕΛΣΙΟ. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο LIFE10 NAT/CY/ 2 o ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΚΟ ΔΕΛΣΙΟ J U N I P E R C Y 1 www.junipercy.org.cy Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο LIFE10 NAT/CY/000717 Ιούνιος 2013 2 JUNIPERCY Το έργο με

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου

Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου Ημερίδα στη μνήμη του Νικόλαου Στάμου Περτούλι Τρικάλων, 5 Ιούνη 2012 Ημερίδα στη μνήμη του Ν. Στάμου

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση Φυτών Γενετική Παραλλακτικότητα

Βελτίωση Φυτών Γενετική Παραλλακτικότητα Καθοριστικοί παράγοντες επιτυχίας της Βελτίωσης των Φυτών Ύπαρξη ή / και δυνατότητα δημιουργίας γενετικής παραλλακτικότητας Ικανότητα επιλογής των επιθυμητών γονοτύπων Δημιουργία χρήσιμης γενετικής παραλλακτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΞΙΑΣ ΤΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΓΗΣ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΞΙΑΣ ΤΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΓΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΞΙΑΣ ΤΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΓΗΣ Ασημίνα Σκουτέρη 1 Ελληνικός Αγροτικός Οργανισμός ΔΗΜΗΤΡΑ, Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, Τέρμα Αλκμάνος 11528, Ιλίσια, Αθήνα, e- mail : skas@fria.gr Ημερίδα:

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος εργασίας: Καθορισμός του φύλου στους ζωικούς οργανισμούς

Τίτλος εργασίας: Καθορισμός του φύλου στους ζωικούς οργανισμούς Τίτλος εργασίας: Καθορισμός του φύλου στους ζωικούς οργανισμούς Ένας από τους βασικότερους βιολογικούς μηχανισμούς, ο καθορισμός του φύλου, χαρακτηρίζεται από υψηλό επίπεδο ποικιλότητας μηχανισμών και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ. Χειμερινό εξάμηνο

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ. Χειμερινό εξάμηνο ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ Χειμερινό εξάμηνο 2009 2010 Κ. Ποϊραζίδης Διαμόρφωση προτύπων ΕΙΣΗΓΗΣΗ 3 Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Το χωρικό πρότυπο επηρεάζει τις οικολογικές διεργασίες (δυναμική των πληθυσμών,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Οι αρχές της εξελικτικής σκέψης Η προέλευση των ειδών Ορθές και λανθασµένες αντιλήψεις σχετικά µε τη θεωρία της εξέλιξης Η θεωρία της εξέλιξης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΑΥΞΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ 1 ΑΥΞΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ Κομματά Αικατερίνη (1), Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου (1), Ιωαννίδης Κων/νος (2), Βαρελίδης Κων/νος (2), Ζυγομαλά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

«Γενετικά τροποποιημένα φυτά» ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΥΔΡΙΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΣΧ. ΕΤΟΣ ΤΑΞΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

«Γενετικά τροποποιημένα φυτά» ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΥΔΡΙΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΣΧ. ΕΤΟΣ ΤΑΞΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Γενετικά τροποποιημένα φυτά» ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΥΔΡΙΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2015-2016 ΤΑΞΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί Με τον όρο γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί εννοούμε τους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum).

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Μεντελική γενετική Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Φαινότυπος και Γονότυπος Η φυσική εκδήλωση (φαινότυπος) της γενετικής σύστασης (γονότυπος) επηρεάζεται από τις αλληλεπιδράσεις με άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης

Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης Ενότητα 3: Τρωτότητα, Τάσεις, Απειλές Καθηγητής Παντής Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Οικολογίας

Γενικές Αρχές Οικολογίας Γενικές Αρχές Οικολογίας Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Στο προηγούμενο μάθημα Αντικείμενο της επιστήμης της οικολογίας Ιστορία της

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβαση για την κλιματική αλλαγή Προσαρμογή σε αυτήν

Σύμβαση για την κλιματική αλλαγή Προσαρμογή σε αυτήν Σύμβαση για την κλιματική αλλαγή Προσαρμογή σε αυτήν Παρουσίαση: Ειρήνη Νικολάου, MSc Δ/νση Διαχείρισης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος UN Framework Convention of Climate Change Το 1992, στο Rio de Janeiro,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία Φυτών. Μοριακοί Δείκτες (Εισαγωγή στη Μοριακή Βιολογία)

Βιοτεχνολογία Φυτών. Μοριακοί Δείκτες (Εισαγωγή στη Μοριακή Βιολογία) Βιοτεχνολογία Φυτών ΔΠΘ / Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης ΠΜΣ Αειφορικά Συστήματα Παραγωγής και Περιβάλλον στη Γεωργία Μοριακοί Δείκτες (Εισαγωγή στη Μοριακή Βιολογία) Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση Φυτών. Ανάμεικτες ποικιλίες

Βελτίωση Φυτών. Ανάμεικτες ποικιλίες Στόχος: Η παράκαμψη των δυσμενών επιπτώσεων της απόλυτης ομοιομορφίας μιας μονογονοτυπικής ποικιλίας ως προς την: - ανθεκτικότητα σε διάφορες φυλές ενός παθογόνου - προσαρμοστικότητα σε διάφορα περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Γραμμικού Προγραμματισμού

Εφαρμογές Γραμμικού Προγραμματισμού Εφαρμογές Γραμμικού Προγραμματισμού Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 11 ο ΜΥΚΟΡΡΙΖΕΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 11 ο ΜΥΚΟΡΡΙΖΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 11 ο ΜΥΚΟΡΡΙΖΕΣ 1 ΜΥΚΟΡΡΙΖΕΣ 2 ΜΥΚΟΡΡΙΖΕΣ Μυκορριζική συμβίωση: Η συμβιωτική σχέση μεταξύ ριζών μυκήτων / εκδηλώνεται με σχηματισμό ξεχωριστών οργάνων =μυκόρριζες Κατηγορίες μυκόρριζων ενδομυκόρριζες

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση προτύπων. 21 March Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου;

Διαμόρφωση προτύπων. 21 March Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Διαμόρφωση προτύπων Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Το χωρικό πρότυπο επηρεάζει τις οικολογικές διεργασίες (δυναμική των πληθυσμών, τη βιοποικιλότητα, οικοφυσιολογικές διεργασίες των οικοσυστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 6. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΚΙΛΙΑ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 6. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 6. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΚΙΛΙΑ 1 ΑΡΧΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 2 2. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΟΤΥΠΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α. ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 1. Ετερογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΦΑΡΜΟΓΗΤΗΣΣΥΜΒΑΣΗΣΤΗΣΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΙΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

ΗΕΦΑΡΜΟΓΗΤΗΣΣΥΜΒΑΣΗΣΤΗΣΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΙΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΗΕΦΑΡΜΟΓΗΤΗΣΣΥΜΒΑΣΗΣΤΗΣΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΙΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Α. Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, Τμ. Βιολογίας, Παν. Αθηνών 3 ο Συνέδριο Ελληνικής Οικολογικής & Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

3 η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες: Οπωροκηπευτικά, αμπέλι & ελιά

3 η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες: Οπωροκηπευτικά, αμπέλι & ελιά 3 η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες: Οπωροκηπευτικά, αμπέλι & ελιά Διατήρηση τοπικών ποικιλιών που κινδυνεύουν από γενετική διάβρωση στο πλαίσιο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης Μ.

Διαβάστε περισσότερα