EPICURUS ON EIDOLA PERI PHUSEOS BOOK II

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "EPICURUS ON EIDOLA PERI PHUSEOS BOOK II"

Transcript

1 EPICURUS ON EIDOLA PERI PHUSEOS BOOK II UPDATE, PROPOSALS, AND DISCUSSIONS edited by Francesca Guadalupe Masi and Stefano Maso! ADOLF M. HAKKERT - PUBLISHING 2015

2 EPICURUS ON EIDOLA. PERI PHUSEOS BOOK II UPDATE, PROPOSALS, AND DISCUSSIONS

3 LEXIS ANCIENT PHILOSOPHY Adolf Hakkert Publishing Amsterdam Carlos Lévy Paris Sorbonne Stefano Maso Venezia Ca Foscari Editors X Scientific Commettee : Gretchen Reydams Schils (Notre Dame University) Philippe Mitsis (New York University) Alain Gigandet (Université Paris-Est) Elisabetta Cattanei (Università di Cagliari) Michel Fattal (Université P. Mendès-France, Grenoble) Jula Wildberger (American University of Paris) Walter Cavini (Università di Bologna) Emidio Spinelli (Università di Roma, La Sapienza) Marco Zingano (Universidade de São Paulo) Carlo Natali (Università di Venezia, Ca Foscari) Douglas Cairns (University of Edinburgh) Fritz-Gregor Herrmann (Swansea University) Monte Ransome Johnson (University of California, San Diego) Pierre-Marie Morel (Université Paris I) ADOLF M. HAKKERT PUBLISHING AMSTERDAM 2015

4 EPICURUS ON EIDOLA PERI PHUSEOS BOOK II UPDATE, PROPOSALS, AND DISCUSSIONS edited by Francesca Guadalupe Masi and Stefano Maso Contributors Aurora Corti, Dino De Sanctis, Tiziano Dorandi, David Konstan, Giuliana Leone, Francesca Guadalupe Masi, Stefano Maso, Pierre-Marie Morel, Francesco Verde ADOLF M. HAKKERT - PUBLISHING

5 This volume has been peer reviewed and approved by Alain Gigandet (Université Paris Est) Monte Ransome Johnson (University of California, San Diego) ISBN ISSN ADOLF M. HAKKERT PUBLISHING Amsterdam 2015

6 LEXIS&ANCIENT&PHILOSOPHY& Adolf&Hakkert&Publishing&?&Amsterdam& Carlos&Lévy&and&Stefano&Maso&editors& & 1.&&Antiaristotelismo,&a&cura&di&C.&Natali&e&S.&Maso,&1999& 2.&&Plato-Physicus,-Cosmologia-e-antropologia-nel- Timeo,&a&cura&di&C.&Natali&e&S.& Maso,!2003&(out&of&print)& 3.&&Alessandro&di&Afrodisia,&Commentario-al- De-caelo -di-aristotele,&frammenti&del& primo&libro,&a&cura&di&a.&rescigno,&2005&(out&of&print)& 4.&&La-catena-delle-cause.-Determinismo-e-antideterminismo-nel-pensiero-antico-econtemporaneo,-a&cura&di&C.&Natali&e&S.&Maso,&2005& 5.&&Cicerone- De-fato,-Seminario&Internazionale,&Venezia&10?12&luglio&2006,&a&cura& di&s.&maso,&ex& Lexis &25/2007,&pp.&1?162& 6.&&Alessandro-di-Afrodisia,-Commentario-al- De-caelo &di-aristotele,&frammenti&del& secondo,&terzo&e&quarto&libro,&a&cura&di&a.&rescigno,&2008& 7.&&Studi-sulle- Categorie -di-aristotele,&a&cura&di&m.&bonelli&e&f.g.&masi,&2011& 8.&&Ch.&Vassallo,&Filosofia-e- sonosfera -nei-libri-ii-e-iii-della-repubblica-di-platone,& 2011& 9.&&Fate,-Chance,-and-Fortune-in-Ancient-Thought,&F.G.&Masi&?&S.&Maso&(eds.),&2013& 10.&Epicurus-on-eidola- Peri-phuseos -book-ii:--update,-proposals,-and-discussions,& F.G.&Masi&?&S.&Maso&(eds.),&2015& & & & & & & LEXIS&ANCIENT&PHILOSOPHY&(ed.&minor)& Libreria&Cafoscarina&Editrice&s.r.l.&?&Venezia& Carlos&Lévy&and&Stefano&Maso&editors& & 1.& & Plato-Physicus,-Cosmologia-e-antropologia-nel- Timeo,& a& cura& di& C.& Natali& e& S.& Maso,!2011& 2.&&Cicerone- De-fato,&Seminario&Internazionale,&Venezia&10?12&luglio&2006,&a&cura& di&s.&maso,&2012& &

7

8 INDICE Introduzione 11 Francesca Guadalupe Masi e Stefano Maso Libri dell opera Sulla natura di Epicuro in più esemplari 17 Tiziano Dorandi Nuovi spunti di riflessione sulla dottrina epicurea degli εἴδωλα 35 dalla rilettura del II libro Sulla natura Giuliana Leone I primi Atomisti nel II libro Sulla natura di Epicuro 55 Pierre-Marie Morel Images and Truth 67 Stefano Maso Ὁµοιοϲχήµων e ὁµοιόµορφοϲ. Alcune riflessioni sulle proprietà 83 degli εἴδωλα nella dottrina di Epicuro Aurora Corti Dagli occhi alla mente: il cammino tortuoso degli εἴδωλα 107 Francesca Guadalupe Masi Minima and the speed of images in Epicurus 135 David Konstan Kepos e Peripatos a partire dal II libro Sulla natura di Epicuro: 151 la testimonianza di Macrobio Francesco Verde Strategie della comunicazione di Epicuro nell epilogo 171 delle sue opere Dino De Sanctis

9 Appendice a cura di Giuliana Leone 191 Premessa a Epicuro, Sulla natura libro II 192 Epicuro, Sulla natura libro II (PHerc. 1149/993 coll ) 194 Testo virtuale unificato con il testo corrispondente in PHerc. 1783/1691/1010 Tabelle di corrispondenza testuale 209 Index locorum 211 Index nominum 218

10 Stefano Maso IMAGES AND TRUTH Abstract The new edition of the papiri of the second book of Peri phuseōs allows for a detailed reconstruction of the mechanisms of vision. Some of the characteristic features of images according to Epicurus are presented here for the first time; others receive a clearer definition, however indirectly as in the case of ἐπιβολή. As for the congruence between the representation and the object from which it originates (i.e. the truth of the image), we can infer from book II that it depends not only on an error made by the subject of its mental elaboration, but also on the physical characteristics of its atomic flux. The correspondence-based conception of truth appears as a prelude to a more complex and coherence-based one. Keywords Atom, ἐπιβολή, image, outline, representation, truth, vision. The second book of Epicurus Peri phuseōs is dedicated to the study of images: their physical constitution, their formation and dissemination, and how they are perceived by the sensory organs of living beings. The version made available thanks to Giuliana Leone s reconstruction of the text, based on the Herculaneum papyri 1149/993 and 1783/1691/1010, 1 allows us to look into the text in more detail; however, let us also not overlook the overarching framework provided, in particular, by a few paragraphs drawn from the Letter to Herodotus: only from this perspective can one proceed to piece together all (or at least most of) the surviving fragments of the second book. 1 In her critical edition, Giuliana Leone uses Arabic numerals for the columns of papyrus 1149, and Roman numerals for those of papyrus The present paper follows the same system.

11 Stefano Maso 46 focuses on the concepts of outline (τύπος) and of image (εἴδωλον): Καὶ µὴν καὶ τύποι ὁµοιοσχήµονες τοῖς στερεµνίοις εἰσί, λεπτότησιν ἀπέχοντες µακρὰν τῶν ϕαινοµένων. οὔτε γὰρ ἀποστάσεις ἀδυνατοῦσι ἐν τῷ περιέχοντι γίνεσθαι τοιαῦται οὔτ' ἐπιτηδειότητες πρὸς κατεργασίας τῶν κοιλωµάτων καὶ λειοτήτῶν γίνεσθαι, 2 οὔτε ἀπόρροιαι τὴν ἑξῆς θέσιν καὶ βάσιν διατηροῦσαι, ἥνπερ καὶ ἐν τοῖς στερεµνίοις εἶχον τούτους δὲ τοὺς τύπους εἴδωλα προσαγορεύοµεν. Again, there are outlines, which are of the same shape as solid bodies, but of a thinness far exceeding that of any object that we see. For it is not impossible that there should be found in the surrounding air emanations of this kind, that they are adapted for expressing the hollowness and thinness of surfaces, and that these effluxes preserve the same relative position and motion which they had in the solid objects from which they come. To these outlines we give the name of images. [transl. Hicks, modified] On the one hand, as outlines preserve the superficial shape of their corresponding objects (and no more than that shape), they are therefore hollow and made of an extremely thin layer of atoms; on the other hand, these outlines radiate into their surrounding environment until they are perceived and recognised as images of the solid object from which they originate. The second book of Peri phuseōs confirms that images come from something solid (στερέµνια, coll and ); wherefrom they detach themselves (ἀποστάσεις, coll. 14.6; IV.8-9). This generates an outflow (hence the verbal form ῥεύσει, col. 37.2; see ἀπόρροιαι: Hdt. 46), multidirectional and uniform, toward other solid bodies (πρὸς στερέµνιά τινα σὠµατα, col ); the latter will inevitably include bodies endowed with sensory organs and therefore capable of apprehension (ἐπιβολή). As for the meaning of ἐπιβολή (unfortunately, despite its central role in the mechanics of atomism, the term does not appear in the fragments of the second book of Peri phuseōs), the privileged focus here is not so much on the simulacrum s application to the solid body that receives it as on the solid body s capacity to perceive and comprehend the simulacrum. This interpretation appears to be unequivocally confirmed in Hdt. 62, which underlines that truth, i.e. the optimal result of knowledge, is gained either through a mental operation (i.e. the exercise of observation), or through an operation of rational comprehension: ἐπεὶ τό γε θεωρούµενον πᾶν ἢ κατ ἐπιβολὴν λαµβανόµενον τῇ διανοίᾳ άληθές ἐστι. 2 This second γίνεσθαι deleted by Kuehn 1692 and by subsequent editors, including Arrighetti 1973 was reintroduced by Tiziano Dorandi in his edition of Diogenes Laertius, Cambridge

12 Images and truth The second book also presents a few additional characteristics of images: - they originate from the surface (and only from the surface: ἐπιπολή, coll ; XIV.1) by analogy (κατὰ τὴν ἀναλογίαν, col. XIII.18); they have no depth: εἰς βάθος µέντοι οὐ πασῶν µορφῶν, ἀλλὰ µόνον εἰς τὸ ἐπιπολῆς µορφῶν (col. XIII.19-XIV.2); - their number is infinite: ἄπειρα (coll ; 92.6 and 11; ; V.4); - they are generated at unimaginable speed: (ἡ σύστασις αὕτη) ταχέως γιγνο- µένη γεννᾶται ἅµα νοήµατι (col ; see , XXVII. 21-XXVIII.4); - the generation process causes no reduction in the matter of the object, in virtue of a mechanism of endless atomic compensation : ἀνταναπλήρωσις... ἐξ ἀπείρου (col ); 3 - they move at unimaginable speed: ταχυτῆτα τῶν εἰδώλων κατὰ τἠν φορὰν ἀνυπέρβλητον (col ; cf ; ; XXVIII.5-7); - they spread in all directions (as can be inferred from coll. 31; 37; 38; 52; 60); - collisions can cause them to deviate: ὁ διασπασµὸς καταστήσῃ εἰς ἄλλο φορᾶς (col ); - they are subjected to pushing processes (ὁ ἐξωστικός τρόπος, col XVII.7-9), whereby their momentum is accelerated, allowing them to rapidly move across the vacuum and reach distant locations: τὰ εἴδωλα δύναται ταχέως εἰς µακροὺς τόπους περαιοῦν (col XXI.14-17); - the optimal dimensions of their pores allow them to move immediately in the right direction: κατὰ µέντοι τὸ περιλαµβανόµενον (ἐπιλαµβανόµενον, col. XVII 15-16) εὐθὺς ἐξ ἑτοίµου κενοῦ (col XVII ); - they are characterised by an impressive cohesive force (ἀλληλουχία, coll IV.9-10; V.21; ; XII.3-4) which, up to a certain point, prevents them from scattering (σκέδασις, coll and 10 V.21 e VI.4). It is worth noting that some of these characteristics of images are highlighted in book II for the first time: this is the case of ἐξωστικός τρόπος, i.e. the pushing process undergone by simulacra and which allows them to move air or even other solid bodies in order to proceed in the right direction. 4 Or of ἀλληλουχία, i.e. the simulacrum s specific cohesive structure. 5 We also do not find else- 3 This is the new reading proposed by Leone 2012, 414; see ibid Graziano Arrighetti [24].[31] (199) reads: [ἀλ λ ὰ ] πλὴ[ν ][..... ρου.. [ 4 See coll XVI.1-XVIII.14; see the commentary by Leone 2012, Pyth mentions the intertwining of cohesively attached atoms (άλληλούχων ἀτόµων) that is the basis of cloud formation. On the novelty of Epicurus use of ἀλληλουχία, see again Leo- & 69

13 Stefano Maso where in Epicurus any mention of the process of scattering (σκέδασις), a possible side-effect of the clash between a simulacrum and a solid and impenetrable body. Indeed, the simulacrum s cohesive features are effective only up to a certain point. For instance, the simulacrum is obviously incapable of moving across [through?] a wall: its thin structure i.e., its inner vacuum does not allow the simulacrum to move across [through?] the pores of a wall; the bodies capable of doing so are those endowed by nature with an ever-changing and adaptable morphological structure, such as fire or water. 6 An image, to the contrary, cannot be ever-changing, otherwise its form would no longer correspond to the body from which it originates: it would lose its constitutive symmetry and analogy. However, just as the fragments of book II present no mention of ἐπιβολή, 7 there is also no trace of the term φαντασία, which designates the simulacrum s final terminus, its capacity to be identified not only with the image (εἴδωλον), & ne 2012, Leone, besides, associates the concept of cohesion (ἀλληλουχία) with that of compactness (πύκνωµα, see Hdt. 36 and 50). 6 This powerful example is presented in coll XXIV.6-XXV The interpretation and translation of the term remain problematic, yet crucial to our understanding of the overall mechanics of the act of perception. Usener 1977, 275-7, offers an almost exhaustive overview of the term s occurrences, and concludes by comparing it to προσβολή (in the technical sense of intuition ), a term quoted in Plot. Enn More recently, Hossenfelder 2006, 115-6, interpreted ἐπιβολἠ as die vorstellende Hinwendung. Liddell-Scott proposes both application and act of direct apprehension, but the usual English translation is application (see, among others, Asmis 1984, and 124-6; and Asmis 2009, 93; Long - Sedley 1987, I, 90). However, Asmis 1984, 352, says: Ἐπιβολή application; an act by which the senses or the mind apprehend [emphasis added] an object, either (in the case of both senses and the mind) by obtaining a perceptual impression or (in the case of the mind) by making an interpretation that is verified by the phenomena (whether directly by ἐπιµαρτύρησις or indirectly by οὐκ ἐπιµαρτύρησις). That is correct; but should not be left aside also the pioneering study of Carlo Diano ( : La psicologia d Epicuro e la teoria delle passioni, now in Diano 1974, ), who first tried to explain (156-63) what was the ἐπιβολὴ τῆς διανοίας and why it is distinguished from the act of attention of the senses, i.e. from the ἐπιβολὴ τῶν αἰσθητηρίων (and ἐπαίσθησις?). For the Italian translation Arrighetti 1960 chooses apprensione or atto apprensivo, a choice followed by Morel 2009, ( apprehension, focalisation / projection en direction de l objet ); Delattre, in Les Épicuriens 2010, 19, translates 50: L imâge... que nous saisissons en nous y appliquant par la pensée ou bien par les organes des sens. Back on the subject of Italian translations, Russello 1994 chooses intuizione ; Verde 2010 takes up the English translation and chooses applicazione, but in a later discussion (2013, 73-6) of the technical meaning of the term, he provides a far more interesting interpretation that is closer to the meaning of apprehension. As for Lucretius, in the mind s active adoption of what it perceives is described as follows: In quae corpora si nullus tibi forte videtur / posse animi iniectus fieri, procul avius erras. Clearly the expression ἐπιβολή τῆς διανοίας corresponds to iniectus animi. See also animi iactus (ibid. 1047) in reference to the process of knowing the universe. 70

14 Images and truth but also with the image in the sense of something that is being imagined, i.e. with the apprehended image that is the fruit of φανταστικὴ ἐπιβολή a property which Epicurus undoubtedly attributes to the mind. 8 We read in Hdt. 51: ἥ τε γὰρ ὁµοιότης τῶν ϕαντασµῶν οἱονεὶ ἐν εἰκόνι λαµβανοµένων ἢ καθ' ὕπνους γινοµένων ἢ κατ' ἄλλας τινὰς ἐπιβολὰς τῆς διανοίας ἢ τῶν λοιπῶν κριτηρίων οὐκ ἄν ποτε ὑπῆρχε τοῖς οὖσί τε καὶ ἀληθέσι προσαγορευοµένοις, εἰ µὴ ἦν τινα καὶ ταῦτα πρὸς ἃ <ἐπι>βάλλοµεν 9 τὸ δὲ διηµαρτηµένον οὐκ ἂν ὑπῆρχεν, εἰ µὴ ἐλαµβάνοµεν καὶ ἄλλην τινὰ κίνησιν ἐν ἡµῖν αὐτοῖς συνηµµένην µὲν <τῇ ϕανταστικῇ ἐπιβολῇ>, 10 διάληψιν δὲ ἔχουσαν κατὰ δὲ ταύτην [τὴν συνηµµένην τῇ ϕανταστικῇ ἐπιβολῇ, διάληψιν δὲ ἔχουσαν], 11 ἐὰν µὲν µὴ ἐπιµαρτυρηθῇ ἢ ἀντιµαρτυρηθῇ, τὸ ψεῦδος γίνεται ἐὰν δὲ ἐπιµαρτυρηθῇ ἢ µὴ ἀντιµαρτυρηθῇ, τὸ ἀληθές. For the appearances which, e.g., are grasped in a picture or arise in dreams, or from any other form of apprehension by the mind or by the other criteria of truth, would never have resembled what we call the real and true things, had it not been for certain actual things of the kind with which we come in contact. Error would not have occurred, if we had not experienced some other movement in ourselves, conjoined with, but distinct from, the perception of what is presented. And from this movement, if it be not confirmed or be contradicted, falsehood results; while, if it be confirmed or not contradicted, truth results. [transl. Hicks, modified] The beginning of the paragraph is not entirely clear: the fact of being grasped as in a painted picture (εἴκων) refers to the perception of the εἴδωλα; once perceived, these images are indeed imagined, i.e. represented. Epicurus seems to be suggesting a parallel between images being grasped (λαµβανο- µένων) and their arising (γινοµένων), which, in turn, takes place in virtue of two parallel opportunities: the one provided by the absence of rational intention during a dream (καθ' ὕπνους); and the other ensured by the various apprehension mechanisms (ἐπιβολαί) of the mind (τῆς διανοίας) or of other criteria 8 See Hdt. 50; Diog. Laert and (= RS XXIV). 9 The codices concord on βάλλοµεν (see Dorandi 2013); ἐπι>βάλλοµεν is by Schneider 1813, followed by Arrighetti This integration made by Usener 1887 has the merit of taking up the iunctura τῇ ϕανταστικῇ ἐπιβολῇ, present two lines above in the final sentence of paragraph 50. Modern editors, however, tend to delete this last sentence, which they consider an intrusion derived from a gloss on the margin. 11 The text between brackets is not present in all the codices. Usener 1887 considers it a gloss. Von der Muehll 1922 deletes it. 71

15 Stefano Maso (τῶν λοιπῶν κριτηρίων) such as according to Diog. Laert perceptions, prolepseis, and feelings. To sum it up with the help of a diagram: φαντασίαι λαµβανοµένων (to be grasped) ἢ γινοµένων (arise) καθ ὕπνους ἢ κατ ἄλλας τινὰς ἐπιβολάς (in dream) (by other apprehension mechanisms) τῆς διανοίας ἢ τῶν λοιπῶν κριτηρίων (of the mind) (of other criteria) The balance between these alternatives seems to be ensured by the repeated use of the conjunction ἢ, yet an ambiguity remains in terms of the perspective from which the coming about of representation is observed: on the one hand, simulacra constituted into images arise in specific conditions and become the matter of representation; on the other, they are apprehended and brought to be the matter of representation. 12 On [In?] the background, the whole operation of seeing still appears to be articulated into three moments: [A] the generation of the image [B] the transmission of the image [C] the perception of the image. We can note that Peri phuseōs II emphasises the first two moments, i.e. the generation (τὸ γεννᾶν) and transmission (ἡ φορά) of the image; in Hdt. 51, the accent is on the third moment, i.e. on the act of grasping (see the verb λαµβά- 12 We also find this second perspective in an expression by Sextus Empiricus Adv. dogm , ἐπὶ τῶν ϕαντασιῶν παθῶν περὶ ἡµᾶς οὐσῶν, indicating the feelings which become representations in reference to ourselves. In other words, our being perceptive makes us capable of representing something to ourselves. 72

16 Images and truth νειν) the image. The verb περιλαµβάνειν returns, however, in a passage of book XI of Peri phuseōs: ὡς ἀληθ[ῶς περι]ληϕθείη περὶ τῶ[ν ὑπο]κειµένων ἐπαί[σθη]µα [β]έβαιον ὅτ[α ν ] αὐτοῦ τοῦ δ[ ] ἢ ἄνω ἢ [κ]άτω τοιαυτηνὶ ϕ[ορὰν ]ι And indeed one could grasp a certain and faithful perception of reality a movement of this kind, upward or downward... Nat. XI, [Arr.] The passage is important not only because it evokes the perspective of an entity which is capable of grasping something because it has the tools to do so and because there is a reality (τὸ ὑποκείµενον) to which one can refer; not only because it evokes one of the criteria (ἐπαίσθηµα) underlying representation; but first and foremost because it introduces the problem of congruence between what is being grasped and therefore represented and the actual reality on the background. It thereby raises the question of the truth (ἀλήθεια) of representation and hence of the trustworthiness (βέβαιον) of the perceived image. If we now return to the second part of Hdt. 51, we can see that the text becomes clearer: here, too, representations are what they are only insofar as there exists an entity that is the object of representation (τοῖς οὖσί τῶν ὑποκει- µένων in Peri phuseōs XI), i.e. an entity that exists outside of the body endowed with an organ of perception; this entity produces the simulacra and is the addressee (πρὸς ἃ ἐπιβάλλοµεν), i.e. it is the object to which bodies capable of perception address their perception tools. Moreover, this paragraph from the Letter to Herodotus also raises the question of truth, i.e. of the congruence between image and the object to which it refers. Error is placed under scrutiny and receives a mechanical explanation. Errors seem to be essentially located in the transmission of the image, when an additional movement can interfere with the one connecting the simulacrum-emanating body to our grasping or apprehending activities (ἄλλην τινὰ κίνησιν ἐν ἡµῖν αὐτοῖς συνηµµένην µὲν τῇ ϕανταστικῇ ἐπιβολῇ). What is being described here is a genuine distortion of the communication process, which can be fixed as soon as it is acknowledged. In summary, truth is ensured by the removal of the error generated by an inaccurate transmission of the images. In more analytical terms, however, what is taking place when an error occurs? The quick succession of simulacra is interfered with by something coming from a different direction (and which is therefore endowed with a different movement): this causes a variation if not complete, at least partial in the 73

17 Stefano Maso movement of the atoms that compose the simulacrum, so that the surface of the image no longer preserves its formal identity with the object that generated it. This is exactly what one can read in Peri phuseōs II, col : καὶ ἐπὶ τοῦ προσώπου τὴν ὁµοιοµορφίαν τοῦ σ[ώµα]τος [δ]ιασώζουσ[ιν] ἕως [ἂν] ἀπαντῆσά[ν τι σ]τρέψηι τινὰς ἃς ὁ διαπασ[µὸς κ]αταστήσηι εἰς ἄλλο φορᾶς εἶδος.... and on the surface they preserve the identity of the body s shape until something they encounter changes the direction of some [atoms], and the separation thereof induces a different kind of movement How can this error be fixed and prevented? Since the mechanical error in the transmission of the images is caused by the interference of a foreign body or movement, the first step is to ensure the continuity of the transmission. Indeed, truth is directly connected to that which has specific natural consistency and constitutive definition that allow it to prevent or attenuate interferences. This is how we can interpret a passage from Peri phuseōs XXV, which appears to focus on the theme of reconstructing, through memory, a perception which is partly evident (because endowed with the necessary continuity, συνεχοῦς), and partly non-evident (τοῦ ἀφανοῦς): πότε ἀπεµ[νηµόν]ευεν ἢ ἀνάλογον τ[ῆι µ]νηµον[εύ]σει πάθος ἰσχά[νετο (...) καὶ µά]λιστα τ[ὸν ἀπὸ] ϕυ[σικοῦ] πάθους ϕόβ[ον] κατὰ [τοὺς ἀνθ]ρώπους καὶ κα[τ]ὰ τὰ ὑπ[ὲρ ἄν]θρωπον [τὴν ἀλ]ήθ[ει] [αν κατὰ τὸ] ὡρισµένον ἐζ[ήτει] [καὶ τοῦ συνε]χοῦς καί πο[τε] [καὶ το]ῦ ἀϕανοῦς... (The mind?) sometimes remembered or took a feeling as if it where something similar to a memory [ ] and particularly with reference to fear of physical suffering, either in relation to humans or to something beyond human, it searched for truth on the basis of what is defined, of what is continuous, or of what is not evident Nat. XXV, [Arr.] This rather obscure passage comes from book XXV, dedicated to the constitutive and functional characteristics of the mind 13. What interests us here is the 13 The text presented here is proposed in Arrighetti 1970, 334. The text which Laursen 1997, 14, reads is, actually, more incomplete: πότε ἀπεµ[νηµόν]ευεν ἢ ἀνάλογον τῆ[ι ἀπο-µ]νη- µον[εύ]σει πάθος ἰσχά[νεν (...) / µά]λιστα τ[...] ϕυσ[ικοῦ] πάθους ϕόβ[...] κατ[ὰ τ[οὺς ἀνθ]ρώπους καὶ κα[τ]ὰ τὰ ὑπ[ὲρ ἄ]νθρωπον [...]ήθ[...] [...µ][...]ωρισ.[...]ιζ[...[.] εχουσι [... κα[ὶ] τοῦ ἀϕανοῦ[ς... As is clear, especially the final part is problematic and the reading of Arrighetti is not easy to accept. However, it does not seem implausible. See also Masi 2006,

18 Images and truth fact that it mentions truth and makes an explicit connection between truth and the definite character that a body must have (in this case, in order to be remembered); definiteness (ὡρισµένον) is in turn closely connected to the continuity (ὁ συνεχής) of the object that is being examined by reason. On the subject of the continuity (i.e. of the persistence) of simulacra and of their identity, Hdt. 48 underlines that they are generated at the speed of thought (ἡ γένεσις τῶν εἰδώλων ἅµα νοήµατι συµβαίνει). A continuous outflow of atoms (ῥεῦσις συνεχής) radiates from the surface of the bodies (ἀπὸ τῶν σωµάτων τοῦ ἐπιπολῆς); such an outflow preserves for a long time the position and order of the atoms (θέσιν καὶ τάξιν τῶν ἀτόµων ἐπὶ πολὺν χρόνον). This means that images only gradually lose their perfect correspondence to the object from which they originate. Their great speed of generation and movement gives the impression of a single continuum ( 50: τοῦ ἑνὸς καὶ συνεχοῦς); a kind of harmonic impulse (σύµµετρον ἐπερεισµὸν) is produced as a consequence of the rhythmic vibration of atoms in the depth of the solid object (ἐκ τῆς κατὰ βάθος ἐν τῷ στερεµνίῳ τῶν ἀτόµων πάλσεως). The final result is a perception followed by a representation, as attested by the expression ϕαντασίαν ἐπιβλητικῶς τῇ διανοίᾳ ἢ τοῖς αἰσθητηρίοις, a representation due to the apprehension performed by the mind and sensory organs which preserves the form of the solid object: to all intents and purposes, the coming about of such a representation is due to the intrinsic continuity in the succession of the atoms (see also Nat. II, col : περαιοῦν συνεχέστερον) which constitute the simulacra or their residual trace (κατὰ τὸ ἑξῆς πύκνωµα ἢ ἐγκατάλειµµα τοῦ εἰδώλου). The mechanics of vision summarised here are perfectly analogous to those of hearing: in the latter case, too, Epicurus underlines the indispensable continuity and necessary persistence of the sensible qualities of what is becoming detached from the solid object ( 53: ἀναϕεροµένης τινὸς ἐκεῖθεν συµπαθείας). One can infer from this description that truth vanishes and leaves room for error when continuity is lost. In Epicurean physics, continuity therefore plays a decisive role in the transmission of images, as it ensures the identity of form (ὁµοιοµορφία, Nat. II, col. 38.2; ὁµοιοµορφόν, ibid. col. XXIII.18). See also Hdt. 52, which mentions the succession of ὁµοιοµερεῖς ὄγκοι, i.e. of those elements made up of similar parts that carry the sound toward the auditory system. According to the Letter to Herodotus, continuity also plays a fundamental role with respect to representations: the ὁµοιότης (Hdt. 51) between representations runs parallel to ὁµοιότης with respect to external reality. This notion seems in line also with what can be inferred from the well-known gloss to RS I, where mention is made of the role of the mind when knowing the gods (τοὺς θεοὺς λόγῳ θεωρητούς) and producing a representation thereof thanks to a 75

19 Stefano Maso continuous outflow of similar simulacra (ἐκ τῆς συνεχοῦς ἐπιρρύσεως τῶν ὁµοίων εἰδώλων); formal similarity (ὁµοείδεια) can indeed be attributed both to simulacra and to the representation of the gods whom humans believe that they know. With regard to the mechanism of representation, Sextus Empiricus, as if commenting upon the Epicurean thesis, mentions the example of the tower which looks small and round from afar, but large and square from up close. 14 However, one can infer from Sextus argument that the truth of representation is never challenged, insofar as the object of both representations (the one from afar and the one from up close) remains the same: in other words, according to Sextus s reading of Epicurus, representations are always true because they clearly coincide with sensible perceptions, whereas beliefs (δόξαι) can be either true or false. 15 In this perspective, however, the identification of the error appears to be restricted within the limits of the subject s judging activity, 16 in perfect conformity with the Stoic perspective, which famously regards the ἡγεµονικόν as the place and occasion of the assent (and therefore of the judgment and possible error) with respect to what is being perceived. The situation presented in the passages drawn from the Letter to Herodotus is not quite analogous. Indeed, for Epicurus, two variables seem to be at play:? the different atomic movement that manifests itself inside of us during 14 Sext. Emp. Adv. dogm : ἐκ µακροῦ µὲν διαστήµατος µικρὸν ὁρᾷ τὸν πύργον καὶ στρογγύλον, ἐκ δὲ τοῦ σύνεγγυς µείζονα καὶ τετράγωνον. On this passage, see Everson 1990a, ; see also the commentary by Leone 2012, Sedley 1992, 44-55, believes that the source to which Sextus Empiricus is referring is not an Epicurean philosopher, but Antiochus of Ascalon; moreover, the technical terminology (e.g., the concept of phantasia katalēptikē) suggests a Stoic origin even before Antiochus. 15 Sext. Emp. Adv dogm : For this reason [i.e. because our senses allow us to grasp only what is evident and strikes us] all representations are true, whereas beliefs are not all true. The latter present a difference: some are true and others are false. Beliefs are the judgments we ourselves make about representations, some of which we consider to be accurate and others to be inaccurate, διόπερ αἱ µὲν ϕαντασίαι διὰ ταῦτα πᾶσαί εἰσιν ἀληθεῖς, <αἱ δὲ δόξαι οὐ πᾶσαι ἦσαν ἀληθεῖς>, ἀλλ' εἶχόν τινα διαϕοράν. τούτων γὰρ αἱ µὲν ἦσαν ἀληθεῖς αἱ δὲ ψευδεῖς, ἐπείπερ κρίσεις καθεστᾶσιν ἡµῶν ἐπὶ ταῖς ϕαντασίαις, κρίνοµεν δὲ τὰ µὲν ὀρθῶς, τὰ δὲ µοχθηρῶς. See Machuca 2013, , about the skeptical version of the Epicurean criterion of truth. 16 Sext. Emp. Adv. dogm makes it immediately clear that he means to discuss the relationship between representation and belief: About the correlation between these two facts representation and belief Epicurus claims that representation, which he also calls selfevidence, is always true, Επίκουρος δὲ δυεῖν ὄντων τῶν συζυγούν των ἀλλήλοις πραγµάτων, ϕαντασίας καὶ [τῆς] δόξης, τούτων τὴν ϕαντασίαν, ἣν καὶ ἐνάργειαν καλεῖ, διὰ παντὸς ἀληθῆ ϕησιν ὑπάρχειν. About the incongruence between the Epicurean interpretation of representation and error and Sextus interpretation of Epicurus position, see Maso 1999,

20 Images and truth the act of apprehension (Hdt. 51: ἄλλην τινὰ κίνησιν ἐν ἡµῖν αὐτοῖς συνηµµένην µὲν τῇ ϕανταστικῇ ἐπιβολῇ); on this basis, falsity and error (τὸ δὲ ψεῦδος καὶ τὸ διηµαρτηµένον) depend on our adding to or modifying what we are perceiving during the act of judging;? the distance-induced corruption of simulacra during the outflow of atoms produced by the real external object as they radiate toward the body which is capable of perceiving them; despite its continuous nature, such an outflow cannot ensure a perfect correspondence between what is being radiated and what will eventually be perceived. Epicurus takes both variables into account. This double level is precisely the reason why Epicurus memorable claim that all perceptions are true 17 is neither trivial nor contradictory. Such a claim can mean that our senses never lie not only because they refer to something real, 18 but also because there is no reason to doubt that the perception of the senses, on this particular level, treats them as true. 19 What is crucial to our understanding of the Epicurean doctrine is that, in the 17 Actually, the claim is not literally present in the Epicurean texts in our possession; the claim can be inferred from subsequent quotations and comments. See in part. Sext. Emp. Adv. dogm. 2.9: ὁ δὲ Επίκουρος τὰ µὲν αἰσθητὰ πάντα ἔλεγεν ἀληθῆ καὶ ὄντα, Epicurus claimed that all sensible objects are true and existing. In it is claimed that all representations are true, πᾶσαι αἱ ϕαντασίαι ἀληθεῖς. Plut. Adv. Col A-B writes that for an Epicurean all representations that come from a sensation are true, πάσας εἶναι τὰς δι' αἰσθήσεως ϕαντασίας ἀληθεῖς. Taylor 1980, , discusses these witnesses and observes at 117 that, in his opinion, Epicurus means to claim that every instance of aisthēsis consists in the stimulation of the sense-organ by a real object which is represented in aisthēsis exactly as it is in reality. In the case of vision, however, such an object must be the eidōla. 18 Long 1971, 116, reminds us that, for the Greek, the value of truth is more than proportional [is proportional the right word here?]: In Greek... άληθής is regularly used to designate what is real or actual as well as the truth of statements. Epicurus application of άληθής to feelings and sensations is perfectly intelligible if we take him to be saying that these necessarily give us a perch on certain facts, namely: that of which they are the awareness. His thesis is that The truth value of momentary feelings and sensations is purely subjective, whereas for an objective test of ἀλήθεια feelings and sensations must be clear and co-ordinated with πρόληψις. 19 See in particular Everson 1990a: It might seem tempting, then, to see the desired conclusion to be not that all perceptions are true but rather that all perceptions must be treated as if they are true. Everson s suggestion allows us to distinguish between contrasting perceptions. In any case, truth would remain connected to the external object by which these perceptions are entirely determined. Plutarch already followed the same line of interpretation in Adv. Col A-B: when we encounter the image of a tower or of an oar, the Epicureans Do not allow us to say that the tower is round or that the oar is bent: they merely confirm their perceptual experiences and representations, but with no intention to admit that they correspond to external objects, προσαποϕαίνεσθαι δ' οὐκ ἐῶντες ὅτι στρογγύλος ὁ πύργος ἐστὶν ἡ δὲ κώπη κέκλασται, τὰ πάθη τὰ αὑτῶν καὶ τὰ ϕαντάσµατα βεβαιοῦσι τὰ δ' ἐκτὸς οὕτως ἔχειν ὁµολογεῖν οὐκ ἐθέλουσιν. 77

21 Stefano Maso case of vision, eidōla are the true objects to which our senses passively refer. This is why there would be no point in any form of radical scepticism: for Epicurus, eidōla are concrete external objects about which perception cannot possibly lie. As one can easily gather, this leaves open the question of how to certify the truth between the eidōla and the object from which they originate. Conversely, it is important to assess how these two variables independently contribute to the coming about of errors: significantly, Epicurus suggests the solution to the epistemological/gnoseological problem about the truth which we know by resorting to a kind of a posteriori counterevidence; the true pivotal point lies in the confirmation (or invalidation) i.e. in the truth (or falsity) of our representations and our proleptic experiences. 20 Such a procedure, however, also allows for the possibility that something may be erroneously judged to be true: 21 in practice, this means denying not only the identity between belief and scientific truth, but also the immediate truth of representation (that same truth so clearly supported by Sextus Empiricus). This is not meant to question the truth of the perception as such (i.e. of αἴσθησις): the Stoics and the Epicureans both agree on this; 22 what is being emphasised here is that the corruption (of simulacra), which underlies the error and subsequently determines the way in which a sensible body represents what it has perceived, may have already taken place at the moment of perception. The articulation of the distinct stages of visions according to the Epicurean doctrine could therefore be summarised as follows: 20 Despite the importance of prolēpsis for the Epicurean doctrine (see Nat. [31] Arrighetti), only Diog. Laert provides a definition of the term: what is more, the definition is problematic, insofar as the doxographer avails himself of typically Stoic terminology (see, for instance, the concept of universal notion inside of us, καθολικὴ νόησις ἐναποκει- µένη, i.e. the memory of external entities that presented themselves to the mind in the past). As for the point that interests us here, the Epicurean prolēpsis is clearly influenced by the mechanics of vision and, in particular, by the role of epibolē. Cicero s misinterpretation in Nat. d ; 49 and , where he apparently fails to notice the difference between the formative process of πρόληψις and that of ἐπιβολὴ τῆς διανοίας, is an indirect confirmation of this. In practice, it would seem that Epicureans consider πρόληψις as a kind of ἐπιβολὴ τῆς διανοίας, an apprehension performed by the mind. On this, see Glidden 1985, About the inevitable nature of this implication, see Morel 2009, Like the Epicureans, the Stoics regarded sensations and prolepseis as necessary conditions in order to express a judgment or, rather, a cataleptic representation: see for instance Aët. Plac (= SVF 2.78): The Stoics say that what is conveyed by the senses is true; and what is conveyed by representations is partly false, partly true, Οἱ Στωϊκοὶ τὰς µὲν αἰσθήσεις ἀληθεῖς, τῶν δὲ φαντασιῶν τᾶς µὲν ἀληθεῖς, τᾶς δὲ ψευδεῖς. On the Stoic conception of prolepsis, see Sandbach 1971,

22 Images and truth 1. radiation (ἀπόρροια) of the image (εἴδωλον) from the body: such images are outlines (τύπος) structured upon the surface of the bodies (ἐπιπολὴ τῶν σωµάτων); 2. movement through space (ἡ φορά) ensured by a pushing process (ἐξωστικός τρόπος: Nat. II col XVII.7-9) possibly leading to: a) deviation (εἰς ἄλλο φορά: Nat. II, col ) following a collision (ἀντικοπή: Hdt / σύγκρουσις: Hdt ) with other bodies, b) corruption (see στρέψις: Nat. II, col. 38.6; συγχεῖν: Hdt. 48; σύγχυσις: Nat. II, ) of simulacra and subsequent loss of the perfect identity with the original form (µορφή); 3. perception (αἴσθησις, ἐπαίσθησις, πάθος) / apprehension (ἐπιβολή) of the simulacra by a sensible body; possible interference caused by an inner movement of the mind (κίνησις ἐν ἡµῖν); 5. final representation (φαντασία) of what been perceived / apprehended; 6. belief (δόξα) about the representation, waiting to be confirmed or invalidated: such a belief depends on what is often inappropriately added 24 to or removed from the perception at the moment of its representation. Nothing in the fragments of Peri phuseōs II appears to contradict this articulation: to the contrary, a cross-examination of the information inferred from both sources appears to confirm their reliability as well as the quality and inner consistency of the Epicurean doctrine. Conclusion If we now want to define the meaning of truth in relation to the Epicurean theory of vision, we must conclude that we are dealing with a complex, correspondence-based interpretation. 1) The first question concerns the truth of the images radiating from a body (see Hdt. 51), i.e. of their correspondence to the body from which they originate; 2) the second question concerns the evidence of perception and of the corre- 23 Perception and apprehension are clearly two aspects of the same phenomenon. As mentioned above, it all depends on the perspective from which the phenomenon is observed. 24 See Hdt. 50: Τὸ δὲ ψεῦδος καὶ τὸ διηµαρτηµένον ἐν τῷ προσδοξαζοµένῳ ἀεί ἐστιν, The falsehood and the error always consist in what you add in the opinion. 79

23 Stefano Maso spondence (ὁµοιότης / ὁµοιοµορφία) between what is represented and the perceived images; 3) the final question concerns the truth between what is being represented by the mind and what is subsequently confirmed or invalidated. The truth addressed on this last level is undoubtedly of a logical-coherentist kind: the tool proposed by Epicurus can connect a posteriori the immediate results of physical perception (always true as such, but truly correspondent to the original solid body only if the simulacra manage to preserve the similarity without being corrupted) with what is considered as the represented body as such (a representation whose truthfulness is not immediately observable). The logical process appears to depend on a consistency which is to be ascertained within a temporal frame of reference: Epicurus requires an absolute analogy between the moments of perception, of representation and of confirmation / invalidation 25 an analogy, however, which can be confirmed only after a further experience of perception and representation. 26 Any conclusive judgment about truth is thereby deferred to an a posteriori factual dimension 27 that very same truth which images would seem to immediately possess and which they contribute to produce by means of their atomic structure Verbal forms of ἐπιµαρτυρέω and ἀντιµαρτυρέω can be found in Nat. II. col XXIV.7-8 and coll XV respectively. As can be inferred from Hdt. 51 and from RS XXIV (and as confirmed by Diogenes Laertius and by Sextus Empiricus Adv. dogm ), Epicurus distinguishes within each of them between the criteria of truth and falsity, and underlines the non-identity between confirmatory testimony and lack of contrary testimony, ἐπιµαρτύρησις καὶ οὐκ ἀντιµαρτύρησις, as well as between lack of confirmatory testimony and contradictory testimony, οὐκ ἐπιµαρτύρησις καὶ ἀντιµαρτύρησις. On this, see Asmis 1984, This a posteriori operation, a kind of Überprüfungsverfahren, is configured according to Striker 1974, as a genuine truth criterion within Epicurus overarching theory of knowledge. 27 It is worth observing that, in the name of the impossibility to bypass the temporal implication of an a posteriori judgment, Epicurus is ready to give up on the absolute validity of the principle of bivalence (see Cic. De fato 21: si mihi libeat adsentiri Epicurus et negare omnem enuntiationem aut veram esse aut falsam eam plagam potius accipiam quam fato omnia fieri comprobem ; Maso 2014, ). For Epicurus, the necessity of facts i.e. the truth or falsity of data and events makes sense only with respect to what has already happened (and has therefore been confirmed or invalidated); with respect to the future (i.e. to what could only possibly happen and have the character of truth), Epicurus appears to be powerless. 28 I discussed this conclusion in particular with David Konstan: I thank David for his remarks and for having improved my English. 80

24 Images and truth Bibliography Arrighetti, G., 1973, (a cura di), Epicuro, Opere, Torino : Einaudi ( ). Asmis, E., 1984, Epicurus Scientific Method, Ithaca-London : Cornell University Press. Asmis, E., 2009, Epicurean Empiricism, in Warren 2009, Delattre, D. - Pigeaud, J., 2010, (éds.), Les Épicuriens, Paris : Gallimard. Diano, C., 1974, Scritti epicurei, Firenze : Olschki. Dorandi, T., 2013, (ed.), Diogenes Laertius: Lives of Eminent Philosophers, Cambridge : Cambridge University Press. Everson, S., 1990, (ed.), Epistemology, Cambridge : Cambridge University Press. Everson, S., 1990a, Epicurus on the Thruth of the Senses, in Everson 1990, Glidden, D.K., 1985, Epicurean Prolēpsis, Oxford Studies in Ancient Philosophy, 3, Hossenfelder, M., 2006, Epikur, München : C.H. Beck ( ). Kuhen, J., 1692, Diogenis Laertii De vitis, dogmatibus et apophthegmatibus clarorum philosophorum libri 10. Græce et Latine. Cum subjunctis integris annotationibus Is. Casauboni, Th. Aldobrandini & Mer. Casauboni. Latinam Ambrosii versionem complevit & emendavit Marcus Meibomius. Seorsum excusas Æg. Menagii in Diogenem observationes auctiores habet volumen 2. Ut & ejusdem Syntagma de mulieribus philosophis; et Joachimi Kühnii ad Diogenem notas. Additæ denique sunt priorum editionum præfationes, & indices locupletissimi, Amstelædami : apud Henricum Wetstenium. Laursen, S., 1997, The Later Parts of Epicurus On Nature, 25 th Book, Cronache Ercolanesi, 27, Leone, G., 2012, (a cura di), Epicuro, Sulla Natura : libro II, Napoli : Bibliopolis. Long, A.A., 1971, Aisthesis, Prolepsis and Linguistic Theory in Epicurus, Bulletin of Institute of Classical Studies, 18, Long, A.A., 1971a, (ed.), Problems in Stoicism, London : The Athlone Press. Machuca, D., 2013, La critique du critère de vérité épicurien chez Sextus: un scepticisme sur le monde extérieur?, in Marchand - Verde 2013,

25 Stefano Maso Marchand, S. - Verde, F., 2013, Épicurisme et Scepticisme, Roma : Sapienza Università editrice. Masi, F.G., 2006, Epicuro e la filosofia della mente. Il libro XXV dell opera Sulla natura, Sankt Augustin : Academia Verlag. Maso, S., 1999, Dove sta l errore? Sesto Empirico confronta Epicuro e Aristotele, in Natali - Maso 1999, Maso, S., 2014, (a cura di), Cicerone, Il fato, Roma : Carocci. Morel, P.-M., 2009, Épicure: la nature et la raison, Paris : Vrin. Natali, C. - Maso, S., 1999, Antiaristotelismo, Amsterdam : Hakkert. Russello, N., 1994, Epicuro, Lettere sulla fisica, sul cielo e sulla felicità, Milano : Rizzoli. Sandbach, F.H., 1971, Ennoia and Prolēpsis in the Stoic Theory of Knowledge, in Long 1971a, Schneider, J.G., 1813, Epicuri Physica et meteorologica duabus epistulis eiusdem comprehensa. Graeca ad fidem librorum scriptorum et editorum emendavit atque interpretatus est Io. Gottl. Schneider, Lipsiae : Vogelii. Schofield, M. - Burnyeat, M. - Barnes, J., 1980, (eds.), Doubt and Dogmatism, Oxford : Oxford Clarendon Press. Sedley, D., 1992, Sextus and the Atomist Criteria of Truth, Elenchos, 13, Striker, G., 1974, Κριτήριον τῆς ἀληθείας, Nachrichten der Akademie der Wissenschaften in Göttingen, I Philologisch-Historische Klasse, 2, Taylor, C.C.W., 1980, All Perceptions are True, in Schofield - Burnyeat - Barnes 1980, Usener, H., 1887, Epicurea, Lipsiae : Teubneri (trad. it. a cura di I. Ramelli, Milano : Bompiani, 2007, ). Usener, H., 1977, Glossarium Epicureum edendum curaverunt M. Gigante et W. Schmid, Roma : Edizioni dell Ateneo & Bizzarri. Verde, F., 2010, (a cura di), Epicuro, Epistola a Erodoto, introduzione di E. Spinelli, Roma : Carocci. Verde, F., 2013, Epicuro, Roma : Carocci. Von der Muehll, P., 1922, (hrsg.), Epicuri epistolae tres et ratae sententiae, Lipsiae : Teubneri. Warren, J., 2009, (ed.), The Cambridge Companion to Epicureanism, Cambridge : Cambridge University Press. 82

26

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * *

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * In the first chapter, we practiced the skill of reading Greek words. Now we want to try to understand some parts of what we read. There are a

Διαβάστε περισσότερα

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Business English Ενότητα # 9: Financial Planning Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade Για να ελέγξετε το λογισμικό που έχει τώρα η συσκευή κάντε κλικ Menu > Options > Device > About Device Versions. Στο πιο κάτω παράδειγμα η συσκευή έχει έκδοση λογισμικού 6.0.0.546 με πλατφόρμα 6.6.0.207.

Διαβάστε περισσότερα

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Νίκος Καρακαπιλίδης Industrial Management & Information Systems Lab MEAD, University of Patras, Greece nikos@mech.upatras.gr Βασικές έννοιες ιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2005. Κώστας Δόσιος

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2005. Κώστας Δόσιος ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Μου δίνεται η ευκαιρία με την περάτωση της παρούσης διδακτορικής διατριβής να σημειώσω ότι, είναι ιδιαίτερα δύσκολο και κοπιαστικό να ολοκληρώσεις το έργο που ξεκινάς κάποια στιγμή έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ IV. Ενότητα 1γ: Deciding on a topic, purpose, rationale. Ιφιγένεια Μαχίλη Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών

ΑΓΓΛΙΚΑ IV. Ενότητα 1γ: Deciding on a topic, purpose, rationale. Ιφιγένεια Μαχίλη Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Ενότητα 1γ: Deciding on a topic, purpose, rationale Ιφιγένεια Μαχίλη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered

Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered Οδηγίες ένταξης σήματος D U N S Registered στην ιστοσελίδα σας και χρήσης του στην ηλεκτρονική σας επικοινωνία Για οποιαδήποτε ερώτηση, σας παρακαλούμε επικοινωνήστε

Διαβάστε περισσότερα

Terabyte Technology Ltd

Terabyte Technology Ltd Terabyte Technology Ltd is a Web and Graphic design company in Limassol with dedicated staff who will endeavour to deliver the highest quality of work in our field. We offer a range of services such as

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο προστασίας για τα Ελληνικά αγροτικά και οικόσιτα ζώα on.net e-foundatio //www.save itute: http:/ toring Insti SAVE-Monit

ίκτυο προστασίας για τα Ελληνικά αγροτικά και οικόσιτα ζώα on.net e-foundatio //www.save itute: http:/ toring Insti SAVE-Monit How to run a Herdbook: Basics and Basics According to the pedigree scheme, you need to write down the ancestors of your animals. Breeders should be able easily to write down the necessary data It is better

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology Setting the Standard since 1977 Quality and Timely Reports Med-Legal Evaluations Newton s Pyramid of Success AME SAMPLE REPORT Locations: Oakland & Sacramento SCHEDULING DEPARTMENT Ph: 510-208-4700 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek *P40075A0112* P40075A. Edexcel International GCSE. Monday 3 June 2013 Morning Time: 3 hours. Instructions. Information.

Modern Greek *P40075A0112* P40075A. Edexcel International GCSE. Monday 3 June 2013 Morning Time: 3 hours. Instructions. Information. Write your name here Surname Other names Edexcel International GCSE Centre Number Modern Greek Candidate Number Monday 3 June 2013 Morning Time: 3 hours You do not need any other materials. Paper Reference

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

2007 Classical Greek. Intermediate 2 Translation. Finalised Marking Instructions

2007 Classical Greek. Intermediate 2 Translation. Finalised Marking Instructions 2007 Classical Greek Intermediate 2 Translation Finalised Marking Instructions Scottish Qualifications Authority 2007 The information in this publication may be reproduced to support SQA qualifications

Διαβάστε περισσότερα

Summer Greek. Lesson 3. NOUNS GENDER (does not refer to fe/male) masculine feminine neuter NUMBER singular plural. NOUNS -Case.

Summer Greek. Lesson 3. NOUNS GENDER (does not refer to fe/male) masculine feminine neuter NUMBER singular plural. NOUNS -Case. A Summer Greek Lesson 3 Ω Parts of Speech NOUN- person, place, thing, quality, idea, or action ARTICLE Indefinite = a / an ; Definite = the ADJECTIVE- describes a noun (includes in/definite articles) PRONOUN-word

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek *P40074A0112* P40074A. Edexcel International GCSE. Thursday 31 May 2012 Morning Time: 3 hours. Instructions. Information.

Modern Greek *P40074A0112* P40074A. Edexcel International GCSE. Thursday 31 May 2012 Morning Time: 3 hours. Instructions. Information. Write your name here Surname Other names Edexcel International GCSE Centre Number Modern Greek Candidate Number Thursday 31 May 2012 Morning Time: 3 hours You do not need any other materials. Paper Reference

Διαβάστε περισσότερα

ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες

ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες Intellectual Capital for Communities A. Bounfour & L. Edvinsson, Elsevier, 2005 Μεταπτυχιακό Σεµινάριο ιδακτορικών 23 Νοεµβρίου 2007 ιανοητικό κεφάλαιο για

Διαβάστε περισσότερα

SOAP API. https://bulksmsn.gr. Table of Contents

SOAP API. https://bulksmsn.gr. Table of Contents SOAP API https://bulksmsn.gr Table of Contents Send SMS...2 Query SMS...3 Multiple Query SMS...4 Credits...5 Save Contact...5 Delete Contact...7 Delete Message...8 Email: sales@bulksmsn.gr, Τηλ: 211 850

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

Παρατήρηση 2 από EFT Hellas A.E.

Παρατήρηση 2 από EFT Hellas A.E. Σχόλια του ΑΔΜΗΕ σχετικά με τις παρατηρήσεις των Συμμετεχόντων αναφορικά με την Δημόσια Διαβούλευση για την τροποποίηση του Εγχειριδίου Εκκαθάρισης της Αγοράς στις 19/9/2013 Παρατήρηση 1 από EFT Hellas

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014 LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG 4 March 2014 Family η οικογένεια a/one(fem.) μία a/one(masc.) ένας father ο πατέρας mother η μητέρα man/male/husband ο άντρας letter το γράμμα brother ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Τα συστήµατα EUROPA 500. σχεδιάστηκαν για να. δηµιουργούν ανοιγόµενα. κουφώµατα. τέλειας λειτουργικότητας, µε υψηλή αισθητική. και άψογο φινίρισµα.

Τα συστήµατα EUROPA 500. σχεδιάστηκαν για να. δηµιουργούν ανοιγόµενα. κουφώµατα. τέλειας λειτουργικότητας, µε υψηλή αισθητική. και άψογο φινίρισµα. Τα συστήµατα EUROPA 500 σχεδιάστηκαν για να δηµιουργούν ανοιγόµενα κουφώµατα τέλειας λειτουργικότητας, µε υψηλή αισθητική και άψογο φινίρισµα. EUROPA 500 systems are designed in order to create opening

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Safe n sound

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Safe n sound ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Safe n sound 3 ΤΟ ΑΧΡΟΝΟ ΣΥΜΠΑΝ Εκδόσεις Λευκή Σελίδα εκπαίδευση ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ανθή Κοκκώνη Mαρίνα Μαυροφόρου Kατερίνα Περικλέους Aπόστολος Πηγιάκης Δέσποινα Φιλιππίδου Safe n sound Getting

Διαβάστε περισσότερα

STARTING STEPS IN GRAMMAR, FINAL TEST C TERM 2012 UNITS 1-18

STARTING STEPS IN GRAMMAR, FINAL TEST C TERM 2012 UNITS 1-18 STARTING STEPS IN GRAMMAR, FINAL TEST C TERM 2012 UNITS 1-18 Name.. Class. Date. EXERCISE 1 Answer the question. Use: Yes, it is or No, it isn t. Απάντηςε ςτισ ερωτήςεισ. Βάλε: Yes, it is ή No, it isn

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

I. ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

I. ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ I. ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Η επιλογή του κατάλληλου τύπου ερωτήσεων και ασκήσεων είναι συνάρτηση της παιδαγωγικής κατάρτισης, της διδακτικής εµπειρίας και της εφευρετικότητας του εκπαιδευτικού. Οι προφορικές

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Unit 2: Understanding, Written Response and Research

Advanced Unit 2: Understanding, Written Response and Research Write your name here Surname Other names Edexcel GCE Centre Number Candidate Number Greek Advanced Unit 2: Understanding, Written Response and Research Tuesday 18 June 2013 Afternoon Time: 3 hours Paper

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Διαβάστε περισσότερα

Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA

Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA Αθήνα 1 η Απριλίου 2015 Και γιατί μας νοιάζει ή μας αφορά; Νέα Ευρωπαική νομοθεσία Τίνος είναι τα προσωπικά δεδομένα; Και λοιπόν; Τα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Classical Greek Extension

Classical Greek Extension 2001 HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION Classical Greek Extension Total marks 50 General Instructions Reading time 10 minutes Working time 1 hour and 50 minutes Write using black or blue pen Section

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός χρήστη. Xperia P TV Dock DK21

Οδηγός χρήστη. Xperia P TV Dock DK21 Οδηγός χρήστη Xperia P TV Dock DK21 Περιεχόμενα Εισαγωγή...3 Επισκόπηση πίσω πλευράς του TV Dock...3 Οδηγός έναρξης...4 Διαχείριση LiveWare...4 Αναβάθμιση της εφαρμογής Διαχείριση LiveWare...4 Χρήση του

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010

Διαβάστε περισσότερα

Why do customers abandon your e-shop. The Skroutz Experience

Why do customers abandon your e-shop. The Skroutz Experience Why do customers abandon your e-shop The Skroutz Experience 1 Where are all these data coming from? Skroutz s visitors feedback in UserVoice mechanism 3 When & how do we ask our visitors? As soon as our

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 1. Η διαφήμιση της Τράπεζας για τα "Διπλά Προνόμια από την American Express" ισχύει για συναλλαγές που θα πραγματοποιηθούν από κατόχους καρτών Sunmiles American Express, American

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ Πανεπιστημιούπολη, Κτήρια Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών 15784 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 210 727 5190, email: library@di.uoa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Risk! " #$%&'() *!'+,'''## -. / # $

Risk!  #$%&'() *!'+,'''## -. / # $ Risk! " #$%&'(!'+,'''## -. / 0! " # $ +/ #%&''&(+(( &'',$ #-&''&$ #(./0&'',$( ( (! #( &''/$ #$ 3 #4&'',$ #- &'',$ #5&''6(&''&7&'',$ / ( /8 9 :&' " 4; < # $ 3 " ( #$ = = #$ #$ ( 3 - > # $ 3 = = " 3 3, 6?3

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός χρήστη. MHL to HDMI Adapter IM750

Οδηγός χρήστη. MHL to HDMI Adapter IM750 Οδηγός χρήστη MHL to HDMI Adapter IM750 Περιεχόμενα Εισαγωγή...3 Επισκόπηση του MHL to HDMI Adapter...3 Οδηγός έναρξης...4 Smart Connect...4 Αναβάθμιση της εφαρμογής Smart Connect...4 Χρήση του MHL to

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 8 Τίτλος: «Εκκεντρότητες αντισεισμικού σχεδιασμού ασύμμετρων

Διαβάστε περισσότερα

SKILL TEST / PROFI. CHECK TYPE RATING (SPH) SE-ME APPLICATION AND EXAMINER'S REPORT

SKILL TEST / PROFI. CHECK TYPE RATING (SPH) SE-ME APPLICATION AND EXAMINER'S REPORT ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ HELLENIC REPUBLIC HELLENIC CIVIL AVIATION AUTHORITY MEMBER OF EASA HCAA REFERENCE No.: FSD REFERENCE No.: (HCAA USE ONLY- Αριθμοί Πρωτοκόλλου /Χρήση ΥΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΩΝ ΖΕΥΓΑΡΙΩΝ Ραφαέλλα Ζάττα Λεμεσός 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Please note attached information on a fundraising event for SOS Children s Villages, organised by the Hellenic Society of Imperial College in London.

Please note attached information on a fundraising event for SOS Children s Villages, organised by the Hellenic Society of Imperial College in London. Dear Friends, Please note attached information on a fundraising event for SOS Children s Villages, organised by the Hellenic Society of Imperial College in London. Thank you and Best Regards, Patty Apostolopoulou

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 7 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΤΑ) REF : 202/046/27-ADV. 17 December 2013

LESSON 7 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΤΑ) REF : 202/046/27-ADV. 17 December 2013 LESSON 7 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΤΑ) REF : 202/046/27-ADV 17 December 2013 Sometimes Other times I start/begin Never Always/every time Supper Μερικές φορές (merikes) Άλλες φορές Αρχίζω (arheezo) Ποτέ Πάντα (Panda) Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

Quantifying the Financial Benefits of Chemical Inventory Management Using CISPro

Quantifying the Financial Benefits of Chemical Inventory Management Using CISPro of Chemical Inventory Management Using CISPro by Darryl Braaksma Sr. Business and Financial Consultant, ChemSW, Inc. of Chemical Inventory Management Using CISPro Table of Contents Introduction 3 About

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ INDEX ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ TECHNICAL INFORMATION ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΣ ΟΠΕΣ ROUND HOLES ΤΕΤΡΑΓΩΝΕΣ ΟΠΕΣ SQUARE HOLES

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ INDEX ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ TECHNICAL INFORMATION ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΣ ΟΠΕΣ ROUND HOLES ΤΕΤΡΑΓΩΝΕΣ ΟΠΕΣ SQUARE HOLES Η εταιρεία Λεωνίδας Ματθαίου µεταφέρει µια εµπειρία 41 χρόνων, συνεχίζοντας την πορεία που ξεκίνησε ο πατέρας του, Ιωάννης Ματθαίου, από το 1967, στον Πειραιά. Επανιδρύθηκε το 2008, µε νέες ιδέες και προϊόντα,

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 9 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΝΝΙΑ) REF : 101/011/9-BEG. 14 January 2013

LESSON 9 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΝΝΙΑ) REF : 101/011/9-BEG. 14 January 2013 LESSON 9 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΝΝΙΑ) REF : 101/011/9-BEG 14 January 2013 Up πάνω Down κάτω In μέσα Out/outside έξω (exo) In front μπροστά (brosta) Behind πίσω (piso) Put! Βάλε! (vale) From *** από Few λίγα (liga) Many

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Proof of False Greek Rhodes Lawsuits

Proof of False Greek Rhodes Lawsuits PROOF OF FALSE USUCAPTION CLAIMS The evidence below, obtained at a Guardianship Board Hearing in August 2004, proves that any property usucaption claim would have had to be arranged by Mr Stan Itsines

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης;

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Δημοσιογραφία Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Μενέλαος Σωτηρίου 8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011 Επιστήμη και Δημοσιογραφία «Η

Διαβάστε περισσότερα

HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION MODERN GREEK. 2/3 UNIT (COMMON) (60 Marks) Time allowed Two hours and a half (Plus 5 minutes reading time)

HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION MODERN GREEK. 2/3 UNIT (COMMON) (60 Marks) Time allowed Two hours and a half (Plus 5 minutes reading time) HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION 2000 MODERN GREEK 2/3 UNIT (COMMON) (60 Marks) Time allowed Two hours and a half (Plus 5 minutes reading time) DIRECTIONS TO CANDIDATES Section I Language (30 marks)

Διαβάστε περισσότερα

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM minazoulovits@phrlaw.gr What is BYOD? Information Commissioner's Office

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εισοδημάτων Παραπέμπεται από την υπηρεσία Προστασίας Παιδιών

Διαχείριση Εισοδημάτων Παραπέμπεται από την υπηρεσία Προστασίας Παιδιών Διαχείριση Εισοδημάτων Παραπέμπεται από την υπηρεσία Προστασίας Παιδιών Τι είναι η Διαχείριση Εισοδημάτων [Income Management]; Η Διαχείριση Εισοδημάτων [Income Management] είναι ένας τρόπος που σας βοηθάει

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: ΜΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

www.almarealestate.gr Προφίλ Γραφείου 2015 Office Profile 2015

www.almarealestate.gr Προφίλ Γραφείου 2015 Office Profile 2015 Προφίλ Γραφείου 2015 Office Profile 2015 Περιεχόμενα Contents 01 02 03 04 05 06 Ποιοί Είμαστε - Who we are Τι κάνουμε - What we do Τι κάνουμε διαφορετικά - What we do differently Τι έχουμε πετύχει - What

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 19 REF : 203/062/39-ADV. 25 March 2014

LESSON 19 REF : 203/062/39-ADV. 25 March 2014 LESSON 19 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΝΝΙΑ) REF : 203/062/39-ADV 25 March 2014 Married Free/single Unfortunately Fortunately Strong Weak/thin/slim More than Older Younger Παντρεμένος-η Ελεύθερος-η Δυστυχώς Ευτυχώς Δυνατός-η-ο

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CMRIDGE INTERNTIONL EXMINTIONS International General Certificate of Secondary Education *3788429633* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking and Listening Role Play ooklet One

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία, δραστηριοποιείται από το 1983, με αντικείμενο την μελέτη, το σχεδιασμό και την επίπλωση καταστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση : ΤΚ : Η παρούσα αίτηση καθώς και το αποτέλεσμα αυτής εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 4 5 του Ν.1733/1987 περί απορρήτου.

Δ/νση : ΤΚ : Η παρούσα αίτηση καθώς και το αποτέλεσμα αυτής εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 4 5 του Ν.1733/1987 περί απορρήτου. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ (Ο.Β.Ι.) Γιάννη Σταυρουλάκη 5, Παράδεισος Αμαρουσίου, 151 25 ΑΘΗΝΑ (τηλ.210 6183500 - fax 210 6819231) (www.obi.gr) ΑΙΤΗΣΗ ΠΡΟΕΡΕΥΝΑΣ * Στοιχεία αιτούντος I : Ονoματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου Εισαγωγή Ρόλος της εικόνας και της φήµης των τουριστικών προορισµών, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας

Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Πρακτική στους διαγωνισμούς προμήθειας υλικών στις Ευρωπαϊκές χώρες Χριστόφορος. Ολύμπιος Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ Πρακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Master of science in Networking and Data Communications Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 Συνδιοργάνωση Το ΤΕΙ Πειραιά και το πανεπιστήμιο Kingston της Μεγάλης Βρετανίας συνδιοργανώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Κάνοντας ευκολότερη τη δήλωση εισοδήματος από εργασία

Κάνοντας ευκολότερη τη δήλωση εισοδήματος από εργασία GREEK Κάνοντας ευκολότερη τη δήλωση εισοδήματος από εργασία Βελτιώνουμε τον τρόπο που δηλώνετε το εισόδημά σας από εργασία και τις μεταβολές της κατάστασής σας. Οι επιλογές μας αυτοεξυπηρέτησης παρέχουν

Διαβάστε περισσότερα

SPECIAL VERBS (auxiliary verbs) (βοηθητικά ρήµατα)

SPECIAL VERBS (auxiliary verbs) (βοηθητικά ρήµατα) SPECIAL VERBS (auxiliary verbs) (βοηθητικά ρήµατα) CAN-COULD To βοηθητικό ρήµα can δείχνει: α. δυνατότητα-ικανότητα β. πιθανότητα - άδεια Π.χ. I can lift this box (ικανότητα) can I go out? (άδεια) You

Διαβάστε περισσότερα

Passport number (or) διαβατηρίου (ή)

Passport number (or) διαβατηρίου (ή) APPLICATION FOR DEMATERIALIZED SECURITIES SYSTEM (S.A.T.) ACCOUNT WITH THE ATHENS EXCHANGE ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΛΩΝ ΤΙΤΛΩΝ (Σ.Α.Τ.) ΜΕ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ Please type Latin Characters.

Διαβάστε περισσότερα

MODERN GREEK VERBS. (without much grammatical jargon)

MODERN GREEK VERBS. (without much grammatical jargon) MODERN GREEK VERBS (without much grammatical jargon) Verbs are words describing actions. Modern Greek verbs are divided into two main categories: A) ω B) μαι A) ω verbs are further divided into 3 subcategories

Διαβάστε περισσότερα

Pantelos Group of Companies

Pantelos Group of Companies Pantelos Group of Companies Company Profile Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 µε αντικείµενο τις ηλεκτροστατικές βαφές µετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 LEGISLATIVE FRAMEWORK Regulation 1083/2006 (general provisions for ERDF). Regulation 1080/2006 (ERDF) Regulation 1028/2006 (Implementing

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. English I Course Unit 9: Revision Class. Eftihia Landrou. School of Sciences

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. English I Course Unit 9: Revision Class. Eftihia Landrou. School of Sciences ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ English I Course Unit 9: Revision Class Eftihia Landrou School of Sciences Σάμος, Ιανουάριος 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Organic.Edunet Web portal

Organic.Edunet Web portal Σχεδιασµός Εκπαιδευτικών Σεναρίων µε τη Χρήση Νέων Τεχνολογιών και Εργαλείων Παγκόσµιου Ιστού Πέτρος Λαµέρας Ελληνογερµανική Αγωγή 29 Απριλίου 2010 Τοέργο Organic.Edunet Στόχος να αποκτήσουν εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση e-mail σε whitelist

Ρύθμιση e-mail σε whitelist Ρύθμιση e-mail σε whitelist «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλές φορές αντιμετωπίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Note 2: The exam is part of the Business Certificate of ECDL Cyprus suite of exams. Σελίδα: 1/5

Note 2: The exam is part of the Business Certificate of ECDL Cyprus suite of exams. Σελίδα: 1/5 Module 1 Computerized Bookkeeping/Accounting The following is the Syllabus for Computerized Bookkeeping/Accounting, which provides the basis for the practical based test in this module domain. Module Goals

Διαβάστε περισσότερα

E.O.U.D.A.T.K. CMAS GREECE

E.O.U.D.A.T.K. CMAS GREECE E.O.U.D.A.T.K. CMAS GREECE '80 - CMAS.,,. EOUDATK - CMAS GREECE........ 2118,3/101/07/10-8-2007.,,......., EOUDATK - CMAS GREECE. 1. 1.1 EOUDATK - CMAS GREECE......... (.... ) 1.2, EOUDATK - CMAS GREECE,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

Λύκειο Λιµεναρίων Α και Β τάξη ΣΩΚΡΑΤΗΣ-COMENIUS I

Λύκειο Λιµεναρίων Α και Β τάξη ΣΩΚΡΑΤΗΣ-COMENIUS I Λύκειο Λιµεναρίων Α και Β τάξη ΣΩΚΡΑΤΗΣ-COMENIUS I Λύκειο Λιµεναρίων Α και Β τάξη THE RESEARCH Η ΕΡΕΥΝΑ Questionnaire for students Ερωτηµατολόγιο για µαθητές Questionnaire for teachers Ερωτηµατολόγιο για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ (EΣE) ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΟΔΗΓΙΑ 2009/38. Ημερίδα στην Ελλάδα στις

ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ (EΣE) ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΟΔΗΓΙΑ 2009/38. Ημερίδα στην Ελλάδα στις ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ (EΣE) ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΟΔΗΓΙΑ 2009/38 Παναγιώτης Κατσαμπάνης Επιστημονικός συνεργάτης της ΟΒΕΣ Ημερίδα στην Ελλάδα στις 1 Μερικές νέες; Ιδέες στην σημερινή κρίση Αγοράστε αμερικανικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Introduction. Περιεχόμενα / Index

Εισαγωγή. Introduction. Περιεχόμενα / Index Εισαγωγή Η νέα σειρά, που περήφανα σας παρουσιάζουμε σε αυτόν τον κατάλογο, αποτελείται από προϊόντα που σχεδιαστήκαν με τρόπο ώστε να ικανοποιούν κάθε λειτουργική ανάγκη και να συμπληρώνουν με άψογη αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

Σε φιλικό περιβάλλον στην Ελλάδα και πάλι, ο ηλικιωμένος που είχε βρεθεί περιπλανώμενος στο Ρόττερνταμ!

Σε φιλικό περιβάλλον στην Ελλάδα και πάλι, ο ηλικιωμένος που είχε βρεθεί περιπλανώμενος στο Ρόττερνταμ! ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 26 Ιουνίου 2014 Σε φιλικό περιβάλλον στην Ελλάδα και πάλι, ο ηλικιωμένος που είχε βρεθεί περιπλανώμενος στο Ρόττερνταμ! Χάρη στο SILVER ALERT, ξαναβρήκε τους οικείους του! Public Health

Διαβάστε περισσότερα

45x45 Κανάλια Δαπέδου 3 σε 2 εσ. Βάσεις 2Μ ή 1x4M 542 Κουτιά Δαπέδου 1500 4 Άνοιγμα 147x247mm 1504 240 Κουτιά Δαπέδου 1510 5

45x45 Κανάλια Δαπέδου 3 σε 2 εσ. Βάσεις 2Μ ή 1x4M 542 Κουτιά Δαπέδου 1500 4 Άνοιγμα 147x247mm 1504 240 Κουτιά Δαπέδου 1510 5 electraplan Ενδοδαπέδιο σύστημα διανομής Ύψος Εγκατάσταση Πλάτος ρεύματος, τηλ/κων και data Μπετόν σε κουτί καναλιού Περιεχόμενα: Σελίδα min mm τύπου έως mm 528 Ανοιγμα 132x132mm Υπολογισμός καναλιών 2

Διαβάστε περισσότερα

SmartDock for Xperia ion Οδηγός χρήστη

SmartDock for Xperia ion Οδηγός χρήστη SmartDock for Xperia ion Οδηγός χρήστη Περιεχόμενα Εισαγωγή...3 Επισκόπηση του SmartDock...3 Φόρτιση του SmartDock...3 Οδηγός έναρξης...5 Διαχείριση LiveWare...5 Αναβάθμιση της εφαρμογής Διαχείριση LiveWare...5

Διαβάστε περισσότερα

VERBS: memory aids through lesson 9 ACTIVE PRESENT AND IMPERFECT IMPERATIVE

VERBS: memory aids through lesson 9 ACTIVE PRESENT AND IMPERFECT IMPERATIVE Verbs. thr.less9, p1 moods tenses INDICATIVE VERBS: memory aids through lesson 9 ACTIVE PRESENT AND IMPERFECT present present stem + / primary person endings present stem + / ending of infinitive I stop

Διαβάστε περισσότερα

Xτίσιμο μαθήματος αποκλειστικά από ανοιχτό εκπαιδευτικό πολυμεσικό υλικό διαθέσιμο στο Διαδίκτυο (Εργαστήριο)

Xτίσιμο μαθήματος αποκλειστικά από ανοιχτό εκπαιδευτικό πολυμεσικό υλικό διαθέσιμο στο Διαδίκτυο (Εργαστήριο) Xτίσιμο μαθήματος αποκλειστικά από ανοιχτό εκπαιδευτικό πολυμεσικό υλικό διαθέσιμο στο Διαδίκτυο (Εργαστήριο) Α. Ανδρεάτος (1) & Σ. Κατσούλης (2) (1) Τομέας Πληροφορικής και Υπολογιστών, Σχολή Ικάρων aandreatos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα