Μορφολογική αναδιάταξη του αορτικού τοιχώματος μετά από χρόνια χορήγηση β-αδρενεργικού αναστολέα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μορφολογική αναδιάταξη του αορτικού τοιχώματος μετά από χρόνια χορήγηση β-αδρενεργικού αναστολέα"

Transcript

1 100 EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ, Tεύχος 4, 2006 ΣΥΝΕΔΡΙΑ EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Tεύχος 4, 2006 ( ) Βραβευμένη εργασία στο 10o Πανελλήνιο Συνέδριο Αγγειολογίας & Αγγειοχειρουργικής Μορφολογική αναδιάταξη του αορτικού τοιχώματος μετά από χρόνια χορήγηση β-αδρενεργικού αναστολέα Κ.Μ. Λαμπρόπουλος, Δ.Π. Σοκόλης, Β. Παπαλουκά, Κ.Α. Δημητρίου, Ε. Μπαλάφας, Σ. Βασδέκης, Χ. Μπουντούλας, Π.Ε. Καραγιαννάκος Εργαστήριο Εμβιομηχανικής Κέντρου Πειραματικής Χειρουργικής, Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός: Προηγούμενες μελέτες έχουν επικεντρώσει το ενδιαφέρον τους στην επίδραση του συμπαθητικού συστήματος, όχι όμως των β-υποδοχέων, στη δομή και τη λειτουργία της αορτής. Σκοπός του παρόντος ερευνητικού πρωτοκόλλου ήταν η μελέτη της εξελικτικής πορείας των μορφολογικών μεταβολών που επέρχονται στο αορτικό τοίχωμα μετά από χρόνια φαρμακευτική χορήγηση προπρανολόλης. Υλικό και μέθοδος: Μελετήθηκαν 66 αρσενικοί επίμυες Wistar της αυτής ηλικίας, που χωρίστηκαν σε 4 ομάδες. Η ομάδα Α (ελέγχου) διαιρέθηκε σε 3 υποομάδες Α 1 (n=6), A 2 (n=6) και A 3 (n=6), και τα ζώα λάμβαναν με τη διατροφή τους μόνο νερό. Στις ομάδες Β (n=16), Γ (n=16) και Δ (n=16) χορηγήθηκε προπρανολόλη σε δόση 100mg/kg την ημέρα στο πόσιμο νερό τους. Τα ζώα των ομάδων Α 1 και Β, Α 2 και Γ, και Α 3 και Δ ευθανατώθηκαν μετά από 1, 2 και 3 μήνες αντίστοιχα. Αφαιρέθηκε η θωρακική αορτή και λήφθηκαν δακτύλιοι στο επίπεδο του 3ου ζεύγους των μεσοπλεύριων αρτηριών που μονιμοποιήθηκαν σε φορμαλδεΰδη και εμπεδώθηκαν σε παραφίνη. Οι τομές εξετάστηκαν σε φωτομικροσκόπιο και μετρήθηκε με σύστημα ανάλυσης εικόνας η εσωτερική και εξωτερική διάμετρος, το πάχος του μέσου χιτώνα και η επιφάνεια διατομής του. Η ποσοτικοποίηση της σύστασης του αορτικού τοιχώματος περιέλαβε τη μέτρηση της % περιεκτικότητας σε κολλαγόνο, ελαστίνη και λεία μυϊκά κύτταρα, του πάχους των ελαστικών πετάλων, του αριθμού των πεταλειωδών μονάδων και του αριθμού των πυρήνων των λείων μυϊκών κυττάρων. Αποτελέσματα: Οι τιμές των μορφομετρικών παραμέτρων δεν διέφεραν στις υποομάδες Α 1, A 2 και A 3 και παρουσιάζονται συνολικά ως ομάδα ελέγχου. Η εσωτερική διάμετρος του αγγείου μειωνόταν προοδευτικά από 2,406±0,054 mm στην ομάδα ελέγχου σε 2,136±0,073 mm (p <0,01) στην ομάδα Δ και η εξωτερική του διάμετρος από 2,742±0,072 mm σε 2,450±0,092 mm (p <0,05). Το πάχος του μέσου χιτώνα μειωνόταν από 168,473±10,085 μm στην ομάδα ελέγχου σε 130,257±6,664 μm (p <0,05) στην ομάδα Δ και η επιφάνεια διατομής του από

2 Κ.Μ. Λαμπρόπουλος και συν. ΜορφολογικΗ αναδιαταξη του αορτικου τοιχωματος μετα απο χρονια χορηγηση β-αδρενεργικου αναστολεα 101 1,235±0,102 mm 2 σε 0,866±0,081 mm 2 (p <0,05). Η περιεκτικότητα του τοιχώματος σε λεία μυϊκά κύτταρα μειωνόταν προοδευτικά από 47,9±2,1% στην ομάδα ελέγχου σε 39,9±1,5% (p <0,05) στην ομάδα Δ, ενώ η περιεκτικότητα σε κολλαγόνο αυξανόταν από 23,9±2,0% σε 31,6±1,2% (p <0,01). Δεν σημειώθηκε μεταβολή στην περιεκτικότητα σε ελαστίνη, στον αριθμό των πεταλειωδών μονάδων και στον αριθμό των πυρήνων των λείων μυϊκών κυττάρων. Συμπεράσματα: Ο αποκλεισμός των β-αδρενεργικών υποδοχέων επιφέρει μορφολογικές και δομικές μεταβολές στο τοίχωμα της θωρακικής αορτής από τον 1ο μήνα χορήγησης προπρανολόλης. Οι μέγιστες μεταβολές παρατηρούνται τον 3ο μήνα και εκφράζονται με μείωση των διαστάσεων του αγγείου και της περιεκτικότητάς του σε λεία μυϊκά κύτταρα και με αύξηση της περιεκτικότητάς του σε κολλαγόνο. Συμπεραίνεται ότι το συμπαθητικό σύστημα και οι β-υποδοχείς του παίζουν σημαντικό ρόλο στη μορφολογία και τη σύσταση του αγγείου και κατ επέκταση στη λειτουργικότητά του και θα πρέπει, συνεπώς, να λαμβάνονται υπόψη στην κλινική πράξη. Όροι ευρετηρίου: αορτή, β-υποδοχείς, ιστολογική δομή, μορφομετρία. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αορτή υποδέχεται και μεταφέρει το αίμα που εξωθείται από την αριστερή κοιλία της καρδιάς στη συστηματική κυκλοφορία. Δεν αποτελεί όμως μόνο έναν απλό σωλήνα μεταφοράς του αίματος, αλλά και έναν ελαστικό αγωγό με ανομοιογενή δομή και πολύπλοκα μηχανικά χαρακτηριστικά που την καθιστούν όργανο με σημαντικό ρόλο για την ομοιοστασία του κυκλοφορικού συστήματος 1,2. Οι αναστολείς των αδρενεργικών υποδοχέων είναι ουσίες που έχουν συγγένεια με τους υποδοχείς των τελικών αυτόνομων οργάνων του αδρενεργικού συστήματος και προσδένονται σε αυτούς ώστε οι κατεχολαμίνες ή άλλοι διεγέρτες, ενδογενείς ή εξωγενείς, να μην μπορούν να δράσουν σε αυτούς. Η δέσμευση των υποδοχέων από τους αναστολείς εμποδίζει την εμφάνιση της χαρακτηριστικής εκτελεστικής απάντησης των υποδοχέων. Συνεπώς, οι αναστολείς των β-υποδοχέων προκαλούν χημική συμπαθεκτομή, χρησιμοποιούνται δε σήμερα όλο και περισσότερο σε ποικίλης φύσεως παθήσεις και σε ασθενείς σχεδόν κάθε ηλικίας 3,4. H επίδραση των συμπαθητικών νεύρων στη λειτουργία και τη δομή της αορτής έχουν εξεταστεί στο παρελθόν 5-9, λιγότερη, όμως, προσοχή έχει δοθεί στο ρόλο των β-αδρενεργικών υποδοχέων και των αναστολέων τους. Αυτό είναι ένα σημαντικό ζήτημα από πλευράς καρδιαγγειακής παθοφυσιολογίας, δεδομένου ότι οι β-αναστολείς χρησιμοποιούνται ευρύτατα κλινικά για τη θεραπευτική αντιμετώπιση πολλών καρδιαγγειακών παθήσεων 10, όπως για τη θεραπεία: α) διαφόρων μορφών αρρυθμιών, προκαλώντας μείωση του αυτοματισμού των έκτοπων εστιών β) της στηθάγχης, αυξάνοντας την αντοχή στην προσπάθεια, μειώνοντας τις απαιτήσεις του μυοκαρδίου σε οξυγόνο και ελαττώνοντας το θωρακικό πόνο μετά από σωματική άσκηση 11 γ) της υπέρτασης, όπου ελαττώνουν την καρδιακή παροχή και παρεμποδίζουν την απελευθέρωση ρενίνης από τους νεφρούς, δηλαδή μειώνουν το μηχανισμό της αγγειοτενσίνης ΙΙ και την έκκριση αλδοστερόνης 12,13 δ) της ημικρανίας, όπου έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικοί στη μείωση της συχνότητας εμφάνισης και σοβαρότητας των επεισοδίων, εμποδίζοντας την πρόκληση αγγειοδιαστολής των αγγείων του εγκεφάλου από τις κατεχολαμίνες 14 ε) του υπερθυρεοειδισμού, αμβλύνοντας τη διάχυτη συμπαθητική διέγερση που συμβαίνει 15 στ) του γλαυκώματος, όπου μειώνουν την ενδοφθάλμια πίεση μέσω μείωσης του υδατοειδούς υγρού από το ακτινωτό σώμα ζ) του εμφράγματος του μυοκαρδίου, ασκώντας προστατευτική δράση στο μυοκάρδιο, ελαττώνοντας το μέγεθος του εμφράκτου και επιταχύνοντας την επούλωση της ισχαιμικής περιοχής, κ.ά. Επιπλέον, χορηγούνται στη Μαιευτική σε καρδιοπαθείς έγκυες γυναίκες, στην Παιδιατρική σε παιδιά με συγγενείς καρδιοπάθειες, σε παιδιά με υπερκινητικά σύνδρομα, κ.α. 16,17 Τέλος, στο σύνδρομο Marfan έχει αναφερθεί ότι μειώνουν το ρυθμό διαστολικής διάτασης της αορτής και την εμφάνιση επιιπλοκών από το αορτικό τοίχωμα 18,19. Παρά την ευρύτατη κλινική χρησιμοποίηση των β- αδρενεργικών αναστολέων, δεν έχουν μελετηθεί τα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματά τους στην ιστολογική δομή και τη λειτουργία της αορτής, παραμένοντας, επομένως, ένα σημαντικό θέμα προς διερεύνηση. Τρεις μελέτες έχουν εξετάσει, μέχρι σήμερα, τη βραχυπρόθεσμη επίδραση των β-αναστολέων στη λειτουργικότητα της αορτής, με αντικρουόμενα όμως αποτελέσματα. Η συγκέντρωση αξιόπιστων δεδομένων

3 102 είναι σημαντική για την κατανόηση των συνεπειών στην καρδιαγγειακή κυκλοφορία της θεραπευτικής χρησιμοποίησης των β-αδρενεργικών αναστολέων. Σκοπός, επομένως, της παρούσας μελέτης ήταν να εξετάσει και να αξιολογήσει την επίδραση της χρόνιας χορήγησης, σε ζωικό πρότυπο, β-αδρενεργικών αναστολέων στα ιστολογικά και μορφομετρικά χαρακτηριστικά του τοιχώματος της θωρακικής αορτής. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Ζωικά πρότυπα Στη μελέτη αυτή χρησιμοποιήθηκαν 66 αρσενικοί επίμυες Wistar, ηλικίας 3 περίπου μηνών και σωματικού βάρους g. Τα ζώα αγοράστηκαν από το Εθνικό Κέντρο Ερευνών και Φυσικών Επιστημών (ΕΚΕΦΕ) και εγκλιματίστηκαν για 5 ημέρες πριν την έναρξη της μελέτης στον Οίκο Ζωικών Προτύπων του Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Έρευνας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα ζώα φιλοξενήθηκαν σε θαλάμους με σταθερές συνθήκες θερμοκρασίας (19±1 C), σχετικής υγρασίας (55±5%), αερισμού (12 πλήρεις αλλαγές αέρα ανά ώρα), με χρόνο φωτός/σκότους (12/12 ώρες) και προσλάμβαναν τροφή και ύδωρ ad libitum. Οι ως άνω συνθήκες και οι κλωβοί των ζώων συμφωνούσαν με τις προδιαγραφές του ΠΔ 160/191, με το οποίο εναρμονίστηκε η Ελλάδα στην Κοινοτική Οδηγία 609/86. Τα ζώα ελέγχονταν κλινικά σε καθημερινή βάση, γινόταν έλεγχος του βάρους τους με ζυγό ακριβείας (Navigator Balance N1B110, Ohaus Corp, Pine Brook, NJ, USA) και έλεγχος της κατανάλωσης ύδατος από την αρχή της μελέτης μέχρι την ευθανάτωσή τους. Η μελέτη εγκρίθηκε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και από την αντίστοιχη Κτηνιατρική Υπηρεσία της Νομαρχίας Αθηνών (αριθμός άδειας K/317/ ). Τα ζωικά πρότυπα χωρίστηκαν σε 4 ομάδες. Η ομάδα Α (n=18), η οποία διαιρέθηκε σε 3 υποομάδες Α 1 (n=6), Α 2 (n=6) και Α 3 (n=6), αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου και τα ζώα λάμβαναν μόνο νερό με τη διατροφή τους. Στις ομάδες Β (n=16), Γ (n=16) και Δ (n=16), μέσα στο πόσιμο νερό τους, χορηγήθηκε προπρανολόλη σε ημερήσια δόση 100 mg/kg. Οι ομάδες Α 1 και Β, Α 2 και Γ, Α 3 και Δ ευθανατώθηκαν μετά από 1, 2 και 3 μήνες αντίστοιχα. Στην τελική αυτή φάση, χορηγήθηκε αναισθησία με κεταμίνη (90mg/kg) και ξυλαζίνη (5mg/kg) ενδοπεριτοναϊκά. Προκειμένου να ελεγχθεί η επάρκεια της δέσμευσης των β-υποδοχέων, χορηγήθηκε ισοπροτερενόλη, ένας έμμεσος αγωνιστής που απελευθερώνει EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ, Tεύχος 4, 2006 ενδογενώς νορεπινεφρίνη από τα τελικά συμπαθητικά νεύρα. Η χορήγηση έγινε ενδοφλέβια με δόση 0,5μg/kg σε διάστημα ενός λεπτού και λήφθηκαν καταγραφές του ΗΚΓ με συσκευή Dash 2000 Pro (General Electric Healthcare, Bucks, UK). Οι μέγιστες μεταβολές στην καρδιακή συχνότητα, ως αποτέλεσμα της χορήγησης της ισοπροτερενόλης, εξετάστηκαν σε τυχαία δείγματα των ζωικών προτύπων των πειραματικών ομάδων και των ομάδων ελέγχου. Η ευθανασία των ζώων έγινε, στη συνέχεια, με την ενδοφλέβια χορήγηση μεγάλης δόσης νατριούχου πεντοβαρβιτάλης. Με μέση τομή διανοίχτηκε η θωρακική κοιλότητα και παρασκευάστηκε η κατιούσα θωρακική αορτή από την αριστερή υποκλείδιο αρτηρία μέχρι το διάφραγμα, με τη βοήθεια μεγεθυντικών φακών (Heine HRP, Heine Optotechnik, Herrsching, Germany) για αποφυγή τραυματισμού του τοιχώματος του αγγείου. Έγινε επιμελής καθαρισμός από τους γύρω ιστούς και ακολούθησε διατομή ενός δακτυλίου μήκους 3mm, στο επίπεδο της 3ης μεσοπλεύριας αρτηρίας, που χρησιμοποιήθηκε για ιστολογική εξέταση και μορφομετρικό έλεγχο. Το υπόλοιπο αορτικό τμήμα χρησιμοποιήθηκε για τη μηχανική μελέτη, τα δεδομένα της οποίας είναι υπό επεξεργασία. Ιστολογική εξέταση Οι αορτικοί δακτύλιοι μονιμοποιήθηκαν σε διάλυμα ουδέτερης φορμαλδεΰδης 10% για 24 ώρες, αφυδατώθηκαν σε αιθανόλη, εμπεδώθηκαν σε παραφίνη και κόπηκαν σε διαδοχικές τομές των 5μm με μικροτόμο (Leica RM 2125, Leica, Nussloch, Germany). Η χρώση με αιματοξυλίνη-ηωσίνη έγινε για την ανάδειξη των πυρήνων, η χρώση με Verhoeff s elastica για την ανάδειξη της ελαστίνης και η χρώση με Sirius red για την ανάδειξη του κολλαγόνου. Η εξέταση των παρασκευασμάτων έγινε με χρήση μικροσκοπίου φωτός (Zeiss Axiolab, Carl Zeiss, Oberkochen, Germany), στο οποίο ήταν προσαρμοσμένη βιντεοκάμερα (Sony-iris CCD, SSC-DC38P, Sony Corp, Japan). Μορφομετρία της αορτής Λήφθηκαν ηλεκτρονικές φωτογραφίες του αορτικού τοιχώματος, η επεξεργασία των οποίων υλοποιήθηκε με λογισμικό ανάλυσης εικόνας (Sigma Scan Pro 5, Aspire Software International, Leesburg, VA, USA), όπως έχει προηγουμένως περιγραφεί από το εργαστήριό μας 23,24. Ακολούθησαν μετρήσεις ιστομορφομετρικών παραμέτρων της αορτής σε τομές που είχαν βαφτεί

4 Κ.Μ. Λαμπρόπουλος και συν. ΜορφολογικΗ αναδιαταξη του αορτικου τοιχωματος μετα απο χρονια χορηγηση β-αδρενεργικου αναστολεα 103 με αιματοξυλίνη-ηωσίνη, συμπεριλαμβανομένης της εσωτερικής και εξωτερικής διαμέτρου, του πάχους και της επιφάνειας διατομής του μέσου χιτώνα. Η εσωτερική και εξωτερική διάμετρος της αορτής, καθώς και η επιφάνεια διατομής του μέσου χιτώνα της, υπολογίστηκαν αυτόματα από το λογισμικό μετά από σάρωση της εσωτερικής και εξωτερικής περιφέρειας του αορτικού τοιχώματος, όπως αυτές καθορίζονταν από την έσω και έξω πεταλειώδη μονάδα. Το πάχος του μέσου χιτώνα υπολογίστηκε από τη διαφορά της εσωτερικής και εξωτερικής διαμέτρου, καθώς επίσης και με μέτρηση της απόστασης μεταξύ της έσω και έξω πεταλειώδους μονάδας ανά 10 και με υπολογισμό του μέσου όρου αυτών των τιμών. Η σύγκριση των αποτελεσμάτων έδειξε απόλυτη συμφωνία μεταξύ των δύο μεθόδων μέτρησης. Στις τιμές των μορφομετρικών παραμέτρων λήφθηκε υπόψη η επίδραση της συρρίκνωσης, η οποία, όπως έχει προηγουμένως περιγραφεί, ανήλθε κατά μέσο όρο σε ποσοστό 14% για τη μονιμοποίηση και 16% για την αφυδάτωση και εμπέδωση σε παραφίνη 25. Σύσταση της αορτής Το δίκτυο της ελαστίνης αναλύθηκε ως προς τη σχετική επιφανειακή πυκνότητα σε ελαστίνη, τον αριθμό των πεταλειωδών μονάδων και το πάχος των ελαστικών πετάλων. Το δίκτυο του κολλαγόνου αναλύθηκε ως προς τη σχετική επιφανειακή πυκνότητα σε κολλαγόνο, ενώ το δίκτυο των λείων μυϊκών κυττάρων ως προς τη σχετική επιφανειακή πυκνότητα σε λεία μυϊκά κύτταρα και τον αριθμό πυρήνων των λείων μυϊκών κυττάρων στο μέσο χιτώνα. Η σχετική επιφανειακή πυκνότητα σε λεία μυϊκά κύτταρα υπολογίστηκε βάση της αποδοχής ότι το σύνολο της επιφάνειας του μέσου χιτώνα καταλαμβάνεται από ελαστίνη, κολλαγόνο και λεία μυϊκά κύτταρα. Οι μετρήσεις έγιναν σε αντιπροσωπευτικά οπτικά πεδία ανά 10 στην περιφέρεια της αορτής σε ιστολογικές τομές που είχαν βαφεί όπως προαναφέρθηκε. Για τον υπολογισμό των μέσων τιμών χρησιμοποιήθηκαν σε κάθε ζώο τρεις τομές. Στατιστική ανάλυση Για τη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η εφαρμογή SPSS v11.0 for Windows (SPSS Inc, Chicago, IL, USA). Οι διαφορές στις μέσες τιμές όλων των ιστομορφομετρικών παραμέτρων καθορίστηκαν με εφαρμογή της δοκιμασίας ανάλυσης της μεταβλητότητας (analysis of variance), η οποία ακολουθήθηκε από δοκιμασίες post-hoc για το συγκριτικό έλεγχο των αποτελεσμάτων μεταξύ των ομάδων. Οι τιμές των μορφομετρικών παραμέτρων και των παραμέτρων σύστασης δεν διέφεραν στις υποομάδες Α 1, A 2 και A 3, και παρουσιάζονται συνολικά ως ομάδα Α (ελέγχου). Σε όλους τους υπολογισμούς, η τιμή p <0,05 θεωρήθηκε στατιστικά σημαντική. Τα τελικά αποτελέσματα παρουσιάζονται ως η μέση τιμή με την προσθαφαίρεση ενός σταθερού σφάλματος. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Καρδιακή συχνότητα Σε όλα τα ζωικά πρότυπα των ομάδων Β, Γ και Δ παρατηρήθηκε επαρκής δέσμευση των β-υποδοχέων, δεδομένου ότι η καρδιακή συχνότητα δεν αυξήθηκε μετά την ενδοφλέβια χορήγηση ισοπροτερενόλης. Η δέσμευση των β-υποδοχέων ήταν ήδη επαρκής από τον 1ο μήνα χορήγησης της προπρανολόλης (ομάδα Β: μεταβολή καρδιακής συχνότητας από 219,4±6,4 σε 228,4±5,2 σφύξεις/λεπτό μετά τη χορήγηση της ισοπροτενερόλης, p >0,05). Οι ίδιες μεταβολές παρατηρήθηκαν το 2ο (ομάδα Γ: από 226,4±6,4 σε 232,4±5,2 σφύξεις/λεπτό, p >0,05) και τον 3ο μήνα (ομάδα Δ: από 223,4±5,3 σε 230,4±8,6 σφύξεις/λεπτό, p >0,05). Αντίθετα, στις ομάδες Α 1, A 2 και A 3, οι οποίες αποτέλεσαν τις 3 υποομάδες ελέγχου, παρουσιάστηκε σημαντική αύξηση της καρδιακής συχνότητας μετά τη χορήγηση ισοπροτερενόλης. Ειδικότερα, στην υποομάδα Α 1, τα ζώα της οποίας ευθανατώθηκαν 1 μήνα μετά την έναρξη της μελέτης, παρουσιάστηκε σημαντική αύξηση της καρδιακής συχνότητας κατά 35%, από 246,3±5,3 σε 333,3±8,6 σφύξεις/λεπτό (p <0,05). Στα ζώα της υποομάδας A 2, τα οποία ευθανατώθηκαν 2 μήνες μετά την έναρξη της μελέτης, η καρδιακή συχνότητα αυξήθηκε κατά 39%, από 231,3±5,3 σε 320,3±8,6 σφύξεις/λεπτό (p <0,05). Το ίδιο σημειώθηκε και στα ζώα της υποομάδας Α 3, που ευθανατώθηκαν 3 μήνες μετά την έναρξη της μελέτης, και στα οποία η καρδιακή συχνότητα αυξήθηκε κατά 36%, από 250,3±5,3 σε 340,1±8,6 σφύξεις/λεπτό (p <0,05). Σωματικά βάρη Τα σωματικά βάρη των ζώων δεν διέφεραν στις διάφορες ομάδες κατά την έναρξη της μελέτης. Ακολούθως, σημειώθηκε προοδευτική αύξηση του βάρους τους, με το ρυθμό αύξησης όμως να είναι σημαντικά υψηλότερος στις ομάδες ελέγχου συγκριτικά με τις πειραματικές ομάδες. Συγκεκριμένα, τον 1ο μήνα της μελέτης, πα-

5 104 EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ, Tεύχος 4, 2006 A B Εικόνα 1. Χαρακτηριστικές ιστολογικές τομές του τοιχώματος της θωρακικής αορτής από ένα ζώο της ομάδας ελέγχου (A) και ένα της ομάδας Γ (B). Παρατηρείται σημαντική μείωση της διαμέτρου, του πάχους και της επιφάνειας διατομής του αγγείου στο ζώο που χορηγήθηκε προπρανολόλη για τρεις μήνες σε σύγκριση με εκείνο της ομάδας ελέγχου. ρατηρήθηκε αύξηση του σωματικού βάρους των ζώων κατά 32% από το αρχικό τους βάρος (από 288±4 σε 380±7 g, p <0,001) στην ομάδα Α 1 (ομάδα ελέγχου), αύξηση σημαντικά μεγαλύτερη σε σχέση με την ομάδα Β (από 279±6 σε 330±8 g, p <0,001), στην οποία ανήλθε σε ποσοστό 18% του αρχικού τους βάρους. Στη συνέχεια, και ενώ το βάρος των ζώων αυξανόταν, η διαφορά ανάμεσα στις ομάδες ελέγχου και σε αυτές που λάμβαναν προπρανολόλη διευρυνόταν. Το 2ο μήνα της μελέτης, το σωματικό βάρος των ζώων της ομάδας Α 2 (ομάδα ελέγχου) αυξήθηκε κατά 49%, από 281±8 σε 419±6 g (p <0,001), αύξηση σημαντικά μεγαλύτερη εκείνης (24%) που σημειώθηκε κατά το αυτό χρονικό διάστημα στα ζώα της ομάδας Γ (από 289±6 σε 358±4 g, p <0,001). Τέλος, τον 3ο μήνα της μελέτης, στα ζώα της ομάδας ελέγχου παρατηρήθηκε αύξηση του σωματικού βάρους κατά 67% (από 299±4 σε 498±13 g, p <0,001), σημαντικά μεγαλύτερη σε σχέση με την ομάδα Δ (από 303±8 σε 407±13 g, p <0,001), στην οποία η αύξηση ήταν σε ποσοστό 34% του αρχικού τους βάρους. Ιστομορφομετρικές παράμετροι Τυπικές ιστολογικές τομές του αορτικού τοιχώματος από ένα ζώο της ομάδας ελέγχου και ένα της ομάδας Γ παρουσιάζονται στην εικόνα 1. Παρατηρήθηκαν μορφολογικές μεταβολές στην ιστοδομή του τοιχώματος της θωρακικής αορτής που εκφράστηκαν με μείωση της διαμέτρου, του πάχους και της επιφάνειας διατομής του αγγείου, οι οποίες αποτυπώνονται αναλυτικά στην εικόνα 2. Η εσωτερική διάμετρος του αγγείου μειώθηκε προοδευτικά από 2,406±0,054 mm στην ομάδα ελέγχου σε 2,308±0,052 mm στην ομάδα Β, σε 2,229±0,037 mm στην ομάδα Γ και σε 2,136±0,073 mm (p <0,01) στην ομάδα Δ. Η εξωτερική του διάμετρος μειώθηκε από 2,742±0,072 mm στην ομάδα ελέγχου σε 2,619±0,063 mm στην ομάδα Β, σε 2,507±0,045 mm (p <0,05) στην ομάδα Γ και σε 2,450±0,092 mm (p <0,05) στην ομάδα Δ. Ομοίως, το πάχος του μέσου χιτώνα μειώθηκε προοδευτικά από 168,473±10,085 μm στην ομάδα ελέγχου σε 155,400±8,537 μm στην ομάδα Β, σε 138,738±5,327 μm (p <0,05) στην ομάδα Γ και σε 130,257±6,664 μm (p <0,05) στην ομάδα Δ. Η επιφάνεια διατομής του από 1,235±0,102 mm 2 στην ομάδα ελέγχου μειώθηκε σε 1,123±0,083 mm 2 στην ομάδα Β, σε 0,925±0,045 mm 2 (p <0,05) στην ομάδα Γ και σε 0,866±0,081 mm 2 (p <0,05) στην ομάδα Δ. Τέλος, ο λόγος του πάχους του μέσου χιτώνα προς την εσωτερική διάμετρο εμφάνισε προοδευτική αλλά μη-σημαντική (p >0,05) μείωση, από 6,957±0,302% στην ομάδα ελέγχου σε 6,725±0,321% στην ομάδα Β, σε 6,214±0,192% στην ομάδα Γ και σε 6,079±0,131% στην ομάδα Δ. Σύσταση του αορτικού τοιχώματος Στην εικόνα 3 παρουσιάζεται η σύσταση του αορτικού τοιχώματος στις πειραματικές ομάδες και την ομάδα ελέγχου. Η περιεκτικότητα του αορτικού τοιχώματος σε λεία μυϊκά κύτταρα δεν μεταβλήθηκε στην ομάδα Β κατά τον 1ο μήνα χορήγησης της προπρανολόλης (52,6±1,6%) σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου (47,9±2,1%, p >0,05), για να παρατηρηθεί στη συνέχεια σημαντική μείωση κατά το 2ο (40,0±2,3%) και 3ο μήνα (39,9±1,5%) χορήγησης της προπρανολόλης. Αντίθετα, η περιεκτικότητα του τοιχώματος σε κολλαγόνο στην ομάδα Β δεν μεταβλήθηκε τον 1ο μήνα (18,9±0,9%) σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου (23,9±2,0%, p>0,05), προοδευτικά όμως παρουσίασε σημαντική αύξηση σε 30,9±1,7% τον 2ο μήνα, για να φθάσει τη μέγιστη τιμή 31,6±1,2% τον 3ο μήνα χορήγησης της προπρανολόλης.

6 Κ.Μ. Λαμπρόπουλος και συν. ΜορφολογικΗ αναδιαταξη του αορτικου τοιχωματος μετα απο χρονια χορηγηση β-αδρενεργικου αναστολεα 105 A B Γ Δ Ε Εικόνα 2. Μεταβολές (A) της εσωτερικής και (B) εξωτερικής διαμέτρου του αορτικού τοιχώματος, (Γ) του πάχους και (Δ) της επιφάνειας διατομής του μέσου χιτώνα και (Ε) του λόγου του πάχους του μέσου χιτώνα προς την εσωτερική διάμετρο στις πειραματικές ομάδες σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Παρατηρείται σημαντική ελάττωση τόσο της εσωτερικής και εξωτερικής διαμέτρου όσο και του πάχους και της επιφάνειας διατομής του μέσου χιτώνα προϊούσης της χορήγησης προπρανολόλης. Οι ράβδοι σφάλματος υποδηλώνουν την προσθαφαίρεση ενός σταθερού σφάλματος στην εκάστοτε μέση τιμή. * = p <0,05 και ** = p <0,01 ως προς την ομάδα Α. Δεν σημειώθηκε μεταβολή (p >0,05) στην περιεκτικότητα του τοιχώματος σε ελαστίνη (28,2±1,1% στην ομάδα ελέγχου έναντι 28,3±1,0% στην ομάδα Β, 29,1±1,4% στην ομάδα Γ και 28,9±1,0% στην ομάδα Δ) προϊούσης της χορήγησης της προπρανολόλης. Το πάχος των ελαστικών πετάλων παρουσίασε σημαντική μείωση (p <0,01) τον 1ο μήνα χορήγησης της προπρανολόλης, από 4,308±0,118 μm στην ομάδα ελέγχου σε 3,616±0,100 μm στην ομάδα Β. Σημαντική αύξηση παρατηρήθηκε το 2ο μήνα (ομάδα Γ: 4,207±0,196 μm, p <0,05 έναντι της ομάδας Β), ενώ η μείωση τον 3o μήνα (ομάδα Δ: 3,899±0,125 μm) δεν ήταν στατιστικά σημαντική. Ο αριθμός των πεταλειωδών μονάδων δεν μεταβλήθηκε σημαντικά (p >0,05), κυμαινόμενος από 9,3±0,5 στην ομάδα Α σε 9,7±0,6, στην ομάδα Β, σε 8,8±0,4 στην ομάδα Γ και σε 10,5±0,3 στην ομάδα Δ. Επίσης, ο αριθμός των πυρήνων των λείων μυϊκών κυττάρων δεν παρουσίασε σημαντικές μεταβολές (p >0,05), κυμαινόμενος από 89,3±9,6 στην ομάδα Α, σε 79,6±6,1 στην ομάδα Β, σε 92,9±9,4 στην ομάδα Γ και σε 95,1±7,4 στην ομάδα Δ. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Το συμπαθητικό νευρικό σύστημα εκτιμάται σήμερα ότι διαδραματίζει ενεργό ρόλο στη λειτουργικότητα του αορτικού τοιχώματος τόσο μέσω της άμεσης επίδρασής του στα λεία μυϊκά κύτταρα όσο και μέσω της νευρο-

7 106 EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ, Tεύχος 4, 2006 A B Γ Δ Εικόνα 3. Μεταβολές (A) της % περιεκτικότητας του αορτικού τοιχώματος σε ελαστίνη, κολλαγόνο και λεία μυϊκά κύτταρα, (B) του πάχους των ελαστικών πετάλων, (Γ) του αριθμού πεταλειωδών μονάδων, (Δ) του αριθμού πυρήνων των λείων μυϊκών κυττάρων στις πειραματικές ομάδες ως προς την ομάδα ελέγχου. Παρατηρείται σημαντική αύξηση της περιεκτικότητας σε κολλαγόνο, με ταυτόχρονη μείωση της περιεκτικότητας σε λεία μυϊκά κύτταρα, προϊούσης της χορήγησης προπρανολόλης. Οι ράβδοι σφάλματος υποδηλώνουν την προσθαφαίρεση ενός σταθερού σφάλματος στην εκάστοτε μέση τιμή. * = p <0,05 και ** = p <0,01 ως προς την ομάδα Α. = p <0,05 και = p <0,01 ως προς την ομάδα Β. ορμονικής ενεργοποίησης 1. Η άμεση ενεργοποίηση του συμπαθητικού συστήματος συνοδεύεται, κάτω από φυσιολογικές συνθήκες, από τη συστολή των λείων μυών, τη μείωση της διαμέτρου των αγγείων και την αύξηση της δυσκαμψίας του τοιχώματος σε δεδομένο επίπεδο αρτηριακής πίεσης 5-7. Παράλληλα, έχει τεκμηριωθεί ότι οι μακροχρόνιες αλλαγές στη συμπαθητική δραστηριότητα του νευρικού συστήματος προκαλούν ανωμαλίες στη δομή και τη λειτουργία της αορτής 8,9. Η επίδραση της συμπαθητικής νεύρωσης στην ιστολογική δομή και τη μηχανική απόδοση της αορτής είναι σημαντική, επειδή η αορτή δεν είναι ένας απλός αγωγός μεταφοράς αίματος, αλλά συμμετέχει στην καρδιαγγειακή ομοιόσταση μέσω της υποδοχής του αίματος και της μεταφοράς του με σταθερή ροή προς την περιφέρεια, συμβάλλοντας επίσης στη λειτουργία της αριστερής κοιλίας και στη ρύθμιση της στεφανιαίας αιματικής ροής 1,2. Ενώ όμως, κατά το παρελθόν, μελετήθηκε η επίδραση της συμπαθητικής νεύρωσης στη δομή και τη λειτουργία της αορτής 5-9, λιγότερη προσοχή δόθηκε στο ρόλο των β-αδρενεργικών υποδοχέων και των αναστολέων τους Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη της εξελικτικής πορείας των μορφολογικών και δομικών αναδιατάξεων που επέρχονται στο τοίχωμα της κατιούσας αορτής μετά από χρόνια φαρμακευτική χορήγηση προπρανολόλης. Προκειμένου να διαπιστωθεί ο ικανοποιητικός αποκλεισμός των β-υποδοχέων μετά από τη μακροχρόνια χορήγηση της προπρανολόλης, χρησιμοποιήθηκε η δοκιμασία της ισοπροτερενόλης 26. Η δόση της προπρανολόλης που χρησιμοποιήθηκε στην παρούσα μελέτη φαίνεται ότι δέσμευσε ικανοποιητικά τους β-υποδοχείς του μυοκαρδίου σε όλα τα ζώα των πειραματικών ομάδων, καθώς η ενδοφλέβια χορήγηση υδροχλωρικής ισοπροτερενόλης προκάλεσε ασήμαντη αύξηση της καρδιακής συχνότητας. Το γεγονός αυτό συνιστά ένδειξη ικανοποιητικής δέσμευσης των υποδοχέων, δεδομένου ότι σε προγενέστερη μελέτη 27, οι δόσεις προπρανολόλης που χρησιμοποιήθηκαν και από τις οποίες συμπεραίνεται η πληρότητα του αποκλεισμού ήταν μικρότερες

8 Κ.Μ. Λαμπρόπουλος και συν. ΜορφολογικΗ αναδιαταξη του αορτικου τοιχωματος μετα απο χρονια χορηγηση β-αδρενεργικου αναστολεα 107 (10mg/kg υποδόρια). Στην παρούσα μελέτη, ο συνολικός όγκος του διαλύματος υδροχλωρικής ισοπροτερενόλης, ο οποίος χορηγήθηκε ενδοφλέβια σε κάθε επίμυ, δεν υπερέβη τα 0,25cc. Κατ αυτό το τρόπο, δεν επιβαρύνθηκε το κυκλοφορικό σύστημα των ζωικών προτύπων, καθόσον έχει αναφερθεί από άλλους ερευνητές ότι η ενδοφλέβια χορήγηση 0,4cc υδροχλωρικής ισοπροτερενόλης σε διάστημα ενός λεπτού δεν προκαλεί σημεία υπερφόρτωσης της κυκλοφορίας Στην παρούσα εργασία παρατηρήθηκε ότι το σωματικό βάρος των ζώων μειώθηκε αισθητά στις ομάδες που λάμβαναν προπρανολόλη με το πόσιμο νερό τους, γεγονός που είναι σε απόλυτη αντιστοιχία με τα ευρήματα προηγούμενων μελετών, στις οποίες επίμυες είχαν υποβληθεί σε αποκλεισμό των β-αδρενεργικών υποδοχέων 31 και χημική συμπαθεκτομή 8,9. Η μακροχρόνια χορήγηση προπρανολόλης επέφερε επίσης σημαντική ελάττωση της καρδιακής συχνότητας, η οποία βρίσκεται σε συμφωνία με μελέτες, στις οποίες μετρήθηκε μείωση σε ποσοστό 15% με καθημερινές δόσεις της τάξης των mg/kg 26,28, Όπως έχει παρατηρηθεί και επιβεβαιώθηκε με τη δοκιμασία της ισοπροτενερόλης, η δόση της προπρανολόλης που χορηγήθηκε προκάλεσε επαρκή αποκλεισμό των β-υποδοχέων, χωρίς την εμφάνιση τοξικών συμπτωμάτων 35. Τα δομικά χαρακτηριστικά και η ιστολογική σύσταση της κατιούσας θωρακικής αορτής άλλαξαν σημαντικά μετά τη μακροχρόνια χορήγηση της προπρανολόλης. Το τοίχωμα του αγγείου παρουσίασε λέπτυνση που εκφράστηκε με μείωση της διαμέτρου, του πάχους και της επιφάνειας διατομής του. Η ιστομορφολογική αναδιαμόρφωση (remodeling) του αορτικού τοιχώματος συνοδεύτηκε από αύξηση της περιεκτικότητας σε κολλαγόνο και ελάττωση της περιεκτικότητας σε λεία μυϊκά κύτταρα, ενώ η περιεκτικότητα σε ελαστίνη δεν παρουσίασε αυξομειώσεις. Προκαταρκτικές μελέτες στο εργαστήριό μας έχουν δείξει ότι η προοδευτική αναδιαμόρφωση των δομικών χαρακτηριστικών, συναρτήσει του χρονικού διαστήματος χορήγησης προπρανολόλης, επιφέρει σημαντικές μεταβολές και στα μηχανικά χαρακτηριστικά της αορτής. Προηγούμενες εργασίες σχετικά με την επίδραση των αναστολέων των β-αδρενεργικών υποδοχέων κυρίως στις μηχανικές ιδιότητες του αορτικού τοιχώματος έχουν μελετήσει αποκλειστικά τη βραχυπρόθεσμη επίδρασή τους και τα αποτελέσματά τους είναι αντικρουόμενα. Οι Groenink και συν 22 αναφέρουν σημαντική μείωση της αρτηριακής πίεσης υγιών ατόμων μετά τη χορήγηση προπρανολόλης, με τη διατασιμότητα όμως της αορτής και την ταχύτητα μετάδοσης του σφυγμικού κύματος να παραμένουν αμετάβλητες. Αντίθετα, σε άλλη μελέτη 21 βρέθηκε ότι η διατασιμότητα του αορτικού τοιχώματος αυξάνεται και η δυσκαμψία του μειώνεται ως συνέπεια της ελάττωσης της αρτηριακής πίεσης. Δεν υπάρχουν σημαντικές πληροφορίες διαθέσιμες σχετικά με τη μακροχρόνια επίδραση του αποκλεισμού των β-αδρενεργικών υποδοχέων στα μηχανικά και δομικά χαρακτηριστικά της αορτής. Οι Lacolley και συν. 8 έχουν τεκμηριώσει ότι η μείωση της διατασιμότητας της κοιλιακής αορτής σε επίμυες μετά από τρίμηνη συμπαθητική απονεύρωση με γουανεθιδίνη οφείλεται σε μείωση της περιεκτικότητας του αορτικού τοιχώματος σε ελαστίνη. Δεν παρατηρήθηκεαλλαγή στην περιεκτικότητα σε κολλαγόνο και λεία μυϊκά κύτταρα, σε αντίθεση με τα παρόντα αποτελέσματα και εκείνα μιας άλλης μελέτης 9 που ανέφερε ότι τα κουνέλια και οι επιμύες στους οποίους χορηγήθηκε 6-υδροξυντοπαμίνη για 8 εβδομάδες παρουσίαζαν σημαντικά υψηλότερη περιεκτικότητα σε κολλαγόνο αλλά και χαμηλότερη περιεκτικότητα σε λεία μυϊκά κύτταρα, μαζί με έντονες διαταραχές της υφής του ελαστικού ιστού τόσο στη θωρακική όσο και στην κοιλιακή αορτή. Συμπερασματικά, αποδεικνύεται ότι η ιστολογική μικροδομή της κατιούσας θωρακικής αορτής μετά από μακροχρόνιο φαρμακευτικό αποκλεισμό των β-αδρενεργικών υποδοχέων μεταβάλλεται. Οι μορφολογικές και δομικές μεταβολές του τοιχώματος της θωρακικής αορτής καθίστανται εμφανείς ήδη από τον 1ο μήνα χορήγησης της προπρανολόλης. Μέγιστες μεταβολές παρατηρούνται τον 3ο μήνα, οι οποίες χαρακτηρίζονται από μείωση της διαμέτρου, του πάχους και της επιφάνειας διατομής του αγγείου, αύξηση της περιεκτικότητας σε κολλαγόνο και μείωση αυτής σε λεία μυϊκά κύτταρα. Η μακροχρόνια, επομένως, χορήγηση αναστολέων των β-αδρενεργικών υποδοχέων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της δομικής μορφολογίας του αορτικού τοιχώματος και κατ επέκταση στην αιμοδυναμική ομοιοστασία του οργανισμού και θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην κλινική πράξη. Abstract Morphological remodeling of the aortic wall after chronic administration of β-adrenergic blocker Lampropoulos KM, Sokolis DP, Papalouka V, Dimitriou CA, Balafas E, Vasdekis S, Boudoulas H, Karayannacos PE

9 108 Center of Experimental Surgery, Foundation of Biomedical Research, Academy of Athens, Athens Aim: Previous studies have focused their interest on the influence of sympathetic system, but not of β-receptors, on the structure and function of the aorta. The aim of the present research protocol was the study of the evolutionary course of morphological changes that occur in the aortic wall following chronic pharmaceutical administration of propranolol. Material and Method: 66 male Wistar rats of the same age were studied that were separated into 4 groups. Group A (control) was divided in 3 subgroups Α 1 (n=6), A 2 (n=6), and A 3 (n=6), and animals received only water with their diet. In groups B (n=16), C (n=16), and D (n=16) propranolol was administered in a dose of 100 mg/kg per day in their drinking water. Animals of groups Α 1 and B, A 2 and C, and A 3 and D were sacrificed after 1, 2, and 3 months respectively. The thoracic aorta was removed and rings were obtained at the level of the 3 rd pair of intercostal arteries that were fixed in formaldehyde and embedded in paraffin. The sections were examined on a light microscope, and the internal and external diameter, the thickness of tunica media and its cross-sectional surface were measured with an image analysis system. The quantification of composition of the aortic wall included measurement of % collagen, elastin, and smooth muscle cell content, elastic laminae thickness, number of lamellar units, and number of smooth muscle cell nuclei. Results: The morphometrical parameter values did not differ in subgroups Α 1, A 2, and A 3 and are presented collectively as control group. The internal diameter of the vessel was decreased progressively from 2.406±0.054 mm in the control group to 2.136±0.073 mm (p <0.01) in group D and its external diameter from 2.742±0.072 mm to 2.450±0.092 mm (p <0.05). The thickness of tunica media was decreased from ± μm in the control group to ±6.664 μm (p <0.05) in group D and its cross-sectional surface from 1.235±0.102 mm 2 to 0.866±0.081 mm 2 (p <0.05). The smooth muscle cell content of the wall was decreased progressively from 47.9±2.1% in the control group to 39.9±1.5% (p <0,05) in group D, while collagen content was increased from 23.9±2.0% to 31.6±1.2% (p <0.01). No change was noted in elastin content, EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ, Tεύχος 4, 2006 and in the number of lamellar units and of smooth muscle cell nuclei. Conclusions: The blockade of β-adrenergic receptors induces morphological and structural changes in the thoracic aortic wall from the 1 st month of propranolol administration. Maximum changes are observed in the 3 rd month and are expressed by a reduction in vessel dimensions and smooth muscle cell content, and by an increase in collagen content. It is concluded that the sympathetic system and its β-receptors play an important role in the morphology and composition of the vessel and accordingly in its function, and should, therefore, be taken into consideration in clinical practice. Key words: aorta, β-receptors, histologic structure, morphometry. Διεύθυνση αλληλογραφίας Κ.Μ. Λαμπρόπουλος Δομοκού 4 και Κορίνθου, , Γλυφάδα, Αθήνα Ευχαριστίες Η μελέτη επιχορηγήθηκε από την Επιτροπή Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών. Οι συγγραφείς ευχαριστούν την τεχνικό κ. Α. Αγαπάκη για τη βοήθειά της στην ιστολογική επεξεργασία των δειγμάτων. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Boudoulas H, Wooley CF. Aortic Function. In: Boudoulas H, Toutouzas PK, Wooley CF, editors. Functional Abnormalities of the Aorta. New York: Futura Publishing Company, Inc; p Nichols WW, O Rourke MF. McDonald s Blood Flow in Arteries. Theoretical, Experimental and Clinical Principles, 5th ed. New York: Oxford University Press; Βαρώνος ΔΔ. Ιατρική Φαρμακολογία, Βαρώνος ΔΔ, Μπατρίνος ΜΜ, Σφηκάκης Α. Ιατρική Φαρμακολογία, Cox RH. Effects of norepinephrine on mechanics of arteries in vitro. Am J Physiol 1976; 231: Dobrin PB, Rovick AA. Influence of vascular smooth muscle on contractile mechanics and elasticity of arteries. Am J Physiol 1969; 217: Boutouyrie P, Lacolley P, Girerd X, Beck L, Safar M, Laurent S. Sympathetic activation decreases medium-size artery compliance in humans. Am J Physiol 1994; 267:H Lacolley P, Glaser E, Challande P, Boutouyrie P, Mignot JP,

10 Κ.Μ. Λαμπρόπουλος και συν. ΜορφολογικΗ αναδιαταξη του αορτικου τοιχωματος μετα απο χρονια χορηγηση β-αδρενεργικου αναστολεα 109 Duriez M, Levy B, Safar M, Laurent S. Structural changes and in situ aortic pressure-diameter relationship in longterm chemical-sympathectomized rats. Am J Physiol 1995; 269:H Fronek K, Bloor CM, Amiel D, Milos C. Effect of long-term sympathectomy on the arterial wall in rabbits and rats. Exp Mol Pathol 1978; 28: Zipes DP, Braunwald E. Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine. New York: Saunders WB, Prichard BN. Propranolol in the treatment of angina: a review. Postgrad Med J 1976; 52: Kaplan NM. Textbook of Clinical Hypertension. Baltimore: Williams & Wilkins, Dollery CT, Lewis PJ. Central hypotensive effect of propranolol. Postgrad Med J 1976; 52: Borgesen SE. Treatment of migraine with propranolol. Postgrad Med J 1976; 52: Das G, Krieger M. Treatment of thyrotoxic storm with intravenous administration of propranolol. Ann Intern Med 1969; 70: Opie LH, Gersh BJ. Drugs for the Heart. Philadelphia, PA: Saunders; Harvey RA, Champe PC, Mycek MJ. Lippincott s Illustrated Reviews: Pharmacology, Lippincott Williams & Wilkins; Salim MA, Alpert BS, Ward JC, Pyeritz RE. Effect of betaadrenergic blockade on aortic root rate of dilation in the Marfan syndrome. Am J Cardiol 1994; 74: Shores J, Berger KR, Murphy DE, Pyeritz RE. Progression of aortic dilation and the benefit of long-term β-adrenergic blockade in Marfan s syndrome. N Engl J Med 1994; 330: Yin FCP, Brian KP, Ting CT, Pyeritz RE. Arterial hemodynamic indexes in Marfan s syndrome. Circulation 1989; 79: Haouzi A, Berglund H, Pelikan PCD, Maurer G, Siegel RJ. Hetereogeneous aortic response to acute β-adrenergic blockade in Marfan syndrome. Am Heart J 1997; 133: Groenink M, de Roos A, Mulder BJ, Spaan JA, van der Wall EE. Changes in aortic distensibility and pulse wave velocity assessed with magnetic resonance imaging following beta-blocker therapy in the Marfan syndrome. Am J Cardiol 1998; 82: Sokolis DP, Zarbis N, Dosios Th, Papalouka V, Papadimitriou L, Boudoulas H, Karayannacos PE. Post-vagotomy mechanical characteristics and structure of the thoracic aortic wall. Ann Biomed Eng 2005; 33: Sokolis DP, Boudoulas H, Kavantzas N, Kostomitsopoulos N, Boudoulas H, Skalkeas Gr, Karayannacos PE. A morphometric study of the structural characteristics of the aorta in pigs using an image analysis method. Anat Histol Embryol 2002;31: Wolinsky H, Glagov S. Structural basis for the static mechanical properties of the aortic media. Circ Res 1964; 14: Goulding A, McChesney R, Stewart RD. Effects of propranolol on changes in heart rate, heart weight, kidney weight, urinary hydroxyproline and weight gain induced by large doses of thyroxine in the rat. J Endocrinol 1976; 71: Barrett AM, Cullum VA. The biological properties of the optical isomers of propranolol and their effects on cardiac arrhythmias. Br J Pharmacol 1968; 34: Nishiyama K, Nishiyama A, Pfeffer MA, Frohlich ED. Systemic and regional flow distribution in normotensive and spontaneously hypertensive young rats subjected to lifetime b-adrenergic receptor blockade. Blood Vessels 1978; 15: Brodeur P, Pantely G, Yung N, Metcalfe J. No change in heart weight of adult rats after 6 weeks of propranolol. Clin Res 1980; 28:2A. 30. Barrett AM. The mobilization of free fatty acids in response to isoprenaline in the rat. Brit J Pharmacol 1965; 25: Donta I, Karayannacos PE, Boudoulas H, Kostakis A, Sechas M, Varonos D, Skalkeas G. Effect of beta-adrenergic blockade on physiologic growth in the wistar rat. Res Commun Chem Pathol Pharmacol 1982; 37: Vavra I, Tom H, Greselin E. Chronic propranolol treatment in young spontaneously hypertensive and normotensive rats. Can J Physiol Pharmacol 1973; 51: Weiss L, Lundgren Y, Folkow B. Effects of prolonged treatment with adrenergic beta-receptor antagonists on blood pressure, cardiovascular design and reactivity in spontaneously hypertensive rats. Acta Physiol Scand 1974; 91: Williams EM, Raine AE. Effect of prolonged beta-receptor blockade on dry weight and electrophysiological responses of rabbit hearts. Lancet 1974; 2: Fitzgerald JD. Propranolol. In: Scriabine A, ed. Pharmacology of Antihypertensive Drugs. New York: Raven Press; p

Μακροχρόνιες επιπτώσεις της δέσμευσης των β-υποδοχέων στη μηχανική συμπεριφορά της αορτής ζωικών προτύπων

Μακροχρόνιες επιπτώσεις της δέσμευσης των β-υποδοχέων στη μηχανική συμπεριφορά της αορτής ζωικών προτύπων ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(3):348-355 Μακροχρόνιες επιπτώσεις της δέσμευσης των β-υποδοχέων στη μηχανική συμπεριφορά της αορτής ζωικών προτύπων ΣΚΟΠΟΣ Η αορτή,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΓΙΑΓΚΙΝΗ ΧΗΜΙΚΟΥ Μελέτη των ιστολογικών και βιοχημικών αλλοιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ 1 ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ Απόστολος. Αχείµαστος Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Νοσοκοµείο Σωτηρία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Επιδηµιολογικές µελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Η επίδραση της υποβοήθησης με παραορτική αντλία αντιώθησης (PULVAD) στη μηχανοενεργητική της αριστερής κοιλίας σε χοίρειο

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εισαγωγή: Το κυκλοφορικό είναι από τα πιο σημαντικά αλλά και από τα πιο ευαίσθητα συστήματα του οργανισμού μας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Πίεση Αίματος Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας 1 Το Κυκλοφορικό Σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ.

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΔΩΡΟΘΕΑ «ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (ABI) Σφυροβραχιόνιος δείκτης=ankle-brachial Index (ABI) Ο λόγος της συστολικής

Διαβάστε περισσότερα

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία SOO-YEON JUNG, Department of cardiology, St. Vincent s Hospital,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Διάγνωση του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Φάρµακα του συµπαθητικού Αδρενεργικά Π. ΠΑΠΠΑΣ Εργαστήριο Φαρµακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Ι. Νευροφαρµακολογία αδρενεργικών συνάψεων Μεταγαγγλιακός νευρώνας του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ ΗΚΑΡΔΙΑ Η καρδιά που το μέγεθός της είναι λίγο μεγαλύτερο από μία γροθιά, είναι μία διπλή αυτόνομη μυώδης αντλία. Ενώ το βάρος της κυμαίνεται από 280 340 γραμμάρια. Είναι η κεντρική αντλία του κυκλοφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Θ. ΠΑΠΑΦΥΛΑΚΤΟΥ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκελετικές ανωμαλίες παρατηρούνται συχνά σε ασθενείς με συγγενή καρδιοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Οι τασεοϋποδοχείς σε άλλα σημεία του κυκλοφορικού (1) Σε μεγάλα αγγεία

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

ανακοπής ; Το τριφασικό μοντέλο αντιμετώπισης της ανακοπής ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΦΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ

ανακοπής ; Το τριφασικό μοντέλο αντιμετώπισης της ανακοπής ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΦΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ Παίζει ρολό ο χρόνος από την επέλευση της ανακοπής ; Το τριφασικό μοντέλο αντιμετώπισης της ανακοπής ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΦΑΣΗ ΜΑΡΙΝΑΚΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ VO2max Βαμβακούδης Ευστράτιος Επίκουρος Καθηγητής Εργοφυσιολογικής Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τα χρόνια αποτελέσματα της συστηματικής άσκησης στο διπλό γινόμενο σε υγιή άτομα Αθανάσιος Μανδηλάρης,1 Δημήτριος Σούκος2 1 Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1. Που βρίσκεται η καρδιά; Α) Εξ ολοκλήρου στο αριστερό μεσοθωράκιο Β) Πίσω από την τραχεία Γ) Εξ ολοκλήρου στο δεξί μεσοθωράκιο Δ) Μπροστά από την τραχεία Ε) Παρασπονδυλικά αριστερά 2. Ποια από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Σχέδιο εργασίας της Α τάξης Γελ. Πελοπίου Υπεύθυνος καθηγητής: Παπαδημητρίου Νικόλαος Αναπνοή Μέλη : Αγγελόπουλος Γιάννης Τσιπολίτης Γιώργος Η αναπνοή σε επίπεδο οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 7: Φυσιολογία της καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Γραμμωτοί-σκελετικοί μύες Αποτελούν το 40-50% του Σ.Β. Ιστολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Σπυρίδωνας Μαντζανίκας 1, Μαρία Αγαπίου 1, Ελένη Τριανταφυλλίδη 2, Χαρίλαος Κούτης 3, Ιωάννης Λεκάκης 4 1 RN, Γ.Ν. Αθηνών «Ιπποκράτειο» 2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική.

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική. Η χρησιμότητα του TDI TEI INDEX στην εκτίμηση της λειτουργικότητας της αριστεράς κοιλίας σε χρόνια αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς. Συγκριτική μελέτη πριν και μετά την αιμοκάθαρση. Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου 23ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΕΒΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου Τσινοπούλου¹, Μ. Γραμματικοπούλου¹, Ε. Εμμανουηλίδου¹,

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Βασικές αρχές αιμοδυναμικού monitoring Δεν υπάρχει τεχνική που να βελτιώνει την κλινική έκβαση από

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλίνη και καρδιά. Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας Α.Π.Θ.

Ινσουλίνη και καρδιά. Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας Α.Π.Θ. Ινσουλίνη και καρδιά Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας Α.Π.Θ. Επίδραση ινσουλίνης στο ήπαρ, στους μυς και στον λιπώδη ιστό : Διατήρηση ευγλυκαιμίας Nature 2001;414:799 806 Ινσουλίνη? Λειτουργικότητα Μορφολογία Βιωσιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση.

Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. Γεώργιος Ζιμπιλίδης - Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. 25 Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. Ζιμπιλίδης Γεώργιος Τμήμα Αγγειογράφου και Επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα jk ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό μας Σύστημα (ΚΣ) Το ΚΣ αποτελείται από - τα αιμοφόρα αγγεία την καρδιά Αέρας που εισπνέουμε Αέρας που εκπνέουμε

Διαβάστε περισσότερα

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Παν/μίου Θεσσαλίας Λάρισα, Νοέμβριος 2007 Στένωση νεφρικών αρτηριών: ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό;

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα

Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Αιμοφόρο Καρδιά Αρτηρίες Φλέβες Τριχοειδή Λεμφοφόρο Τριχοειδή Λεμφαγγεία Λεμφογάγγλια 2 Καρδιά 3 Καρδιά Κοίλο, μυώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης µιας κατάστασης

Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης µιας κατάστασης 1st Workshop on Evidence Based Medicine Athens, 6-7 December 2003 Ελληνικό Ίδρυµα Καρδιολογίας & Εργ. Βιοστατιστικής, Τµήµατος Νοσηλευτικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΑΤΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιμετώπιση ανθεκτικής στηθάγχης

Σύγχρονη αντιμετώπιση ανθεκτικής στηθάγχης Σύγχρονη αντιμετώπιση ανθεκτικής στηθάγχης Χαράλαµπος Βλαχόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Καρδιολογίας 1η Πανεπιστηµιακή Κλινική, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Θεσσαλονίκη, Φεβρουάριος 2013 Στηθάγχη: ένα συχνό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΣΟΠΛΕΥΡΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ Σχηματίζονται μεταξύ παρακείμενων πλευρών και καταλαμβάνονται από τους μεσοπλεύριους μύες. Έσω θωρακική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης Διπλωματική Εργασία Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Αντωνίου Φάνης Επιβλέπουσες: Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ Ζάννη-Βλαστού Ρόζα, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα