Η ανατολή των δοντιών αποτελεί µία αναπτυξιακή διαδικασία, κατά την οποία τα δόντια µετακινούνται

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ανατολή των δοντιών αποτελεί µία αναπτυξιακή διαδικασία, κατά την οποία τα δόντια µετακινούνται"

Transcript

1 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66(4): ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΕΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΟΝΤΙΩΝ. Κ. ΚΩ ΩΝΑΣ*, Α. ΦΑΡ Η** Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Η ανατολή των δοντιών αποτελεί µία αναπτυξιακή διαδικασία, κατά την οποία τα δόντια µετακινούνται από τη θέση ανάπτυξης εντός της φατνιακής ακρολοφίας έως τη λειτουργική τους θέση στη στοµατική κοιλότητα. Αν και οι µηχανισµοί ανατολής αποτελούν πεδίο εντατικής έρευνας, ελάχιστα είναι γνωστά σχετικά µε τη φύση, την προέλευση και το µέγεθος των δυνάµεων που µετέχουν στους µηχανισµούς αυτούς. Στην παρούσα βιβλιογραφική ανασκόπηση αναφέρονται οι θεωρίες και οι µηχανισµοί που έχουν προταθεί, ενώ παράλληλα περιγράφονται οι κυτταρικού και µοριακού τύπου µεταβολές που λαµβάνουν χώρα στους ιστούς γύρω από το οδοντικό σπέρµα πριν και κατά τη διάρκεια της ανατολής. Το οδοντοθυλάκιο αποτελεί την κυριότερη πηγή παραγωγής δυνάµεων που καθοδηγούν την ανατολή δοντιού. Συνεπώς, η θεωρία που επικρατεί σήµερα είναι η θεωρία του οδοντοθυλακίου. Παράλληλα, ο οστικός ανασχηµατισµός συµβάλλει στη δηµιουργία της οδού ανατολής προς το στοµατικό επιθήλιο. Σηµατοδοτικά µόρια που πιθανώς δίνουν το έναυσµα και ελέγχουν την ανατολή των δοντιών σε κυτταρικό επίπεδο, είναι το CSF-1, η IL-1α, ο EGF και ο TGF-β1. Μέχρι και σήµερα οι δυνατότητες αξιοποίησης της βιοχηµείας της ανατολής για κλινικές εφαρµογές είναι περιορισµένες. Ο προσδιορισµός και η κατανόηση της µοριακής βάσης του φαινοµένου της ανατολής αποτελεί αντικείµενο έρευνας, το οποίο θα ανοίξει νέους ορίζοντες κλινικών εφαρµογών στο µέλλον. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανατολή των δοντιών περιλαµβάνει την κίνησή τους από τη θέση ανάπτυξης εντός της φατνιακής ακρολοφίας έως τη λειτουργική τους θέση µέσα στη στοµατική κοιλότητα 1. Για τις βασικές επιστήµες, η ανατολή των δοντιών αποτελεί ένα µοντέλο που επιτρέπει τη διερεύνηση της αναπτυξιακής βιολογίας των σκληρών και µαλακών ιστών, όπως επίσης και του ρόλου σύνθετων µακροµοριακών ουσιών 2. Για τις κλινικές επιστήµες, όπως είναι η οδοντιατρική, η βιολογία της ανατολής των δοντιών όχι µόνο παρέχει τη δυνατότητα αξιοποίησης πληθώρας βιοχηµικών αντιδράσεων σε κλινικές εφαρµογές, αλλά ταυτόχρονα συµβάλλει στην κατανόηση του ρόλου του οδοντοθυλακίου στις περιπτώσεις εµφύτευσης οδοντικού σπέρµατος 2. * Οδοντίατρος, Μεταπτυχιακός φοιτητής ΠΜΣ Ενδοδοντολογίας ΑΠΘ. ** Οδοντίατρος, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια ΠΜΣ Οδοντοφατνιακής Χειρουργικής, Χειρουργικής Εµφυτευµατολογίας και Ακτινολογίας ΑΠΘ, Υπότροφος του Ιδρύµατος Ωνάση. ΟΡΟΙ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ: Ανατολή των δοντιών, Θεωρίες, Μηχανισµοί. ΣΤΑ ΙΑ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΟΝΤΙΩΝ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. Κατά την ανάπτυξη των οδοντικών σπερµάτων των νεογιλών και των διαδόχων µονίµων δοντιών, ή των µονίµων δοντιών χωρίς πρόδροµο νεογιλό, παρατηρείται µία σειρά µετακινήσεων, τόσο στο εσωτερικό της οστικής κρύπτης, όσο και µεταξύ της οστικής κρύπτης και της στοµατικής κοιλότητας, προς την τελική θέση σύγκλεισης των δοντιών. Οι κινήσεις αυτές των οδοντικών σπερ- µάτων, διαχωρίζονται λειτουργικά σε τρεις φάσεις: στη φάση προ-ανατολής, στη φάση αναπτυξιακής ανατολής και στη φάση λειτουργικής ανατολής 3. Η πρώτη φάση ή φάση προ-ανατολής, συνίσταται σε µετακινήσεις των αναπτυσσόµενων οδοντικών σπερµάτων στο εσωτερικό της οστικής κρύπτης, προτού ξεκινήσει η διάπλαση της ρίζας του δοντιού. Στη φάση αυτή τα δόντια µετακινούνται και προς τις τρεις διαστάσεις και αυξάνονται σε µέγεθος 4. Συνέπεια των κινήσεων αυτών είναι η µεταβολή των αποστάσεων και των σχέ-

2 148 Κ. ΚΩ ΩΝΑΣ, Α. ΦΑΡ Η ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66 σεων των οδοντικών σπερµάτων, τόσο µεταξύ τους όσο και µε τη φατνιακή απόφυση 2,5,6. Η δεύτερη φάση ή φάση της αναπτυξιακής ανατολής, ξεκινά µε τη διάπλαση της ρίζας, αφορά στη µετακίνηση του δοντιού από την οστική κρύπτη προς τη στοµατική κοιλότητα και ολοκληρώνεται µε την ανατολή του δοντιού σε θέση λειτουργικής σύγκλεισης. Αυτή η φάση µπορεί να χωριστεί περαιτέρω σε δύο στάδια: το ενδοοστικό και το υπεροστικό 4. Το ενδοοστικό στάδιο της ανατολής περιλαµβάνει τη µετατόπιση του δοντιού εντός της φατνιακής ακρολοφίας 2. Η ανατολή των δοντιών στο στάδιο αυτό, προ ποθέτει τη διαµόρφωση µίας οδού µετακίνησης που πραγµατοποιείται µε απορρόφηση οστού προς την κατεύθυνση της ανατολής και την εναπόθεση οστού προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το ενδοοστικό στάδιο τελειώνει λίγο πριν τη διείσδυση της µύλης του ανατέλλοντος δοντιού στο βλεννογόνο του στό- µατος, οπότε και ξεκινά η υπεροστική φάση της ανατολής 2. Κατά την υπεροστική φάση, καθώς το δόντι προσεγγίζει το συγκλεισιακό επίπεδο, παρατηρείται επιβράδυνση του ρυθµού κίνησης. Αµέσως µετά την επαφή των δοντιών, τα πρώτα γεγονότα που εξελίσσονται περιλαµβάνουν τη σταθεροποίηση της περιοδοντικής στήριξης του δοντιού και την έναρξη της διαδικασίας ολοκλήρωσης του ακρορριζίου. Τέλος, η τρίτη και τελευταία φάση αναφέρεται στο σύνολο των φυσιολογικών κινήσεων των δοντιών που έχουν σκοπό τη διατήρησή τους σε θέση λειτουργικής σύγκλεισης 5. Στη φάση αυτή, τα δόντια που έχουν ανατείλει συνεχίζουν να µετακινούνται προς το µασητικό επίπεδο για αρκετό χρόνο µετά από την επίτευξη των συγκλεισιακών επαφών 7. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ. Η διαδικασία της ανατολής αποτελεί µία αναπτυξιακή διεργασία, που λαµβάνει χώρα καθόλη τη διάρκεια της ζωής των δοντιών. Στην προσπάθεια προσδιορισµού του βασικού κινητήριου µηχανισµού της ανατολής, διατυπώθηκαν πολλές θεωρίες. Τόσο οι οδοντικοί, όσο και οι περιοδοντικοί ιστοί, έχουν θεωρηθεί κατά καιρούς, ότι διαδραµατίζουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Οι διάφορες θεωρίες είναι δυνατό να κατηγοριοποιηθούν σε δύο βασικές οµάδες 8. Η µία οµάδα περιλαµβάνει αυτές που υποστηρίζουν ότι το δόντι ανατέλλει υπό την επίδραση συγκεκριµένων δυνάµεων. Από την άλλη, υπάρχουν θεωρίες που υποστηρίζουν ότι η διαδικασία της ανατολής είναι αποτέλεσµα της αναπτυσσόµενης τάσης του συνδετικού ιστού του περιοδοντικού συνδέσµου. Προκειµένου να ελέγχεται η εγκυρότητα της κάθε εµφανιζόµενης θεωρίας ανατολής, θα πρέπει να κρίνεται βάσει των ακόλουθων συγκεκρι- µένων κριτηρίων 8 : Η θεωρία θα πρέπει να προτείνει ένα σύστηµα που δύναται να παράγει, υπό φυσιολογικές συνθήκες, δυνάµεις ικανές να µετακινούν ένα δόντι προς τη στοµατική κοιλότητα. Πειραµατικές εξωγενείς µεταβολές της λειτουργίας του συστήµατος θα πρέπει να προκαλούν αναµενόµενες µεταβολές στη διαδικασία της ανατολής. Το προτεινόµενο σύστηµα πρέπει να δικαιολογεί τη δυνατότητα παραγωγής δυνάµεων για µεγάλο χρονικό διάστηµα. Τα βιοχηµικά χαρακτηριστικά του συστήµατος θα δικαιολογούν την παραγωγή δυνάµεων. Τα µορφολογικά χαρακτηριστικά του συστή- µατος θα δικαιολογούν την παραγωγή δυνάµεων. Οι βασικές προ ποθέσεις του µηχανισµού ανατολής είναι 8 : Πρέπει να υπάρχει ένας µηχανισµός που να παράγει τις δυνάµεις που απαιτούνται για τη µετακίνηση του δοντιού. Οι δυνάµεις αυτές µε µία σειρά γεγονότων πρέπει να οδηγούν στη µετακίνηση του δοντιού δια- µέσου των περιβαλλόντων ιστών. Το δόντι πρέπει να υποστηρίζεται σε κάθε νέα θέση που λαµβάνει στο εσωτερικό των γνάθων. Η διαδικασία της ανατολής πρέπει να είναι πλήρως εναρµονισµένη µε την αναδιαµόρφωση των περιοδοντικών ιστών, προκειµένου να διατηρηθεί η λειτουργική ακεραιότητα του συστήµατος. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΑΤΟΛΗΣ. ΘΕΩΡΙΕΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ. Προσδιορισµός των ιστών που καθοδηγούν τη διαδικασία της ανατολής. Η ανατολή αποτελεί ένα πολυπαραγοντικό φαινόµενο. Η διαδικασία της ανατολής στηρίζεται στην αλληλεπίδραση δυνάµεων οι οποίες προέρχονται από περισσότερες από µία πηγές 5. Η κύρια πηγή από όπου προέρχονται οι δυνάµεις που καθοδηγούν την

3 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66 ΘΕΩΡΙΕΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΟΝΤΙΩΝ 149 ανατολή είναι ο συνδετικός ιστός που περιβάλλει το αναπτυσσόµενο δόντι 3,8. Στα πλαίσια της παραδοχής αυτής, αναφέρεται ότι για την παραγωγή δυνάµεων ευθύνονται τόσο η αγγειακή ή / και η ιστική υδροστατική πίεση του περιβάλλοντος χώρου του ανατέλλοντος δοντιού, όσο και οι ινοβλάστες του περιοδοντικού συνδέσµου που εµφανίζουν δυνατότητες συστολής και κίνησης. Ο προσδιορισµός του ιστού που καθοδηγεί τη διαδικασία, αποτέλεσε στόχο πολλών µελετών 8,9. Η διάπλαση της ρίζας του δοντιού, ο περιοδοντικός σύνδεσµος, ο ανασχηµατισµός του οστού των γνάθων και το οδοντοθυλάκιο, θεωρήθηκαν κατά καιρούς ότι διαδραµατίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανατολή των δοντιών. Θεωρία της αγγειακής ή / και ιστικής υδροστατικής πίεσης. Η συγκεκριµένη θεωρία δέχεται, ότι η κινητήρια δύναµη που καθοδηγεί την ανατολή του δοντιού, προέρχεται είτε άµεσα από την πίεση του αίµατος, είτε έµµεσα από την υδροστατική πίεση που αναπτύσσεται στους περιοδοντικούς ιστούς 3,8. Είναι γνωστό ότι η πίεση της κυκλοφορίας του αίµατος έχει ως αποτέλεσµα τη µετακίνηση του διαπλασσόµενου δοντιού στο εσωτερικό του οδοντοθυλακίου κατά 0,4µm, µε ρυθµό παρόµοιο του αρτηριακού σφυγµού 8. Επιπλέον, µεταβολές της αρτηριακής πίεσης αποτυπώνονται στη διαδικασία της ανατολής µε ιδιαίτερο τρόπο. Για παράδειγµα, αν η αρτηριακή πίεση µηδενιστεί, η διαδικασία της ανατολής σταµατά 10,11. Έτσι, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι δυνάµεις που δηµιουργούνται εξαιτίας της αγγειακής ή των γύρω ιστών υδροστατικής πίεσης, µπορούν να µετακινήσουν το διαπλασσόµενο δόντι κατά τη διαδικασία της ανατολής 11. Για να ισχύει, βέβαια, η θεωρία αυτή, θα πρέπει η υδροστατική πίεση των περιοδοντικών ιστών να είναι αρκετά υψηλή, αλλά και να υπάρχουν σαφείς διαφορές στις τιµές της, µεταξύ των διαφορετικών περιοχών του περιοδοντικού συνδέσµου 8. Ωστόσο, και για τη συγκεκριµένη θεωρία υπάρχουν αµφιβολίες 3. Για παράδειγµα, έχει δειχθεί ότι η χειρουργική αφαίρεση της ρίζας του δοντιού, διαδικασία που θίγει το αγγειακό δίκτυο της περιοχής κάτω από τη µύλη, δεν σχετίζεται µε τη διακοπή της διαδικασίας ανατολής 12. Ο ρόλος του περιοδοντικού συνδέσµου στη διαδικασία της ανατολής. Η ανάλυση των δεδοµένων των µελετών που σχετίζονται µε τη θεωρία αγγειακής υδροστατικής πίεσης οδηγεί, µεταξύ άλλων, στην ανάδειξη του ρόλου του περιοδοντικού συνδέσµου στη διαδικασία της ανατολής. Ο περιοδοντικός σύνδεσµος διαδραµατίζει ση- µαντικό ρόλο κυρίως στο υπεροστικό στάδιο της ανατολής. Τα περισσότερα δεδοµένα για το στάδιο αυτό, αλλά και για το ρόλο του περιοδοντικού συνδέσµου, προκύπτουν από πειραµατικές µελέτες σε τοµείς αρουραίων 13,14. Συγκεκριµένα, έχει διαπιστωθεί ότι η συνεχής ανατολή των µόνιµων τοµέων των πειραµατόζωων αυτών σχετίζεται µε τη συνεχή διάπλαση και ανανέωση του περιοδοντικού συνδέσµου 13,14. Ο ακριβής τρόπος και χρόνος που επιδρά ο περιοδοντικός σύνδεσµος στη διαδικασία της ανατολής δεν είναι απόλυτα διευκρινισµένος. Θεωρείται ότι κάτι τέτοιο συµβαίνει στη φάση λειτουργικής ανατολής, εφόσον τότε επιτυγχάνεται η διαδικασία σύνδεσης του δοντιού µε το φατνιακό οστό 15. Σύµφωνα µε την υπόθεση του Magnusson οι µεταβολές της διαπερατότητας του αγγειακού δικτύου του περιοδοντικού συνδέσµου, αυξάνουν τη ροή του ιστικού υγρού της περιοχής και έτσι συµβάλλουν στις κινητήριες δυνάµεις ανατολής 16. Η υπόθεση αυτή επιβεβαιώθηκε σε µεταγενέστερες έρευνες, όπου ήταν δυνατή η ανίχνευση ειδικής ουσίας εξωαγγειακά στους περιακρορριζικούς ιστούς των ανατέλλοντων δοντιών πειραµατοζώων, µετά από ενδοκαρδιακή έγχυσή της 17. Βέβαια, ο περιοδοντικός σύνδεσµος δεν συνιστά το µοναδικό απαραίτητο ιστό για την ανατολή των δοντιών. Έχει διαπιστωθεί ότι σε δόντια χωρίς ρίζες, και ειδικότερα σε αυτά µε οδοντινική δυσπλασία τύπου Ι, όπου απουσιάζει ο περιοδοντικός σύνδεσµος, η ανατολή του δοντιού πραγµατοποιείται κανονικά 18,19. Έτσι, γίνεται φανερό ότι ο περιοδοντικός σύνδεσµος δεν µπορεί µεµονωµένα να προκαλέσει την ανατολή των δοντιών. Θεωρία κινητικότητας / συσταλτικότητας των ινοβλαστών του περιοδοντικού συνδέσµου Σύµφωνα µε τη θεωρία αυτή, οι ινοβλάστες του περιοδοντικού συνδέσµου παράγουν την απαραίτητη ελκτική δύναµη για την προώθηση του δοντιού προς τη στοµατική κοιλότητα 3,8,20. Η ιδιότητά τους αυτή οφείλεται είτε στον τρόπο µε τον οποίο συνδέονται µεταξύ τους, είτε στον τρόπο µε τον οποίο παράγουν και εναποθέτουν κολλαγόνο 21,22.

4 150 Κ. ΚΩ ΩΝΑΣ, Α. ΦΑΡ Η ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66 Μέχρι σήµερα, τα µόνα στοιχεία που ευνοούν τη συγκεκριµένη υπόθεση ανατολής, σχετίζονται µε τη µορφολογία των ινοβλαστών και µε την παραδοχή ότι τα κύτταρα αυτά παράγουν δυνάµεις, των οποίων η δράση µπορεί να παραταθεί για µεγάλο χρονικό διάστηµα 8. Συγκεκριµένα, υπάρχουν πολλά in vitro πειράµατα, τα οποία έδειξαν ότι οι ινοβλάστες σε ελεγχόµενο περιβάλλον καλλιέργειας οργανώνονται σε δίκτυα και εµφανίζουν ιδιότητες συστολής και κινητικότητας 21,22. Όµως, οι ινοβλάστες in vivo, ανεξάρτητα µε το τι δείχνουν τα in vitro πειράµατα, αποτελούν κύτταρα µε έ- ντονη µεταβολική δραστηριότητα, ικανά να παράγουν µεγάλα ποσά πρωτε νών, χωρίς όµως να εµφανίζουν την ικανότητα να συστέλλονται ή να κινούνται 8,23. Ο τύπος των διακυτταρικών συνδέσεων των κυττάρων αυτών αποτέλεσε αιτία για να θεωρηθούν οι ινοβλάστες του περιοδοντίου κύτταρα ικανά να παράγουν ελκτικές δυνάµεις 21,22. Παρόλα αυτά, οι διακυτταρικές συνδέσεις των ινοβλαστών συνιστούν απλά δεσµοσωµάτια, χωρίς ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, γεγονός που αντικρούει την παραπάνω υπόθεση 24,25. Από την άλλη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πειραµατικές µελέτες των Taverne και συν. 26 και Berkovitz και Moxham 27. Στα συγκεκριµένα πειράµατα η αναστολή παραγωγής κολλαγόνων ινών µετά τη χορήγηση ειδικών φαρµάκων δεν επηρέασε την κίνηση ανατολής του δοντιού. Εποµένως, η θεωρία που ορίζει ότι η ανατολή καθοδηγείται από τη συστολή των περιοδοντικών κολλαγόνων ινών δεν φαίνεται να ισχύει. Ο ρόλος της διάπλασης της ρίζας στη διαδικασία της ανατολής. Η διάπλαση της ρίζας µοιάζει να είναι ιδιαίτερα προφανής αιτία της ανατολή των δοντιών. Αυτό συµβαίνει διότι, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, υπάρχει πλήρης σύµπτωση της αύξησης του µήκους της ρίζας και της κίνησης ανατολής του δοντιού προς τη στοµατική κοιλότητα 1,3,20. Κλινικές παρατηρήσεις, πειραµατικά δεδοµένα και ιστολογικές µελέτες όµως, καταρρίπτουν τη συγκεκριµένη υπόθεση. Είναι πλέον ερευνητικά τεκµηριωµένο ότι δόντια χωρίς ρίζες ανατέλλουν κανονικά 18,19,28. Το ίδιο συµβαίνει και στις περιπτώσεις οδοντινικής δυσπλασίας τύπου Ι, όπου απουσιάζει ο περιοδοντικός σύνδεσµος 5. Συνεπώς, η συµµετοχή της διάπλασης της ρίζας στη διαδικασία της ανατολής δεν φαίνεται να έχει καθοριστικό ρόλο. Ο ρόλος του ανασχηµατισµού του φατνιακού οστού στη διαδικασία της ανατολής. Κατά τη διάρκεια της οδοντογένεσης αναπτύσσονται και τα οστά των γνάθων. Έτσι εξηγείται η ανεπαρκής ανάπτυξη του φατνιακού οστού σε περιπτώσεις συγγενούς έλλειψης ή αποτυχίας ανατολής των δοντιών 29. Η εναπόθεση οστού ακρορριζικά και η απορρόφηση οστού µυλικά του αναπτυσσόµενου δοντιού (οστικός ανασχηµατισµός) έχει θεωρηθεί πιθανός µηχανισµός δηµιουργίας δυνάµεων για τη διαδικασία της ανατολής 29. Ωστόσο, οστικός ανασχηµατισµός µπορεί να παρατηρηθεί σε δόντια χωρίς ρίζες ή ακόµα και σε απουσία δοντιών, αλλά πάντα παρουσία του οδοντοθυλακίου 19,28. Εποµένως, ο οστικός ανασχηµατισµός συµβάλλει µεν στην ανατολή των δοντιών, αλλά δεν φαίνεται να αποτελεί µεµονωµένα το βασικό κινητήριο µηχανισµό της ανατολής των δοντιών 5. Ο ρόλος του οδοντοθυλακίου στη διαδικασία της ανατολής. Οι πρωτοπόρες έρευνες των Cahil και Marks, Μarks και συν., απέδειξαν ότι ο ιστός που καθοδηγεί τον οστικό ανασχηµατισµό γύρω από τα ανατέλλοντα δόντια είναι το οδοντοθυλάκιο 19,28,30. Επιπλέον, αποδείχτηκε ότι χειρουργική αφαίρεση του οδοντοθυλακίου εµποδίζει την ανατολή των δοντιών 19. Ειδικότερα, η αφαίρεση του µυλικού τµήµατος του οδοντοθυλακίου έχει σαν αποτέλεσµα τη διαταραχή της απορρόφησης του οστού στην περιοχή, χωρίς όµως να επηρεάζεται η εναπόθεση οστού στο ακρορριζικό τµήµα. Αντίθετα, αφαίρεση του ακρορριζικού τµή- µατος του οδοντοθυλακίου περιορίζει το σχη- µατισµό οστού ακρορριζικά, αλλά δεν αναστέλλει τη διαδικασία απορρόφησης οστού µυλικά 31. Μάλιστα, όταν παραµένει ακέραιο το οδοντοθυλάκιο, αλλά αφαιρείται το οδοντικό σπέρµα και αντικαθίσταται από ένα τεχνητό αδρανές αντικείµενο, το «τεχνητό» δόντι µετακινείται προς τη θέση ανατολής 28,32. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το οδοντοθυλάκιο αποτελεί την κυριότερη πηγή παραγωγής δυνάµεων που καθοδηγούν την ανατολή του δοντιού 2. Η θεωρία που επικρατεί σήµερα, είναι πράγ- µατι η θεωρία του οδοντοθυλακίου 33. Η ισχύς της θεωρίας αυτής περιορίζεται όµως στην ερµηνεία των πρώιµων φάσεων της ανατολής, εφόσον τµή- µα του οδοντοθυλακίου χάνεται κατά το υπεροστικό στάδιο της αναπτυξιακής ανατολής.

5 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66 ΘΕΩΡΙΕΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΟΝΤΙΩΝ 151 Αν και πολλά από τα γεγονότα της ανατολής αποδίδονται στο οδοντοθυλάκιο, η έναρξή ή ο έλεγχός τους είναι πιθανόν να πραγµατοποιείται από το όργανο της αδαµαντίνης ή το λεπτυθέν επιθήλιο της αδαµαντίνης 2,7,34. Εάν συµβαίνει κάτι τέτοιο, τότε η ανατολή των δοντιών αποτελεί ένα ακόµη παράδειγµα επιθηλιακών - µεσεγχυµατικών αλληλεπιδράσεων. Εξάλλου, ο όρος «οδοντοθυλάκιο», όπως χρησιµοποιείται στις πειραµατικές µελέτες, περιλαµβάνει και τµήµα του λεπτυθέντος επιθηλίου της αδαµαντίνης 2. ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ ΤΩΝ ΟΝΤΙΩΝ. Έρευνες για τους µηχανισµούς ανατολής που έχουν πραγµατοποιηθεί σε µόνιµους προγοµφίους σκύλων, έχουν σκιαγραφήσει τα κυριότερα µορφολογικά και βιοχηµικά σηµεία του φαινοµένου. Σε κυτταρικό επίπεδο παρατηρείται συρροή και προοδευτικά αυξανόµενη συγκέντρωση µονοπύρηνων κυττάρων (µονοκυττάρων) στην κορυφή του µυλικού τµήµατος του οδοντοθυλακίου 6. Στις µελέτες αυτές βρέθηκε ότι η εισροή των κυττάρων αυτών ξεκινά τη 14η µετεµβρυ κή εβδοµάδα και κορυφώνεται τη 16η εβδοµάδα, σηµατοδοτώντας την ενεργή ανατολή 30,35. Ταυτόχρονα µε την εισροή των µονοκυττάρων στο οδοντοθυλάκιο, αυξάνεται και ο αριθµός των οστεοκλαστών στο µυλικό τµήµα της οστικής κρύπτης. Στη συνέχεια η µείωση των µονοκυττάρων συµβαδίζει µε τη µείωση των οστεοκλαστών 30. Με άλλα λόγια, ο αριθµός των µονοκυττάρων και των οστεοκλαστών µεταβάλλεται συγχρόνως και µε τον ίδιο ρυθµό. Μάλιστα, επειδή τα µονοκύτταρα του οστού και του οδοντοθυλακίου παρουσιάζουν τα δοµικά και ενζυµατικά γνωρίσµατα των πρόδροµων οστεοκλαστών 35,36, διατυπώθηκε η άποψη ότι το οδοντοθυλάκιο ρυθµίζει την απορρόφηση του οστού, παρέχοντας µονοπύρηνα κύτταρα που είτε µετατρέπονται σε οστεοκλάστες είτε επηρεάζουν τη λειτουργία των οστεοκλαστών µε την απελευθέρωση κυτοκινών και αυξητικών παραγόντων 37. Επιπλέον, το οδοντοθυλάκιο περιέχει περισσότερες από 20 πρωτε νες, µεταξύ των οποίων κυριαρχεί η σιαλοπρωτε νη DF-95. Βιοχηµική ανάλυση των οδοντοθυλακίων προγοµφίων σκύλων κατέδειξε µία σειρά µεταβολών των πρωτε νών, πρωτεογλυκανών και µεταλλοπρωτε νασών κατά τη διάρκεια της ανατολής 2,34. Μάλιστα, διαπιστώθηκε ότι το οδοντοθυλάκιο των ανατέλλοντων δοντιών είναι πλούσιο σε πρωτεάσες 38 και ότι η συγκέντρωσή τους µειώνεται µε την πρόοδο της ανατολής 2. ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΟΡΙΑΚΩΝ ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ ΤΩΝ ΟΝΤΙΩΝ. Σηµατοδοτικά µόρια που πιθανώς δίνουν το έναυσµα και ελέγχουν την ανατολή των δοντιών σε κυτταρικό επίπεδο, φαίνεται να είναι το CSF-1 39, η IL-1α, ο EGF 40 και ο TGF-β1 41. Από αυτά, κυρίαρχο ρόλο στην έναρξη των κυτταρικών γεγονότων της ανατολής διαδραµατίζει ο παράγοντας αποικιακής διέγερσης-1 (CSF-1) ή, διαφορετικά, ο ενεργοποιητικός παράγοντας αποικιών των µακροφάγων. Το οδοντοθυλάκιο παράγει τον παράγοντα CSF-1, ο οποίος επιταχύνει την ανατολή, προάγοντας τα κυτταρικά γεγονότα (εισροή µονοπύρηνων κυττάρων και αύξηση του αριθ- µού των οστεοκλαστών) που λαµβάνουν χώρα στα αρχικά στάδια της ανατολής 30,35. Η ιντερλευκίνη-1α δρα ρυθµιστικά στην έκφραση του γονιδίου που ευθύνεται για την παραγωγή του CSF-1 από τα κύτταρα του οδοντοθυλακίου 33. Ειδικότερα, θεωρείται πιθανό η διάχυση της IL-1α προς τα κύτταρα του οδοντοθυλακίου να ασκεί, ή άµεση δράση στους οστεοκλάστες ή έµµεση, προάγοντας την παραγωγή του CSF-1 6. Ο Cohen αποµόνωσε πρώτος το 1962 τον επιδερµικό αναπτυξιακό παράγοντα (EGF), η έκχυση του οποίου σε πειραµατόζωα επιτάχυνε την ανατολή των τοµέων 40. Επιπλέον έγχυση του EGF σε αρουραίους, φαίνεται να αυξάνει την IL-1α και πιθανώς να διεγείρει την απορρόφηση του οστού σε συνεργασία µε την IL-1α 42. Τέλος, ένα ακόµη µόριο που έχει αναγνωριστεί ότι εµπλέκεται στην αλληλουχία των σηµάτων που καθοδηγούν την ανατολή, είναι ο µετατρεπτικός αυξητικός παράγοντας β1 (TGF-β1). Ο TGF-β1, όπως και η IL-1α, εντοπίζεται στο αστεροειδές δίκτυο 43 και η παραγωγή του διεγείρεται από τη δράση του EGF 44. Πιθανολογείται ότι η διάχυση του TGF-β1 από το αστεροειδές δίκτυο προς το οδοντοθυ-

6 152 Κ. ΚΩ ΩΝΑΣ, Α. ΦΑΡ Η ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66 λάκιο δρα στο πυκνό πλέγµα των τριχοειδών 43,45, προσελκύοντας τα µονοκύτταρα στο µυλικό τµή- µα του οδοντοθυλακίου 43,46. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Συνοψίζοντας τις θεωρίες και τους µηχανισµούς ανατολής, µπορούν να αναφέρθούν επιγραµµατικά οι βασικές αρχές που διέπουν το φαινόµενο της ανατολής των δοντιών, όπως περιγράφηκαν από τους Marks και Schroeder 5. Η διάπλαση της ρίζας η οποία συµβαίνει κατά την ανατολή των δοντιών, αποτελεί συνέπεια και όχι αιτία της διαδικασίας της ανατολής. Κατά τη διάρκεια της ανατολής πρέπει να σχη- µατιστεί µία οδός για τη µετακίνηση του δοντιού µέσω του οστού και των µαλακών ιστών. Για το σχηµατισµό της οδού αυτής απαιτείται απορρόφηση του υπερκείµενου οστού και των ριζών των νεογιλών δοντιών και εναπόθεση οστού ακρορριζικά του διαπλασσόµενου δοντιού. Η έναρξη και η ρύθµιση του οστικού ανασχη- µατισµού δύναται να γίνει από οποιαδήποτε περιοχή του οδοντοθυλακίου. Έτσι, παρεκκλίνουσα ενεργοποίηση του οδοντοθυλακίου συνεπάγεται έκτοπη ανατολή. Στο τελικό στάδιο της ανατολής, σχηµατίζεται και αναδιοργανώνεται ο περιοδοντικός σύνδεσµος. Ο σύνδεσµος, αν και δεν συµβάλλει ουσιαστικά στο µηχανισµό της ανατολής, θεωρείται ότι διαδραµατίζει κάποιο ρόλο στα όψιµα στάδια της διαδικασίας. Συµπερασµατικά, η κατανόηση του φαινοµένου της ανατολής έγκειται τόσο στη διευκρίνηση του ρόλου του οδοντοθυλακίου, όσο και στην αποκωδικοποίηση του µηχανισµού του οστικού ανασχηµατισµού. Μέχρι και σήµερα, οι δυνατότητες αξιοποίησης της βιοχηµείας της ανατολής για κλινικές εφαρµογές είναι περιορισµένες. Ο προσδιορισµός και η κατανόηση της µοριακής βάσης του φαινοµένου της ανατολής αποτελεί αντικείµενο περαιτέρω έρευνας, το οποίο θα ανοίξει νέους ορίζοντες κλινικών εφαρµογών στο µέλλον. SUMMARY K. KODONAS, A. FARDI TOOTH ERUPTION THEORIES. STOMATOLOGIA 2009,66(4): Tooth eruption is considered to be a developmental process whereby the tooth moves in an axial direction from its location within the alveolar crypt of the jaw into a functional position within the oral cavity. Remarkably, for such a fundamental process, the mechanism of tooth eruption is not well understood. Numerous theories have been proposed. These theories have implicated almost all the tissues in or near an erupting tooth. According to current evidence, the understanding of the tooth eruption process lays on the cellular and molecular basis. The aim of this article was to review the theories and possible mechanisms, which have been proposed to explain the eruptive process. Additionally, the sequence of the cellular events and the molecules involved in this process are described. Followed by a brief discussion concerning the tooth eruption process in the framework of cellular and molecular interactions. Current understanding of tooth eruption based on previous studies suggest that root elongation and periodontal ligament formation cannot alone account for all of the movements made by a tooth during its lifetime. Tooth eruption mechanism is mainly attributed to the local regulation of alveolar bone metabolism. Since bone resorption and formation is controlled by the dental follicle, tooth eruption is considered to be an event in alveolar bone that is regulated by the dental follicle as well. Eruptions process is a complex phenomenon that involves the timely action and interaction of cells. More understanding of the molecular basis may offer new clinical options in the future. KEY WORDS: Tooth eruption, Theories, Mechanisms.

7 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66 ΘΕΩΡΙΕΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΟΝΤΙΩΝ 153 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. MASSLER M, SCHOUR I. Studies in tooth development: theories of eruption. Am J Orthodont Oral Surg 1941,27: GORSKI JP, Jr MARKS SC. Current concepts of the biology of tooth eruption. Crit Rev Oral Biol Med 1992,3: TEN CATE A. Physiologic tooth movement eruption and shedding. In: Οral Histology. Development, Structure and Function. 5th ed. Mosby Co, St Louis, 1997: WEINMANN J. Oral Histology and Embryology. BJ Orban, ed. CV Mosby Co, St. Louis, 1944: Jr MARKS SC, SCHROEDER HE. Tooth eruption: theories and facts. Anat Rec 1996,245: ΤΖΙΑΦΑΣ. Οδοντογένεση: διάπλαση των ριζών και ανατολή των δοντιών: «Βιολογία των οδοντικών ιστών ανάπτυξη, δοµή και λειτουργία». University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 1999: CARLSON H. Studies on the rate and amount of eruption of certain human teeth. Am J Orthodont Oral Surg 1944,30: ΒERKOVITZ B, HOLLAND G, MOXHAM B. Development of Dentitions. In: BERKOVITZ BKB, HOLLAND GR, MOXHAM BJ. A Colour Atlas and Textbook of Oral Anatomy, Histology and Embryology. Wolfe Medical Publications Ltd, London, 2003: MOXHAM BJ, BERKOVITZ BK. A comparison of the biomechanical properties of the periodontal ligaments of erupting and erupted teeth of noncontinuous growth (ferret mandibular canines). Arch Oral Biol 1989,34: SHIMADA A, SHIBATA T, KOMATSU K. Relationship between the tooth eruption and regional blood flow in angiotensin II-induced hypertensive rats. Arch Oral Biol 2004,49: CHIBA M, YAMAGUCHI S. A method of measuring eruptive movement of the rat incisor using a non-contacting displacement detector. Nippon Yakurigaku Zasshi 1998,111: MERZEL JJ, DUARTE NOVAES PP, FURLAN SS. A histological study of root-resected and roottransected rat incisors when eruption ceases, shortly before they are exfoliated from the socket. Arch Oral Biol 2000,45: BERKOVITZ BK, THOMAS NR. Unimpeded eruption in the root-resected lower incisor of the rat with a preliminary note on root transection. Arch Oral Biol 1969,14: BERKOVITZ BK. The effect of root transection and partial root resection on the unimpeded eruption rate of the rat incisor. Arch Oral Biol 1971,16: CAHILL DR, Jr MARKS SC. Chronology and histology of exfoliation and eruption of mandibular premolars in dogs. J Morphol 1982,171: MAGNUSSON B. Tissue changes during molar tooth eruption. Trans R Sch Dent Stockh Umea 1968,13: MAGNUSSON B. Autoradiographic study of erupting teeth in rats after intracardial injection of 131 I- fibrinogen. Scand J Dent Res 1973,81: CARL W, WOOD R. Effects of radiation on the developing dentition and supporting bone. J Am Dent Assoc 1980,101: CAHILL DR, Jr MARKS SC. Tooth eruption: evidence for the central role of the dental follicle. J Oral Pathol 1980,9: MARKS SJ, SCHROEDER H, ANDREASEN J. Theories and Mechanisms of Tooth Eruption. In: ANDREASEN JO PETERSEN JK, LASKIN DM. Textbook and Color Atlas of Tooth Impaction. Diagnosis, Treatment and Prevention. 1st ed. Munskgaard, Copenhagen, 1997: SHORE RC, BERKOVITZ BK, MOXHAM BJ. The effects of preventing movement of the rat incisor on the structure of its periodontal ligament. Arch Oral Biol 1985,30: BELLOWS CG, MELCHER AH, AUBIN JE. An in-vitro model for tooth eruption utilizing periodontal ligament fibroblasts and collagen lattices. Arch Oral Biol 1983,28: LANGEVIN HM, BOUFFARD NA, BADGER GJ, IATRIDIS JC, HOWE AK. Dynamic fibroblast cytoskeletal response to subcutaneous tissue stretch ex vivo and in vivo. Am J Physiol Cell Physiol 2005,288: YAMAOKA Y, SAWA Y, EBATA N, YOSHIDA S, KAWASAKI T. Desmosomal proteins in cultured and intact human periodontal ligament fibroblasts. Tissue Cell 1999,31: LEKIC P, Mc CULLOCH CA. Periodontal ligament cell population: the central role of fibroblasts in creating a unique tissue. Anat Rec 1996,245: TAVERNE AA, LEMMENS IG, TONINO GJ. Lathyrogens and the role of collagen in the eruption of rat incisors. Arch Oral Biol 1986,31: BERKOVITZ BK, MOXHAM BJ. The development of the periodontal ligament with special reference to collagen fibre ontogeny. J Biol Buccale 1990,18: Jr MARKS SC, CAHILL DR. Experimental study in the dog of the non-active role of the tooth in the eruptive process. Arch Oral Biol 1984,29: BRASH I. The growth of the alveolar bone and its relation to the movements of the teeth, including eruption. Int J Orthodon 1928,11: ,

8 154 Κ. ΚΩ ΩΝΑΣ, Α. ΦΑΡ Η ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009, Jr MARKS SC, CAHILL DR, WISE GE. The cytology of the dental follicle and adjacent alveolar bone during tooth eruption in the dog. Am J Anat 1983,168: Jr MARKS SC, CAHILL DR. Regional control by the dental follicle of alterations in alveolar bone metabolism during tooth eruption. J Oral Pathol 1987,16: LARSON EK, CAHILL DR, GORSKI JP, Jr MARKS SC. The effect of removing the true dental follicle on premolar eruption in the dog. Arch Oral Biol 1994,39: Jr MARKS SC, GORSKI JP, WISE GE. The mechanisms and mediators of tooth eruption - models for developmental biologists. Int J Dev Biol 1995,39: GORSKI J, MARKS JS, CAHILL D, WISE G. Biochemical Analysis of the Extracellular Matrix of the Dental Follicle at Different Stages of Tooth Eruption. In: DAVIDOVITCH Z ed. The Biological Mechanisms of Tooth Eruption and Root Resorption. EBSCO Media, Birmingham, AL. 1988: WISE GE, Jr MARKS SC, CAHILL DR. Ultrastructural features of the dental follicle associated with formation of the tooth eruption pathway in the dog. J Oral Pathol 1985,14: WISE G, MARKS SJ, CAHILL D, GORSKI J. Ultrastructural Features of the Dental Follicle and Enamel Organ prior to and during Tooth Eruption. In: DAVIDOVITCH Z ed. The Biological Mechanisms of Tooth Eruption and Root Resorption. EBSCO Media, Birmingham, AL. 1988: Jr MARKS SC, POPOFF SN. Bone cell biology: the regulation of development, structure and function in the skeleton. Am J Anat 1988,183: SMID JR, MONSOUR PA, ROUSSEAU EM, YOUNG WG. Cytochemical localization of dipeptidyl peptidase II activity in rat incisor tooth ameloblasts. Anat Rec 1992,233: IIZUKA T, CIELINSKI M, AUKERMAN SL, Jr MARKS SC. The effects of colony-stimulating factor-1 on tooth eruption in the toothless (osteopetrotic) rat in relation to the critical periods for bone resorption during tooth eruption. Arch Oral Biol 1992,37: COHEN S. Isolation of a mouse submaxillary gland protein accelerating incisor eruption and eyelid opening in the new-born animal. J Biol Chem 1962,237: TAM JP. Physiological effects of transforming growth factor in the newborn mouse. Science 1985,229: WISE GE, LIN F, ZHAO L. Transcription and translation of CSF-1 in the dental follicle. J Dent Res 1995,74: WISE GE, FAN W. Immunolocalization of transforming growth factor beta in rat molars. J Oral Pathol Med 1991,20: LIN F, WISE GE. Effect of epidermal growth factor on expression of transforming growth factorbeta 1 mrna in stellate reticulum cells of rat mandibular molars. Dev Dyn 1993,198: WISE GE, RUDICK VL, BRUN-ZINKERNAGEL AM, FAN W. Ultrastructural and immunocytochemical characterization of cultured cells from rat molar stellate reticulum. Arch Oral Biol 1990,35: WISEMAN DM, POLVERINI PJ, KAMP DW, LEIBOVICH SJ. Transforming growth factor-beta (TGF beta) is chemotactic for human monocytes and induces their expression of angiogenic activity. Biochem Biophys Res Commun 1988,157: ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: Κωνσταντίνος Κωδωνάς Καυκάσου Συκιές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο ΓΝΑΘΙΟΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ & ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡ/ΚΗ www.gnathion.gr Μια ασυνήθης αναπτυξιακή διαταραχή των δοντιών είναι και η σύντηξη/διδυμία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ ΓΕΝΙ ΤΟΙΧΕΙ ΟΔΟΝΤΙΟΥ ΦΡΓΜΟΥ Ι ΔΟΝΤΙΩΝ -9- ΓΕΝΙ ΤΟΙΧΕΙ OΔΟΝΤΙΟΥ ΦΡΓΜΟΥ Ι ΔΟΝΤΙΩΝ τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να:. ναφέρει τα δόντια που υπάρχουν στη νεογιλή και τη

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντογένεση - Εµβρυολογία του δοντιού

Οδοντογένεση - Εµβρυολογία του δοντιού Οδοντογένεση - Εµβρυολογία του δοντιού Εισαγωγή Στον άνθρωπο, 20 νεογιλά και 32 µόνιµα δόντια αναπτύσσονται κατά την εµβρυϊκή περίοδο από την αλληλεπίδραση των στοµατικών επιθηλιακών κυττάρων και των υποκείµενων

Διαβάστε περισσότερα

Ανατολή και απόπτωση των πρώτων νεογιλών δοντιών σε σχέση με την ανατολή των μονίμων και παράγοντες που τις επηρεάζουν

Ανατολή και απόπτωση των πρώτων νεογιλών δοντιών σε σχέση με την ανατολή των μονίμων και παράγοντες που τις επηρεάζουν ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2013 27(1): 169-179 169 Ανατολή και απόπτωση των πρώτων νεογιλών δοντιών σε σχέση με την ανατολή των μονίμων και παράγοντες που τις επηρεάζουν Κατσαντώνη Α. 1, Αλεξανδρόπουλος Α. 2, Ουλής Κ.

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού Οδοντικά προβλήματα των κουνελιών και των τρωκτικών Σεραφείμ Αθ. Παπαδημητρίου επ. καθηγητής Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι τόσο τα κουνέλια όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ. Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ. Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Δ/ντής Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ» ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Κατά την επούλωση των περιοδοντικών ιστών «νέα πρόσφυση» επιτυγχάνεται όταν υπάρχει: ηµιουργία νέας οστεΐνης, νέων λειτουργικά προσανατολισµένων ινών περιρριζίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ι τραυµατισµοί των δοντιών και της φατνιακής απόφυσης είναι αρκετά συχνοί και µπορεί να οφείλονται

Ο ι τραυµατισµοί των δοντιών και της φατνιακής απόφυσης είναι αρκετά συχνοί και µπορεί να οφείλονται ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67(1): 3-11 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΟΝΤΙΩΝ ΚΑΙ ΦΑΤΝΙΑΚΗΣ ΑΠΟΦΥΣΗΣ Ε. ΚΑΡΥΑΜΠΑ - ΣΤΥΛΟΓΙΑΝΝΗ*, Α. ΠΡΟΥΝΤΖΟΣ** Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Ο ι τραυµατισµοί των δοντιών και της φατνιακής απόφυσης

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Βιοπληροφορική Ι. Παντελής Μπάγκος. Παν/µιο Στερεάς Ελλάδας

Βιοπληροφορική Ι. Παντελής Μπάγκος. Παν/µιο Στερεάς Ελλάδας Βιοπληροφορική Ι Παντελής Μπάγκος Παν/µιο Στερεάς Ελλάδας Λαµία 2006 1 Βιοπληροφορική Ι Εισαγωγή: Ορισµός της Βιοπληροφορικής, Υποδιαιρέσεις της Βιοπληροφορικής, Τα είδη των δεδοµένων στη Βιοπληροφορική.

Διαβάστε περισσότερα

14η Επιστηµονική Συνάντηση. Ρευµατολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδας Μέτσοβο, 21 Ιανουαρίου 2012

14η Επιστηµονική Συνάντηση. Ρευµατολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδας Μέτσοβο, 21 Ιανουαρίου 2012 Ο άξονας οστού-εντέρου-κνσ Ο ρόλος της σεροτονίνης 14η Επιστηµονική Συνάντηση Ρευµατολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδας Μέτσοβο, 21 Ιανουαρίου 2012 αούσης ηµήτρης Λέκτορας Παθολογίας/Ρευµατολογίας Ιατρική Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Καταφεύγουµε στις µοριακές τεχνικές Συλλέγουµε το δείγµα για µοριακές τεχνικές ιάσπαση ιστικών δοµών ιαχωρισµός των κυττάρων ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Τι είναι τα οδοντικά εμφυτεύματα; Τα οδοντικά εμφυτεύματα είναι μικρές βίδες τιτανίου που εκτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν οι φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Είναι γνωστό πως η στοματική υγεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συστηματική υγεία, κάτι που αποδεικνύεται από τις επιπλοκές που μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Αεροαποτριβή Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ****************************************************************************** ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Δρ Ιωάννης Θανόπουλος Οπτικές λαβίδες: Θεωρία και εφαρμογές με έμφαση

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΟ ΤΟΥ CROHN

Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΟ ΤΟΥ CROHN ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ιατµηµατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθμ. Πρωτ. Y7α/Γ.Π οικ.85787 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Ταχ Δ/νση : Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Λιλλής Θ 1, Ζιάκας Α 2, Κοσκινάς Κ 2, Τσίρλης Α 1, Γιαννόγλου Γ 2

Λιλλής Θ 1, Ζιάκας Α 2, Κοσκινάς Κ 2, Τσίρλης Α 1, Γιαννόγλου Γ 2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Λιλλής Θ 1, Ζιάκας Α 2, Κοσκινάς Κ 2, Τσίρλης Α 1, Γιαννόγλου Γ 2 1 Εργαστήριο Οδοντοφατνιακής Χειρουργικής, Χειρουργικής Εμφυτευματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ

ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ Βασίλειος Ψυχογιός DVM, ESAVS dentistry ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Παθήσεις των δοντιών Παιδοδοντικές Ορθοδοντικές

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε)

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε) ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΡΟ ΟΣ Mediterranean Hotel 35, Cos str. 85100 Rhodes, Greece Tel.: +30 22410 24661, ISDN Line: +3022410 97000 Fax: +30 22410 22828

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. 10 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ Σκοπός του Σεμιναρίου: Είναι να γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΤΣΕΖΟΥ ΑΣΠΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Βασίλης, PhD Λάρισα, 2012 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Αποτελεί την πιο κοινή μορφή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση

Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση Μυϊκή συστολή Αδυναμία δεσμίνης να δεχτεί την πίεση στην οποία υποβάλλεται ο μυς Χρονική σειρά γεγονότων στη μυϊκή βλάβη Proposed mechanism of

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές

Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές Μαρία Π. Γιαβροπούλου Ενδοκρινολόγος Τμήμα κλινικής και Μοριακής Ενδοκρινολογίας ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ O ομιλητής (προσωπικά ή ως μέλος εργασιακής/ερευνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Αιτίες τραυµάτων στη στοµατική κοιλότητα

Αιτίες τραυµάτων στη στοµατική κοιλότητα Οι τραυµατισµοί στην παιδική και εφηβική ηλικία είναι συνηθισµένο φαινόµενο ειδικά στις ηλικίες 7-14 ετών το στόµα είναι µία περιοχή που τραυµατίζεται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, ειδικά κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εργαστήριο Διδακτικής & Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εργαστήριο Διδακτικής & Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εργαστήριο Διδακτικής & Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ Ζ.Σ. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ Οδοντίατρος Ιατρός Ειδικευθείς στην Περιοδοντολογία στο Πανεπιστήμιο Pennsylvania ΗΠΑ Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Περιοδοντολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Fellow

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Ορθοδοντική θεραπεία παιδιού με Σύνδρομο Down

Ορθοδοντική θεραπεία παιδιού με Σύνδρομο Down 92 ΟρθοδοντικΗ θεραπεια παιδιου με ΣΥνδρομο Down Ορθοδοντική θεραπεία παιδιού με Σύνδρομο Down Λύρος Ι. 1, Φόρα Ε. 2, Νασίκα Μ. 3, Μάκου Μ. 4 Σκοπός της εργασίας είναι η παρουσίαση περίπτωσης ενός δεκατριάχρονου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων διάγνωσης των προβλημάτων στον τομέα της ανδρικής γονιμότητας Λεωφ. Κηφισίας 46 115 26 Αθήνα (2ος όροφος) Τηλ: 210 6452 172, 210 6400

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Κόστος συμμετοχής Ασφαλισμένου (Ποσό σε ) 1. ΓΕΝΙΚΑ Οδοντιατρική εξέταση 6 Καθαρισμός οδόντων μέχρι δύο (2) φορές

Διαβάστε περισσότερα

Νέες εξελίξεις στη Σύγχρονη Χειρουργική και μη Χειρουργική Οδοντιατρική

Νέες εξελίξεις στη Σύγχρονη Χειρουργική και μη Χειρουργική Οδοντιατρική Implantology Νέες εξελίξεις στη Σύγχρονη Χειρουργική και μη Χειρουργική Οδοντιατρική Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2015 PARK HOTEL Δεληγιώργη 2, Βόλος Botox & Dermal Filler Aesthetic Dentistry Εκτεταμένες συντηρητικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Αριστείδης Σ. Βεσκούκης, PhD Βιοχημικός - Βιοτεχνολόγος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Αναγεννητική Οδοντιατρική: Σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα και προοπτικές κλινικής εφαρμογής

Αναγεννητική Οδοντιατρική: Σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα και προοπτικές κλινικής εφαρμογής Ακίνητη Προσθετική ΣTOMA 2014; 42 : 43-66 Βιβλιογραφική ανασκόπηση Αναγεννητική Οδοντιατρική: Σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα και προοπτικές κλινικής εφαρμογής Ε. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ 1, Α. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 2, Π. ΚΟΪΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

TePe Μεσοδόντιο Βουρτσάκι πολύ μαλακό - extra soft

TePe Μεσοδόντιο Βουρτσάκι πολύ μαλακό - extra soft 1 2 3 4 5 6 Μέγεθος βούρτσας TePe Μεσοδόντιο Βουρτσάκι πολύ μαλακό - extra soft Αυτή η μοναδική σειρά από μεσοδόντια βουρτσάκια έχει ειδικά επιλεγμένες, πολύ μαλακές ίνες για απαλό καθάρισμα. Περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΓΙΑΓΚΙΝΗ ΧΗΜΙΚΟΥ Μελέτη των ιστολογικών και βιοχημικών αλλοιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας

Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας Η Σεκόγια (Sequoia) «Redwood» είναι το ψηλότερο δέντρο στο κόσμο και βρίσκεται στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ 130 μέτρα ύψος

Διαβάστε περισσότερα

Το αδαμαντινοβλαστικό ίνωμα στη παιδική ηλικία: Αναφορά περίπτωσης

Το αδαμαντινοβλαστικό ίνωμα στη παιδική ηλικία: Αναφορά περίπτωσης ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2012 26(3): 101-105 101 Το αδαμαντινοβλαστικό ίνωμα στη παιδική ηλικία: Αναφορά περίπτωσης * Κολόμβος Ν. 1, ** Χρυσομάλη Ε. 2, * Φραγκίσκος Φ. 3, * Αγγελόπουλος Α. 4, * Αλεξανδρίδης Κ. 5 Το

Διαβάστε περισσότερα

8th Group. 5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic. 21-22-23 Ιουνίου 6-7 Σεπτεμβρίου. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

8th Group. 5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic. 21-22-23 Ιουνίου 6-7 Σεπτεμβρίου. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες 5-Days Masterclass in Aesthetic Dentistry 21-22-23 Ιουνίου 6-7 Σεπτεμβρίου 2014 Το μόνο Πρόγραμμα Πανεπιστημίου του Εξωτερικού που γίνεται στην Ελληνική γλώσσα, με και 33 πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

Διαβάστε περισσότερα

AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ

AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Χ.Κ. ΚΙΤΣΑΚΗ 2008 1 Αντικείμενα της ενότητας Ορισμοί και έννοιες Σκοπός των διεργασιών της ανάπτυξης Πού και πώς πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ.

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 2 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΛΑΧΤΣΗΣ ΙΑΤΡΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΟΡΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΟΓΚΟΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 3 Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ

ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -OΣΤΑ -ΔΟΝΤΙΑ -ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΝΕΣ ΠΥΡΙΤΙΟΥ -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ Nacre (μαργαρο, σεντεφι) 95% Ανοργανη φαση=ανθρακικο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Η ΓΕΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κατεχολαμίνες :Νοραδρεναλίνη, Αδρεναλίνη Αποστολάκης Μ. Στοιχεία Φυσιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική εκτίμηση της πώρωσης των καταγμάτων Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου Εισαγωγή Ρόλος της εικόνας και της φήµης των τουριστικών προορισµών, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου GREEKLISH: ΜΙΑ ΝΕΑ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ; Α.Καράκος, Λ.Κωτούλας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου {INTERNEη από την μια άκρη του κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Γεωργική Υδραυλική Αρδεύσεις Σ. Αλεξανδρής Περιγραφή Μαθήματος Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Χαρακτηριστική Χ ή καμπύλη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΩΝ WORKSHOP ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΦΑΡΜΑΚΩΝ WORKSHOP ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ WORKSHOP ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Βασικές στρατηγικές Στο σχεδιασµό νέων

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός κόσμος της έρευνας στη Βιολογία και Βιοϊατρική

Ο μαγικός κόσμος της έρευνας στη Βιολογία και Βιοϊατρική Ο μαγικός κόσμος της έρευνας στη Βιολογία και Βιοϊατρική Χρυσούλα Πιτσούλη, Ph.D. Τμήμα Βιολογικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Κύπρου (pitsouli@ucy.ac.cy) Η Βιολογία μελετά τη ζωή Η Βιοϊατρική αποτελεί εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic. 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic. 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες 5-Days Masterclass in Aesthetic Dentistry 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου 2015 2015 Το μόνο Πρόγραμμα Πανεπιστημίου του Εξωτερικού που γίνεται στην Ελληνική γλώσσα, με και 33 πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές επούλωσης διαβητικών ελκών Αυξητικοί παράγοντες ερµατικά ανάλογα Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εργαστήριο Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Τεχνικές: Τρόποι αποτελεσματικής λεύκανσης των δοντιών

Κλινικές Τεχνικές: Τρόποι αποτελεσματικής λεύκανσης των δοντιών Κλινικές Τεχνικές: Τρόποι αποτελεσματικής λεύκανσης των δοντιών απαίτηση των ασθενών για λευκότερα δόντια γίνεται όλο και εντονότερη. Τα ΜΜΕ και οι διαφημίσεις έχουν συμβάλει σημαντικά σε αυτό. Ως απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΡΥΜΑ ΜΠΟ ΟΣΑΚΗ. ΣΕΜΙΝΑΡIΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Σούνιο Αττικής, 9 13 Σεπτεμβρίου 2012

Ι ΡΥΜΑ ΜΠΟ ΟΣΑΚΗ. ΣΕΜΙΝΑΡIΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Σούνιο Αττικής, 9 13 Σεπτεμβρίου 2012 ΣΕΜΙΝΑΡIΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Σούνιο Αττικής, 9 13 Σεπτεμβρίου 2012 Το Ίδρυμα Μποδοσάκη, εμπλουτίζοντας το κοινωφελές έργο του στους τομείς της Επιστήμης και της Εκπαίδευσης, ανακοινώνει τη διοργάνωση

Διαβάστε περισσότερα