άσκαλοι και µαθητές σε τάξεις πολιτισµικής ετερότητας: Ζητήµατα µάθησης 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "άσκαλοι και µαθητές σε τάξεις πολιτισµικής ετερότητας: Ζητήµατα µάθησης 1"

Transcript

1 Κώστας Βρατσάλης / Ελένη Σκούρτου άσκαλοι και µαθητές σε τάξεις πολιτισµικής ετερότητας: Ζητήµατα µάθησης 1 Στα πλαίσια του προγράµµατος ΕΠΕΑΕΚ «Ακαδηµαϊκή και Επαγγελµατική Αναβάθµιση Εκπαιδευτικών Α βάθµιας Εκπαίδευσης», οι εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης έρχονται σ επαφή µε ζητήµατα µάθησης που προκύπτουν από την πολιτισµικά και γλωσσικά ετερογενή σύνθεση της σχολικής τάξης. Το πώς προσεγγίζονται τα ζητήµατα αυτά και ποιες λύσεις προτείνονται εξαρτάται και από την ετερότητα των εκπαιδευτικών και από αυτή του µαθησιακού περιβάλλοντος. Ευχαριστούµε τους εκπαιδευτικούς που συνέλεξαν τα στοιχεία που αφορούν στις γλώσσες και οι οποίοι, στη διάρκεια του προγράµµατος εµπιστεύθηκαν στους συναδέλφους τους και σ εµάς τη δική τους πρόταση διαχείρισης συγκεκριµένων περιπτώσεων πολιτισµικής και γλωσσικής ετερότητας. 1 Εκπαιδευτική Κοινότητα, τεύχος 54 / 2000 (26-33) 1

2 Εισαγωγή Η πολιτισµική ετερότητα είναι ένα κυρίαρχο χαρακτηριστικό των σύγχρονων κοινωνιών της γνώσης και της τεχνολογίας, από τη µία πλευρά, και της αναγκαστικής ή εθελοντικής µετακίνησης µεγάλων οµάδων ανθρώπων, από την άλλη. Στην Ελλάδα, διαµορφώνονται µε γρήγορο ρυθµό συνθήκες ετερότητας, όχι αποκλειστικά σε αστικά κέντρα, όπως ήταν σύνηθες µε τη µετανάστευση σε προηγούµενες δεκαετίες. Νησιά και µικρές κοινότητες µακριά από το κέντρο γίνονται τόποι, όπου η πολιτισµική οµοιογένεια και η κοινή καταγωγή όλων δίνουν τη θέση τους στην ποικιλοµορφία. Πρόκειται για µια ποικιλοµορφία που «διαχέεται» από τα κέντρα προς την περιφέρεια, από την ηπειρωτική Ελλάδα στα νησιά, από παραδοσιακά "µειονοτικές" περιοχές σε περιοχές που ίσχυαν ως πολιτισµικά οµοιογενείς. Ένα παράδειγµα: Στην αρχή της δεκαετίας του 90, η περιοχή Ιωαννίνων και η Αθήνα ήταν οι κατ εξοχή τόποι συγκέντρωσης Βορειοηπειρωτών και Αλβανών. Στο τέλος της δεκαετίας του 90 µέλη των πιο πάνω (και άλλων) οµάδων απαντώνται οπουδήποτε στον ελλαδικό χώρο. A. Η ετερότητα του µαθητικού πληθυσµού Για το χώρο της εκπαίδευσης η παρουσία και συνύπαρξη οµάδων µε διαφορετικές γλώσσες στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον µεταφράζεται σε παρουσία αλλόγλωσσων µαθητών µε άγνωστο και/ή µη αποδεκτό πολιτισµικό υπόβαθρο στο περιβάλλον του ελληνικού σχολείου. Το ελληνικό σχολείο, οπουδήποτε στην ελληνική επικράτεια, φιλοξενεί και µαθητές που διαφέρουν πολιτισµικά και που είναι, τουλάχιστον εν δυνάµει, δίγλωσσοι. Φέρνουν οι µαθητές αυτοί τη γλώσσα / τις γλώσσες τους στο σχολείο και δηµιουργείται έτσι, στο επίπεδο της γλώσσας, µια γλωσσική πολυµορφία µε την Ελληνική σε διγλωσσική σχέση µε σειρά άλλων γλωσσών. Η Ελληνική είναι η επίσηµη γλώσσα της κυρίαρχης οµάδας και του σχολείου. Το γεγονός αυτό θέτει την εκπαιδευτική κοινότητα µπροστά σε διλήµµατα που είναι πολύ διαφορετικά από αυτά που τίθενται για την Ελληνική και για τα ελληνικά σχολεία εκτός Ελλάδας. Βέβαια, η πολιτισµική και γλωσσική ετερότητα στα ελληνικά σχολεία ποικίλει: Στο ένα άκρο έχουµε τα σχολεία εκείνα τα οποία είναι σχεδιασµένα να φιλοξενήσουν ή εκ των πραγµάτων φιλοξενούν κυρίως ή αποκλειστικά παιδιά µιας µειονοτικής οµάδας, ενώ απουσιάζουν ουσιαστικά τα παιδιά της κυρίαρχης οµάδας. Και µόνο η συγκέντρωση µίας γλωσσικά και πολιτισµικά οµοιογενούς οµάδας σε ένα σχολείο δηµιουργεί για τους δίγλωσσους µαθητές και τις εµπλεκόµενες γλώσσες ένα χώρο χρήσης της πρώτης γλώσσας πολύ ισχυρό, ενώ και η δουλειά των εκπαιδευτικών είναι τότε διαφορετική. Σ αυτές τις περιπτώσεις τα ζητήµατα µάθησης, αν µη τι άλλο είναι αναγνωρίσιµα. Στο άλλο άκρο έχουµε το ελληνικό σχολείο, το οποίο δέχεται τυχαίο αριθµό αλλόγλωσσων µαθητών που διαφέρουν πολιτισµικά. Έτσι το ελληνικό σχολείο προβάλλει ως ο κυρίαρχος χώρος µε µία γλώσσα διδασκαλίας, την Ελληνική, και µε σύνθεση µαθητικού πληθυσµού τέτοια, όπου η κυρίαρχη οµάδα έρχεται σε επαφή µε µέλη διαφορετικών οµάδων που οµιλούν διαφορετικές γλώσσες. Το ποσοστό της παρουσίας αυτών των µαθητών στο σχολείο ποικίλει επίσης: Αλλού µπορεί να έχουµε ένα µοναδικό αλλόγλωσσο µαθητή σε µία τάξη, αλλού οι αλλόγλωσσοι µαθητές αποτελούν ή τείνουν ν' αποτελέσουν 2

3 την πλειονότητα των µαθητών µίας τάξης. Κατά ένα τρόπο ενδιάµεσα, τοποθετούνται οι χλιαρές προσπάθειες της πολιτείας να "υποδεχτεί" συγκεκριµένους αλλόγλωσσους µαθητές (συνήθως παιδιά παλιννοστούντων ή αλλοδαπών) για να τους βοηθήσει να προσαρµοσθούν και να ενσωµατωθούν στο ελληνικό σχολείο. Το σχολείο δηλαδή προσαρµόζει τους µαθητές σ ένα προϋπάρχον µοντέλο µάθησης, το αντίθετο δεν έχει προβλεφθεί. Το σχολείο παραµένει ως έχει, αφού οι όποιες µεταρρυθµίσεις δεν αγγίζουν, ως προς αυτό το θέµα, το επίσηµο σχολικό πρόγραµµα. Όµως η εξαπλούµενη ετερότητα φαίνεται να «κινεί» τα πράγµατα: Τα τελευταία χρόνια στη χώρα µας παρατηρείται έντονη δραστηριότητα σχετικά µε την εκπαίδευση µαθητών που είναι µέλη οµάδων µειονοτήτων. Έχουµε ένα αυξανόµενο αριθµό µελετών και υλικών που αφορούν: Σε θέµατα µετανάστευσης και εκπαίδευσης ( αµανάκης 1993), σε οµάδες παλιννοστούντων, αλλοδαπών και στα ζητήµατα σχολικής (επαν)ένταξής τους (Μάρκου 1996), (Μάρκου 1997), ( αµανάκης 1997), (Κοτσιώνης 1997), σε µέλη µειονοτήτων (Κανακίδου 1997), (Χιωτάκης 1997), (Βακαλιός 1998), σε οµογενείς (Γεωργογιάννης 1997) και στα θέµατα ελληνόγλωσσης εκπαίδευσής τους ( αµανάκης 1999), (Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας 1997) και, κατά συνέπεια, σε θέµατα της διδασκαλίας της Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας (Μήτσης 1998), (Ίδρυµα Γουλανδρή-Χόρν 1996), σε θέµατα εκπαιδευτικής πολιτικής απέναντι σε µειονότητες (Κουζέλης 1997) σε θέµατα εθνικής ταυτότητας (Γκότοβος 1997), ρατσισµού (Γκότοβος 1996), σε θέµατα εθνοκεντρισµού και σε διακρίσεις του τύπου «εµείς και οι «άλλοι» στην ελληνική εκπαίδευση, (Φραγκουδάκη & ραγώνα 1997), (Αβδελά 1997), σε θέµατα κοινωνικού και πολιτισµικού αποκλεισµού από την εκπαίδευση (Τσιάκαλος 1995), (Κογκίδου, Τρέσσου Μυλωνά, Τσιάκαλος 1997), (Κάτσικας & Πολίτου 1999), σε θέµατα γλωσσικού αποκλεισµού (Χριστίδης 1999α), σε θέµατα των ολιγότερο οµιλουµένων γλωσσών στην Ελλάδα (Σελλά-Μάζη 1997), σε θέµατα του θεσµικού πλαισίου που διέπει τις µειονοτικές γλώσσες (Τσιτσελίκης, 1999) και τα διαπολιτισµικά εκπαιδευτικά προγράµµατα (Γκότοβος 1997 α ), (Μουρελάτου 1997), σε θέµατα "ισχυρών" και "ασθενών" γλωσσών (Χατζηδάκη 1996) και σε θέµατα του «λόγου» των «ισχυρών» και «ασθενών» οµιλητών στο σχολείο (Μπουτουλούση 1999), σε θέµατα επαφής, αµοιβαίου δανεισµού και σύγκρουσης ανάµεσα στις γλώσσες (Χατζησαββίδης 1995) και σε θέµατα γλωσσικής αλλαγής και µετατόπισης (Τσιτσιπής 1999,) σε θέµατα χαρτογράφησης γλωσσών (εκτός της Ελληνικής) στο ελληνικό σχολείο (Γιαλαµάς κ.ά. υπό έκδοση), 3

4 σε θέµατα διγλωσσίας στην εκπαίδευση (Σκούρτου 1997), σε θέµατα σχέσεων διγλωσσίας και διαπολιτισµικότητας (Καρατζόλα 1999), (Γκόβαρης υπό έκδοση) σε θέµατα εκπαιδευτικών παρεµβάσεων σε σχολεία µε πολυπολιτισµικό µαθητικό πληθυσµό στην Ελλάδα (Βαφέα 1996). σε καινοτόµα διδακτικά υλικά για την θεµατοποίηση της πολιτισµικής πολυµορφίας και διαπολιτισµικότητας (Ανδρούσου 1996), σε θέµατα επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών (Φραγκουδάκη, ραγώνα, Ανδρούσου 1997), (Μάρκου 1997α), σε θέµατα απόψεων και στάσεων των εκπαιδευτικών απέναντι στις γλώσσες και στους µαθητέςοµιλητές τους (Φιλιππάρδου, 1997) 2. Γλωσσική πολυµορφία στη Ρόδο Τα παραδείγµατα µας εδώ είναι από το νησιωτικό χώρο όπου υλοποιείται το πρόγραµµα «Ακαδηµαϊκή και Επαγγελµατική Αναβάθµιση Εκπαιδευτικών Αβάθµιας Εκπαίδευσης», ειδικά δε από το χώρο της Ρόδου και της ωδεκανήσου. Θα µας απασχολήσουν τα ζητήµατα µάθησης που προκύπτουν για το 2 Για εκτενείς βιβλιογραφικές αναφορές βλ. επίσης Σκούρτου, Ε. (1999), Εισαγωγή, στο: Cummins, J.: Ετερότητα και Εκπαίδευση, (επιµ. Σκούρτου, Ε., µετάφρ. Αργύρη, Σ.), Αθήνα, Gutenberg, Κάτσικας, Χρ. & Πολίτου, Ε. (1999), Εκτός «Τάξης» το «ιαφορετικό», Αθήνα, Gutenberg, Περιοδική έκδοση Σεµινάριο, τχ. 24 / 1998, Περιοδική έκδοση Σύγχρονα Θέµατα, τχ. 63 /1997, Μάρκου (1997 α ). δάσκαλο και τους µαθητές του σε καταστάσεις πολιτισµικής ετερότητας. Η Ρόδος έχει, κατά τη γνώµη µας ένα αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα πολιτισµικής και γλωσσικής ετερότητας που, ναι µεν, δεν προέκυψε πρόσφατα, έχει όµως διαφοροποιηθεί σηµαντικά τα τελευταία χρόνια για τους λόγους που αναφέραµε στην αρχή και ισχύουν για ολόκληρη την Ελλάδα. Για ιστορικούς λόγους και για λόγους οικονοµικού προσανατολισµού στη Ρόδο, ένα ποσοστό µεταξύ 10-16,8% (χαρτογραφήσεις: ) του µαθητικού πληθυσµού στα σχολεία της πόλης διαφέρει πολιτισµικά και είναι δίγλωσσο ή και πολύγλωσσο. Σε πρόσφατη χαρτογράφηση (1998) διαπιστώθηκε ότι στο ελληνικό σχολείο η Ελληνική, ως επίσηµη γλώσσα διδασκαλίας, συνυπάρχει µε 20 (είκοσι) 3 άλλες γλώσσες, ο αριθµός οµιλητών των οποίων ποικίλει (Γιαλαµάς κ. ά. υπό έκδοση). Γλώσσα Αριθµός παιδιών % Αγγλική ,123 Αλβανική ,818 Γερµανική 100 9,425 Τουρκική 98 9,237 Σουηδική 79 7,446 Φιλλανδική 64 6,032 Ολλανδική 57 5,372 Γαλλική 55 5,184 Αλλη γλώσσα 33 3,11 Ιταλική 32 3,016 Ρωσική 31 2,922 3 Παλαιότερες χαρτογραφήσεις είχαν καταγράψει αντίστοιχα 27 (Σκούρτου 1997) και 21 γλώσσες άλλες από την Ελληνική (Φιλιππάρδου 1997). 4

5 Νορβηγική 20 1,885 ανική 15 1,414 Ισπανική 12 1,131 Αραβική 6 0,566 Βουλγάρικη 5 0,471 Πορτογαλική 4 0,377 Ρουµανική 3 0,283 Πολωνική 1 0,094 Φιλιππινέζικα 1 0,094 Σύνολο Πίνακας 1 Το ενδιαφέρον στοιχείο στον πιο πάνω πίνακα, αυτό που µας θέτει νέα ζητήµατα µάθησης δεν είναι τόσο ο µεγάλος αριθµός των (εκτός της Ελληνικής) οµιλουµένων γλωσσών όσο: (α) η προέλευση των οµιλητών, (β) οι διαφοροποιήσεις και οι µετατοπίσεις ανάµεσα στις γλώσσες, (γ) η γνώση που φέρνουν µαζί τους στο σχολείο, ιδιαίτερα οι µαθητές που δεν αρχίζουν τη φοίτηση στο ελληνικό σχολείο από την Α ηµοτικού, αλλά αργότερα. (α) Η προέλευση των οµιλητών Ως προς τη προέλευση, πρέπει να σηµειωθεί το εξής: Η ίδια γλώσσα έρχεται στο σχολείο από οµιλητές που ανήκουν σε διαφορετικές πολιτισµικές οµάδες. Συχνό παράδειγµα αποτελεί εδώ η αγγλική γλώσσα. Έχει σηµασία, τόσο για την εκµάθηση της ελληνικής γλώσσας όσο και για τη µάθηση γενικότερα, να γνωρίζουµε αν η αγγλική γλώσσα έρχεται στο σχολείο από παιδιά που ανήκουν σε οικογένειες, όπου ο ένας γονέας ή και οι δύο είναι αγγλόφωνοι ή προέρχεται από παιδιά παλιννοστούντων Ελλήνων ή από οικογένειες όπου η Αγγλική είναι η κοινή γλώσσα ανάµεσα σε γονείς µε διαφορετική πρώτη γλώσσα. Παρόµοια προβλήµατα τίθενται για τις οµάδες των Ποντίων και για τη ρωσική και γεωργιανή γλώσσα, για την αλβανική γλώσσα και τις οµάδες των Βορειοηπειρωτών και των Αλβανών, κλπ. (Γιαλαµάς κ.ά. υπό έκδοση). Επίσης, έχει σηµασία να γνωρίζουµε αν ο µαθητής προέρχεται από πολιτισµικά µικτή οικογένεια. Σε µια τέτοια περίπτωση, ο µαθητής είναι δίγλωσσος µεν, δεν προέρχεται όµως αναγκαστικά από «µειονοτική» οµάδα, αφού ο ένας γονιός (συνήθως ο πατέρας) είναι Έλληνας. Σε πολλές συζητήσεις µε εκπαιδευτικούς µπορεί κανείς να παρατηρήσει ότι αυτή η διπολιτισµικότητα δηµιουργεί ανάµικτα συναισθήµατα: Από τη µία διευκολύνει, γιατί δάσκαλος και µαθητής µοιράζονται τουλάχιστον τη µία γλώσσα και αρκετά πολιτισµικά στοιχεία θεωρούνται κοινά. ηµιουργεί όµως αµηχανία (δυσκολία «κατάταξης» του µαθητή), αλλά και «ελπίδες» για υπέρβαση του πολιτισµικά διαφορετικού (π.χ. συµβουλή στις µητέρες να µιλούν Ελληνικά αντί τη γλώσσα τους όταν επικοινωνούν µε τα παιδιά τους). (β) ιαφοροποιήσεις και µετατοπίσεις ανάµεσα στις γλώσσες Στις χαρτογραφήσεις γλωσσών που πραγµατοποιήθηκαν πριν από το 1995, παρατηρούµε ότι η Τουρκική έρχεται πρώτη σε αριθµό οµιλητών ακολουθούµενη σταθερά από την Αγγλική, τη Γερµανική και τις σκανδιναβικές γλώσσες. Η Αλβανική δεν παρουσιάζεται τότε µε αξιοσηµείωτο αριθµό οµιλητών (Φιλιππάρδου, 1997). 5

6 Αντίθετα, στη σχολική χρονιά , σε δείγµα 720 µαθητών, αν θεωρήσουµε ότι όλοι οι µαθητές (100%) γνωρίζουν τη γλώσσα του σχολείου (Ελληνική), τότε η εκπροσώπηση των οµιλητών και άλλων γλωσσών έχει ως εξής 4 : Γλώσσες Ελληνική 100,0 Αγγλική 34,1 Γερµανική 16,3 Φιλανδική 9,8 Σουηδική 8,9 Τούρκική 8,9 Αλβανική 8,1 Γαλλική 6,5 Ιταλική 5,7 Ολλανδική 4,9 Νορβηγική 4,1 Αραβική 2,4 Ισπανική 2,4 Άλλη γλώσσα 2,4 ανική 1,6 Ρουµανική 1,6 Ρωσική 1,6 Πορτογαλική 0,8 Ποσοστό οµιλητών Πίνακας 2 5 Παρατηρούµε εδώ το εξής: 1) Την πρώτη θέση (µετά την Ελληνική) καταλαµβάνει τώρα η Αγγλική, ενώ η Τουρκική υποχωρεί στη πέµπτη θέση ακολουθούµενη από την Αλβανική. Σηµειώναµε τότε: «Η αλβανική γλώσσα δεν φαίνεται να υπάρχει σε µεγάλο βαθµό, αλλά αυτό µπορεί να οφείλεται στο ότι οι γονείς δεν ήθελαν να δηλώσουν ότι ήξεραν την Αλβανική. Πιστεύουµε ότι ο αριθµός είναι µεγαλύτερος απ ότι δείχνει ο πίνακας. Επίσης, επειδή το δείγµα µας ήταν περιορισµένο στην πιλοτική έρευνα, πιστεύουµε ότι ο αριθµός αυτός θα αυξηθεί στην τελική έρευνα» (Γιαλαµάς κ.ά. υπό έκδοση). Πραγµατικά, στη χαρτογράφηση του αµέσως επόµενου χρόνου, η Αλβανική έχει ήδη καταλάβει τη δεύτερη θέση αµέσως µετά την Αγγλική. Η Τουρκική καταλαµβάνει τώρα την έκτη θέση. 4 Βλ. Kourtis Kazoullis & Skourtou (in press). Στην κατηγορία «άλλη γλώσσα» περιλαµβάνονται οι γλώσσες Tangalik (Φιλιππινέζικα) και Ροµανές (γλώσσα των Τσιγγάνων Ρόµ). Η επεξεργασία των δεδοµένων του πίνακα 2 έγινε από τον Κ. Ερωτοκρίτου. 5 Βλ. Γιαλαµάς κ.α. (υπό έκδοση). Στην κατηγορία «άλλη γλώσσα» περιλαµβάνονται οι γλώσσες Tangalik (Φιλιππινέζικα) και Romani (γλώσσα των Τσιγγάνων). 6

7 Τι µας λένε αυτές οι µετατοπίσεις; 1) Ο θεωρούµενος σταθερός συσχετισµός ανάµεσα στην ιστορική παρουσία της Τουρκικής (µεγαλύτερη οµάδα οµιλητών) και των γλωσσών των µαθητών που προέρχονται από πολιτισµικά µικτές οικογένειες (µικρότερες οµάδες οµιλητών) δεν υφίσταται. 2) Η Αγγλική, προερχόµενη από πολλές διαφορετικές οµάδες οµιλητών εδραιώνει την παρουσία της στην πρώτη θέση 3) Η Τουρκική, προερχόµενη από µία µόνο οµάδα οµιλητών (Ρόδιοι Μουσουλµάνοι) περιορίζεται σε χαµηλότερες θέσεις της κλίµακας. 4) Η Αλβανική, προερχόµενη από δύο οµάδες οµιλητών (Αλβανοί και Βορειοηπειρώτες) πιέζει προς την κορυφή. Υπάρχει ένα επιπλέον στοιχείο, το οποίο αφορά τον τρόπο µε το οποίο οι δάσκαλοι συνειδητοποιούν τόσο την παρουσία όσο και την µετατόπιση των γλωσσών. Στην έρευνα-πιλότο του διαπιστώθηκε ότι οι δάσκαλοι στην πλειοψηφία τους δεν είχαν πλήρη εικόνα της πολιτισµικής και γλωσσικής πολυµορφίας της τάξης τους. Έτσι, το ποσοστό λάθους στην εκτίµηση του δασκάλου (ποιοι µαθητές είναι δίγλωσσοι και ποιες γλώσσες µιλάνε) ήταν πολύ υψηλό: 66% των δασκάλων δεν γνώριζαν το γλωσσικό ρεπερτόριο των µαθητών τους και, κατ επέκταση ούτε την πολιτισµική τους προέλευση. (Γιαλαµάς κ. ά., υπό έκδοση) Αυτό έχει µία εξήγηση: Στην περίπτωση µαθητών από πολιτισµικά µικτές οικογένειες, το ονοµατεπώνυµο, η φυσιογνωµία, η συµπεριφορά και η επίδοση του µαθητή δεν παραπέµπουν άµεσα σε διαφοροποιήσεις. Τα στοιχεία αυτά αφορούν τη «µορφολογία» της σχολικής τάξης, δεν αγγίζουν όµως ζητήµατα µάθησης µε τρόπο που αυτά να γίνονται ορατά. Τα ζητήµατα µάθησης, για τον εκπαιδευτικό τίθενται µόνο όταν προκύπτουν προβλήµατα στην επίδοση και στη συµπεριφορά των πολιτισµικά διαφερόντων ή δίγλωσσων µαθητών τους. Θα αναφέρουµε εδώ δύο παραδείγµατα που φωτίζουν τη συνειδητοποίηση του εκπαιδευτικού για τη πολιτισµική / γλωσσική πολυµορφία της τάξης του: Στις αρχικές χαρτογραφήσεις, η άποψη του εκπαιδευτικού για τον «κακό» ή «άριστο» δίγλωσσο µαθητή συνοψίζεται στο εξής: ο µαθητής αδυνατεί να µάθει επειδή είναι δίγλωσσος / ο µαθητής είναι άριστος παρ όλο που είναι δίγλωσσος (Σκούρτου, 1997). Στα πλαίσια του προγράµµατος «Ακαδηµαϊκή Αναβάθµιση.», στο χειµερινό ακαδηµαϊκό εξάµηνο , οι εκπαιδευτικοί κλήθηκαν να επιλέξουν την περίπτωση ενός µαθητή τους που διαφέρει πολιτισµικά / είναι δίγλωσσος, να αποκτήσουν µία, το δυνατό, ακριβή, εικόνα της µορφής διγλωσσίας και της πολιτισµικής του προέλευσης, να εντοπίσουν και να ερµηνεύσουν τα όποια µαθησιακά προβλήµατα και τέλος να προτείνουν εκπαιδευτικές παρεµβάσεις για την υπέρβαση των προβληµάτων αυτών, που να βασίζονται στις θεωρητικές αρχές που διδάχτηκαν στο πρόγραµµα. Υπήρξαν περιπτώσεις, όπου οι εκπαιδευτικοί ανέφεραν τη δυσκολία τους να ασχοληθούν µε την άσκηση αυτή, επειδή ο δίγλωσσος µαθητής τους / η µαθήτρια «δεν είχε πρόβληµα», ήταν µάλιστα ο καλύτερος µαθητής / η καλύτερη µαθήτρια. Σ αυτούς τους εκπαιδευτικούς έγινε πρόταση να ερµηνεύσουν τη σχολική επιτυχία των δίγλωσσων µαθητών 7

8 τους βασιζόµενοι πάντα στις θεωρητικές αρχές που διδάχτηκαν στο πρόγραµµα. Αυτό προκάλεσε µία σχετική αµηχανία. ιότι, αυτή η σχολική επιτυχία λάµβανε χώρα ερήµην του σχολείου. (γ): Γνώση που φέρνουν οι πολιτισµικά διαφέροντες µαθητές στο σχολείο Η πιο πάνω παρατήρηση µας φέρνει στη γνώση που φέρνουν µαζί τους στο σχολείο οι πολιτισµικά διαφέροντες µαθητές. Η σχολική επίδοση δίγλωσσων µαθητών, φαντάζει ακόµα πιο ανεξήγητη, αν οι µαθητές αυτοί δεν ήρθαν στο ελληνικό σχολείο από την Α τάξη. Αφού δεν υπάρχει γλωσσική συµφωνία ανάµεσα στο σχολείο και στο οικογενειακό περιβάλλον, αφού δεν υπάρχει συγκροτηµένη παιδαγωγική αντιµετώπιση από τη πλευρά της πολιτείας, αφού δεν υπάρχει συστηµατική προετοιµασία, συνεχής επανεκπαίδευση και ειδίκευση των εκπαιδευτικών, τότε πρέπει να αναρωτηθούµε πού στηρίζεται η δυναµική που αναπτύσσουν αυτοί οι µαθητές σε βαθµό που τους επιτρέπει να ανταγωνίζονται τους µονόγλωσσους συµµαθητές τους. Αυτό είναι ένα σηµαντικό ζήτηµα µάθησης που πρέπει να µας απασχολήσει, διότι τελικά οι πολιτισµικά διαφέροντες και δίγλωσσοι µαθητές και οι οικογένειές τους επωµίζονται και ευθύνες που αναλογούν στο σχολείο και στον εκπαιδευτικό. Πρέπει επίσης να µας απασχολήσει, γιατί γλωσσικές και µαθησιακές εµπειρίες άγνωστες (και όχι οπωσδήποτε κοινωνικά αποδεκτές) στο σχολείο και στον εκπαιδευτικό δεν εµπόδισαν το δίγλωσσο µαθητή στην επίδοσή του. Προφανώς συνέβη το αντίθετο: Τον βοήθησαν να µάθει την ελληνική γλώσσα και µέσω αυτής τα υπόλοιπα µαθήµατα του αναλυτικού προγράµµατος. ηµιούργησε δηλαδή ο µαθητής, από την πλευρά του, µία κοινότητα µάθησης µε το δάσκαλο και τους συµµαθητές του, παρά το αντίστροφο. Β. Οι εκπαιδευτικοί Η επαφή µε τους εκπαιδευτικούς στα πλαίσια του προγράµµατος έδωσε εκατέρωθεν µια πολύτιµη ευκαιρία: Οι µεν (διδάσκοντες / επιµορφωτές) έρχονται επί µακρόν σε επαφή µε συγκεκριµένες σχολικές πρακτικές, µε τα προβλήµατα που οι εκπαιδευτικοί, οι µαθητές και οι γονείς τους αντιµετωπίζουν και µε τις λύσεις που επιλέγονται. Οι δε (οι εκπαιδευτικοί που συµµετέχουν στο πρόγραµµα) έχουν την ευκαιρία να δουν τις προσωπικές εµπειρίες τους µέσα σ ένα γενικότερο πλαίσιο κοινωνικής οργάνωσης, θεωρητικής προσέγγισης και διδακτικής πρακτικής. Και για τους δύο (τους µεν και τους δε) δίδεται η ευκαιρία συνειδητοποίησης των συνεπειών των πράξεων τους. Αυτό ακούγεται µοιραίο και µπορεί όντως να αποδειχτεί ότι είναι. Αν, π.χ., οι διδάσκοντες µέλη ΕΠ δεν λάβουν σοβαρά υπόψη τις ιδιαιτερότητες, την παράδοση του τόπου, τη βιογραφία του δασκάλου που αφήνεται µόνος ν αυτοσχεδιάσει, ο επιµορφωτής αναπτύσσει ένα λόγο παράλληλα, παρά σε σύγκληση, µε το λόγο των δασκάλων. Αν, από την άλλη πλευρά, οι εκπαιδευτικοί, δεν επεξεργασθούν την προσωπική εµπειρία, τις απόψεις τους για το φαινόµενο της γλωσσικής και πολιτισµικής ετερότητας και για συγκεκριµένες γλώσσες, όπως και τις λύσεις που επέλεξαν (κι αυτές που δεν 8

9 επέλεξαν) για να τα βγάλουν πέρα σε αντίξοες συνθήκες, τότε οι µαθητές τους είτε παραµένουν αδύνατοι, επειδή είναι δίγλωσσοι είτε εξελίσσονται σε άριστους παρά τη διγλωσσία τους. Οι παρεµβάσεις των εκπαιδευτικών παραµένουν έτσι συµπτωµατικές, ο εκπαιδευτικός δυσκολεύεται να κατανοήσει την αναποτελεσµατικότητα µιας παρέµβασης, όταν η ίδια είχε αποδειχτεί αποτελεσµατική σε άλλες περιπτώσεις. Σ αυτό το σηµείο πρέπει ιδιαίτερα να προσεχθεί το «επιστηµολογικό εµπόδιο» που πρέπει να ξεπερασθεί. Το εµπόδιο αυτό έχει σχέση µε τον τρόπο µε τον οποίο οι εκπαιδευτικοί αντιλαµβάνονται και αξιολογούν την προσωπική τους εµπειρία στη σχολική τάξη και την αντιπαραβάλλουν µε τη θεωρία (Βρατσάλης υπό εξέλιξη / α). Η ετερότητα των εκπαιδευτικών Εδώ πρέπει ν αναφερθούµε στο θέµα µετακίνησης των εκπαιδευτικών και στις συνθήκες ετερότητας που αυτή δηµιουργεί. Ο εκπαιδευτικός, τον οποίο το σύστηµα πλήρωσης θέσεων εργασίας «ρίχνει» ως αναπληρωτή από τη µία άκρη της χώρας στην άλλη, µεταφέρει εµπειρίες οι οποίες από τόπο σε τόπο αποκτούν άλλη βαρύτητα. Έτσι ο Θρακιώτης δάσκαλος που έχει υπηρετήσει ένα χρόνο στα Ποµακοχώρια και τώρα έρχεται ως αναπληρωτής στη Ρόδο ή στην Κάλυµνο, ο εκπαιδευτικός από τη Φλώρινα ή τη Λιβαδειά που προσλαµβάνεται ως αναπληρωτής στη Κάσο, δηµιουργούν µία δική τους ετερότητα συνυπάρχοντας µε συναδέλφους που είχαν την τύχη να διορισθούν στο τόπο τους και να παραµείνουν αµετακίνητοι σ ένα σχολείο τα τελευταία χρόνια και µε άλλους που σπούδασαν στο εξωτερικό και έχουν προσωπική εµπειρία διγλωσσίας και πολιτισµικής ετερότητας, συχνά ως παιδιά Ελλήνων µεταναστών. Για να τους επιµορφώσουµε πρέπει ν αντιµετωπίσουµε παιδαγωγικά, ως δάσκαλοί τους, το αντίστοιχο µαθησιακό πρόβληµα που αντιµετωπίζουν οι ίδιοι ως δάσκαλοι δίγλωσσων µαθητών: Να µάθουµε πώς µαθαίνουν και να χρησιµοποιήσουµε τη γνώση τους ως αφετηρία (Βρατσάλης 1996) και βάση για να τους διδάξουµε (α) πώς οι προσωπικές εκπαιδευτικές παρεµβάσεις εντάσσονται σε γενικότερα, δεσµευτικά, κοινωνικά και πολιτισµικά πλαίσια, (β) πως οι προσωπικές απόψεις, που µπορεί να είναι θετικές για το φαινόµενο της διγλωσσίας γενικά, ανατρέπονται, όταν ο εκπαιδευτικός έρχεται αντιµέτωπος µε συγκεκριµένες γλώσσες και συγκεκριµένες πολιτισµικές οµάδες (Φιλιππάρδου 1997), (γ) και να εξερευνήσουµε µαζί τους τα περιθώρια διαµόρφωσης ενός τέτοιου µαθησιακού περιβάλλοντος που να επιτρέπει σε όλα τα παιδιά να εµπλουτίσουν το γλωσσικό ρεπερτόριο τους και να εξελιχθούν προς τα εµπρός και όχι αντίστροφα. Τέλος, το επιστηµολογικό εµπόδιο ισχύει, κατ αναλογία, και εδώ. Για να µάθουν οι διδάσκοντες /επιµορφωτές πώς µαθαίνουν οι δάσκαλοι, ώστε µε τη σειρά τους να τους διδάξουν χρειάζεται να θεµατοποιήσουν το επιστηµολογικό εµπόδιο αντίστροφα. ηλαδή, στον τρόπο µε τον οποίο οι ίδιοι αντιλαµβάνονται τη θεωρία και την αντιπαραβάλλουν µε την εµπειρία του εκπαιδευτικού. 9

10 Γ. Το µαθησιακό περιβάλλον Μακροπρόθεσµα, τα ζητήµατα ετερότητας θα επικεντρώνονται κατά τη γνώµη µας στο µαθησιακό περιβάλλον που εµπεριέχει όσα αναφέρουµε στις προηγούµενες ενότητες (Α & Β). Αν στο άµεσο µέλλον οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και κατ επέκταση το διαδίκτυο εισαχθούν σε µεγάλο αριθµό σχολείων σε διάφορες περιοχές της χώρας, τότε τα ζητήµατα µάθησης θα πρέπει να συζητηθούν σε σχέση µε τα παραδοσιακά vs. ηλεκτρονικά / διαδικτυακά µαθησιακά περιβάλλοντα.. Ένα παραδοσιακό µαθησιακό περιβάλλον µπορεί να περιγραφεί επακριβώς ως προς τις συνιστώσες του και να διατυπωθούν µε µη αµφισβητήσιµο τρόπο οι ρόλοι των υποκειµένων µέσα σ αυτό. Έτσι το παραδοσιακό µαθησιακό περιβάλλον είναι ορισµένο γεωγραφικά, ποσοτικά, αξιολογικά. Σε µια σχολική τάξη η διάταξη της αίθουσας, η οργάνωση του µαθήµατος, τα περιεχόµενα των γνωστικών αντικειµένων και η κατεύθυνση της γνώσης βασίζονται στο αξίωµα ότι ο δάσκαλος είναι ο επαγγελµατίας που γνωρίζει (άρα αυτός δικαιούται να διδάσκει) και ο µαθητής είναι ο επαγγελµατίας που µαθαίνει (άρα αυτός υποχρεούται να µαθαίνει). Για να λειτουργήσει αυτή η σχέση προϋποτίθεται ότι ο δάσκαλος µπορεί να υπολογίσει το είδος, αλλά και την ποσότητα γνώσεων που ο µαθητής φέρνει από το σπίτι στο σχολείο (Κούρτη Καζούλλη & Σκούρτου υπό έκδοση). Εδώ πρέπει να εξετασθεί κατά πόσον η ετερότητα, λόγω συχνής µετακίνησης, των εκπαιδευτικών, τους εµποδίζει να υπολογίσουν επακριβώς τις πρακτικές µάθησης και τη γνώση που ο µαθητής φέρνει από το σπίτι του στο σχολείο 6. Επειδή τα περιεχόµενα των γνωστικών αντικειµένων είναι επακριβώς καθορισµένα, η διδακτέα ύλη καθίσταται µία µετρήσιµη ποσότητα. Και πραγµατικά, η αξιολόγηση λαµβάνει χώρα σε τακτά χρονικά διαστήµατα, ώστε να εξακριβωθεί πόση ύλη (ποσοτικά) έχει αφοµοιώσει ο µαθητής, σε σχέση µ ένα κοινό για όλους τους µαθητές της τάξης στόχο. Σ ένα τέτοιο πλαίσιο ο αλλόγλωσσος µαθητής, όταν δεν γνωρίζει ακόµα τη γλώσσα του σχολείου, φαίνεται σαν να κυνηγά ένα «κινούµενο στόχο» και συχνά περιθωριοποιείται. Με άλλα λόγια, ο δίγλωσσος µαθητής που δεν κατάφερε να είναι άριστος (παρ όλη τη διγλωσσία του) ταυτίζεται µε τον γλωσσικά αδύναµο µαθητή (λόγω της διγλωσσίας του). Σε περιβάλλον διαδικτύου οι σταθεροί ρόλοι στη σχέση εκπαιδευτικού / µαθητή δεν ισχύουν. Αυτό που σε παραδοσιακά µαθησιακά περιβάλλοντα φαίνεται να προκαλεί προβλήµατα στη διδασκαλία και στη µάθηση (ετερότητα των εκπαιδευτικών, ετερότητα των µαθητών), σε περιβάλλον διαδικτύου µπορεί να αναδειχθεί σε προτέρηµα. Π.χ. στο διαδίκτυο υπάρχουν πολλές από τις γλώσσες των µαθητών. Ειδικά ένας µαθητής µε πρώτη γλώσσα την Αγγλική, βρίσκεται ξαφνικά σε πλεονεκτική θέση σε σχέση µε τους 6 Χαρακτηριστική είναι η διαπίστωση Θρακιώτη αναπληρωτή εκπαιδευτικού στη Ρόδο µε µονοετή θητεία σε χωριό Ποµάκων στη. Θράκη: «Μου πήρε τρεις µήνες για να καταλάβω ότι οι Ποµάκοι µαθητές δεν απαντούσαν στις ερωτήσεις µου, όταν αυτές ήταν προς όλη την τάξη, αλλά µόνο, όταν εγίνοντο προσωπικά σε κάποιον. Πχ. κανείς δεν απαντούσε στην ερώτηση «Ποιος θα µας µιλήσει για τη βροχή;, όµως ο κάθε µαθητής ατοµικά ανταποκρινόναν στο Μ., πες µας τι ξέρεις για τη βροχή! Μέχρι τότε νόµιζα ότι δεν ήξεραν τις απαντήσεις, ενώ εγώ δεν ήξερα πώς να θέσω τις ερωτήσεις! 10

11 συµµαθητές του. Αντίστοιχα, αυτό που σε παραδοσιακά µαθησιακά περιβάλλοντα φαίνεται να εξασφαλίζει τη λειτουργικότητα του συστήµατος (π.χ., σταθερή διδακτέα ύλη), σε περιβάλλον διαδικτύου δεν υπάρχει. Πολλά θέµατα που αφορούν ειδικές λειτουργίες και µεθόδους του διαδικτύου έχουν αρχίσει να απασχολούν ήδη τους ερευνητές,. Παραδειγµατικά αναφέρουµε τη λειτουργία του ηλεκτρονικού ταχυδροµείου ( ηµητρακοπούλου 1999) και τη µέθοδο της προσοµοίωσης (Βρατσάλης υπό εξέλιξη / β). Η γνώση που αναπτύσσεται σε µαθησιακό περιβάλλον διαδικτύου είναι συνάρτηση και προϊόν µιας συνεχούς «διαπραγµάτευσης ταυτοτήτων» (Cummins 1999) ανάµεσα στον εκπαιδευτικό και τους µαθητές του. Υπάρχει ένα έντονα κριτικό στοιχείο στη γνώση από το γεγονός και µόνο (για να παραµείνουµε σε µερικά «τεχνικά» χαρακτηριστικά), ότι αυτό που διδάσκεται κι αυτό που µαθαίνεται αποτελεί συγκρίσιµο µέγεθος ανάµεσα σε άλλα µεγέθη ( έδε κ.ά. 1999), (Warschauer 1998), (Warschauer & Lepeintre 1997). Αυτό προκαλεί αρχικά κάποια αµηχανία στους εκπαιδευτικούς και φόβο ότι ο ρόλος τους µηδενίζεται, το κύρος τους πλήττεται και ο µαθητής αναλαµβάνει και τις ευθύνες του δασκάλου. ιδάσκει και διδάσκεται µόνος του, ενώ η µη δυνατότητα ποσοτικοποίησης της ύλης την καθιστά µη µετρήσιµη. Πώς λοιπόν µπορεί να αξιολογηθεί µια γνώση που βασίζεται σε µη µετρίσιµη ύλη; Αναπτύσσονται έτσι αντιστάσεις και «εξορκίζεται» το διαδίκτυο ως κάτι που δεν µπορεί να µας αφορά τη στιγµή που υπάρχουν άλλες «ζωτικές» ανάγκες. (Σκούρτου υπό έκδοση / α). Συνοψίζοντας τα σηµεία που επιγραµµατικά θίγουµε εδώ (ετερότητα των µαθητών, των εκπαιδευτικών και του µαθησιακού περιβάλλοντος) θεωρούµε ότι τα ζητήµατα µάθησης τίθενται εξ ίσου έντονα για τους εκπαιδευτικούς και τους µαθητές τους. Τους µαθητές δεν τους εντυπωσιάζει πλέον η προσπάθεια διατήρησης µιας υποτιθεµένης παντογνωσίας του εκπαιδευτικού. Μια τέτοια προσπάθεια σε περιβάλλον διαδικτύου µάλλον γελοία θα τους φανεί και αυτό πραγµατικά πλήττει το κύρος του εκπαιδευτικού. Αντίθετα, δάσκαλος που είναι σε θέση να µαθαίνει µέσα από το διαδίκτυο θα ενισχύσει το κύρος του. Ανάµεσα στα πολλά ζητήµατα που καλούµαστε να συζητήσουµε, σίγουρα τίθεται και το θέµα του «κριτικού αλφαβητισµού», όπως αυτό αναπτύσσεται από τον Cummins (Cummins & Sayers 1995, Cummins 1999, Σκούρτου, υπό έκδοση). Με το θέµα του «κριτικού αλφαβητισµού» εξ άλλου διαγράφεται και ο πλατύτερος ορίζοντας του ζητήµατος της ετερότητας στην εκπαίδευση. Επίλογος 11

12 Βιβλιογραφία (ελληνική) Αβδελά, Ε. (1997), Η Συγκρότηση της Εθνικής Ταυτότητας στο Ελληνικό Σχολείο: «Εµείς» και οι «Άλλοι», στο: Φραγκουδάκη, Α., ραγώνα, Θ., (επιµ.), Τι ειν η Πατρίδα µας;- Εθνοκεντρισµός στην Εκπαίδευση, Αθήνα, Αλεξάνδρεια Ανδρούσου, Α. (1996), Εγώ κι Εσύ Εδώ κι Εκεί, Εκπαιδευτική Βαλίτσα, Αθήνα, Θεµέλιο Βακαλιός, Θ. (1997), Το Πρόβληµα της ιαπολιτισµικής Εκπαίδευσης στη υτική Θράκη, Αθήνα, Gutenberg Βαφέα, Σ. (επιµ.), (1996), Το Πολύχρωµο Σχολείο, Αθήνα, νήσος Βρατσάλης, Κ. (1996), Μάθηση και Εκπαιδευτικές Πρακτικές, Αθήνα, νήσος Βρατσάλης, Κ. (σε εξέλιξη / α), Από τη θεωρία στην πράξη και από την πράξη στη θεωρία: το «Επιστηµολογικό Εµπόδιο» στην επιµόρφωση των εκπαιδευτικών Βρατσάλης, Κ. (σε εξέλιξη / β), Η Προσοµοίωση και η ιαδικασία Μάθησης: Μερικά ζητήµατα που αφορούν στη σχέση υποκειµένου και γνώσης Γεωργογιάννης, Π. (επιµ.), (1997), Θέµατα ιαπολιτισµικής Εκπαίδευσης, Αθήνα, Gutenberg Γιαλαµάς, Β., Κούρτη-Καζούλλη, Β., Μπατσούτα, Μ., Σκούρτου, Ε. (υπό έκδοση), Σύστηµα ιγλωσσίας Γκόβαρης, Χρ. (υπό έκδοση), ιαπολιτισµική Εκπαίδευση: Προγράµµατα και Στόχοι, στο: Σκούρτου, Ε., (επιµ.), (υπό έκδοση / α),τετράδια Νάξου για τη ιγλωσσία, Υλικά Εργαστηρίου, Ρόδος, Πρόγραµµα ΕΠΕΑΕΚ «Ακαδηµαϊκή και Επαγγελµατική Αναβάθµιση Εκπαιδευτικών Αβάθµιας Εκπαίδευσης» Γκότοβος, Α. (1996), Ρατσισµός: Κοινωνικές, Ψυχολογικές και Παιδαγωγικές Όψεις µιας Ιδεολογίας και µιας Πρακτικής, Αθήνα, ΓΓΛΕ Γκότοβος, Α. (1997), Εθνική Ταυτότητα και ιαπολιτισµική Εκπαίδευση, στο: Η Λέσχη των Εκπαιδευτικών, τχ. 19 / 1997, (23-27) Γκότοβος, Α. (1997 α ), Λήψη αποφάσεων στην Εκπαίδευση και ιαπολιτισµική Παιδαγωγική, στο: Μάρκου (1997 α ) Cummins, J. (1999), Ταυτότητες υπό ιαπραγµάτευση Εκπαίδευση µε σκοπό την Ενδυνάµωση σε µια Κοινωνία της Ετερότητας, (επιµ. Σκούρτου, Ε., µετ. Αργύρη, Σ.), Αθήνα, Gutenberg αµανάκης, Μ. (1993), Μετανάστευση και Εκπαίδευση, Αθήνα, Gutenberg αµανάκης, Μ. (1997), Η Εκπαίδευση των Παλιννοστούντων και των Αλλοδαπών Μαθητών στην Ελλάδα, Αθήνα, Gutenberg αµανάκης, Μ. (επιµ.), (1999), Ελληνόγλωσση Εκπαίδευση στο Εξωτερικό, Πρακτικά Πανελληνίου Πανοµογενειακού Συνεδρίου, Ρέθυµνο Ιούνιος 1998, Ρέθυµνο, Ε. ΙΑ.Μ.ΜΕ. έδε, Κ., Κούρτη-Καζούλλη Β., Σκούρτου, Ε., Φιλιππάρδου, Χρ. (1999), Η ιδασκαλία της εύτερης Γλώσσας µέσω ιαδικτύου: µία Νέα Προοπτική για την 12

13 Ελληνική Γλώσσα, στο: αµανάκης, Μ. (επιµ.), Ελληνόγλωσση Εκπαίδευση στο Εξωτερικό, Πρακτικά Συνεδρίου, Ρέθυµνο, Ε. ΙΑ.Μ.ΜΕ. ηµητρακοπούλου, Αγγ. (1999), Η εκπαιδευτική αξιοποίηση του ηλεκτρονικού ταχυδροµείου: Πώς, πότε και γιατί; στο: Γλωσσικός Υπολογιστής, 1/1999, ηλεκτρονική έκδοση, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (www.komvos.edu.gr) Ίδρυµα Γουλανδρή-Χόρν (1996), Η Νέα Ελληνική ως Ξένη Γλώσσα: Προβλήµατα ιδασκαλίας, Αθήνα Κούρτη Καζούλλη, Β. (υπό έκδοση), Από το Σπίτι στο Σχολείο: Γλωσσικές Εµπειρίες ίγλωσσων Παιδιών, στο: Σκούρτου, Ε., (επιµ.), (υπό έκδοση / α),τετράδια Νάξου για τη ιγλωσσία, Υλικά Εργαστηρίου, Ρόδος, Πρόγραµµα ΕΠΕΑΕΚ «Ακαδηµαϊκή και Επαγγελµατική Αναβάθµιση Εκπαιδευτικών Αβάθµιας Εκπαίδευσης» Κανακίδου, Ε. (1997), Η Εκπαίδευση στη Μουσουλµανική Μειονότητα της υτικής Θράκης, Αθήνα, Ελληνικά Γράµµατα Καραντζόλα, Ε. (1999), ιγλωσσία και ιαπολιτισµικότητα: Συγκλίσεις και αποκλίσεις, στο: Γεωργογιάννης, Π. (επιµ.), Η Ελληνική ως εύτερη ή Ξένη Γλώσσα: Μια ιαπολιτισµική Προσέγγιση, Τόµος Ι, Πρακτικά συνεδρίου, Πάτρα, Κέντρο ιαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Κάτσικας, Χρ. & Πολίτου, Ε., 1999, Εκτός «Τάξης» το «ιαφορετικό»; - Τσιγγάνοι, Μειονοτικοί, Παλιννοστούντες και αλλοδαποί στην Ελληνική Εκπαίδευση, Αθήνα, Gutenberg Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1997), Η Γλωσσική Εκπαίδευση των Ελλήνων Μεταναστών στην Ευρώπη, Αθήνα Κογκίδου,., Τρέσσου-Μυλωνά, Ε., Τσιάκαλος, Γ. (1997), Κοινωνικός Αποκλεισµός και Εκπαίδευση: η Περίπτωση Γλωσσικών Μειονοτήτων στη υτική Θεσσαλονίκη, στο: Σκούρτου, Ε. (1997) Κοτσιώνης, Π. (1997), Η παλιννόστηση των Πόντιων Οµογενών στη χώρα µας από εκπαιδευτική σκοπιά, στο Μάρκου (1997 α ) Κουζέλης, Γ., (1997), Από τη µη-αναγνώριση στην Παραγνώριση της ιαφοράς Σκέψεις για τη Μειονοτική Εκπαιδευτική Πολιτική, στο: σύγχρονα Θέµατα, τχ. 63 / 1997, (45-48) Μάρκου, Γ. (1996), Η Πολυπολιτισµικότητα της Ελληνικής Κοινωνίας, η ιαδικασία ιεθνοποίησης και η Αναγκαιότητα της ιαπολιτισµικής Εκπαίδευσης, Αθήνα, ΓΓΛΕ Μάρκου, Γ. (1997), Σχολική και Κοινωνική (Επαν)ένταξη Παλιννοστούντων Μαθητών: Η Σκοπιά των Γονέων, στο: Σκούρτου, Ε. (επιµ.), ό.π. Μάρκου, Γ. (1997 α ), ιαπολιτισµική Εκπαίδευση Επιµόρφωση Εκπαιδευτικών, Αθήνα, Κέντρο ιαπολιτισµικής Αγωγής Μήτσης, Ν. (1999), Στοιχειώδεις Αρχές και Μέθοδοι της Εφαρµοσµένης Γλωσσολογίας: Εισαγωγή στη ιδασκαλία της Ελληνικής ως εύτερης ή Ξένης Γλώσσας, Αθήνα, Gutenberg Μουρελάτου, Ε. (1997 α ), Εκπαίδευση Παλιννοστούντων Μαθητών: Οργανωτικό και διοικητικό πλαίσιο λήψης αποφάσεων, στο: Μάρκου (1997 α ) 13

14 Μπουτουλούση, Ε. (1999), Ο Λόγος των Ισχυρών και των Ασθενών στο Σχολείο, στο: Χριστίδης, Α.-Φ., (επιµ.), «Ισχυρές» και «Ασθενείς» Γλώσσες στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Όψεις του Γλωσσικού Ηγεµονισµού, Πρακτικά Συνεδρίου, ( ) Σελλά-Μάζη, Ε. (1997), ιγλωσσία και ολιγότερο οµιλούµενες Γλώσσες στην Ελλάδα, στο: Τσιτσελίκης, Κ. & Χριστόπουλος,. (επιµ.), Το Μειονοτικό Φαινόµενο στην Ελλάδα, Αθήνα, Κριτική Σκούρτου, Ε., (επιµ.), (1997). Θέµατα ιγλωσσίας και Εκπαίδευσης, Αθήνα, νήσος Σκούρτου, Ε. (1999), Εισαγωγή στο Cummins, J.(1999) Σκούρτου, Ε. (υπό έκδοση), ιγλωσσία και Μάθηση κατά τον Jim Cummins, στο: Τοπικά, τεύχος «Γλώσσα και Μάθηση» Σκούρτου, Ε., (επιµ.), (υπό έκδοση/α), Τετράδια Νάξου για τη ιγλωσσία, Υλικά Εργαστηρίου, Ρόδος, Πρόγραµµα ΕΠΕΑΕΚ «Ακαδηµαϊκή και Επαγγελµατική Αναβάθµιση Εκπαιδευτικών Αβάθµιας Εκπαίδευσης» Τσιάκαλος, Γ. (1995), Ρατσισµός. Σεξισµός, Κοινωνικός Αποκλεισµός: Ο ρόλος της Εκπαίδευσης, στο: Εκπαίδευση και Ισότητα Ευκαιριών, Πρακτικά Συνεδρίου, Γενική Γραµµατεία Ισότητας, Αθήνα, (48-57) Τσιτσελίκης, Κ. (1999), Η Αντιµετώπιση των Μειονοτικών Γλωσσών στην Ελλάδα και το Ευρωπαϊκό Νοµική Περιβάλλον στα πρόθυρα του 21 ου Αιώνα, στο: Χριστίδης, Α.-Φ., (επιµ.), «Ισχυρές» και «Ασθενείς» Γλώσσες στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Όψεις του Γλωσσικού Ηγεµονισµού, Πρακτικά Συνεδρίου, ( ) Τσιτσιπής, Λ.. (1999), Λόγος, Γλωσσική Αλλαγή και Αµοιβαίες Συνέπειες για τη Γλωσσική Ανθρωπολογία και την Πολιτική Φιλοσοφία, στο: Χριστίδης, Α.-Φ., (επιµ.), «Ισχυρές» και «Ασθενείς» Γλώσσες στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Όψεις του Γλωσσικού Ηγεµονισµού, Πρακτικά Συνεδρίου, ( ) Φιλιππάρδου, Χρ., 1997, Απόψεις εκπαιδευτικών για τη ιγλωσσία στα ηµοτικά Σχολεία της Ρόδου, στο: Σκούρτου, Ε. (1997) Φραγκουδάκη, Α., ραγώνα, Θ., (επιµ.), (1997), Τι είν η Πατρίδα µας: Εθνοκεντρισµός στην Εκπαίδευση, Αθήνα, Αλεξάνδρεια Φραγκουδάκη, Α., ραγώνα, Θ., Ανδρούσου, Α., (1997), ιαπολιτισµική Εκπαίδευση και Επιµόρφωση των Εκπαιδευτικών, στο: Σύγχρονα Θέµατα, τχ. 63 / 1997, (70-75) Χατζηδάκη, Α. (1996), Η Ελληνική ως Μειονοτική Γλώσσα στη υτική Ευρώπη: «Ισχυρή» ή «Ασθενής»;, στο: «Ισχυρές» «Ασθενείς» Γλώσσες στην Ευρώπη, Θεσσαλονίκη / Αθήνα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Χατζησαββίδης, Σ. (1995), Ελληνικά-Ροµανές (Τσιγγάνικα): Μερικές Περιπτώσεις αµοιβαίου ανεισµού, στο:μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα, Πρακτικά 15 ης Ετήσιας Συνάντησης Τοµέα Γλωσσολογίας Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη Χιωτάκης, Στ., (1997), Σχολική Εκπαίδευση και Σχολική Ενσωµάτωση των Μουσουλµάνων της Ρόδου, στο: σύγχρονα Θέµατα, τχ. 63 / 1997, (79-83) Χριστίδης, Α.-Φ., (επιµ.), (1999), «Ισχυρές» και «Ασθενείς» Γλώσσες στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Όψεις του Γλωσσικού Ηγεµονισµού, Πρακτικά Συνεδρίου, Θεσσαλονίκη, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Χριστίδης, Α.-Φ., (1999 α ), Γλωσσική Εκπαίδευση και Γλωσσικός Αποκλεισµός, στο: Ο Πολίτης, τχ. 60 / 1999, (38-41) 14

15 Βιβλιογραφία (ξενόγλωσση) Cummins, J. & Dayers, D. (1995), Brave New Schools Challenging Cultural Illiteracy through Global Learning Networks, New York, St. Martin s Press Kourtis Kazoullis V. & Skourtou E. (in press). Systematized Bilingualism: Charting Multilingualism in Greek Schools, στο: International Journal for Bilingual Education & Bilingualism Warschauer, Μ. (1998), On-line Learning in Sociocultural Context, στο: Anthropology & Education Quarterly, Vol. 29 (1), (68-88) Warschauer, Μ. & Lepeintre, S. (1997), Freire s Dream or Foucault s Nightmare: Teacher-Student Relations on an International Computer Network, στο: Debski, R., Gassin, J. & Smith, M. (eds), Language Learning through Social Computing, (67-89), Parkville, Australia, Applied Linguistics Association of Australia Ο Κώστας Βρατσάλης είναι Επίκουρος Καθηγητής στο ΠΤ Ε του Πανεπιστηµίου Αιγαίου. Η Ελένη Σκούρτου είναι Επίκουρη Καθηγήτρια στο ΠΤ Ε του Πανεπιστηµίου Αιγαίου. 15

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εισαγωγή Το θέμα της σχολικής επίδοσης σχετίζεται άμεσα με την ικανότητα των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου Πληθυσµιακή και Γλωσσική Ποικιλότητα «ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου στη Ρόδο: Το Παράδειγµα του Κατερίνα Καλογεροπούλου, Φώτης Κοτζαµάνης, Λιάνα Κουµνάκη, Αγάπη Μπίτσκη, Βασιλική Πίνδη, Πάνος Σιώρος, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές γλώσσες σ ένα µεγάλο δίκτυο Το παράδειγµα της διδασκαλίας της Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας µέσω διαδικτύου

Μικρές γλώσσες σ ένα µεγάλο δίκτυο Το παράδειγµα της διδασκαλίας της Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας µέσω διαδικτύου Σκούρτου, Ε. (2003) Μικρές Γλώσσες σ ένα Μεγάλο ίκτυο. Το Παράδειγµα της ιδασκαλίας της Ελληνικής ως εύτερης / Ξένης Γλώσσας µέσω ιαδικτύου. Πρακτικά Συνεδρίου: «Η Αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών στη ιδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2002) ίγλωσσοι Μαθητές στο ελληνικό Σχολείο, στο: Επιστήµες Αγωγής, Θεµατικό Τεύχος 2002, (11-20) ίγλωσσοι µαθητές στο ελληνικό σχολείο

Σκούρτου, Ε. (2002) ίγλωσσοι Μαθητές στο ελληνικό Σχολείο, στο: Επιστήµες Αγωγής, Θεµατικό Τεύχος 2002, (11-20) ίγλωσσοι µαθητές στο ελληνικό σχολείο Σκούρτου, Ε. (2002) ίγλωσσοι Μαθητές στο ελληνικό Σχολείο, στο: Επιστήµες Αγωγής, Θεµατικό Τεύχος 2002, (11-20) ίγλωσσοι µαθητές στο ελληνικό σχολείο Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήµιο Αιγαίου Εισαγωγική σηµείωση

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Π.Μ.Σ.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Π.Μ.Σ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Π.Μ.Σ.) «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΕ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γλώσσα της ιασποράς και η ιασπορά της Γλώσσας. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήµιο Αιγαίου

Η Γλώσσα της ιασποράς και η ιασπορά της Γλώσσας. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήµιο Αιγαίου Σκούρτου, Ε. (2005): Η Γλώσσα της ιασποράς και η ιασπορά της Γλώσσας, στο: Τσοκαλίδου, Ρ. & Παπαρούση, Μ. (επιµέλεια): Γλώσσα και Ταυτότητα στη ιασπορά, Αθήνα: Μεταίχµιο Η Γλώσσα της ιασποράς και η ιασπορά

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Διαπολιτισμική Εκπαίδευση για την ομαλή ένταξη των μαθητών/τριών με μεταναστευτικές βιογραφίες στα σχολεία και την κοινωνία της Κύπρου ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης)

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης) 1 Κωδικός: ΥΔ0008 Τίτλος: Διδασκαλία γλώσσας και νέες τεχνολογίες Διδακτικές Μονάδες European Credit Transfer System Συνολικός Φόρτος εργασίας δια ζώσης συμμετοχή (διάλεξη, εργαστήρια, σεμινάρια, φροντιστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ REMACO ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧEIΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ REMACO ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧEIΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ -1- 1. ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2. ΣΚΟΠΟΣ & ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 3. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 4. ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ 5. ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗ SWOT

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου. Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου. Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου. Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου. Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ "ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΕΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Απόκτηση εκπαιδευτικής και διαπολιτισμικής επάρκειας και ετοιμότητας από τους εκπαιδευτικούς Α /βάθμιας και Β /βάθμιας εκπαίδευσης

Απόκτηση εκπαιδευτικής και διαπολιτισμικής επάρκειας και ετοιμότητας από τους εκπαιδευτικούς Α /βάθμιας και Β /βάθμιας εκπαίδευσης Απόκτηση εκπαιδευτικής και διαπολιτισμικής επάρκειας και ετοιμότητας από τους εκπαιδευτικούς Α /βάθμιας και Β /βάθμιας εκπαίδευσης Περιεχόμενα 1. Απόκτηση εκπαιδευτικής και διαπολιτισμικής επάρκειας και

Διαβάστε περισσότερα

«Πολυπολιτισμικότητα και διαπολιτισμική εκπαίδευση»

«Πολυπολιτισμικότητα και διαπολιτισμική εκπαίδευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Πολυπολιτισμικότητα και διαπολιτισμική εκπαίδευση» ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.)

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Σχολείο:. Ημερομηνία:. 1. Ποσοτικά δεδομένα Πρόκειται για τον αριθμό των διδακτικών που πραγματοποιήθηκαν ανά τμήμα και ανά

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφάνη Γεωργία. gotheofani@yahoo.gr. 1996 Πτυχίο Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Θεοφάνη Γεωργία. gotheofani@yahoo.gr. 1996 Πτυχίο Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Θεοφάνη Γεωργία Ημερ/νία γέννησης 17.2.1971 E-mail gotheofani@yahoo.gr ΤΙΤΛΟΙ ΣΠΟΥΔΩΝ 1996 Πτυχίο Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Επιμόρφωση 2010 Βεβαίωση επιτυχούς ολοκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών Κουνέλη Βασιλική ΣΠΟΥΔΕΣ 1997 Απολυτήριο 2 ου Ενιαίου Λυκείου Πατρών. Γενικός βαθμός 18 8/10. 2002 Απόφοιτη του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών (Έτος εισαγωγής 1998 Έτος κτήσης πτυχίου 2002).

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα / γλώσσες ως µέσον κοινωνικής ένταξης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήµιο Αιγαίου

Η γλώσσα / γλώσσες ως µέσον κοινωνικής ένταξης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήµιο Αιγαίου Σκούρτου, Ε. (υπό έκδοση), Η γλώσσα / οι γλώσσες ως µέσον κοινωνικής ένταξης. Πρακτικά συνεδρίου «Ανθρώπινα ικαιώµατα, Πολιτισµικός Πλουραλισµός και Εκπαίδευση στην Ευρώπη, Ρόδος, Νοέµβριος 2002 Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Γκάνιος Γεώργιος, Διευθυντής Εκπαίδευσης Δ Διεύθυνσης Π. Ε. Αθηνών

Γκάνιος Γεώργιος, Διευθυντής Εκπαίδευσης Δ Διεύθυνσης Π. Ε. Αθηνών ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Γκάνιος Γεώργιος, Διευθυντής Εκπαίδευσης Δ Διεύθυνσης Π. Ε. Αθηνών «Όσα συμβαίνουν εκτός σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαïκή Μέρα Γλωσσών 26η Σεπτεμβρίου. Η γιορτή της γλωσσικής πολυμορφίας

Ευρωπαïκή Μέρα Γλωσσών 26η Σεπτεμβρίου. Η γιορτή της γλωσσικής πολυμορφίας Ο ανθρώπινος παράγοντας Η γιορτή της γλωσσικής πολυμορφίας Ο πλανήτης μας έχει πάνω από έξι εκατομμύρια ανθρώπους που μιλούν μεταξύ 6,000 με 7,000 διαφορετικές γλώσσες. Μερικές γλώσσες ομιλούνται από εκατοντάδες

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Διδασκαλίας & Μαθητές με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες

Μοντέλα Διδασκαλίας & Μαθητές με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες επιστημονική ημερίδα Σάββατο 2 Μαρτίου 2013 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Μοντέλα Διδασκαλίας & Μαθητές με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες Προσκεκλημένη ομιλήτρια: Δρ Γιάννακα Νατάσσα Διδάκτορας Κλινικής Ψυχολογίας Ψυχοπαθολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΤΥΠΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ

ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΤΥΠΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΑΔΑ: ΒΛΩΒ9-ΚΩΠ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΟΠΑΙΔΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία Όνομα: ΗΡΑΚΛΗΣ Επώνυμο: ΡΕΡΑΚΗΣ Όνομα πατρός: ΜΑΤΘΑΙΟΣ Χρον. γέννησης: 1952 Τόπος γέννησης: ΡΕΘΥΜΝΟ Βαθμίδα: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Σχολή: ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ Τμήμα: ΠΟΙΜ. & ΚΟΙΝ. ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Εργαστήριο: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Τηλ.: 2310

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΚΕ.Δ.ΕΚ.

Η ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΚΕ.Δ.ΕΚ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση πολιτισμικής ετερότητας και γλωσσικής ικανότητας σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα

Σχέση πολιτισμικής ετερότητας και γλωσσικής ικανότητας σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα Σχέση πολιτισμικής ετερότητας και γλωσσικής ικανότητας σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα Εισαγωγικά Σπανός Βασίλειος, δάσκαλος, κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις Επιστήμες της Αγωγής, Χαϊδογιάννου Χρυσούλα,

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακές Επικοινωνίες

Επιχειρησιακές Επικοινωνίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Επιχειρησιακές Επικοινωνίες Ενότητα # 4: Ακροατήρια-Κοινά-Στόχοι Πρόδρομος Γιαννάς Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ»

«Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ» «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ» Εισηγήτρια: Ανδριανή Ζαγκούτα Συνεργάτης Ειδικής Γραμματείας Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Η παιδεία είναι μια ευρύτερη έννοια, που ακρογωνιαίο

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Τζιµόπουλος Νίκος Υπεύθυνος ΠΛΗΝΕΤ Ν. Κυκλάδων, Επιµορφωτής ΤΠΕ Σύρος, Μέγας Γιαλός, 84100 ntzimop@de.kyk.sch.gr

Τζιµόπουλος Νίκος Υπεύθυνος ΠΛΗΝΕΤ Ν. Κυκλάδων, Επιµορφωτής ΤΠΕ Σύρος, Μέγας Γιαλός, 84100 ntzimop@de.kyk.sch.gr Αξιολόγηση ενός Εντατικού Σεµιναρίου µε Θέµα "Χρήση Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Εκπαιδευτικό Λογισµικό": Γνώµες, Κρίσεις και Αντιλήψεις Εκπαιδευτικών ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης για τους Υπολογιστές και

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 211-212 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Οι αναπαραστάσεις των γονέων για το διαφορετικό: στερεότυπα και προκαταλήψεις για τους Τσιγγάνους στην ελληνική οικογένεια 2.

Οι αναπαραστάσεις των γονέων για το διαφορετικό: στερεότυπα και προκαταλήψεις για τους Τσιγγάνους στην ελληνική οικογένεια 2. Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Οι αναπαραστάσεις των γονέων για το διαφορετικό: στερεότυπα και προκαταλήψεις για τους Τσιγγάνους στην ελληνική οικογένεια 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις

Διαβάστε περισσότερα

: HELP : HELP TRAINING FOR NATIONAL TUTORS

: HELP : HELP TRAINING FOR NATIONAL TUTORS Φορέας Υλοποίησης Τόπος ιεξαγωγής : HELP : Στρασβούργο Ηµεροµηνία : 10-11/10/2013 Τίτλος Σεµιναρίου : HELP TRAINING FOR NATIONAL TUTORS Συµµετέχοντες : ΠέτροςΑλικάκος Πρωτοδίκης Σχόλια Το διήµερο 10 και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΓΕΣΙΑ : ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ m143 Ισίδωρος Παχουνδάκης Καθηγητής Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους;

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Με το ν.3838/2010 εισήχθησαν στην ελληνική έννοµη τάξη ρυθµίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΘΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΘΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΠΜΣ «Θεωρία, Πράξη και Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου» Πανεπιστημιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

Παντελή Γεωργογιάννη

Παντελή Γεωργογιάννη Βιογραφικό Ερευνητική-Επιστημονική, Συγγραφική και Κοινωνική Δράση Του Παντελή Γεωργογιάννη Καθηγητή Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΤΡΑ 2012 Περιεχόμενα 1. Σύντομο

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ Η ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΝ ΤΙΣ Δ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

Η ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ Η ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΝ ΤΙΣ Δ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΡΙΚΑΛΩΝ Η ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ Η ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Αντικείµενο της συγκεκριµένης δραστηριότητας είναι η µεθοδική παρατήρηση των καιρικών συνθηκών για ένα σχετικά µεγάλο χρονικό διάστηµα, η καταγραφή και οργάνωση των παρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (Συνολικά στοιχεία). Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα ευτέρα 17 εκεµβρίου 2007 ΤΕΙ Λαµίας Η εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και η έννοια της Πολυµορφικότητας Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Έρευνα (2007),

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ:

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ: επιστηµονική ηµερίδα: ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ: Τρόποι Συνεργασίας Σχολείου & Οικογένειας Εγκαταστάσεις New York College 27 Φεβρουαρίου 2010 - ΑΘΗΝΑ ρ Τσιµπιδάκη Ασηµίνα ιδάσκουσα Ειδικής Αγωγής ΠΤ Ε

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα.

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ 2011 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Μεθοδολογία:

Διδακτική Μεθοδολογία: Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2014, Αθήνα Διδακτική Μεθοδολογία: Σχεδιασμός - Διεξαγωγή και Αξιολόγηση της Διδασκαλίας Εισηγητής: Δρ. Ιγνάτιος Καράμηνας Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ Εκπαιδευτής Ενηλίκων Επιστ. Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1 ΠΡΟΣ: Περ/κές

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1 / 16. 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο

Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1 / 16. 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο 1 / 16 Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο 2.Συγκροτήθηκε στο Δήµο σας ΣΕΜ; ΝΑΙ ΟΧΙ (αν όχι συνεχίστε

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννα Αθανασοπούλου Η περίπτωση της Κέρκυρας. Μύθοι και πραγµατικότητα της εκπαίδευσης των Τσιγγανοπαίδων Μετά από δυο χρόνια συναντιόµαστε πάλι στα Γιάννενα, προκειµένου να παρουσιάσουµε την εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Ιωάννινα, 5/6/2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων προκηρύσσει Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Επιστήμες της Αγωγής για το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

Διαφορετικότητα Στα Ελληνικά Σχολεία: Θεωρία Και Πράξη Καθ. Άννα Τριανταφυλλίδου, European University Institute, Florence

Διαφορετικότητα Στα Ελληνικά Σχολεία: Θεωρία Και Πράξη Καθ. Άννα Τριανταφυλλίδου, European University Institute, Florence Διαφορετικότητα Στα Ελληνικά Σχολεία: Θεωρία Και Πράξη Καθ. Άννα Τριανταφυλλίδου, European University Institute, Florence Αντιμέτωπα με την εθνική και πολιτισμική διαφορετικότητα, τα σχολεία μπορούν είτε

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Εισαγωγικά Το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας οργανώνει για το ακαδημαϊκό έτος 2013 2014 ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων. Το εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2012-2013» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΘΕΜΑ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2012-2013» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡ/ΚΗ Δ/ΝΣΗ A/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ν. ΑΙΓΑΙΟΥ 3 η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟ Υ ΔΗΜΟΤ ΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν. ΚΥΚΛ ΑΔΩΝ Νάξος,

Διαβάστε περισσότερα

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ 8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Επιστηµονικά υπεύθυνη: Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη MEd, MEd, MSc, Cert.Couns., PhD Επιστηµονική συνεργάτης Α.Π.Θ.! Δ ιοργάνωση: Χορηγός

Διαβάστε περισσότερα

The Use of the MOODLE Platform in Writing Activities. Δέσποινα Παπαγγελή Σχολική Σύμβουλος Β Αθήνας despap@otenet.gr

The Use of the MOODLE Platform in Writing Activities. Δέσποινα Παπαγγελή Σχολική Σύμβουλος Β Αθήνας despap@otenet.gr The Use of the MOODLE Platform in Writing Activities Δέσποινα Παπαγγελή Σχολική Σύμβουλος Β Αθήνας despap@otenet.gr MOODLE Modular Object- Oriented Dynamic Learning Environment 2 What is Online σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΩΝ ΤΙΜΩΝ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΩΝ ΤΙΜΩΝ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΩΝ ΤΙΜΩΝ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ Εισαγωγή Στο Κεφάλαιο 3 υπολογίζονται και συγκρίνονται οι µέσες τιµές όλων των αριθµητικών µεταβλητών που είναι ο γραπτός µέσος όρος όλων των µαθηµάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων και γνώσεων επιµορφωτών Β Επιπέδου

Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων και γνώσεων επιµορφωτών Β Επιπέδου «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

26 Μαρτίου 2008 Ηράκλειο

26 Μαρτίου 2008 Ηράκλειο Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διδάσκοντας φιλολογικά μαθήματα σε διαπολιτισμικές τάξεις ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ.

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Η ιστορία του Το Τµήµα ιδρύθηκε το 1951, αρχικά ως µέρος του Ινστιτούτου Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών του Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, και στη συνέχεια, από

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα Εισαγωγή Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα κατά τη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς η γλωσσική τους συµπεριφορά δεν είναι η αναµενόµενη για τη χρονολογική τους ηλικία (βλέπε, Schwartz, 2008,

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Το σύγχρονο ολοήµερο σχολείο στην Ελλάδα «Τµήµατα δηµιουργικής απασχόλησης» µε πρωτοβουλία των γονέων (1985) Η πρώτη µορφή ολοήµερης εκπαίδευσης στην Ελλάδα ξεκίνησε από τους γονείς Πρόβληµα φύλαξης των

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα