Η Εἰκόνα τῆς Γεννήσεως * «Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί...»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Εἰκόνα τῆς Γεννήσεως * «Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί...»"

Transcript

1 Επὶ τοῖς ἱεροῖς Γενεθλίοις τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ιησοῦ Χριστοῦ Η Εἰκόνα τῆς Γεννήσεως * «Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί...» 1 Νίκου Ζία, Αρχαιολόγου ** Η Γέννηση τοῦ Χριστοῦ γιορτάζεται ἀπὸ τὴν Αγία Ορθόδοξο Εκκλησία δοξολογικὰ καὶ συνάμα κατανυκτικά. Η ἡδυμελὴς ὑμνογραφία καὶ ἡ εἰρηνόχυτη εἰκονογραφία μὲ θαυμαστὸ τρόπο ἐκφράζουν τὸ μέγα γεγονός. Μέσα στὸ χῶρο τῆς Εκκλησίας ὁ Ορθόδοξος Χριστιανὸς ζεῖ τὸ Μυστήριο τῆς Σαρκώσεως μὲ τὶς αἰσθήσεις του, ποὺ μεταμορφώνονται γιὰ νὰ γίνουν μέσα ἐπικοινωνίας μὲ τὸ ἄρρητο. Προσκυνώντας τὴν εἰκόνα τῆς Γεννήσεως ἀνταποκρίνεται στὸ κέλευσμα τῆς ψαλμωδίας «δεῦτε ἴδωμεν πιστοὶ» καὶ «βλέπει» μὲ τὰ μάτια του τὴν θεολογία τῆς Σαρκώσεως αἰσθανόμενος τὴν εὐφροσύνη τῆς θείας συγκαταβάσεως καὶ κενώσεως. Τὸ πνευματικὸ μεγαλεῖο, τὸ μυστικὸ βάθος καὶ τὸ αἰσθητικὸ κάλλος τῆς Ορθοδόξου τέχνης συνεργοῦν στὴ μετοχὴ τοῦ πιστοῦ στὸ καλοάγγελτο γεγονὸς τῆς Ενανθρώπησης. *** Παραστάσεις μὲ θέμα τὴ Γέννηση ἀπαντοῦν ἀπὸ τὴν Παλαιοχριστιανικὴ ἐποχή, ἀλλὰ ἡ εἰκόνα, μὲ ὁλοκληρωμένο τὸν εἰκονογραφικὸ τύπο, ἐμφανίζεται κυρίως στὰ χρόνια μετὰ τὴν εἰκονομαχικὴ ταραχή, στὴν ἀκμὴ τῆς μεσοβυζαντινῆς περιόδου ἀκολουθώντας κατοπινὰ μιὰ πορεία μὲ μικρὲς παραλλαγὲς ἀνάλογες μὲ τὶς γενικώτερες συνθῆκες τόπου καὶ ἐποχῆς.

2 Γύρω στὸν 11ο αἰ. βρίσκουμε στὰ μεγάλα μνημειακὰ σύνολα τῶν ψηφιδωτῶν παραστάσεις τῆς Γεννήσεως ποὺ συγκεντρώνουν ὅλα τὰ ἐπιμέρους εἰκονογραφικὰ στοιχεῖα. Τὰ ψηφιδωτὰ τοῦ Καθολικοῦ τῆς Μονῆς τοῦ Οσίου Λουκᾶ (ἀρχὲς 11ου αἰ.) καὶ τοῦ Καθολικοῦ τῆς Μονῆς Δαφνίου (τέλος 11 αἰ.) εἶναι δύο χαρακτηριστικὰ καὶ προσιτὰ δείγματα, ποὺ μποροῦν νὰ μᾶς δώσουν τὴν αὐθεντικὴ εἰκονογραφικὴ σύνθεση. Στὸ κέντρο τῆς εἰκόνας ὑψώνεται βουνὸ «βραχῶδες, ἀλλ εὔχαρι καὶ φωτεινόχρωμο» (Φ. Κόντογλου, Εκφρασις τῆς Ορθοδόξου Εἰκονογραφίας, ἐκδ. οἶκος Αστὴρ 1960, τόμ. Α, σελ. 156), μὲ μία μεγάλη σκοτεινόχρωμη σπηλιά. Μέσα στὴ σπηλιὰ ἡ κτιστὴ συχνὰ ἰσοδυναμικὰ φάτνη μὲ τὸν σπαργανωμένο, ἀρτιγέννητο νήπιο Χριστό. Δίπλα ἡ Παναγία Μητέρα πάνω σὲ στρῶμα κάθεται ἢ εἶναι μισοξαπλωμένη καὶ σὲ μεταγενέστερους χρόνους γονατίζει. Πίσω ἀπὸ τὴν φάτνη προβάλλουν τὰ κεφάλια τους δυὸ ἀγαθὰ ζῶα, βόδι καὶ ὀνάριο. Εξω ἀπὸ τὸ σπήλαιο στὸ ἕνα ἄκρο τῆς εἰκόνας κάθεται συλλογισμένος ὁ Ιωσήφ. Στὸ ἄλλο ἄκρο τὸ πρῶτο λουτρὸ τοῦ Βρέφους ποὺ γίνεται μὲ τὴν βοήθεια δύο γυναικῶν συχνὰ ἡ μία δοκιμάζει μὲ τὸ χέρι της τὴ θερμοκρασία τοῦ νεροῦ. Στὸ ἐπάνω μέρος οἱ ὁλόσωμοι Αγγελοι προσκυνοῦν καὶ δοξολογοῦν τὸν τεχθέντα Θεὸν καὶ μὲ χαρὰ ἀναγγέλουν στοὺς τσοπάνους, τὸ χαρούμενο μήνυμα τῆς γέννησης τοῦ Σωτήρα. Οἱ ποιμένες, ποὺ ξενυχτώντας βόσκουν τὰ κοπάδια τους, δέχονται ἐκστατικοὶ τὸ ἄγγελμα. Συχνὰ ἕνας ἀπ αὐτοὺς παίζει τὸ σουραύλι του, ἐνῶ ἄλλος συνομιλεῖ μὲ τὸν Ιωσήφ. Η σύνθεση ὁλοκληρώνεται μὲ τὴν προσκύνηση τῶν Μάγων, ποὺ ἔρχονται ντυμένοι μὲ τὶς ἐξωτικές τους στολὲς καὶ κομίζοντας τὰ βασιλικά τους δῶρα. Ο λαμπρὸς ἀστέρας, ποὺ τοὺς ὁδηγοῦσε, ἔχει σταθεῖ πάνω ἀπὸ τὸ σπήλαιο «ὡσὰν δροσοσταλίδα κρεμασμένη ἄνωθεν τῆς κεφαλῆς τοῦ Χριστοῦ» (Φ. Κόντογλου, σελ. 156). 2 Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ, ψηφιδωτὸ τοῦ Καθολικοῦ τῆς Μονῆς τοῦ Οσίου Λουκᾶ (ἀρχὲς 11ου αἰ.).

3 Τὸ τοπίο, ποὺ μέσα διαδραματίζεται τὸ θαυμαστὸ αὐτὸ γεγονός, εἶναι λιτὸ καὶ ἀπέριττο. «Αγρια πρινάρια καὶ εὐώδη χόρτα, μυρσίνες, θυμάρια καὶ ἄλλα στολίζουν ταπεινὰ τοὺς βράχους, ὅπως τὰ βλέπει κανένας στὰ εὐλογημένα βουνὰ τῆς πατρίδος μας» (Φ. Κόντογλου, σελ. 158). Συχνὰ ἔχει ἕνα χαρακτήρα πιὸ εἰδυλιακὸ μὲ ρυάκια κ.λ.π. (Δαφνὶ) καὶ σπανιότερα πιὸ δραματικὸ μὲ τὸ βουνὸ ζωγραφισμένο σὲ κοφτερά, κρυσταλικὰ ἐπίπεδα (Περίβλεπτος Μυστρᾶ). Η εἰκονογραφικὴ αὐτὴ σύνθεση στὴν ἱστορικὴ πορεία τῆς Ορθοδοξίας δέχεται διάφορες μικρὲς ἢ κάποτε καὶ σημαντικὲς παραλλαγὲς ποὺ θὰ τὶς δοῦμε παρακάτω. Εκτὸς ἀπὸ τὴν συνοπτικὴ αὐτὴ εἰκόνα ὑπάρχει καὶ εὐρύτερος εἰκονογραφικὸς κύκλος, ποὺ ἀρχίζει ἀπὸ τὰ γεγονότα πρὶν τὴν Γέννηση ( Ονειρο τοῦ Ιωσήφ, Ταξείδι πρὸς τὴν Βηθλεέμ, Απογραφὴ στὸν ἄρχοντα Κυρήνιο), κορυφώνεται μὲ τὴν σύνθεση τῆς Γεννήσεως καὶ συνεχίζεται μὲ τὴν ἀπεικόνιση τῶν Μάγων (Ταξείδι τῶν Μάγων, οἱ Μάγοι μπροστὰ στὸν Ηρώδη, ὁ Ηρώδης ἐρωτᾶ τοὺς Γραμματεῖς, Η Επιστροφὴ τῶν Μάγων) καὶ κλείνει μὲ τὰ γεγονότα μετὰ τὴν Γέννηση (Φυγὴ στὴν Αἴγυπτο καὶ Βρεφοκτονία). Ενας τέτοιος ἀφηγηματικὸς κύκλος ἔχει διασωθεῖ στὰ ἐξαίσια ψηφιδωτὰ τῆς Μονῆς τῆς Χώρας (Καχριὲ Τζαμὶ) στὴ Κωνσταντινούπολη ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 14ου αἰ. (Βλ. Paul Underwood, The Kariye Djami, τομ. 2, πίν , σελ ). Σὲ πολλὲς ὅμως ἄλλες ἐκκλησίες ἀπαντοῦν ὁρισμένες ἀπὸ τὶς σκηνὲς αὐτές, ὅπως π.χ. στὸ Δαφνί, ἡ Προσκύνηση τῶν Μάγων ποὺ ἀκολουθεῖ ἀκριβέστερα τὴν Εὐαγγελικὴ διήγηση: «καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν οἰκίαν εἶδον τὸ παιδίον μετὰ Μαρίας τῆς Μητρὸς αὐτοῦ καὶ πεσόντες προσεκύνησαν καὶ ἀνοίξαντες τοὺς θυσαυροὺς αὐτῶν προσήνεγκαν δῶρα, χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σμύρναν» (Ματθ. 2, 11). Τὴν ἴδια εἰκονογραφία περιγράφει καὶ ὁ Διονύσιος ὁ ἐκ Φουρνᾶ: «Σπίτι καὶ ἡ Παναγία καθημένη εἰς σκαμνί, βαστάζουσα ὡς βρέφος τὸν Χριστὸν εὐλογοῦντα...» ( Ερμηνεία τῆς ζωγραφικῆς τέχνης, σελ. 86, 6). Ας σημειωθεῖ ὅτι ἡ Προσκύνηση τῶν Μάγων εἶναι ἀρχαιοτάτη παράσταση, ἀφοῦ ἀπαντᾶ ἤδη στὶς κατακόμβες ( Αγ. Καλλίστου καὶ Δομιτίλλης), σὲ ἀνάγλυφες μαρμάρινες σαρκοφάγους, σὲ ψηφιδωτὰ τῆς Ραυέννας (6ος αἰ.) κ.ἄ. 3 *** Ας ἐπανέλθουμε ὅμως στὴν παράσταση τῆς Γεννήσεως ποὺ ἀποτελεῖ μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς σκηνὲς τοῦ εἰκονογραφικοῦ προγράμματος τῆς

4 Ορθόδοξης Εκκλησίας καθὼς περιλαμβάνεται στὸ Δωδεκάορτο καὶ ἀποτελεῖ τὴν «μητρόπολιν πασῶν τῶν ἑορτῶν» (Migne, P.G. 49, 351) κατὰ τὸν ἱερὸ Χρυσόστομο. Ο εἰκονογραφικὸς τύπος διαμορφώθηκε ἔτσι ὥστε νὰ συνοψίζει τὴν θεολογία τῆς Γεννήσεως ντύνοντάς την μὲ ἄρτια αἰσθητικὴ μορφή. Η παράσταση ἔχει ὀργανωθεῖ ἀντιρρεαλιστικὰ καὶ συμβολικὰ συνθέτοντας στοιχεῖα ἀπὸ τὴν ἱστορικὴ πραγματικότητα μὲ πνευματικὰ καὶ διαχρονικά. Τὸ βουνό, τὸ σπήλαιο, ἡ φάτνη, τὰ ζῶα συνυπάρχουν μὲ τὸν χρυσὸ κάμπο ποὺ εἶναι ὁ πνευματικὸς χῶρος τοῦ οὐρανοῦ. Ετσι ἡ εἰκόνα ἀμέσως παρουσιάζει τὴν σύνθεση τοῦ γήϊνου καὶ τοῦ οὐράνιου, τοῦ ἀνθρώπινου καὶ τοῦ θείου. Η Ορθόδοξη ζωγραφικὴ οὔτε ἀνθρωποποιεῖ τὴν παράσταση σὰν μιὰ παχυλὴ εἰδωλοποίηση τῶν μορφῶν ἢ μιὰ ἁπλὴ ἀφήγηση, οὔτε πάλι τὴν ἀπογυμνώνει ἀπὸ τὴν ἱστορικότητα ἀφαιρώντας τὶς ἀναφορὲς στὴν πραγματικότητα. Η πνευματικὴ καὶ καλλιτεχνικὴ αὐτὴ κατεύθυνση παρέχει στὸ ζωγράφο πολλὲς ἐλευθερίες ὅπως π.χ. τὴν ὑπέρβαση τῶν φυσικῶν ἀναλογιῶν τῶν παριστανομένων μορφῶν καὶ τὴν ἀνάπλασή τους μέσα στὴν εἰκόνα σύμφωνα μὲ τὴν δεσπόζουσα κεντρικὴ ἰδέα. Ολες οἱ μορφὲς ἔχουν εἰδικὸ νόημα καὶ συμβολισμό. Η Γέννηση τοποθετεῖται μέσα σὲ σπήλαιο, στοιχεῖο ποὺ δὲν προέρχεται ἀπὸ τὰ Εὐαγγέλια, ἀλλὰ τὴν Παράδοση ποὺ ξεκινάει μὲν ἀπὸ τὸ ἀπόκρυφο τὸ λεγόμενο Πρωτοευαγγέλιο τοῦ Ιακώβου (κεφ. XVII): «καὶ εὗρε σπήλαιον ἐκεῖ καὶ εἰσήγαγε αὐτήν» (C. Tischendorf, Εὐαγγέλια Απόκρυφα, ἐκδ. οἶκος Σπανοῦ, σελ. 32), ἀλλὰ τὴν παίρνει ὁ Ορθόδοξος θεολογικὸς σταχασμὸς ( Ιουστῖνος ὁ φιλόσοφος καὶ μάρτυς) καὶ τὴν καθιερώνει ἡ ὑμνογραφία μὲ τὸν Ρωμανό: «καὶ ἡ γῆ τὸ σπήλαιον τῷ ἀπροσίτῳ προσάγει» (Κοντάκιον), καὶ τοὺς ἄλλους Υμνωδοὺς τῶν Χριστουγέννων: «Τί σοὶ προσενέγκωμεν Χριστέ, ὅτι ὤφθης ἐπὶ γῆς ὡς ἄνθρωπος... ἡ γῆ τὸ σπήλαιον» ( Ιδιόμελον Εσπερινοῦ Χριστουγέννων) ἢ «τῷ σήμερον ἐν σπηλαίῳ τεχθέντι» (Κάθισμα Ορθρου Χριστουγέννων) κ.ἄ. Τὸ σκοτεινόχρωμο σπήλαιο συνδέεται καὶ μὲ τὸν Αδη ποὺ θὰ φωτίσει ὁ Χριστὸς μὲ τὴν Ανάστασή Του. Συμβολίζει ὅμως καὶ τὴν σκοτεινιὰ τοῦ προχριστιανικοῦ κόσμου, στὴν ὁποία θὰ λάμψει τὸ χαρούμενο, λυτρωτικὸ φῶς: «ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς» (Ματθ. 4, 16). Οπως σημειώθηκε πιὸ πρίν, στὴ φάτνη ὁ Χριστὸς εἰκονίζεται σπαργανωμένος. Η εἰκονογραφία ἐδῶ ἀκολουθεῖ πιστὰ τὴν εὐαγγελικὴ διήγηση: «καὶ ἐσπαργά- 4

5 νωσεν αὐτὸν καὶ ἀνέκλινε αὐτὸν ἐν τῇ φάτνῃ» (Λουκ. 2, 7). Τὸ φασκιωμένο βρέφος παραπέμπει ὀπτικὰ σὲ μορφὲς νεκρῶν, ὅπως τοῦ Λαζάρου, δίνοντάς μας ἔτσι μιὰ ἀκόμη νήξη γιὰ τὸ σάβανο καὶ τὴν ταφὴ τοῦ Κυρίου. Η θέση τῆς Παναγίας εἶναι καίρια στὴν εἰκόνα δείχνοντας μ αὐτὸ τὸν τρόπο τὸν ρόλο Της στὸ ἔργο τῆς σωτηρίας. Εἰκονίζεται σὲ ἄμεση σχέση μὲ τὸ γλυκύτατο Τέκνο της, ἀλλὰ διατηρεῖ καὶ κάποια ἀπόσταση ἀπ Αὐτό, ὑπαγορευομένη ἀπὸ τὴν γνώση τῆς θεότητάς Του. Γιὰ τὴν στάση στὴν ὁποία ζωγραφίζεται ἡ Θεοτόκος ἔχει διατυπωθεῖ ἡ ἄποψη ὅτι καθορίζεται κυρίως ἀπὸ τὴν ἀντίληψη γιὰ τὸν μὲ ἢ χωρὶς ὠδίνες τοκετό. Η ὑμνολογία ὅμως τῆς Εκκλησίας ἀποφαίνεται μὲ σαφήνεια ὅτι ἔτεκεν ἀνωδίνως: «τὰς ὠδῖνας φυγοῦσα ὑπερφυῶς...» (Θ ὠδὴ τοῦ Κανόνος τοῦ Μ. Σαββάτου), ἀλλοῦ τὴν προσφωνεῖ: «Αχραντε ἀκόπως βαστάσα» (Δ ὠδὴ τοῦ Κανόνος τοῦ Ακαθίστου). Αλλὰ καὶ μεγάλοι Πατέρες τῆς Εκκλησίας ὅπως ὁ Μ. Φώτιος διατυπώνουν ἀνάλογες θέσεις: «τῇ ἀνωδύνῳ κυήσει» ( Ομιλία ΚΗ, Εἰς τὴν Γέννησιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ιησοῦ Χριστοῦ). Η ζωγραφικὴ εἴδαμε ὅτι ἀπεικονίζει τὴν Παναγία καθιστή, ἀνακεκλιμένη καὶ σὲ μεταγενέστερη ἐποχὴ γονατιστή. Η ἀνακεκλιμένη, ποὺ βλέπουμε σὲ σημαντικότατα ἔργα (Δαφνὶ 11ος αἰ., Μονὴ Χώρας 14ος αἰ., Περίβλεπτος Μυστρᾶ 14ος αἰ., Θεοφάνης 16ος αἰ.), θεωρήθηκε ὅτι ἀπηχεῖ ἀπόψεις γιὰ μὲ ὠδῖνες γέννηση ἐκφράζοντας «περισσότερον τὸ ἀνθρώπινον στοιχεῖον (ἐνανθρώπησις), ὅτι ὁ Κύριος ἐνεδύθη Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ, Περίβλεπτος Μυστρᾶ (14ου αἰ.). τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν καὶ ἡ Μήτηρ αὐτοῦ, ὡς ὄντως μήτηρ, ἐδοκίμασε τοὺς σχετικοὺς πόνους ὡς πᾶσα τίκτουσα γυνὴ» (Κ. Καλοκύρης, Η Γέννηση τοῦ Χριστοῦ εἰς τὴν Βυζαντινὴν τέχνην τῆς Ελλάδος, Αθῆναι 1956, σελ. 31). Ο εἰκονογραφικὸς ὅμως τύπος τῆς ἀνακεκλιμένης Παναγίας ἐπεκράτησε τὰ τελευταῖα βυζαντινὰ χρόνια καὶ εἶναι ἀπίθανο νὰ ἔρχεται σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν διδασκαλία καὶ τὴν ὑμνολογία τῆς Εκκλησίας. Γι αὐτὸ πρέπει νὰ ὑποθέσουμε ὅτι τὸ ἀνθρώπινο στοιχεῖο τονίζεται μὲ τὴν 5

6 ἀναπαυτικώτερη στάση ποὺ δίνει στὴν Παναγία ὁ ζωγράφος χωρὶς ὅμως αὐτὴ νὰ φανερώνει ὑποχρεωτικὰ ὠδῖνες τοκετοῦ. Η μητρικὴ τρυφερότητα (Πρωτάτο 14ος αἰ.) καὶ κάποια προορατικὴ αἴσθηση τῆς ρομφαίας ποὺ θὰ διαπεράσει τὴν καρδιά της (Περίβλεπτος) ἴσως προσδιορίζουν αὐτὴ τὴν στάση τῆς Θεομήτορος. Μέσα στὸ σπήλαιο δὲν ὑπάρχει ἄλλο πρόσωπο ἀπὸ τὴν Μητέρα καὶ τὸ Βρέφος. Μόνο τὰ δύο ζῶα (βόδι καὶ ὀνάριο), ποὺ ἡ παρουσία τους εἶναι μιὰ ζωγραφικὴ ὑπόμνηση τῶν καυτερῶν γιὰ τὸν Ισραὴλ λόγων τοῦ Ησαΐα: «ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ. Ισραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω καὶ ὁ λαός με οὐ συνῆκε» ( Ησ. 1, 3). Η ἀποστασία τοῦ ἐκλεκτοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ στηλιτεύεται μὲ τὸν διακριτικὸ αὐτὸν τρόπο μέσα στὴν εἰκόνα. Εἴπαμε ὅτι ὁ Ιωσὴφ κάθεται ἔξω καὶ κάπως ἀπόμακρα ἀπὸ τὸ σπήλαιο. Μ αὐτὸ τὸν τρόπο διατρανώνει ἡ βυζαντινὴ ζωγραφικὴ τὴν θεμελιώδη πίστη τῆς Εκκλησίας γιὰ τὴν ἀπείρανδρο γέννηση τοῦ Ιησοῦ, ὅπως ἄλλωστε γίνεται καὶ μὲ τὴν ὑμνολογία. Ο Ιωσὴφ εἶναι ὁ μνήστωρ ποὺ ξέρει ὅτι ἡ Μαρία ἦταν ἡ «ἀπειρόζυγος δάμαλις» (Δοξαστικὸ ΣΤ Ωρας τῶν Χριστουγέννων). Η ζωγραφικὴ τῆς Αναγέννησης, ποὺ δὲν ἐνδιαφερότανε γιὰ τὴν θεολογικὴ ἔκφραση διὰ τῆς εἰκόνος, τοποθέτησε τὸν Ιωσὴφ γονατιστὸ μέσα στὸ στάβλο σὲ συμμετρικὴ θέση μὲ τὴν Παναγία, ἐξισώνοντάς τον ζωγραφικὰ μὲ τὴν Θεοτόκο καὶ μὴ διακρίνοντας τὴν χαώδη διαφορὰ στὴ σχέση Θεοτόκου - Ιησοῦ καὶ Ιωσὴφ - Ιησοῦ. Απὸ δυτικὴ ἐπίδραση ἔχουμε στὰ μεταβυζαντινὰ χρόνια ἀνάλογη ἀπεικόνιση τοῦ Ιωσὴφ καὶ σὲ ὀρθόδοξες εἰκόνες. Στὴν αὐθεντικὴ ὀρθόδοξη ἔκφραση ὁ Ιωσὴφ κάθεται συλλογισμένος, σὲ μερικὲς περιπτώσεις μάλιστα (Δαφνὶ) μοιάζει σὰν ἔχει σὰν πρότυπο ἀγάλματα σκεπτομένων μορφῶν. Η στάση αὐτὴ ὑποσημαίνει τὶς ἀμφιβολίες ποὺ φαίνεται ἀκόμη νὰ ἔχει: «Ζάλην ἔνδοθεν ἔχων λογισμῶν ἀμφιβόλων, ὁ σώφρων Ιωσὴφ ἐταράχθη πρὸς τὴν ἄγαμόν σε θεωρῶν καὶ κλεψίγαμον ὑπονοῶν Αμεμπτε» ( Ακάθιστος Υμνος). Αλλὰ καὶ στὴν ὑμνολογία τῶν Χριστουγέννων ὑπάρχουν ἀκόμη πιὸ ἔντονες ἐκφράσεις τῆς στενοχώριας καὶ τῆς ἀμφιβολίας τοῦ Ιωσὴφ ποὺ ἐκφράζεται μὲ δραματικὸ τρόπο: «τάδε λέγει Ιωσὴφ πρὸς τὴν Παρθένον Μαρία, τί τὸ δρᾶμα τοῦτο, ὃ ἐν σοὶ τεθέαμαι; Απορῶ καὶ ἐξίσταμαι καὶ τὸν νοῦν καταπλήττομαι...» (Δοξαστικὸ Α Ωρας τῶν Χριστουγέννων). Σὲ μερικὲς εἰκόνες μπροστὰ στὸν Ιωσὴφ στέκεται καὶ συνομιλεῖ ἕνας τσοπάνος, συνήθως γέρος, κακόμορφος (σὲ σπανιώτερες περιπτώσεις ἔχει κέρατα 6

7 καὶ οὐρά), ποὺ σύμφωνα μὲ τὰ Απόκρυφα εἶναι ὁ διάβολος μεταμορφωμένος σὲ τσοπάνη ποὺ πειράζει τὸν Ιωσὴφ δείχνοντας τὴν ροζιασμένη μαγκούρα του καὶ λέγοντας εἰρωνικά, πὼς ἂν αὐτὸ τὸ ξεραμένο ξύλο βλαστήσει μὲ φύλλα καὶ κλαδιά, τότε μπορεῖ καὶ μιὰ Παρθένα νὰ γεννήσει. Σὲ κάποιες μάλιστα εἰκόνες, σὰν ἄλλη μιὰ ἐπίρρωση τῆς Παρθενίας τῆς Θεοτόκου, ζωγραφίζεται βλαστημένη ἡ ποιμενικὴ ράβδος. Η ἔνταξη τῶν ἀμφιβολιῶν τοῦ Ιωσὴφ στὴν Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ, ψηφιδωτὸ τοῦ Καθολικοῦ τῆς Μονῆς Δαφνίου (ἀρχὲς 11ου αἰ.). εἰκόνα τῆς Γεννήσεως, ἐνῶ ἔχει ἤδη πάρει στὸ ἐνύπνιό του τὴν πληροφορία γιὰ τὸ μυστήριο τῆς Ενανθρωπήσεως, ἔχει χαρακτῆρα διδακτικό. «Στὸ πρόσωπο τοῦ ἁγίου Ιωσήφ, ἡ εἰκόνα ἀφηγεῖται ἕνα παγκόσμιο δρᾶμα ποὺ παράγεται διὰ μέσου ὅλων τῶν αἰώνων... Τὸ Μυστήριο τοῦ Εὐαγγελίου ἀπευθύνεται στὴν πίστη καὶ συναντᾶ τὸ ἐμπόδιο τὶς ἀμφιβολίες» (Π. Εὐδοκίμωφ, Η Τέχνη τῆς εἰκόνας, Θεολογία τῆς ὡραιότητος, ἐκδ. Π. Πουρνάρα, Θεσσαλονίκη 1980, σελ. 214). Η συλλογισμένη καὶ συνεσταλμένη στάση του δείχνει ἄνθρωπο ποὺ βρέθηκε σὲ γεγονότα ἐπάνω ἀπὸ τὶς δυνάμεις του, ἀλλὰ ποὺ δὲν τοῦ λείπει ἡ ἀγαθὴ προαίρεση. Γι αὐτὸ καὶ τὴν Μαρία δὲν θὰ τὴν διώξει κρυφά, ὅπως πρὸς στιγμὴ σκέφθηκε, ἀλλὰ θὰ σταθεῖ δίπλα στὴ Μητέρα καὶ τὸ Παιδίον σὰν προστάτης. Στὴν ὑμνογραφία φαίνεται καθαρὰ ἡ τελική του κατάληξη στὰ ἀνερμήνευτα ἀπὸ τὴν κοινὴ λογικὴ γεγονότα, «Εγώ, φησὶ τοὺς προφῆτας ἐρευνήσας καὶ χρηματισθεὶς ὑπὸ ἀγγέλου, πέπεισμαι ὅτι Θεὸν γεννήσει ἡ Μαρία ἀνερμηνεύτως» (Δοξαστικὸν Γ Ωρας τῶν Χριστουγέννων). Ετσι ἡ ἀμφιβολία τοῦ Ιωσὴφ γίνεται στήριγμα γι αὐτοὺς ποὺ δοκιμάζονται ἀπὸ λογισμοὺς ἀμφιβολίας καὶ δυσπιστίας. Οἱ ποιμένες, ἀνοιχτόκαρδοι, καλοκάγαθοι, εἰρηνικοὶ ἄνθρωποι δέχονται μὲ κατάπληξη, ἀλλὰ καὶ χαρὰ τὸ μήνυμα τοῦ ἐρχομοῦ τοῦ Μεσσία, ἀντιπροσωπεύοντας τὴν ἀγαθὴ μερίδα τῶν ἀληθινῶν Ισραηλιτῶν ποὺ ἄκουσαν τὸ καλὸ ἄγγελμα τῆς σωτηρίας καὶ τὸ ἐνστερνήθηκαν ἀμέσως. 7

8 Αν οἱ ποιμένες εἶναι οἱ ἁπλοϊκοὶ ἄνθρωποι, οἱ Μάγοι εἶναι οἱ σοφοὶ καὶ διαβασμένοι, ποὺ ὅμως ἡ γνώση τους δὲν στέκει ἐμπόδιο στὴ προσκύνηση τοῦ σαρκωθέντος Λόγου. Γι αὐτὸ καὶ ἡ τέχνη τῆς Εκκλησίας (ζωγραφικὴ καὶ ποίηση) δίνει μεγάλη σημασία στὴν παρουσία τους. Μὲ τὶς λαμπρὲς καὶ παράξενες στολές τους, ἄλλοτε πεζοὶ καὶ ἄλλοτε ἔφιπποι εἰκονίζονται συχνὰ σὲ δύο ἢ καὶ τρεῖς διαδοχικὲς σκηνές. Οἱ Μάγοι εἶναι οἱ ἀναζητητὲς ποὺ πασχίζουν νὰ βροῦν τὴν Αλήθεια ἔξω ἀπὸ τὸν χῶρο τοῦ Ισραήλ. Ηδη στὴν προχριστιανικὴ ἐποχὴ ἀναφέρονται ἄνθρωποι ποὺ «εἶναι εὐάρεστοι στὸ Θεὸ γιατὶ αὐτοὶ τὸν φοβοῦνται καὶ ἀσκοῦν τὴν δικαιοσύνη» (Π. Εὐδοκίμωφ, σελ. 214), ὅπως ὁ Ιὼβ Ιδουμαῖος, ἡ βασίλισσα τοῦ Σαβᾶ καὶ κυρίως ὁ «ἀπάτωρ καὶ ἀμήτωρ» ( Εβρ. 7, 3) Μελχισεδέκ, ἀλλὰ καὶ ἡ πατερικὴ σκέψη γνωρίζει τὸν σπερματικὸ λόγο ( Ιουστῖνος ὁ φιλόσοφος) στοὺς ἐθνικούς. Αὐτοὺς ἀντιπροσωπεύουν οἱ Μάγοι, καθὼς καὶ τοὺς ἀνὰ τοὺς αἰῶνες ἀναζητητὲς τῆς ἀλήθειας, ποὺ μέσα ἀπὸ τοὺς πολυδαίδαλους ἀτραποὺς τῆς σκέψης, ἀκολουθώντας τὸν ἀστέρα τῆς ἐσώτερης παρόρμησής τους, φτάνουν κάποτε μὲ ταπείνωση στὴν ἁπλότητα τῆς Φάτνης γιὰ νὰ καταθέσουν τὰ δῶρα τοῦ πνευματικοῦ τους μόχθου καὶ νὰ χαροῦν μαζὶ μὲ τοὺς ποιμένες καὶ αὐτοί, γιατὶ «παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν» (Προκείμενον Προφητείας Γ Ωρας Χριστουγέννων). Οἱ Αγγελοι ὁλόσωμοι, εὐγενικοὶ καὶ μεγαλόπρεποι, ντυμένοι μὲ τὰ ἀρχαῖα ἐνδύματά τους (ἱμάτιο καὶ χιτώνα), σὲ στάσεις καὶ κινήσεις ποὺ δείχνουν τὸν σεβασμὸ στὸ Βρέφος, ἀναγγέλουν στοὺς ποιμένες τὸ μέγα γεγονός, ποὺ θὰ ἀποτελέσει τομὴ στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας. Καὶ ὅταν ὅμως σκύβουν γιὰ νὰ ἐκφράσουν τὸ σεβασμό τους δὲν ζωγραφίζονται μέσα στὴν σπηλιά, ἀλλὰ στέκουν ἀπ ἔξω, ὥστε νὰ προβάλλεται ἀνεμπόδιστα καὶ ἀδιάσπαστα τὸ κεντρικὸ θέμα: ὁ Θεὸς καὶ Κτίστης ποὺ ντύθηκε τὴν σάρκα καθὼς καὶ ἡ Παναγία Μητέρα του, ποὺ κατὰ τὸν Αγ. Νικόδημο τὸν Αγιορείτη κατέχει «τὰ δευτερεῖα τῆς Αγίας Τριάδος» ( Εορτοδρόμιον, Βενετία 1836, σελ. 480). Η ὅλη σύνθεση κλείνει με ἕνα ἀκόμα ἐπεισόδιο, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὰ Απόκρυφα: τὸ πρῶτο λουτρὸ τοῦ βρέφους. Στὸ πρωτοευαγγέλιο τοῦ Ιακώβου (Κεφ. ΧΧ, Tischendorf - Σπανός, σελ ), περιγράφονται διάφορες φροντίδες γιὰ τὸν τοκετὸ τῆς Μαρίας καθὼς καὶ ἡ μαία καὶ ἡ βοηθός της ποὺ συνδράμανε τὴν Παναγία καὶ ἔλουσαν τὸ ἀρτιγέννητο. Εἰκονογραφικὰ ἡ σκηνὴ κατάγεται ἀπὸ ἀρχαία παράσταση λουτροῦ τοῦ Διονύσου. Η χριστιανικὴ τέχνη ἤδη ἀπὸ τοὺς πρώτους αἰῶνες προσέλαβε τὸ θέμα. Σὲ ὅλες σχεδὸν τὶς κατοπινὲς βυζαντινὲς καὶ μεταβυζαντινὲς 8

9 εἰκόνες τῆς Γεννήσεως βρίσκεται ἡ σκηνὴ τοῦ Λουτροῦ. Εξαίρεση σημειώνεται τὸν 18ον αἰ. στὸ Αγιον Ορος, ὅπου ἡ σκηνὴ θεωρήθηκε μειωτικὴ τῆς θεότητος καὶ κατὰ συνέπεια ἀπόβλητη. Τὴν θεωρία αὐτὴ ἀνέπτυξε ὁ Αγ. Νικόδημος ὁ Αγιορείτης στὴν ἑρμηνεία τοῦ ΟΘ Κανόνα τῆς ΣΤ Οἰκουμενικῆς Συνόδου: «τὸ δὲ νὰ ἱστοροῦνται γυναῖκές τινες πλύνουσαι τὸν Χριστὸν ἐν λεκάνῃ, ὡς ὁρᾶται ἐν πολλοῖς εἰκόσι τῆς Χριστοῦ γεννήσεως, τοῦτο εἶναι παντάπασιν ἀτοπώτατον καὶ σαρκικῶν ἀνθρώπων ἐφεύρεμα δι ὃ καὶ παντὶ τρόπῳ πρέπει νὰ ἀποβάλλεται» (Πηδάλιον, ἔκδ. Αστέρος, Αθῆναι 1957, σελ. 290). Στὴν ἐντολὴ αὐτὴ φαίνεται ὑπακούοντας μερικοὶ Μοναχοὶ ἐκάλυψαν τὴν παράσταση τοῦ λουτροῦ μὲ βουνὰ κ.λ.π. σὲ τοιχογραφίες (Καθολικὸν καὶ παρεκκλήσιον Αγ. Νικολάου Μ. Λαύρας, Καθολικὸν Μ. Σταυρονικήτα καὶ Καθολικὸν Μ. Διονυσίου) καὶ φορητὲς εἰκόνες (εἰκόνα Γεννήσεως στὴ Λαύρα. Βλ. Κ. Καλοκύρη, Η ἀπάλειψη τῆς σκηνῆς τοῦ λουτροῦ τοῦ θείου Βρέφους ἐκ τοιχογραφίας τοῦ Αγίου Ορους, στὸ τόμο: Αθως Θέματα Αρχαιολογίας καὶ Τέχνης, ἐκδοτικὸς οἶκος Αστήρ, Αθῆναι 1963, σελ. 22). Παραταῦτα ὅμως, ὅπως καὶ προηγουμένως σημειώσαμε, ἡ σκηνὴ ἐπεκράτησε. Στὴν ὀρθόδοξο αἴσθηση τοῦ λαοῦ τῆς Εκκλησίας δὲν προξένησε κανένα σκανδαλισμό. Εἶδε στὴν ἀπεικόνιση αὐτὴ μιὰ ἀκόμη ἔκφανση τῆς σαρκώσεως καὶ Ενανθρωπήσεως. Ο Χριστὸς δὲν εἶχε βέβαια ἀνάγκη καθαρμοῦ ἀπὸ κάποιο μολυσμό, ἀλλὰ τονίζεται μὲ τὴν χαριτωμένη, οἰκεία αὐτὴ σκηνὴ μιὰ ἀκόμη φορὰ ἡ ἀνθρώπινη φύση, ὅπως θὰ γίνει μὲ τὴν Περιτομή, τὴν Υπαπαντὴ κ.ἄ. «Η σκηνὴ τοῦ λουτροῦ τοῦ βρέφους μαρτυρεῖ ὅτι εἶναι ἀληθινὰ Υἱὸς τοῦ Ανθρώπου καὶ ταυτόχρονα καὶ ὁ ἀναμενόμενος Μεσσίας ποὺ ἐπιτέλους ἦλθε» (Π. Εὐδοκίμωφ, σελ. 207). Μερικοὶ ἀκόμη μελετητὲς καὶ θεολόγοι βλέπουν καὶ μία προεικόνιση τῆς Βαπτίσεως. Τὸ τοπίο λιτὸ καὶ ἀρρενωπὰ λυρικό, ἐνῶ παραμένει στὰ οὐσιώδη του στοιχεῖα τὸ ἴδιο, παραλλάσει σὲ ὁρισμένες λεπτομέρειες ποὺ ὅμως καταγράφουν στὴν εἰκόνα μαρτυρίες τῆς ἐποχῆς καὶ τῶν γενικοτέρων ἀντιλήψεων. Στὸ ψηφιδωτὸ τοῦ Δαφνιοῦ εἶναι εἰδυλιακὸ μὲ μαλακὲς γωνίες καὶ γραμμὲς ποὺ τείνουν στὴν ὁριζόντιο, καὶ φωτεινὰ χρώματα ποὺ ἀπηχοῦν κλασσικὲς ἀναμνήσεις καὶ ἐπιδράσεις τοῦ Αττικοῦ τοπίου. Στὴ Περίβλεπτο τοῦ Μυστρᾶ ἀντίθετα τὸ κεντρικὸ βουνὸ ὑψώνεται μὲ κοφτερὰ ἐπίπεδα καὶ αἰχμηρὲς ἀπολήξεις ποὺ καταγράφουν τὴν ἀγωνία τῶν τελευταίων γενεῶν τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας. Αὐτὴ τὴ μορφὴ τοῦ βουνοῦ θὰ προτιμήσουν καὶ οἱ κυριώτεροι ζωγράφοι τῆς Κριτικῆς Σχολῆς (Θεοφάνης στὰ Μετέωρα , στὴ Μ. Λαύρα καὶ τὴ Μ. Σταυρονικήτα) ὁ Φράγκος Κατελάνος (παρεκκλήσιο Αγ. Νικολάου Μ. 9

10 Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ, Ιερὰ Μονὴ Σταυρονικήτα, Θεοφάνους τοῦ Κρητὸς (16 αἰ.). Λαύρας 1560) κ.ἄ. Αν καὶ εἶναι γνωστό, ἂς ὑπομνησθεῖ ἐδῶ ὅτι τὸ τοπίο εἶναι πάντα φωτεινὸ καὶ ποτὲ δὲν παριστάνεται χιονισμένο, ὅπως τὸ φαντάστηκε ἡ βορειοευρωπαϊκὴ ἀντίληψη. Γενικώτερα ἡ τέχνη ποὺ ἀναπτύχθηκε ἔξω ἀπὸ τὸ χῶρο τῆς Ορθοδοξίας, στὴ δυτικὴ καὶ βόρεια Εὐρώπη, διαμόρφωσε διαφορετικὴ εἰκόνα ἐνῶ ἀρχικὰ εἴχαμε τὸν ἴδιο περίπου εἰκονογραφικὸ τύπο, ὅπως π.χ. σὲ πίνακα (Φλωρεντία, συλλογὴ R. Longhi) ποὺ ἀποδίδεται στὸ Cimabue (13ος αἰ.). Στὸ Duccio ( ) διαφαίνονται κάποιες τάσεις γιὰ ἀλλαγές στὴ «Γέννηση» τῆς Εθνικῆς Πινακοθήκης τῆς Οὐάσιγκτον τὸ σπήλαιο ἀρχίζει νὰ διαμορφώνεται σὲ σταῦλο, ἐνῶ τὰ ἄλλα εἰκονογραφικὰ στοιχεῖα (θέση τοῦ Ιωσήφ, λουτρὸ τοῦ βρέφους, ποιμένες, Αγγελοι) παραμένουν τὰ καθιερωμένα ἀπὸ τὴν Παράδοση. Στοὺς ζωγράφους τοῦ 15ου αἰ., ἡ παραδοσιακὴ εἰκονογραφία ἔχει ξεχαστεῖ. Τὸ τοπίο γίνεται εἰδυλλιακὸ καὶ ἀγροτικό, ἢ μεσαιωνικὸ μὲ πύργους, λότζιες, τοξοστοιχίες κ.λ.π. Παναγία εἶναι μιὰ ὄμορφη, νεαρὴ ἀρχοντοπούλα, καὶ Ιησοῦς ἕνα χαριτωμένο παχουλὸ μωρό, γυμνὸ παρὰ τὴν σαφῆ μνεία τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ καὶ παίζει μακάρια μὲ τὰ χεράκια του. Ο Ιωσὴφ παίρνει θέση ἰσάξια πρὸς τὴν Παναγία καθὼς καὶ οἱ δύο γονατίζουν δεξιὰ κι ἀριστερὰ ἀπὸ τὸ Βρέφος. Συχνὰ ἀπὸ ὅλη τὴν σύνθεση τῆς Γεννήσεως ὁ ζωγράφος ἀπομονώνει ἕνα ἐπεισόδιο, ὅπως π.χ. τὴν «Προσκύνηση τοῦ Βρέφους» ποὺ βλέπουμε σὲ πίνακα (Φλωρεντία πινακοθήκη Uffizi) τοῦ Filippo Lippi ( ) μὲ ὅλα τὰ παραπάνω γνωρίσματα, ἢ τὴν Προσκύνηση τῶν Μάγων, ὅπου μερικὲς φορὲς μάλιστα τὸ θέμα γίνεται μόνο ἀφορμὴ γιὰ νὰ ζωγραφιστεῖ μιὰ θεαματικὴ παρέλαση τῆς ἀριστοκρατίας ὅπως συμβαίνει στὸ γνωστὸ πίνακα τοῦ Gentile da Fabriano (π. 10

11 ) ποὺ βρίσκεται στὸ Uffizi τῆς Φλωρεντίας κι ἀκόμη περισσότερο στὴ τοιχογραφία 1459 τοῦ Benozzo Gozzoli στὸ παρεκκλήσιο τῶν Μεδίκων - Ρικάρντι στὴ Φλωρεντία. Μὲ ἀνάλογα ἔργα φεύγουμε ἀπὸ τὴν πνευματική, αὐστηρὴ ἔκφραση τῆς πίστης ὅπως συνολικὰ καθολικὰ βιώνεται ἀπὸ τὴν Εκκλησία καὶ μπαίνουμε στὸ χῶρο τῆς προσωπικῆς καὶ κάποτε αὐθαίρετης ἑρμνηνείας. Παρ ὅλες ὅμως αὐτὲς τὶς ἀλλαγές, ποὺ παρατηροῦνται, στοὺς περισσότερους ζωγράφους τοῦ 14ου καὶ 15ου αἰ. δὲν λείπει ἐντελῶς κάποια αἴσθηση θαύματος, ὅπως ὅμως τὸ ἀντικρίζουν μέσα ἀπὸ τὸν συναισθηματισμὸ τῆς ἱππωσύνης, καὶ τῆς προσαρμογῆς στὰ δεδομένα τῆς ἐποχῆς. «Η τέχνη τὰ ἀπομακρυσμένα γεγονότα τῆς Γεννήσεως τὰ φέρνει κοντά, ἔτσι ποὺ ἡ θερμὴ κι εὐεργετικὴ δύναμή τους γίνεται πιὸ ἔντονη. Καὶ σὲ σένα τὸν ἴδιο πρέπει νὰ γίνουν Χριστούγεννα, λένε οἱ καλλιτέχνες ὁμόφωνα, ἡ αὐλή σου, ἡ κάμαρά σου εἶναι Βηθλεέμ, παντοῦ ἀντιλαλεῖ τὸ μήνυμα τοῦ ἀγγέλου, παντοῦ πρέπει ποιμένες καὶ μάγοι μὲ στέρεα πίστη νὰ σπεύσουν στὸ Βρέφος», γράφει δυτικὸς ἱστορικὸς τῆς τέχνης (H. Lützeler, Τὰ Χριστούγεννα στὴν Τέχνη, ἐκδ. Herder/Freiburg, σελ. 3-4). Η πορεία τῆς δυτικῆς τέχνης δείχνει ὅλο καὶ περισσότερο νὰ ἐξανθρωπίζει τὸ μυστηριακὸ γεγονός. Στὴ λεγόμενη «Μυστικὴ Γέννηση» (Λονδίνο, Εθνικὴ Πινακοθήκη) τοῦ Sandro Botticelli ( ) ἡ ἐκκοσμίκευση ὁλοκληρώνεται καὶ ἡ Γέννηση γίνεται παγανιστικὴ γιορτή ἢ ἔστω καταγραφὴ ἑνὸς ἱστορικοῦ γεγονότος ἐκφρασμένου στὰ πλαίσια τῆς οὐμανιστικῆς ὀμορφιᾶς, τοῦ μέτρου καὶ τῆς ἁρμονίας. Ο Ghirlandaio δὲν διστάζει νὰ ζωγραφίσει τὸ γυμνὸ Βρέφος μπροστὰ σὲ μιὰ ἀρχαία σαρκοφάγο ( Η προσκύνηση τῶν ποιμένων Αγ. Τριὰς Φλωρεντία). Στὴν ἐκλαϊκευμένη τέχνη ποὺ θὰ ἀκολουθήσει κατὰ τὸν 18ο καὶ 19ο αἰ. καὶ θὰ διαδοθεῖ στὴν Δύση ἀλλὰ καὶ στὴν Ορθόδοξη Ανατολή, ἡ παράσταση τῆς Γεννήσεως ἔχει χάσει τελείως τὸν ἀποκαλυπτικὸ λειτουργικό της χαρακτήρα, καθὼς ἔχει δημιουργηθεῖ ὁ γλυκερὰ συναισθηματικὸς τύπος τῆς «Αγίας Οἰκογενείας», κατάλληλης γιὰ χρηστο- ήθεια, ἀλλὰ μακρὰ ἀπὸ τὸν ἀληθινὸ προορισμὸ μιᾶς πραγματικῆς εἰκόνας. 11 *** Τὴν πορεία πρὸς τὸν ἐκδυτικισμὸ καὶ τὴν ἐκκοσμίκευση ἡ τέχνη στὸ χῶρο τῆς Ορθοδοξίας τὴν ἔκαμε μὲ πολὺ-πολὺ ἀργὰ βήματα καὶ σθεναρὴ ἀντίσταση, παρ ὅλο ὅτι βρισκότανε κάτω ἀπὸ δυσμενέστατες συνθῆκες λόγῳ τῆς δουλείας τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους (Τουρκοκρατία, Ενετοκρατία κ.λ.π.). Σιγὰ-σιγὰ ὅμως μικρὲς εἰκονογραφικὲς παραλλαγὲς περνοῦσαν

12 ἀπὸ τὴν Δύση στὴν Ορθόδοξη τέχνη. Στὴ τοιχογραφία π.χ. τῆς Μονῆς Βαρλαὰμ τῶν Μετεώρων (1548), ποὺ ἀποδίδεται στὸ ζωγράφο Φράγκο Κατελάνο, ἡ Παναγία εἶναι γονατιστή, προφανῶς ἀπὸ δυτικὴ ἐπίδραση. Ανάλογη στάση ἔχει ἡ Θεοτόκος σὲ τοιχογραφίες τοῦ Αγ. Ορους (Μ. Δοχειαρίου, Αγ. Νικόλαος Μ. Λαύρας, Μ. Ξενοφῶντος κ.ἄ.). Σὲ εἰκόνα τοῦ Ηλιοῦ Μόσκου (1658) τοῦ Μουσείου Μπενάκη τὸ Βρέφος εἶναι γυμνὸ καὶ οἱ ἄγγελοι κρατοῦν ταινία μὲ τὴν ἐπιγραφὴ «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ...». Στὸν ἴδιο αἰώνα ὁ Θεόδωρος Πουλάκης ζωγραφίζει σχεδὸν ἰσοδύναμους γονατιστοὺς τὸν Ιωσὴφ καὶ τὴν Παναγία, ἐνῶ ἕνα αἰώνα πρὶν ὁ Μιχαὴλ Δαμασκηνὸς ζωγράφησε τὴν προσκύνηση τῶν Μάγων (ν. Αγ. Αἰκατερίνης Ηρακλείου Κρήτης) ἀκολουθώντας πιστὰ δυτικὰ πρότυπα μὲ πλῆθος πολύχρωμα ντυμένων μορφῶν, ἀλόγων προοπτικὰ καὶ διαγώνια ζωγραφισμένων, σὲ ζωὴ κίνηση κ.λ.π. Μόνος σύνδεσμος μὲ τὴν Παράδοση εἶναι τὸ ἀγκαθερὸ βουνὸ καὶ ἡ τεχνικὴ τοῦ αὐγοῦ. Τὸν ἑπόμενο αἰώνα σὲ εἰκόνα τοῦ Στέφανου Τζαγκαρόλα ( Εθνικὴ Πινακοθήκη) ἔχουμε μιὰ δυτικὴ παράσταση μεταφρασμένη στὴ βυζαντινὴ τεχνική. Κατάληξη τῆς πορείας αὐτῆς εἶναι ὁ ἑφτανησιώτικος νατουραλισμός, ὅπου ἡ σύνθεση εἶναι ἐντελῶς δυτικὴ (π.χ. Προσκύνηση τῶν Μάγων Μουσείου Ζακύνθου). Τεχνικὴ (ἐλαιογραφία), εἰκονογραφία, τεχνοτροπία, ἐνδυματολογία δὲν ἔχουν καμμιὰ ἀπολύτως σχέση μὲ τὴν Παράδοση. Στὸ ἀπελευθερωμένο ἑλληνικὸ κράτος θὰ ἐπικρατήσουν ἀνάλογες τάσεις μὲ προοδευτικὰ αὐξανόμενη τὴν ἐκκοσμίκευση, ὥσπου περὶ τὰ μέσα τοῦ αἰῶνα μας ὁ Φώτης Κόντογλου ( ) θὰ ξαναϊστορήσει τὴν Γέννηση μὲ τὴν παραδοσιακὴ τεχνική, τεχνοτροπία καὶ πνευματικότητα (Φορητὴ εἰκόνα στὸ δωδεκάορτο τῆς Παναγίας - Μοναστηράκι Αθηνῶν τοῦ 1932, τοιχογραφίες στὸ παρεκκλήσιο Αγ. Εἰρήνης οἰκ. Γ. Πεσεματζόγλου στὴ Κηφισιὰ τοῦ 1938, στὸν Ι. Ν. Ζωοδόχου Πηγῆς στὸ Λιόπεσι τοῦ 1946 κ.ἄ.). 12 Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ, ψηφιδωτὸ τῆς Μονῆς τῆς Χώρας (14ου αἰ.). ***

13 Η ὀρθόδοξη εἰκόνα τῆς Γεννήσεως μορφοποιεῖ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας κρατώντας ὅλο τὸ θεολογικὸ βάθος της, καθὼς βρῆκε στὴν ἔκφραση τὸ μέτρο ἀνάμεσα στὸ θεῖο καὶ τὸ ἀνθρώπινο. Μὲ τὴν ταυτόχρονη ἀναπαράσταση μέσα στὴν ἴδια σύνθεση γεγονότων ποὺ διαφέρουν μεταξύ τους χρονικὰ (π.χ. ὁ Χριστὸς στὴν φάτνη καὶ τὴν ἴδια ὥρα στὸ λουτρό, οἱ Μάγοι ποὺ ὁδεύουν ἀκολουθώντας τὸν ἀστέρα καὶ συγχρόνως προσκυνοῦν τὸ Χριστὸ κ.λ.π.), ποὺ σημαίνει ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὴν ἀντίληψη τοῦ χρόνου σὰν ροῆς καὶ διαδοχῆς, δίνεται μιὰν ἄλλη αἴσθηση τοῦ χρόνου ποὺ τὰ ἀντιμετωπίζει ὅλα σὰν παρόν. Αὐτὴ ἡ ἀντίληψη εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς κατανόησης τοῦ μυστηρίου τῆς Σάρκωσης, σὰν γεγονότος ἱστορικοῦ, ἀλλὰ καὶ μυστηριακοῦ, ἐξωχρονικοῦ. Γιατὶ ὁ Χριστὸς ποὺ γεννήθηκε στὴν ὁρισμένη χρονικὴ στιγμή: «ὅτε ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου» (Γαλ. 4, 4) καὶ συγκεκριμένο τόπο, δὲν ἔπαυσε νὰ εἶναι ὁ «πρὸ τῶν αἰώνων ὑπάρχων» ὁ ἄχρονος Υἱὸς ποὺ «Ολος ἦν ἐν τοῖς κάτω καὶ τῶν ἄνω οὐδόλως ἀπῆν» ( Ακάθιστος Υμνος). Αὐτὴ τὴ θεώρηση τοῦ χρόνου δίνει ἡ Ορθόδοξη εἰκόνα τῆς Γεννήσεως καὶ μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο κάνει σύγχρονο τὸ γεγονὸς καὶ καλεῖ τὸν πιστὸ νὰ συμμετάσχει καὶ νὰ δεῖ τὸν τόπο ὅπου ἐγεννήθη ὁ Χριστός. Τὰ εἰκονογραφικὰ στοιχεῖα ποὺ σημειώθηκαν πιὸ πάνω δὲν θὰ ἀρκοῦσαν ὅμως νὰ ἀποδώσουν τὸ μήνυμα σωστὰ ἂν δὲν εἶχαν τὴν ἀπαιτούμενη αἰσθητικὴ μορφή. Η ἐλεύθερη σύνθεση, ποὺ δὲν καθορίζεται ἀπὸ τοὺς δεσμευτικοὺς γεωμετρικοὺς νόμους τῆς προοπτικῆς, ἡ δισδιάστατη ἀπόδοση τῶν σωμάτων, ὁ ἐσωτερικὸς φωτισμὸς τῶν μορφῶν, τὸ καθαρὸ χρῶμα εἶναι τὰ ζωγραφικὰ μέσα ποὺ κάνουν τὴν παράσταση ἀποκαλυπτική. Χρῶμα, σχέδιο, σύνθεση γίνονται Θεολογία. Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγάλο ἐπίτευγμα τῆς Βυζαντινῆς Ζωγραφικῆς πέτυχε νὰ φανερώσει μὲ χρώματα καὶ σχήματα τὴν Ενανθρώπηση στὴν σωτηριώδη, θεολογικὴ διάσταση καὶ χωρὶς νὰ μᾶς στερήσει τὴν αἰσθητικὴ χαρὰ ποὺ γεννιέται ἀπὸ τὴν μεγάλη τέχνη, κατώρθωσε νὰ καταστήσει τὴν εἰκόνα πύλη εἰσόδου στὸ μυστήριο ποὺ μπαίνουμε μὲ εὐφροσύνη καὶ δοξολογία. (*) Νίκου Ζία, «Η Εἰκόνα τῆς Γεννήσεως - Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί...», Συλλογικὸς Τόμος Χριστούγεννα, ἐκδ. «ΑΚΡΙΤΑΣ», ἔκδ. ε, 1999, σελ (**) «Ο ἀρχαιολόγος Νίκος Ζίας ἀνήκει σ ἐκείνους τοὺς μετρημένους ἀνθρώπους ποὺ συνετέλεσαν ἀποφασιστικὰ στὴν προβολὴ τῆς βυζαντινῆς, μεταβυζαντινῆς καὶ νεοελληνικῆς Τέχνης στὴν σύγχρονη ἑλληνικὴ κοινωνία. Μὲ τὶς μελέτες, μάλιστα, καὶ τὶς παρουσιάσεις του ἀπὸ τὸ ραδιόφωνο καὶ τὴν τηλεόραση, ὅπως καὶ μ αὐτὸ τὸ ἄρθρο του στὸν τόμο μας, συνέβαλε οὐσιαστικὰ στὴν κατανόηση τοῦ τόσο σημαδιακοῦ ρόλου τῆς Τέχνης στὴ ζωὴ τῆς Εκκλησίας» (αὐτόθι, σελ. 210). 13

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ιωάννου, τοῦ ἐν τῷ ὄρει Ζάντεν, καὶ τῶν δώδεκα μαθητῶν αὐτοῦ, Φωτιστῶν τῆς Ιβηρίας-Γεωργίας (7η Μαΐου, Ϛʹ αἰ.

Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ιωάννου, τοῦ ἐν τῷ ὄρει Ζάντεν, καὶ τῶν δώδεκα μαθητῶν αὐτοῦ, Φωτιστῶν τῆς Ιβηρίας-Γεωργίας (7η Μαΐου, Ϛʹ αἰ. Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ιωάννου, τοῦ ἐν τῷ ὄρει Ζάντεν, καὶ τῶν δώδεκα μαθητῶν αὐτοῦ, Φωτιστῶν τῆς Ιβηρίας-Γεωργίας (7η Μαΐου, Ϛʹ αἰ. ) Η Βυζαντινὴ παρουσία στὴ Γεωργία* Η Γεωργία κατὰ τὴ μεσαιωνικὴ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι.

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Καί πράγματι εἶναι! σταματώντας ὁ χρόνος της, χρόνος ὅπου μετριοῦνται μέ τούς χτύπους τῆς καρδιᾶς, σταματάει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοίμησις τῆς Θεοτόκου κατὰ τὴν Ἀνατολικὴ Ορθόδοξη Εἰκονογραφία*

Η Κοίμησις τῆς Θεοτόκου κατὰ τὴν Ἀνατολικὴ Ορθόδοξη Εἰκονογραφία* Η Κοίμησις τῆς Θεοτόκου κατὰ τὴν Ἀνατολικὴ Ορθόδοξη Εἰκονογραφία* Τοῦ Δρος Θ. Χρήστου Γ. Καραγιάννη Η ΕΙΚΟΝΑ εἶναι ἡ βίβλος τῶν ἀγραμμάτων. Τοῦτο ἐπαληθεύεται μὲ τὸν καλύτερο τρόπο, ἂν σταθοῦμε μπροστὰ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων

Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ ΦΥΛΗ ΑΤΤΙΚΗΣ Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων Ἀπρίλιος 2013 Κεντρικὴ Διάθεσις: Γεώργιος Χοροζίδης, Ἱ. Μονὴ Ἁγ. Κυπριανοῦ Α.Γ. 112, 133 51 ΦΥΛΗ Τηλέφ: 210 2411380,

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ορθόδοξη Εἰκόνα τῆς Ἀναστάσεως καὶ τὸ νόημά της *

Η Ορθόδοξη Εἰκόνα τῆς Ἀναστάσεως καὶ τὸ νόημά της * Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Ἀρχὴ τοῦ νέου Η Ορθόδοξη Εἰκόνα τῆς Ἀναστάσεως καὶ τὸ νόημά της * Πρωτοπρεσβυτέρου π. Στεφάνου Ἀβραμίδη Η «ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ» ἢ καλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: ἡ ἐποχή, ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: ἡ ἐποχή, ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ Ἡ σύνταξη τῆς ἐργασίας αὐτῆς ἒγινε από τό Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ὁ Θεολόγος» και ἀποτελεί εἰσαγωγή τοῦ έργου «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς Λόγοι επτά» του Ἁγίου Νικόλαου Καβάσιλα ὅπως ἐκδόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ποταμιτου εκδοσεισ ποταμιτου καταλογοσ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ θεροσ 2012

ποταμιτου εκδοσεισ ποταμιτου καταλογοσ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ θεροσ 2012 εκδοσεισ θεροσ 2012 ποταμιτου ποταμιτου καταλογοσ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ 8,99 σκληρὸ ἐξώφυλλο, 32 σελίδες, 22Χ22 ἑκατοστά Κάθε Σάββατο, ἡ Γιαγιὰ ἀφήνει τὸ καλαθάκι της μὲ τὰ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων,

ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων, Sbatti il mostro in prima pagina 1 Η λαγνεία τοῦ «κακοῦ» στὰ ΜΜΕ* Νίκος Βαραλῆς ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων, καταστροφῶν καὶ διαστροφῶν σὲ ἀπεριόριστες ποσότητες. Ο δημοσιογραφικὸς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ. Η Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Ἀναστάσεως

ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ. Η Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Ἀναστάσεως Γραμματεία Ιερᾶς Συνόδου τῶν Ενισταμένων ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ Η Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Ἀναστάσεως Βασικαὶ Θέσεις πρὸς ὑπέρβασιν μιᾶς ἀκάρπου ἔριδος Αʹ. Η Εἰκονογραφικὴ Γλῶσσα ὡς Εἰκαστικὴ Θεολογία. Βʹ. Ιστορικὴ Εξέλιξις.

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Μνήμη Φωτίου Κόντογλου

Μνήμη Φωτίου Κόντογλου Ο προφήτης τῆς Πονεμένης Ρωμηοσύνης Μνήμη Φωτίου Κόντογλου Κείμενον Αʹ Βιο-Βιβλιογραφικὰ τοῦ Φώτη Κόντογλου* 1895 Γεννιέται ὁ Φ.Κ. στὶς 8 Νοεμβρίου, στὸ Αϊβαλὶ τῆς Μ. Ασίας (Κυδωνίες). Γονεῖς του ὁ Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηρωϊκὴ Εξοδος τοῦ Μεσολογγίου*

Η Ηρωϊκὴ Εξοδος τοῦ Μεσολογγίου* Κατὰ τὴν νύκτα τῆς 9ης πρὸς 10ην Ἀπριλίου 1826, Κυριακὴ Βαΐων Η Ηρωϊκὴ Εξοδος τοῦ Μεσολογγίου* Η Ιστορία μέσα ἀπὸ τὰ μάτια ἑνὸς καλλιτέχνη τοῦ Δρος Μιχαὴλ Β. Δουλγερίδη, Δ/ντὴ Συντήρησης καὶ Ἀποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» *

Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» * Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Ἀρχὴ τοῦ νέου Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» * Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» εἶναι ἕνα ὑπέροχο πολὺ συνοπτικὸ κείμενο, ποὺ εἶναι

Διαβάστε περισσότερα

Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς*

Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς* Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Οσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου (14η Ιουλίου) Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς* Τοῦ Ἀστερίου Ἀργυρίου «Τὸ ἔργο τοῦ Νικοδήμου εἶναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΑΜΟΣ

ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΑΜΟΣ 1 ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΑΜΟΣ Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ δὲν γνωρίζουν τί εἶναι ὁ γάμος. Εἴτε ἔχουν, εἴτε δὲν ἔχουν συνάψει γάμο. Ὑπανδρευμένοι καὶ ἀνύπανδροι. Νυμφευμένοι καὶ ἀνύμφευτοι. Ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη,

Διαβάστε περισσότερα

Αναστάσιμο Οδοιπορικὸ στὴν Αγία Γῆ

Αναστάσιμο Οδοιπορικὸ στὴν Αγία Γῆ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ Αναστάσιμο Οδοιπορικὸ στὴν Αγία Γῆ «Δεῦτε λάβετε Φῶς ἐκ τοῦ Ανεσπέρου Φωτός, καὶ δοξάσατε Χριστὸν τὸν Αναστάντα ἐκ νεκρῶν». Τὸ Ανέσπερο Φῶς τοῦ Αναστάντα Κυρίου μας καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ

ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ Μέρος Β - ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ 1. Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ι) Η ΕΘΝΙΚΗ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ γ) Η ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΜΑΣ 4. ΗΛΩΣΕΙΣ (d) Προφορικὴ δήλωσις 6.1.1993 ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙ Α www.sartzetakis.gr

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ ΤΟΜΟΣ Β ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΑΘΗΝΑ 2005

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X eutypon32-33 2014/11/30 12:03 page 19 #23 Εὔτυπον, τεῦχος 32-33 Ὀκτώβριος/October 2014 19 Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X Ἰωάννης Α. Βαμβακᾶς Ιωάννης Α. Βαμβακᾶς Παπαθεοφάνους 12 853 00 Κῶς Η/Τ: gavvns

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ»

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ΔΕΛΦΩΝ -ΜΙΟΥΛΗ ΤΗΛ.: 2310 828 989 «ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ΕΤΟΣ ΣΤ ΠΑΣΧΑ 2013 www.inmetamorfoseos.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ Ἀπόδοση στὴ νέα Ἑλληνική: Ἱερομόναχος Βενέδικτος Ἔκδοση Συνοδείας Σπυρίδωνος Ἱερομονάχου, Νέα Σκήτη, Ἅγιον Ὄρος ΠΡΟΛΟΓΟΣ Καὶ δικαιότατη καὶ αὐτὴ ποὺ πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (Κριτικὴ πάνω στὸ ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «Ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ Ἀνθρωπολογία»)

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (Κριτικὴ πάνω στὸ ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «Ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ Ἀνθρωπολογία») Γεωργίου Χασούρου (Βιολόγου - Ἐκπαιδευτικοῦ) Α) Ἡ «ἐκκλησία» τῆς ιεθνοῦς Ψυχαναλυτικῆς Ἑταιρείας. Ἕνα ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ ἀνθρωπολογία» ποὺ δηµοσιεύθηκε τὸ περασµένο ἔτος

Διαβάστε περισσότερα

Βίος καὶ πολιτεία. τοῦ Νέου Μυροβλύτου,

Βίος καὶ πολιτεία. τοῦ Νέου Μυροβλύτου, Βίος καὶ πολιτεία τοῦ ὁσίου καὶ θεοφόρου πατρὸς ἡμῶν Λεοντίου τοῦ Νέου Μυροβλύτου, ποὺ διακρίθηκε γιὰ τὴν ἄσκηση καὶ τὴ λαμπρότητα τοῦ βίου του στὸ Ἁγιώνυμον Ὄρος τοῦ Ἄθωνος, στὴν Μονὴ ποὺ καλεῖται τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ ENTYPO TETSIS FIN:Layout 1 6/4/09 12:59 PM Page 1 Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ-3 ΙΟΥλΙΟΥ 2009 ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ 13, ΠλΑΚΑ, ΑΘΗΝΑ ENTYPO TETSIS FIN:Layout

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αγιος Βασίλειος τοῦ Οστρογκ τῆς Σερβίας ὁ Θαυματουργὸς *

Ο Αγιος Βασίλειος τοῦ Οστρογκ τῆς Σερβίας ὁ Θαυματουργὸς * Ἀπὸ τὸ Ἁγιολόγιον τῆς Ορθοδόξου Εκκλησίας τῆς Σερβίας Ο Αγιος Βασίλειος τοῦ Οστρογκ τῆς Σερβίας ὁ Θαυματουργὸς * 29 Ἀπριλίου 1671 «ΣΤΗ ΖΩΝΤΑΝΗ οἰκογένεια τῆς Εκκλησίας ὁ λαὸς νοιώθει τοὺς Ἁγίους ὡς τοὺς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ Ἡ συνεισφορὰ τῆς νήσου Κρήτης στὴ συγκρότηση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», καθὼς καὶ στὴν πνευματικὴ προαγωγή, δὲν συνίσταται μονάχα στὴν καλλιέργεια τῶν Γραμμάτων καὶ τῶν Τεχνῶν, ἀλλὰ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΚΟΛΛΥΒΑΔΩΝ

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΚΟΛΛΥΒΑΔΩΝ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΚΟΛΛΥΒΑΔΩΝ Ὁ μοναχισμὸς ὑπῆρχε πάντοτε ὁ σθεναρὸς πρόμαχος τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καὶ ὁ θεματοφύλακας τῶν ἱερῶν παραδόσεων τῆς Ἐκκλησίας. Πολὺ συχνὰ ὅμως οἱ μοναχοὶ ἐδιώχθηκαν καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ετήσιος Πανήγυρις τῆς Ιερᾶς Μητροπολιτικῆς Μονῆς τῶν Αγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης

Η Ετήσιος Πανήγυρις τῆς Ιερᾶς Μητροπολιτικῆς Μονῆς τῶν Αγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης ιερα μητροπολισ ωρωπου και φυλησ Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης Η Ετήσιος Πανήγυρις τῆς Ιερᾶς Μητροπολιτικῆς Μονῆς τῶν Αγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης TΗΝ Τρίτη, 2/15.10.2013, ἐπανηγύρισε λαμπρῶς,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε,

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε, + Η Ταπείνωση τοῦ Ἀποστόλου Ματθαίου* Μιὰ Μαρτυρία τῆς Παραδόσεως γιὰ τὴν Κριτικὴ Μελέτη τῶν Πηγῶν Ηλία Βουλγαράκη ( 1999) ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε, ἕγραψε ἕνα ἀπὸ τὰ τέσσερα

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ Θ 2014 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΜΑΡΤΙΟΣ Θ 2014 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Πρπρευμένων τῶν Ἱερπαίδων μετὰ εἰκόνων καὶ θυμιατῦ, ὁ Ἱερεὺς ἐξέρχεται τῦ Ἱερῦ μετὰ τῦ Τιμίυ Σταυρῦ καὶ γίνεται λιτανεία πέριξ τῦ ἐσωτερικῦ τῦ Ναῦ εἰς τέσσαρες στάσς. Εἰς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία

Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία Συνοπτικὸ διάγραμμα τοῦ προβλήματος * Σύντομη Ιστορικὴ Ἀναδρομὴ α κ. Ιωάννου Κορναράκη Ομοτίμου Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου τῶν Ἀθηνῶν «Στὶς Θεολογικὲς Σχολὲς τῆς Ελλάδας, ἐδῶ

Διαβάστε περισσότερα

Ἀββᾶς Ισαὰκ ὁ Σύρος, ὁ «ἀδικημένος» Αγιος*

Ἀββᾶς Ισαὰκ ὁ Σύρος, ὁ «ἀδικημένος» Αγιος* Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ αὐτοῦ (28η Ιανουαρίου) Η ΦΟΒΕΡΗ Ἀββᾶς Ισαὰκ ὁ Σύρος, ὁ «ἀδικημένος» Αγιος* Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Ιωάννου Φωτοπούλου σύγχυση τῶν ἀγεύστων τῆς Θείας Χάριτος θεολόγων τῆς Δύσεως, μέσῳ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283 Paul Canart, Études de paléographie et de codicologie reproduites avec la collaboration de Maria Luisa Agati et Marco D Agostino, τόμ. I-II [Studi e Testi 450-451], Città del Vaticano 2008, σσ. XXVIII+748+VI+749-1420.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ. Για πρώτη φορά τη λέξη Εὐαγγέλιο σαν ό- νομα ενός βιβλίου τη συναντούμε στον Ιουστίνο τον μάρτυρα.

ΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ. Για πρώτη φορά τη λέξη Εὐαγγέλιο σαν ό- νομα ενός βιβλίου τη συναντούμε στον Ιουστίνο τον μάρτυρα. Ο όρος ευαγγέλιον = χαρμόσυνη αγγελία. Αρχικά η λέξη «εὐαγγέλιον» σήμαινε την α- μοιβή που δινόταν σ' έναν που έφερνε καλές ειδήσεις. Αργότερα η λέξη κατέληξε να σημαίνει αυτές τις ίδιες τις ειδήσεις Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά Νικοµάχεια (Β6, 4-10)

ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά Νικοµάχεια (Β6, 4-10) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ευτέρα Ἔκδοσις Τίπρέπεινὰγνωρίζῃ ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΜΑΚΕΔΟΝΑΣ 1. Ὅτι οἱ Σκοπιανοὶ λένε τεράστια ψέματα καὶ ὅτι ἔστησαν ἕνα φαντασιώδη μύθο γιὰ τὴν καταγωγή τους. Στὴν πλειονότητά τους εἶναι Σλαῦοι

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη συμβίωση: Διέξοδος ἢ παγίδα;*

Ελεύθερη συμβίωση: Διέξοδος ἢ παγίδα;* «Νομιμοποίηση τῆς Ἐλεύθερης Συμβίωσης» (δ ) Ἕνα εἶδος πολιτικοῦ γάμου; Ἕνα εἶδος τρίτου γάμου; Μείωση τῆς ἀπόστασης ἀπὸ τὸν Γάμο; Ἕνα βῆμα πρὸς τὸν Γάμο; Τρίτης κατηγορίας γάμος; Γάμος χωρὶς στεφάνι; Παλλακεία;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μάθημα: Ενόργανη Γυμναστική Χρήσιμα θεωρία στο κεφάλαιο της ενόργανης γυμναστικής για το γνωστικό αντικείμενο ΠΕ11 της Φυσικής Αγωγής από τα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Κολλίντζα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ Μὲ ἀφορμὴν τὴν ἐπέτειον τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὑπὸ τῶν Σούρκων κατὰ τὴν 29ην Μαΐου 1453, πολλοὶ «θολοκουλτουριάρηδες», ἀνιστόρητοι

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

Ἐμφανίσεις καὶ θαύματα τῆς Παναγίας (ἔκδοση τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παρακλήτου) Πρόλογος

Ἐμφανίσεις καὶ θαύματα τῆς Παναγίας (ἔκδοση τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παρακλήτου) Πρόλογος Ἐμφανίσεις καὶ θαύματα τῆς Παναγίας (ἔκδοση τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παρακλήτου) Α. ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Παναγία ἡ Πορταΐτισσα Παναγία ἡ Νιαμονίτισσα Παναγία ἡ Κασσιωπία Παναγία ἡ Λιμνιά Παναγία τῆς Σκριποῦς Παναγία

Διαβάστε περισσότερα

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ 1 Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ Ἀπὸ 2 ἕως 12 Ἰουνίου 2010, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ καθηγητῆ Φωτίου

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεις καὶ χωριά: Μητρόπολη Μυτιλήνης 52, Μηθύμνης 33 Ἐνοριακοὶ ναοί:» 67,» 37 Παρεκκλήσια Ἔξωκκλησια:»» 807,» 275

Πόλεις καὶ χωριά: Μητρόπολη Μυτιλήνης 52, Μηθύμνης 33 Ἐνοριακοὶ ναοί:» 67,» 37 Παρεκκλήσια Ἔξωκκλησια:»» 807,» 275 ΛΕΣΒΙΑΚΟ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ Διάλεξη στὰ πλαίσια τοῦ ἑορτασμοῦ ἀπὸ τὴ Λεσβιακὴ Παροικία Θεσσαλονίκης τῆς ἐπετείου ἀπελευθερώσεως τῆς Λέσβου. Δόθηκε στὸ ἀμφιθέατρο τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἱδρύματος Πατερικῶν Μελετῶν στὶς

Διαβάστε περισσότερα

Η Πανήγυρις τῶν Αγίων Πάντων στὸ Αγρίνιο

Η Πανήγυρις τῶν Αγίων Πάντων στὸ Αγρίνιο ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ Η Πανήγυρις τῶν Αγίων Πάντων στὸ Αγρίνιο «Μόνο ἂν γίνουμε παιδιά, ἂν ἐπιστρέψουμε στὴ χαμένη μας παιδικὴ Αθωότητα καὶ Αγνότητα, μόνο τότε ἔχουμε ἐλπίδα νὰ εἰσέλθουμε στὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966)

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) Ἕνα σύγχρονο ἀλλὰ ἄγνωστο Ρῶσο ἅγιο θὰ παρουσιάσουμε σήμερα. Ἕνα ἅγιο, ποὺ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀλλὰ καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀνάγκασαν νὰ ζήσει καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Προφητεία καὶ Αποκάλυψις. ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν

Προφητεία καὶ Αποκάλυψις. ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν Προφητεία καὶ Αποκάλυψις ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν Ολεθρία πλάνη Μοναχοῦ διὰ τὴν ἔλευσιν τοῦ Ἀντιχρίστου καὶ τὴν Δευτέραν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μερικ ε σαγωγικ ε Συχνά στή «Διδαχή», στά πνευματικά μας ἀναγνώσματα, συναντᾶμε τήν ἔννοια τῆς ἄσκησης, εἴτε ὡς προτροπή, εἴτε ὡς μέθοδο πνευματικῆς προκοπῆς.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΙ, ὁδηγία καὶ προστασία τῆς Αχράντου Θεοτόκου,

ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΙ, ὁδηγία καὶ προστασία τῆς Αχράντου Θεοτόκου, Η Θεοτόκος Σύμβολο Ενότητος καὶ Αλληλοπεριχωρήσεως Η Πάνσεπτος Κοίμησις τῆς Θεοτόκου ἰσχυροποιεῖ καὶ ἀναδεικνύει τὴν ἑνότητα Ελλήνων καὶ Βουλγάρων Ενισταμένων ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΙ, ὁδηγία καὶ προστασία τῆς

Διαβάστε περισσότερα

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς Ὁμιλία Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πέτρας & Χερρονήσου κ. Νεκταρίου στὴν εἰς Πρεσβύτερον χειροτονία τοῦ ιακόνου Νεκταρίου Κιοστεράκη Χερσόνησος, 30 εκεμβρίου 2010 Χειροτονεῖσαι σήμερα ἱερεὺς καὶ συνάπτεσαι

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ*

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* Κ ΑΠΟΤΕ ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΤΕΧΝΗ, αὐτὴ ποὺ θὰ ὑπάρχει στοὺς αἰῶνες, ὅσο βέβαια θὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐπὶ τῆς γῆς ἐννοοῦμε τὴν ἱερὴ καὶ τελετουργικὴ

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλία τέρπουσα. Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1

Ποικιλία τέρπουσα. Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1 Ποικιλία τέρπουσα ἡ μελοποιία στὴν Ἀνθολογία Στιχηραρίου τοῦ Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1 ὑπὸ Κωνσταντίνου Τερζοπούλου Ἀμφιθέατρο Νέου Κτηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη Θαῦμα τῆς Ἁγίας Γεροντίσσης Μυρτιδιωτίσσης τῆς Ἀσκητρίας τῆς Κλεισούρας ( 1974) Ἀποδεικτικὸ καὶ Βεβαιωτικὸ τῆς Μοναχικῆς Ἱδιότητος καὶ Ὀνομασίας Αὐτῆς ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ

Διαβάστε περισσότερα

Η Οσιωτάτη Καθηγουμένη τῆς Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Λεουσένι Ταϊσία Σαλόπιβα

Η Οσιωτάτη Καθηγουμένη τῆς Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Λεουσένι Ταϊσία Σαλόπιβα Επὶ τῇ Συνάξει Πάντων τῶν ἐν Ἀσκήσει Λαμψάντων Οσίων (Σάββατον τῆς Τυρινῆς) Η Οσιωτάτη Καθηγουμένη τῆς Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Λεουσένι Ταϊσία Σαλόπιβα (1840-1915) Αʹ. Σύντομος Βίος Η ΗΓΟΥΜΕΝΗ Ταϊσία, κατὰ κόσμον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ Χαρὰ Λιαναντωνάκη Στὴν ὄμορφη Ἑλλάδα ποὺ ἀγαπήσαμε τὴν πατρίδα τοῦ Φωτὸς τοῦ Λόγου τοῦ Εὐαγγελίου, τὸ ὁποῖο γέννησε Πολιτισμὸ ζωῆς - βλέπουμε σήμερα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

2014-09. Κουζανός: Η σοφία της αγνωσίας

2014-09. Κουζανός: Η σοφία της αγνωσίας 1/8 2014-09 Κουζανός: Η σοφία της αγνωσίας Nicolaus Cusanus: Η σοφία της αγνωσίας. Ο Θεός, ο κόσμος, ο άνθρωπος (μτφρ. Γ. αρδιώτης, εισ.-επιμ. Ν. Αυγελής Σειρά: Φιλοσοφική Βιβλιοθήκη 2). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΙΝΗΣ

ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΙΝΗΣ Η ΙΕΡΑ ΕΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΙΝΗΣ Μνήμη: 6η Δεκεμβρίου 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΕΙΚΟΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΣ ΗΜΩΝ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΠΑΡΘΕΝΟΥ ΜΑΡΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΝΗΣ Κατὰ τὸ θέρος τοῦ σωτηρίου ἔτους 2003,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ Ἡ Μεγάλη Ἑλλάδα Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία 27-30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2015 Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Καλαμιώτισσας (Μονὴ τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς), Ἀνάφη 2 Τρίτη 25 Αὐγούστου,

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή.

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Mαθηματικό σύστημα Ένα μαθηματικό σύστημα αποτελείται από αξιώματα, ορισμούς, μη καθορισμένες έννοιες και θεωρήματα. Η Ευκλείδειος γεωμετρία αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα 63 Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα νικολαοσ κονομησ στὴν Ἑλλάδα δυστυχῶς τὸ ἀνήμπορο ἑλληνικὸ κράτος δὲν κατόρθωσε νὰ διαχειρισθεῖ μὲ τὴ δέουσα σοβαρότητα τὴν τεράστια κληρονομιὰ τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΧΡΙ τώρα μιλήσαμε γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας σχετικὰ

ΜΕΧΡΙ τώρα μιλήσαμε γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας σχετικὰ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Αρχὴ τοῦ νέου Νὰ τὴν ἐνσωματώσουμε στὴν καθημερινή μας ζωὴ * Μιὰ πνευματικὴ πρόκληση, ποὺ ἀπαιτεῖ ἀντίδραση, ἀπόφαση, πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ἔκθεση πλανῶν καὶ σφαλμάτων σὲ σχέση μὲ τὴν Πίστη καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Δημοσθένη Λιακοπούλου*

Ἔκθεση πλανῶν καὶ σφαλμάτων σὲ σχέση μὲ τὴν Πίστη καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Δημοσθένη Λιακοπούλου* Ὀρθοδοξία «Τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος;» καὶ Αἵρεσις Ἔκθεση πλανῶν καὶ σφαλμάτων σὲ σχέση μὲ τὴν Πίστη καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Δημοσθένη Λιακοπούλου* Πρεσβυτέρου Πέτρου

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἐσωτερικὸ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Ἀποστόλων Κυμίνων Θεσσαλονίκης Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου πνευματικοῦ Πατρός μας, Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΜΕΣΑ σ ὅλες τὶς προσευχὲς καὶ τοὺς ὕμνους τῆς μεγάλης

ΑΝΑΜΕΣΑ σ ὅλες τὶς προσευχὲς καὶ τοὺς ὕμνους τῆς μεγάλης Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Ἀρχὴ τοῦ νέου Η Προσευχὴ τοῦ Ἁγίου Εφραὶμ τοῦ Σύρου * Η χριστιανικὴ ἀσκητικὴ εἶναι ἀγώνας ὄχι κατά, ἀλλὰ ὑπὲρ τοῦ σώματος. Γι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οσιος Ιωσὴφ ὁ Νέος ὁ ἐν Καππαδοκίᾳ*

Ο Οσιος Ιωσὴφ ὁ Νέος ὁ ἐν Καππαδοκίᾳ* Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τῆς Υποδοχῆς τῶν τιμίων αὐτοῦ Λειψάνων στὴν Ιερὰ Μονὴ τῶν Ἁγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης Φυλῆς Ἀττικῆς (Κυριακὴ μετὰ τὰ Φῶτα) Ο Οσιος Ιωσὴφ ὁ Νέος ὁ ἐν Καππαδοκίᾳ* Βίος και Θαύματα α.γόνος

Διαβάστε περισσότερα

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ, ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΚΑΙ ΩΡΩΠΟΥ ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ μεταμορφωσεωσ του σωτηροσ δημου μεταμορφωσεωσ Χλόης & Λεβαδείας Τ.Κ. 144 52 τηλ.: 210-2850060 & φάξ: 210-2816706 site: www.inmm.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ*

ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ* Εναγώνια κραυγὴ ἀφυπνίσεως γιὰ ἕνα μεῖζον θέμα ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ* Τὰ εἰκοσάχρονα ἀπὸ τὴν ψήφιση τοῦ ἀνθρωποκτόνου Νόμου τῶν ἐκτρώσεων 1609/86 Τοῦ Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτου π. Νεκταρίου Ζιόμπολα ΠΟΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ παράσταση τῆς Βρεφοκρατούσας στὴν ὀρθόδοξη καὶ τὴ δυτικὴ ζωγραφικὴ

Ἡ παράσταση τῆς Βρεφοκρατούσας στὴν ὀρθόδοξη καὶ τὴ δυτικὴ ζωγραφικὴ Ἡ παράσταση τῆς Βρεφοκρατούσας στὴν ὀρθόδοξη καὶ τὴ δυτικὴ ζωγραφικὴ Καθὼς δὲν ἕπαψε νὰ μὲ ἀπασχολεῖ ἀπὸ χρόνια ἡ θεματικὴ τῆς βυζαντινῆς εἰκονογραφίας καὶ πρὸ πάντων οἱ διαφορές της ἀπὸ τὴν ἀντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * *

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * * 1 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα 2015 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα Ὁ ὁσιώτατος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα 3: Είναι - Συνειδέναι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Φωνάζει βοήθεια, καὶ κανένας δὲ µὲ ἀκούει. Αὐτὴ εἶναι ἡ δραµατικὴ φωνὴ τοῦ ἀνθρώπου σὲ ὅλους τους αἰῶνες καὶ ἰδιαίτερα σήµερα.

Φωνάζει βοήθεια, καὶ κανένας δὲ µὲ ἀκούει. Αὐτὴ εἶναι ἡ δραµατικὴ φωνὴ τοῦ ἀνθρώπου σὲ ὅλους τους αἰῶνες καὶ ἰδιαίτερα σήµερα. (αρ. φυλλ. 25) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ Μ ά ϊ ο ς 2 0 1 1 ΜΟΝΑΞΙΑ Ἕνας παράλυτος τριάντα ὀκτὼ χρόνια φωνάζει: Βοήθεια! Κανένας δὲν τὸν ἀ- κούει. Ἡ φωνή του πέφτει στὸ κενό. Ὁ καθένας κοιτάζει τὴ βολή του.

Διαβάστε περισσότερα

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Τευχος πρωτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Άσκηση Υπόθεση παραχάραξης Το 1938, το Υφυπουργείον Δημοσίας Ασφαλείας του ελληνικού κράτους δημοσιεύει

Διαβάστε περισσότερα

Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ Οσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου (14η Ιουλίου) Τὸ κομποσκοίνι. Ιερὸ ἀντικείμενο ἢ μέσο ἐπίκλησης τοῦ Θεοῦ; *

Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ Οσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου (14η Ιουλίου) Τὸ κομποσκοίνι. Ιερὸ ἀντικείμενο ἢ μέσο ἐπίκλησης τοῦ Θεοῦ; * Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ Οσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου (14η Ιουλίου) Τὸ κομποσκοίνι Ιερὸ ἀντικείμενο ἢ μέσο ἐπίκλησης τοῦ Θεοῦ; * «Ποτὲ δὲν ἠσθάνθη τόσην εὐχαρίστησιν ἐκ τῆς προσευχῆς, ὅσην ἐκείνην τὴν νύκτα μαζύ

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα