Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης"

Transcript

1 20(1):24-31, 2008 Κλινική μελέτη Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης Α. Κούρτης 1 Κ. Μακέδου 1 Δ. Ρούσσος 2 1 Δ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ 2 Γ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Αλληλογραφία: Α. Κούρτης Ενδοκρινολόγος Δ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Κωνσταντινουπόλεως Θεσσαλονίκη Τηλ.: (2310) Κατατέθηκε: 25/08/07 Εγκρίθηκε: 10/12/07 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης (ΣΔΚ) ορίζεται ως οποιαδήποτε μορφή διαταραχής ανοχής στη γλυκόζη, που εμφανίζεται ή διαγιγνώσκεται για πρώτη φορά κατά την κύηση. Στον ορισμό αυτό συμπεριλαμβάνονται και περιπτώσεις στις οποίες είτε ινσουλίνη είτε χορήγηση δίαιτας χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία, καθώς και καταστάσεις στις οποίες η διαταραχή ανοχής στη γλυκόζη παραμένει και μετά τον τοκετό. Ο ορισμός αυτός δεν αποκλείει την πιθανότητα η διαταραχή στην ανοχή στη γλυκόζη να προϋπήρχε της εγκυμοσύνης. Η διαπίστωση τιμής γλυκόζης νηστείας >126mg/dl ή τυχαίας τιμής γλυκόζης >200mg/dl πληρούν τα κριτήρια διάγνωσης του διαβήτη αν επιβεβαιωθούν και σε επόμενη μέρα και καθιστούν περιττή οποιαδήποτε περαιτέρω διαγνωστική δοκιμασία. Ο έλεγχος για ΣΔΚ σε γυναίκες μετρίου ή υψηλού κινδύνου, όταν δε διαπιστώνονται οι παραπάνω τιμές, πρέπει να γίνεται είτε με το πρωτόκολλο ενός βήματος ή με το πρωτόκολλο δύο βημάτων. Η διάγνωση του ΣΔΚ στηρίζεται στη δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη από το στόμα, ανεξάρτητα του πρωτοκόλλου που χρησιμοποιείται. Όλες οι γυναίκες με ΣΔΚ πρέπει να συμβουλεύονται διαιτολόγο και η διαιτητική παρέμβαση πρέπει να είναι εξατομικευμένη, ανάλογα με το Δείκτη Μάζας Σώματος της μητέρας. Η ινσουλίνη είναι η φαρμακευτική θεραπεία που αποδεδειγμένα ελαττώνει την εμβρυϊκή θνητότητα όταν συνδυάζεται με δίαιτα. Η θεραπεία με ινσουλίνη ξεκινά όταν η διαιτητική παρέμβαση αποτυγχάνει να επιτύχει τα επιθυμητά επίπεδα γλυκόζης στον ορό. Πρέπει να χρησιμοποιείται ανθρώπινη ινσουλίνη, ενώ η χορήγηση από του στόματος υπογλυκαιμικών σκευασμάτων δεν προτείνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Οι γυναίκες που εμφάνισαν ΣΔΚ πρέπει να καθοδηγούνται για αλλαγή του τρόπου ζωής τους, ο οποίος θα ελαττώσει την αντίσταση στην ινσουλίνη και θα τις βοηθήσει να διατηρήσουν φυσιολογικό βάρος σώματος μέσα από τη δίαιτα και τη σωματική άσκηση. Όροι ευρετηρίου: Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης, διάγνωση, θεραπευτική αντιμετώπιση. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης (ΣΔΚ) ορίζεται ως οποιαδήποτε μορφή διαταραχής ανοχής στη γλυκόζη, που εμφανίζεται ή διαγιγνώσκεται για πρώτη φορά κατά την κύηση 1. Στον ορισμό αυτό συμπεριλαμβάνεται και η περίπτωση στην οποία προϋπήρχε δυσανοχή στη γλυκόζη, αλλά 24

2 διαγνώσθηκε για πρώτη φορά στην εγκυμοσύνη. Όταν προϋπάρχει είτε σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 (ΣΔ 1) είτε σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ 2) και διαπιστωθεί εγκυμοσύνη, δεν πρόκειται για ΣΔΚ, αλλά για κύηση σε προϋπάρχοντα διαβήτη. Η εμφάνιση του ΣΔΚ αφορά στο 1% έως 14% όλων των κυήσεων, ανάλογα με τον πληθυσμό που μελετήθηκε και τα διαγνωστικά κριτήρια που εφαρμόσθηκαν 2,6. Στις ΗΠΑ, ποσοστό 7% περίπου όλων των κυήσεων επιπλέκονται με ΣΔΚ, που αντιστοιχεί σε περιπτώσεις ετησίως 7,8. Στην αρχή της εγκυμοσύνης, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη της μητέρας αυξάνουν και προάγουν την υπερπλασία των β-κυττάρων του παγκρέατος και την έκκριση της ινσουλίνης. Με την πρόοδο της κύησης αρχίζει η παραγωγή ορμονών που αυξάνουν την αντίσταση των περιφερικών ιστών στη δράση της ινσουλίνης. Οι ορμόνες αυτές είναι κυρίως η κορτιζόλη, η οιστραδιόλη, η προλακτίνη, η προγεστερόνη και το πλακουντικό γαλακτογόνο. Η αύξηση της αντίστασης στην ινσουλίνη οδηγεί σε αύξηση της έκκρισης της ορμόνης αυτής κατά 1,5 έως 2,5 φορές. Τα άτομα που αδυνατούν να ανταποκριθούν στην αυξημένη αντίσταση στη δράση της ινσουλίνης εμφανίζουν ΣΔΚ 9. Στους παράγοντες κινδύνου για την εκδήλωση ΣΔΚ ανήκουν 10 : Οικογενειακό ιστορικό ΣΔ 2 ή ΣΔΚ. Ηλικία > 25 έτη. Ατομικό ιστορικό δυσανοχής στη γλυκόζη ή ΣΔΚ. Ακραίες τιμές βάρους γέννησης μητέρας (>4.100gr ή >90 η εκατοστιαία θέση ή <2.700gr). Ιστορικό αιφνίδιου ενδομήτριου θανάτου. Γέννηση εμβρύου με συγγενείς διαμαρτίες. Παχυσαρκία [Δείκτης Μάζας Σώματος (Body Mass Index: BMI)>27Kgr/m 2 ] ή σημαντική αύξηση βάρους κατά την ενηλικίωση. Μακροσωμία εμβρύου. Πολυ-υδράμνιο. Πολύδυμη κύηση. Γλυκοζουρία. Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Χρήση γλυκοκορτικοειδών στην εγκυμοσύνη. Η διάγνωση και η θεραπεία του ΣΔΚ είναι καθοριστικής σημασίας, διότι η υπεργλυκαιμία, ειδικά όταν τα επίπεδα της γλυκόζης είναι πολύ υψηλά, σχετίζεται με σοβαρές επιπλοκές 11 : Προεκλαμψία. Πολυ-υδράμνιο. Εμβρυϊκή μακροσωμία. Τραύμα κατά τον τοκετό. Περιγεννητική θνησιμότητα. Καισαρική Τομή. Νεογνικές μεταβολικές διαταραχές (υπογλυκαιμία, υπερχολερυθριναιμία, υπασβεστιαιμία). ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία προτείνει ότι η εκτίμηση του κινδύνου για ΣΔΚ πρέπει να γίνεται στην πρώτη επίσκεψη της εγκύου 7. Οι γυναίκες με κλινική εικόνα συμβατή με αυξημένο κίνδυνο για ΣΔΚ (έκδηλη παχυσαρκία, ατομικό ιστορικό ΣΔΚ, γλυκοζουρία ή συγγενείς α βαθμού με σακχαρώδη διαβήτη) πρέπει να ελέγχουν τη γλυκόζη όσο το δυνατό νωρίτερα. Εφόσον βρεθεί ότι δεν εμφανίζουν ΣΔΚ στην αρχική εξέταση, πρέπει να επανελεγχθούν ανάμεσα στην 24 η και στην 28 η εβδομάδα κύησης. Οι γυναίκες που βρίσκονται σε μέτριο κίνδυνο πρέπει να ελεγχθούν ανάμεσα στην 24 η και στην 28 η εβδομάδα κύησης. Δεν χρειάζεται να υποβληθούν σε έλεγχο οι γυναίκες με χαμηλό κίνδυνο για ΣΔΚ, δηλαδή όσες πληρούν όλες τις παρακάτω προϋποθέσεις 7 : Ηλικία <25 έτη. BMI <25kgr/m 2 πριν από την εγκυμοσύνη. Φυλή με χαμηλά ποσοστά εμφάνισης ΣΔΚ, π.χ. Καυκάσια φυλή. Απουσία σακχαρώδη διαβήτη στους συγγενείς α βαθμού. Απουσία ιστορικού παθολογικής ανοχής στη γλυκόζη. Απουσία επιπλοκών σε προηγούμενη κύηση. Αντίθετα, ορισμένοι ερευνητές προτείνουν να ελέγχονται όλες οι γυναίκες, διότι θεωρούν ότι η διάγνωση και η θεραπεία του ΣΔΚ μπορεί να βελτιώσει την πορεία και την έκβαση της εγκυμοσύνης και ότι η διαλογή των γυναικών παρουσιάζει δυσκολίες και δεν είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στην ανίχνευση του ΣΔΚ 12. Το Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (The American College of Obstetricians and Gynecologists-ACOG) αποδέχεται ότι ο έλεγχος όλων των γυναικών για ΣΔΚ αποτελεί την προσέγγιση με τη μεγαλύτερη ευαισθησία. Εντούτοις, επισημαίνει ότι ο έλεγχος είναι δυνατό να παραλειφθεί στις γυναίκες με χαμηλό κίνδυνο για ΣΔΚ 13. Τα κριτήρια για τη διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη πληρούνται όταν διαπιστωθεί γλυκόζη ορού νηστείας >126mg/dl ή τυχαία τιμή γλυκόζης ορού >200mg/ dl, τιμές επιβεβαιωμένες με αιμοληψία σε επόμενη μέρα. Οι τιμές αυτές από μόνες τους θέτουν τη διάγνωση ΣΔΚ και καθιστούν περιττή τη διενέργεια οποιασδήποτε περαιτέρω δοκιμασίας 7. Η Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία προτείνει δύο πρωτόκολλα προσέγγισης των γυναικών για εκτίμηση του ΣΔΚ: Πρωτόκολλο ενός βήματος: είναι το συχνότερα χρησιμοποιούμενο εκτός ΗΠΑ. Διενεργείται η δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη (Oral Glucose Tolerance Test, OGTT) με χορήγηση από το στόμα 75gr άνυδρης γλυκόζης, σε υδατικό διάλυμα ml, που πρέπει να 25

3 Κούρτης και συν. Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης Πίνακας 1. Διάγνωση σακχαρώδη διαβήτη κύησης με χορήγηση 75gr γλυκόζης Αιμοληψία Γλυκόζη (φυσιολογικές τιμές) Νηστεία <95 mg/dl 1 ώρα <180 mg/dl 2 ώρες <155 mg/dl (Απαιτούνται δύο παθολογικές τιμές για τη διάγνωση) Πίνακας 3. Διάγνωση σακχαρώδη διαβήτη κύησης με χορήγηση 75gr γλυκόζης Αιμοληψία Γλυκόζη (φυσιολογικές τιμές) Νηστεία <125 mg/dl 2 ώρες <140 mg/dl (Απαιτείται μία παθολογική τιμή για τη διάγνωση) Πίνακας 2. Διάγνωση σακχαρώδη διαβήτη κύησης με χορήγηση 100gr γλυκόζης Αιμοληψία Γλυκόζη (φυσιολογικές τιμές) Νηστεία <95 mg/dl 1 ώρα <180 mg/dl 2 ώρες <155 mg/dl 3 ώρες <140 mg/dl (Απαιτούνται δύο παθολογικές τιμές για τη διάγνωση) Πίνακας 4. Χορηγούμενη δόση ινσουλίνης ανάλογα με την ηλικία της κύησης Ηλικία κύησης Μονάδες Ινσουλίνης/Kg (εβδομάδα) βάρους σώματος 6 η -18 η 0,7 18 η -26 η 0,8 26 η -36 η 0,9 36 η -40 η 1,0 καταναλωθεί σε 3-5, μετά από ολονύκτια νηστεία, διάρκειας τουλάχιστον 8 ωρών, τριήμερη φόρτιση με υδατάνθρακες (>150gr υδατανθράκων ημερησίως) και συνήθη σωματική δραστηριότητα. Οι αιμοληψίες γίνονται πριν από την πόση του υγρού, καθώς και στη μία και στις δύο ώρες ύστερα από την έναρξη της δοκιμασίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο προσδιορισμός των τιμών της γλυκόζης πρέπει να γίνεται από φλεβικό αίμα, δεδομένου ότι η αξιοπιστία των τιμών γλυκόζης από τριχοειδικό αίμα, για την ανίχνευση και τη διάγνωση ΣΔΚ, δεν έχει επιβεβαιωθεί. Κατά τη διάρκεια της δίωρης δοκιμασίας η έγκυος πρέπει να είναι σε ηρεμία και να μην καπνίζει. Η δοκιμασία θεωρείται παθολογική και διαγνωστική του ΣΔΚ αν δύο ή περισσότερες τιμές υπερβαίνουν τις τιμές που φαίνονται στον πίνακα 1. Στο πρωτόκολλο αυτό δεν διενεργείται δοκιμασία ανίχνευσης ΣΔΚ 7. Πρωτόκολλο δύο βημάτων: χρησιμοποιείται κυρίως στις ΗΠΑ. Διενεργείται μια αρχική δοκιμασία ανίχνευσης ΣΔΚ (Glucose challenge test, GCT) μετρώντας τα επίπεδα γλυκόζης ορού 1 ώρα ύστερα από τη χορήγηση από το στόμα 50gr άνυδρης γλυκόζης σε υδατικό διάλυμα οποιαδήποτε ώρα της ημέρας. Για τη διενέργεια της δοκιμασίας αυτής δεν είναι απαραίτητη η φόρτιση με υδατάνθρακες ή η ολονύκτια νηστεία, ενώ συνιστάται να έχει περάσει χρονικό διάστημα 3 ωρών από την τελευταία λήψη τροφής. Η δοκιμασία ανίχνευσης ΣΔΚ 26 θεωρείται παθολογική όταν η γλυκόζη ορού υπερβαίνει τα 140mg/dl. H ευαισθησία της δοκιμασίας αυτής στην ανίχνευση των γυναικών με ΣΔΚ είναι 80%, εφόσον χρησιμοποιηθεί η τιμή 140mg/dl και φθάνει το 90% αν χρησιμοποιηθεί τιμή γλυκόζης 130mg/dl 7. Στη συνέχεια διενεργείται η δοκιμασία διάγνωσης του ΣΔΚ στις γυναίκες που εμφάνισαν τιμή γλυκόζης >130mg/dl στη δοκιμασία ανίχνευσης ΣΔΚ. Κατά τη δοκιμασία διάγνωσης χορηγούνται από το στόμα 100gr άνυδρης γλυκόζης σε υδατικό διάλυμα μετά από τριήμερη φόρτιση με υδατάνθρακες και ολονύκτια νηστεία τουλάχιστον 8 ωρών. Οι αιμοληψίες γίνονται πριν από την πόση του υγρού, καθώς και στη μία, στις δύο και στις τρεις ώρες ύστερα από την έναρξη της δοκιμασίας. Η δοκιμασία θεωρείται παθολογική και διαγνωστική του ΣΔΚ αν δύο ή περισσότερες τιμές υπερβαίνουν τις τιμές που φαίνονται στον πίνακα 2. Εφόσον μία μόνο τιμή είναι παθολογική η κατάσταση ορίζεται ως διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη της κύησης (impaired glucose tolerance - IGT) και η δοκιμασία επαναλαμβάνεται περίπου ένα μήνα αργότερα. Τέλος, σε περίπτωση που όλες οι τιμές είναι φυσιολογικές, αλλά διαπιστώνεται μακροσωμία, πολυ-υδράμνιο ή υπάρχουν ισχυροί παράγοντες κινδύνου, η δοκιμασία επαναλαμβάνεται περίπου ένα μήνα αργότερα (σχήμα 1). Εάν η τιμή της γλυκόζης στη δοκιμασία ανίχνευσης του ΣΔΚ ξεπερνά τα 190mg/dl δεν χρειάζεται να διε-

4 Προσδιορισμός γλυκόζης ορού μία ώρα ύστερα από χορήγηση 50gr άνυδρης γλυκόζης Εάν γλυκόζη ορού > 130 mg/dl, διενέργεια 100gr OGTT Εάν γλυκόζη ορού > 190 mg/dl, διάγνωση ΣΔΚ χωρίς διενέργεια 100gr OGTT Παθολογικές τιμές γλυκόζης ορού κατά τη διενέργεια 100gr OGTT Γλυκόζη νηστείας >95 mg/dl 1 ώρα > 180 mg/dl 2 ώρες > 155 mg/dl 3 ώρες > 140 mg/dl. Εάν δύο ή περισσότερες τιμές παθολογικές ΣΔΚ Εάν μία μόνο τιμή παθολογική Διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη στην κύηση (IGT) Εάν όλες οι τιμές φυσιολογικές, επανέλεγχος μετά ένα μήνα εφόσον υπάρχουν: Μακροσωμία Πολυ-υδράμνιο Ισχυροί παράγοντες κινδύνου Σχήμα 1. Προτεινόμενος αλγόριθμος για τη διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη κύησης. νεργηθεί η δοκιμασία διάγνωσης και τίθεται άμεσα η διάγνωση ΣΔΚ. Εναλλακτικά, η δοκιμασία διάγνωσης του ΣΔΚ μπορεί να γίνει με χορήγηση 75gr γλυκόζης και προσδιορισμό της γλυκόζης ορού πριν από την πόση του υγρού, καθώς και στη μία και στις δύο ώρες ύστερα από την έναρξη της δοκιμασίας. Η δοκιμασία θεωρείται παθολογική και διαγνωστική του ΣΔΚ αν δύο ή περισσότερες τιμές υπερβαίνουν τις τιμές που φαίνονται στον πίνακα 1. Εντούτοις, η δοκιμασία αυτή δεν είναι τόσο αξιόπιστη για τη διάγνωση του ΣΔΚ όσο η δοκιμασία με τα 100gr γλυκόζης 7. Ορισμένοι ερευνητές στηριζόμενοι στις προτάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (World Health Organization-WHO) χρησιμοποιούν ένα απλοποιημένο σχήμα της δοκιμασίας με τη χορήγηση 75gr γλυκόζης (πίνακας 3) 14. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΔΚ Η αναγνώριση των γυναικών με ΣΔΚ είναι σημαντική, γιατί με την κατάλληλη θεραπεία είναι δυνατό να ελαττωθεί η μητρική και η εμβρυϊκή νοσηρότητα, ιδιαίτερα η μακροσωμία 15,16. Η παρακολούθηση του μεταβολισμού της μητέρας πρέπει να έχει ως στόχο την ανάδειξη της βαριάς υπογλυκαιμίας, η οποία μπορεί να αυξήσει τους κινδύνους για το κύημα. Ο καθημερινός αυτοέλεγχος της γλυκόζης φαίνεται να υπερτερεί συγκριτικά με τον έλεγχο της γλυκόζης ορού, όταν αυτός γίνεται στο πλαίσιο της τακτικής παρακολούθησης. Σύμφωνα με την Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία, η έγκυος πρέπει να ελέγχει τη γλυκόζη στο τριχοειδικό αίμα με μετρητή γλυκόζης αμέσως μετά το πρωινό ξύπνημα (γλυκόζη νηστείας), μία ή δύο ώρες μετά τα γεύματα. Σε γυναίκες που βρίσκονται σε αγωγή με ινσουλίνη ο αυτοέλεγχος της μεταγευματικής γλυκόζης ορού υπερτερεί συγκριτικά με τον έλεγχο των προγευματικών τιμών. Ο προσδιορισμός της γλυκόζης ούρων δεν χρησιμεύει στην παρακολούθηση του ΣΔΚ, σε αντίθεση με 27

5 Κούρτης και συν. Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης την παρακολούθηση των επιπέδων των κετονοσωμάτων στα ούρα, η οποία μπορεί να είναι χρήσιμη στην αναγνώριση πλημμελούς πρόσληψης θερμίδων ή υδατανθράκων σε γυναίκες που βρίσκονται σε δίαιτα με θερμιδικό έλλειμμα. Η παρακολούθηση της εγκύου πρέπει να περιλαμβάνει τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, καθώς και τον έλεγχο των επιπέδων των λευκωμάτων στα ούρα για ανάδειξη πιθανών υπερτασικών διαταραχών. Τέλος, η παρακολούθηση πρέπει να περιλαμβάνει και υπερηχογραφικό έλεγχο της ανάπτυξης του εμβρύου, ιδιαίτερα στις αρχές του τρίτου τριμήνου, προκειμένου τα έμβρυα με περίμετρο κοιλίας >75 η εκατοστιαία θέση να ωφεληθούν από την έναρξη χορήγησης ινσουλίνης στη μητέρα 7. Αποτελεσματικό θεραπευτικό σχήμα θεωρείται αυτό που αποτελείται από διαιτητική αγωγή, αυτοέλεγχο των τιμών της γλυκόζης ορού και εφόσον δεν επιτευχθούν οι τιμές-στόχοι της γλυκόζης ορού μόνο με τη δίαιτα, χορήγηση ινσουλίνης. ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Η αντιμετώπιση της εγκύου με ΣΔΚ πρέπει να ξεκινά με σωστή διαιτητική καθοδήγηση, η οποία είναι το βασικό στήριγμα της θεραπείας. Οι στόχοι της εξατομικευμένης διαιτητικής θεραπείας είναι: Η επίτευξη φυσιολογικών τιμών γλυκόζης. Η αποφυγή της κέτωσης. Η φυσιολογική και αναμενόμενη για την έγκυο αύξηση του βάρους. Η διατήρηση της υγείας του εμβρύου. Η προτεινόμενη πρόσληψη των θερμίδων είναι η εξής: α) 30Kcal/Kgr/ημέρα σε γυναίκες με ΒΜΙ> 22-27Kgr/m 2, β) 24Kcal/Kgr/ημέρα σε υπέρβαρες γυναίκες (BMI: Kgr/m 2 ), γ) 12-15Kcal/Kgr/ημέρα σε παχύσαρκες γυναίκες (ΒΜΙ>30 Kgr/m 2 ) και δ) 40Kcal/Kgr/ ημέρα σε γυναίκες με ΒΜΚ 17 22Kgr/m 2. Η πρόσληψη των υδατανθράκων περιορίζεται στο 35%-40% του συνόλου των θερμίδων, ενώ το υπόλοιπο κατανέμεται σε περίπου 20% πρωτεΐνη και 40% λίπος 17,20. Με αυτή την αναλογία θερμίδων ποσοστό 75%- 80% των γυναικών μπορεί να επιτύχει φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης ορού. Οι θερμίδες πρέπει να κατανέμονται στα εξής γεύματα: Πρωινό: στο γεύμα αυτό πρέπει να προσλαμβάνεται περίπου το 10% των θερμίδων, έτσι ώστε να επιτυγχάνονται φυσιολογικές τιμές γλυκόζης ορού μεταγευματικά. Δεδομένου ότι η αντίσταση των ιστών στη δράση της ινσουλίνης είναι μεγαλύτερη τις πρωινές ώρες, πρέπει να είναι περιορισμένη η πρόσληψη των υδατανθράκων στο πρωινό. Μεσημεριανό γεύμα: πρέπει να περιλαμβάνει 30% του συνόλου των θερμίδων. 28 Βραδινό γεύμα: πρέπει να περιλαμβάνει 30% του συνόλου των θερμίδων. Μικρά ενδιάμεσα γεύματα: κατανέμεται το υπόλοιπο των θερμίδων (περίπου 30% του συνόλου). Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν προτείνεται η λήψη μικρών ενδιάμεσων γευμάτων σε υπέρβαρες και παχύσαρκες γυναίκες 19. Οι επιθυμητές τιμές γλυκόζης τριχοειδικού αίματος, σύμφωνα με την Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία, είναι: α) γλυκόζη νηστείας 95mg/dl, β) μια ώρα μετά το γεύμα 140mg/dl και γ) δύο ώρες μετά το γεύμα 120mg/dl. Αναφορικά με τη γλυκόζη ορού, τα επιθυμητά επίπεδα είναι 105mg/dl, 155mg/dl και 130mg/dl, αντίστοιχα. ΑΣΚΗΣΗ Η άσκηση φαίνεται να βελτιώνει το γλυκαιμικό έλεγχο, κυρίως με αύξηση της ευαισθησίας των ιστών στη δράση της ινσουλίνης. Κατά συνέπεια, είναι δυνατόν να ελαττωθούν τόσο οι τιμές γλυκόζης νηστείας, όσο και οι μεταγευματικές 21,22. Η Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία προτείνει την εφαρμογή ελαφρού προγράμματος άσκησης εγκύων γυναικών με ΣΔΚ, αλλά χωρίς αρτηριακή υπέρταση, πρόωρη ρήξη εμβρυϊκών υμένων ή αιμόρροια 20. ΑΝΤΙΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΔΙΣΚΙΑ Η Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία και το Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων δεν ενθαρρύνουν τη χρήση των από του στόματος αντιδιαβητικών δισκίων, από τη στιγμή που κανένα αντιδιαβητικό δισκίο δεν έχει λάβει έγκριση ως θεραπεία του ΣΔΚ από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (Food and Drug Administration, FDA) 20,23. Η τολβουταμίδη και η χλωροπροπαμίδη (σουλφονυλουρίες πρώτης γενιάς) διέρχονται τον πλακούντα και μπορεί να προκαλέσουν εμβρυϊκή υπερινσουλιναιμία, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε μακροσωμία και εμβρυϊκή υπογλυκαιμία 24,26. Αντίθετα, η γλιβενκλαμίδη διαπερνά ελάχιστα τον πλακούντα, όπως και η γλιβουρίδη και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη ρύθμιση του ΣΔΚ χωρίς να προκαλούν εμβρυϊκή υπογλυκαιμία ή συγγενείς ανωμαλίες 27,29. Όσον αφορά τη μετφορμίνη έχουν αναφερθεί καλά αποτελέσματα από τη χρήση της σε διαβητικές γυναίκες, στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης 30,31. Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της μετφορμίνης στην αντιμετώπιση του ΣΔΚ αναμένεται να διευκρινισθούν με την ολοκλήρωση μεγάλης μελέτης που διενεργήθηκε στην Αυστραλία και η οποία ολοκληρώθηκε μέσα στο Τέλος, η διερεύνηση της χρήσης των θειαζολιδινεδιονών (ροσιγλιταζόνη, πιογλιταζόνη) και των μεγλιτινιδών (ρεπαγλινίδη, νατεγλινίδη) βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο.

6 ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Εφόσον με τη διαιτητική παρέμβαση δεν επιτευχθούν φυσιολογικές τιμές γλυκόζης, χορηγείται ινσουλίνη. Σύμφωνα με την Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία, η έγκυος πρέπει να ελέγχει τη γλυκόζη στο τριχοειδικό αίμα με μετρητή γλυκόζης αμέσως μετά το πρωινό ξύπνημα, μία ή δύο ώρες μετά τα γεύματα. Εφόσον διαπιστωθούν τιμές αυτοελέγχου νηστείας >95mg/dl (γλυκόζη ορού >105mg/dl), ή μία ώρα μετά το γεύμα >140mg/ dl (γλυκόζη ορού >155mg/dl) ή δύο ώρες μετά το γεύμα >120mg/dl (γλυκόζη ορού >130mg/dl), γίνεται έναρξη χορήγησης ινσουλίνης 7. Όσον αφορά τα ανάλογα ινσουλίνης, η ινσουλίνη aspart είναι η πρώτη ινσουλίνη που έλαβε έγκριση για χορήγηση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης 32. Περίπου σε μία στις 10 γυναίκες με ΣΔΚ χορηγείται ινσουλίνη. Ο τύπος και η δόση της ινσουλίνης, η οποία ποικίλλει από 50 έως 90 μονάδες την ημέρα, είναι εξατομικευμένα και εξαρτώνται από τις διακυμάνσεις των τιμών της γλυκόζης, όπως αυτές διαπιστώνονται με τον αυτοέλεγχο. Εφόσον διαπιστωθούν υψηλές τιμές γλυκόζης νηστείας χορηγείται ινσουλίνη ενδιάμεσης δράσης, όπως η ινσουλίνη ΝΡΗ, πριν την κατάκλιση και σε δόση 0,2U/kg βάρους σώματος. Σε περίπτωση που τα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης είναι υψηλά, χορηγείται ινσουλίνη ταχείας δράσης ή ινσουλίνη aspart πριν από το γεύμα, σε δόση που υπολογίζεται ανάλογα με το ποσό των προσλαμβανομένων υδατανθράκων. Εάν είναι αυξημένες τόσο οι τιμές γλυκόζης νηστείας, όσο και οι μεταγευματικές, προτείνεται σχήμα τεσσάρων ενέσεων ημερησίως (εντατικοποιημένο σχήμα). Η συνολική δόση της ινσουλίνης, ανάλογα με την εβδομάδα της κύησης, παρουσιάζεται στον πίνακα 4. Η ινσουλίνες ΝΡΗ και ταχείας δράσης χορηγούνται σε ποσοστό 45% και 55%, αντίστοιχα. Η συνολική ημερήσια δόση της ΝΡΗ κατανέμεται ως εξής: 30% πριν από το πρωινό και 15% πριν από το βραδινό. Αντίστοιχα, η ινσουλίνη ταχείας δράσης χορηγείται κατά 22% πριν από το πρωινό, 16,5% πριν από το μεσημεριανό γεύμα και 16,5% πριν από το βραδινό γεύμα 33. Τα ανάλογα ινσουλίνης μακράς δράσης (glargine και detemir), όπως και οι ινσουλίνες Lente, δεν προτείνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Από τα τρία ανάλογα ινσουλίνης ταχείας δράσης (lispro, aspart, glulisine), μόνο οι lispro και aspart έχουν μελετηθεί στην εγκυμοσύνη, διαπερνούν ελάχιστα τον πλακούντα και δεν προκαλούν τερατογένεση. Μέχρι σήμερα, όμως, μόνο η ινσουλίνη aspart έχει πάρει έγκριση για χορήγηση στην εγκυμοσύνη 32. Τέλος, δεν προτείνεται η χρήση αντλίας ινσουλίνης στην εγκυμοσύνη. ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΟΚΕΤΟΣ Η παρουσία ΣΔΚ δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη για καισαρική τομή. Ο κίνδυνος ενδομήτριου εμβρυϊκού θανάτου δεν είναι μεγαλύτερος σε γυναίκες με ΣΔΚ, στις οποίες χορηγείται ινσουλίνη με εντατικοποιημένο σχήμα, απ ότι στο γενικό πληθυσμό. Ο τοκετός πρέπει να προκαλείται την 38 η εβδομάδα σε γυναίκες με πτωχό γλυκαιμικό έλεγχο και μακροσωμία του εμβρύου. Σε έγκυες με ΣΔΚ, οι οποίες λαμβάνουν ινσουλίνη και δεν γεννήσουν αυτόματα μέχρι την 40 η εβδομάδα προβαίνουμε σε καισαρική τομή ή πρόκληση τοκετού. Η καισαρική τομή ενδείκνυται για την αποφυγή της δυστοκίας των ώμων σε μακροσωμικά νεογνά. Κατά την έναρξη του φυσιολογικού τοκετού οι απαιτήσεις σε ινσουλίνη ελαχιστοποιούνται 34. Η μητρική υπεργλυκαιμία πρέπει να αποφεύγεται κατά τη διάρκεια του τοκετού, έτσι ώστε να προληφθεί η μητρική υπερινσουλιναιμία και η επακόλουθη νεογνική υπογλυκαιμία. Η γλυκόζη προσδιορίζεται ανά ώρα με στόχο τη διατήρηση των επιπέδων της από 70 έως 90mg/dl, έτσι ώστε να αποφευχθούν οι ανεπιθύμητες μεταβολικές επιπλοκές (υπογλυκαιμία, υπερχολερυθριναιμία, υπασβεστιαιμία). Όσον αφορά στη χορήγηση ινσουλίνης, την παραμονή του τοκετού γίνεται κανονικά η ενδιάμεσης δράσης ινσουλίνη πριν από την κατάκλιση, ενώ το πρωί του τοκετού δεν χορηγείται ινσουλίνη, αλλά φυσιολογικός ορός (normal saline - NS 0,9%). Σε περίπτωση καισαρικής τομής, η βραδινή δόση της ινσουλίνης ενδιάμεσης δράσης χορηγείται το πρωί. Η γλυκόζη προσδιορίζεται και πάλι ανά ώρα. Η μέτρηση της γλυκόζης επαναλαμβάνεται την επόμενη μέρα και η ινσουλίνη χορηγείται όταν τα επίπεδα της γλυκόζης βρεθούν υψηλότερα από mg/dl. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Η Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία, όσον αφορά στη μακροχρόνια παρακολούθηση των γυναικών με ΣΔΚ, προτείνει τη διενέργεια δοκιμασίας ανοχής στη γλυκόζη με 75gr σε χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι εβδομάδων ύστερα από τον τοκετό ή μετά τη διακοπή της γαλουχίας 20. Ανάλογα με τα αποτελέσματα της δοκιμασίας οι γυναίκες διακρίνονται σε γυναίκες με φυσιολογική απάντηση, σε αυτές που εμφανίζουν διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη και σε αυτές με σακχαρώδη διαβήτη. Οι γυναίκες με φυσιολογική απάντηση στη δοκιμασία πρέπει να ενημερώνονται για τον κίνδυνο ανάπτυξης ΣΔΚ σε επόμενη εγκυμοσύνη ή ακόμη και ΣΔ 2. Η άσκηση και η απώλεια βάρους θα ωφελήσουν τις γυναίκες αυτές, ενώ η φαρμακευτική αγωγή (μετφορμίνη, ροσιγλιταζόνη) δεν είναι ξεκάθαρο εάν μπορεί να βοηθήσει στην ελάττωση της πιθανότητας εμφάνισης ΣΔΚ ή ΣΔ 2 στο μέλλον 35. Η μακροχρόνια παρακολούθηση των γυναικών αυτών είναι σημαντική, όπως και η εκτίμηση, τουλάχιστον ανά τρία έτη, των διαταραχών στην ομοιοστασία της γλυκόζης. Οι γυναίκες με διαταραγμένη 29

7 Κούρτης και συν. Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης ανοχή στη γλυκόζη πρέπει να ενημερώνονται για την πιθανότητας εμφάνισης ΣΔ 2 στο μέλλον και να διατηρούν το ιδανικό σωματικό βάρος, όπως και να αποφεύγουν τη λήψη φαρμάκων που επηρεάζουν το μεταβολισμό της γλυκόζης. Τέλος, οι γυναίκες με ΣΔ 2 πρέπει να λαμβάνουν την ανάλογη θεραπεία, καθώς και οδηγίες σχετικά με την αντισύλληψη και τον προγραμματισμό επόμενης εγκυμοσύνης 20. Summary Kourtis A, Makedou K, Roussos D Diagnostic approach and therapeutic management of gestational diabetes mellitus Helen Obstet Gynecol 20(1):24-31, 2008 Gestational diabetes mellitus (GDM) is defined as any degree of glucose intolerance with onset or first recognition during pregnancy. The definition applies whether insulin or only diet modification is used for treatment and whether or not the condition persists after pregnancy. It does not exclude the possibility that unrecognized glucose intolerance may have antedated or begun concomitantly with the pregnancy. A fasting plasma glucose level >126mg/dl or a casual plasma glucose >200mg/dl meets the threshold for the diagnosis of diabetes, if confirmed on a subsequent day, and precludes the need for any glucose challenge. In the absence of this degree of hyperglycemia, evaluation for GDM in women with average or high-risk characteristics should follow one of two approaches: one step approach or two step approach. With either approach, the diagnosis of GDM is based on an OGTT. All women with GDM should receive nutritional counselling, by a registered dietician when possible. Individualization of medical nutrition therapy (MNT) depending on maternal Body Mass Index is recommended. Insulin is the pharmacologie therapy that has most consistently been shown to reduce fetal morbidities when added to MNT. When maternal glucose levels are used, insulin therapy is recommended when MNT fails to maintain self-monitored glucose at specific levels. Human insulin should be used when insulin is prescribed, whereas oral glucoselowering agents have generally not been recommended during pregnancy. All patients with prior GDM should be educated regarding lifestyle modifications that lessen insulin resistance, including maintenance of normal body weight through MNT and physical activity. Key words: Gestational Diabetes Mellitus, diagnosis, therapeutic management. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Proceedings of the 4th International Workshop- 30 Conference on Gestational Diabetes Mellitus. Chicago, Illinois, USA March Diabetes Care 1998; 21 Suppl 2:B1-B4. 2. O Sullivan JB, Mahan CB. Criteria for oral glucose tolerance test in pregnancy. Diabetes 1964; 13: Mestman JH. Outcome of diabetes screening in pregnancy and perinatal morbidity in infants of mothers with mild impairment in glucose tolerance. Diabetes Care 1980; 3: Amankwah KS, Prentice RL, Fleury RJ. The incidence of gestational diabetes. Obstet Gynecol 1977; 49: Carpenter MW, Coustan DR. Criteria for screening tests for gestational diabetes. Am J Obstet Gynecol 1982; 144: Madden DR. Geographic, ethnic, and racial variations in the incidence of gestational diabetes mellitus. Diabetes 1985; 34 Suppl 2: Gestational Diabetes Melittus. American Diabetes Association. Diabetes Care 2003; Suppl 1:S103- S Centers for Disease Control. Prenatal care and pregnancies complicated by diabetes. US reporting areas, MMWR CDC Surveill Summ 1993; 42: Metzger BE, Coustan DR. Proceedings of the 4th International Workshop-Conference on Gestational Diabetes Mellitus. Diabetes Care 1998; Suppl 2:B161-B Solomon CG, Willett WC, Carey VJ, et al. A prospective study of pregravid determinants of gestational diabetes mellitus. JAMA 1997; 278: Tyrala EE. The infant of the diabetic mother. Obstet Gynecol Clin North Am 1996; 23: Jovanovic L, Peterson CM. Screening for gestational diabetes. Optimum timing and criteria for retesting. Diabetes 1985; 34 Suppl 2: ACOG Practice Bulletin. Clinical management guidelines for obstetrician-gynecologists. Number 30, September 2001 (replaces Technical Bulletin Number 200, December 1994). Gestational diabetes. Obstet Gynecol 2001; 98: WHO Consultation: Definition, Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus and Its Complications: Report of a WHO Consultation. Part I: Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus. WHO/NCD/NCS/99.2, World Health Organization, Geneva Langer Ο, Yogev Y, Most O, Xenakis EM. Gestational diabetes: the consequences of not treating. Am J Obstet Gynecol 2005; 192:

8 16. Crowther CA, Hiller JE, Moss JR, et al. Effect of treatment of gestational diabetes mellitus on pregnancy outcomes. N Engl J Med 2005; 352: Jovanovic-Peterson L, Peterson CM. Nutritional management of the obese gestational diabetic woman. J Am Coll Nutr 1992; 11: Peterson CM, Jovanovic-Peterson L. Percentage of carbohydrate and glycemie response to breakfast, lunch, and dinner in women with gestational diabetes. Diabetes 1991; 40 Suppl 2: Jovanovic-Peterson L, Peterson CM. Dietary manipulation as a primary treatment strategy for pregnancies complicated by diabetes. J Am Coll Nutr 1990; 9: Gestational diabetes mellitus. Diabetes Care 2004; 27 Suppl 1:S88-S Horton ES. Exercise in the treatment of NIDDM. Applications for GDM? Diabetes 1991; 40 Suppl 2: Pedersen O, Beck-Nielsen H, Heding L. Increased insulin receptors after exercise in patients with insulin-dependent diabetes mellitus. N Engl J Med 1980; 302: American College of Obstetricians and Gynecologists. Gestational Diabetes. ACOG practice bulletin #30, American College of Obstetricians and Gynecologists, Washington, DC Garcia-Bournissen F, Feig DS, Koren G. Maternalfetal transport of hypoglycaemic drugs. Clin Pharmacokinet 2003; 42: Kemball ML, Mclver C, Milner RD, et al. Neonatal hypoglycaemia in infants of diabetic mothers given sulphonylurea drugs in pregnancy. Arch Dis Child 1970; 45: Zucker P, Simon, G. Prolonged symptomatic neonatal hypoglycemia associated with maternal chlorοpropamide therapy. Pediatrics 1968; 42: Elliott BD, Langer O, Schenker S, Johnson RF. Insignificant transfer of glyburide occurs across the human placenta. Am J Obstet Gynecol 1991; 165: Langer O, Conway DL, Berkus MD, et al. A comparison of glyburide and insulin in women with gestational diabetes mellitus. N Engl J Med 2000; 343: Elliott BD, Schenker S, Langer O, et al. Comparative placenta! transport of oral hypoglycemic agents in humans: a model of human placenta! drug transfer. Am J Obstet Gynecol 1994; 171: Hellmuth E, Damm P, Molsted-Pedersen L. Oral hypoglycaemic agents in 118 diabetic pregnancies. Diabet Med 2000; 17: Coetzee EJ, Jackson WP. Oral hypoglycaemics in the first trimester and fetal outcome. S Afr Med J 1984; 65: Mathiesen E, Kinsley B, McCane D, Duran S, Heller S, Bellaire S, Raben A. Maternal Hypoglycemia and Glycemic Control in Pregnancy: A Randomized Trial Comparing Insulin Aspart with Human Insulin in 322 Subjects with Type 1 Diabetes. ADA book of Abstracts 2006; oral presentation Nachum Z, Ben-Shlomo l, Weiner E, Shalev E. Twice daily versus four times daily insulin dose regimens for diabetes in pregnancy: Randomised controlled trial. BMJ 1999; 319: Glueck CJ, Goldenberg N, Pranikoff J, et al. Height, weight, and motor-social development during the first 18 months of life in 126 infants born to 109 mothers with polycystic ovary syndrome who conceived on and continued metformin through pregnancy. Hum Reprod 2004; 19: Knowler WC, Barrett-Connor E, Fowler SE, et al. Reduction in the incidence of type 2 diabetes with lifestyle intervention or metformin. N Engl J Med 2002; 346:

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετακινήσεις θρεπτικών ουσιών μέσω πλακούντα ΜΗΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Α. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι και ΙΙ (ΣΔ Ι, ΙΙ) Η διαχείριση αυτών των κυήσεων απαιτεί τη συνεργασία ομάδας ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Η σοβαρότητα του ΣΔ εκτιμάται με βάση την κατάταξη κατά White.

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και κύηση. Θεραπευτική αντιµετώπιση νεώτερα δεδοµένα

Σακχαρώδης διαβήτης και κύηση. Θεραπευτική αντιµετώπιση νεώτερα δεδοµένα 30 Σακχαρώδης διαβήτης και κύηση. Θεραπευτική αντιµετώπιση νεώτερα δεδοµένα ΕΛΕΝΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Ενδοκρινολόγος Αναπλ. Διευθύντρια, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου, Α Ενδοκρινολογικό Τμήμα, ΓΝΑ «Αλεξάνδρα»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συντονιστής: Γεώργιος Δημητριάδης Μέλη: Ηλίας Μυγδάλης Νικόλαος Τεντολούρης ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ Ορισμός Ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κυρία Α.Ν, 74 ετών, νοικοκυρά Πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΙΣ 24 28 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΥΗΣΗΣ

ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΙΣ 24 28 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΥΗΣΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΙΣ 24 28 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΥΗΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ O ανιχνευτικός έλεγχος της γλυκόζης έχει εισαχθεί στις ανεπτυγμένες χώρες, κατά τη 24-28 η

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Που βρισκόμαστε σήμερα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη στα παιδιά και τους εφήβους

Που βρισκόμαστε σήμερα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη στα παιδιά και τους εφήβους Που βρισκόμαστε σήμερα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη στα παιδιά και τους εφήβους Δρ. Χριστίνα Κανακά-Gantenbein Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδ. Ενδοκρινολογίας-Νεανικού Διαβήτη Α Παιδ/κή Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;»

ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» 11ο Πανελλήνιο ιαβητολογικό Συνέδριο Ειδικό φροντιστήριο Ε Ε Σάββατο 28 Μαρτίου 2009 Αλεξανδρούπολη «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Αλέξης Σωτηρόπουλος Επιμελητής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Βασίλης Κ. Ταρλατζής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική ESHRE/ASRM PCOS Consensus

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις

Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις Δημ. Θ. Καραμήτσος Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ Περίπτωση 1η Γυναίκα 37 ετών Συμπτώματα πολυουρίας κνησμού γενν. Οργάνων. Απώλεια βάρους 6 Kg σε 3 μήνες. Υψος 168cm Βάρος 60 Kg BMI 21,25

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Δρ. Δώρος Γ. Λοΐζου MD Παθολόγος- Διαβητολόγος ΙΑΤΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 15/05/2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Αποτελεί μια συνάθροιση αλληλοσχετιζόμενων παραγόντων που

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΚΥΗΣΗ Εισαγωγή και Μέγεθος του Προβλήματος

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΚΥΗΣΗ Εισαγωγή και Μέγεθος του Προβλήματος ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΚΥΗΣΗ Εισαγωγή και Μέγεθος του Προβλήματος Ακαδημαϊκός - Καθηγητής Σωτήριος Α. Ράπτης Πρόεδρος Εθνικού Κέντρου για τον Διαβήτη Πανεπιστημιακό Γ.Ν. «Αττικόν» «Ιατρικό Κέντρο - Μαρούσι»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Παρουσίαση :Κωνσταντίνα Κώστα Επιστημονική Συνεργάτης Γ Παιδιατρικής κλινικής ΑΠΘ Κατά την προσέλευση: Κορίτσι 4 ετών και 4 μηνών Πολυουρία και πολυδιψία από τετραμήνου

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο διαβήτης; What is diabetes? - Greek

Τι είναι ο διαβήτης; What is diabetes? - Greek Μιλώντας για τον διαβήτη Αρ. 42 Αναθεωρήθηκε τον Αύγουστο 2010 Τι είναι ο διαβήτης; What is diabetes? - Greek Ο διαβήτης είναι η ονομασία που δίνεται σε μια ομάδα διαφορετικών παθήσεων στις οποίες υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτεροι θεραπευτικοί χειρισµοί: Αντλίες ινσουλίνης, συνεχείς καταγραφές, τεχνητό πάγκρεας

Νεώτεροι θεραπευτικοί χειρισµοί: Αντλίες ινσουλίνης, συνεχείς καταγραφές, τεχνητό πάγκρεας Νεώτεροι θεραπευτικοί χειρισµοί: Αντλίες ινσουλίνης, συνεχείς καταγραφές, τεχνητό πάγκρεας Δρ ΕΜΜ. ΣΟΥΒΑΤΖΟΓΛΟΥ 22 Αντλίες συνεχούς έγχυσης ινσουλίνης Εισαγωγή Εδώ και 10 χρόνια περίπου έχουν χρησιμοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις

Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις Τ. ιδάγγελος 1, Η. Ευθυμίου 2, Κ. Kαζάκος 3, Χ. Μανές 4, Ε. Πάγκαλος

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης είναι γνωστός σαν τύπου 1 και αποτελεί την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΑΜΕΣΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΦΟ- ΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΝΙΚΗ (ΑΜ 162) ΕΠΟΠΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις με οδηγό την παθοφυσιολογία του διαβήτη σε ασθενείς που χρειάζονται ινσουλίνη. Μαριάνθη Αρχανιωτάκη

Θεραπευτικές παρεμβάσεις με οδηγό την παθοφυσιολογία του διαβήτη σε ασθενείς που χρειάζονται ινσουλίνη. Μαριάνθη Αρχανιωτάκη Θεραπευτικές παρεμβάσεις με οδηγό την παθοφυσιολογία του διαβήτη σε ασθενείς που χρειάζονται ινσουλίνη Μαριάνθη Αρχανιωτάκη ΗbA 1 c ΣΔΤ2 Ινσουλινοπενία λειτουργικότητα, μάζα β-κυττάρων Η εξελικτική φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου του αίματος βρίσκεται κάτω από αυστηρό ορμονολογικό έλεγχο. Η έκκριση της ινσουλίνης διεγείρεται από την υπεργλυκαιμία και αποτέλεσμα της δράσης της είναι η ελάττωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη 14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Η παγκόσμια ημέρα για τον σακχαρώδη διαβήτη γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, με αφορμή τα γενέθλια του Frederick Banting, o οποίος σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία στο ΣΔ τύπου 1

Ινσουλινοθεραπεία στο ΣΔ τύπου 1 Ινσουλινοθεραπεία στο ΣΔ τύπου 1 Γεώργιος Δηµητριάδης Καθηγητής Παθολογίας Διευθυντής Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής, Μονάδας Έρευνας και Διαβητολογικού Κέντρου Πανεπιστηµίου Αθηνών Γενικό Πανεπιστηµιακό

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 54 IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Diabetes Care 2010; 33: S4-10 Νικολάου Αθανάσιος Εξειδικ/μενος Διαβητολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης (Σ.Δ.) Είναι μία μεταβολική πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός δεν παράγει ή δεν χρησιμοποιεί ορθά την ορμόνη ινσουλίνη με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία του Σακχαρώδoυς Διαβήτη τύπου 2

Θεραπεία του Σακχαρώδoυς Διαβήτη τύπου 2 Θεραπεία του Σακχαρώδoυς Διαβήτη τύπου 2 Ν. Τεντολούρης Αναπλ. Καθηγητής Α' Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική και Ειδική Νοσολογία Πανεπιστημίου Αθηνών & Διαβητολογικό Κέντρο Γ. Ν. Α. Λαϊκό ΟΣΔΤ2 χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. «Σχήματα. αναλόγων έναντι σχημάτων ανθρώπινου τύπου ινσουλίνης στο σακχαρώδη διαβήτη»

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. «Σχήματα. αναλόγων έναντι σχημάτων ανθρώπινου τύπου ινσουλίνης στο σακχαρώδη διαβήτη» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Σχήματα αναλόγων έναντι σχημάτων ανθρώπινου τύπου ινσουλίνης στο σακχαρώδη διαβήτη» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Πρόεδρος: Αλέξιος Σωτηρόπουλος. Αντιπρόεδρος: Λεωνίδας Λαναράς

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Πρόεδρος: Αλέξιος Σωτηρόπουλος. Αντιπρόεδρος: Λεωνίδας Λαναράς ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Πρόεδρος: Αλέξιος Σωτηρόπουλος Αντιπρόεδρος: Λεωνίδας Λαναράς Γεν. Γραμματέας: Ιωάννης Ιωαννίδης Ταμίας: Χαρίλαος Δημοσθενόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ιαβήτης και διατροφή στα παιδιά και εφήβους

ιαβήτης και διατροφή στα παιδιά και εφήβους 31 ιαβήτης και διατροφή στα παιδιά και εφήβους ΑΣΗΜΙΝΑ ΓΑΛΛΗ ΤΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας Α.Π.Θ. 1. Εισαγωγή Οι σύγχρονες διατροφικές συστάσεις για παιδιά και

Διαβάστε περισσότερα

Νένη Περβανίδου Παιδίατρος, Υπεύθυνη Ιατρείου Παιδικής Παχυσαρκίας Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Noσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»

Νένη Περβανίδου Παιδίατρος, Υπεύθυνη Ιατρείου Παιδικής Παχυσαρκίας Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Noσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Νένη Περβανίδου Παιδίατρος, Υπεύθυνη Ιατρείου Παιδικής Παχυσαρκίας Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Noσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 1963-70 1971-74 1976-80 1988-94

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Νικόλαος Τεντολούρης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Αθήνα, 2014 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΙΑΜΑΧΕΣ ΣΤΗ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΙΑΜΑΧΕΣ ΣΤΗ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ Χάρης ηµοσθενόπουλος MMedSci.SRD Κλινικός ιαιτολόγος- ιατροφολόγος Προϊστάµενος του ιαιτολογικού τµήµατος του Λαϊκού Νοσοκοµείου Αθηνών ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΙΑΜΑΧΕΣ ΣΤΗ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ Η κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ 1 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί χρόνιο νόσημα, γνωστό από τον πρώτο μ. Χ. αιώνα, συνίσταται σε χρόνια και γενικευμένη μεταβολική διαταραχή, οφειλόμενη σε σχετική ή απόλυτη

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες στην παρακολούθηση παιδιών και εφήβων µε Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1

Ιδιαιτερότητες στην παρακολούθηση παιδιών και εφήβων µε Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 Ιδιαιτερότητες στην παρακολούθηση παιδιών και εφήβων µε Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 Αναπλ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής - Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας Α.Π.Θ. Δ Παιδιατρική Κλινική Νοσοκοµείο Παπαγεωργίου Θεσ/νίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες)

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) 1. «ΑΝΤΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» 7ο Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων «Στρατηγικές στον Σ.Δ. 2008»

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ (ΣΔ) Μείζων παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας Κυριότερη αιτία τύφλωσης σε ενήλικες (20-74 ετών) 1 η αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Μαριάννα Μπενρουμπή Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Αθηνών «Πολυκλινική»

Μαριάννα Μπενρουμπή Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Αθηνών «Πολυκλινική» Θεραπευτικές παρεμβάσεις με οδηγό την παθοφυσιολογία του διαβήτη σε ασθενείς παχύσαρκους που δεν ρυθμίζονται με αντιδιαβητικά δισκία Μαριάννα Μπενρουμπή Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Αθηνών «Πολυκλινική» Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της διατροφής

Ο ρόλος της διατροφής 15 Ο ρόλος της διατροφής Ι.-Α. ΒΑΤΑΛΑΣ 1, Λ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ 2 1 Ενδοκρινολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών 2 Ενδοκρινολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιμελήτρια Β ΠΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς» Ο ΡΟΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι, esodimeso esodimeso www.esodimeso.com

Αγαπητοί φίλοι, esodimeso esodimeso www.esodimeso.com Αγαπητοί φίλοι, Το να σας μιλάει κάποιος στο χώρο των ιατρικών συνεδρίων με την επισήμανση «για πρώτη φορά» θέλει πολύ κουράγιο. Κι αυτό το έχουμε. Έτσι λοιπόν σας απευθύνω την πρόσκληση της συμμετοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΑ. μαμά. magazine. mat

ΓΥΝΑΙΚΑ. μαμά. magazine. mat #08 42 ΜΑΡΤΙΟΣ - ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012 ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Γράφει ο Βασίλειος Α. Μπαγιώκος Μαιευτήρας - Χειρουργός - Γυναικολόγος, MD DFSRH Συνεργάτης Μαιευτικής - Γυναικολογικής Κλινικής «ΡΕΑ» #08 43 ΜΑΡΤΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη 11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη Υπογλυκαιμία είναι η οξεία κατάσταση που εκδηλώνεται με συμπτώματα και σημεία οφειλόμενα σε σημαντική μείωση της γλυκόζης του αίματος. Είναι συνήθης στους θεραπευόμενους

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Σαμπάνης Διαβητολογικό Κέντρο Β` Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Δρ. Χρήστος Σαμπάνης Διαβητολογικό Κέντρο Β` Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η ινσουλινοθεραπεία στην κλινική πράξη Δρ. Χρήστος Σαμπάνης Διαβητολογικό Κέντρο Β` Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Αίτια θανάτου των διαβητικών ατόμων 90 80

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ 1. Ιατρείο Αθηροσκλήρωσης Β Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος 27ο Ετήσιο Πανελλήνιο Συνέδριο Θεσσαλονίκη, 14-16 Νοεµβρίου 2013

Διαβητολογική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος 27ο Ετήσιο Πανελλήνιο Συνέδριο Θεσσαλονίκη, 14-16 Νοεµβρίου 2013 Διαβητολογική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος 27ο Ετήσιο Πανελλήνιο Συνέδριο Θεσσαλονίκη, 14-16 Νοεµβρίου 2013 Γιαννουλάκη Παρθένα Κλινική Διαιτολόγος (ΜSc) Προϊσταµένη Τµήµατος Διαιτολογίας-Διατροφής Π.Γ.Ν.Θ

Διαβάστε περισσότερα

Οι παράγοντες που σχετίζονται με τη δυστοκία ώμου αναφέρονται στον Πίνακα 1:

Οι παράγοντες που σχετίζονται με τη δυστοκία ώμου αναφέρονται στον Πίνακα 1: 4. ΔΥΣΤΟΚΙΑ ΩΜΟΥ Ορισμός: Δυστοκία ώμου ορίζεται η δυσκολία γέννησης των ώμων μετά τη γέννηση της κεφαλής, που απαιτεί πρόσθετους χειρισμούς για την απελευθέρωσή τους με συνήθη ήπια έλξη της κεφαλής. Συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α)

στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης και η διαχειρισή του στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α) Σκούτας Δ,Ρηγάδη Ε,Κόκκαλη Α,Μικούδη Κ,Μανιώτα Π, Φλουδάρας Ι, Κωλέτσας Ν,Σιώμος Κ, Μυροφορίδης Α, Μούζα Ε. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΟΡΜΟΝΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΚΜΗ 1) Σε γυναίκες που η συνήθης τοπική ή αντιβιοτική per os αγωγή έχει

Διαβάστε περισσότερα

The impact of maternal obesity on pregnancy. Οι επιπτώσεις της μητρικής παχυσαρκίας στην κύηση. A systematic review. Συστηματική ανασκόπηση

The impact of maternal obesity on pregnancy. Οι επιπτώσεις της μητρικής παχυσαρκίας στην κύηση. A systematic review. Συστηματική ανασκόπηση Α Ν Α Σ Κ Ο Π Η Σ Η Ελληνική Επιθεώρηση Αθηροσκλήρωσης 4(2):104 108 R E V I E W Hellenic Journal of Atherosclerosis 4(2):104 108 Οι επιπτώσεις της μητρικής παχυσαρκίας στην κύηση Συστηματική ανασκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Μητρικός Θηλασμός. Η ΡΕΑ και ο Μητρικός Θηλασμός

Τι είναι ο Μητρικός Θηλασμός. Η ΡΕΑ και ο Μητρικός Θηλασμός Η ΡΕΑ και ο Μητρικός Θηλασμός Τι είναι ο Μητρικός Θηλασμός Ο Μητρικός Θηλασμός αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα για κάθε νεογνό και μητέρα, είναι η συνέχεια της φυσικής τους σχέσης, που έχει αναπτυχθεί από

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη Αντιμετώπιση και αγωγή νεογνού Το νεογνό πρέπει να καθαρίζεται από το αίμα και τις εκκρίσεις

Διαβάστε περισσότερα