ΑΝΘΡΩΠΟ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΘΡΩΠΟ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ"

Transcript

1 Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «Τη γη δεν ηην κληρονομήζαμε από ηοσς γονείς μας, ηη δανειζηήκαμε από ηα παιδιά μας». Γεκήηξεο παλόο

2 2

3 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ 2. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝ Η EΝΝΟΙΑ ΣΟΤ ΟΙΚΟΤΣHΜΑΣΟ ΡΟΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΣΡΟΦΗΚΔ ΑΛΤΗΓΔ ΚΑΗ ΣΡΟΦΗΚΑ ΠΛΔΓΜΑΣΑ ΣΡΟΦΗΚΔ ΠΤΡΑΜΗΓΔ ΚΑΗ ΣΡΟΦΗΚΑ ΔΠΗΠΔΓΑ Ζ ΔΝΝΟΗΑ ΣΖ ΠΑΡΑΓΩΓΗΚΟΣΖΣΑ ΒΙΟΓΔΩΥΗΜΙΚΟΙ ΚΤΚΛΟΙ Ο ΚΤΚΛΟ ΣΟΤ ΑΝΘΡΑΚΑ Ο ΚΤΚΛΟ ΣΟΤ ΑΕΩΣΟΤ Ο ΚΤΚΛΟ ΣΟΤ ΝΔΡΟΤ ΔΡΖΜΟΠΟΗΖΖ ΡΤΠΑΝΖ 26 3

4 2. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝ 1. Πνην είλαη ην αληηθείκελν ηεο Οηθνινγίαο; Οηθνινγία είλαη ε επηζηήκε πνπ κειεηά ηηο ζρέζεηο ησλ νξγαληζκψλ θαη θπζηθά ηνπ αλζξψπνπ κε: ηνπο αβηνηηθνχο παξάγνληεο ηνπ πεξηβάιινληφο ηνπο, δειαδή ην θιίκα (πγξαζία, ζεξκνθξαζία, ειηνθάλεηα), ηε δηαζεζηκφηεηα ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, ηε ζχζηαζε ηνπ εδάθνπο, ηελ αιαηφηεηα ηνπ λεξνχ θ. ά. ηνπο άιινπο νξγαληζκνχο πνπ αλήθνπλ ζην ίδην ή ζε δηαθνξεηηθφ είδνο απφ απηνχο. 2. Πνηα είλαη ηα επηκέξνπο ζπζηαηηθά ηνπ νηθνζπζηήκαηνο; ε θάζε νηθνζχζηεκα δηαθξίλνπκε ην βηνηηθφ ζηνηρείν, δειαδή ηνπο δσληαλνχο νξγαληζκνχο θαη ην αβηνηηθφ ζηνηρείν, δειαδή φια ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ θπζηθνχ πεξηβάιινληνο πνπ επεξεάδνπλ ηνπο νξγαληζκνχο ζην ρψξν πνπ αλαπηχζζνληαη, δειαδή ην θιίκα (πγξαζία, ζεξκνθξαζία, ειηνθάλεηα), ηε δηαζεζηκφηεηα ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, ηε ζχζηαζε ηνπ εδάθνπο, ηελ αιαηφηεηα ηνπ λεξνχ θ. ά 3. Ση πεξηιακβάλεη ην βηνηηθό ζηνηρείν ηνπ νηθνζπζηήκαηνο; Σν βηνηηθφ ζηνηρείν ηνπ νηθνζπζηήκαηνο πεξηιακβάλεη φινπο ηνπο νξγαληζκνχο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο. 4. Ση πεξηιακβάλεη ην αβηνηηθό ζηνηρείν ηνπ νηθνζπζηήκαηνο; Σν αβηνηηθφ ζηνηρείν ηνπ νηθνζπζηήκαηνο πεξηιακβάλεη φια ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ θπζηθνχ πεξηβάιινληνο πνπ επεξεάδνπλ ηνπο νξγαληζκνχο, δειαδή ην θιίκα (πγξαζία, ζεξκνθξαζία, ειηνθάλεηα), ηε δηαζεζηκφηεηα ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, ηε ζχζηαζε ηνπ εδάθνπο, ηελ αιαηφηεηα ηνπ λεξνχ θ. ά. 2.1 Η EΝΝΟΙΑ ΣΟΤ ΟΙΚΟΤΣΗΜΑΣΟ 1. Ση νλνκάδνπκε πιεζπζκό Οη νξγαληζκνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο νη νπνίνη αλήθνπλ ζην ίδην είδνο απνηεινχλ έλαλ πιεζπζκφ. 2. Ση νλνκάδνπκε βηνθνηλόηεηα; Σν ζχλνιν ησλ δηαθνξεηηθψλ πιεζπζκψλ πνπ δνπλ ζε έλα νηθνζχζηεκα, αιιά θαη νη ζρέζεηο πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ηνπο απνηεινχλ ηε βηνθνηλφηεηα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο 3. Ση νλνκάδνπκε νηθνζύζηεκα; Ζ έλλνηα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο απνηειεί ζεκειηψδε έλλνηα γηα ηελ Οηθνινγία. Σν νηθνζχζηεκα είλαη έλα ζχζηεκα κειέηεο πνπ πεξηιακβάλεη ηνπο βηνηηθνχο 4

5 παξάγνληεο κηαο πεξηνρήο, δειαδή ην ζχλνιν ησλ νξγαληζκψλ πνπ δνπλ ζ' απηήλ, ηνπο αβηνηηθνχο παξάγνληεο ηεο πεξηνρήο, θαζψο θαη ην ζχλνιν ησλ αιιειεπηδξάζεσλ πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ηνπο. 4. Ση νλνκάδνπκε βηόηνπν; Βηφηνπνο είλαη ε πεξηνρή ζηελ νπνία δεη έλαο πιεζπζκφο ή κηα βηνθνηλφηεηα. 5. ε πνηεο θαηεγνξίεο δηαθξίλνληαη νη νξγαληζκνί κε θξηηήξην ηνλ ηξόπν πνπ εμαζθαιίδνπλ ηελ ηξνθή ηνπο. Οη νξγαληζκνί πνπ δνπλ ζε έλα νηθνζχζηεκα δηαθξίλνληαη, αλάινγα κε ηνλ ηξφπν πνπ εμαζθαιίδνπλ ηελ ηξνθή ηνπο, ζε παξαγσγνχο, θαηαλαισηέο θαη απνηθνδνκεηέο. 6. Πνηνη νξγαληζκνί νλνκάδνληαη απηόηξνθνη θαη πνηνη εηεξόηξνθνη; Οη παξαγσγνί είλαη νη νξγαληζκνί πνπ θσηνζπλζέηνπλ, έρνπλ δειαδή ηελ ηθαλφηεηα λα δεζκεχνπλ ηελ ειηαθή ελέξγεηα θαη λα ηελ αμηνπνηνχλ γηα ηελ παξαγσγή γιπθφδεο θαη άιισλ πδαηαλζξάθσλ απφ απιά αλφξγαλα κφξηα (δηνμείδην ηνπ άλζξαθα θαη λεξφ). ηνπο παξαγσγνχο, πνπ ραξαθηεξίδνληαη θαη σο απηφηξνθνη νξγαληζκνί, δηφηη παξάγνπλ νη ίδηνη ηηο ρεκηθέο νπζίεο απφ ηηο νπνίεο εμαζθαιίδεηαη ε απαξαίηεηε ελέξγεηα γηα ηελ επηβίσζή ηνπο, ππάγνληαη νη πνιπθχηηαξνη θπηηθνί νξγαληζκνί, ηα θχθε θαη ηα θπαλνβαθηήξηα. Όινη νη άιινη νξγαληζκνί ησλ νηθνζπζηεκάησλ, νη νπνίνη δε θσηνζπλζέηνπλ, ραξαθηεξίδνληαη σο εηεξφηξνθνη, γηαηί παξαιακβάλνπλ κε ηελ ηξνθή ηνπο ηηο ρεκηθέο νπζίεο πνπ είλαη απαξαίηεηεο γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ηνπο. Οη εηεξφηξνθνη νξγαληζκνί δηαθξίλνληαη ζε θαηαλαισηέο θαη απνηθνδνκεηέο. 7. Πνηνη νξγαληζκνί νλνκάδνληαη θαηαλαισηέο πξώηεο, δεύηεξεο, ηξίηεο ηάμεο; Οη θαηαλαισηέο, αλάινγα κε «ηνλ αξηζκφ ησλ βεκάησλ» πνπ ηνπο ρσξίδνπλ απφ ηνπο παξαγσγνχο, δηαθξίλνληαη ζε: θαηαλαισηέο πξψηεο ηάμεο, πνπ είλαη ηα θπηνθάγα δψα, θαηαλαισηέο δεχηεξεο ηάμεο, πνπ είλαη ηα ζαξθνθάγα δψα ηα νπνία ηξέθνληαη κε θπηνθάγα, θαηαλαισηέο ηξίηεο ηάμεο, πνπ είλαη ηα ζαξθνθάγα ηα νπνία ηξέθνληαη κε άιια ζαξθνθάγα 8. Ση ρξεηάδνληαη νη νξγαληζκνί γηα ηελ επηβίσζή ηνπο; Ζ δηαηήξεζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ, φπσο θαη θάζε άιιεο νξγαλσκέλεο δνκήο, απαηηεί ζπλερή πξνζθνξά ελέξγεηαο. Δπίζεο, νη νξγαληζκνί ρξεηάδνληαη γηα ηελ επηβίσζή ηνπο δηάθνξα ζηνηρεία, κε ηα νπνία ζα ζπλζέζνπλ ηα δηάθνξα βηνκφξηα πνπ ηνπο είλαη απαξαίηεηα. Απαξαίηεηε πξνυπφζεζε γηα ηε δηαηήξεζε ησλ 5

6 νηθνζπζηεκάησλ είλαη ε αλαθχθισζε ησλ δηάθνξσλ ρεκηθψλ ζηνηρείσλ, ψζηε λα είλαη απηά ζπλερψο δηαζέζηκα ζηνπο νξγαληζκνχο ελφο νηθνζπζηήκαηνο. 9. Γηαηί ε ιεηηνπξγία ηεο απνηθνδόκεζεο είλαη απαξαίηεηε γηα ηε δηαηήξεζε ηεο δσήο; Οη απνηθνδνκεηέο παίδνπλ ζπνπδαίν ξφιν ζηε ιεηηνπξγία ηνπ νηθνζπζηήκαηνο, θαζψο κεηαηξέπνπλ ηελ νξγαληθή χιε ζε αλφξγαλε, ε νπνία κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί εθ λένπ απφ ηνπο θπηηθνχο νξγαληζκνχο 10. Γηαηί ε ύπαξμε ησλ παξαγσγώλ είλαη απαξαίηεηε γηα ηελ ύπαξμε ηεο δσήο; Οη παξαγσγνί είλαη νη νξγαληζκνί πνπ θσηνζπλζέηνπλ, έρνπλ δειαδή ηελ ηθαλφηεηα λα δεζκεχνπλ ηελ ειηαθή ελέξγεηα θαη λα ηελ αμηνπνηνχλ γηα ηελ παξαγσγή γιπθφδεο θαη άιισλ πδαηαλζξάθσλ απφ απιά αλφξγαλα κφξηα (δηνμείδην ηνπ άλζξαθα θαη λεξφ). Σα ζχλζεηα νξγαληθά κφξηα πνπ παξάγνπλ νη παξαγσγνί αθ ελφο ρξεζηκνπνηνχληαη απφ ηνπο ίδηνπο ηνπο νξγαληζκνχο γηα λα θαιχςνπλ ηηο ελεξγεηαθέο ηνπο αλάγθεο, λα αλαπηπρζνχλ θαη λα αλαπαξαρζνχλ, αθ εηέξνπ φκσο κέζσ ησλ ηξνθηθψλ ζρέζεσλ πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ δηαθφξσλ νξγαληζκψλ, απνηεινχλ πεγή ελέξγεηαο θαη πιηθψλ γηα φινπο ηνπο άιινπο νξγαληζκνχο ησλ νηθνζπζηεκάησλ (εηεξφηξνθνπο νξγαληζκνχο). Οη παξαγσγνί είλαη νη νξγαληζκνί πνπ δεκηνπξγνχλ νξγαληθή χιε πνπ απνηειεί γηα ηνπο άιινπο νξγαληζκνχο πεγή ελέξγεηαο θαη πιηθψλ 11. Θα κπνξνύζε λα επηβηώζεη έλα νηθνζύζηεκα: 1. Μόλν κε θαηαλαισηέο; Γελ ζα κπνξνχζε λα επηβηψζεη κφλν κε θαηαλαισηέο, γηαηί ρσξίο ηνπο παξαγσγνχο δελ ζα ππήξραλ νξγαληθέο ελψζεηο πνπ απνηεινχλ πεγή ελέξγεηαο θαη πιηθψλ γηα ηνπο θαηαλαισηέο 2. Μόλν κε απνηθνδνκεηέο;γελ ζα κπνξνχζε λα επηβηψζεη καθξνπξφζεζκα, γηαηί γηα ηε δηαηήξεζή ηνπο νη απνηθνδνκεηέο ρξεηάδνληαη νξγαληθφ πιηθφ πνπ πξνέξρεηαη απφ ηνπο παξαγσγνχο ή ηνπο δηάθνξνπο θαηαλαισηέο 3. Μόλν κε παξαγσγνύο; Γελ ζα κπνξνχζε λα επηβηψζεη κφλν κε παξαγσγνχο γηαηί θάπνηα ζηηγκή δελ ζα είραλ ηελ δπλαηφηεηα λα δεκηνπξγήζνπλ λέν νξγαληθφ πιηθφ. Ζ χιε ζηα νηθνζπζηήκαηα είλαη πεπεξαζκέλε. Όια ηα ζηνηρεία πνπ ρξεηάδνληαη ηα θπηά γηα λα δεκηνπξγήζνπλ νξγαληθή χιε ζα εγθισβηζηνχλ ζε νξγαληθέο ελψζεηο θαη έηζη δελ ζα ππάξρνπλ άιια πιηθά (απιέο αλφξγαλεο ελψζεηο) κε ηηο νπνίεο ηα θπηά ζα δεκηνπξγήζνπλ λέα βηνκάδα. 4. Με παξαγσγνύο θαη απνηθνδνκεηέο; Ναη, γηαηί νη κελ παξαγσγνί κε ηε δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο θαη ρξεζηκνπνηψληαο ηελ ελέξγεηα ηνπ ήιηνπ θαη απιά αλφξγαλα πιηθά απφ ην πεξηβάιινλ ζρεκαηίδνπλ βηνκάδα ε νπνία κεηαθέξεηαη κε ηελ κνξθή λεθξήο νξγαληθήο χιεο (πεζκέλα θχιια, θαξπνί, μεξά ρφξηα) ζηνπο απνηθνδνκεηέο νη νπνίνη θαιχπηνπλ έηζη ηηο ελεξγεηαθέο ηνπο αλάγθεο. Αιιά κε ηε δξάζε ηνπο, ζηγά-ζηγά επηζηξέθνπλ απιέο αλφξγαλεο ελψζεηο ζην πεξηβάιινλ πνπ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ θαη πάιη απφ ηα θπηά. 6

7 5. Με παξαγσγνχο θαη θαηαλαισηέο Όρη γηαηί λαη κελ νη παξαγσγνί ζα παξάγνπλ νξγαληθφ πιηθφ πνπ ζα κπνξεί λα ζηεξίμεη ελεξγεηαθά ηνπο θαηαλαισηέο, φκσο θάπνηα ζηηγκή ζα αληηκεησπίζνπλ ην πξφβιεκα πνπ πεξηγξάθεηαη ζηελ πεξίπησζε Γηαηί κία πόιε ραξαθηεξίδεηαη σο εηεξόηξνθν νηθνζύζηεκα; Ζ δηαηήξεζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ, φπσο θαη θάζε άιιεο νξγαλσκέλεο δνκήο, απαηηεί ζπλερή πξνζθνξά ελέξγεηαο. Σα νηθνζπζηήκαηα πνπ ππάξρνπλ ζηνλ πιαλήηε καο, ζηελ πιεηνλφηεηά ηνπο, εηζάγνπλ ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε γηα ηε δηαηήξεζε ηεο δνκήο ηνπο κε ηε κνξθή ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο. Σα νηθνζπζηήκαηα απηά ραξαθηεξίδνληαη σο απηφηξνθα θαη δηαθξίλνληαη απφ ηα εηεξφηξνθα, ζηα νπνία ε εηζαγσγή ελέξγεηαο γίλεηαη κε ηε κνξθή ρεκηθψλ ελψζεσλ. Έλα παξάδεηγκα εηεξφηξνθνπ νηθνζπζηήκαηνο είλαη κηα πφιε, ε νπνία εηζάγεη ηελ ελέξγεηα πνπ ρξεηάδεηαη γηα ηελ επηβίσζε ησλ θαηνίθσλ ηεο κε ηε κνξθή ησλ ηξνθίκσλ πνπ δελ έρνπλ παξαρζεί ζ' απηήλ αιιά ζε άιια απηφηξνθα νηθνζπζηήκαηα. 13. Πνηεο είλαη νη απαξαίηεηεο πξνϋπνζέζεηο γηα ηε δηαηήξεζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ; Ζ δηαηήξεζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ, φπσο θαη θάζε άιιεο νξγαλσκέλεο δνκήο, απαηηεί ζπλερή πξνζθνξά ελέξγεηαο. Σα νηθνζπζηήκαηα πνπ ππάξρνπλ ζηνλ πιαλήηε καο, ζηελ πιεηνλφηεηά ηνπο, εηζάγνπλ ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε γηα ηε δηαηήξεζε ηεο δνκήο ηνπο κε ηε κνξθή ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο, κέζσ ηεο ιεηηνπξγίαο ηεο θσηνζχλζεζεο πνπ πξαγκαηνπνηνχλ νη απηφηξνθνη νξγαληζκνίπαξαγσγνί ηνπ νηθνζπζηήκαηνο. Βέβαηα φζν αλαγθαία είλαη ε ηξνθνδφηεζε ελφο νηθνζπζηήκαηνο κε ελέξγεηα άιιν ηφζν αλαγθαία είλαη θαη ε δηαλνκή ηεο ζηνπο νξγαληζκνχο ηνπ, ψζηε λα θαιχπηνπλ απηνί ηηο αλάγθεο ηνπο. Ζ δηαλνκή ελέξγεηαο γίλεηαη κέζσ ησλ ηξνθηθψλ ζρέζεσλ πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ηνπ νηθνζπζηήκαηνο (ξνή ελέξγεηαο). Σέινο, απαξαίηεηε πξνυπφζεζε γηα ηε δηαηήξεζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ είλαη ε δηαζεζηκφηεηα ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ πνπ είλαη απαξαίηεηα γηα ηε ζχλζεζε ησλ νξγαληθψλ νπζηψλ απφ ηνπο παξαγσγνχο. Ζ πνζφηεηα ησλ ζηνηρείσλ απηψλ ζηα νηθνζπζηήκαηα είλαη πεπεξαζκέλε θαη θαηά ζπλέπεηα είλαη απαξαίηεηε ε αλαθχθισζή ηνπο, ψζηε λα είλαη απηά ζπλερψο δηαζέζηκα ζηνπο νξγαληζκνχο ελφο νηθνζπζηήκαηνο. 14. Πώο νξηνζεηνύληαη ηα νηθνζπζηήκαηα; Δπεηδή ην νηθνζχζηεκα είλαη έλα ζχζηεκα κειέηεο, δειαδή έλα ζχλνιν απφ αληηθείκελα πνπ δελ εμεηάδνληαη αλεμάξηεηα ην έλα απφ ην άιιν αιιά ζηελ αιιειεπίδξαζή ηνπο, ην κέγεζνο θαη ηα φξηά ηνπ θαζνξίδνληαη θάζε θνξά απφ ηνλ εξεπλεηή πνπ ην κειεηά. 15. Ση είλαη ε βηόζθαηξα; Θα κπνξνύζε ε βηόζθαηξα λα ραξαθηεξηζηεί νηθνζύζηεκα; Βηφζθαηξα είλαη φιν ην ηκήκα ηνπ πιαλήηε καο πνπ ζπληεξεί ή κπνξεί λα ζπληεξήζεη δσή. Ζ βηφζθαηξα είλαη ην θαιχηεξα νξηνζεηεκέλν νηθνζχζηεκα. 7

8 16. ε ηη αλαθέξεηαη ν όξνο πνηθηιόηεηα όζν αθνξά ηε δνκή ησλ νηθνζπζηεκάησλ; Ο φξνο «πνηθηιφηεηα» αλαθέξεηαη ζηα δηαθνξεηηθά είδε νξγαληζκψλ πνπ ππάξρνπλ ζε έλα νηθνζχζηεκα. 17. Πνηα είλαη ε ζεκαζία ηεο πνηθηιόηεηαο; Ο φξνο «πνηθηιφηεηα» αλαθέξεηαη ζηα δηαθνξεηηθά είδε νξγαληζκψλ πνπ ππάξρνπλ ζε έλα νηθνζχζηεκα. Ζ πνηθηιφηεηα ησλ νηθνζπζηεκάησλ, αλ θαη θαηλνκεληθά αληηβαίλεη ζηελ ηζνξξνπία ηνπο, θαζψο ζα ήηαλ αλακελφκελν νη πην απιέο δνκέο λα είλαη θαη πην ζηαζεξέο, αληίζεηα ηελ εληζρχεη. Πξάγκαηη, φζν κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα έρεη έλα νηθνζχζηεκα, ηφζν πην ηζνξξνπεκέλν είλαη. Απηφ ζπκβαίλεη, γηαηί ηα νηθνζπζηήκαηα κε κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα παξνπζηάδνπλ θαη κεγαιχηεξε πνηθηιία ζρέζεσλ κεηαμχ ησλ βηνηηθψλ παξαγφλησλ ηνπο. Έηζη, φπνηε κηα κεηαβνιή δηαηαξάζζεη ηελ ηζνξξνπία ηνπο, ππάξρνπλ αξθεηνί δηαζέζηκνη κεραληζκνί απηνξξχζκηζεο πνπ ηελ απνθαζηζηνχλ. 18. Με πνηνλ ηξόπν ζπληειεί ε πνηθηιόηεηα ζηελ ηζνξξνπία ησλ νηθνζπζηεκάησλ; Όζν κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα έρεη έλα νηθνζχζηεκα, ηφζν πην ηζνξξνπεκέλν είλαη. Απηφ ζπκβαίλεη, γηαηί ηα νηθνζπζηήκαηα κε κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα παξνπζηάδνπλ θαη κεγαιχηεξε πνηθηιία ζρέζεσλ κεηαμχ ησλ βηνηηθψλ παξαγφλησλ ηνπο. Έηζη, φπνηε κηα κεηαβνιή δηαηαξάζζεη ηελ ηζνξξνπία ηνπο, ππάξρνπλ αξθεηνί δηαζέζηκνη κεραληζκνί απηνξξχζκηζεο πνπ ηελ απνθαζηζηνχλ. Αλ, γηα παξάδεηγκα, ζε έλα νηθνζχζηεκα είλαη πεξηνξηζκέλνο ν αξηζκφο ησλ δηαθνξεηηθψλ εηδψλ πνπ δνπλ ζ' απηφ, πεξηνξίδεηαη αλαινγηθά θαη ην πιήζνο ησλ ηξνθηθψλ ζρέζεσλ πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ηνπο. Έηζη θάζε δηαηαξαρή ηεο ηζνξξνπίαο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο πνπ ζα πξνθαινχζε ηελ εμαθάληζε ελφο είδνπο ζα απεηινχζε άκεζα θαη ηελ εμαθάληζε ηνπ είδνπο πνπ εμαξηάηαη ηξνθηθά απφ απηφ. Αλ αληίζεηα ππάξρεη κεγάιε πνηθηιία νξγαληζκψλ, νη ελαιιαθηηθέο ιχζεηο ζηε δηαηξνθή ηνπο είλαη πεξηζζφηεξεο θαη επνκέλσο ε εμαθάληζε ή ε κείσζε ηνπ πιεζπζκνχ ελφο είδνπο δελ απεηιεί άκεζα ηα είδε πνπ ηξέθνληαη απφ απηφ. Γηα ην ιφγν απηφ ηα θπζηθά νηθνζπζηήκαηα (δάζε, ιίκλεο θηι.), πνπ έρνπλ κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα απφ ηα ηερλεηά (θαιιηεξγνχκελνη αγξνί, ηερλεηέο ιίκλεο θηι. ), είλαη θαη πεξηζζφηεξν ζηαζεξά. 8

9 2.2. ΡΟΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ 1 Πώο απεηθνλίδνληαη νη πνζνηηθέο θαη πώο νη πνζνηηθέο ηξνθηθέο ζρέζεηο ησλ νξγαληζκώλ ελόο νηθνζπζηήκαηνο; Οη ηξνθηθέο ζρέζεηο κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ δηαθνξεηηθψλ εηδψλ είλαη πνηνηηθέο (πνηνο ηξψεη πνηνλ) θαη πνζνηηθέο (ηη πνζφηεηα ηξψεη). Ζ απεηθφληζε ησλ πνηνηηθψλ ηξνθηθψλ ζρέζεσλ πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο γίλεηαη κε ηηο ηξνθηθέο αιπζίδεο θαη ηα ηξνθηθά πιέγκαηα, ελψ ε απεηθφληζε ησλ πνζνηηθψλ ηξνθηθψλ ζρέζεσλ γίλεηαη κε ηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο Σξνθηθέο αιπζίδεο θαη ηξνθηθά πιέγκαηα 1. Ση νλνκάδνπκε ηξνθηθή αιπζίδα; Ζ ηξνθηθή αιπζίδα είλαη κία ζεηξά νξγαληζκψλ ζηελ νπνία ν θάζε έλαο απνηειεί ηελ ηξνθή ηνπ επφκελνπ. Πεξηγξάθνπλ ηηο ηξνθηθέο ζρέζεηο πνπ ππάξρνπλ κεηαμχ θάπνησλ νξγαληζκψλ. Γλσξίδνπκε φηη ηα θίδηα ηξψλε βαηξάρηα, φηη ηα βαηξάρηα ηξέθνληαη κε πεηαινχδεο θαη φηη νη πεηαινχδεο πίλνπλ ην λέθηαξ ησλ ινπινπδηψλ. Γηα ηελ απεηθφληζε απηήο ηεο ηξνθηθήο αιιειεμάξηεζεο κπνξνχκε λα θαηαζθεπάζνπκε κηα αιπζίδα ηεο νπνίαο ηα βέιε ζα δείρλνπλ ηε ξνή ελέξγεηαο αλάκεζα ζηνπο νξγαληζκνχο πνπ έρνπλ ζρέζε θαηαλαιηζθφκελνπ -θαηαλαισηή. Σέηνηεο ζρέζεηο κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο ραξαθηεξίδνληαη σο ηξνθηθέο αιπζίδεο 2. Ση νλνκάδνπκε ηξνθηθό πιέγκα; Ζ ηξνθηθή αιπζίδα είλαη κία ζεηξά νξγαληζκψλ ζηελ νπνία ν θάζε έλαο απνηειεί ηελ ηξνθή ηνπ επφκελνπ. Πεξηγξάθνπλ ηηο ηξνθηθέο ζρέζεηο πνπ ππάξρνπλ κεηαμχ θάπνησλ νξγαληζκψλ. Όκσο επεηδή ζηε θχζε θάζε είδνο νξγαληζκνχ δελ ηξψεη κφλν έλα είδνο ηξνθήο αιιά θαη ην ίδην δελ ηξψγεηαη κφλν απφ έλα άιιν, γηα λα πεξηγξαθνχλ θαιχηεξα νη πνιχπινθεο ηξνθηθέο ζρέζεηο ρξεζηκνπνηείηαη ν φξνο ηξνθηθφ πιέγκα, πνπ πεξηγξάθεη θαιχηεξα ηηο ηξνθηθέο ζρέζεηο ησλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο θαη θαηά ζπλέπεηα ηελ ξνή ελέξγεηαο κέζσ ηεο ηξνθήο. Αλ ζέιακε λα απεηθνλίζνπκε πην ξεαιηζηηθά ηηο πνιχπινθεο ηξνθηθέο ζρέζεηο πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ζηα νηθνζπζηήκαηα, ζα θαηαθεχγακε ζηε δεκηνπξγία ελφο δηθηχνπ κε ην νπνίν ζα δειψλνληαλ νη δηαθνξεηηθέο πεγέο απφ ηηο νπνίεο ηξέθεηαη θάζε νξγαληζκφο ζε έλα ζπγθεθξηκέλν νηθνζχζηεκα. 3. Πνηεο πιεξνθνξίεο κπνξεί λα καο δώζεη ε κειέηε ελόο ηξνθηθνύ πιέγκαηνο; Ζ κειέηε ελφο ηξνθηθνχ πιέγκαηνο κπνξεί λα καο δψζεη πιεξνθνξίεο γηα ηηο πνηνηηθέο ηξνθηθέο ζρέζεηο πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο. Μπνξνχκε επνκέλσο λα πιεξνθνξεζνχκε ηα δηαθνξεηηθά είδε ηξνθήο πνπ ρξεζηκνπνηεί έλαο νξγαληζκφο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο θαη αθφκα λα κάζνπκε πνηνπο ερζξνχο έρεη (απφ πνηνπο νξγαληζκνχο ηξψγεηαη ν ίδηνο). 9

10 Ζ κειέηε φκσο ελφο ηξνθηθνχ πιέγκαηνο κπνξεί λα καο δψζεη θαη άιιεο πιεξνθνξίεο. Πνηεο πηπηψζεηο ζα έρεη ζηνπο δηάθνξνπο νξγαληζκνχο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο ε αχμεζε ή ε κείσζε ηνπ πιεζπζκνχ θάπνηνπ νξγαληζκνχ; Αο πάξνπκε, γηα παξάδεηγκα, ην ηξνθηθφ πιέγκα ηεο εηθφλαο Ση ζα ζπκβεί ζην νηθνζχζηεκα, αλ ην ξαληίζνπκε κε εληνκνθηφλν; Θα εμαθαληζηνχλ ή ζα κεησζνχλ ηα έληνκα (πεηαινχδεο, θάκπηεο, κειίγθξεο). Οη δξπνθνιάπηεο θαη νη βάηξαρνη δε ζα έρνπλ λα θάλε θαη ζα κεηαλαζηεχζνπλ ή ζα κεησζεί ν πιεζπζκφο ηνπο. Σα θνηζχθηα ζα ηξψλε κφλν ζαιηγθάξηα, ησλ νπνίσλ ν αξηζκφο ζα κεησζεί. Σα πνψδε θπηά ζα απμεζνχλ. Οη πιεζπζκνί ησλ θηδηψλ θαη ηεο θνπθνπβάγηαο ζα κεησζνχλ θ. ν. θ. 4 Να ηνπνζεηήζεηε κε ηε ζεηξά ηνπο θξίθνπο ηεο ηξνθηθήο αιπζίδαο πνπ απνηειείηαη από ηνπο νξγαληζκνύο: κειίγθξα, παζραιίηζα, ηξηαληαθπιιηά, κηθξό πνπιί, γεξάθη. ε πνην ηξνθηθό επίπεδν ζα θαηαηάμεηε ηελ παζραιίηζα, ζύκθσλα κε ηελ πξνεγνύκελε ηξνθηθή αιπζίδα; Σξηαληαθπιιηά => Μειίγθξα => Παζραιίηζα => Μηθξφ πνπιί => Γεξάθη Ζ Παζραιίηζα αλήθεη, ζχκθσλα κε ηελ πξνεγνχκελε ηξνθηθή αιπζίδα, ζην ηξίην ηξνθηθφ επίπεδν ηνπ νηθνζπζηήκαηνο. Δίλαη θαηαλαισηήο δεχηεξεο ηάμεο. (πξψην ηξνθηθφ επίπεδν ε ηξηαληαθπιιηά = παξαγσγφο, δεχηεξν ηξνθηθφ επίπεδν ε κειίγθξα = θαηαλαισηήο πξψηεο ηάμεο) Σξνθηθέο ππξακίδεο θαη ηξνθηθά επίπεδα 1. Πνηνπο νξγαληζκνύο θαηαηάζζνπκε ζε έλα ηξνθηθό επίπεδν; ην ίδην ηξνθηθφ επίπεδν θαηάηάζζνπκε ηνπο νξγαληζκνχο πνπ έρνπλ ηηο ίδηεο ηξνθηθέο ζπλήζεηεο. Π. ρ. Οη παξαγσγνί θαηαηάζζνληαη ζην πξψην ηξνθηθφ επίπεδν, νη θπηνθάγνη νξγαληζκνί ζην δεχηεξν ηξνθηθφ επίπεδν, νη ζαξθνθάγνη πνπ ηξσλε θπηνθάγνπο ζην ηξίην ηξνθηθφ επίπεδν θ. ν. θ. Γεληθά νη δηάθνξνη θαηαλαισηέο θαηαηάζζνληαη ζπκβαηηθά ζην αλψηεξν απφ ηα ηξνθηθά επίπεδα πνπ κπνξνχλ λα θαηαηαγνχλ κε βάζε ηελ ηξνθή ηνπο. 2. Γηαηί είλαη δύζθνιε ε θαηάηαμε ελόο νξγαληζκνύ ζε θάπνην ηξνθηθό επίπεδν; Ζ θαηάηαμε ησλ θαηαλαισηψλ ζηα ηξνθηθά επίπεδα δελ είλαη πάληνηε εχθνιε, επεηδή: Τπάξρνπλ νξγαληζκνί πνπ είλαη ηαπηφρξνλα θπηνθάγνη θαη ζαξθνθάγνη (π. ρ. άλζξσπνο). Τπάξρνπλ νξγαληζκνί πνπ κπνξνχλ λα αιιάδνπλ ηηο δηαηξνθηθέο ηνπο ζπλήζεηεο αλάινγα κε ηελ επνρή (π.ρ. αιεπνχ). Οη δηαηξνθηθέο πξνηηκήζεηο θάπνησλ νξγαληζκψλ αιιάδνπλ αλάινγα κε ην ζηάδην ηεο δσήο ηνπο. Γηα παξάδεηγκα, ν βάηξαρνο ζην ζηάδην ηνπ γπξίλνπ είλαη θπηνθάγνο, ελψ, φηαλ κεηακνξθσζεί ζε ψξηκν βάηξαρν, γίλεηαη εληνκνθάγνο. 10

11 3. Ση είλαη νη ηξνθηθέο ππξακίδεο; Οη ηξνθηθέο ππξακίδεο απνηεινχλ απεηθνλίζεηο ησλ πνζνηηθψλ ζρέζεσλ πνπ ππάξρνπλ κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο. Μηα ηξνθηθή ππξακίδα απνηειείηαη απφ ηξνθηθά επίπεδα (επάιιεια νξζνγψληα), ζε θαζέλα απφ ηα νπνία πεξηιακβάλνληαη φινη νη νξγαληζκνί πνπ ηξέθνληαη απέρνληαο «ίδην αξηζκφ βεκάησλ» απφ ηνλ ήιην. Πην ζπγθεθξηκέλα: Σν πξψην ηξνθηθφ επίπεδν, πνπ βξίζθεηαη ζηε βάζε ηεο ηξνθηθήο ππξακίδαο, είλαη απηφ ησλ παξαγσγψλ. Σν δεχηεξν ηξνθηθφ επίπεδν είλαη απηφ ησλ θαηαλαισηψλ πξψηεο ηάμεο. Σν ηξίην ηξνθηθφ επίπεδν είλαη απηφ ησλ θαηαλαισηψλ δεχηεξεο ηάμεο θ.ν.θ. 4. Πνηα είδε ηξνθηθώλ ππξακίδσλ ππάξρνπλ θαη ηη απεηθνλίδεη ην θαζέλα; Μηα ηξνθηθή ππξακίδα, αλάινγα κε ην αλ απεηθνλίδεη ηε κεηαβνιή ηεο δεζκεπκέλεο ελέξγεηαο ή ηε κεηαβνιή ηεο βηνκάδαο (δειαδή ηεο μεξήο κάδαο ησλ νξγαληζκψλ αλά κνλάδα επηθάλεηαο ) ή ηε κεηαβνιή ηνπ πιεζπζκνχ απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ελφο νηθνζπζηήκαηνο ζην άιιν, ραξαθηεξίδεηαη σο ππξακίδα ελέξγεηαο, βηνκάδαο ή πιεζπζκνχ αληίζηνηρα. Μηα ηξνθηθή ππξακίδα απνηειείηαη απφ ηξνθηθά επίπεδα (επάιιεια νξζνγψληα), ζε θαζέλα απφ ηα νπνία πεξηιακβάλνληαη φινη νη νξγαληζκνί πνπ ηξέθνληαη απέρνληαο «ίδην αξηζκφ βεκάησλ» απφ ηνλ ήιην. Σν εκβαδφλ πνπ δίλεηαη ζε θάζε νξζνγψλην είλαη αλάινγν κε ην κέγεζνο ηεο κεηαβιεηήο πνπ απεηθνλίδεηαη ζην ζπγθεθξηκέλν ηξνθηθφ επίπεδν. 5. Έλα νηθνζύζηεκα πεξηιακβάλεη παξαγσγνύο, θαηαλαισηέο πξώηεο δεύηεξεο θαη ηξίηεο ηάμεο. ε πνην ηξνθηθό επίπεδν ζα θαηαηάμεηε ηνπο θαηαλαισηέο δεύηεξεο ηάμεο; Οη θαηαλαισηέο δεχηεξεο ηάμεο αλήθνπλ ζην ηξίην ηξνθηθφ επίπεδν. (Πξψην ηξνθηθφ επίπεδν νη παξαγσγνί, δεχηεξν ηξνθηθφ επίπεδν νη θαηαλαισηέο πξψηεο ηάμεο 6. Ση απεηθνλίδεη ην πξώην ηξνθηθό επίπεδν κίαο ηξνθηθήο ππξακίδαο ελέξγεηαο θάπνηνπ νηθνζπζηήκαηνο πνπ πεξηιακβάλεη: βειαληδηέο, δξπνθνιάπηεο, ζθίνπξνπο, θάκπηεο, πνώδε θπηά, ιαγνύο θαη αιεπνύδεο; Μηα ηξνθηθή ππξακίδα απνηειείηαη απφ ηξνθηθά επίπεδα (επάιιεια νξζνγψληα), ζε θαζέλα απφ ηα νπνία πεξηιακβάλνληαη φινη νη νξγαληζκνί πνπ ηξέθνληαη απέρνληαο «ίδην αξηζκφ βεκάησλ» απφ ηνλ ήιην. Σν εκβαδφλ πνπ δίλεηαη ζε θάζε νξζνγψλην είλαη αλάινγν κε ην κέγεζνο ηεο κεηαβιεηήο πνπ απεηθνλίδεηαη ζην ζπγθεθξηκέλν ηξνθηθφ επίπεδν. ην ηξνθηθφ επίπεδν ησλ παξαγσγψλ απεηθνλίδεηαη ην πνζφ ηεο ελέξγεηαο πνπ είλαη δεζκεπκέλν ζηηο βειαληδηέο θαη ζηα πνψδε θπηά πνπ απνηεινχλ ηνπο παξαγσγνχο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο θαη θαηαηάζζνληαη ζην πξψην ηξνθηθφ επίπεδν. 11

12 7. Ση νλνκάδνπκε αλεζηξακέλεο ππξακίδεο θαη πώο εμεγείηαη ν ζρεκαηηζκόο ηνπο; Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Γηα ην ιφγν απηφ ηφζν ζηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο ελέξγεηαο φζν θαη ζηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο βηνκάδαο παξαηεξείηαη κία πησηηθή ηάζε απφ ηξνθηθφ επίπεδν ζε ηξνθηθφ επίπεδν. Αλάινγε ηάζε παξνπζηάδνπλ θαη νη ππξακίδεο πιεζπζκνχ εδψ φκσο παξαηεξείηαη κηα ελδηαθέξνπζα εμαίξεζε. Όηαλ ζε έλα νηθνζχζηεκα ππάξρνπλ παξαζηηηθέο ηξνθηθέο ζρέζεηο, ν πιεζπζκφο ησλ αλψηεξσλ επηπέδσλ γίλεηαη νινέλα κεγαιχηεξνο απφ ηνλ πιεζπζκφ ησλ θαηψηεξσλ. Μηα ηέηνηα ηξνθηθή ππξακίδα ραξαθηεξίδεηαη σο αλεζηξακκέλε. Αλ, γηα παξάδεηγκα, κηα βειαληδηά, πνπ κπνξεί λα ζεσξεζεί σο έλα νηθνζχζηεκα, θηινμελεί θάκπηεο, ζε θαζεκία απφ ηηο νπνίεο παξαζηηνχλ 100 πξσηφδσα, ε ηξνθηθή ππξακίδα ηνπ πιεζπζκνχ ζα έρεη ηε κνξθή: 8. Με πνην ηξόπν κπνξεί λα ζπκβάιιεη ε ππεξθαηαλάισζε θξέαηνο, από ηνπο αλζξώπνπο ησλ αλαπηπγκέλσλ ρσξώλ, ζην πξόβιεκα ηεο παγθόζκηαο πείλαο; Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Λφγσ απηνχ ηνπ ραξαθηεξηζηηθνχ ξνήο ηεο ελέξγεηαο, εθηάζεηο θαιιηεξγεκέλεο κε ζηηεξά, πνπ ζα κπνξνχζαλ λα ζξέςνπλ αλζξψπνπο, εάλ κεηαηξαπνχλ ζε βνζθνηφπνπο ζα κπνξέζνπλ λα ζξέςνπλ κφλν Οη ππφινηπνη 9000 ζα πεηλνχλ, αθνχ ν άλζξσπνο ζα πεξάζεη απφ ην ηξνθηθφ επίπεδν ηνπ πξσηνγελνχο θαηαλαισηνχ ζε απηφ ηνπ δεπηεξνγελνχο, γεγνλφο πνπ ζπλδέεηαη κε απψιεηεο θαηά 90% ηεο αξρηθά, φηαλ ζπκπεξηθέξνληαλ σο πξσηνγελήο θαηαλαισηήο, δηαζέζηκεο ελέξγεηαο 9. Δμεγείζηε γηαηί κία θαιιηεξγήζηκε έθηαζε, αλ θαιιηεξγεζεί κε ζηηεξά, κπνξεί λα εμαζθαιίζεη ηξνθή γηα πεξηζζόηεξνπο αλζξώπνπο από απηνύο πνπ ζα κπνξνύζε λα ζπληεξήζεη ε ίδηα πεξηνρή αλ θαιιηεξγνύηαλ κε ηξηθύιιη πνπ κε ηε ζεηξά ηνπ ζα απνηεινύζε ηξνθή γηα εθηξνθή πξνβάησλ πνπ ζα έηξσγαλ νη θάηνηθνη. Ζ ελέξγεηα, κε ηε κνξθή ηεο ρεκηθήο ελέξγεηαο πνπ εκπεξηέρεηαη ζηελ ηξνθή ησλ νξγαληζκψλ, πεξλάεη απφ ην θαηψηεξν ηξνθηθφ επίπεδν (ησλ παξαγσγψλ) ζην αλψηεξν. Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Λφγσ ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ ξνήο ηεο ελέξγεηαο, εθηάζεηο θαιιηεξγεκέλεο κε ζηηεξά, πνπ ζα κπνξνχζαλ λα ζξέςνπλ αλζξψπνπο, εάλ κεηαηξαπνχλ ζε βνζθνηφπνπο ζα κπνξέζνπλ λα ζξέςνπλ κφλν Οη ππφινηπνη 9000 ζα πεηλνχλ, αθνχ ν άλζξσπνο ζα πεξάζεη απφ ην ηξνθηθφ επίπεδν ηνπ πξσηνγελνχο θαηαλαισηνχ ζε απηφ ηνπ δεπηεξνγελνχο, γεγνλφο πνπ ζπλδέεηαη κε απψιεηεο θαηά 90% ηεο αξρηθά δηαζέζηκεο ελέξγεηαο, απηήο δειαδή πνπ είρε ζηε δηάζεζή ηνπ φηαλ ζπκπεξηθέξνληαλ σο πξσηνγελήο θαηαλαισηήο. 12

13 10. Ση γλσξίδεηε γηα ηε ξνή ελέξγεηαο ζηα νηθνζπζηήκαηα; Ζ σθέιηκε ελέξγεηα θαζψο ξέεη ζηα νηθνζπζηήκαηα, κέζσ ηεο ηξνθήο, ζπλερψο κεηψλεηαη θαζψο θαηά ηε κεηαθνξά ηεο απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν κφλν ην 10% απφ απηή κπνξεί θαη ελζσκαηψλεηαη ζηε βηνκάδα ησλ νξγαληζκψλ. Σν κεγαιχηεξν πνζνζηφ απφ ηελ ελέξγεηα ράλεηαη γηα ην νηθνζχζηεκα αθνχ κεηαηξέπεηαη ζε ζεξκφηεηα. Ζ ελέξγεηα, κε ηε κνξθή ηεο ρεκηθήο ελέξγεηαο πνπ εκπεξηέρεηαη ζηελ ηξνθή ησλ νξγαληζκψλ, πεξλάεη απφ ην θαηψηεξν ηξνθηθφ επίπεδν (ησλ παξαγσγψλ) ζην αλψηεξν. Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Δπνκέλσο ε σθέιηκε ελέξγεηα πνπ θηάλεη ζηα αλψηεξα ηξνθηθά επίπεδα είλαη θαηά πνιχ ιηγφηεξε απφ απηή πνπ αξρηθά δεζκεχηεθε ζηε βηνκάδα ησλ παξαγσγψλ κε ηε δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο. Ζ ελέξγεηα δειαδή ζηα νηθνζπζηήκαηα ξέεη κνλφδξνκα θαη δελ αλαθπθιψλεηαη. Γηα ην ιφγν απηφ είλαη απαξαίηεηε ε ζπλερήο ηξνθνδνζία ησλ νηθνζπζηεκάησλ κε ελέξγεηα απφ ηνλ ήιην. 11. Γηαηί ηα νηθνζπζηήκαηα ρξεηάδνληαη ζπλερή παξνρή ελέξγεηαο; Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Ζ ελέξγεηα δειαδή, θαζψο κεηαθέξεηαη απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν κεηψλεηαη. Δπνκέλσο ε σθέιηκε ελέξγεηα πνπ θηάλεη ζηα αλψηεξα ηξνθηθά επίπεδα είλαη θαηά πνιχ ιηγφηεξε απφ απηή πνπ αξρηθά δεζκεχηεθε ζηε βηνκάδα ησλ παξαγσγψλ κε ηε δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο. Ζ ελέξγεηα δειαδή ζηα νηθνζπζηήκαηα ξέεη κνλφδξνκα θαη δελ αλαθπθιψλεηαη. Γηα ην ιφγν απηφ είλαη απαξαίηεηε ε ζπλερήο ηξνθνδνζία ησλ νηθνζπζηεκάησλ κε ελέξγεηα απφ ηνλ ήιην 12. Γηαηί ν αξηζκόο ησλ ηξνθηθώλ επηπέδσλ ζε έλα νηθνζύζηεκα ή ζε κία ηξνθηθή ππξακίδα δελ είλαη απεξηόξηζηνο; Γηαηί ε σθέιηκε ελέξγεηα θαζψο κεηαθέξεηαη, κέζσ ηεο ηξνθήο, απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν κεηψλεηαη θαη θαηά ζπλέπεηα θάπνηα ζηηγκή ε ελέξγεηα πνπ βξίζθεηαη θιεηζκέλε ζηε βηνκάδα θάπνηνπ ηξνθηθνχ επηπέδνπ είλαη ηφζν ιίγε ψζηε δελ επαξθεί γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ νξγαληζκψλ ελφο επφκελνπ ηξνθηθνχ επηπέδνπ. 13 Γηαηί ε βηνκάδα, ε πνζόηεηα ελέξγεηαο ή ν αξηζκόο ησλ αηόκσλ, παξνπζηάδνπλ πησηηθή ηάζε, από ηε βάζε πξνο ηελ θνξπθή κίαο ηξνθηθήο ππξακίδαο; Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Μεηψλεηαη θαηά ζπλέπεηα ε πνζφηεηα ηεο ελέξγεηαο πνπ βξίζθεηαη ζηε βηνκάδα ησλ νξγαληζκψλ θαη είλαη δηαζέζηκε ζην επφκελν ηξνθηθφ επίπεδν θ.ν.θ. Απφ ηε ζηηγκή φκσο πνπ κεηψλεηαη ε δηαζέζηκε ελέξγεηα είλαη επφκελν λα κεηψλεηαη θαη ην νξγαληθφ πιηθφ πνπ πεξηθιείεη ηελ ελέξγεηα απηή, επνκέλσο κεηψλεηαη θαη ε βηνκάδα ησλ νξγαληζκψλ. πλέπεηα απηνχ είλαη λα κεηψλεηαη θαη ν αξηζκφο ησλ αηφκσλ απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν. Απηφ βέβαηα ηζρχεη γηα ηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο πιεζπζκψλ κφλν φηαλ 13

14 αλαθεξφκαζηε ζε νξγαληζκνχο πνπ δελ έρνπλ ηεξάζηηεο δηαθνξέο σο πξνο ην κέγεζφο ηνπο, γηαηί αλ νη νξγαληζκνί ηνπ επφκελνπ ηξνθηθνχ επηπέδνπ είλαη πνιχ κηθξφηεξνη απηψλ ηνπ πξνεγνχκελνπ, ηφηε ε κνξθή ηεο ηξνθηθήο ππξακίδαο πιεζπζκψλ ζα είλαη αλεζηξακκέλε. 14. Γηαηί ιηγνζηεύεη ε δηαζέζηκε ζηνπο νξγαληζκνύο ελέξγεηα όζν πξνρσξάκε ζε αλώηεξα ηξνθηθά επίπεδα; Ζ σθέιηκε ελέξγεηα θαζψο ξέεη ζηα νηθνζπζηήκαηα, κέζσ ηεο ηξνθήο, ζπλερψο κεηψλεηαη θαζψο θαηά ηε κεηαθνξά ηεο απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν κφλν ην 10% απφ απηή κπνξεί θαη ελζσκαηψλεηαη ζηε βηνκάδα ησλ νξγαληζκψλ. Σν κεγαιχηεξν πνζνζηφ απφ ηελ ελέξγεηα ράλεηαη γηα ην νηθνζχζηεκα αθνχ κεηαηξέπεηαη ζε ζεξκφηεηα 15 Πνην είλαη ην απνηέιεζκα ηεο κείσζεο ηεο δηαζέζηκεο ζηνπο νξγαληζκνύο ελέξγεηαο, όζν πξνρσξάκε πξνο αλώηεξα ηξνθηθά επίπεδα; Απνηέιεζκα είλαη ε κείσζε ηεο βηνκάδαο ή θαη ηνπ αξηζκνχ ησλ αηφκσλ απφ ηα θαηψηεξα πξνο ηα αλψηεξα ηξνθηθά επίπεδα. ε γεληθέο γξακκέο, ε ίδηα πησηηθή ηάζε (ηεο ηάμεο ηνπ 90%) πνπ παξνπζηάδεηαη ζηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο ελέξγεηαο εκθαλίδεηαη θαη ζηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο βηνκάδαο, θαζψο, φηαλ κεηψλεηαη ε ελέξγεηα πνπ πξνζιακβάλεη θάζε ηξνθηθφ επίπεδν απφ ην πξνεγνχκελφ ηνπ, είλαη ινγηθφ λα κεηψλεηαη θαη ε πνζφηεηα ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ κπνξνχλ λα ζπλζέζνπλ νη νξγαληζκνί ηνπ θαη ζπλεπψο κεηψλεηαη ε βηνκάδα ηνπ. Οη ηξνθηθέο ππξακίδεο πιεζπζκνχ εκθαλίδνπλ θαη απηέο πησηηθή ηάζε απφ ηξνθηθφ επίπεδν ζε ηξνθηθφ επίπεδν 16. Δάλ ζε θάπνην νηθνζύζηεκα κεησζεί ε βηνκάδα ησλ παξαγσγώλ, πνηνη νξγαληζκνί ηνπ νηθνζπζηήκαηνο θηλδπλεύνπλ πξώηνη κε εμαθάληζε θαη γηαηί; Όινη νη νξγαληζκνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο εμαζθαιίδνπλ ηελ ελέξγεηα πνπ ρξεηάδνληαη απφ ηνπο παξαγσγνχο. Καζψο φκσο ε ελέξγεηα κεηαθέξεηαη απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν ππνβαζκίδεηαη (κφλν ην 10% ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν). Αλ κεησζεί ε βηνκάδα ησλ παξαγσγψλ απηνί πνπ θηλδπλεχνπλ κε εμαθάληζε είλαη πξψηα νη θνξπθαίνη θαηαλαισηέο γηαηί είλαη απηνί πνπ έρνπλ ζηελ δηάζεζή ηνπο, νχησο ή άιισο, ειάρηζηε ελέξγεηα πνπ αλ κεησζεί πεξηζζφηεξν (ιφγσ ηεο κείσζεο ηεο βηνκάδαο ησλ παξαγσγψλ θαη ηεο ζπλαθφινπζεο κείσζεο ηεο βηνκάδαο φισλ ησλ επφκελσλ ηξνθηθψλ επηπέδσλ) κπνξεί λα κελ επαξθεί γηα ηελ ζπληήξεζή ηνπο. Δπηπιένλ ν αξηζκφο ησλ θνξπθαίσλ θαηαλαισηψλ ζε έλα νηθνζχζηεκα είλαη κηθξφο γεγνλφο πνπ απμάλεη πεξηζζφηεξν ηνλ θίλδπλν εμαθάληζεο. Ληγφηεξν απφ ηνπο δηάθνξνπο θαηαλαισηέο θηλδπλεχνπλ απηνί πνπ εμαζθαιίδνπλ ηξνθή θαη απφ θαηψηεξα ηξνθηθά επίπεδα, φπνπ ππάξρεη δηαζέζηκε κεγαιχηεξε πνζφηεηα ηξνθήο θαη επνκέλσο θαη ελέξγεηαο. 17 Αλ θαηαζθεπάζνπκε ην ηξνθηθό πιέγκα ελόο νηθνζπζηήκαηνο ηελ άλνημε θαη ην θζηλόπσξν πηζηεύεηαη όηη ζα έρνπλ ηελ ίδηα κνξθή; Σα δχν ηξνθηθά πιέγκαηα δελ ζα έρνπλ απαξαίηεηα ηελ ίδηα κνξθή. Οη ηξνθηθέο ζπλήζεηο ησλ δηάθνξσλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο κεηαβάιινληαη θαηά ηε 14

15 δηάξθεηα ηνπ έηνπο αλάινγα κε ηελ δηαζεζηκφηεηα ηξνθήο, αιιάδνπλ θαη νη ηξνθηθέο αιπζίδεο θαη θαηά ζπλέπεηα ην ηξνθηθφ πιέγκα 1/8 Πνηα είλαη ε ηύρε ηεο νξγαληθήο νπζίαο πνπ παξάγεηαη από ηνπο παξαγσγνύο ελόο νηθνζπζηήκαηνο; Έλα κέξνο ηεο γιπθφδεο, αιιά θαη άιισλ ελψζεσλ πνπ ζπληίζεληαη απφ ηνπο παξαγσγνχο, ρξεζηκνπνηείηαη θαηά ηελ θπηηαξηθή αλαπλνή πξνθεηκέλνπ λα απειεπζεξσζεί ελέξγεηα γηα ηελ θάιπςε ησλ αλαγθψλ ησλ παξαγσγψλ. Απφ ην ππφινηπν κέξνο ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ έρεη παξαρζεί απφ ηνπο παξαγσγνχο έλα κέξνο κεηαβηβάδεηαη, σο ηξνθή, ζηνπο θαηαλαισηέο, ελψ έλα άιιν θαηαιήγεη σο λεθξή νξγαληθή χιε (θχιια, θαξπνί, θιαδηά θ. ά.) ζην έδαθνο θαη γίλεηαη ηξνθή γηα ηνπο απνηθνδνκεηέο (βαθηήξηα θαη κχθεηεο) καδί κε ηε λεθξή νξγαληθή χιε δσηθήο πξνέιεπζεο (ζψκαηα λεθξψλ νξγαληζκψλ, απεθθξίζεηο, πεξηηηψκαηα θ. ά 19. Γηαηί κόλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελόο ηξνθηθνύ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επόκελν ηξνθηθό επίπεδν; Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Απηφ νθείιεηαη ζην φηη: Έλα κέξνο ηεο ρεκηθήο ελέξγεηαο κεηαηξέπεηαη κε ηελ θπηηαξηθή αλαπλνή ζε κε αμηνπνηήζηκεο κνξθέο ελέξγεηαο (π.ρ. ζεξκφηεηα). Γελ ηξψγνληαη φινη νη νξγαληζκνί. Οξηζκέλνη νξγαληζκνί πεζαίλνπλ. Έλα κέξνο ηεο νξγαληθήο χιεο απνβάιιεηαη κε ηα θφπξαλα, ηα νπνία απνηθνδνκνχληαη Η έλλνηα ηεο παξαγσγηθόηεηαο 1. Ση νλνκάδεηαη παξαγσγηθόηεηα ελόο νηθνζπζηήκαηνο θαη ζε πνηεο θαηεγνξίεο δηαθξίλεηαη; Ο ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη νξγαληζκνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο παξάγνπλ νξγαληθή χιε απνηειεί ηελ παξαγσγηθφηεηα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο, πνπ δηαθξίλεηαη ζε πξσηνγελή θαη ζε δεπηεξνγελή. Πξσηνγελήο παξαγσγηθφηεηα είλαη ν ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη παξαγσγνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο δεζκεχνπλ ηελ ειηαθή αθηηλνβνιία θαη ηε κεηαηξέπνπλ ζε ρεκηθή (νξγαληθή χιε). 2 Ση είλαη ε κηθηή θαη ηη ε θαζαξή πξσηνγελήο παξαγσγηθόηεηα ελόο νηθνζπζηήκαηνο; Πξσηνγελήο παξαγσγηθφηεηα είλαη ν ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη παξαγσγνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο δεζκεχνπλ ηελ ειηαθή αθηηλνβνιία θαη ηε κεηαηξέπνπλ ζε ρεκηθή (νξγαληθή χιε). 15

16 Δπεηδή φκσο απφ ηελ νξγαληθή χιε πνπ παξάγεηαη είηε ζην επίπεδν ησλ παξαγσγψλ είηε ζην επίπεδν ησλ θαηαλαισηψλ έλα κέξνο κφλν δεζκεχεηαη ζηνπο ηζηνχο ηνπο (γηαηί ην κεγαιχηεξν ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ηνπο), είλαη απαξαίηεην ηφζν ε πξσηνγελήο φζν θαη ε δεπηεξνγελήο παξαγσγηθφηεηα λα δηαθξίλνληαη ζε κεηθηή θαη ζε θαζαξή παξαγσγηθφηεηα. Καη ζηηο δχν πεξηπηψζεηο ε κεηθηή παξαγσγηθφηεηα απνηειεί ην πνζφ ηεο ζπλνιηθήο νξγαληθήο χιεο πνπ παξάγεηαη, ελψ ε θαζαξή παξαγσγηθφηεηα απνηειεί ην πνζφ ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ απνκέλεη, κεηά ηελ αθαίξεζε ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ νμεηδψζεθε, πξνθεηκέλνπ λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ησλ νξγαληζκψλ. ηα πιαίζηα ελφο νηθνζπζηήκαηνο, ε θαζαξή παξαγσγηθφηεηα αληηζηνηρεί ζην πνζφ νξγαληθήο νπζίαο πνπ ζα πξνζηεζεί αλά κνλάδα ρξφλνπ θαη αλά κνλάδα επηθάλεηαο. 3 Ση είλαη ε κηθηή θαη ηη ε θαζαξή δεπηεξνγελήο παξαγσγή ελόο νηθνζπζηήκαηνο; Ζ κεηθηή παξαγσγηθφηεηα απνηειεί ην πνζφ ηεο ζπλνιηθήο νξγαληθήο χιεο πνπ παξάγεηαη, ελψ ε θαζαξή παξαγσγηθφηεηα απνηειεί ην πνζφ ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ απνκέλεη, κεηά ηελ αθαίξεζε ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ νμεηδψζεθε, πξνθεηκέλνπ λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ησλ νξγαληζκψλ. 4 Ση νλνκάδνπκε πξσηνγελή παξαγσγηθόηεηα θαη ηη δεπηεξνγελή παξαγσγηθόηεηα; Πξσηνγελήο παξαγσγηθφηεηα είλαη ν ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη παξαγσγνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο δεζκεχνπλ ηελ ειηαθή αθηηλνβνιία θαη ηε κεηαηξέπνπλ ζε ρεκηθή (νξγαληθή χιε). Γεπηεξνγελήο παξαγσγηθφηεηα είλαη ν ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη θαηαλαισηέο ελφο νηθνζπζηήκαηνο, αμηνπνηψληαο ηε ρεκηθή ελέξγεηα πνπ παξαιακβάλνπλ κε ηελ ηξνθή ηνπο, παξάγνπλ νξγαληθή χιε 5. Πνηα νκάδα νξγαληζκώλ είλαη ππεύζπλε γηα ηελ αύμεζε ηεο βηνκάδαο ελόο νηθνζπζηήκαηνο; Σα θπηά είλαη ππεχζπλα γηα ηελ αχμεζε ηεο βηνκάδαο ελφο νηθνζπζηήκαηνο αθνχ απηά θαη κφλν απηά κπνξνχλ λα πξνζζέζνπλ λέα ελέξγεηα (βηνκάδα) κέζα απφ ηε ιεηηνπξγία ηεο θσηνζχλζεζεο. Σα δψα ρξεζηκνπνηψληαο ηκήκα ηεο πξσηνγελνχο παξαγσγήο (βηνκάδαο ησλ παξαγσγψλ), παξάγνπλ θαη ηα ίδηα βηνκάδα δσηθή. 6. Πνηα δηαδηθαζία πξέπεη λα αθνινπζήζνπκε πξνθεηκέλνπ λα ππνινγίζνπκε ηελ θαζαξή πξσηνγελή παξαγσγηθόηεηα ελόο θξπγαληθνύ νηθνζπζηήκαηνο; Μηα απιή κέζνδνο γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηεο θαζαξήο πξσηνγελνχο παξαγσγηθφηεηαο ελφο νηθνζπζηήκαηνο είλαη ν ζεξηζκφο. Αο ππνζέζνπκε, γηα παξάδεηγκα, φηη ζέινπκε λα κεηξήζνπκε ηελ θαζαξή πξσηνγελή παξαγσγηθφηεηα ελφο θξπγαληθνχ νηθνζπζηήκαηνο, ελφο δειαδή νηθνζπζηήκαηνο ζην νπνίν αθζνλνχλ θπηά φπσο ην ζπκάξη, ε ιαδαληά, ε ξίγαλε, ε ιεβάληα θ. ά. 16

17 Σα θπηά απηά είλαη ηθαλά λα επηβηψλνπλ ζην άλπδξν θαη καθξχ θαινθαίξη ηεο παηξίδαο καο. Δπηζθεπηφκαζηε ινηπφλ ην νηθνζχζηεκα θαη ζεξίδνπκε ην Ννέκβξην δέθα ηπραία ηεκάρηα εκβαδνχ 1 m 2 ην θαζέλα. Σν πιηθφ πνπ ζπγθεληξψλνπκε (ζάκλνη, κηθξά πνψδε θπηά θ.ά.) ην ζεξκαίλνπκε ζε ζεξκνθξαζία C, ψζηε λα ράζεη ην λεξφ πνπ πεξηέ ρεη, ην δπγίδνπκε θαη ππνινγίδνπκε ην κέζν φξν ηεο μεξήο κάδαο πνπ αληηζηνηρεί ζε 1m 2 επηθάλεηαο (βηνκάδα). Έζησ φηη βξήθακε πσο ε βηνκάδα ησλ παξαγσγψλ ηνπ νηθνζπζηήκαηνο είλαη 800 gr αλά m 2. Αλ επαλαιάβνπκε ηελ ίδηα δηαδηθαζία ηνλ Απξίιην ζε δέθα δηαθνξεηηθά ηεκάρηα, ζα δηαπηζηψζνπκε φηη ε βηνκάδα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο απμήζεθε ζηα gr/m 2. Ζ κεηαβνιή ηεο βηνκάδαο ζην δηάζηεκα πνπ έ ρεη κεζνιαβήζεη (5 κήλεο), δειαδή ηα 400gr/m 2, αληηπξνζσπεχεη ηελ νξγαληθή χιε πνπ ελζσκαηψζεθε ζηνπο παξαγσγνχο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο ή, κε άιια ιφγηα, ηελ θαζαξή πξσηνγελή παξαγσγηθφηεηα. 7 Πνηνη παξάγνληεο θαζνξίδνπλ ην κέγεζνο ηεο παξαγσγηθόηεηαο ησλ νηθνζπζηεκάησλ; Ζ παξαγσγηθφηεηα ησλ νηθνζπζηεκάησλ δηαθέξεη έληνλα. ην έλα άθξν βξίζθνληαη νη έξεκνη, νη βαζηέο ιίκλεο κε κηθξή πξσηνγελή παξαγσγηθφηεηα, ελψ ζην άιιν άθξν βξίζθνληαη ηα δέιηα ησλ πνηακψλ, νη θνξαιιηνγελείο χθαινη κε κεγάιε κεηθηή πξσηνγελή παξαγσγηθφηεηα. Οη θχξηνη παξάγνληεο πνπ θαζνξίδνπλ ην κέγεζνο ηεο πξσηνγελνχο παξαγσγηθφηεηαο ησλ νηθνζπζηεκάησλ είλαη ε ειηνθάλεηα, ε ζεξκνθξαζία, ε δηαζεζηκφηεηα ησλ απαξαίηεησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, ε δηαζεζηκφηεηα λεξνχ (κφλν γηα ρεξζαία νηθνζπζηήκαηα)θαη ην βάζνο ζην νπνίν κπνξεί λα δηεηζδχζεη ην θσο (ζηα πδάηηλα νηθνζπζηήκαηα). 8. Γεδνκέλνπ όηη γηα λα δηαηεξεζεί έλα ηξνθηθό επίπεδν, ζα πξέπεη ε θαζαξή παξαγσγή ηνπ πξνεγνύκελνπ ηξνθηθνύ επηπέδνπ λα είλαη ηνπιάρηζηνλ 10 Kcal/έηνο, λα ππνινγίζεηε ηνλ κέγηζην αξηζκό ηξνθηθώλ επηπέδσλ θαηαλαισηώλ πνπ κπνξεί λα ζπληεξήζεη έλα νηθνζύζηεκα 100m2 πνπ έρεη θαζαξή πξσηνγελή παξαγσγηθόηεηα 100kcal/m2/ έηνο. Αθνχ ε έθηαζε είλαη 100m 2 θαη ε θαζαξή πξσηνγελήο παξαγσγηθφηεηά ηνπ είλαη 1000kcal/m 2 /έηνο ζα έρνπκε θαζαξή πξσηνγελή παξαγσγή kcal/έηνο. Άξα ην πξψην ηξνθηθφ επίπεδν ησλ παξαγσγψλ, πξνζζέηεη ζηε βηνκάδα ηνπ ελέξγεηα kcal. Απφ ηελ ελέξγεηα απηή ην 10% κεηαβηβάδεηαη ζην δεχηεξν ηξνθηθφ επίπεδν, ησλ θαηαλαισηψλ α ηάμεο, νη νπνίνη ζα έρνπλ ελέξγεηα kcal. ην ηξίην ηξνθηθφ επίπεδν, ησλ θαηαλαισηψλ β ηάμεο ζα κεηαβηβαζηεί ην 10% ηεο ελέξγεηαο ηνπ πξνεγνχκελνπ ηξνθηθνχ επηπέδνπ, δειαδή 1000kcal, ζην ηέηαξην ηξνθηθφ επίπεδν κεηαβηβάδεηαη ελέξγεηα 100 kcal, ζην πέκπην ηξνθηθφ επίπεδν ελέξγεηα 10 kcal. Σν ζπγθεθξηκέλν νηθνζχζηεκα πεξηιακβάλεη πέληε ηξνθηθά επίπεδα ζπλνιηθά θαη ηέζζεξα ηξνθηθά επίπεδα θαηαλαισηψλ, αθνχ ην πνζφ ελέξγεηαο πνπ θηάλεη ζην ηέηαξην ηξνθηθφ επίπεδν θαηαλαισηψλ παξέρεη ηελ ειάρηζηε πνζφηεηα ελέξγεηαο πνπ απαηηείηαη γηα ηελ ζηήξημε ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ, ζχκθσλα κε ηα δεδνκέλα ηεο άζθεζεο 17

18 2.3. ΒΙΟΓΔΩΥΗΜΙΚΟΙ ΚΤΚΛΟΙ 1. Γηαηί νη θύθινη ηεο ύιεο ζηε θύζε νλνκάδνληαη βηνγεσρεκηθνί; Γηαηί γηα ηελ πξαγκαηνπνίεζή ηνπο δελ ζπκκεηέρνπλ κφλν νη δηάθνξνη νξγαληζκνί αιιά πξαγκαηνπνηνχληαη επίζεο ρεκηθέο αληηδξάζεηο θαη ζην αβηνηηθφ πεξηβάιινλ. 2. Γηαηί είλαη απαξαίηεηε ε αλαθύθισζε ησλ ρεκηθώλ ζηνηρείσλ ζηνλ πιαλήηε; Αληίζεηα κε ηελ ελέξγεηα, ε χιε πνπ ππάξρεη δηαζέζηκε ζηε βηφζθαηξα είλαη πεξηνξηζκέλε, θαζψο ν πιαλήηεο δέρεηαη ειάρηζηα πνζά χιεο απφ ην Γηάζηεκα (κεηεσξίηεο θηι.). Γηα ην ιφγν απηφ ηα ρεκηθά ζηνηρεία (C, H, O, N, S, P θ. ά. ) πνπ είλαη απαξαίηεηα γηα ηε ζχλζεζε ησλ ρεκηθψλ ελψζεσλ, απφ ηηο νπνίεο εμαξηψληαη νη δνκέο θαη νη ιεηηνπξγίεο ησλ νξγαληζκψλ, πξέπεη λα θπθινθνξνχλ, ψζηε λα γίλνληαη εθ λένπ δηαζέζηκα Ο θύθινο ηνπ άλζξαθα 1. Πνηα είλαη ε ζεκαζία ηνπ δηνμείδηνπ ηνπ άλζξαθα ηεο αηκόζθαηξαο; Ο άλζξαθαο είλαη ην ρεκηθφ ζηνηρείν κε βάζε ην νπνίν δνκνχληαη φιεο νη νξγαληθέο ελψζεηο θαη ζπλεπψο φια ηα βηνινγηθά καθξνκφξηα. O άλζξαθαο εηζέξρεηαη ζηα νηθνζπζηήκαηα κε ηε κνξθή ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα, ην νπνίν βξίζθεηαη ζηελ αηκφζθαηξα. Σν δηνμείδην ηνπ άλζξαθα παξαιακβάλεηαη απφ ηνπο παξαγσγνχο πξνθεηκέλνπ λα κεηαηξαπεί, κε ηε δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο, ζε γιπθφδε. Σκήκα ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο, πνπ απνξξνθάηαη απφ ηελ επηθάλεηα ηεο γεο, επαλεθπέκπεηαη ζηελ αηκφζθαηξα σο κεγαιχηεξα κήθε θχκαηνο. Δθεί φκσο απνξξνθάηαη εθ λένπ ζε πνζνζηφ ηεο ηάμεο ηνπ 70% απφ ηα αηκνζθαηξηθά αέξηα, θπξίσο απφ ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα θαη ηνπο πδξαηκνχο. Απηή ε παγηδεπκέλε ελέξγεηα θξαηάεη δεζηή ηελ αηκφζθαηξα 2. Πνηεο βηνινγηθέο δηαδηθαζίεο ζπληεινύλ θπξίσο ζηελ νινθιήξσζε ηνπ θύθινπ ηνπ άλζξαθα ζηε θύζε θαη κε πνην ηξόπν ζπκβάιιεη ζηελ πξαγκαηνπνίεζή ηνπ ε θαζεκία από απηέο; ηε βάζε ηεο αληαιιαγήο ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα κεηαμχ ηεο αηκφζθαηξαο θαη ησλ βηνηηθψλ παξαγφλησλ ησλ νηθνζπζηεκάησλ βξίζθεηαη ε ελαιιαγή δχν δηαδηθαζηψλ:κε ηε θσηνζχλζεζε πξνζιακβάλεηαη ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα πξνθεηκέλνπ λα ρξεζηκνπνηεζεί ζηελ παξαγσγή γιπθφδεο, ελψ κε ηελ θπηηαξηθή αλαπλνή νμεηδψλεηαη ε γιπθφδε θαη επηζηξέθεη ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα ζηελ αηκφζθαηξα. 3. Να πεξηγξάςεηε ηνλ θύθιν ηνπ άλζξαθα ζηε θύζε. Ο άλζξαθαο εηζέξρεηαη ζηα νηθνζπζηήκαηα κε ηε κνξθή ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα, ην νπνίν βξίζθεηαη ζηελ αηκφζθαηξα. Σν δηνμείδην ηνπ άλζξαθα παξαιακβάλεηαη απφ 18

19 ηνπο παξαγσγνχο πξνθεηκέλνπ λα κεηαηξαπεί, κε ηε δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο, ζε γιπθφδε. Έλα κέξνο ηεο γιπθφδεο, αιιά θαη άιισλ ελψζεσλ πνπ ζπληίζεληαη απφ ηνπο παξαγσγνχο, ρξεζηκνπνηείηαη θαηά ηελ θπηηαξηθή αλαπλνή πξνθεηκέλνπ λα απειεπζεξσζεί ελέξγεηα γηα ηελ θάιπςε ησλ αλαγθψλ ησλ παξαγσγψλ. Δπεηδή φκσο θαηά ηελ θπηηαξηθή αλαπλνή παξάγεηαη θαη δηνμείδην ηνπ άλζξαθα, ην αέξην απηφ επηζηξέθεη ζηελ αηκφζθαηξα, κε απνηέιεζκα λα νινθιεξψλεηαη έλαο θχθινο πξφζιεςεο θαη επαλαθνξάο απφ θαη πξνο ηελ αηκφζθαηξα. Απφ ην ππφινηπν κέξνο ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ έρεη παξαρζεί απφ ηνπο παξαγσγνχο έλα κέξνο κεηαβηβάδεηαη, σο ηξνθή, ζηνπο θαηαλαισηέο, ελψ έλα άιιν θαηαιήγεη σο λεθξή νξγαληθή χιε (θχιια, θαξπνί, θιαδηά θ. ά.) ζην έδαθνο θαη γίλεηαη ηξνθή γηα ηνπο απνηθνδνκεηέο (βαθηήξηα θαη κχθεηεο) καδί κε ηε λεθξή νξγαληθή χιε δσηθήο πξνέιεπζεο (ζψκαηα λεθξψλ νξγαληζκψλ, απεθθξίζεηο, πεξηηηψκαηα θ. ά.). Καη ζηελ πεξίπησζε ησλ θαηαλαισηψλ θαη ζηελ πεξίπησζε ησλ απνηθνδνκεηψλ ε νξγαληθή χιε νμεηδψλεηαη, κε απνηέιεζκα αθ' ελφο ηελ απειεπζέξσζε ελέξγεηαο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ ηνπο αλαγθψλ θαη αθ' εηέξνπ ηελ παξαγσγή δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα πνπ επηζηξέθεη ζηελ αηκφζθαηξα 4. Πνηεο δξαζηεξηόηεηεο ηνπ αλζξώπνπ πξνθαινύλ δηαηαξαρέο ζηνλ βηνγεσρεκηθό θύθιν ηνπ άλζξαθα; Με ηε Βηνκεραληθή Δπαλάζηαζε (αξρέο ηνπ 19νπ αηψλα)άξρηζε ε ζπζηεκαηηθή ρξήζε νξπθηψλ θαπζίκσλ (γαηαλζξάθσλ αξρηθά, πεηξειαίνπ θαη θπζηθνχ αεξίνπ ζηε ζπλέρεηα). Απηά ηα θαχζηκα, ηα νπνία πξνέξρνληαη απφ ην κεηαζρεκαηηζκφ νξγαληθήο χιεο θπηηθψλ θαη δσηθψλ νξγαληζκψλ ηνπ παξειζφληνο, παξέκελαλ γηα εθαηνκκχξηα ρξφληα ζηα έγθαηα ηεο Γεο, απνηειψληαο κηα κεγάιε απνζήθε άλζξαθα πνπ έκελε αρξεζηκνπνίεηε. ηε ζπλέρεηα φκσο νη απμαλφκελεο ελεξγεηαθέο αλάγθεο ηεο βηνκεραλίαο θαη ησλ κεηαθνξψλ επέβαιαλ ηελ εληαηηθή εμφξπμε ηνπ άλζξαθα, ε θαχζε ηνπ νπνίνπ νδήγεζε ζηελ απειεπζέξσζε ηεξάζηησλ πνζνηήησλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ζηελ αηκφζθαηξα. Βέβαηα ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα δεζκεχεηαη απφ ηνπο παξαγσγνχο θαη ρξεζηκνπνηείηαη ζηε θσηνζχλζεζε. Ζ θαηαζηξνθή σζηφζν ησλ δαζψλ, είηε ιφγσ ηεο πινηφκεζεο, πνπ γίλεηαη κε ζθνπφ ηελ εθκεηάιιεπζε ησλ πξντφλησλ ηεο μπιείαο, είηε ιφγσ ησλ εθρεξζψζεσλ, πνπ απνζθνπνχλ ζηελ εμεχξεζε λέσλ ρψξσλ θαηνηθίαο θαη θαιιηέξγεηαο, πεξηνξίδεη ην ζπλνιηθφ αξηζκφ ησλ θσηνζπλζεηηθψλ νξγαληζκψλ ηνπ πιαλήηε. Τπάξρεη δειαδή κηα ηάζε γηα βαζκηαία αχμεζε ηεο ζπγθέληξσζεο ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ζηελ αηκφζθαηξα, κηα εμέιημε πνπ κπνξεί λα έρεη δπζάξεζηεο ζπλέπεηεο γηα ην θιίκα ηνπ πιαλήηε. 5. ε ηη νθείιεηαη ε αύμεζε ηεο ζπγθέληξσζεο ηνπ δηνμείδηνπ ηνπ άλζξαθα ηεο αηκόζθαηξαο, πνπ παξαηεξείηαη ηα ηειεπηαία ρξόληα; Με ηε Βηνκεραληθή Δπαλάζηαζε (αξρέο ηνπ 19νπ αηψλα) άξρηζε ε ζπζηεκαηηθή ρξήζε νξπθηψλ θαπζίκσλ (γαηαλζξάθσλ αξρηθά, πεηξειαίνπ θαη θπζηθνχ αεξίνπ ζηε ζπλέρεηα). Απηά ηα θαχζηκα, ηα νπνία πξνέξρνληαη απφ ην κεηαζρεκαηηζκφ νξγαληθήο χιεο θπηηθψλ θαη δσηθψλ νξγαληζκψλ ηνπ παξειζφληνο, παξέκελαλ γηα εθαηνκκχξηα ρξφληα ζηα έγθαηα ηεο Γεο, απνηειψληαο κηα κεγάιε απνζήθε άλζξαθα πνπ έκελε αρξεζηκνπνίεηε. ηε ζπλέρεηα φκσο νη απμαλφκελεο ελεξγεηαθέο αλάγθεο 19

20 ηεο βηνκεραλίαο θαη ησλ κεηαθνξψλ επέβαιαλ ηελ εληαηηθή εμφξπμε ηνπ άλζξαθα, ε θαχζε ηνπ νπνίνπ νδήγεζε ζηελ απειεπζέξσζε ηεξάζηησλ πνζνηήησλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ζηελ αηκφζθαηξα. Βέβαηα ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα δεζκεχεηαη απφ ηνπο παξαγσγνχο θαη ρξεζηκνπνηείηαη ζηε θσηνζχλζεζε. Ζ θαηαζηξνθή σζηφζν ησλ δαζψλ, είηε ιφγσ ηεο πινηφκεζεο, πνπ γίλεηαη κε ζθνπφ ηελ εθκεηάιιεπζε ησλ πξντφλησλ ηεο μπιείαο, είηε ιφγσ ησλ εθρεξζψζεσλ, πνπ απνζθνπνχλ ζηελ εμεχξεζε λέσλ ρψξσλ θαηνηθίαο θαη θαιιηέξγεηαο, πεξηνξίδεη ην ζπλνιηθφ αξηζκφ ησλ θσηνζπλζεηηθψλ νξγαληζκψλ ηνπ πιαλήηε Ο θύθινο ηνπ αδώηνπ 1 Με πνηεο δηαδηθαζίεο γίλεηαη ην άδσην δηαζέζηκν γηα ηνπο δηάθνξνπο νξγαληζκνύο; Σν άδσην απνηειεί έλα ζεκαληηθφ ρεκηθφ ζηνηρείν γηα ηε δσή, θαζψο είλαη ζπζηαηηθφ πνιιψλ βηνκνξίσλ φπσο ησλ λνπθιετθψλ νμέσλ θαη ησλ πξσηετλψλ. Αλ θαη ην άδσην αθζνλεί ζηελ αηκφζθαηξα, φπνπ απνηειεί ην 78% θ. φ., δελ κπνξεί λα αμηνπνηεζεί απφ ηνπο παξαγσγνχο ζηε κνξθή κε ηελ νπνία βξίζθεηαη ζ' απηή (κνξηαθφ άδσην). Γηα ην ιφγν απηφ ε εηζαγσγή ηνπ αηκνζθαηξηθνχ αδψηνπ ζηηο ηξνθηθέο αιπζίδεο ησλ νηθνζπζηεκάησλ γίλεηαη κε ηε δηαδηθαζία ηεο αδσηνδέζκεπζεο, ε νπνία κεηαηξέπεη ην αηκνζθαηξηθφ άδσην ζε κνξθέο αμηνπνηήζηκεο απφ ηνπο παξαγσγνχο. Ζ αδσηνδέζκεπζε δηαθξίλεηαη ζε θπζηθή θαη βηνινγηθή. 2. Ση είλαη ε αδσηνδέζκεπζε; Αδσηνδέζκεπζε είλαη ε δηαδηθαζία κεηαηξνπήο ηνπ αδψηνπ ζε εχρξεζηε κνξθή, αμηνπνηήζηκε απφ ηνπο παξαγσγνχο. 3. Πώο γίλεηαη ε αηκνζθαηξηθή θαη πώο ε βηνινγηθή αδσηνδέζκεπζε; Ζ αδσηνδέζκεπζε δηαθξίλεηαη ζε αηκνζθαηξηθή θαη βηνινγηθή. Καηά ηελ αηκνζθαηξηθή αδσηνδέζκεπζε ην άδσην ηεο αηκφζθαηξαο αληηδξά είηε κε ηνπο πδξαηκνχο, ζρεκαηίδνληαο ακκσλία, είηε κε ην αηκνζθαηξηθφ νμπγφλν, ζρεκαηίδνληαο ληηξηθά ηφληα. Ζ απαξαίηεηε ελέξγεηα πξνζθέξεηαη απφ ηηο ειεθηξηθέο εθθελψζεηο (αζηξαπέο, θεξαπλνί). Ζ ακκσλία θαη ηα ληηξηθά ηφληα κεηαθέξνληαη κε ηε βξνρή ζην έδαθνο. Ζ αηκνζθαηξηθή αδσηνδέζκεπζε θαηέρεη ην 10% ηεο ζπλνιηθήο αδσηνδέζκεπζεο. Ζ βηνινγηθή αδσηνδέζκεπζε πξαγκαηνπνηείηαη απφ ειεχζεξνπο ή ζπκβησηηθνχο κηθξννξγαληζκνχο. εκαληηθφηεξα αδσηνδεζκεπηηθά βαθηήξηα είλαη απηά πνπ δνπλ ζπκβησηηθά ζηηο ξίδεο ησλ ςπραλζψλ (φπσο είλαη ην ηξηθχιιη, ε κπηδειηά, ε θαζνιηά, ε θαθή, ε ζφγηα) ζε εηδηθά εμνγθψκαηα (θπκάηηα ). Απηά ηα βαθηήξηα έρνπλ ηελ ηθαλφηεηα λα δεζκεχνπλ ην αηκνζθαηξηθφ άδσην θαη λα ην κεηαηξέπνπλ ζε ληηξηθά ηφληα, ηα νπνία κπνξνχλ λα απνξξνθεζνχλ απφ ηα ςπραλζή. Γη απηφ ην ιφγν άιισζηε ηα φζπξηα είλαη πινχζηα ζε πξσηεΐλεο. Ζ βηνινγηθή αδσηνδέζκεπζε θαηέρεη ην 90%ηεο ζπλνιηθήο αδσηνδέζκεπζεο. 20

21 Σα θπηά ρξεζηκνπνηνχλ ηα ληηξηθά ηφληα πνπ πξνζιακβάλνπλ απφ ην έδαθνο (είηε κε ηε δηαδηθαζία ηεο αηκνζθαηξηθήο είηε κε απηήλ ηεο βηνινγηθήο αδσηνδέζκεπζεο) πξνθεηκέλνπ λα ζπλζέζνπλ ηηο αδσηνχρεο ελψζεηο ηνπο φπσο ηηο πξσηεΐλεο θαη ηα λνπθιετθά νμέα 4. Πνηα είλαη ε πξνέιεπζε ηνπ αδώηνπ πνπ πξνζιακβάλεηαη από ηηο ξίδεο ησλ θπηώλ; Σα θπηά ρξεζηκνπνηνχλ ηα ληηξηθά ηφληα πνπ πξνζιακβάλνπλ απφ ην έδαθνο θαη ηα νπνηά πξνέξρνληαη: Απφ ηε δηαδηθαζία ηεο αηκνζθαηξηθήο είηε ηεο βηνινγηθήο αδσηνδέζκεπζεο Απφ ηελ απνηθνδφκεζε ησλ νξγαληθψλ αδσηνχρσλ ελψζεσλ ηεο λεθξήο νξγαληθήο χιεο πνπ αξρηθά κεηαηξέπνληαη ζε ακκσλία. Ζ ακκσλία πνπ ζπγθεληξψλεηαη ζην έδαθνο, πθηζηάκελε ηε δξάζε ησλ ληηξνπνηεηηθψλ βαθηεξίσλ ηνπ εδάθνπο, κεηαηξέπεηαη ηειηθά ζε ληηξηθά ηφληα ηα νπνία παξαιακβάλνληαη απφ ηα θπηά. 5. Ση είλαη ε ληηξνπνίεζε; Σφζν ηα θπηά φζν θαη ηα δψα εγθαηαιείπνπλ ζην έδαθνο λεθξή νξγαληθή χιε (θαξπνχο, θχιια, λεθξά ζψκαηα, ηξίρσκα θηι. )πνπ θπζηθά πεξηέρεη άδσην. Σα δψα επηπξνζζέησο απνβάιινπλ αδσηνχρα πξντφληα ηνπ κεηαβνιηζκνχ ηνπο, φπσο είλαη ε νπξία, ην νπξηθφ νμχ θαη ηα πεξηηηψκαηα. Όιεο απηέο νη νπζίεο δηαζπψληαη απφ ηνπο απνηθνδνκεηέο ηνπ εδάθνπο κέζα απφ κηα δηαδηθαζία πνπ θαηαιήγεη ζηελ παξαγσγή ακκσλίαο. Ζ ακκσλία πνπ ζπγθεληξψλεηαη ζην έδαθνο, πθηζηάκελε ηε δξάζε ησλ ληηξνπνηεηηθψλ βαθηεξίσλ ηνπ εδάθνπο, κεηαηξέπεηαη ηειηθά ζε ληηξηθά ηφληα ηα νπνία παξαιακβάλνληαη απφ ηα θπηά. Δπνκέλσο ληηξνπνίεζε είλαη ε κεηαηξνπή ηεο ακκσλίαο, κε ηε βνήζεηα κηθξννξγαληζκψλ, ζε ληηξηθά ηφληα. 6. Ση είλαη απνληηξνπνίεζε; Ζ αλάζηξνθε δηαδηθαζία ηεο αδσηνδέζκεπζεο θαηά ηελ νπνία ηα ληηξηθά ηφληα κεηαηξέπνληαη ζηαδηαθά ζε κνξηαθφ άδσην, πνπ επηζηξέθεη πάιη πίζσ ζηελ - - αηκφζθαηξα. ΝΟ 3 >ΝΟ 2 > Ν 2 Ο > Ν 2. Σελ εξγαζία απηή ηελ αλαιακβάλνπλ ηα απνληηξνπνηεηηθά βαθηήξηα ηνπ εδάθνπο κε ηε κεηαηξνπή ησλ ληηξηθψλ ηφλησλ ζε κνξηαθφ άδσην, ην νπνίν επηζηξέθεη ζηελ αηκφζθαηξα. 7. Πώο επαλέξρεηαη ην άδσην ζηελ αηκόζθαηξα; Σελ επαλαθνξά κέξνπο ηνπ αδψηνπ ζηελ αηκφζθαηξα, ηελ αλαιακβάλνπλ ηα απνληηξνπνηεηηθά βαθηήξηα ηνπ εδάθνπο κε ηε κεηαηξνπή ησλ ληηξηθψλ ηφλησλ ζε κνξηαθφ άδσην. 8. Να πεξηγξάςεηε ηνλ βηνγεσρεκηθό θύθιν ηνπ αδώηνπ. Ζ εηζαγσγή ηνπ αηκνζθαηξηθνχ αδψηνπ ζηηο ηξνθηθέο αιπζίδεο ησλ νηθνζπζηεκάησλ γίλεηαη κε ηε δηαδηθαζία ηεο αδσηνδέζκεπζεο, ε νπνία κεηαηξέπεη ην αηκνζθαηξηθφ άδσην ζε κνξθέο αμηνπνηήζηκεο απφ ηνπο παξαγσγνχο. 21

22 Σα θπηά ρξεζηκνπνηνχλ ηα ληηξηθά ηφληα πνπ πξνζιακβάλνπλ απφ ην έδαθνο (είηε κε ηε δηαδηθαζία ηεο αηκνζθαηξηθήο είηε κε απηήλ ηεο βηνινγηθήο αδσηνδέζκεπζεο) πξνθεηκέλνπ λα ζπλζέζνπλ ηηο αδσηνχρεο ελψζεηο ηνπο φπσο ηηο πξσηεΐλεο θαη ηα λνπθιετθά νμέα. Σν άδσην πνπ πεξηέρεηαη ζηηο νπζίεο απηέο δηαθηλείηαη κέζσ ησλ ηξνθηθψλ αιπζίδσλ ζηηο δηάθνξεο ηάμεηο ησλ θαηαλαισηψλ πξνθεηκέλνπ λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ παξαγσγή πξσηετλψλ. Όκσο ηφζν ηα θπηά φζν θαη ηα δψα εγθαηαιείπνπλ ζην έδαθνο λεθξή νξγαληθή χιε (θαξπνχο, θχιια, λεθξά ζψκαηα, ηξίρσκα θηι.) πνπ θπζηθά πεξηέρεη άδσην. Σα δψα επηπξνζζέησο απνβάιινπλ αδσηνχρα πξντφληα ηνπ κεηαβνιηζκνχ ηνπο, φπσο είλαη ε νπξία, ην νπξηθφ νμχ θαη ηα πεξηηηψκαηα. Όιεο απηέο νη νπζίεο δηαζπψληαη απφ ηνπο απνηθνδνκεηέο ηνπ εδάθνπο κέζα απφ κηα δηαδηθαζία πνπ θαηαιήγεη ζηελ παξαγσγή ακκσλίαο. Ζ ακκσλία πνπ ζπγθεληξψλεηαη ζην έδαθνο, πθηζηάκελε ηε δξάζε ησλ ληηξνπνηεηηθψλ βαθηεξίσλ ηνπ εδάθνπο, κεηαηξέπεηαη ηειηθά ζε ληηξηθά ηφληα ηα νπνία παξαιακβάλνληαη απφ ηα θπηά. Σα απνληηξνπνηεηηθά βαθηήξηα ηνπ εδάθνπο κε ηε κεηαηξνπή ληηξηθψλ ηφλησλ ζε κνξηαθφ άδσην επηζηξέθνπλ ζηελ αηκφζθαηξα κηα πνζφηεηα αδψηνπ. 9 Με πνηεο δξαζηεξηόηεηέο ηνπ θαη κε πνην ηξόπν ζε θάζε πεξίπησζε επεξεάδεη ν άλζξσπνο ηνλ βηνγεσρεκηθό θύθιν ηνπ αδώηνπ; Ο άλζξσπνο επεξεάδεη ηνλ θχθιν ηνπ αδψηνπ εηζάγνληαο αδσηνχρα ιηπάζκαηα ζηα αγξνηηθά νηθνζπζηήκαηα πξνθεηκέλνπ λα απμήζεη ηελ παξαγσγηθφηεηά ηνπο. ην παξειζφλ ρξεζηκνπνηνχληαλ γηα ην ζθνπφ απηφ πεξηηηψκαηα δψσλ (θνπξηά). Γηα παξάδεηγκα, ζηελ Σήλν κε ηνπο ππέξνρνπο πεξηζηεξηψλεο ρξεζηκνπνηνχζαλ ηηο θνπηζνπιηέο ησλ πεξηζηεξηψλ σο θχξην ιίπαζκα, ελψ ζηε Υηιή ρξεζηκνπνηνχληαλ επξέσο ηα πεξηηηψκαηα ησλ ςαξνθάγσλ πνπιηψλ (γθνπαλφ). Μεηά ηελ αλαθάιπςε ηεο κεζφδνπ παξαγσγήο αδσηνχρσλ ιηπαζκάησλ απφ ην αηκνζθαηξηθφ άδσην, ηα νξγαληθά θπζηθά ιηπάζκαηα αληηθαηαζηάζεθαλ απφ ηα βηνκεραληθά, πνπ κάιηζηα ρξεζηκνπνηνχληαη ζε ηεξάζηηεο πνζφηεηεο. Ωζηφζν ιηγφηεξν απφ ην έλα ηξίην ηεο εθάζηνηε πξνζηηζέκελεο ζην έδαθνο πνζφηεηαο πξνζιακβάλεηαη απφ ηα θαιιηεξγνχκελα θπηά. Σν ππφινηπν παξαζχξεηαη απφ ηε βξνρή θαη θαηαιήγεη ζηα γιπθά ή ζηα ζαιαζζηλά λεξά νδεγψληαο ζην θαηλφκελν ηνπ επηξνθηζκνχ Σέινο ηα αζηηθά ιχκαηα πνπ θαηαιήγνπλ κέζσ ησλ αγσγψλ απνρέηεπζεο ζηα πδάηηλα νηθνζπζηήκαηα πεξηέρνπλ παξαπξντφληα ηνπ αλζξψπηλνπ κεηαβνιηζκνχ (πεξηηηψκαηα, ζσκαηηθέο εθθξίζεηο) θαη δηάθνξεο νπζίεο θαζεκεξηλήο ρξήζεο φπσο απνξξππαληηθά, πξντφληα θαζαξηζκνχ θ. ά. Σν πδάηηλν νηθνζχζηεκα, αθνχ δερηεί ηα αζηηθά ιχκαηα, εκπινπηίδεηαη κε ηα ληηξηθά θαη ηα θσζθνξηθά άιαηα πνπ απηά πεξηέρνπλ θαη πξνθαιείηαη επηξνθηζκφο. 10. Ση είλαη ε ακεηςηζπνξά θαη ηη ε αγξαλάπαπζε; Ση εμππεξεηνύλ; Οη δχν πην νηθνινγηθνί ηξφπνη εκπινπηηζκνχ ηνπ εδάθνπο ζε άδσην είλαη ε αγξαλάπαπζε θαη ε ακεηςηζπνξά. Σελ ηδηφηεηα ησλ ςπραλζψλ λα θέξνπλ ζηηο ξίδεο ηνπο αδσηνδεζκεπηηθά βαθηήξηα αμηνπνηεί ε παξαδνζηαθή γεσξγηθή πξαθηηθή ηεο ακεηςηζπνξάο. Ακεηςηζπνξά είλαη ε ελαιιαγή ζηελ θαιιηέξγεηα ζηηεξψλ θαη ςπραλζψλ, έηζη ψζηε ην έδαθνο λα εκπινπηίδεηαη κε άδσην θαη λα κελ εμαζζελεί. 22

23 Ο θύθινο ηνπ λεξνύ 1. Πνηα είλαη ε ζεκαζία ηνπ λεξνύ γηα ηνπο νξγαληζκνύο; Σν λεξφ θαιχπηεη ην κεγαιχηεξν ηκήκα ηεο Γεο, νξηνζεηεί ηα πδάηηλα νηθνζπζηήκαηα θαη θαζνξίδεη ηηο ηδηφηεηέο ηνπο. Δίλαη ην κέζν κε ην νπνίν ηα ζξεπηηθά ζπζηαηηθά εηζέξρνληαη θαη θπθινθνξνχλ ζην εζσηεξηθφ ησλ απηφηξνθσλ νξγαληζκψλ. Σν λεξφ απνηειεί ζεκαληηθφ ηκήκα ησλ δσληαλψλ ηζηψλ (ην 75%ηνπ λσπνχ βάξνπο ηνπο) θαη ζπκβάιιεη ζηε ζεξκνξξχζκηζε ηφζν ησλ θπηηθψλ φζν θαη ησλ δσηθψλ νξγαληζκψλ. Υξεζηκνπνηείηαη επίζεο ζηε θσηνζχλζεζε ησλ θπηηθψλ νξγαληζκψλ 2. Πνηα θαηλόκελα ζπκκεηέρνπλ ζηελ θπθινθνξία ηνπ λεξνύ; Αλ θαη ε πνζφηεηα ηνπ λεξνχ πνπ ππάξρεη ζηελ αηκφζθαηξα δελ είλαη κεγάιε, εληνχηνηο ην λεξφ, ράξε ζηελ θηλεηηθφηεηά ηνπ, θπθινθνξεί ζπλερψο ζηνλ πδξνινγηθφ θχθιν (ή θχθιν ηνπ λεξνχ) θαη έηζη γίλεηαη δηαζέζηκν ζηα νηθνζπζηήκαηα θαη ζηνπο νξγαληζκνχο. Ζ θπθινθνξία ηνπ λεξνχ ζηεξίδεηαη θπξίσο ζηελ εμάηκηζε, ζηε δηαπλνή ησλ θπηψλ θαη ζηηο θαηαθξεκλίζεηο 3. Ση νλνκάδεηαη επηδεξκηθή εμάηκηζε θαη ηη δηαπλνή; Ζ εμάηκηζε ηνπ λεξνχ απφ ηελ επηθάλεηα ησλ θχιισλ νλνκάδεηαη επηδεξκηθή εμάηκηζε θαη δηαθξίλεηαη απφ ηε δηαπλνή, πνπ είλαη ε απνκάθξπλζε ηνπ λεξνχ κέζσ ησλ ζηνκάησλ, ησλ πφξσλ δειαδή ηεο επηδεξκίδαο ησλ θχιισλ 4. Να πεξηγξάςεηε ηνλ πδξνινγηθό θύθιν. Ζ θπθινθνξία ηνπ λεξνχ ζηεξίδεηαη θπξίσο ζηελ εμάηκηζε, ζηε δηαπλνή ησλ θπηψλ θαη ζηηο θαηαθξεκλίζεηο. Με ηηο θαηαθξεκλίζεηο (δειαδή ηε βξνρή, ην ρηφλη, ην ραιάδη) ην λεξφ απνκαθξχλεηαη απφ ηελ αηκφζθαηξα θαη γίλεηαη δηαζέζηκν ζηα πδάηηλα θαη ζηα ρεξζαία νηθνζπζηήκαηα. Ζ αληαιιαγή ηνπ λεξνχ κεηαμχ ησλ σθεαλψλ θαη ηεο αηκφζθαηξαο απνηειεί έλα ζρεηηθά απιφ κεραληζκφ, θαζψο πεξηιακβάλεη κφλν ηηο δηαδηθαζίεο ηεο εμάηκηζεο θαη ησλ θαηαθξεκλίζεσλ. Αληηζέησο, ην ηκήκα ηνπ θχθινπ πνπ αθνξά ηελ μεξά είλαη πεξηζζφηεξν πνιχπινθν, δηφηη ζ' απηήλ νη πηζαλέο πνξείεο ηνπ λεξνχ είλαη πεξηζζφηεξεο. Σν λεξφ πνπ πέθηεη ζηελ μεξά κπνξεί: Να εμαηκηζηεί. Να εηζρσξήζεη ζην ππέδαθνο θαη ζην ζχζηεκα ησλ ππφγεησλ πδάησλ. Να πξνζιεθζεί απφ ηα θπηά θαη λα απνκαθξπλζεί κε ηε δηαπλνή. Να απνκαθξπλζεί κε ηελ επηθαλεηαθή απνξξνή απφ ην ρεξζαίν πεξηβάιινλ. 5. Πνηα ζρέζε ζπλδέεη ηε δηαπλνή κε ηνπο βηνγεσρεκηθνύο θύθινπο ζηνηρείσλ όπσο ην άδσην πνπ εηζέξρνληαη ζην βηνηηθό ζηνηρείν ησλ νηθνζπζηεκάησλ κέζσ ησλ ξηδώλ ησλ θπηώλ; Γηαπλνή νλνκάδεηαη ην θαηλφκελν απνκάθξπλζεο λεξνχ, κε ηελ κνξθή πδξαηκψλ απφ ηα ζηνκάηηα ηεο επηδεξκίδαο ησλ θχιισλ. 23

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «Τη γη δεν ηην κληπονομήζαμε από ηοςρ γονείρ μαρ, ηη δανειζηήκαμε από ηα παιδιά μαρ». Γεκήηξεο παλόο ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - 2 - ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «Τη γη δεν ηην κληπονομήζαμε από ηοςρ γονείρ μαρ, ηη δανειζηήκαμε από ηα παιδιά μαρ». Γεκήηξεο παλόο ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - 2 - ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ 1 ΘΔΜΑ Α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ Να γπάτεηε ζηο ηεηπάδιό ζαρ ηον απιθμό καθεμιάρ από ηιρ παπακάηυ ημιηελείρ πποηάζειρ Α1 υρ Α5 και δίπλα ηο γπάμμα πος ανηιζηοισεί ζηη λέξη ή ηη θπάζη, πος ζςμπληπώνει

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΘΕΜΑ 1 Ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 εως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα ΥΤΛΛΟ ΕΡΓΑΙΑ 8 Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα Α. Ψυχρά και Θερμά χρώματα Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας Ο πετροπαιχνιδιάτορας... φωτιά ναι το πηγούνι του χρυσάφι το πηρούνι του Οδ. Ελύτης Σα χρώματα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c.

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c. ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) y y z z t t Σν νπνίν νδεγεί ζην όηη = - π.(άηνπν), αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mikelson-Morley είλαη =. Δπίζεο y = y, z = z, t = t Σν νπνίν ( t

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Δμάηκηζε πκπύθλσζε Βξαζκόο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΟΙ ΦΤΙΚΔ ΔΠΙΣΗΜΔ ΣΗΝ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 2: ΘΔΡΜΟΣΗΣΑ

Δμάηκηζε πκπύθλσζε Βξαζκόο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΟΙ ΦΤΙΚΔ ΔΠΙΣΗΜΔ ΣΗΝ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 2: ΘΔΡΜΟΣΗΣΑ Δμάηκηζε πκπύθλσζε Βξαζκόο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΟΙ ΦΤΙΚΔ ΔΠΙΣΗΜΔ ΣΗΝ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 2: ΘΔΡΜΟΣΗΣΑ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΞΑΣΜΙΗ ΤΜΠΤΚΝΩΗ ΒΡΑΜΟ ΔΞΑΣΜΙΗ Καηά ηελ εμάηκηζε ηα κόξηα ηνπ πγξνύ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ Σε όια ηα πξνβιήκαηα πνπ ζα αληηκεηωπίζνπκε, ην ειαηήξην ζα είλαη αβαξέο θαη ζα ηθαλνπνηεί ην λόκν ηνπ Hooke (ηδαληθό ειαηήξην), δειαδή ε δύλακε πνπ αζθεί έλα ηδαληθό ειαηήξην έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

SOS ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

SOS ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Θέμα 1 ο 1. Απφ ηε κεηέξα κεηαθέξνληαη ζην έκβξπν: α. αληηζψκαηα. β. κηθξννξγαληζκνί. γ. αληηγφλα. δ. φια ηα παξαπάλσ. 2. Πνηα απφ ηα παξαθάησ κηθξφβηα πξνζβάιινπλ ην ήπαξ: α. ν Candida albicans θαη ε

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11.

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11. Ζκεξίδα 2/11/21 ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 2.11.21 Πεγέο ελέξγεηαο Σπλ. Πξσηνγελήο Δλέξγεηα = Σ Καηαλ. Δλέξγεηα θαπζίκνπ x Σπλη.

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΟ ΝΔΡΟ. Πεγή λεξνύ (Γεμακελή ή ιίκλε) Νεξό βξύζεο. (3) Φίιηξν (4) Πξνζζήθε ριωξίνπ

ΠΟΙΜΟ ΝΔΡΟ. Πεγή λεξνύ (Γεμακελή ή ιίκλε) Νεξό βξύζεο. (3) Φίιηξν (4) Πξνζζήθε ριωξίνπ ΠΟΙΜΟ ΝΔΡΟ Πεγή λεξνύ (Γεμακελή ή ιίκλε) Νεξό βξύζεο (1) ράξα (2) Γεμακελή θαζίδεζεο (3) Φίιηξν (4) Πξνζζήθε ριωξίνπ (5) Έιεγρνο πνηόηεηαο λεξνύ Σν παξαπάλω ζρήκα δείρλεη κε πνηνλ ηξόπν ην λεξό πνπ ηξνθνδνηεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ ΔΝΟΣΖΣΑ 1.1: ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΠΟΤ ΔΠΖΡΔΑΕΟΤΝ ΣΖΝ ΤΓΔΗΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΟΤ ΔΡΩΣΖΖ: Πνηνπο νκνηνζηαηηθνχο κεραληζκνχο γλσξίδεηε: 1) Ο νκνηζηαηηθφο κεραληζκφο ξχζκηζεο ζεξκνθξαζίαο ζψκαηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙΔΑ. Β1. Να εμεγήζεηε γηαηί ην αίκα απνηειεί ην βαζηθόηεξν παξάγνληα ηεο άκπλαο ηνπ αλζξώπηλνπ νξγαληζκνύ.

ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙΔΑ. Β1. Να εμεγήζεηε γηαηί ην αίκα απνηειεί ην βαζηθόηεξν παξάγνληα ηεο άκπλαο ηνπ αλζξώπηλνπ νξγαληζκνύ. ΔΞΔΣΑΔΗ Γ ΣΑΞΖ ΖΜΔΡΖΗΟΤ ΓΔΝΗΚΟΤ ΛΤΚΔΗΟΤ ΚΑΗ ΔΠΑΛ (ΟΜΑΓΑ Β ) ΑΒΒΑΣΟ 05 ΓΔΚΔΜΒΡΗΟΤ 2015 ΔΞΔΣΑΕΟΜΔΝΟ ΜΑΘΖΜΑ: ΒΗΟΛΟΓΗΑ ΓΔΝΗΚΖ ΠΑΗΓΔΗΑ ΤΝΟΛΟ ΔΛΗΓΩΝ: ΠΔΝΣΔ (5) Θέμα Α Σηις ερφηήζεις 1 5, να γράυεηε ζηην κόλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα.

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα. Καηαζηάζεηο ηεο ύιεο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΗΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΟΗ ΦΤΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΞΑΛΑΙΖΞΤΗΘΝ ΓΗΑΓΩΛΗΣΚΑ Γ ΤΑΜΖΣ ΔΛΗΑΗΝΥ ΙΥΘΔΗΝΥ ΔΜΔΤΑΕΝΚΔΛΝ ΚΑΘΖΚΑ ΒΗΝΙΝΓΗΑ ΓΔΛΗΘΖΣ ΞΑΗΓΔΗΑΣ

ΔΞΑΛΑΙΖΞΤΗΘΝ ΓΗΑΓΩΛΗΣΚΑ Γ ΤΑΜΖΣ ΔΛΗΑΗΝΥ ΙΥΘΔΗΝΥ ΔΜΔΤΑΕΝΚΔΛΝ ΚΑΘΖΚΑ ΒΗΝΙΝΓΗΑ ΓΔΛΗΘΖΣ ΞΑΗΓΔΗΑΣ ΔΞΑΛΑΙΖΞΤΗΘΝ ΓΗΑΓΩΛΗΣΚΑ Γ ΤΑΜΖΣ ΔΛΗΑΗΝΥ ΙΥΘΔΗΝΥ ΔΜΔΤΑΕΝΚΔΛΝ ΚΑΘΖΚΑ ΒΗΝΙΝΓΗΑ ΓΔΛΗΘΖΣ ΞΑΗΓΔΗΑΣ ΘΔΜΑ Α Να γπάτεηε ζηο ηεηπάδιό ζαρ ηον απιθμό καθεμιάρ από ηιρ παπακάηυ ημιηελείρ πποηάζειρ Α1 έυρ Α5 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ 1 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ ΘΔΜΑ Α Να γξάςεηε ζην ηεηξάδηό ζαο ηνλ αξηζκό θαζεκηάο από ηηο παξαθάησ εκηηειείο πξνηάζεηο Α1 σο Α5 θαη δίπια ην γξάκκα πνπ αληηζηνηρεί ζηε ιέμε ή ηε θξάζε, πνπ ζπκπιεξώλεη

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ Α.Να γξάςεηε ηα ηππηθά ζηάδηα ηεο αλαγλώξηζεο ζηελ Οδύζζεηα. Το θέμα της αναγνώρισης είναι συχνό, ιδιαίτερα στις τελευταίες ραψωδίες του έπους, δηλαδή από τότε που ο Οδυσσέας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΙΝΗ ΒΡΟΧΗ. Δρώτηση 1

ΟΞΙΝΗ ΒΡΟΧΗ. Δρώτηση 1 ΟΞΙΝΗ ΒΡΟΧΗ ηελ παξαθάηω θωηνγξαθία, βιέπεηε ηα αγάικαηα πνπ νλνκάδνληαη Καξπάηηδεο θαη βξίζθνληαη ζηελ Αθξόπνιε ηεο Αζήλαο γηα πεξηζζόηεξν από 2500 ρξόληα. Σα αγάικαηα είλαη θηηαγκέλα από έλα είδνο πεηξώκαηνο

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Μέζνδνη ραξαθηεξηζκνύ πιηθώλ Δξγαζηεξηαθή άζθεζε 8: Μαγλεηηθέο Μεηξήζεηο Ηκεξνκελία δηεμαγσγήο: 26/5/2010

Μέζνδνη ραξαθηεξηζκνύ πιηθώλ Δξγαζηεξηαθή άζθεζε 8: Μαγλεηηθέο Μεηξήζεηο Ηκεξνκελία δηεμαγσγήο: 26/5/2010 Μέζνδνη ραξαθηεξηζκνύ πιηθώλ Δξγαζηεξηαθή άζθεζε 8: Μαγλεηηθέο Μεηξήζεηο Ηκεξνκελία δηεμαγσγήο: 26/5/2010 ΕΙΑΓΩΓΗ: Τα δηάθνξα πιηθά, αλάινγα κε ηε ζπκπεξηθνξά ηνπο εληόο καγλεηηθνύ πεδίνπ δηαθξίλνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Θεματικές Ενότητες 1. Απιέο έλλνηεο θβαληηθήο κεραληθήο θαη ην ζύζηεκα δύν θβαληηθώλ θαηαζηάζεωλ. 2. Qubit θαη θβαληηθόο

Διαβάστε περισσότερα

Εξγαζηήξην 9 ν. Μηθξνζθνπηθή παξαηήξεζε. αζβεζηόιηζωλ

Εξγαζηήξην 9 ν. Μηθξνζθνπηθή παξαηήξεζε. αζβεζηόιηζωλ Εξγαζηήξην 9 ν Μηθξνζθνπηθή παξαηήξεζε αζβεζηόιηζωλ Γεληθά ζηνηρεία Τα ηδεκαηνγελή πεηξώκαηα απνηεινύλ ην 7,9% ηνπ ζπλνιηθνύ όγθνπ ησλ πεηξσκάησλ ηνπ θινηνύ ηεο γεο (64,7% ππξηγελή θαη 27,4% κεηακνξθσκέλα),

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Σηάδηα επεμεξγαζίαο πγξψλ απνβιήησλ Πξσηνβάζκηα ή Μεραληθή Δπεμεξγαζία Γεπηεξνβάζκηα ή Βηνινγηθή Δπεμεξγαζία Τξηηνβάζκηα ή Χεκηθή

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ T A E K W O N D O Δ. ΠπθαξΨο ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ ΦΠΗΘΝΘΔΟΑΞΔΗΑ Ο Ρ Ι Μ Ο Φπζη(θ)νζεξαπεΫα εϋλαη ε επηζηϊκε, ε νπνϋα κόλν κε θπζηθψ κωζα θαη κεζόδνπο πξνζπαζεϋ λα ζεξαπεύζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1 22,50 01-2019 1/2 22,50 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50 20 MIC 10 ΜΙC 80 MIC 10 MIC 0,4 MIC 5 MIC 10 MIC 01-2020 01-2021 01-2034 01-2035

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΟΝΣΙΣΗΡΙΟ ΜΕΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ Ο Μ Η Ρ Ο Σ

ΥΡΟΝΣΙΣΗΡΙΟ ΜΕΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ Ο Μ Η Ρ Ο Σ Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Θέμα Α ο : Σηηο παξαθάησ εξσηήζεηο λα ζεκεηώζεηε ζην ηεηξάδην ζαο ην γξάκκα πνπ αληηζηνηρεί ζηε Σσζηή απάληεζε : Α1) Ζ ζύθηιε νθείιεηαη ζε : i) Βαθηήξηα ii) Πξσηόδσα

Διαβάστε περισσότερα

Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα

Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα Οξηζκόο Δύξεζε Δπηθαιύπηνληνο Γέλδξνπ κε Διάρηζην Βάξνο, δειαδή ειάρηζην άζξνηζκα βαξώλ αθκώλ Αιγόξηζκνη Prim, Kruskal, Baruvka Βαζίδνληαη ζηελ ηερληθή ηεο Απιεζηίαο Η νξζόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ

ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ ΝΚΑΓΑ Α ΔΡΩΣΖΔΗ ΩΣΟΤ- ΙΑΘΟΤ 1. Γηα έλα αγαζό όηαλ ε ζηαζεξά γ είλαη ίζε κε ην κεδέλ ηόηε ε θακπύιε πξνζθνξάο δηέξρεηαη από ηελ αξρή ηωλ αμόλωλ.

Διαβάστε περισσότερα