ΑΝΘΡΩΠΟ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΘΡΩΠΟ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ"

Transcript

1 Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «Τη γη δεν ηην κληρονομήζαμε από ηοσς γονείς μας, ηη δανειζηήκαμε από ηα παιδιά μας». Γεκήηξεο παλόο

2 2

3 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ 2. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝ Η EΝΝΟΙΑ ΣΟΤ ΟΙΚΟΤΣHΜΑΣΟ ΡΟΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΣΡΟΦΗΚΔ ΑΛΤΗΓΔ ΚΑΗ ΣΡΟΦΗΚΑ ΠΛΔΓΜΑΣΑ ΣΡΟΦΗΚΔ ΠΤΡΑΜΗΓΔ ΚΑΗ ΣΡΟΦΗΚΑ ΔΠΗΠΔΓΑ Ζ ΔΝΝΟΗΑ ΣΖ ΠΑΡΑΓΩΓΗΚΟΣΖΣΑ ΒΙΟΓΔΩΥΗΜΙΚΟΙ ΚΤΚΛΟΙ Ο ΚΤΚΛΟ ΣΟΤ ΑΝΘΡΑΚΑ Ο ΚΤΚΛΟ ΣΟΤ ΑΕΩΣΟΤ Ο ΚΤΚΛΟ ΣΟΤ ΝΔΡΟΤ ΔΡΖΜΟΠΟΗΖΖ ΡΤΠΑΝΖ 26 3

4 2. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝ 1. Πνην είλαη ην αληηθείκελν ηεο Οηθνινγίαο; Οηθνινγία είλαη ε επηζηήκε πνπ κειεηά ηηο ζρέζεηο ησλ νξγαληζκψλ θαη θπζηθά ηνπ αλζξψπνπ κε: ηνπο αβηνηηθνχο παξάγνληεο ηνπ πεξηβάιινληφο ηνπο, δειαδή ην θιίκα (πγξαζία, ζεξκνθξαζία, ειηνθάλεηα), ηε δηαζεζηκφηεηα ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, ηε ζχζηαζε ηνπ εδάθνπο, ηελ αιαηφηεηα ηνπ λεξνχ θ. ά. ηνπο άιινπο νξγαληζκνχο πνπ αλήθνπλ ζην ίδην ή ζε δηαθνξεηηθφ είδνο απφ απηνχο. 2. Πνηα είλαη ηα επηκέξνπο ζπζηαηηθά ηνπ νηθνζπζηήκαηνο; ε θάζε νηθνζχζηεκα δηαθξίλνπκε ην βηνηηθφ ζηνηρείν, δειαδή ηνπο δσληαλνχο νξγαληζκνχο θαη ην αβηνηηθφ ζηνηρείν, δειαδή φια ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ θπζηθνχ πεξηβάιινληνο πνπ επεξεάδνπλ ηνπο νξγαληζκνχο ζην ρψξν πνπ αλαπηχζζνληαη, δειαδή ην θιίκα (πγξαζία, ζεξκνθξαζία, ειηνθάλεηα), ηε δηαζεζηκφηεηα ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, ηε ζχζηαζε ηνπ εδάθνπο, ηελ αιαηφηεηα ηνπ λεξνχ θ. ά 3. Ση πεξηιακβάλεη ην βηνηηθό ζηνηρείν ηνπ νηθνζπζηήκαηνο; Σν βηνηηθφ ζηνηρείν ηνπ νηθνζπζηήκαηνο πεξηιακβάλεη φινπο ηνπο νξγαληζκνχο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο. 4. Ση πεξηιακβάλεη ην αβηνηηθό ζηνηρείν ηνπ νηθνζπζηήκαηνο; Σν αβηνηηθφ ζηνηρείν ηνπ νηθνζπζηήκαηνο πεξηιακβάλεη φια ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ θπζηθνχ πεξηβάιινληνο πνπ επεξεάδνπλ ηνπο νξγαληζκνχο, δειαδή ην θιίκα (πγξαζία, ζεξκνθξαζία, ειηνθάλεηα), ηε δηαζεζηκφηεηα ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, ηε ζχζηαζε ηνπ εδάθνπο, ηελ αιαηφηεηα ηνπ λεξνχ θ. ά. 2.1 Η EΝΝΟΙΑ ΣΟΤ ΟΙΚΟΤΣΗΜΑΣΟ 1. Ση νλνκάδνπκε πιεζπζκό Οη νξγαληζκνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο νη νπνίνη αλήθνπλ ζην ίδην είδνο απνηεινχλ έλαλ πιεζπζκφ. 2. Ση νλνκάδνπκε βηνθνηλόηεηα; Σν ζχλνιν ησλ δηαθνξεηηθψλ πιεζπζκψλ πνπ δνπλ ζε έλα νηθνζχζηεκα, αιιά θαη νη ζρέζεηο πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ηνπο απνηεινχλ ηε βηνθνηλφηεηα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο 3. Ση νλνκάδνπκε νηθνζύζηεκα; Ζ έλλνηα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο απνηειεί ζεκειηψδε έλλνηα γηα ηελ Οηθνινγία. Σν νηθνζχζηεκα είλαη έλα ζχζηεκα κειέηεο πνπ πεξηιακβάλεη ηνπο βηνηηθνχο 4

5 παξάγνληεο κηαο πεξηνρήο, δειαδή ην ζχλνιν ησλ νξγαληζκψλ πνπ δνπλ ζ' απηήλ, ηνπο αβηνηηθνχο παξάγνληεο ηεο πεξηνρήο, θαζψο θαη ην ζχλνιν ησλ αιιειεπηδξάζεσλ πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ηνπο. 4. Ση νλνκάδνπκε βηόηνπν; Βηφηνπνο είλαη ε πεξηνρή ζηελ νπνία δεη έλαο πιεζπζκφο ή κηα βηνθνηλφηεηα. 5. ε πνηεο θαηεγνξίεο δηαθξίλνληαη νη νξγαληζκνί κε θξηηήξην ηνλ ηξόπν πνπ εμαζθαιίδνπλ ηελ ηξνθή ηνπο. Οη νξγαληζκνί πνπ δνπλ ζε έλα νηθνζχζηεκα δηαθξίλνληαη, αλάινγα κε ηνλ ηξφπν πνπ εμαζθαιίδνπλ ηελ ηξνθή ηνπο, ζε παξαγσγνχο, θαηαλαισηέο θαη απνηθνδνκεηέο. 6. Πνηνη νξγαληζκνί νλνκάδνληαη απηόηξνθνη θαη πνηνη εηεξόηξνθνη; Οη παξαγσγνί είλαη νη νξγαληζκνί πνπ θσηνζπλζέηνπλ, έρνπλ δειαδή ηελ ηθαλφηεηα λα δεζκεχνπλ ηελ ειηαθή ελέξγεηα θαη λα ηελ αμηνπνηνχλ γηα ηελ παξαγσγή γιπθφδεο θαη άιισλ πδαηαλζξάθσλ απφ απιά αλφξγαλα κφξηα (δηνμείδην ηνπ άλζξαθα θαη λεξφ). ηνπο παξαγσγνχο, πνπ ραξαθηεξίδνληαη θαη σο απηφηξνθνη νξγαληζκνί, δηφηη παξάγνπλ νη ίδηνη ηηο ρεκηθέο νπζίεο απφ ηηο νπνίεο εμαζθαιίδεηαη ε απαξαίηεηε ελέξγεηα γηα ηελ επηβίσζή ηνπο, ππάγνληαη νη πνιπθχηηαξνη θπηηθνί νξγαληζκνί, ηα θχθε θαη ηα θπαλνβαθηήξηα. Όινη νη άιινη νξγαληζκνί ησλ νηθνζπζηεκάησλ, νη νπνίνη δε θσηνζπλζέηνπλ, ραξαθηεξίδνληαη σο εηεξφηξνθνη, γηαηί παξαιακβάλνπλ κε ηελ ηξνθή ηνπο ηηο ρεκηθέο νπζίεο πνπ είλαη απαξαίηεηεο γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ηνπο. Οη εηεξφηξνθνη νξγαληζκνί δηαθξίλνληαη ζε θαηαλαισηέο θαη απνηθνδνκεηέο. 7. Πνηνη νξγαληζκνί νλνκάδνληαη θαηαλαισηέο πξώηεο, δεύηεξεο, ηξίηεο ηάμεο; Οη θαηαλαισηέο, αλάινγα κε «ηνλ αξηζκφ ησλ βεκάησλ» πνπ ηνπο ρσξίδνπλ απφ ηνπο παξαγσγνχο, δηαθξίλνληαη ζε: θαηαλαισηέο πξψηεο ηάμεο, πνπ είλαη ηα θπηνθάγα δψα, θαηαλαισηέο δεχηεξεο ηάμεο, πνπ είλαη ηα ζαξθνθάγα δψα ηα νπνία ηξέθνληαη κε θπηνθάγα, θαηαλαισηέο ηξίηεο ηάμεο, πνπ είλαη ηα ζαξθνθάγα ηα νπνία ηξέθνληαη κε άιια ζαξθνθάγα 8. Ση ρξεηάδνληαη νη νξγαληζκνί γηα ηελ επηβίσζή ηνπο; Ζ δηαηήξεζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ, φπσο θαη θάζε άιιεο νξγαλσκέλεο δνκήο, απαηηεί ζπλερή πξνζθνξά ελέξγεηαο. Δπίζεο, νη νξγαληζκνί ρξεηάδνληαη γηα ηελ επηβίσζή ηνπο δηάθνξα ζηνηρεία, κε ηα νπνία ζα ζπλζέζνπλ ηα δηάθνξα βηνκφξηα πνπ ηνπο είλαη απαξαίηεηα. Απαξαίηεηε πξνυπφζεζε γηα ηε δηαηήξεζε ησλ 5

6 νηθνζπζηεκάησλ είλαη ε αλαθχθισζε ησλ δηάθνξσλ ρεκηθψλ ζηνηρείσλ, ψζηε λα είλαη απηά ζπλερψο δηαζέζηκα ζηνπο νξγαληζκνχο ελφο νηθνζπζηήκαηνο. 9. Γηαηί ε ιεηηνπξγία ηεο απνηθνδόκεζεο είλαη απαξαίηεηε γηα ηε δηαηήξεζε ηεο δσήο; Οη απνηθνδνκεηέο παίδνπλ ζπνπδαίν ξφιν ζηε ιεηηνπξγία ηνπ νηθνζπζηήκαηνο, θαζψο κεηαηξέπνπλ ηελ νξγαληθή χιε ζε αλφξγαλε, ε νπνία κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί εθ λένπ απφ ηνπο θπηηθνχο νξγαληζκνχο 10. Γηαηί ε ύπαξμε ησλ παξαγσγώλ είλαη απαξαίηεηε γηα ηελ ύπαξμε ηεο δσήο; Οη παξαγσγνί είλαη νη νξγαληζκνί πνπ θσηνζπλζέηνπλ, έρνπλ δειαδή ηελ ηθαλφηεηα λα δεζκεχνπλ ηελ ειηαθή ελέξγεηα θαη λα ηελ αμηνπνηνχλ γηα ηελ παξαγσγή γιπθφδεο θαη άιισλ πδαηαλζξάθσλ απφ απιά αλφξγαλα κφξηα (δηνμείδην ηνπ άλζξαθα θαη λεξφ). Σα ζχλζεηα νξγαληθά κφξηα πνπ παξάγνπλ νη παξαγσγνί αθ ελφο ρξεζηκνπνηνχληαη απφ ηνπο ίδηνπο ηνπο νξγαληζκνχο γηα λα θαιχςνπλ ηηο ελεξγεηαθέο ηνπο αλάγθεο, λα αλαπηπρζνχλ θαη λα αλαπαξαρζνχλ, αθ εηέξνπ φκσο κέζσ ησλ ηξνθηθψλ ζρέζεσλ πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ δηαθφξσλ νξγαληζκψλ, απνηεινχλ πεγή ελέξγεηαο θαη πιηθψλ γηα φινπο ηνπο άιινπο νξγαληζκνχο ησλ νηθνζπζηεκάησλ (εηεξφηξνθνπο νξγαληζκνχο). Οη παξαγσγνί είλαη νη νξγαληζκνί πνπ δεκηνπξγνχλ νξγαληθή χιε πνπ απνηειεί γηα ηνπο άιινπο νξγαληζκνχο πεγή ελέξγεηαο θαη πιηθψλ 11. Θα κπνξνύζε λα επηβηώζεη έλα νηθνζύζηεκα: 1. Μόλν κε θαηαλαισηέο; Γελ ζα κπνξνχζε λα επηβηψζεη κφλν κε θαηαλαισηέο, γηαηί ρσξίο ηνπο παξαγσγνχο δελ ζα ππήξραλ νξγαληθέο ελψζεηο πνπ απνηεινχλ πεγή ελέξγεηαο θαη πιηθψλ γηα ηνπο θαηαλαισηέο 2. Μόλν κε απνηθνδνκεηέο;γελ ζα κπνξνχζε λα επηβηψζεη καθξνπξφζεζκα, γηαηί γηα ηε δηαηήξεζή ηνπο νη απνηθνδνκεηέο ρξεηάδνληαη νξγαληθφ πιηθφ πνπ πξνέξρεηαη απφ ηνπο παξαγσγνχο ή ηνπο δηάθνξνπο θαηαλαισηέο 3. Μόλν κε παξαγσγνύο; Γελ ζα κπνξνχζε λα επηβηψζεη κφλν κε παξαγσγνχο γηαηί θάπνηα ζηηγκή δελ ζα είραλ ηελ δπλαηφηεηα λα δεκηνπξγήζνπλ λέν νξγαληθφ πιηθφ. Ζ χιε ζηα νηθνζπζηήκαηα είλαη πεπεξαζκέλε. Όια ηα ζηνηρεία πνπ ρξεηάδνληαη ηα θπηά γηα λα δεκηνπξγήζνπλ νξγαληθή χιε ζα εγθισβηζηνχλ ζε νξγαληθέο ελψζεηο θαη έηζη δελ ζα ππάξρνπλ άιια πιηθά (απιέο αλφξγαλεο ελψζεηο) κε ηηο νπνίεο ηα θπηά ζα δεκηνπξγήζνπλ λέα βηνκάδα. 4. Με παξαγσγνύο θαη απνηθνδνκεηέο; Ναη, γηαηί νη κελ παξαγσγνί κε ηε δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο θαη ρξεζηκνπνηψληαο ηελ ελέξγεηα ηνπ ήιηνπ θαη απιά αλφξγαλα πιηθά απφ ην πεξηβάιινλ ζρεκαηίδνπλ βηνκάδα ε νπνία κεηαθέξεηαη κε ηελ κνξθή λεθξήο νξγαληθήο χιεο (πεζκέλα θχιια, θαξπνί, μεξά ρφξηα) ζηνπο απνηθνδνκεηέο νη νπνίνη θαιχπηνπλ έηζη ηηο ελεξγεηαθέο ηνπο αλάγθεο. Αιιά κε ηε δξάζε ηνπο, ζηγά-ζηγά επηζηξέθνπλ απιέο αλφξγαλεο ελψζεηο ζην πεξηβάιινλ πνπ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ θαη πάιη απφ ηα θπηά. 6

7 5. Με παξαγσγνχο θαη θαηαλαισηέο Όρη γηαηί λαη κελ νη παξαγσγνί ζα παξάγνπλ νξγαληθφ πιηθφ πνπ ζα κπνξεί λα ζηεξίμεη ελεξγεηαθά ηνπο θαηαλαισηέο, φκσο θάπνηα ζηηγκή ζα αληηκεησπίζνπλ ην πξφβιεκα πνπ πεξηγξάθεηαη ζηελ πεξίπησζε Γηαηί κία πόιε ραξαθηεξίδεηαη σο εηεξόηξνθν νηθνζύζηεκα; Ζ δηαηήξεζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ, φπσο θαη θάζε άιιεο νξγαλσκέλεο δνκήο, απαηηεί ζπλερή πξνζθνξά ελέξγεηαο. Σα νηθνζπζηήκαηα πνπ ππάξρνπλ ζηνλ πιαλήηε καο, ζηελ πιεηνλφηεηά ηνπο, εηζάγνπλ ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε γηα ηε δηαηήξεζε ηεο δνκήο ηνπο κε ηε κνξθή ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο. Σα νηθνζπζηήκαηα απηά ραξαθηεξίδνληαη σο απηφηξνθα θαη δηαθξίλνληαη απφ ηα εηεξφηξνθα, ζηα νπνία ε εηζαγσγή ελέξγεηαο γίλεηαη κε ηε κνξθή ρεκηθψλ ελψζεσλ. Έλα παξάδεηγκα εηεξφηξνθνπ νηθνζπζηήκαηνο είλαη κηα πφιε, ε νπνία εηζάγεη ηελ ελέξγεηα πνπ ρξεηάδεηαη γηα ηελ επηβίσζε ησλ θαηνίθσλ ηεο κε ηε κνξθή ησλ ηξνθίκσλ πνπ δελ έρνπλ παξαρζεί ζ' απηήλ αιιά ζε άιια απηφηξνθα νηθνζπζηήκαηα. 13. Πνηεο είλαη νη απαξαίηεηεο πξνϋπνζέζεηο γηα ηε δηαηήξεζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ; Ζ δηαηήξεζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ, φπσο θαη θάζε άιιεο νξγαλσκέλεο δνκήο, απαηηεί ζπλερή πξνζθνξά ελέξγεηαο. Σα νηθνζπζηήκαηα πνπ ππάξρνπλ ζηνλ πιαλήηε καο, ζηελ πιεηνλφηεηά ηνπο, εηζάγνπλ ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε γηα ηε δηαηήξεζε ηεο δνκήο ηνπο κε ηε κνξθή ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο, κέζσ ηεο ιεηηνπξγίαο ηεο θσηνζχλζεζεο πνπ πξαγκαηνπνηνχλ νη απηφηξνθνη νξγαληζκνίπαξαγσγνί ηνπ νηθνζπζηήκαηνο. Βέβαηα φζν αλαγθαία είλαη ε ηξνθνδφηεζε ελφο νηθνζπζηήκαηνο κε ελέξγεηα άιιν ηφζν αλαγθαία είλαη θαη ε δηαλνκή ηεο ζηνπο νξγαληζκνχο ηνπ, ψζηε λα θαιχπηνπλ απηνί ηηο αλάγθεο ηνπο. Ζ δηαλνκή ελέξγεηαο γίλεηαη κέζσ ησλ ηξνθηθψλ ζρέζεσλ πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ηνπ νηθνζπζηήκαηνο (ξνή ελέξγεηαο). Σέινο, απαξαίηεηε πξνυπφζεζε γηα ηε δηαηήξεζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ είλαη ε δηαζεζηκφηεηα ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ πνπ είλαη απαξαίηεηα γηα ηε ζχλζεζε ησλ νξγαληθψλ νπζηψλ απφ ηνπο παξαγσγνχο. Ζ πνζφηεηα ησλ ζηνηρείσλ απηψλ ζηα νηθνζπζηήκαηα είλαη πεπεξαζκέλε θαη θαηά ζπλέπεηα είλαη απαξαίηεηε ε αλαθχθισζή ηνπο, ψζηε λα είλαη απηά ζπλερψο δηαζέζηκα ζηνπο νξγαληζκνχο ελφο νηθνζπζηήκαηνο. 14. Πώο νξηνζεηνύληαη ηα νηθνζπζηήκαηα; Δπεηδή ην νηθνζχζηεκα είλαη έλα ζχζηεκα κειέηεο, δειαδή έλα ζχλνιν απφ αληηθείκελα πνπ δελ εμεηάδνληαη αλεμάξηεηα ην έλα απφ ην άιιν αιιά ζηελ αιιειεπίδξαζή ηνπο, ην κέγεζνο θαη ηα φξηά ηνπ θαζνξίδνληαη θάζε θνξά απφ ηνλ εξεπλεηή πνπ ην κειεηά. 15. Ση είλαη ε βηόζθαηξα; Θα κπνξνύζε ε βηόζθαηξα λα ραξαθηεξηζηεί νηθνζύζηεκα; Βηφζθαηξα είλαη φιν ην ηκήκα ηνπ πιαλήηε καο πνπ ζπληεξεί ή κπνξεί λα ζπληεξήζεη δσή. Ζ βηφζθαηξα είλαη ην θαιχηεξα νξηνζεηεκέλν νηθνζχζηεκα. 7

8 16. ε ηη αλαθέξεηαη ν όξνο πνηθηιόηεηα όζν αθνξά ηε δνκή ησλ νηθνζπζηεκάησλ; Ο φξνο «πνηθηιφηεηα» αλαθέξεηαη ζηα δηαθνξεηηθά είδε νξγαληζκψλ πνπ ππάξρνπλ ζε έλα νηθνζχζηεκα. 17. Πνηα είλαη ε ζεκαζία ηεο πνηθηιόηεηαο; Ο φξνο «πνηθηιφηεηα» αλαθέξεηαη ζηα δηαθνξεηηθά είδε νξγαληζκψλ πνπ ππάξρνπλ ζε έλα νηθνζχζηεκα. Ζ πνηθηιφηεηα ησλ νηθνζπζηεκάησλ, αλ θαη θαηλνκεληθά αληηβαίλεη ζηελ ηζνξξνπία ηνπο, θαζψο ζα ήηαλ αλακελφκελν νη πην απιέο δνκέο λα είλαη θαη πην ζηαζεξέο, αληίζεηα ηελ εληζρχεη. Πξάγκαηη, φζν κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα έρεη έλα νηθνζχζηεκα, ηφζν πην ηζνξξνπεκέλν είλαη. Απηφ ζπκβαίλεη, γηαηί ηα νηθνζπζηήκαηα κε κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα παξνπζηάδνπλ θαη κεγαιχηεξε πνηθηιία ζρέζεσλ κεηαμχ ησλ βηνηηθψλ παξαγφλησλ ηνπο. Έηζη, φπνηε κηα κεηαβνιή δηαηαξάζζεη ηελ ηζνξξνπία ηνπο, ππάξρνπλ αξθεηνί δηαζέζηκνη κεραληζκνί απηνξξχζκηζεο πνπ ηελ απνθαζηζηνχλ. 18. Με πνηνλ ηξόπν ζπληειεί ε πνηθηιόηεηα ζηελ ηζνξξνπία ησλ νηθνζπζηεκάησλ; Όζν κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα έρεη έλα νηθνζχζηεκα, ηφζν πην ηζνξξνπεκέλν είλαη. Απηφ ζπκβαίλεη, γηαηί ηα νηθνζπζηήκαηα κε κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα παξνπζηάδνπλ θαη κεγαιχηεξε πνηθηιία ζρέζεσλ κεηαμχ ησλ βηνηηθψλ παξαγφλησλ ηνπο. Έηζη, φπνηε κηα κεηαβνιή δηαηαξάζζεη ηελ ηζνξξνπία ηνπο, ππάξρνπλ αξθεηνί δηαζέζηκνη κεραληζκνί απηνξξχζκηζεο πνπ ηελ απνθαζηζηνχλ. Αλ, γηα παξάδεηγκα, ζε έλα νηθνζχζηεκα είλαη πεξηνξηζκέλνο ν αξηζκφο ησλ δηαθνξεηηθψλ εηδψλ πνπ δνπλ ζ' απηφ, πεξηνξίδεηαη αλαινγηθά θαη ην πιήζνο ησλ ηξνθηθψλ ζρέζεσλ πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ηνπο. Έηζη θάζε δηαηαξαρή ηεο ηζνξξνπίαο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο πνπ ζα πξνθαινχζε ηελ εμαθάληζε ελφο είδνπο ζα απεηινχζε άκεζα θαη ηελ εμαθάληζε ηνπ είδνπο πνπ εμαξηάηαη ηξνθηθά απφ απηφ. Αλ αληίζεηα ππάξρεη κεγάιε πνηθηιία νξγαληζκψλ, νη ελαιιαθηηθέο ιχζεηο ζηε δηαηξνθή ηνπο είλαη πεξηζζφηεξεο θαη επνκέλσο ε εμαθάληζε ή ε κείσζε ηνπ πιεζπζκνχ ελφο είδνπο δελ απεηιεί άκεζα ηα είδε πνπ ηξέθνληαη απφ απηφ. Γηα ην ιφγν απηφ ηα θπζηθά νηθνζπζηήκαηα (δάζε, ιίκλεο θηι.), πνπ έρνπλ κεγαιχηεξε πνηθηιφηεηα απφ ηα ηερλεηά (θαιιηεξγνχκελνη αγξνί, ηερλεηέο ιίκλεο θηι. ), είλαη θαη πεξηζζφηεξν ζηαζεξά. 8

9 2.2. ΡΟΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ 1 Πώο απεηθνλίδνληαη νη πνζνηηθέο θαη πώο νη πνζνηηθέο ηξνθηθέο ζρέζεηο ησλ νξγαληζκώλ ελόο νηθνζπζηήκαηνο; Οη ηξνθηθέο ζρέζεηο κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ δηαθνξεηηθψλ εηδψλ είλαη πνηνηηθέο (πνηνο ηξψεη πνηνλ) θαη πνζνηηθέο (ηη πνζφηεηα ηξψεη). Ζ απεηθφληζε ησλ πνηνηηθψλ ηξνθηθψλ ζρέζεσλ πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο γίλεηαη κε ηηο ηξνθηθέο αιπζίδεο θαη ηα ηξνθηθά πιέγκαηα, ελψ ε απεηθφληζε ησλ πνζνηηθψλ ηξνθηθψλ ζρέζεσλ γίλεηαη κε ηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο Σξνθηθέο αιπζίδεο θαη ηξνθηθά πιέγκαηα 1. Ση νλνκάδνπκε ηξνθηθή αιπζίδα; Ζ ηξνθηθή αιπζίδα είλαη κία ζεηξά νξγαληζκψλ ζηελ νπνία ν θάζε έλαο απνηειεί ηελ ηξνθή ηνπ επφκελνπ. Πεξηγξάθνπλ ηηο ηξνθηθέο ζρέζεηο πνπ ππάξρνπλ κεηαμχ θάπνησλ νξγαληζκψλ. Γλσξίδνπκε φηη ηα θίδηα ηξψλε βαηξάρηα, φηη ηα βαηξάρηα ηξέθνληαη κε πεηαινχδεο θαη φηη νη πεηαινχδεο πίλνπλ ην λέθηαξ ησλ ινπινπδηψλ. Γηα ηελ απεηθφληζε απηήο ηεο ηξνθηθήο αιιειεμάξηεζεο κπνξνχκε λα θαηαζθεπάζνπκε κηα αιπζίδα ηεο νπνίαο ηα βέιε ζα δείρλνπλ ηε ξνή ελέξγεηαο αλάκεζα ζηνπο νξγαληζκνχο πνπ έρνπλ ζρέζε θαηαλαιηζθφκελνπ -θαηαλαισηή. Σέηνηεο ζρέζεηο κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο ραξαθηεξίδνληαη σο ηξνθηθέο αιπζίδεο 2. Ση νλνκάδνπκε ηξνθηθό πιέγκα; Ζ ηξνθηθή αιπζίδα είλαη κία ζεηξά νξγαληζκψλ ζηελ νπνία ν θάζε έλαο απνηειεί ηελ ηξνθή ηνπ επφκελνπ. Πεξηγξάθνπλ ηηο ηξνθηθέο ζρέζεηο πνπ ππάξρνπλ κεηαμχ θάπνησλ νξγαληζκψλ. Όκσο επεηδή ζηε θχζε θάζε είδνο νξγαληζκνχ δελ ηξψεη κφλν έλα είδνο ηξνθήο αιιά θαη ην ίδην δελ ηξψγεηαη κφλν απφ έλα άιιν, γηα λα πεξηγξαθνχλ θαιχηεξα νη πνιχπινθεο ηξνθηθέο ζρέζεηο ρξεζηκνπνηείηαη ν φξνο ηξνθηθφ πιέγκα, πνπ πεξηγξάθεη θαιχηεξα ηηο ηξνθηθέο ζρέζεηο ησλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο θαη θαηά ζπλέπεηα ηελ ξνή ελέξγεηαο κέζσ ηεο ηξνθήο. Αλ ζέιακε λα απεηθνλίζνπκε πην ξεαιηζηηθά ηηο πνιχπινθεο ηξνθηθέο ζρέζεηο πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ζηα νηθνζπζηήκαηα, ζα θαηαθεχγακε ζηε δεκηνπξγία ελφο δηθηχνπ κε ην νπνίν ζα δειψλνληαλ νη δηαθνξεηηθέο πεγέο απφ ηηο νπνίεο ηξέθεηαη θάζε νξγαληζκφο ζε έλα ζπγθεθξηκέλν νηθνζχζηεκα. 3. Πνηεο πιεξνθνξίεο κπνξεί λα καο δώζεη ε κειέηε ελόο ηξνθηθνύ πιέγκαηνο; Ζ κειέηε ελφο ηξνθηθνχ πιέγκαηνο κπνξεί λα καο δψζεη πιεξνθνξίεο γηα ηηο πνηνηηθέο ηξνθηθέο ζρέζεηο πνπ αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο. Μπνξνχκε επνκέλσο λα πιεξνθνξεζνχκε ηα δηαθνξεηηθά είδε ηξνθήο πνπ ρξεζηκνπνηεί έλαο νξγαληζκφο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο θαη αθφκα λα κάζνπκε πνηνπο ερζξνχο έρεη (απφ πνηνπο νξγαληζκνχο ηξψγεηαη ν ίδηνο). 9

10 Ζ κειέηε φκσο ελφο ηξνθηθνχ πιέγκαηνο κπνξεί λα καο δψζεη θαη άιιεο πιεξνθνξίεο. Πνηεο πηπηψζεηο ζα έρεη ζηνπο δηάθνξνπο νξγαληζκνχο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο ε αχμεζε ή ε κείσζε ηνπ πιεζπζκνχ θάπνηνπ νξγαληζκνχ; Αο πάξνπκε, γηα παξάδεηγκα, ην ηξνθηθφ πιέγκα ηεο εηθφλαο Ση ζα ζπκβεί ζην νηθνζχζηεκα, αλ ην ξαληίζνπκε κε εληνκνθηφλν; Θα εμαθαληζηνχλ ή ζα κεησζνχλ ηα έληνκα (πεηαινχδεο, θάκπηεο, κειίγθξεο). Οη δξπνθνιάπηεο θαη νη βάηξαρνη δε ζα έρνπλ λα θάλε θαη ζα κεηαλαζηεχζνπλ ή ζα κεησζεί ν πιεζπζκφο ηνπο. Σα θνηζχθηα ζα ηξψλε κφλν ζαιηγθάξηα, ησλ νπνίσλ ν αξηζκφο ζα κεησζεί. Σα πνψδε θπηά ζα απμεζνχλ. Οη πιεζπζκνί ησλ θηδηψλ θαη ηεο θνπθνπβάγηαο ζα κεησζνχλ θ. ν. θ. 4 Να ηνπνζεηήζεηε κε ηε ζεηξά ηνπο θξίθνπο ηεο ηξνθηθήο αιπζίδαο πνπ απνηειείηαη από ηνπο νξγαληζκνύο: κειίγθξα, παζραιίηζα, ηξηαληαθπιιηά, κηθξό πνπιί, γεξάθη. ε πνην ηξνθηθό επίπεδν ζα θαηαηάμεηε ηελ παζραιίηζα, ζύκθσλα κε ηελ πξνεγνύκελε ηξνθηθή αιπζίδα; Σξηαληαθπιιηά => Μειίγθξα => Παζραιίηζα => Μηθξφ πνπιί => Γεξάθη Ζ Παζραιίηζα αλήθεη, ζχκθσλα κε ηελ πξνεγνχκελε ηξνθηθή αιπζίδα, ζην ηξίην ηξνθηθφ επίπεδν ηνπ νηθνζπζηήκαηνο. Δίλαη θαηαλαισηήο δεχηεξεο ηάμεο. (πξψην ηξνθηθφ επίπεδν ε ηξηαληαθπιιηά = παξαγσγφο, δεχηεξν ηξνθηθφ επίπεδν ε κειίγθξα = θαηαλαισηήο πξψηεο ηάμεο) Σξνθηθέο ππξακίδεο θαη ηξνθηθά επίπεδα 1. Πνηνπο νξγαληζκνύο θαηαηάζζνπκε ζε έλα ηξνθηθό επίπεδν; ην ίδην ηξνθηθφ επίπεδν θαηάηάζζνπκε ηνπο νξγαληζκνχο πνπ έρνπλ ηηο ίδηεο ηξνθηθέο ζπλήζεηεο. Π. ρ. Οη παξαγσγνί θαηαηάζζνληαη ζην πξψην ηξνθηθφ επίπεδν, νη θπηνθάγνη νξγαληζκνί ζην δεχηεξν ηξνθηθφ επίπεδν, νη ζαξθνθάγνη πνπ ηξσλε θπηνθάγνπο ζην ηξίην ηξνθηθφ επίπεδν θ. ν. θ. Γεληθά νη δηάθνξνη θαηαλαισηέο θαηαηάζζνληαη ζπκβαηηθά ζην αλψηεξν απφ ηα ηξνθηθά επίπεδα πνπ κπνξνχλ λα θαηαηαγνχλ κε βάζε ηελ ηξνθή ηνπο. 2. Γηαηί είλαη δύζθνιε ε θαηάηαμε ελόο νξγαληζκνύ ζε θάπνην ηξνθηθό επίπεδν; Ζ θαηάηαμε ησλ θαηαλαισηψλ ζηα ηξνθηθά επίπεδα δελ είλαη πάληνηε εχθνιε, επεηδή: Τπάξρνπλ νξγαληζκνί πνπ είλαη ηαπηφρξνλα θπηνθάγνη θαη ζαξθνθάγνη (π. ρ. άλζξσπνο). Τπάξρνπλ νξγαληζκνί πνπ κπνξνχλ λα αιιάδνπλ ηηο δηαηξνθηθέο ηνπο ζπλήζεηεο αλάινγα κε ηελ επνρή (π.ρ. αιεπνχ). Οη δηαηξνθηθέο πξνηηκήζεηο θάπνησλ νξγαληζκψλ αιιάδνπλ αλάινγα κε ην ζηάδην ηεο δσήο ηνπο. Γηα παξάδεηγκα, ν βάηξαρνο ζην ζηάδην ηνπ γπξίλνπ είλαη θπηνθάγνο, ελψ, φηαλ κεηακνξθσζεί ζε ψξηκν βάηξαρν, γίλεηαη εληνκνθάγνο. 10

11 3. Ση είλαη νη ηξνθηθέο ππξακίδεο; Οη ηξνθηθέο ππξακίδεο απνηεινχλ απεηθνλίζεηο ησλ πνζνηηθψλ ζρέζεσλ πνπ ππάξρνπλ κεηαμχ ησλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο. Μηα ηξνθηθή ππξακίδα απνηειείηαη απφ ηξνθηθά επίπεδα (επάιιεια νξζνγψληα), ζε θαζέλα απφ ηα νπνία πεξηιακβάλνληαη φινη νη νξγαληζκνί πνπ ηξέθνληαη απέρνληαο «ίδην αξηζκφ βεκάησλ» απφ ηνλ ήιην. Πην ζπγθεθξηκέλα: Σν πξψην ηξνθηθφ επίπεδν, πνπ βξίζθεηαη ζηε βάζε ηεο ηξνθηθήο ππξακίδαο, είλαη απηφ ησλ παξαγσγψλ. Σν δεχηεξν ηξνθηθφ επίπεδν είλαη απηφ ησλ θαηαλαισηψλ πξψηεο ηάμεο. Σν ηξίην ηξνθηθφ επίπεδν είλαη απηφ ησλ θαηαλαισηψλ δεχηεξεο ηάμεο θ.ν.θ. 4. Πνηα είδε ηξνθηθώλ ππξακίδσλ ππάξρνπλ θαη ηη απεηθνλίδεη ην θαζέλα; Μηα ηξνθηθή ππξακίδα, αλάινγα κε ην αλ απεηθνλίδεη ηε κεηαβνιή ηεο δεζκεπκέλεο ελέξγεηαο ή ηε κεηαβνιή ηεο βηνκάδαο (δειαδή ηεο μεξήο κάδαο ησλ νξγαληζκψλ αλά κνλάδα επηθάλεηαο ) ή ηε κεηαβνιή ηνπ πιεζπζκνχ απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ελφο νηθνζπζηήκαηνο ζην άιιν, ραξαθηεξίδεηαη σο ππξακίδα ελέξγεηαο, βηνκάδαο ή πιεζπζκνχ αληίζηνηρα. Μηα ηξνθηθή ππξακίδα απνηειείηαη απφ ηξνθηθά επίπεδα (επάιιεια νξζνγψληα), ζε θαζέλα απφ ηα νπνία πεξηιακβάλνληαη φινη νη νξγαληζκνί πνπ ηξέθνληαη απέρνληαο «ίδην αξηζκφ βεκάησλ» απφ ηνλ ήιην. Σν εκβαδφλ πνπ δίλεηαη ζε θάζε νξζνγψλην είλαη αλάινγν κε ην κέγεζνο ηεο κεηαβιεηήο πνπ απεηθνλίδεηαη ζην ζπγθεθξηκέλν ηξνθηθφ επίπεδν. 5. Έλα νηθνζύζηεκα πεξηιακβάλεη παξαγσγνύο, θαηαλαισηέο πξώηεο δεύηεξεο θαη ηξίηεο ηάμεο. ε πνην ηξνθηθό επίπεδν ζα θαηαηάμεηε ηνπο θαηαλαισηέο δεύηεξεο ηάμεο; Οη θαηαλαισηέο δεχηεξεο ηάμεο αλήθνπλ ζην ηξίην ηξνθηθφ επίπεδν. (Πξψην ηξνθηθφ επίπεδν νη παξαγσγνί, δεχηεξν ηξνθηθφ επίπεδν νη θαηαλαισηέο πξψηεο ηάμεο 6. Ση απεηθνλίδεη ην πξώην ηξνθηθό επίπεδν κίαο ηξνθηθήο ππξακίδαο ελέξγεηαο θάπνηνπ νηθνζπζηήκαηνο πνπ πεξηιακβάλεη: βειαληδηέο, δξπνθνιάπηεο, ζθίνπξνπο, θάκπηεο, πνώδε θπηά, ιαγνύο θαη αιεπνύδεο; Μηα ηξνθηθή ππξακίδα απνηειείηαη απφ ηξνθηθά επίπεδα (επάιιεια νξζνγψληα), ζε θαζέλα απφ ηα νπνία πεξηιακβάλνληαη φινη νη νξγαληζκνί πνπ ηξέθνληαη απέρνληαο «ίδην αξηζκφ βεκάησλ» απφ ηνλ ήιην. Σν εκβαδφλ πνπ δίλεηαη ζε θάζε νξζνγψλην είλαη αλάινγν κε ην κέγεζνο ηεο κεηαβιεηήο πνπ απεηθνλίδεηαη ζην ζπγθεθξηκέλν ηξνθηθφ επίπεδν. ην ηξνθηθφ επίπεδν ησλ παξαγσγψλ απεηθνλίδεηαη ην πνζφ ηεο ελέξγεηαο πνπ είλαη δεζκεπκέλν ζηηο βειαληδηέο θαη ζηα πνψδε θπηά πνπ απνηεινχλ ηνπο παξαγσγνχο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο θαη θαηαηάζζνληαη ζην πξψην ηξνθηθφ επίπεδν. 11

12 7. Ση νλνκάδνπκε αλεζηξακέλεο ππξακίδεο θαη πώο εμεγείηαη ν ζρεκαηηζκόο ηνπο; Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Γηα ην ιφγν απηφ ηφζν ζηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο ελέξγεηαο φζν θαη ζηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο βηνκάδαο παξαηεξείηαη κία πησηηθή ηάζε απφ ηξνθηθφ επίπεδν ζε ηξνθηθφ επίπεδν. Αλάινγε ηάζε παξνπζηάδνπλ θαη νη ππξακίδεο πιεζπζκνχ εδψ φκσο παξαηεξείηαη κηα ελδηαθέξνπζα εμαίξεζε. Όηαλ ζε έλα νηθνζχζηεκα ππάξρνπλ παξαζηηηθέο ηξνθηθέο ζρέζεηο, ν πιεζπζκφο ησλ αλψηεξσλ επηπέδσλ γίλεηαη νινέλα κεγαιχηεξνο απφ ηνλ πιεζπζκφ ησλ θαηψηεξσλ. Μηα ηέηνηα ηξνθηθή ππξακίδα ραξαθηεξίδεηαη σο αλεζηξακκέλε. Αλ, γηα παξάδεηγκα, κηα βειαληδηά, πνπ κπνξεί λα ζεσξεζεί σο έλα νηθνζχζηεκα, θηινμελεί θάκπηεο, ζε θαζεκία απφ ηηο νπνίεο παξαζηηνχλ 100 πξσηφδσα, ε ηξνθηθή ππξακίδα ηνπ πιεζπζκνχ ζα έρεη ηε κνξθή: 8. Με πνην ηξόπν κπνξεί λα ζπκβάιιεη ε ππεξθαηαλάισζε θξέαηνο, από ηνπο αλζξώπνπο ησλ αλαπηπγκέλσλ ρσξώλ, ζην πξόβιεκα ηεο παγθόζκηαο πείλαο; Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Λφγσ απηνχ ηνπ ραξαθηεξηζηηθνχ ξνήο ηεο ελέξγεηαο, εθηάζεηο θαιιηεξγεκέλεο κε ζηηεξά, πνπ ζα κπνξνχζαλ λα ζξέςνπλ αλζξψπνπο, εάλ κεηαηξαπνχλ ζε βνζθνηφπνπο ζα κπνξέζνπλ λα ζξέςνπλ κφλν Οη ππφινηπνη 9000 ζα πεηλνχλ, αθνχ ν άλζξσπνο ζα πεξάζεη απφ ην ηξνθηθφ επίπεδν ηνπ πξσηνγελνχο θαηαλαισηνχ ζε απηφ ηνπ δεπηεξνγελνχο, γεγνλφο πνπ ζπλδέεηαη κε απψιεηεο θαηά 90% ηεο αξρηθά, φηαλ ζπκπεξηθέξνληαλ σο πξσηνγελήο θαηαλαισηήο, δηαζέζηκεο ελέξγεηαο 9. Δμεγείζηε γηαηί κία θαιιηεξγήζηκε έθηαζε, αλ θαιιηεξγεζεί κε ζηηεξά, κπνξεί λα εμαζθαιίζεη ηξνθή γηα πεξηζζόηεξνπο αλζξώπνπο από απηνύο πνπ ζα κπνξνύζε λα ζπληεξήζεη ε ίδηα πεξηνρή αλ θαιιηεξγνύηαλ κε ηξηθύιιη πνπ κε ηε ζεηξά ηνπ ζα απνηεινύζε ηξνθή γηα εθηξνθή πξνβάησλ πνπ ζα έηξσγαλ νη θάηνηθνη. Ζ ελέξγεηα, κε ηε κνξθή ηεο ρεκηθήο ελέξγεηαο πνπ εκπεξηέρεηαη ζηελ ηξνθή ησλ νξγαληζκψλ, πεξλάεη απφ ην θαηψηεξν ηξνθηθφ επίπεδν (ησλ παξαγσγψλ) ζην αλψηεξν. Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Λφγσ ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ ξνήο ηεο ελέξγεηαο, εθηάζεηο θαιιηεξγεκέλεο κε ζηηεξά, πνπ ζα κπνξνχζαλ λα ζξέςνπλ αλζξψπνπο, εάλ κεηαηξαπνχλ ζε βνζθνηφπνπο ζα κπνξέζνπλ λα ζξέςνπλ κφλν Οη ππφινηπνη 9000 ζα πεηλνχλ, αθνχ ν άλζξσπνο ζα πεξάζεη απφ ην ηξνθηθφ επίπεδν ηνπ πξσηνγελνχο θαηαλαισηνχ ζε απηφ ηνπ δεπηεξνγελνχο, γεγνλφο πνπ ζπλδέεηαη κε απψιεηεο θαηά 90% ηεο αξρηθά δηαζέζηκεο ελέξγεηαο, απηήο δειαδή πνπ είρε ζηε δηάζεζή ηνπ φηαλ ζπκπεξηθέξνληαλ σο πξσηνγελήο θαηαλαισηήο. 12

13 10. Ση γλσξίδεηε γηα ηε ξνή ελέξγεηαο ζηα νηθνζπζηήκαηα; Ζ σθέιηκε ελέξγεηα θαζψο ξέεη ζηα νηθνζπζηήκαηα, κέζσ ηεο ηξνθήο, ζπλερψο κεηψλεηαη θαζψο θαηά ηε κεηαθνξά ηεο απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν κφλν ην 10% απφ απηή κπνξεί θαη ελζσκαηψλεηαη ζηε βηνκάδα ησλ νξγαληζκψλ. Σν κεγαιχηεξν πνζνζηφ απφ ηελ ελέξγεηα ράλεηαη γηα ην νηθνζχζηεκα αθνχ κεηαηξέπεηαη ζε ζεξκφηεηα. Ζ ελέξγεηα, κε ηε κνξθή ηεο ρεκηθήο ελέξγεηαο πνπ εκπεξηέρεηαη ζηελ ηξνθή ησλ νξγαληζκψλ, πεξλάεη απφ ην θαηψηεξν ηξνθηθφ επίπεδν (ησλ παξαγσγψλ) ζην αλψηεξν. Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Δπνκέλσο ε σθέιηκε ελέξγεηα πνπ θηάλεη ζηα αλψηεξα ηξνθηθά επίπεδα είλαη θαηά πνιχ ιηγφηεξε απφ απηή πνπ αξρηθά δεζκεχηεθε ζηε βηνκάδα ησλ παξαγσγψλ κε ηε δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο. Ζ ελέξγεηα δειαδή ζηα νηθνζπζηήκαηα ξέεη κνλφδξνκα θαη δελ αλαθπθιψλεηαη. Γηα ην ιφγν απηφ είλαη απαξαίηεηε ε ζπλερήο ηξνθνδνζία ησλ νηθνζπζηεκάησλ κε ελέξγεηα απφ ηνλ ήιην. 11. Γηαηί ηα νηθνζπζηήκαηα ρξεηάδνληαη ζπλερή παξνρή ελέξγεηαο; Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Ζ ελέξγεηα δειαδή, θαζψο κεηαθέξεηαη απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν κεηψλεηαη. Δπνκέλσο ε σθέιηκε ελέξγεηα πνπ θηάλεη ζηα αλψηεξα ηξνθηθά επίπεδα είλαη θαηά πνιχ ιηγφηεξε απφ απηή πνπ αξρηθά δεζκεχηεθε ζηε βηνκάδα ησλ παξαγσγψλ κε ηε δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο. Ζ ελέξγεηα δειαδή ζηα νηθνζπζηήκαηα ξέεη κνλφδξνκα θαη δελ αλαθπθιψλεηαη. Γηα ην ιφγν απηφ είλαη απαξαίηεηε ε ζπλερήο ηξνθνδνζία ησλ νηθνζπζηεκάησλ κε ελέξγεηα απφ ηνλ ήιην 12. Γηαηί ν αξηζκόο ησλ ηξνθηθώλ επηπέδσλ ζε έλα νηθνζύζηεκα ή ζε κία ηξνθηθή ππξακίδα δελ είλαη απεξηόξηζηνο; Γηαηί ε σθέιηκε ελέξγεηα θαζψο κεηαθέξεηαη, κέζσ ηεο ηξνθήο, απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν κεηψλεηαη θαη θαηά ζπλέπεηα θάπνηα ζηηγκή ε ελέξγεηα πνπ βξίζθεηαη θιεηζκέλε ζηε βηνκάδα θάπνηνπ ηξνθηθνχ επηπέδνπ είλαη ηφζν ιίγε ψζηε δελ επαξθεί γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ νξγαληζκψλ ελφο επφκελνπ ηξνθηθνχ επηπέδνπ. 13 Γηαηί ε βηνκάδα, ε πνζόηεηα ελέξγεηαο ή ν αξηζκόο ησλ αηόκσλ, παξνπζηάδνπλ πησηηθή ηάζε, από ηε βάζε πξνο ηελ θνξπθή κίαο ηξνθηθήο ππξακίδαο; Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Μεηψλεηαη θαηά ζπλέπεηα ε πνζφηεηα ηεο ελέξγεηαο πνπ βξίζθεηαη ζηε βηνκάδα ησλ νξγαληζκψλ θαη είλαη δηαζέζηκε ζην επφκελν ηξνθηθφ επίπεδν θ.ν.θ. Απφ ηε ζηηγκή φκσο πνπ κεηψλεηαη ε δηαζέζηκε ελέξγεηα είλαη επφκελν λα κεηψλεηαη θαη ην νξγαληθφ πιηθφ πνπ πεξηθιείεη ηελ ελέξγεηα απηή, επνκέλσο κεηψλεηαη θαη ε βηνκάδα ησλ νξγαληζκψλ. πλέπεηα απηνχ είλαη λα κεηψλεηαη θαη ν αξηζκφο ησλ αηφκσλ απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν. Απηφ βέβαηα ηζρχεη γηα ηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο πιεζπζκψλ κφλν φηαλ 13

14 αλαθεξφκαζηε ζε νξγαληζκνχο πνπ δελ έρνπλ ηεξάζηηεο δηαθνξέο σο πξνο ην κέγεζφο ηνπο, γηαηί αλ νη νξγαληζκνί ηνπ επφκελνπ ηξνθηθνχ επηπέδνπ είλαη πνιχ κηθξφηεξνη απηψλ ηνπ πξνεγνχκελνπ, ηφηε ε κνξθή ηεο ηξνθηθήο ππξακίδαο πιεζπζκψλ ζα είλαη αλεζηξακκέλε. 14. Γηαηί ιηγνζηεύεη ε δηαζέζηκε ζηνπο νξγαληζκνύο ελέξγεηα όζν πξνρσξάκε ζε αλώηεξα ηξνθηθά επίπεδα; Ζ σθέιηκε ελέξγεηα θαζψο ξέεη ζηα νηθνζπζηήκαηα, κέζσ ηεο ηξνθήο, ζπλερψο κεηψλεηαη θαζψο θαηά ηε κεηαθνξά ηεο απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν κφλν ην 10% απφ απηή κπνξεί θαη ελζσκαηψλεηαη ζηε βηνκάδα ησλ νξγαληζκψλ. Σν κεγαιχηεξν πνζνζηφ απφ ηελ ελέξγεηα ράλεηαη γηα ην νηθνζχζηεκα αθνχ κεηαηξέπεηαη ζε ζεξκφηεηα 15 Πνην είλαη ην απνηέιεζκα ηεο κείσζεο ηεο δηαζέζηκεο ζηνπο νξγαληζκνύο ελέξγεηαο, όζν πξνρσξάκε πξνο αλώηεξα ηξνθηθά επίπεδα; Απνηέιεζκα είλαη ε κείσζε ηεο βηνκάδαο ή θαη ηνπ αξηζκνχ ησλ αηφκσλ απφ ηα θαηψηεξα πξνο ηα αλψηεξα ηξνθηθά επίπεδα. ε γεληθέο γξακκέο, ε ίδηα πησηηθή ηάζε (ηεο ηάμεο ηνπ 90%) πνπ παξνπζηάδεηαη ζηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο ελέξγεηαο εκθαλίδεηαη θαη ζηηο ηξνθηθέο ππξακίδεο βηνκάδαο, θαζψο, φηαλ κεηψλεηαη ε ελέξγεηα πνπ πξνζιακβάλεη θάζε ηξνθηθφ επίπεδν απφ ην πξνεγνχκελφ ηνπ, είλαη ινγηθφ λα κεηψλεηαη θαη ε πνζφηεηα ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ κπνξνχλ λα ζπλζέζνπλ νη νξγαληζκνί ηνπ θαη ζπλεπψο κεηψλεηαη ε βηνκάδα ηνπ. Οη ηξνθηθέο ππξακίδεο πιεζπζκνχ εκθαλίδνπλ θαη απηέο πησηηθή ηάζε απφ ηξνθηθφ επίπεδν ζε ηξνθηθφ επίπεδν 16. Δάλ ζε θάπνην νηθνζύζηεκα κεησζεί ε βηνκάδα ησλ παξαγσγώλ, πνηνη νξγαληζκνί ηνπ νηθνζπζηήκαηνο θηλδπλεύνπλ πξώηνη κε εμαθάληζε θαη γηαηί; Όινη νη νξγαληζκνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο εμαζθαιίδνπλ ηελ ελέξγεηα πνπ ρξεηάδνληαη απφ ηνπο παξαγσγνχο. Καζψο φκσο ε ελέξγεηα κεηαθέξεηαη απφ ην έλα ηξνθηθφ επίπεδν ζην επφκελν ππνβαζκίδεηαη (κφλν ην 10% ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν). Αλ κεησζεί ε βηνκάδα ησλ παξαγσγψλ απηνί πνπ θηλδπλεχνπλ κε εμαθάληζε είλαη πξψηα νη θνξπθαίνη θαηαλαισηέο γηαηί είλαη απηνί πνπ έρνπλ ζηελ δηάζεζή ηνπο, νχησο ή άιισο, ειάρηζηε ελέξγεηα πνπ αλ κεησζεί πεξηζζφηεξν (ιφγσ ηεο κείσζεο ηεο βηνκάδαο ησλ παξαγσγψλ θαη ηεο ζπλαθφινπζεο κείσζεο ηεο βηνκάδαο φισλ ησλ επφκελσλ ηξνθηθψλ επηπέδσλ) κπνξεί λα κελ επαξθεί γηα ηελ ζπληήξεζή ηνπο. Δπηπιένλ ν αξηζκφο ησλ θνξπθαίσλ θαηαλαισηψλ ζε έλα νηθνζχζηεκα είλαη κηθξφο γεγνλφο πνπ απμάλεη πεξηζζφηεξν ηνλ θίλδπλν εμαθάληζεο. Ληγφηεξν απφ ηνπο δηάθνξνπο θαηαλαισηέο θηλδπλεχνπλ απηνί πνπ εμαζθαιίδνπλ ηξνθή θαη απφ θαηψηεξα ηξνθηθά επίπεδα, φπνπ ππάξρεη δηαζέζηκε κεγαιχηεξε πνζφηεηα ηξνθήο θαη επνκέλσο θαη ελέξγεηαο. 17 Αλ θαηαζθεπάζνπκε ην ηξνθηθό πιέγκα ελόο νηθνζπζηήκαηνο ηελ άλνημε θαη ην θζηλόπσξν πηζηεύεηαη όηη ζα έρνπλ ηελ ίδηα κνξθή; Σα δχν ηξνθηθά πιέγκαηα δελ ζα έρνπλ απαξαίηεηα ηελ ίδηα κνξθή. Οη ηξνθηθέο ζπλήζεηο ησλ δηάθνξσλ νξγαληζκψλ ελφο νηθνζπζηήκαηνο κεηαβάιινληαη θαηά ηε 14

15 δηάξθεηα ηνπ έηνπο αλάινγα κε ηελ δηαζεζηκφηεηα ηξνθήο, αιιάδνπλ θαη νη ηξνθηθέο αιπζίδεο θαη θαηά ζπλέπεηα ην ηξνθηθφ πιέγκα 1/8 Πνηα είλαη ε ηύρε ηεο νξγαληθήο νπζίαο πνπ παξάγεηαη από ηνπο παξαγσγνύο ελόο νηθνζπζηήκαηνο; Έλα κέξνο ηεο γιπθφδεο, αιιά θαη άιισλ ελψζεσλ πνπ ζπληίζεληαη απφ ηνπο παξαγσγνχο, ρξεζηκνπνηείηαη θαηά ηελ θπηηαξηθή αλαπλνή πξνθεηκέλνπ λα απειεπζεξσζεί ελέξγεηα γηα ηελ θάιπςε ησλ αλαγθψλ ησλ παξαγσγψλ. Απφ ην ππφινηπν κέξνο ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ έρεη παξαρζεί απφ ηνπο παξαγσγνχο έλα κέξνο κεηαβηβάδεηαη, σο ηξνθή, ζηνπο θαηαλαισηέο, ελψ έλα άιιν θαηαιήγεη σο λεθξή νξγαληθή χιε (θχιια, θαξπνί, θιαδηά θ. ά.) ζην έδαθνο θαη γίλεηαη ηξνθή γηα ηνπο απνηθνδνκεηέο (βαθηήξηα θαη κχθεηεο) καδί κε ηε λεθξή νξγαληθή χιε δσηθήο πξνέιεπζεο (ζψκαηα λεθξψλ νξγαληζκψλ, απεθθξίζεηο, πεξηηηψκαηα θ. ά 19. Γηαηί κόλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελόο ηξνθηθνύ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επόκελν ηξνθηθό επίπεδν; Έρεη ππνινγηζηεί φηη κφλν ην 10% πεξίπνπ ηεο ελέξγεηαο ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ πεξλάεη ζην επφκελν, θαζψο ην 90% ηεο ελέξγεηαο ράλεηαη. Απηφ νθείιεηαη ζην φηη: Έλα κέξνο ηεο ρεκηθήο ελέξγεηαο κεηαηξέπεηαη κε ηελ θπηηαξηθή αλαπλνή ζε κε αμηνπνηήζηκεο κνξθέο ελέξγεηαο (π.ρ. ζεξκφηεηα). Γελ ηξψγνληαη φινη νη νξγαληζκνί. Οξηζκέλνη νξγαληζκνί πεζαίλνπλ. Έλα κέξνο ηεο νξγαληθήο χιεο απνβάιιεηαη κε ηα θφπξαλα, ηα νπνία απνηθνδνκνχληαη Η έλλνηα ηεο παξαγσγηθόηεηαο 1. Ση νλνκάδεηαη παξαγσγηθόηεηα ελόο νηθνζπζηήκαηνο θαη ζε πνηεο θαηεγνξίεο δηαθξίλεηαη; Ο ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη νξγαληζκνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο παξάγνπλ νξγαληθή χιε απνηειεί ηελ παξαγσγηθφηεηα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο, πνπ δηαθξίλεηαη ζε πξσηνγελή θαη ζε δεπηεξνγελή. Πξσηνγελήο παξαγσγηθφηεηα είλαη ν ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη παξαγσγνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο δεζκεχνπλ ηελ ειηαθή αθηηλνβνιία θαη ηε κεηαηξέπνπλ ζε ρεκηθή (νξγαληθή χιε). 2 Ση είλαη ε κηθηή θαη ηη ε θαζαξή πξσηνγελήο παξαγσγηθόηεηα ελόο νηθνζπζηήκαηνο; Πξσηνγελήο παξαγσγηθφηεηα είλαη ν ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη παξαγσγνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο δεζκεχνπλ ηελ ειηαθή αθηηλνβνιία θαη ηε κεηαηξέπνπλ ζε ρεκηθή (νξγαληθή χιε). 15

16 Δπεηδή φκσο απφ ηελ νξγαληθή χιε πνπ παξάγεηαη είηε ζην επίπεδν ησλ παξαγσγψλ είηε ζην επίπεδν ησλ θαηαλαισηψλ έλα κέξνο κφλν δεζκεχεηαη ζηνπο ηζηνχο ηνπο (γηαηί ην κεγαιχηεξν ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ηνπο), είλαη απαξαίηεην ηφζν ε πξσηνγελήο φζν θαη ε δεπηεξνγελήο παξαγσγηθφηεηα λα δηαθξίλνληαη ζε κεηθηή θαη ζε θαζαξή παξαγσγηθφηεηα. Καη ζηηο δχν πεξηπηψζεηο ε κεηθηή παξαγσγηθφηεηα απνηειεί ην πνζφ ηεο ζπλνιηθήο νξγαληθήο χιεο πνπ παξάγεηαη, ελψ ε θαζαξή παξαγσγηθφηεηα απνηειεί ην πνζφ ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ απνκέλεη, κεηά ηελ αθαίξεζε ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ νμεηδψζεθε, πξνθεηκέλνπ λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ησλ νξγαληζκψλ. ηα πιαίζηα ελφο νηθνζπζηήκαηνο, ε θαζαξή παξαγσγηθφηεηα αληηζηνηρεί ζην πνζφ νξγαληθήο νπζίαο πνπ ζα πξνζηεζεί αλά κνλάδα ρξφλνπ θαη αλά κνλάδα επηθάλεηαο. 3 Ση είλαη ε κηθηή θαη ηη ε θαζαξή δεπηεξνγελήο παξαγσγή ελόο νηθνζπζηήκαηνο; Ζ κεηθηή παξαγσγηθφηεηα απνηειεί ην πνζφ ηεο ζπλνιηθήο νξγαληθήο χιεο πνπ παξάγεηαη, ελψ ε θαζαξή παξαγσγηθφηεηα απνηειεί ην πνζφ ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ απνκέλεη, κεηά ηελ αθαίξεζε ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ νμεηδψζεθε, πξνθεηκέλνπ λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ησλ νξγαληζκψλ. 4 Ση νλνκάδνπκε πξσηνγελή παξαγσγηθόηεηα θαη ηη δεπηεξνγελή παξαγσγηθόηεηα; Πξσηνγελήο παξαγσγηθφηεηα είλαη ν ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη παξαγσγνί ελφο νηθνζπζηήκαηνο δεζκεχνπλ ηελ ειηαθή αθηηλνβνιία θαη ηε κεηαηξέπνπλ ζε ρεκηθή (νξγαληθή χιε). Γεπηεξνγελήο παξαγσγηθφηεηα είλαη ν ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη θαηαλαισηέο ελφο νηθνζπζηήκαηνο, αμηνπνηψληαο ηε ρεκηθή ελέξγεηα πνπ παξαιακβάλνπλ κε ηελ ηξνθή ηνπο, παξάγνπλ νξγαληθή χιε 5. Πνηα νκάδα νξγαληζκώλ είλαη ππεύζπλε γηα ηελ αύμεζε ηεο βηνκάδαο ελόο νηθνζπζηήκαηνο; Σα θπηά είλαη ππεχζπλα γηα ηελ αχμεζε ηεο βηνκάδαο ελφο νηθνζπζηήκαηνο αθνχ απηά θαη κφλν απηά κπνξνχλ λα πξνζζέζνπλ λέα ελέξγεηα (βηνκάδα) κέζα απφ ηε ιεηηνπξγία ηεο θσηνζχλζεζεο. Σα δψα ρξεζηκνπνηψληαο ηκήκα ηεο πξσηνγελνχο παξαγσγήο (βηνκάδαο ησλ παξαγσγψλ), παξάγνπλ θαη ηα ίδηα βηνκάδα δσηθή. 6. Πνηα δηαδηθαζία πξέπεη λα αθνινπζήζνπκε πξνθεηκέλνπ λα ππνινγίζνπκε ηελ θαζαξή πξσηνγελή παξαγσγηθόηεηα ελόο θξπγαληθνύ νηθνζπζηήκαηνο; Μηα απιή κέζνδνο γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηεο θαζαξήο πξσηνγελνχο παξαγσγηθφηεηαο ελφο νηθνζπζηήκαηνο είλαη ν ζεξηζκφο. Αο ππνζέζνπκε, γηα παξάδεηγκα, φηη ζέινπκε λα κεηξήζνπκε ηελ θαζαξή πξσηνγελή παξαγσγηθφηεηα ελφο θξπγαληθνχ νηθνζπζηήκαηνο, ελφο δειαδή νηθνζπζηήκαηνο ζην νπνίν αθζνλνχλ θπηά φπσο ην ζπκάξη, ε ιαδαληά, ε ξίγαλε, ε ιεβάληα θ. ά. 16

17 Σα θπηά απηά είλαη ηθαλά λα επηβηψλνπλ ζην άλπδξν θαη καθξχ θαινθαίξη ηεο παηξίδαο καο. Δπηζθεπηφκαζηε ινηπφλ ην νηθνζχζηεκα θαη ζεξίδνπκε ην Ννέκβξην δέθα ηπραία ηεκάρηα εκβαδνχ 1 m 2 ην θαζέλα. Σν πιηθφ πνπ ζπγθεληξψλνπκε (ζάκλνη, κηθξά πνψδε θπηά θ.ά.) ην ζεξκαίλνπκε ζε ζεξκνθξαζία C, ψζηε λα ράζεη ην λεξφ πνπ πεξηέ ρεη, ην δπγίδνπκε θαη ππνινγίδνπκε ην κέζν φξν ηεο μεξήο κάδαο πνπ αληηζηνηρεί ζε 1m 2 επηθάλεηαο (βηνκάδα). Έζησ φηη βξήθακε πσο ε βηνκάδα ησλ παξαγσγψλ ηνπ νηθνζπζηήκαηνο είλαη 800 gr αλά m 2. Αλ επαλαιάβνπκε ηελ ίδηα δηαδηθαζία ηνλ Απξίιην ζε δέθα δηαθνξεηηθά ηεκάρηα, ζα δηαπηζηψζνπκε φηη ε βηνκάδα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο απμήζεθε ζηα gr/m 2. Ζ κεηαβνιή ηεο βηνκάδαο ζην δηάζηεκα πνπ έ ρεη κεζνιαβήζεη (5 κήλεο), δειαδή ηα 400gr/m 2, αληηπξνζσπεχεη ηελ νξγαληθή χιε πνπ ελζσκαηψζεθε ζηνπο παξαγσγνχο ηνπ νηθνζπζηήκαηνο ή, κε άιια ιφγηα, ηελ θαζαξή πξσηνγελή παξαγσγηθφηεηα. 7 Πνηνη παξάγνληεο θαζνξίδνπλ ην κέγεζνο ηεο παξαγσγηθόηεηαο ησλ νηθνζπζηεκάησλ; Ζ παξαγσγηθφηεηα ησλ νηθνζπζηεκάησλ δηαθέξεη έληνλα. ην έλα άθξν βξίζθνληαη νη έξεκνη, νη βαζηέο ιίκλεο κε κηθξή πξσηνγελή παξαγσγηθφηεηα, ελψ ζην άιιν άθξν βξίζθνληαη ηα δέιηα ησλ πνηακψλ, νη θνξαιιηνγελείο χθαινη κε κεγάιε κεηθηή πξσηνγελή παξαγσγηθφηεηα. Οη θχξηνη παξάγνληεο πνπ θαζνξίδνπλ ην κέγεζνο ηεο πξσηνγελνχο παξαγσγηθφηεηαο ησλ νηθνζπζηεκάησλ είλαη ε ειηνθάλεηα, ε ζεξκνθξαζία, ε δηαζεζηκφηεηα ησλ απαξαίηεησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, ε δηαζεζηκφηεηα λεξνχ (κφλν γηα ρεξζαία νηθνζπζηήκαηα)θαη ην βάζνο ζην νπνίν κπνξεί λα δηεηζδχζεη ην θσο (ζηα πδάηηλα νηθνζπζηήκαηα). 8. Γεδνκέλνπ όηη γηα λα δηαηεξεζεί έλα ηξνθηθό επίπεδν, ζα πξέπεη ε θαζαξή παξαγσγή ηνπ πξνεγνύκελνπ ηξνθηθνύ επηπέδνπ λα είλαη ηνπιάρηζηνλ 10 Kcal/έηνο, λα ππνινγίζεηε ηνλ κέγηζην αξηζκό ηξνθηθώλ επηπέδσλ θαηαλαισηώλ πνπ κπνξεί λα ζπληεξήζεη έλα νηθνζύζηεκα 100m2 πνπ έρεη θαζαξή πξσηνγελή παξαγσγηθόηεηα 100kcal/m2/ έηνο. Αθνχ ε έθηαζε είλαη 100m 2 θαη ε θαζαξή πξσηνγελήο παξαγσγηθφηεηά ηνπ είλαη 1000kcal/m 2 /έηνο ζα έρνπκε θαζαξή πξσηνγελή παξαγσγή kcal/έηνο. Άξα ην πξψην ηξνθηθφ επίπεδν ησλ παξαγσγψλ, πξνζζέηεη ζηε βηνκάδα ηνπ ελέξγεηα kcal. Απφ ηελ ελέξγεηα απηή ην 10% κεηαβηβάδεηαη ζην δεχηεξν ηξνθηθφ επίπεδν, ησλ θαηαλαισηψλ α ηάμεο, νη νπνίνη ζα έρνπλ ελέξγεηα kcal. ην ηξίην ηξνθηθφ επίπεδν, ησλ θαηαλαισηψλ β ηάμεο ζα κεηαβηβαζηεί ην 10% ηεο ελέξγεηαο ηνπ πξνεγνχκελνπ ηξνθηθνχ επηπέδνπ, δειαδή 1000kcal, ζην ηέηαξην ηξνθηθφ επίπεδν κεηαβηβάδεηαη ελέξγεηα 100 kcal, ζην πέκπην ηξνθηθφ επίπεδν ελέξγεηα 10 kcal. Σν ζπγθεθξηκέλν νηθνζχζηεκα πεξηιακβάλεη πέληε ηξνθηθά επίπεδα ζπλνιηθά θαη ηέζζεξα ηξνθηθά επίπεδα θαηαλαισηψλ, αθνχ ην πνζφ ελέξγεηαο πνπ θηάλεη ζην ηέηαξην ηξνθηθφ επίπεδν θαηαλαισηψλ παξέρεη ηελ ειάρηζηε πνζφηεηα ελέξγεηαο πνπ απαηηείηαη γηα ηελ ζηήξημε ελφο ηξνθηθνχ επηπέδνπ, ζχκθσλα κε ηα δεδνκέλα ηεο άζθεζεο 17

18 2.3. ΒΙΟΓΔΩΥΗΜΙΚΟΙ ΚΤΚΛΟΙ 1. Γηαηί νη θύθινη ηεο ύιεο ζηε θύζε νλνκάδνληαη βηνγεσρεκηθνί; Γηαηί γηα ηελ πξαγκαηνπνίεζή ηνπο δελ ζπκκεηέρνπλ κφλν νη δηάθνξνη νξγαληζκνί αιιά πξαγκαηνπνηνχληαη επίζεο ρεκηθέο αληηδξάζεηο θαη ζην αβηνηηθφ πεξηβάιινλ. 2. Γηαηί είλαη απαξαίηεηε ε αλαθύθισζε ησλ ρεκηθώλ ζηνηρείσλ ζηνλ πιαλήηε; Αληίζεηα κε ηελ ελέξγεηα, ε χιε πνπ ππάξρεη δηαζέζηκε ζηε βηφζθαηξα είλαη πεξηνξηζκέλε, θαζψο ν πιαλήηεο δέρεηαη ειάρηζηα πνζά χιεο απφ ην Γηάζηεκα (κεηεσξίηεο θηι.). Γηα ην ιφγν απηφ ηα ρεκηθά ζηνηρεία (C, H, O, N, S, P θ. ά. ) πνπ είλαη απαξαίηεηα γηα ηε ζχλζεζε ησλ ρεκηθψλ ελψζεσλ, απφ ηηο νπνίεο εμαξηψληαη νη δνκέο θαη νη ιεηηνπξγίεο ησλ νξγαληζκψλ, πξέπεη λα θπθινθνξνχλ, ψζηε λα γίλνληαη εθ λένπ δηαζέζηκα Ο θύθινο ηνπ άλζξαθα 1. Πνηα είλαη ε ζεκαζία ηνπ δηνμείδηνπ ηνπ άλζξαθα ηεο αηκόζθαηξαο; Ο άλζξαθαο είλαη ην ρεκηθφ ζηνηρείν κε βάζε ην νπνίν δνκνχληαη φιεο νη νξγαληθέο ελψζεηο θαη ζπλεπψο φια ηα βηνινγηθά καθξνκφξηα. O άλζξαθαο εηζέξρεηαη ζηα νηθνζπζηήκαηα κε ηε κνξθή ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα, ην νπνίν βξίζθεηαη ζηελ αηκφζθαηξα. Σν δηνμείδην ηνπ άλζξαθα παξαιακβάλεηαη απφ ηνπο παξαγσγνχο πξνθεηκέλνπ λα κεηαηξαπεί, κε ηε δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο, ζε γιπθφδε. Σκήκα ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο, πνπ απνξξνθάηαη απφ ηελ επηθάλεηα ηεο γεο, επαλεθπέκπεηαη ζηελ αηκφζθαηξα σο κεγαιχηεξα κήθε θχκαηνο. Δθεί φκσο απνξξνθάηαη εθ λένπ ζε πνζνζηφ ηεο ηάμεο ηνπ 70% απφ ηα αηκνζθαηξηθά αέξηα, θπξίσο απφ ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα θαη ηνπο πδξαηκνχο. Απηή ε παγηδεπκέλε ελέξγεηα θξαηάεη δεζηή ηελ αηκφζθαηξα 2. Πνηεο βηνινγηθέο δηαδηθαζίεο ζπληεινύλ θπξίσο ζηελ νινθιήξσζε ηνπ θύθινπ ηνπ άλζξαθα ζηε θύζε θαη κε πνην ηξόπν ζπκβάιιεη ζηελ πξαγκαηνπνίεζή ηνπ ε θαζεκία από απηέο; ηε βάζε ηεο αληαιιαγήο ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα κεηαμχ ηεο αηκφζθαηξαο θαη ησλ βηνηηθψλ παξαγφλησλ ησλ νηθνζπζηεκάησλ βξίζθεηαη ε ελαιιαγή δχν δηαδηθαζηψλ:κε ηε θσηνζχλζεζε πξνζιακβάλεηαη ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα πξνθεηκέλνπ λα ρξεζηκνπνηεζεί ζηελ παξαγσγή γιπθφδεο, ελψ κε ηελ θπηηαξηθή αλαπλνή νμεηδψλεηαη ε γιπθφδε θαη επηζηξέθεη ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα ζηελ αηκφζθαηξα. 3. Να πεξηγξάςεηε ηνλ θύθιν ηνπ άλζξαθα ζηε θύζε. Ο άλζξαθαο εηζέξρεηαη ζηα νηθνζπζηήκαηα κε ηε κνξθή ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα, ην νπνίν βξίζθεηαη ζηελ αηκφζθαηξα. Σν δηνμείδην ηνπ άλζξαθα παξαιακβάλεηαη απφ 18

19 ηνπο παξαγσγνχο πξνθεηκέλνπ λα κεηαηξαπεί, κε ηε δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο, ζε γιπθφδε. Έλα κέξνο ηεο γιπθφδεο, αιιά θαη άιισλ ελψζεσλ πνπ ζπληίζεληαη απφ ηνπο παξαγσγνχο, ρξεζηκνπνηείηαη θαηά ηελ θπηηαξηθή αλαπλνή πξνθεηκέλνπ λα απειεπζεξσζεί ελέξγεηα γηα ηελ θάιπςε ησλ αλαγθψλ ησλ παξαγσγψλ. Δπεηδή φκσο θαηά ηελ θπηηαξηθή αλαπλνή παξάγεηαη θαη δηνμείδην ηνπ άλζξαθα, ην αέξην απηφ επηζηξέθεη ζηελ αηκφζθαηξα, κε απνηέιεζκα λα νινθιεξψλεηαη έλαο θχθινο πξφζιεςεο θαη επαλαθνξάο απφ θαη πξνο ηελ αηκφζθαηξα. Απφ ην ππφινηπν κέξνο ηεο νξγαληθήο χιεο πνπ έρεη παξαρζεί απφ ηνπο παξαγσγνχο έλα κέξνο κεηαβηβάδεηαη, σο ηξνθή, ζηνπο θαηαλαισηέο, ελψ έλα άιιν θαηαιήγεη σο λεθξή νξγαληθή χιε (θχιια, θαξπνί, θιαδηά θ. ά.) ζην έδαθνο θαη γίλεηαη ηξνθή γηα ηνπο απνηθνδνκεηέο (βαθηήξηα θαη κχθεηεο) καδί κε ηε λεθξή νξγαληθή χιε δσηθήο πξνέιεπζεο (ζψκαηα λεθξψλ νξγαληζκψλ, απεθθξίζεηο, πεξηηηψκαηα θ. ά.). Καη ζηελ πεξίπησζε ησλ θαηαλαισηψλ θαη ζηελ πεξίπησζε ησλ απνηθνδνκεηψλ ε νξγαληθή χιε νμεηδψλεηαη, κε απνηέιεζκα αθ' ελφο ηελ απειεπζέξσζε ελέξγεηαο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ θάιπςε ησλ ελεξγεηαθψλ ηνπο αλαγθψλ θαη αθ' εηέξνπ ηελ παξαγσγή δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα πνπ επηζηξέθεη ζηελ αηκφζθαηξα 4. Πνηεο δξαζηεξηόηεηεο ηνπ αλζξώπνπ πξνθαινύλ δηαηαξαρέο ζηνλ βηνγεσρεκηθό θύθιν ηνπ άλζξαθα; Με ηε Βηνκεραληθή Δπαλάζηαζε (αξρέο ηνπ 19νπ αηψλα)άξρηζε ε ζπζηεκαηηθή ρξήζε νξπθηψλ θαπζίκσλ (γαηαλζξάθσλ αξρηθά, πεηξειαίνπ θαη θπζηθνχ αεξίνπ ζηε ζπλέρεηα). Απηά ηα θαχζηκα, ηα νπνία πξνέξρνληαη απφ ην κεηαζρεκαηηζκφ νξγαληθήο χιεο θπηηθψλ θαη δσηθψλ νξγαληζκψλ ηνπ παξειζφληνο, παξέκελαλ γηα εθαηνκκχξηα ρξφληα ζηα έγθαηα ηεο Γεο, απνηειψληαο κηα κεγάιε απνζήθε άλζξαθα πνπ έκελε αρξεζηκνπνίεηε. ηε ζπλέρεηα φκσο νη απμαλφκελεο ελεξγεηαθέο αλάγθεο ηεο βηνκεραλίαο θαη ησλ κεηαθνξψλ επέβαιαλ ηελ εληαηηθή εμφξπμε ηνπ άλζξαθα, ε θαχζε ηνπ νπνίνπ νδήγεζε ζηελ απειεπζέξσζε ηεξάζηησλ πνζνηήησλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ζηελ αηκφζθαηξα. Βέβαηα ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα δεζκεχεηαη απφ ηνπο παξαγσγνχο θαη ρξεζηκνπνηείηαη ζηε θσηνζχλζεζε. Ζ θαηαζηξνθή σζηφζν ησλ δαζψλ, είηε ιφγσ ηεο πινηφκεζεο, πνπ γίλεηαη κε ζθνπφ ηελ εθκεηάιιεπζε ησλ πξντφλησλ ηεο μπιείαο, είηε ιφγσ ησλ εθρεξζψζεσλ, πνπ απνζθνπνχλ ζηελ εμεχξεζε λέσλ ρψξσλ θαηνηθίαο θαη θαιιηέξγεηαο, πεξηνξίδεη ην ζπλνιηθφ αξηζκφ ησλ θσηνζπλζεηηθψλ νξγαληζκψλ ηνπ πιαλήηε. Τπάξρεη δειαδή κηα ηάζε γηα βαζκηαία αχμεζε ηεο ζπγθέληξσζεο ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ζηελ αηκφζθαηξα, κηα εμέιημε πνπ κπνξεί λα έρεη δπζάξεζηεο ζπλέπεηεο γηα ην θιίκα ηνπ πιαλήηε. 5. ε ηη νθείιεηαη ε αύμεζε ηεο ζπγθέληξσζεο ηνπ δηνμείδηνπ ηνπ άλζξαθα ηεο αηκόζθαηξαο, πνπ παξαηεξείηαη ηα ηειεπηαία ρξόληα; Με ηε Βηνκεραληθή Δπαλάζηαζε (αξρέο ηνπ 19νπ αηψλα) άξρηζε ε ζπζηεκαηηθή ρξήζε νξπθηψλ θαπζίκσλ (γαηαλζξάθσλ αξρηθά, πεηξειαίνπ θαη θπζηθνχ αεξίνπ ζηε ζπλέρεηα). Απηά ηα θαχζηκα, ηα νπνία πξνέξρνληαη απφ ην κεηαζρεκαηηζκφ νξγαληθήο χιεο θπηηθψλ θαη δσηθψλ νξγαληζκψλ ηνπ παξειζφληνο, παξέκελαλ γηα εθαηνκκχξηα ρξφληα ζηα έγθαηα ηεο Γεο, απνηειψληαο κηα κεγάιε απνζήθε άλζξαθα πνπ έκελε αρξεζηκνπνίεηε. ηε ζπλέρεηα φκσο νη απμαλφκελεο ελεξγεηαθέο αλάγθεο 19

20 ηεο βηνκεραλίαο θαη ησλ κεηαθνξψλ επέβαιαλ ηελ εληαηηθή εμφξπμε ηνπ άλζξαθα, ε θαχζε ηνπ νπνίνπ νδήγεζε ζηελ απειεπζέξσζε ηεξάζηησλ πνζνηήησλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ζηελ αηκφζθαηξα. Βέβαηα ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα δεζκεχεηαη απφ ηνπο παξαγσγνχο θαη ρξεζηκνπνηείηαη ζηε θσηνζχλζεζε. Ζ θαηαζηξνθή σζηφζν ησλ δαζψλ, είηε ιφγσ ηεο πινηφκεζεο, πνπ γίλεηαη κε ζθνπφ ηελ εθκεηάιιεπζε ησλ πξντφλησλ ηεο μπιείαο, είηε ιφγσ ησλ εθρεξζψζεσλ, πνπ απνζθνπνχλ ζηελ εμεχξεζε λέσλ ρψξσλ θαηνηθίαο θαη θαιιηέξγεηαο, πεξηνξίδεη ην ζπλνιηθφ αξηζκφ ησλ θσηνζπλζεηηθψλ νξγαληζκψλ ηνπ πιαλήηε Ο θύθινο ηνπ αδώηνπ 1 Με πνηεο δηαδηθαζίεο γίλεηαη ην άδσην δηαζέζηκν γηα ηνπο δηάθνξνπο νξγαληζκνύο; Σν άδσην απνηειεί έλα ζεκαληηθφ ρεκηθφ ζηνηρείν γηα ηε δσή, θαζψο είλαη ζπζηαηηθφ πνιιψλ βηνκνξίσλ φπσο ησλ λνπθιετθψλ νμέσλ θαη ησλ πξσηετλψλ. Αλ θαη ην άδσην αθζνλεί ζηελ αηκφζθαηξα, φπνπ απνηειεί ην 78% θ. φ., δελ κπνξεί λα αμηνπνηεζεί απφ ηνπο παξαγσγνχο ζηε κνξθή κε ηελ νπνία βξίζθεηαη ζ' απηή (κνξηαθφ άδσην). Γηα ην ιφγν απηφ ε εηζαγσγή ηνπ αηκνζθαηξηθνχ αδψηνπ ζηηο ηξνθηθέο αιπζίδεο ησλ νηθνζπζηεκάησλ γίλεηαη κε ηε δηαδηθαζία ηεο αδσηνδέζκεπζεο, ε νπνία κεηαηξέπεη ην αηκνζθαηξηθφ άδσην ζε κνξθέο αμηνπνηήζηκεο απφ ηνπο παξαγσγνχο. Ζ αδσηνδέζκεπζε δηαθξίλεηαη ζε θπζηθή θαη βηνινγηθή. 2. Ση είλαη ε αδσηνδέζκεπζε; Αδσηνδέζκεπζε είλαη ε δηαδηθαζία κεηαηξνπήο ηνπ αδψηνπ ζε εχρξεζηε κνξθή, αμηνπνηήζηκε απφ ηνπο παξαγσγνχο. 3. Πώο γίλεηαη ε αηκνζθαηξηθή θαη πώο ε βηνινγηθή αδσηνδέζκεπζε; Ζ αδσηνδέζκεπζε δηαθξίλεηαη ζε αηκνζθαηξηθή θαη βηνινγηθή. Καηά ηελ αηκνζθαηξηθή αδσηνδέζκεπζε ην άδσην ηεο αηκφζθαηξαο αληηδξά είηε κε ηνπο πδξαηκνχο, ζρεκαηίδνληαο ακκσλία, είηε κε ην αηκνζθαηξηθφ νμπγφλν, ζρεκαηίδνληαο ληηξηθά ηφληα. Ζ απαξαίηεηε ελέξγεηα πξνζθέξεηαη απφ ηηο ειεθηξηθέο εθθελψζεηο (αζηξαπέο, θεξαπλνί). Ζ ακκσλία θαη ηα ληηξηθά ηφληα κεηαθέξνληαη κε ηε βξνρή ζην έδαθνο. Ζ αηκνζθαηξηθή αδσηνδέζκεπζε θαηέρεη ην 10% ηεο ζπλνιηθήο αδσηνδέζκεπζεο. Ζ βηνινγηθή αδσηνδέζκεπζε πξαγκαηνπνηείηαη απφ ειεχζεξνπο ή ζπκβησηηθνχο κηθξννξγαληζκνχο. εκαληηθφηεξα αδσηνδεζκεπηηθά βαθηήξηα είλαη απηά πνπ δνπλ ζπκβησηηθά ζηηο ξίδεο ησλ ςπραλζψλ (φπσο είλαη ην ηξηθχιιη, ε κπηδειηά, ε θαζνιηά, ε θαθή, ε ζφγηα) ζε εηδηθά εμνγθψκαηα (θπκάηηα ). Απηά ηα βαθηήξηα έρνπλ ηελ ηθαλφηεηα λα δεζκεχνπλ ην αηκνζθαηξηθφ άδσην θαη λα ην κεηαηξέπνπλ ζε ληηξηθά ηφληα, ηα νπνία κπνξνχλ λα απνξξνθεζνχλ απφ ηα ςπραλζή. Γη απηφ ην ιφγν άιισζηε ηα φζπξηα είλαη πινχζηα ζε πξσηεΐλεο. Ζ βηνινγηθή αδσηνδέζκεπζε θαηέρεη ην 90%ηεο ζπλνιηθήο αδσηνδέζκεπζεο. 20

21 Σα θπηά ρξεζηκνπνηνχλ ηα ληηξηθά ηφληα πνπ πξνζιακβάλνπλ απφ ην έδαθνο (είηε κε ηε δηαδηθαζία ηεο αηκνζθαηξηθήο είηε κε απηήλ ηεο βηνινγηθήο αδσηνδέζκεπζεο) πξνθεηκέλνπ λα ζπλζέζνπλ ηηο αδσηνχρεο ελψζεηο ηνπο φπσο ηηο πξσηεΐλεο θαη ηα λνπθιετθά νμέα 4. Πνηα είλαη ε πξνέιεπζε ηνπ αδώηνπ πνπ πξνζιακβάλεηαη από ηηο ξίδεο ησλ θπηώλ; Σα θπηά ρξεζηκνπνηνχλ ηα ληηξηθά ηφληα πνπ πξνζιακβάλνπλ απφ ην έδαθνο θαη ηα νπνηά πξνέξρνληαη: Απφ ηε δηαδηθαζία ηεο αηκνζθαηξηθήο είηε ηεο βηνινγηθήο αδσηνδέζκεπζεο Απφ ηελ απνηθνδφκεζε ησλ νξγαληθψλ αδσηνχρσλ ελψζεσλ ηεο λεθξήο νξγαληθήο χιεο πνπ αξρηθά κεηαηξέπνληαη ζε ακκσλία. Ζ ακκσλία πνπ ζπγθεληξψλεηαη ζην έδαθνο, πθηζηάκελε ηε δξάζε ησλ ληηξνπνηεηηθψλ βαθηεξίσλ ηνπ εδάθνπο, κεηαηξέπεηαη ηειηθά ζε ληηξηθά ηφληα ηα νπνία παξαιακβάλνληαη απφ ηα θπηά. 5. Ση είλαη ε ληηξνπνίεζε; Σφζν ηα θπηά φζν θαη ηα δψα εγθαηαιείπνπλ ζην έδαθνο λεθξή νξγαληθή χιε (θαξπνχο, θχιια, λεθξά ζψκαηα, ηξίρσκα θηι. )πνπ θπζηθά πεξηέρεη άδσην. Σα δψα επηπξνζζέησο απνβάιινπλ αδσηνχρα πξντφληα ηνπ κεηαβνιηζκνχ ηνπο, φπσο είλαη ε νπξία, ην νπξηθφ νμχ θαη ηα πεξηηηψκαηα. Όιεο απηέο νη νπζίεο δηαζπψληαη απφ ηνπο απνηθνδνκεηέο ηνπ εδάθνπο κέζα απφ κηα δηαδηθαζία πνπ θαηαιήγεη ζηελ παξαγσγή ακκσλίαο. Ζ ακκσλία πνπ ζπγθεληξψλεηαη ζην έδαθνο, πθηζηάκελε ηε δξάζε ησλ ληηξνπνηεηηθψλ βαθηεξίσλ ηνπ εδάθνπο, κεηαηξέπεηαη ηειηθά ζε ληηξηθά ηφληα ηα νπνία παξαιακβάλνληαη απφ ηα θπηά. Δπνκέλσο ληηξνπνίεζε είλαη ε κεηαηξνπή ηεο ακκσλίαο, κε ηε βνήζεηα κηθξννξγαληζκψλ, ζε ληηξηθά ηφληα. 6. Ση είλαη απνληηξνπνίεζε; Ζ αλάζηξνθε δηαδηθαζία ηεο αδσηνδέζκεπζεο θαηά ηελ νπνία ηα ληηξηθά ηφληα κεηαηξέπνληαη ζηαδηαθά ζε κνξηαθφ άδσην, πνπ επηζηξέθεη πάιη πίζσ ζηελ - - αηκφζθαηξα. ΝΟ 3 >ΝΟ 2 > Ν 2 Ο > Ν 2. Σελ εξγαζία απηή ηελ αλαιακβάλνπλ ηα απνληηξνπνηεηηθά βαθηήξηα ηνπ εδάθνπο κε ηε κεηαηξνπή ησλ ληηξηθψλ ηφλησλ ζε κνξηαθφ άδσην, ην νπνίν επηζηξέθεη ζηελ αηκφζθαηξα. 7. Πώο επαλέξρεηαη ην άδσην ζηελ αηκόζθαηξα; Σελ επαλαθνξά κέξνπο ηνπ αδψηνπ ζηελ αηκφζθαηξα, ηελ αλαιακβάλνπλ ηα απνληηξνπνηεηηθά βαθηήξηα ηνπ εδάθνπο κε ηε κεηαηξνπή ησλ ληηξηθψλ ηφλησλ ζε κνξηαθφ άδσην. 8. Να πεξηγξάςεηε ηνλ βηνγεσρεκηθό θύθιν ηνπ αδώηνπ. Ζ εηζαγσγή ηνπ αηκνζθαηξηθνχ αδψηνπ ζηηο ηξνθηθέο αιπζίδεο ησλ νηθνζπζηεκάησλ γίλεηαη κε ηε δηαδηθαζία ηεο αδσηνδέζκεπζεο, ε νπνία κεηαηξέπεη ην αηκνζθαηξηθφ άδσην ζε κνξθέο αμηνπνηήζηκεο απφ ηνπο παξαγσγνχο. 21

22 Σα θπηά ρξεζηκνπνηνχλ ηα ληηξηθά ηφληα πνπ πξνζιακβάλνπλ απφ ην έδαθνο (είηε κε ηε δηαδηθαζία ηεο αηκνζθαηξηθήο είηε κε απηήλ ηεο βηνινγηθήο αδσηνδέζκεπζεο) πξνθεηκέλνπ λα ζπλζέζνπλ ηηο αδσηνχρεο ελψζεηο ηνπο φπσο ηηο πξσηεΐλεο θαη ηα λνπθιετθά νμέα. Σν άδσην πνπ πεξηέρεηαη ζηηο νπζίεο απηέο δηαθηλείηαη κέζσ ησλ ηξνθηθψλ αιπζίδσλ ζηηο δηάθνξεο ηάμεηο ησλ θαηαλαισηψλ πξνθεηκέλνπ λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ παξαγσγή πξσηετλψλ. Όκσο ηφζν ηα θπηά φζν θαη ηα δψα εγθαηαιείπνπλ ζην έδαθνο λεθξή νξγαληθή χιε (θαξπνχο, θχιια, λεθξά ζψκαηα, ηξίρσκα θηι.) πνπ θπζηθά πεξηέρεη άδσην. Σα δψα επηπξνζζέησο απνβάιινπλ αδσηνχρα πξντφληα ηνπ κεηαβνιηζκνχ ηνπο, φπσο είλαη ε νπξία, ην νπξηθφ νμχ θαη ηα πεξηηηψκαηα. Όιεο απηέο νη νπζίεο δηαζπψληαη απφ ηνπο απνηθνδνκεηέο ηνπ εδάθνπο κέζα απφ κηα δηαδηθαζία πνπ θαηαιήγεη ζηελ παξαγσγή ακκσλίαο. Ζ ακκσλία πνπ ζπγθεληξψλεηαη ζην έδαθνο, πθηζηάκελε ηε δξάζε ησλ ληηξνπνηεηηθψλ βαθηεξίσλ ηνπ εδάθνπο, κεηαηξέπεηαη ηειηθά ζε ληηξηθά ηφληα ηα νπνία παξαιακβάλνληαη απφ ηα θπηά. Σα απνληηξνπνηεηηθά βαθηήξηα ηνπ εδάθνπο κε ηε κεηαηξνπή ληηξηθψλ ηφλησλ ζε κνξηαθφ άδσην επηζηξέθνπλ ζηελ αηκφζθαηξα κηα πνζφηεηα αδψηνπ. 9 Με πνηεο δξαζηεξηόηεηέο ηνπ θαη κε πνην ηξόπν ζε θάζε πεξίπησζε επεξεάδεη ν άλζξσπνο ηνλ βηνγεσρεκηθό θύθιν ηνπ αδώηνπ; Ο άλζξσπνο επεξεάδεη ηνλ θχθιν ηνπ αδψηνπ εηζάγνληαο αδσηνχρα ιηπάζκαηα ζηα αγξνηηθά νηθνζπζηήκαηα πξνθεηκέλνπ λα απμήζεη ηελ παξαγσγηθφηεηά ηνπο. ην παξειζφλ ρξεζηκνπνηνχληαλ γηα ην ζθνπφ απηφ πεξηηηψκαηα δψσλ (θνπξηά). Γηα παξάδεηγκα, ζηελ Σήλν κε ηνπο ππέξνρνπο πεξηζηεξηψλεο ρξεζηκνπνηνχζαλ ηηο θνπηζνπιηέο ησλ πεξηζηεξηψλ σο θχξην ιίπαζκα, ελψ ζηε Υηιή ρξεζηκνπνηνχληαλ επξέσο ηα πεξηηηψκαηα ησλ ςαξνθάγσλ πνπιηψλ (γθνπαλφ). Μεηά ηελ αλαθάιπςε ηεο κεζφδνπ παξαγσγήο αδσηνχρσλ ιηπαζκάησλ απφ ην αηκνζθαηξηθφ άδσην, ηα νξγαληθά θπζηθά ιηπάζκαηα αληηθαηαζηάζεθαλ απφ ηα βηνκεραληθά, πνπ κάιηζηα ρξεζηκνπνηνχληαη ζε ηεξάζηηεο πνζφηεηεο. Ωζηφζν ιηγφηεξν απφ ην έλα ηξίην ηεο εθάζηνηε πξνζηηζέκελεο ζην έδαθνο πνζφηεηαο πξνζιακβάλεηαη απφ ηα θαιιηεξγνχκελα θπηά. Σν ππφινηπν παξαζχξεηαη απφ ηε βξνρή θαη θαηαιήγεη ζηα γιπθά ή ζηα ζαιαζζηλά λεξά νδεγψληαο ζην θαηλφκελν ηνπ επηξνθηζκνχ Σέινο ηα αζηηθά ιχκαηα πνπ θαηαιήγνπλ κέζσ ησλ αγσγψλ απνρέηεπζεο ζηα πδάηηλα νηθνζπζηήκαηα πεξηέρνπλ παξαπξντφληα ηνπ αλζξψπηλνπ κεηαβνιηζκνχ (πεξηηηψκαηα, ζσκαηηθέο εθθξίζεηο) θαη δηάθνξεο νπζίεο θαζεκεξηλήο ρξήζεο φπσο απνξξππαληηθά, πξντφληα θαζαξηζκνχ θ. ά. Σν πδάηηλν νηθνζχζηεκα, αθνχ δερηεί ηα αζηηθά ιχκαηα, εκπινπηίδεηαη κε ηα ληηξηθά θαη ηα θσζθνξηθά άιαηα πνπ απηά πεξηέρνπλ θαη πξνθαιείηαη επηξνθηζκφο. 10. Ση είλαη ε ακεηςηζπνξά θαη ηη ε αγξαλάπαπζε; Ση εμππεξεηνύλ; Οη δχν πην νηθνινγηθνί ηξφπνη εκπινπηηζκνχ ηνπ εδάθνπο ζε άδσην είλαη ε αγξαλάπαπζε θαη ε ακεηςηζπνξά. Σελ ηδηφηεηα ησλ ςπραλζψλ λα θέξνπλ ζηηο ξίδεο ηνπο αδσηνδεζκεπηηθά βαθηήξηα αμηνπνηεί ε παξαδνζηαθή γεσξγηθή πξαθηηθή ηεο ακεηςηζπνξάο. Ακεηςηζπνξά είλαη ε ελαιιαγή ζηελ θαιιηέξγεηα ζηηεξψλ θαη ςπραλζψλ, έηζη ψζηε ην έδαθνο λα εκπινπηίδεηαη κε άδσην θαη λα κελ εμαζζελεί. 22

23 Ο θύθινο ηνπ λεξνύ 1. Πνηα είλαη ε ζεκαζία ηνπ λεξνύ γηα ηνπο νξγαληζκνύο; Σν λεξφ θαιχπηεη ην κεγαιχηεξν ηκήκα ηεο Γεο, νξηνζεηεί ηα πδάηηλα νηθνζπζηήκαηα θαη θαζνξίδεη ηηο ηδηφηεηέο ηνπο. Δίλαη ην κέζν κε ην νπνίν ηα ζξεπηηθά ζπζηαηηθά εηζέξρνληαη θαη θπθινθνξνχλ ζην εζσηεξηθφ ησλ απηφηξνθσλ νξγαληζκψλ. Σν λεξφ απνηειεί ζεκαληηθφ ηκήκα ησλ δσληαλψλ ηζηψλ (ην 75%ηνπ λσπνχ βάξνπο ηνπο) θαη ζπκβάιιεη ζηε ζεξκνξξχζκηζε ηφζν ησλ θπηηθψλ φζν θαη ησλ δσηθψλ νξγαληζκψλ. Υξεζηκνπνηείηαη επίζεο ζηε θσηνζχλζεζε ησλ θπηηθψλ νξγαληζκψλ 2. Πνηα θαηλόκελα ζπκκεηέρνπλ ζηελ θπθινθνξία ηνπ λεξνύ; Αλ θαη ε πνζφηεηα ηνπ λεξνχ πνπ ππάξρεη ζηελ αηκφζθαηξα δελ είλαη κεγάιε, εληνχηνηο ην λεξφ, ράξε ζηελ θηλεηηθφηεηά ηνπ, θπθινθνξεί ζπλερψο ζηνλ πδξνινγηθφ θχθιν (ή θχθιν ηνπ λεξνχ) θαη έηζη γίλεηαη δηαζέζηκν ζηα νηθνζπζηήκαηα θαη ζηνπο νξγαληζκνχο. Ζ θπθινθνξία ηνπ λεξνχ ζηεξίδεηαη θπξίσο ζηελ εμάηκηζε, ζηε δηαπλνή ησλ θπηψλ θαη ζηηο θαηαθξεκλίζεηο 3. Ση νλνκάδεηαη επηδεξκηθή εμάηκηζε θαη ηη δηαπλνή; Ζ εμάηκηζε ηνπ λεξνχ απφ ηελ επηθάλεηα ησλ θχιισλ νλνκάδεηαη επηδεξκηθή εμάηκηζε θαη δηαθξίλεηαη απφ ηε δηαπλνή, πνπ είλαη ε απνκάθξπλζε ηνπ λεξνχ κέζσ ησλ ζηνκάησλ, ησλ πφξσλ δειαδή ηεο επηδεξκίδαο ησλ θχιισλ 4. Να πεξηγξάςεηε ηνλ πδξνινγηθό θύθιν. Ζ θπθινθνξία ηνπ λεξνχ ζηεξίδεηαη θπξίσο ζηελ εμάηκηζε, ζηε δηαπλνή ησλ θπηψλ θαη ζηηο θαηαθξεκλίζεηο. Με ηηο θαηαθξεκλίζεηο (δειαδή ηε βξνρή, ην ρηφλη, ην ραιάδη) ην λεξφ απνκαθξχλεηαη απφ ηελ αηκφζθαηξα θαη γίλεηαη δηαζέζηκν ζηα πδάηηλα θαη ζηα ρεξζαία νηθνζπζηήκαηα. Ζ αληαιιαγή ηνπ λεξνχ κεηαμχ ησλ σθεαλψλ θαη ηεο αηκφζθαηξαο απνηειεί έλα ζρεηηθά απιφ κεραληζκφ, θαζψο πεξηιακβάλεη κφλν ηηο δηαδηθαζίεο ηεο εμάηκηζεο θαη ησλ θαηαθξεκλίζεσλ. Αληηζέησο, ην ηκήκα ηνπ θχθινπ πνπ αθνξά ηελ μεξά είλαη πεξηζζφηεξν πνιχπινθν, δηφηη ζ' απηήλ νη πηζαλέο πνξείεο ηνπ λεξνχ είλαη πεξηζζφηεξεο. Σν λεξφ πνπ πέθηεη ζηελ μεξά κπνξεί: Να εμαηκηζηεί. Να εηζρσξήζεη ζην ππέδαθνο θαη ζην ζχζηεκα ησλ ππφγεησλ πδάησλ. Να πξνζιεθζεί απφ ηα θπηά θαη λα απνκαθξπλζεί κε ηε δηαπλνή. Να απνκαθξπλζεί κε ηελ επηθαλεηαθή απνξξνή απφ ην ρεξζαίν πεξηβάιινλ. 5. Πνηα ζρέζε ζπλδέεη ηε δηαπλνή κε ηνπο βηνγεσρεκηθνύο θύθινπο ζηνηρείσλ όπσο ην άδσην πνπ εηζέξρνληαη ζην βηνηηθό ζηνηρείν ησλ νηθνζπζηεκάησλ κέζσ ησλ ξηδώλ ησλ θπηώλ; Γηαπλνή νλνκάδεηαη ην θαηλφκελν απνκάθξπλζεο λεξνχ, κε ηελ κνξθή πδξαηκψλ απφ ηα ζηνκάηηα ηεο επηδεξκίδαο ησλ θχιισλ. 23

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΞΑΛΑΙΖΞΤΗΘΝ ΓΗΑΓΩΛΗΣΚΑ Γ ΤΑΜΖΣ ΔΛΗΑΗΝΥ ΙΥΘΔΗΝΥ ΔΜΔΤΑΕΝΚΔΛΝ ΚΑΘΖΚΑ ΒΗΝΙΝΓΗΑ ΓΔΛΗΘΖΣ ΞΑΗΓΔΗΑΣ

ΔΞΑΛΑΙΖΞΤΗΘΝ ΓΗΑΓΩΛΗΣΚΑ Γ ΤΑΜΖΣ ΔΛΗΑΗΝΥ ΙΥΘΔΗΝΥ ΔΜΔΤΑΕΝΚΔΛΝ ΚΑΘΖΚΑ ΒΗΝΙΝΓΗΑ ΓΔΛΗΘΖΣ ΞΑΗΓΔΗΑΣ ΔΞΑΛΑΙΖΞΤΗΘΝ ΓΗΑΓΩΛΗΣΚΑ Γ ΤΑΜΖΣ ΔΛΗΑΗΝΥ ΙΥΘΔΗΝΥ ΔΜΔΤΑΕΝΚΔΛΝ ΚΑΘΖΚΑ ΒΗΝΙΝΓΗΑ ΓΔΛΗΘΖΣ ΞΑΗΓΔΗΑΣ ΘΔΜΑ Α Να γπάτεηε ζηο ηεηπάδιό ζαρ ηον απιθμό καθεμιάρ από ηιρ παπακάηυ ημιηελείρ πποηάζειρ Α1 έυρ Α5 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1 22,50 01-2019 1/2 22,50 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50 20 MIC 10 ΜΙC 80 MIC 10 MIC 0,4 MIC 5 MIC 10 MIC 01-2020 01-2021 01-2034 01-2035

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Σηάδηα επεμεξγαζίαο πγξψλ απνβιήησλ Πξσηνβάζκηα ή Μεραληθή Δπεμεξγαζία Γεπηεξνβάζκηα ή Βηνινγηθή Δπεμεξγαζία Τξηηνβάζκηα ή Χεκηθή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΟΝΣΙΣΗΡΙΟ ΜΕΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ Ο Μ Η Ρ Ο Σ

ΥΡΟΝΣΙΣΗΡΙΟ ΜΕΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ Ο Μ Η Ρ Ο Σ Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Θέμα Α ο : Σηηο παξαθάησ εξσηήζεηο λα ζεκεηώζεηε ζην ηεηξάδην ζαο ην γξάκκα πνπ αληηζηνηρεί ζηε Σσζηή απάληεζε : Α1) Ζ ζύθηιε νθείιεηαη ζε : i) Βαθηήξηα ii) Πξσηόδσα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα

Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα Οξηζκόο Δύξεζε Δπηθαιύπηνληνο Γέλδξνπ κε Διάρηζην Βάξνο, δειαδή ειάρηζην άζξνηζκα βαξώλ αθκώλ Αιγόξηζκνη Prim, Kruskal, Baruvka Βαζίδνληαη ζηελ ηερληθή ηεο Απιεζηίαο Η νξζόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφτηκε από τοσς: Μαρία Αμδρέοσ B1 Αθημά Σταύροσ B1 Κσριακή Παπαμικολάοσ B1 Νικόλα Παπαδούρη B2 Κάλλη Χριστουή B3

Γράφτηκε από τοσς: Μαρία Αμδρέοσ B1 Αθημά Σταύροσ B1 Κσριακή Παπαμικολάοσ B1 Νικόλα Παπαδούρη B2 Κάλλη Χριστουή B3 Γράφτηκε από τοσς: Μαρία Αμδρέοσ B Αθημά Σταύροσ B Κσριακή Παπαμικολάοσ B Νικόλα Παπαδούρη B2 Κάλλη Χριστουή B3 Υπεύθσμος Καθηγητής: Εμμαμοσήλ Κσριακάκης Λύθεην νιέαο ρνιηθή Χξνληά 2 22 ΝΔΟΙ ΓΗΜΟΙΟΓΡΑΦΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε- Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 2. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα εηδψλ θαζαξηφηεηαο Φξεκαηνδφηεζε : Ιδίνη Πφξνη Σ Δ Υ Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΞΥΛΙΝΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ / FOR WOODEN FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά κε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο.

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο. ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ Ζ καγηά δπζνπνηίαο παξάγεηαη από ηελ θαιιηέξγεηα ηνπ Saccharomyces Cerevisiae θαη έρεη πςειή ζξεπηηθή αμία γηα ηελ δηαηξνθή ησλ δώσλ. Φαξαθηεξίδεηαη από: Υςειή πεξηεθηηθόηεηα ζε πξσηεΐλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Σσνεργαζίες για ηην προώθηζη ηης περιθερειακής καινοηομίας ζε νηζιωηικές περιοτές Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Δημήηρης Αλ. Καηζαπρακάκης Γιώργος Ζηδιανάκης

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο 1 ΑΦΑΛΗΕΟΜΔΝΟΗ α. ΔΛΛΖΝΗΚΔ & ΞΔΝΔ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΗ ΜΔ ΔΓΡΑ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ θαζώο θαη β.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΜΔΣΡΗΑ ΓΗΑ ΟΛΤΜΠΗΑΓΔ

ΓΔΧΜΔΣΡΗΑ ΓΗΑ ΟΛΤΜΠΗΑΓΔ ΒΑΓΓΔΛΖ ΦΤΥΑ 011 1 ΒΑΗΚΟΗ ΟΡΗΜΟΗ 11 ΓΤΝΑΜΖ ΖΜΔΗΟΤ Έζησ P ηπρόλ ζεκείν ηνπ επηπέδνπ θύθινπ C (O,R ) (πνπ βξίζθεηαη εθηόο ηνπ θπθιηθνύ δίζθνπ C (O,R ) ) θαη PT ε εθαπηνκέλε από ην P (T ην ζεκείν επαθήο )

Διαβάστε περισσότερα

Intel Accelerate Your Code

Intel Accelerate Your Code Intel Accelerate Your Code Semester Project at Parallel & Distributed systems Dimitrios S. Tsiktsiris University of Western Macedonia Department of Informatics & Telecommunications Engineering Kozani,

Διαβάστε περισσότερα

Φνξνινγηθέο ειαθξύλζεηο Γηεπθνιύλζεηο θνξνινγηθέο γηα ηελ αγνξά ζνκπώλ pellet) θαη μύινπ

Φνξνινγηθέο ειαθξύλζεηο Γηεπθνιύλζεηο θνξνινγηθέο γηα ηελ αγνξά ζνκπώλ pellet) θαη μύινπ ΚΑΣΑΛΟΓΟ 2011 Η VENETA STHUE βαζηδόκελε ζηε καθξνρξόληα εκπεηξία ζηελ θαηαζθεπή ζνκπώλ ζηελ πεξηνρή Σηξόιν ηεο Ιηαιίαο, δεκηνύξγεζε κεραλήκαηα πνπ είλαη εηο ζέζηλ λα εθκεηαιιεπηνύλ ζην κέγηζην ηε ζεξκόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET)

ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET) ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET) 1 Έλλνηα ηνπ Ιζνινγηζκνύ Ο Ιζνινγηζκόο είλαη έλαο πίλαθαο πνπ δείρλεη ηελ νηθνλνκηθή θαηάζηαζε ηεο επηρείξεζεο ζε κηα δεδνκέλε ζηηγκή Σηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1.

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1. Άσκηση 1 ΠΛΗ36 1. Η κόλε πεξίπησζε λα έρνπκε ζύγθξνπζε κεηαμύ παθέησλ ησλ δύν θόκβσλ είλαη λα ζηείιεη ν δεύηεξνο πξηλ πξνιάβεη λα πιεξνθνξεζεί γηα ηελ θαηάιεςε ηνπ δηάπινπ από ηνλ άιιν. Από ηε ζηηγκή πνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΥΗΡΑ ΥΡΗΣΟ ΔΠΙΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΣΗ : ΜΑΤΡΙΓΗ ΚΩΝΣΑΝΣΙΝΟ ΚΑΒΑΛΑ 2009 1. ΔΗΑΓΧΓΖ... 3 1.1 Γεληθά... 3 1.2 Γηαηί Σν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΑΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ πόσβεση είλαη ε βαζκηαία κείσζε ηεο αμίαο ησλ πάγησλ πεηνπζηαθώλ ζηνηρείσλ ιόγσ ιεηηνπγηθήο θζνάο, νηθνλνκηθήο απαμίσζεο (ηερλνινγηθήο παιαίσζεο) ή θαη απιήο παόδνπ ηνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ «Διεπεύνηζη ηηρ αξιοποίηζηρ ηων αποβαλλόμενων θύλλων ελιάρ ζηα ελαιοηπιβεία

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ ΟΓΗΓΙΔ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΘΔΣΟΤ Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ Τνπνζεηήζηε ηα θιηπ ηνπ λεξνρύηε ζηηο εγθνπέο πνπ βξίζθνληαη θάηω από ην λεξνρύηε (Σρ. 1). ημείωζη: αλάινγα

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ / FOR ALUMINIUM FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ

ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Δξγαζηεξηαθό Κέληξν Φπζηθώλ Δπηζηεκώλ Αγίωλ Αλαξγύξωλ 2/4/08 Τπεύζπλνο Δξγ. Κέληξνπ: Καιιίληθνο Υαξαθόπνπινο Δπηκέιεηα Παξνπζίαζε : Λακπξηλή ηαθάθα ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Γ ΛΤΚΔΗΟΤ (ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ) Α. Δπίδξαζε

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Α ΜΟΡΦΟΛΟΓΗΑ ΦΤΣΧΝ Κευάλαιο 1 ο ΟΡΓΑΝΗΚΑ ΚΑΗ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΟΗΥΔΗΑ ΑΠΟ ΣΑ ΟΠΟΗΑ ΑΠΑΡΣΗΕΟΝΣΑΗ ΣΑ ΦΤΣΑ.

Μέρος Α ΜΟΡΦΟΛΟΓΗΑ ΦΤΣΧΝ Κευάλαιο 1 ο ΟΡΓΑΝΗΚΑ ΚΑΗ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΟΗΥΔΗΑ ΑΠΟ ΣΑ ΟΠΟΗΑ ΑΠΑΡΣΗΕΟΝΣΑΗ ΣΑ ΦΤΣΑ. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΤΙΟΛΟΓΙΑ ΦΤΣΩΝ Βαζηθά καζήκαηα κνξθνινγίαο θαη θπζηνινγίαο πεξκαηνθύησλ ΔΗΑΓΧΓΖ Σράπεζα θεμάτων Δισαγωγής 1. Πνπ πξσηνεκθαλίζηεθε ε δσή θαη θάησ από πνηεο ζπλζήθεο? 2. Πνηα είλαη ηα ραξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ Γξαζηεξηόηεηα 1ε αο δίλεηαη ν ελλνηνινγηθφο ράξηεο "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ - Βαζηθέο Έλλνηεο" πνπ αθνξά ζηελ θεληξηθή έλλνηα "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ".

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Διζαγφγή ζηη Φφηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Διζαγφγή ζηη Φφηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Διζαγφγή ζηη Φφηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑ 1 ον ΔΙΑΓΩΓΗ ΣΟ ΧΔΙΡΙΜΟ ΣΗ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ Δξαζηηέρλεο Φσηνγξαθίδσ Σι είναι θφηογραθική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη:

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Μνρηαλάθεο Κσλ/λνο Πξντζηάκελνο Πιεξνθνξηθήο Γήκνπ Ηξαθιείνπ Η κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ 1990-

Διαβάστε περισσότερα

Πόιεηο ρακεινύ άλζξαθα θαη πξάζηλεο ζπλνηθίεο. Καθδέξε Φξηζηίλα, 20.01.2011 Μάζεκα 2Θ2 04: Θεσξίεο Αζηηθόηεηαο

Πόιεηο ρακεινύ άλζξαθα θαη πξάζηλεο ζπλνηθίεο. Καθδέξε Φξηζηίλα, 20.01.2011 Μάζεκα 2Θ2 04: Θεσξίεο Αζηηθόηεηαο Πόιεηο ρακεινύ άλζξαθα θαη πξάζηλεο ζπλνηθίεο Καθδέξε Φξηζηίλα, 20.01.2011 Μάζεκα 2Θ2 04: Θεσξίεο Αζηηθόηεηαο 1. Zero carbon city Masdar City Η πξώηε πόιε κε κεδεληθέο εθπνκπέο CO 2 Έθηαζε 6 km 2, 17 km

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία Οικονομική Γιασείπηζη ηων Θαλάζζιων Πόπων Ιζαβέιια Γεσξγίνπ Δπηβιέπσλ: Φνίβε Κνπληνχξε ΑΘΗΝΑ 2013 Πεπιεσόμενα Ειςαγωγή... 2 1.Η Ενεργειακή Πολιτική τησ

Διαβάστε περισσότερα

φιλικές προς το περιβάλλον

φιλικές προς το περιβάλλον H εηαηξεία καο παξέρεη θαηαζθεπέο θαη εξγαζίεο εθαξκνζκέλεο κεραληθήο κε ηηο δηθέο ηεο δεκηνπξγηθέο θαη πξνεγκέλεο ηερλνινγίεο φιλικές προς το περιβάλλον όηη ζα κπνξνύζαηε λα εθθξάζεηε ηα ζπλαηζζήκαηα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011 ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ Κνύηξαο Μ Μπνύηηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ Σεεηψεηο παξαδφεσλ «Σηαηηηηθή ΙΙ» Μ Κνχηξαο Μ Μπνχηηθαο Σεεηψεηο παξαδφεσλ

Διαβάστε περισσότερα

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ Ο πινχηνο ηεο Διιάδαο ζε θνηηάζκαηα καξκάξνπ εθιεθηήο

Διαβάστε περισσότερα

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 1 η ημέρα: ΑΘΗΝΑ ΜΠΑΝΓΚΟΚ πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην Διεπζέξηνο Βεληδέινο, θαη αλαρώξεζε γηα Μπαλγθόθ.Γηαλπθηέξεπζε

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΩΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΩΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ: Η ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΩΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης:

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης: 1 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Air Sport Gun 777 V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 2 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER LH V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: ΧΚ918Α 3 Airsoft Gun κε Φσηεηλό

Διαβάστε περισσότερα

Θξήηε & Δμαγωγέο Κ Α Λ Α Μ Π Ο Κ Η Α Λ Κ Ι Β Ι Α Γ Η Π Ρ Ο Δ Γ Ρ Ο Γ..

Θξήηε & Δμαγωγέο Κ Α Λ Α Μ Π Ο Κ Η Α Λ Κ Ι Β Ι Α Γ Η Π Ρ Ο Δ Γ Ρ Ο Γ.. Θξήηε & Δμαγωγέο Κ Α Λ Α Μ Π Ο Κ Η Α Λ Κ Ι Β Ι Α Γ Η Π Ρ Ο Δ Γ Ρ Ο Γ.. Ο ύλδεζκνο Δμαγωγέωλ Θξήηεο Από ηελ ίδξπζή ηνπ ην 1995 πξνβαίλεη ζε ελέξγεηεο πνπ πξωηαξρηθό ζθνπό έρνπλ ηελ πξνώζεζε ηωλ εμαγωγώλ

Διαβάστε περισσότερα

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ 1 ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάημε θηλεηηθώλ δεμηηήησλ θαη ηθαληεηηθή εθηέιεζε ξηζκέλσλ α αηέ Σηχ :1 και 4 Γλώζε ηε άζα κε δάηια ζηελ εηζθαίξηζε. Ειδιώξει Πειεχμεα Χ 1. Τα αηδηά λα κάζλ ηελ άζα κε δάηια. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ο εμσηεξηθόο θύιηλδξνο κε ηηο ηζνδπλακηθέο γξακκέο: Οη ηζνδπλακηθέο επηθάλεηεο όπσο ηππώλνληαη από ην πξόγξακκα:

Ο εμσηεξηθόο θύιηλδξνο κε ηηο ηζνδπλακηθέο γξακκέο: Οη ηζνδπλακηθέο επηθάλεηεο όπσο ηππώλνληαη από ην πξόγξακκα: ηηο πξνζνκνηώζεηο πνπ αθνινπζνύλ εμεηάδεηαη ε πεξίπησζε ηνπ θπιίλδξνπ δηπιαζίσλ δηαζηάζεσλ θαη γίλεηαη εμέηαζε θάζε θπιίλδξνπ μερσξηζηά (εμσηεξηθνύ θαη εζσηεξηθνύ). Ο εμσηεξηθόο θύιηλδξνο κε ηηο ηζνδπλακηθέο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

ΤΟ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. Γενικά Δίλαη γλσζηφ φηη ηα ειηαθά ζηνηρεία είλαη δίνδνη εκηαγσγνχ κε ηε κνξθή ελφο δίζθνπ, (δειαδή ε έλσζε p-n εθηείλεηαη ζε φιν ην πιάηνο ηνπ δίζθνπ), πνπ δέρεηαη ηελ ειηαθή

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Παξνπζίαζε παξεκβαηηθνύ πξνγξάκκαηνο «Υγηεηλή Δηαηξνθή ε ζεκαζία ηεο ζηελ αλάπηπμε θαη πνηνηηθή δσή ηνπ αλζξώπνπ»

Παξνπζίαζε παξεκβαηηθνύ πξνγξάκκαηνο «Υγηεηλή Δηαηξνθή ε ζεκαζία ηεο ζηελ αλάπηπμε θαη πνηνηηθή δσή ηνπ αλζξώπνπ» Παξνπζίαζε παξεκβαηηθνύ πξνγξάκκαηνο «Υγηεηλή Δηαηξνθή ε ζεκαζία ηεο ζηελ αλάπηπμε θαη πνηνηηθή δσή ηνπ αλζξώπνπ» Βρίσκεται στο χωριό Αψιού, επαρχίας Λεμεσού. Υοιτούν 33 παιδιά από τις κοινότητες Αψιούς,

Διαβάστε περισσότερα

Βαςικέσ Αρχέσ τησ Τηλεπιςκόπηςησ

Βαςικέσ Αρχέσ τησ Τηλεπιςκόπηςησ ΑΣΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΩΝ-ΣΜΗΜΑ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ Βαςικέσ Αρχέσ τησ Τηλεπιςκόπηςησ Δπηκέιεηα-Απφδνζε ζηα ειιεληθά Γξ. Κσλζηαληίλνο Πντξαδίδεο Βνχιγαξεο Μ. Γ. Κεθαιάο Γ. Λνξίιηα Ρ.. 2013 Ε Ρ Γ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO

ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO -Γηα επαγγεικαηηθή ρξήζε κόλν. Όηαλ ην ρξεζηκνπνηείηε θνξέζηε πξνζηαηεπηηθά γπαιηά θαη γάληηα. -Να κελ ρξεζηκνπνηείηε ζε θιεηζηνύ ηύπνπ ζπκπηεζηέο. ΗΜΑΝΣΙΚΗ ΗΜΔΙΩΗ Δμαηηίαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ

ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ Η νλνκαζία ηνπ γέλνπο πξνέξρεηαη απφ ηε αξραία πεξηνρή ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Λπθίαο. ηα Διιεληθά ιέγεηαη Λχθην,ζηα Αγγιηθά Wolfberry,ζηα Κηλέδηθα Goji θαη ζηα Ιαπσληθά Κuko.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα ΚΡΑΣ ΙΚΟ ΠΙΣ ΟΠΟΙ ΗΣΙΚ Ο ΓΛΩ ΟΜΑΘΔΙΑ ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα τόχοι του σεμιναρίου Με ην παξόλ ζεκηλάξην απνζθνπνύκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΣΕΚΔΛΣ ΒΗΟΙΟΓΗΘΩΛ ΔΘΚΔΣΑΙΙΔΤΔΩΛ ΠΡΟΓΡΑΚΚΑ GREENFOOD 2010-1-ES1-LEO05-20948

ΚΑΛΑΣΕΚΔΛΣ ΒΗΟΙΟΓΗΘΩΛ ΔΘΚΔΣΑΙΙΔΤΔΩΛ ΠΡΟΓΡΑΚΚΑ GREENFOOD 2010-1-ES1-LEO05-20948 ΚΑΛΑΣΕΚΔΛΣ ΒΗΟΙΟΓΗΘΩΛ ΔΘΚΔΣΑΙΙΔΤΔΩΛ ΠΡΟΓΡΑΚΚΑ GREENFOOD 2010-1-ES1-LEO05-20948 Πεξηερόκελα: ΔΗΠΑΓΩΓΖ... 3 Γηδαθηηθή Δλφηεηα 2.1. ΓΗΑΣΔΗΟΗΠΖ ΡΖΠ ΚΔΡΑΡΟΝΞΖΠ ΑΞΝ ΠΚΒΑΡΗΘΖ ΠΔ ΒΗΝΙΝΓΗΘΖ ΓΔΩΟΓΗΑ... 4 2.1.1.

Διαβάστε περισσότερα

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Η επηινγή ηεο θαηάιιειεο κεγέζπλζεο ζην κηθξνζθόπην εμαξηάηαη από ην πξνο παξαηήξεζε αληηθείκελν. Η δπλαηόηεηα δηάθξηζεο ηωλ δηαθόξωλ ηκεκάηωλ ηνπ θπηηάξνπ νθείιεηαη ζην

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Οργανικής Χημείας

Προτεινόμενα Θέματα Οργανικής Χημείας Προτεινόμενα Θέματα Οργανικής Χημείας 1. 3 g θνξεζκέλεο κνλνζζελνύο αιθνόιεο Α αθπδαηώλνληαη κε ζέξκαλζε παξνπζία H 2 SO 4, νπόηε ζρεκαηίδεηαη πδξνγνλάλζξαθαο Β κε απόδνζε 60%. Γηα ηελ πνζόηεηα ηνπ Β πνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΓΥΔΙΡΙΓΙΟ ΓΙΑ ΣΟΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ρνιηθνί Λαραλόθεπνη: θέθηνκαη-πλεξγάδνκαη-γξσ

ΔΓΥΔΙΡΙΓΙΟ ΓΙΑ ΣΟΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ρνιηθνί Λαραλόθεπνη: θέθηνκαη-πλεξγάδνκαη-γξσ ΔΓΥΔΙΡΙΓΙΟ ΓΙΑ ΣΟΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ρνιηθνί Λαραλόθεπνη: θέθηνκαη-πλεξγάδνκαη-γξσ Λεπθσζία, Μάξηηνο 2014 Σν εθπαηδεπηηθφ πιηθφ δεκηνπξγήζεθε ζην πιαίζην ηνπ εθπαηδεπηηθνχ πξνγξάκκαηνο «ρνιηθνί Λαραλόθεπνη:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001 ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΛΑΙΚΗ ΑΥΑΛΙΣΙΚΗ MTN ΚΟΠ ΠΕ ΣΡΟΒΟΛΟΤ ΑΗΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΡΠΕΖΑ METLIFE ALICO ΠΕΣΡΟ ΑΒΒΑ ΚΟΝΣΡΑΞΙΟΝ ΛΣΔ ΠΕΡΓΑΜΟ ΣΟΤΡΣΟΔΙΑΚΟΜΗΕΙ ΠΕΡΓΑΜΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΕΣΡΟΤ ΛΣΔ TOP KINISIS ΚΟΚΟΜΙΦ ΚΟΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΝΑΤΣΙΛΙΑΚΔ ΤΠΗΡΔΙΔ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΔΞΑΓΧΓΙΚΧΝ ΓΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΧΝ - Η ΠΔΡΙΠΣΧΗ ΤΝΔΡΓΑΙΑ ΜΔ ΣΟΝ ΤΝΔΣΑΙΡΙΜΟ ηνπ ΑΡΑΜΠΑΣΕΖ ΗΧΑΝΝΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΟΜΟ ΙΨΑΝΝΙΝΨΝ ΔΗΜΟ ΙΨΑΝΝΙΣΨΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΟΜΟ ΙΨΑΝΝΙΝΨΝ ΔΗΜΟ ΙΨΑΝΝΙΣΨΝ Γ/λζε Πξνγξακκαηηζκνχ Οξγάλσζε θαη Πιεξνθνξηθή Σκήκα Πξνγξακκαηηζκνχ θαη Αλάπηπμε Σαρ. Γ/λζε: Βεληδέινπ4, Σ.Κ. 45 444, Ισάλληλα Μ ε λ έ τ η ΕΡΓΟ : ΧΗΥΙΑΚΟ ΤΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΣΑΥΡΑΗ ΤΠΑΡΦΟΤΑ ΙΣΟΕΛΙΔΑ ΓΙΑ ΣΟΝ ΕΚΤΓΦΡΟΝΙΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ

ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ ΠΟΤΓΑΣΖ ΚΟΤΦΗΓΖ ΑΠΟΣΟΛΟ ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΠΟΣΟΛΗΑ ΚΧΝΣΑΝΣΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ

ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ/ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΩΝ / Μ Β Α Δxecutive 2010/2011 ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΣΔΥΝΗΚΩΝ ΔΡΓΩΝ ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΣΔΥΝΗΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη επιχείρηςη»

«Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη επιχείρηςη» ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΗΜΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΑΓΡΟΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ ΚΑΙ ΣΡΟΦΙΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ «ΜΒΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΣΡΟΦΙΜΩΝ» «Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΑ ΟΦΕΛΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΑ ΟΦΕΛΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Η ζπλεηζθνξά ηνπ πξνηεηλόκελνπ ζπζηήκαηνο ζηε βειηίσζε ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ζηνλ πεξηνξηζκό ηεο ξύπαλζήο ηνπ είλαη ηδηαίηεξα ζεκαληηθή θαη εκπίπηεη ζην πιαίζην ηεο βηώζηκεο αλάπηπμεο,

Διαβάστε περισσότερα

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Βαζίιεο Μνύγηνο Καζεγεηήο βηνρεκείαο ηεο άζθεζεο ΤΔΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Η άζθεζε κεηώλεη ηνπο

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4. 1.1 Γεληθά... 4. 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8. 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18. 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ.

Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4. 1.1 Γεληθά... 4. 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8. 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18. 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ. Πεξηερφκελα Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4 1.1 Γεληθά... 4 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ. 24 Κεθάιαην 2: Έιεγρνο δηαδηθαζηψλ ζηηο ππεξεζίεο...

Διαβάστε περισσότερα

233 Π Α Ρ Α Ρ Σ Η Μ Α

233 Π Α Ρ Α Ρ Σ Η Μ Α 233 Π Α Ρ Α Ρ Σ Η Μ Α 234 235 Yποτροφίες για τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Σμήματος Φ.Π.Ψ. Οη θνηηεηέο/ηξηεο ηνπ Τκήκαηνο Φηινζνθίαο, Παηδαγσγηθήο θαη Χπρνινγίαο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Ισαλλίλσλ έρνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΟΤ ΥΟΛΕΙΟΤ ΑΓΡΟ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΟΤ ΥΟΛΕΙΟΤ ΑΓΡΟ 2015 ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΚΟΣΟΤ ΠΕΜΠΣΟΤ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΟΤ ΥΟΛΕΙΟΤ ΑΓΡΟ 2015 A ΕΙΡΑ 30 ΙΟΤΝΙΟΤ 05 ΙΟΤΛΙΟΤ 2015 ΑΠΕΗΣΕΙΟ ΓΤΜΝΑΙΟ ΑΓΡΟΤ ΞΕΝΟΔΟΥΕΙΟ ΡΟΔΟΝ ΣΕΛΕΣΗ ΕΝΑΡΞΗ Αίθουσα τελετών

Διαβάστε περισσότερα

Πέηξνπ Ηιίαο ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΦΤΙΚΗ

Πέηξνπ Ηιίαο ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΦΤΙΚΗ ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΦΤΙΚΗ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ «Εξέλιξη ηηρ παγκόζμιαρ θεπμοκπαζίαρ και ηος επιπέδος ηηρ θάλαζζαρ ζηον 21 ο αιώνα με ηη σπήζη ενόρ απλού μονηέλος.» Πέηξνπ Ηιίαο Δπηβιέπσλ

Διαβάστε περισσότερα

Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014

Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014 Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο Όνομα 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014 15:00:19 Λαηίλεο Αλδξέαο 10/9/2014 17:59:31 ΜΑΓΔΜΣΕΟΓΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

e- Learning της έννοιας κλίμα μέσω κλιματολογικών μοντέλων

e- Learning της έννοιας κλίμα μέσω κλιματολογικών μοντέλων 2010 e- Learning της έννοιας κλίμα μέσω κλιματολογικών μοντέλων Αρτέμη ταματία - 4170 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΣΗ ΧΑΡΙΣΩΝ ΠΟΛΑΣΟΓΛΟΤ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ e- Learning της έννοιας κλίμα μέσω κλιματολογικών μοντέλων 2010 ΤΠΟΛΟΓΙΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΧΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΔΜΠΟΡΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑΦΗΜΙΗ EVENT EΝΑ ΤΓΥΡΟΝΟ ΜΔΟ ΠΡΟΧΘΗΗ ΣΟΤ MARKETING

ΑΝΧΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΔΜΠΟΡΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑΦΗΜΙΗ EVENT EΝΑ ΤΓΥΡΟΝΟ ΜΔΟ ΠΡΟΧΘΗΗ ΣΟΤ MARKETING ΑΝΧΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΔΜΠΟΡΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑΦΗΜΙΗ EVENT EΝΑ ΤΓΥΡΟΝΟ ΜΔΟ ΠΡΟΧΘΗΗ ΣΟΤ MARKETING ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΣΧΝ ΜΗΣΙΟΤ ΓΔΧΡΓΙΟ ΣΑΣΙΟΠΟΤΛΟ ΒΑΙΛΔΙΟ Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

DOM. Γηδάζθνληεο: Π. Αγγειάηνο, Γ. Εήλδξνο Δπηκέιεηα δηαθαλεηώλ: Π. Αγγειάηνο. Σρνιή Ζιεθηξνιόγωλ Μεραληθώλ θαη Μεραληθώλ Υπνινγηζηώλ

DOM. Γηδάζθνληεο: Π. Αγγειάηνο, Γ. Εήλδξνο Δπηκέιεηα δηαθαλεηώλ: Π. Αγγειάηνο. Σρνιή Ζιεθηξνιόγωλ Μεραληθώλ θαη Μεραληθώλ Υπνινγηζηώλ DOM Γηδάζθνληεο: Π. Αγγειάηνο, Γ. Εήλδξνο Δπηκέιεηα δηαθαλεηώλ: Π. Αγγειάηνο Σρνιή Ζιεθηξνιόγωλ Μεραληθώλ θαη Μεραληθώλ Υπνινγηζηώλ Σηόρνο ηεο ώξαο Δμνηθείωζε κε ην DOM Γέληξν DOM: Γηάζρηζε Τξνπνπνίεζε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ Νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης & ελέγχου κατασκευών

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ Νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης & ελέγχου κατασκευών ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ Νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης & ελέγχου κατασκευών Αθήνα, Ινύληνο 2011 Τα νθέιε ηνπ σχεδίου νόμου o Απλοποίηση, εκσυγχρονισμός και μείωση του χρόνου έγκρισης και έκδοσης οικοδομικών αδειών.

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. ηος θοιηηηή ηος Τμήμαηορ Ηλεκηπολόγων Μησανικών και Τεσνολογίαρ Υπολογιζηών ηηρ Πολςηεσνικήρ Σσολήρ ηος Πανεπιζηημίος Παηπών

Διπλωματική Εργασία. ηος θοιηηηή ηος Τμήμαηορ Ηλεκηπολόγων Μησανικών και Τεσνολογίαρ Υπολογιζηών ηηρ Πολςηεσνικήρ Σσολήρ ηος Πανεπιζηημίος Παηπών ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΗΜΑ ΗΛΕΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΕΥΝΟΛΟΓΙΑ ΤΠΟΛΟΓΙΣΩΝ ΣΟΜΕΑ: Σηλεπικοινωνιών και Σετνολογίας Πληρουορίας ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ Διπλωματική Εργασία ηος θοιηηηή ηος Τμήμαηορ Ηλεκηπολόγων Μησανικών

Διαβάστε περισσότερα