ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΕ 2009

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΕ 2009"

Transcript

1 Πέμπτη 7-10 μ.μ., αίθ. 7 ΠΚ έναρξη ΠΕ 19 Φεβρουαρίου ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η νεότερη φιλοσοφία έχει την αφετηρία της στην περίφημη πρόταση του Descartes cogito ergo sum και στη συνακόλουθη θεμελίωση της αλήθειας στο σκεπτόμενο υποκείμενο. Με γνώμονα το ερώτημα για τη στάση τους έναντι της αρχής της υποκειμενικότητας, θα ασχοληθούμε με εννέα φιλοσόφους που με το έργο τους αποτέλεσαν τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία της νεότερης φιλοσοφίας: Ντεκάρτ Σπινόζα Λάιμπνιτς Λοκ Χιουμ Καντ Χέγκελ Μαρξ Νίτσε. Καθώς η ενασχόληση με τη φιλοσοφία δεν είναι παρά ενασχόληση με τα φιλοσοφικά κείμενα, η προσπάθειά μας θα στηριχθεί σε επιλεγμένα αποσπάσματα από το έργο αυτών των φιλοσόφων. H δέσμη φιλοσοφικών κειμένων στην οποία βασίζεται το μάθημα διατίθεται από το International. Η αξιολόγηση της επίδοσης στην τελική εξέταση θα ελέγχει την ικανότητα ερμηνευτικής προσέγγισης των κειμένων που θα μας απασχολήσουν (χωρίς να προϋποθέτει κανενός είδους αποστήθιση). Η παρακολούθηση του μαθήματος κρίνεται απαραίτητη. Το μάθημα είναι «ανοικτό» σε φοιτητές όλων των Σχολών και Τμημάτων. Οι φοιτητές μπορούν να επιλέξουν ένα από τα εξής εγχειρίδια (θα διανεμηθούν σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση): 1. Μπενιέ, Ζ.-Μ. [Besnier, J.-M.]: Ιστορία της νεωτερικής και σύγχρονης φιλοσοφίας (μτφ. Κ. Παπαγιώργης). Αθήνα: Καστανιώτης Kenny, A. [Κέννυ] (επιμ.): Ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας (μτφ. Δ. Ρισσάκη). Αθήνα: Νεφέλη Ώρες συνεργασίας (Νέα Πτέρυγα, γραφείο 5α, τηλ ): ΔΕ και ΠΕ 6-7 μ.μ. και κατόπιν συνεννοήσεως ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΕ 2009 Θέμα Ημερομ. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Εισαγωγή Ι Εισαγωγή ΙΙ 5.3. Ντεκάρτ Σπινόζα Λάιμπνιτς Λοκ 2.4. Καντ Χέγκελ 7.5. " Μαρξ Νίτσε

2 ΥΛΙΚΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ( σημειώσεις ) Σκοπός των σημειώσεων που ακολουθούν είναι η υποβοήθηση των φοιτητών κατά την παρακολούθηση των παραδόσεων, και όχι η υποκατάσταση αυτής της παρακολούθησης. Οι σημειώσεις περιορίζονται στους φιλοσόφους που αποτελούν αντικείμενο του μαθήματος. ΝΕΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: Ανθρωπισμός της Αναγέννησης (15-16ος αι.) Επιστήμη (17ος αι.) Διαφωτισμός (18ος αι.) α. Αποδυνάμωση εκκλησίας, θεολογικής σκέψης και Σχολαστικισμού. β. Αυξανόμενη σημασία της επιστήμης η επίδρασή της στη ΝΦ. Κοπέρνικος ( ) Κέπλερ ( ) Γαλιλαίος ( ) Νεύτων ( ) Naturalis philosophiae principia mathematica Francis Bacon ( ) Hobbes ( ) Descartes ( ) Novum Organum Μεθοδολογική αναζήτηση, θεμελίωση της γνώσης, αναζήτηση βεβαιότητας γνωσιοθεωρία σύστημα. Υπο-κείμενο subjectum (ego) / Οντολογία Γνωσιοθεωρία Μεταφυσική θεμελίωση της ελευθερίας στο Εγώ. Πρώτη αλήθεια: cogito ergo sum. Αναζήτηση βεβαιότητας στη γνώση. «Αυτονομία» (Καντ), «βούληση για δύναμη» (Νίτσε). Μαθηματικά Ορθολογισμός Φυσικές επιστήμες Εμπειρισμός «Ορθολογισμός» [ «Εμπειρισμός»]: 1. Ο Ορθός Λόγος υπερέχει των αισθήσεων και οδηγεί σε ανώτερη γνώση (Λόγος ως φως: lumen naturale). 2. Σύμπαν ως δομημένο Όλον, προσπελάσιμο στην ανθρώπινη διάνοια. 3. Αντικατάσταση «ποιοτικών» προσεγγίσεων από ποσοτικοποίηση και μαθηματική γλώσσα. Ενότητα και εσωτερική διασύνδεση ολόκληρης της γνώσης, συστηματική ενοποίηση. 4. Αιτιοκρατία (Ντετερμινισμός), απόρριψη τυχαιότητας, αναζήτηση αναγκαίων συνδέσεων (αιτιακές σχέσεις). 2

3 Ντεκάρτ (Καρτέσιος) René Descartes ( ) 1628 Regulae ad directionem ingenii Κανόνες για την καθοδήγηση του πνεύματος [εκδόθηκε το 1701] 1637 Discours de la Méthode Λόγος περί της μεθόδου [Πρόλογος στις πραγματείες: Διοπτρική Μετέωρα Γεωμετρία] 1641 Meditationes de prima philosophia / Les méditations métaphysiques Στοχασμοί περί της πρώτης φιλοσοφίας 1644 Principia philosophiae Αρχές της φιλοσοφίας 1649 Les passions de l âme Τα πάθη της ψυχής Αναζήτηση βεβαιότητας Αντίδραση στο σκεπτικισμό πρότυπο επιστημών, με στόχο ενοποίηση της γνώσης. Ανάλυση, μαθηματική μέθοδος. Ιδέα της καθολικής επιστήμης. Μέθοδος: σύνολο «κανόνων για την καθοδήγηση του πνεύματος» κάθε επιμέρους γνώση είναι εφαρμογή της. Φιλοσοφία = επιστήμη-μέθοδος: προσφέρει στις άλλες επιστήμες την καθολική μέθοδο και τις αρχές τους. Μεθοδική αμφιβολία: πάντοτε με στόχο την εύρεση ενός αναμφίβολου! Υπέρβαση προκαταλήψεων, βεβαιότητα και διαύγεια/ενάργεια, σαφήνεια και διακριτότητα. Αναζήτηση μίας αρχής υπέρτατης βεβαιότητας Σύστημα. Από την αμφιβολία εξαιρείται Ηθική, Θρησκεία, και η ίδια η Μέθοδος. Πρώτη Φιλοσοφία / Μεταφυσική (Στοχασμοί ΛπΜ ) 1) Αμφιβάλλω. αμφιβολία ριζική, υπερβολική, καθολική (de omnibus dubitandum, genius malignus) 2) Σκέπτομαι άρα υπάρχω. ego sum, ego existo, ego cogito, ergo sum ego cogito me cogitare 3) Ο Θεός υπάρχει. έννοια τέλειου όντος: αιτία της μόνο ο Θεός ύπαρξη Θεού θεία εγγύηση ύπαρξης του εξωτερικού κόσμου δυισμός : res cogitans res extensa Σχέση ψυχής-σώματος 3

4 Σπινόζα Benedictus Baruch Spinoza ( ) 1663 Renati des Cartes Principiorum Philosophiae pars I et II, more geometrico demonstratae [σύγγραμμα για τη φιλοσοφία του Descartes] 1670 Tractatus theologico-politicus Θεολογικο-πολιτική πραγματεία 1677 Opera posthuma [έργα που εκδόθηκαν μετά θάνατον]: Ethica, ordine geometrico demonstrata Ηθική, αποδεδειγμένη με γεωμετρική τάξη Tractatus politicus Πολιτική πραγματεία Tractatus de intellectus emendatione... Πραγματεία για τη διόρθωση του νου Epistolae Επιστολές ΗΘΙΚΗ i. Περί Θεού. ii. Περί της φύσεως και προελεύσεως της Σκέψης (Πνεύματος). iii. Περί της προελεύσεως και φύσεως των Παθών [Ψυχολογία].. iv. Περί την ανθρώπινης δουλείας, ή περί των δυνάμεων των Παθών [Εφαρμοσμ. Ηθική]. v. Περί της δύναμης της Νόησης, ή περί της ανθρώπινης Ελευθερίας. Ηθική : αποδεδειγμένη με γεωμετρική τάξη σύστημα, κατά το πρότυπο της (ευκλείδειας) γεωμετρίας: ορισμός αξίωμα θεώρημα εξήγηση απόδειξη πόρισμα σχόλιο Η μαθηματική-γεωμετρική τάξη δεν διέπει μόνο το σύστημα, αλλά και τον κόσμο, την πραγματικότητα ισομορφία. απόρριψη της διάκρισης res cogitans res extensa μία και μόνη Υπόσταση (= Φύση = Θεός) deus sive natura πανθεϊσμός, μονισμός. Θεός: απειρία κατηγορημάτων attributum (κατηγόρημα) δύο μόνο προσιτά στον άνθρωπο: Σκέψη και Έκταση. modus (τρόπος): η εκάστοτε μορφή των δύο κατηγορημάτων εκδηλώσεις της Υπόστασης «Τύχη»: ατέλεια της γνώσης μας τίποτε τυχαίο, όλα αναγκαία ή αδύνατα. Αληθής γνώση: όχι μόνο του γεγονότος, αλλά και της αναγκαιότητάς του. sub specie aeternitatis κριτική του ανθρωπομορφισμού και της τελεολογικής ερμηνείας της φύσης ηθικές αξίες, αισθητικές κατηγορίες: ανθρώπινα δημιουργήματα χωρίς αντικειμενικότητα. υποκειμενικότητα;; «Η σκέψη πρέπει να περάσει από το στάδιο του Σπινοζισμού αυτό είναι το ουσιαστικό ξεκίνημα κάθε φιλοσοφίας. Όταν κάποιος αρχίζει να φιλοσοφεί, οφείλει να είναι Σπινοζιστής. Η ψυχή πρέπει να βυθισθεί σε αυτόν τον αιθέρα της μίας Υπόστασης, όπου καταλύονται όλα όσα θεώρησε κανείς αληθινά. Κάθε φιλόσοφος πρέπει να έχει περάσει από αυτή την άρνηση κάθε επιμέρους εδώ είναι η απελευθέρωση του Πνεύματος και το απόλυτο θεμέλιό του... Αυτό είναι το υπέροχο στον τρόπο σκέψης του Σ.: να αδιαφορεί για κάθε ειδικό και επιμέρους και να σχετίζεται μόνο με το Εν, να στρέφεται μόνο σε αυτό. Πρόκειται για μια υπέροχη σκέψη, που μπορεί όμως να αποτελέσει μόνο την αφετηρία της αλήθειας. Γιατί μόνη δραστηριότητα της άκαμπτης ακινησίας είναι να ρίχνει τα πάντα στην άβυσσο της Υπόστασης, να αφήνει κάθε ζωή να φθίνει από μόνη της.» (Hegel, Παραδόσεις για την Ιστορία της Φιλοσοφίας) 4

5 Λάιμπνιτς Gottfried Wilhelm Leibniz ( ) 1686 Discours de Métaphysique Μεταφυσική πραγματεία 1695 Système nouveau de la nature et de la communication des substances Νέο σύστημα της φύσης και της επικοινωνίας των υποστάσεων 1704 Nouveaux Essais sur l entendement humain Νέα Δοκίμια για την ανθρώπινη νόηση [δημοσιεύθηκαν το 1765] 1710 Essais de Théodicée sur la bonté de Dieu, la liberté de l homme et l origine du mal Δοκίμια Θεοδικίας για την αγαθότητα του Θεού, την ελευθερία του ανθρώπου και την προέλευση του κακού 1714 Principes de la nature et de la grâce, fondés en raison Αρχές της φύσεως και της χάριτος, θεμελιωμένες στο Λόγο 1714 La monadologie Η Μοναδολογία Μαθηματική μέθοδος, ενιαία καθολική επιστήμη (Λογιστική). Υπόσταση ως Δύναμη. Όχι μόνο έκταση (extensio), αλλά και ένταση (intentio) δύναμη ορμή (ορεξις). Μονάδες: απλές υποστάσεις, σημεία ενέργειας, φορείς δύναμης χωρίς μέρη, εισέρχονται στα σύνθετα και αποτελούν μέρος τους χωρίς σχήμα κι έκταση, ενεργές, αδιαίρετες, αγέννητες κι ανώλεθρες, ανεπηρέαστες από εξωτερικές επιδράσεις, διαρκούν όσο και το Σύμπαν. διακριτές και μεταβλητές «εσωτερική αρχή» (ορμή, ορεξις), που προϋποθέτει εσωτερική διαφοροποίηση: μεταλλαγή μιας «λεπτομέρειας». Σημείο αναφοράς όχι το σταθερό μέγεθος, αλλά η φευγαλέα και μεταβαλλόμενη σχέση. Υπέρβαση της διάκρισης ύλης-πνεύματος. Μεταβάσεις και μεταβολές: «αντιλήψεις». αντίληψη (perception) συνείδηση (apperception) Κάθε Μ δεν είναι σταθερό εκτεταμένο μέγεθος, αλλά ζωντανή αντιληπτική δύναμη εκφράζει και καθρεφτίζει μέσα της το σύνολο του κόσμου. Ψυχολογία. Αιώνιες αλήθειες έμφυτες ιδέες (πλατωνική ανάμνηση ). «Στο Νου δεν υπάρχει τίποτα που να μην υπήρχε προηγουμένως στην Αίσθηση» «εκτός από τον ίδιο το Νου»! Δυνάμει γνώση. Προδιατεταγμένη αρμονία. Καθολική αλληλεπίδραση των Μ, που διασφαλίζει σύμπτωση Σώματος-Ψυχής, Αιτίου- Σκοπού. Θεοδικία. «Ο κόσμος μας είναι ο καλύτερος απ όλους τους δυνατούς κόσμους». 5

6 Λοκ John Locke ( ) 1689 Epistola de Tolerantia Επιστολή για την ανεξιθρησκία 1690 Two Treatises of Government Δύο πραγματείες περί κυβερνήσεως 1690 An Essay Concerning Human Understanding Δοκίμιο για την ανθρώπινη νόηση Σκεπτικισμός (αναβίωση κατά τον 16 ο αιώνα); ηπειρωτικός Ορθολογισμός (Descartes, Spinoza, Leibniz) βρετανικός Εμπειρισμός (Bacon, Hobbes Locke, Berkeley, Hume) Ο: έμφυτες ιδέες (Descartes...) εκκίνηση από το γενικό, αξιωματική παραδοχή. Ε: Κάθε γνώση, σκέψη και ιδέα προέρχεται από εμπειρία (που είναι πρωτίστως αισθητηριακή) εκκίνηση από το επιμέρους, επαγωγή. Επίδραση του Λοκ στον γαλλικό διαφωτισμό. Πολιτική αφετηρία της φιλοσοφίας του: εξουσία δίκαιο ανθρώπινη φύση; γνώση; Νους ως tabula rasa, αποκλεισμός κάθε έμφυτου στοιχείου. Η εμπειρία παρέχει το πρωτογενές «υλικό» της γνώσης: τις Ιδέες, τις οποίες ο Λόγος ακολούθως καλείται να επεξεργασθεί. Η γνώση προκύπτει από δύο ικανότητες: Αίσθηση (sensation) και Αναστοχασμός (reflection «εσωτερική παρατήρηση») Αίσθηση: Πρωτογενείς αισθητηριακές ποιότητες: έκταση, βάρος, μορφή, κίνηση, αριθμός. Βεβαιότητα για την αξιοπιστία της εμπειρίας Δευτερογενείς αισθητηριακές ποιότητες: χρώμα, γεύση, διαλυτότητα, ήχοι κ.λπ. Δεν ανήκουν στα ίδια τα πράγματα, αλλά οφείλονται στην επίδραση που αυτά ασκούν στις αισθήσεις μας. Σταδιακή συσσώρευση αισθητηριακών δεδομένων υπόκειται σε επεξεργασία του Αναστοχασμού, που έχει τη μορφή αυτοπαρατήρησης (πίστη, αμφιβολία, συλλογισμοί, βούληση). Από Α+Α παράγονται οι απλές ιδέες. Ιδέες («καθετί που είναι νοητικό αντικείμενο όταν κανείς σκέφτεται», δηλ. κάθε δεδομένο της συνείδησης): απλές σύνθετες (παράγονται από απλές, μέσω σύνδεσης γράμματα-συλλαβές-λέξεις). Τι είναι όμως αυτό που μπορεί να «συνδέει»; Universalia: Νομιναλισμός Ρεαλισμός 6

7 Χιουμ David Hume ( ) A Treatise of Human Nature Πραγματεία για την ανθρώπινη φύση Essays Moral and Political Ηθικά και πολιτικά Δοκίμια 1748 An Enquiry concerning Human Understanding Έρευνα για την ανθρώπινη νόηση 1751 An Enquiry concerning the Principles of Morals Έρευνα για τις αρχές της ηθικής φιλοσοφία του κοινού νου, γεφύρωση της απόστασης με καθημερινό κόσμο 17ος αι.: ιδέα μιας επιστήμης του φυσικού κόσμου ο Η επιχειρεί να επεκτείνει αυτή την ε- πιστήμη και στον άνθρωπο: «ηθική επιστήμη». Νεύτων ως πρότυπο. Η ηθική επιστήμη θεμέλιο όλων των επιστημών το δικό της θεμέλιο; εμπειρία και παρατήρηση Τρία μέρη: νόηση πάθη ήθη. αντιλήψεις (perceptions) : εντυπώσεις (impressions) ιδέες (ideas) διαφορά βαθμού (ζωντάνιας, ζωηρότητας) και όχι είδους αντιστοίχηση, υπό τον όρο ότι είναι απλές. Οι ιδέες προέρχονται από μνήμη ή/και φαντασία. Πώς μετεξελίσσονται οι εντυπώσεις σε ιδέες; Σύνδεση εντυπώσεων με εξωτερικά πράγματα; άγνωστη σκεπτικισμός... εμπειρισμός οντολογική θέση: ακύρωση της έννοιας της «υπόστασης» οι ιδέες παράγονται από αισθητές εντυπώσεις, δεν παραπέμπουν σε διαρκείς, στέρεες υποστάσεις. Διάλυση του Εγώ: δεν είναι παρά αλυσίδα ξεχωριστών εντυπώσεων. Θεός; αγνωστικισμός Σειρά των ιδεών σε φαντασία και σκέψη; α. ομοιότητα β. εγγύτητα χώρου, χρόνου γ. σχέση αιτίου-αιτιατού Απόρριψη της αρχής του αποχρώντος λόγου (: ό,τι γίνεται έχει την αιτία του). Αιτιοκρατία: ψυχολογικό φαινόμενο! η επανάληψη εκλαμβάνεται ως αλληλουχία αιτιώναποτελεσμάτων. Η αιτιότητα υπάρχει μόνο στο πνεύμα. Η προσδοκία του αποτελέσματος ανήκει στη συνείδησή μας και όχι στα πράγματα καθ εαυτά. Ηθική: συναίσθημα της «συμπάθειας» ως πηγή του Καλού 7

8 Καντ Immanuel Kant ( ) 1781, Kritik der reinen Vernunft Κριτική του καθαρού Λόγου 1783 Prolegomena zu einer jeden künftigen Metaphysik, die als Wissenschaft wird auftreten können Προλεγόμενα σε κάθε μελλοντική μεταφυσική που θα μπορούσε να εμφανισθεί ως επιστήμη 1784 «Idee zu einer allgemeinen Geschichte in weltbürgerlicher Absicht» «Ιδέα μιας γενικής ιστορίας με κοσμοπολιτική επιδίωξη» 1784 «Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung?» «Απάντηση του ερωτήματος: Τι είναι διαφωτισμός;» 1785 Grundlegung zur Metaphysik der Sitten Θεμελίωση της μεταφυσικής των ηθών 1786 Metaphysische Anfangsgründe der Naturwissenschaft Μεταφυσικά θεμέλια της φυσικής επιστήμης 1788 Kritik der praktischen Vernunft Κριτική του πρακτικού Λόγου 1790 Kritik der Urteilskraft Κριτική της κριτικής δύναμης 1793 Die Religion innerhalb der Grenzen der bloßen Vernunft Η θρησκεία εντός των ορίων του ψιλού Λόγου 1795 Zum ewigen Frieden. Ein philosophischer Entwurf Προς την αιώνια ειρήνη. Ένα φιλοσοφικό σχεδίασμα 1797 Die Metaphysik der Sitten Η μεταφυσική των ηθών 1798 Der Streit der Fakultäten Η διένεξη των σχολών 1798 Anthropologie in pragmatischer Hinsicht Ανθρωπολογία από πραγματιστική σκοπιά Η διάρθρωση της Κριτικής του καθαρού Λόγου: 1ος Πρόλογος 2ος Πρόλογος Εισαγωγή Α. ΣΤΟΙΧΕΙΟΛΟΓΙΑ Α. ELEMENTENLEHRE 1. Υπερβατολογική Αισθητική 1. Transzendentale Ästhetik 2. Υπερβατολογική Λογική 2. Transzendentale Logik 2α. Υπερβατολογική Αναλυτική 2a. Transzendentale Analytik 2β. Υπερβατολογική Διαλεκτική 2b. Transzendentale Dialektik Β. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Β. METHODENLEHRE 8

9 Πνεύμα του Διαφωτισμού. Ορθός Λόγος (Vernunft): Η δύναμη και τα όριά του. Πρόοδος των φυσικών επιστημών και στη Μεταφυσική; Παραδοσιακά θέματα της Μεταφυσικής: Θεός, Κόσμος (Ελευθερία), Ψυχή (Αθανασία). Kant: Πώς είναι δυνατή η Μεταφυσική ως επιστήμη; Μεταφυσική ως αυτοεξέταση και αυτοθεώρηση, ως αυτογνωσία του Λόγου και των δυνατοτήτων του ( τι μπορώ να γνωρίζω; ) David Hume ( «με ξύπνησε από τον δογματικό μου λήθαργο») η σχέση αιτιότητας είναι προϊόν του συνειρμικού μηχανισμού και στηρίζεται αποκλειστικά στις ψυχολογικές μας συνήθειες. Υπερβατολογική Κριτική Κριτική (κρίνειν: διαχωρίζω, εκφέρω τεκμηριωμένη άποψη, οδηγώ σε δίκη): υπέρβαση του Δογματισμού, «προσδιορισμός των πηγών και των ορίων του ΚΛ». δικαστήριο του Λ ρόλοι δικαστή και κατηγορουμένου; ΚΚΛ: η αυτοεξέταση, αυτογνωσία, αυτοθεμελίωση ενός ΟΛ ανεξάρτητου από κάθε εμπειρία πράγμα καθ εαυτό φαινόμενα Το «πράγμα καθ εαυτό»: Νοούμενο πέραν εμπειρίας «άγνωστο Χ». υπερβατολογικός (transzendental) υπερβατικός (transzendent) (σύγχυση προέρχεται από τον ίδιο τον Κ!) υπερβατολογικός : εκτός εμπειρίας (a priori), αλλά όχι πέραν της εμπειρίας (Υπερβατικό: υπέρβαση του κόσμου μας με κατεύθυνση έναν άλλο, υπεραισθητό κόσμο, ένα Επέκεινα) προ της εμπειρίας ανάλυση δομής και όρων της δυνατότητάς της (Bedingungen der Möglichkeit, conditions of the possibility, όροι/συνθήκες της δυνατότητας). Στροφή προς το υ- ποκείμενο. «Υπερβατολογική είναι η γνώση που ασχολείται όχι τόσο με τα αντικείμενα, όσο με τον δικό μας τρόπο γνώσεως των αντικειμένων, ως a priori δυνατό...» (B 25) Υπ. Γνώση: γνώση δευτέρας τάξεως: όχι εμπειρική γνώση των αντικειμένων, αλλά γνώση της γνώσης των αντικειμένων πρωτίστως γνώση του γνωρίζοντος Υποκειμένου. Πηγές της ανθρώπινης γνώσης: Αισθητικότητα (Εποπτεία) και Διάνοια (Νόηση). «Χωρίς Αισθητικότητα δεν θα μας δινόταν κανένα αντικείμενο, χωρίς Διάνοια δεν θα μπορούσε να νοηθεί κανένα από αυτά. Σκέψεις χωρίς περιεχόμενο είναι κενές, εποπτείες δίχως έννοιες είναι τυφλές.» (Β 75) Απόρριψη Εμπειρισμού και Ορθολογισμού, σύνθεσή τους σε μια νέα ενότητα. 9

10 Χέγκελ (Έγελος) Georg Wilhelm Friedrich Hegel ( ) Friedrich Hölderlin ( ), Friedrich Wilhelm Joseph Schelling ( ) 1796/97 «Das älteste Systemprogramm des deutschen Idealismus» «Το παλαιότερο πρόγραμμα συστήματος του γερμανικού ιδεαλισμού» 1803 «Über die wissenschaftlichen Behandlungsarten des Naturrechts» «Περί των επιστημονικών τρόπων πραγμάτευσης του φυσικού δικαίου» 1801 Die Differenz des Fichteschen und Schellingschen Systems der Philosophie Η διαφορά των συστημάτων φιλοσοφίας του Φίχτε και του Σέλλινγκ 1807 Phänomenologie des Geistes Φαινομενολογία του πνεύματος Wissenschaft der Logik Επιστήμη της Λογικής 1817, Enzyklopädie der philosophischen Wissenschaften im Grundrisse Εγκυκλοπαίδεια των φιλοσοφικών επιστημών σε επιτομή 1821 Grundlinien der Philosophie des Rechts. Naturrecht und Staatswissenschaft im Grundrisse Στοιχεία φιλοσοφίας του δικαίου. Φυσικό δίκαιο και πολιτειακή επιστήμη σε επιτομή Vorlesungen Παραδόσεις: Philosophie der Geschichte Φιλοσοφία της ιστορίας Philosophie der Religion Φιλοσοφία της Θρησκείας Ästhetik Αισθητική Geschichte der Philosophie Ιστορία της Φιλοσοφίας 10

11 Κορύφωση και ολοκλήρωση του Γερμανικού Ιδεαλισμού [(Kant) Fichte, Schelling, Hegel]. Γ.Ι. και Kant ο Η. απορρίπτει τη διάκριση Φαινομένου Πράγματος καθ εαυτό «Ιδεαλισμός»; Η πραγματικότητα έχει δομή και διέπεται από τάξη. Φιλοσοφία ως Σύστημα Επιστήμη. Διαλεκτική Μέθοδος. Η Διαλεκτική ως επιστήμη αφορά τον τρόπο ανάπτυξης: του εγελιανού συστήματος, της Φιλοσοφίας, του Πνεύματος, της Ιστορίας. Ταύτιση «μεθόδου» και Πράγματος [Sache: το θέμα, το ζητούμενο, το αντικείμενο μελέτης]. «Το Αληθές είναι το Όλον» (ΦτΠ, 20). «Θεωρησιακή πρόταση» (speculor, speculum): κίνηση από το Υ στο Κ. Μεταβατικός χαρακτήρας των επιμέρους προτάσεων. Θέση Άρνηση Άρνηση της Άρνησης, κοκ. (π.χ.: Ορθολογισμός, Εμπειρισμός, Kant). Άρνηση: η κινητήρια δύναμη της πραγματικότητας (Spinoza: omnis determinatio est negatio) «Άρση» (Aufhebung: tollere conservare elevare αναιρώ διατηρώ εξυψώνω) Πνεύμα (Geist) Καταρχήν: σύνολο των εκφάνσεων της ανθρώπινης δραστηριότητας που πορεύεται προς την πλήρη αυτοκατανόησή της δεν καθορίζεται από ατομικές προθέσεις και επιθυμίες, αλλά μάλλον τις καθορίζει (Καθολικό/Γενικό Ατομικό/Ειδικό). Υποκειμενικό (ψυχολογία) Αντικειμενικό (οικογένεια, κράτος) Απόλυτο Πνεύμα (θρησκεία, τέχνη, φιλοσοφία). Δυναμικό στοιχείο, πορεία, εξελικτική διαδικασία προς αυτοδιαύγαση. Ιστορία (ΦτΙ) Ανάγκη για εξαγωγή ενότητας και νοήματος μέσα από την αλληλουχία των ιστορικών γεγονότων. Διαρκής διαπλοκή Φιλ. και Ιστορίας ( ΦτΠ). Λόγος και Πάθος, «πονηρία του Λόγου». ΣΦΔ, Πρόλογος: «Το έλλογο είναι και πραγματικό, το πραγματικό είναι και έλλογο.» «Η γλαύκα της Αθηνάς αρχίζει το πέταγμά της μόνο προς το σούρουπο.» «Η φιλοσοφία είναι η εποχή της, όπως αυτή γίνεται αντιληπτή μέσω διανοημάτων.» Τέλος της Ιστορίας; Κράτος Αστική κοινωνία (bürgerliche Gesellschaft «σύστημα αναγκών») Κράτος (Staat) Moralität (ηθικότητα, ηθική συνείδηση) Sittlichkeit (ήθος) 11

12 Μαρξ Karl Marx ( ) 1843 «Zur Judenfrage» «Για το εβραϊκό ζήτημα» 1844 Zur Kritik der Hegelschen Rechtsphilosophie Για μια κριτική της εγελιανής φιλσοφίας του δικαίου [η Εισαγωγή δημοσιεύθηκε το 1844, το λοιπό ανολοκλήρωτο κείμενο το 1927] 1844 Ökonomisch-philosophische Manuskripte Οικονομικά και φιλοσοφικά χειρόγραφα 1844 Die heilige Familie Η Αγία Οικογένεια [μαζί με τον Ένγκελς] 1844 Die deutsche Ideologie Η γερμανική ιδεολογία [μαζί με τον Ένγκελς] 1845 «Εlf Thesen über Feuerbach» «Ένδεκα θέσεις για τον Φόυερμπαχ» 1848 Manifest der Kommunistischen Partei Μανιφέστο του κομμουνιστικού κόμματος [μαζί με τον Ένγκελς] Grundrisse der Kritik der politischen Ökonomie Βασικές γραμμές της Κριτικής της πολιτικής οικονομίας 1859 Zur Kritik der politischen Ökonomie Για την κριτική της πολιτικής οικονομίας 1867 Das Kapital, Bd. 1 Το κεφάλαιο, τ. 1 [οι τόμοι 2 και 3 δημοσιεύθηκαν μετά θάνατον από τον Φ. Ένγκελς, το 1885 και το 1894 αντίστοιχα] 1875 Kritik des Gothaer Programms Κριτική του προγράμματος της Γκότα 12

13 Χέγκελ Μαρξ Έγελος («σαν πεθαμένο σκυλί») Παλαιοί ( δεξιοί ) Εγελιανοί Νεαροί ( αριστεροί ) Εγελιανοί Νεοεγελιανοί Ο Μ. αναγνωρίζει ότι ο Χ. συνέλαβε τα χαρακτηριστικά της νεωτερικής εποχής: εξατομίκευση πολιτών που επιδιώκουν ατομικά συμφέροντα στην αστική κοινωνία διάσταση α.κ. και σύγχρονου κράτους τρεις πηγές (Ένγκελς, Κάουτσκι): γερμανικός ιδεαλισμός, γαλλικός διαφωτισμός, αγγλική πολιτική οικονομία Μαρξ σήμερα; σύλληψη ιστορίας; πολιτικό πρόγραμμα; κριτικό δυναμικό; Μαρξ και μαρξισμός («δεν είμαι μαρξιστής») πολλαπλές έννοιες του μαρξισμού. Μαρξ και φιλοσοφία; 11η Θέση για τον Feuerbach: «Οι φιλόσοφοι έχουν απλώς ερμηνεύσει με διάφορους τρόπους τον κόσμο το ζήτημα όμως είναι να τον αλλάξουμε.» διαφωτισμός + ρομαντισμός Λόγος και εμπειρία πράξη πέραν της ηθικής. Υλισμός: Ιστορικός (όχι «χυδαίος»): υλική βάση: οικονομία, παραγωγή, ιδιοκτησία μέσων παραγωγής, καταμερισμός εργασίας. πνευματικό εποικοδόμημα: νοοτροπία, πολιτισμός, τέχνη, πνεύμα, θρησκεία, επιστήμη, ηθική, δίκαιο. Αμφίδρομη σχέση Β Ε. Η Β όμως είναι καθοριστική «σε τελική ανάλυση». Αντίθετα η «ιδεολογία»: η πίστη στον αυτόνομο και ανεξάρτητο χαρακτήρα της σκέψης «ψευδής συνείδηση». Η κριτική της «ιδεολογίας» ουσιαστικό αντικείμενο της Φιλοσοφίας. Ίδιον του ανθρώπου: η παραγωγή αγαθών. Παραγωγικές δυνάμεις τρόπος παραγωγής κοινωνικό σύστημα Διαλεκτική κίνηση της Ιστορίας κινητήρια δύναμη αυτής της εξέλιξης: όχι το «Παγκόσμιο Πνεύμα», αλλά οι υλικές συνθήκες, η οικονομική εξέλιξη, οι κοινωνικές αντιθέσεις και η ταξική πάλη. «Η ιστορία της ανθρωπότητας είναι η ιστορία της πάλης των τάξεων.» Bürgerliche Gesellschaft (Αστική κοινωνία): διάσπαση πολιτικής και οικονομικής ύπαρξης του ανθρώπου (ιδιωτικό-δημόσιο) Εργασία: «διαμεσολάβηση» ανθρώπου και φύσεως. Στον καπιταλισμό: αποξένωση, αλλοτρίωση (ανθρώπων με αντικείμενο εργασίας, μεταξύ τους, με Φύση) Κομμουνισμός: «Από τον καθένα ανάλογα με τις ικανότητές του, για τον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του.» 13

14 Νίτσε Friedrich Nietzsche ( ) : 1872, Die Geburt der Tragödie Η γέννηση της τραγωδίας [Β1] 1872 «Über die Zukunft unserer Bildungsanstalten» «Για το μέλλον των εκπαιδευτικών μας ιδρυμάτων» [Β2] 1872 «Über Wahrheit und Lüge im außermoralischen Sinne» «Περί αληθείας και ψεύδους υπό εξωηθική έννοια» [Β3] 1873 «Die Philosophie im tragischen Zeitalter der Griechen» «Η φιλοσοφία στην τραγική εποχή των Ελλήνων» [Β4] Unzeitgemäße Betrachtungen Ανεπίκαιροι στοχασμοί [Β5] Επίδραση Schopenhauer και Richard Wagner. Αναζήτηση νέου παιδευτικού ιδεώδους αισθητική και ηρωική ύπαρξη. Πρότυπο η αρχαϊκή, προκλασική «τραγική εποχή των Ελλήνων». Ελληνική τέχνη (ειδικά η τραγωδία): ισορροπία δύο στοιχείων: διονυσιακό (μουσική, χορός, αδιάλειπτη βακχική κατάφαση εκφάνσεων της ζωής) απολλώνειο (διά-λογος, μέτρο, μορφή, επίφαση πνευματικότητα) : Menschliches, Allzumenschliches. Ein Buch für freie Geister Ανθρώπινο, πολύ ανθρώπινο. Ένα βιβλίο για ελεύθερα πνεύματα [Β8] 1881 Morgenröte. Gedanken über die moralischen Vorurteile Χαραυγή. Σκέψεις για τις ηθικές προκαταλήψεις [Β9] 1882 Die fröhliche Wissenschaft ( la gaya scienza ) Η χαρούμενη επιστήμη [Β10] Ρήξη με Wagner, στροφή σε θεωρητική δραστηριότητα και «απολλώνειο» πνεύμα. Νοησιαρχία, «επιστήμη», θετικισμός, κριτική στη μεταφυσική. Επίδραση του Διαφωτισμού : Also sprach Zarathustra. Ein Buch für Alle und Keinen Τάδε έφη Ζαρατούστρα. Ένα βιβλίο για όλους και για κανέναν [Β11, Β12] 1886 Jenseits von Gut und Böse. Vorspiel einer Philosophie der Zukunft Πέραν του καλού και του κακού. Πρελούδιο μιας φιλοσοφίας του μέλλοντος [Β13] 1887 Zur Genealogie der Moral. Eine Streitschrift Για τη γενεαλογία της ηθικής. Μια πολεμική [Β14] 1888 Der Fall Wagner. Ein Musikanten-Problem Η περίπτωση Βάγκνερ. Το πρόβλημα ενός μουσικού [Β15] 1889 Dionysos-Dithyramben Διθύραμβοι του Διονύσου [Β16] 1889 Götzen-Dämmerung, oder Wie man mit dem Hammer philosophiert Το λυκόφως των ειδώλων, ή Πώς φιλοσοφεί κανείς με το σφυρί [Β17] 1895 Der Antichrist. Fluch auf das Christentum Ο Αντίχριστος. Ανάθεμα κατά του χριστιανισμού [Β18, Β19] 1895 Nietzsche contra Wagner Νίτσε εναντίον Βάγκνερ [Β15] 14

15 1888 Ecce Homo. Wie man wird, was man ist Ιδού ο άνθρωπος. Πώς γίνεται κανείς αυτό που είναι [δημοσιεύθηκε το 1908 Β20] Κατάλοιπα (Βούληση για δύναμη ;;) Αντίθεση μεταξύ ηθικής και ζωής πλατωνισμός. Ζωή = «βούληση για δύναμη». Όχι «αλήθεια», αλλά προαγωγή της ζωής. «Αθωότητα του γίγνεσθαι». Απόρριψη «αμαρτίας» και «αρετής», καθώς και «ελεύθερης βούλησης»: ντετερμινισμός, άφεση στο «πεπρωμένο», amor fati: «Αιώνια επιστροφή του ομοίου». Σκοπός η υπέρβαση του Μηδενισμού («ο Θεός είναι νεκρός» «τίποτε δεν είναι πλέον αληθινό, όλα επιτρέπονται», κατάρρευση των αξιών, δεν υφίσταται πλέον το Δέον). «Θέλω», «πρέπει». Φυσικαλισμός; βιολογισμός; (Ναζισμός, «ξανθό κτήνος»). «Υπεράνθρωπος» ;; Σχετικισμός. Μηδενισμός. Προοπτικισμός. Αλήθεια και ερμηνεία αλήθεια ως βαθμός φαινομενικότητας. Ν. και μεταφυσική. 15

16 ΚΕΙΜΕΝΑ Βιβλιογραφικός οδηγός για τη νεότερη φιλοσοφία Ντεκάρτ Στοχασμοί περί της πρώτης φιλοσοφίας Σπινόζα Ηθική 1-7 Λάιμπνιτς Μεταφυσική πραγματεία Λοκ Δοκίμιο για την ανθρώπινη νόηση Μπέρκλεϋ Πραγματεία πάνω στις αρχές της ανθρώπινης γνώσης Χιουμ Πραγματεία για την ανθρώπινη φύση Καντ Κριτική του καθαρού Λόγου Χέγκελ Φαινομενολογία του Πνεύματος 1-11 Μαρξ Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα Νίτσε «Περί αληθείας και ψεύδους υπό εξωηθική έννοια»

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Παναγιώτης Θανασάς www.thanassas.gr ΟΔΗΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Ο παρών οδηγός επιχειρεί να καταγράψει την ελληνική βιβλιογραφία για τους σημαντικότερους εκπροσώπους της

Διαβάστε περισσότερα

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο)

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) 138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) Σκοπός Το Τμήμα έχει σκοπό την ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύψουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε μαθήματα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ.

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. 24 ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. Οι σκεπτικιστικές απόψεις υποχώρησαν στη συνέχεια και ως την εποχή της Αναγέννησης κυριάρχησε απόλυτα το αριστοτελικό μοντέλο. Η εκ νέου αμφιβολία για

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ

Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ Ενότητα 1η: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Όνομα Καθηγητή: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΛΕΡΗ Τμήμα: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 1. Σκοποί Ενότητας Παρουσιάζεται η φιλοσοφία του 20 ου αιώνα (και γενικά η σύγχρονη φιλοσοφία ως

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Επιστημολογίας. Ρένια Γασπαράτου

Θέματα Επιστημολογίας. Ρένια Γασπαράτου Ρένια Γασπαράτου Αισθητηριακή Αντίληψη γιατί είναι τόσο σημαντική; τι εννοούμε με τον όρο; εμπειρία αισθητηριακή εμπειρία Αισθητηριακή Αντίληψη (perception) γνωστική δεξιότητα πηγή γνώσης μέθοδος ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Σέλλινγκ (Friedrich Wilhelm Joseph Schelling )

Σέλλινγκ (Friedrich Wilhelm Joseph Schelling ) FRIEDRICH W. SCELLING ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ 1 Σέλλινγκ (Friedrich Wilhelm Joseph Schelling 1775-1854) (ΜΕΡΙΚΑ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ*) Από το φιλοσοφικό έργο του Σέλλινγκ "Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ"

Διαβάστε περισσότερα

Ηθική & Τεχνολογία Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις Βασικές Έννοιες

Ηθική & Τεχνολογία Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις Βασικές Έννοιες Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις Βασικές Έννοιες Άλκης Γούναρης Διδάκτωρ Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Αθηνών e-mail: alkismail@yahoo.com website: www.alkisgounaris.com http://eclass.uoa.gr/courses/ppp566/ 1 http://eclass.uoa.gr/courses/ppp566/

Διαβάστε περισσότερα

102 Φιλοσοφίας Πάτρας

102 Φιλοσοφίας Πάτρας 102 Φιλοσοφίας Πάτρας Το Τμήμα Φιλοσοφίας ιδρύθηκε με το Π.Δ. 206/1999 (Φ.Ε.Κ. 176/6-9-1999) και αποτελεί το πρώτο και μοναδικό αμιγώς φιλοσοφικό τμήμα στην Ελλάδα. Άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101)

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ (Φ101) 5 ενότητα: Τι υπάρχει; Το οντολογικό ερώτημα Γιώργος Ζωγραφίδης Τμήμα Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

EDMUND HUSSERL ( Ε. ΧΟΥΣΕΡΛ, )

EDMUND HUSSERL ( Ε. ΧΟΥΣΕΡΛ, ) EDMUND HUSSERL 1 EDMUND HUSSERL ( Ε. ΧΟΥΣΕΡΛ, 1859-1938) Ο Καρτέσιος (Ντεκάρτ) αναζήτησε να θεμελιώσει τη γνώση και να εξασφαλίσει την ανάπτυξη της Επιστήμης στις πρώτες αναμφισβήτητες παρατηρήσεις που

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για τα τρία βασικά ερωτήµατα, στα οποία στηρίχτηκε ο Καντ για να αντιµετωπίσει τον ακραίο σκεπτικισµό του Χιουµ;

1. Τι γνωρίζετε για τα τρία βασικά ερωτήµατα, στα οποία στηρίχτηκε ο Καντ για να αντιµετωπίσει τον ακραίο σκεπτικισµό του Χιουµ; 8. Ο Ι ΜΑΝΟΥΕΛ Κ ΑΝΤ Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Τι γνωρίζετε για τα τρία βασικά ερωτήµατα, στα οποία στηρίχτηκε ο Καντ για να αντιµετωπίσει τον ακραίο σκεπτικισµό του Χιουµ; 2. Πώς ονοµάζει τη

Διαβάστε περισσότερα

EΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

EΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ EΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Διδάσκων: Επίκ. Καθ. Aθανάσιος Σακελλαριάδης Σημειώσεις 4 ης θεματικής ενότητας (Μάθημα 9 Μάθημα 10) ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΝΟΥ Ο κλάδος της φιλοσοφίας που περιλαμβάνει τη φιλοσοφία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΑΓΓΛΩΝ ΕΜΠΕΙΡΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΝΩΣΗ

ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΑΓΓΛΩΝ ΕΜΠΕΙΡΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΝΩΣΗ 33 ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΑΓΓΛΩΝ ΕΜΠΕΙΡΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΓΝΩΣΗ JOHN LOCKE (1632-1704) Το ιστορικό πλαίσιο. Την εποχή του Locke είχε αναβιώσει ο αρχαίος ελληνικός σκεπτικισμός. Ο σκεπτικισμός για τον Locke οδηγούσε

Διαβάστε περισσότερα

Εκείνο νοεί (Εs denkt) Ιστορικοκριτικός και φιλοσοφικός σχολιασμός του αφορισμού 17 από το «Πέραν του καλού και του κακού»

Εκείνο νοεί (Εs denkt) Ιστορικοκριτικός και φιλοσοφικός σχολιασμός του αφορισμού 17 από το «Πέραν του καλού και του κακού» Εκείνο νοεί (Εs denkt) Ιστορικοκριτικός και φιλοσοφικός σχολιασμός του αφορισμού 17 από το «Πέραν του καλού και του κακού» «Πέραν του καλού και του κακού» Jenseits von Gut und Böse, έτος δημοσίευσης 1886.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101)

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ (Φ101) 3η ενότητα: Θεμελιώδη ερωτήματα & κλάδοι της φιλοσοφίας Γιώργος Ζωγραφίδης Τμήμα Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία (στ έκδοση, βελτιωμένη και επαυξημένη). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης 2012, 569 σ., 39.

Νίκος Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία (στ έκδοση, βελτιωμένη και επαυξημένη). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης 2012, 569 σ., 39. 1/6 2014-08 Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία Νίκος Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία (στ έκδοση, βελτιωμένη και επαυξημένη). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης 2012, 569 σ., 39. Κρίνει ο Μανώλης Περάκης ( ρ Φιλοσοφίας)

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη 22/09/2015. ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ (Μεταπτυχιακός Φοιτητής, ΕΚΠΑ): Σχέση Μηχανής και Ανθρώπου

Πέμπτη 22/09/2015. ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ (Μεταπτυχιακός Φοιτητής, ΕΚΠΑ): Σχέση Μηχανής και Ανθρώπου Πέμπτη 22/09/2015 Χαιρετισμοί-Έναρξη Συνεδρίου (09:00-10:00) 1 η Συνεδρία (10:00-11:30) Συντονισμός: Κατερίνα Παρασκευοπούλου ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ (Μεταπτυχιακός Φοιτητής, ΕΚΠΑ): Σχέση Μηχανής και Ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1 ο Immanuel Kant. Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού

Μάθημα 1 ο Immanuel Kant. Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού Μάθημα 1 ο Immanuel Kant Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού Η απάντηση του Kant στο ερώτημα: «τι είναι διαφωτισμός;» «ιαφωτισμός είναι η έξοδος του ανθρώπου από την ανωριμότητά του για την

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Φιλοσοφία της Ιστορίας: Εξέλιξη της συνείδησης της ελευθερίας. (Αυτή δεν είναι αυστηρή και ιστορικά συνεχής.)

Τι είναι η Φιλοσοφία της Ιστορίας: Εξέλιξη της συνείδησης της ελευθερίας. (Αυτή δεν είναι αυστηρή και ιστορικά συνεχής.) Χέγκελ Γεννήθηκε το 1770. 19 χρονών όταν έγινε η Γαλλική Επανάσταση. Το 1806 έγινε η Μάχη της Ιένας, νίκη του Ναπολέοντα. Γαλλική κυριαρχια, 1806-1814. Φιλελευθεροποίηση, κατάργηση δουλοπαροικίας και λογοκρισίας.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17 11 Προλογικό Σημείωμα... 17 Ενότητα Ι: Δημιουργική Αναζήτηση... 19 Δ01 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός και η Ανάδυση της Επιστημονικής Σκέψης...21 Δ1.1 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός... 21 Δ1.2 Η Επιστημονική Σκέψη... 22

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ Ι 1. 1 Τα κείμενα που ακολουθούν συνοδεύουν και υποβοηθούν τη μελέτη των αντίστοιχων

ΚΕΙΜΕΝΑ Ι 1. 1 Τα κείμενα που ακολουθούν συνοδεύουν και υποβοηθούν τη μελέτη των αντίστοιχων ΚΕΙΜΕΝΑ Ι 1 J. Locke, Δοκίμιο για την ανθρώπινη νόηση, [An Essay Concerning Human Understanding], μτφρ. Γρ. Λιονή, επιμ. Κ. Μετρινού, Αθήνα: Αναγνωστίδης, χ.χ. 2 1. [Η εμπειρική καταγωγή της γνώσης.] «Ας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 1: Οι φιλοσοφικές καταβολές της ψυχολογίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 1: Οι φιλοσοφικές καταβολές της ψυχολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 1: Οι φιλοσοφικές καταβολές της ψυχολογίας Θεματική Ενότητα 1: Στόχοι: Η απόκτηση ενημερότητας, εκ μέρους των φοιτητών, για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΚΑΝΤ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑΣ» ΕΠΟΠΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ J. LOCKE ΚΑΙ ΣΤΟΝ D. HUME

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ J. LOCKE ΚΑΙ ΣΤΟΝ D. HUME ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ J. LOCKE ΚΑΙ ΣΤΟΝ D. HUME ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Ν. ΑΥΓΕΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

DAVID HUME (1711-1776) «Δεν αντίκειται στο λόγο να προτιμήσω την καταστροφή του κόσμου από το να γδάρω το δάχτυλό μου» 28

DAVID HUME (1711-1776) «Δεν αντίκειται στο λόγο να προτιμήσω την καταστροφή του κόσμου από το να γδάρω το δάχτυλό μου» 28 47 DAVID HUME (1711-1776) «Δεν αντίκειται στο λόγο να προτιμήσω την καταστροφή του κόσμου από το να γδάρω το δάχτυλό μου» 28 Γενικά. Κύριος σκοπός του Hume είναι να περιορίσει τη μεταφυσική και να εγκαταστήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα της Στήλης Β, που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής

Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γεννήθηκε το 1956 στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1978: πτυχίο Νομικής, 1982: άδεια άσκησης της δικηγορίας, από την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά Επίκουρη καθηγήτρια Τμήμα Φ.Π.Ψ. Θεματική του μαθήματος Έννοια και εξέλιξη της Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ Πρόλογος Είναι δυνατόν να υπάρχει μια επιστήμη του ανθρώπινου υποκειμένου; Το ερώτημα αυτό δεν είναι καινούριο. Οι ρίζες του είναι τόσο παλιές όσο και το πρόβλημα της σχέσης του πνεύματος με το σώμα, έγινε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ αύξηση πληθυσμού αγροτική επανάσταση (μεγάλα αγροκτήματα νέες μέθοδοι εισαγωγή μηχανημάτων) ανάπτυξη εμπορίου α. Ευρώπη Αφρική Αμερική (τριγωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 2 η : Μεταφυσική ή Οντολογία Ι: Θεός Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΜΠΕΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΠΡΙΑΜΗ ΒΑΓΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΤΜΗΜΑ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ & ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΤΜΗΜΑ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ & ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΤΜΗΜΑ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ & ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΟΝ ΚΑΝΤ ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κος ΔΕΛΗΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για το μάθημα «Ειδικά Θέματα Νεότερης Φιλοσοφίας Ι: Οι αποδείξεις ύπαρξης του Θεού στη νεότερη φιλοσοφία. Από τον Ντεκάρτ μέχρι τον Καντ»

Σημειώσεις για το μάθημα «Ειδικά Θέματα Νεότερης Φιλοσοφίας Ι: Οι αποδείξεις ύπαρξης του Θεού στη νεότερη φιλοσοφία. Από τον Ντεκάρτ μέχρι τον Καντ» Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Φιλοσοφίας Διδάσκων: Γιάννης Πίσσης Γενάρης 2017 Σημειώσεις για το μάθημα «Ειδικά Θέματα Νεότερης Φιλοσοφίας Ι: Οι αποδείξεις ύπαρξης του Θεού στη νεότερη φιλοσοφία. Από τον

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΜΠΕΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΚΑΝΤ

Ο ΕΜΠΕΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΚΑΝΤ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής Τομέας Φιλοσοφίας ΗΛΙΑΣ ΤΣΑΒΕΣ Ο ΕΜΠΕΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΚΑΝΤ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Ν.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Jannis Pissis: Kants transzendentale Dialektik. Zu ihrer systematischen Bedeutung. Berlin: De Gruyter 2012, 243 σ., 79.

Jannis Pissis: Kants transzendentale Dialektik. Zu ihrer systematischen Bedeutung. Berlin: De Gruyter 2012, 243 σ., 79. 1/6 2013-04 Πίσσης: Καντιανή διαλεκτική Jannis Pissis: Kants transzendentale Dialektik. Zu ihrer systematischen Bedeutung. Berlin: De Gruyter 2012, 243 σ., 79. Κρίνει ο Στέλιος Γκαδρής ( ρ Φιλοσοφίας)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ Η

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ Η ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ31 ΘΕΜΑ Η έννοια της «μεθόδου» βρίσκεται στο επίκεντρο τόσο της ρασιοναλιστικής όσο και της εμπειριστικής επιστημολογίας που απετέλεσαν τα στηρίγματα της επιστημονικής επανάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της αιτιότητας στη φιλοσοφία του Kant: η σημασία της Δεύτερης Αναλογίας

Η έννοια της αιτιότητας στη φιλοσοφία του Kant: η σημασία της Δεύτερης Αναλογίας Η έννοια της αιτιότητας στη φιλοσοφία του Kant: η σημασία της Δεύτερης Αναλογίας Διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 3 η : Μεταφυσική ή Οντολογία ΙΙ: Ελεύθερη Βούληση Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ

Α ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2008-2009 Α ΕΤΟΣ 28/1/2009 ΤΕΤΑΡΤΗ Παιδαγωγικά I: Εισαγωγή στην παιδαγωγική επιστήμη (Υ) Σ. ΚΡΙΒΑΣ 12:30-15:30

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ

Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2012-2013 Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ) Πλάτων: Θεωρία των ιδεών (Υ) Μ. Μουζάλα 16:00-18:00 ΧΗ8 / ΑΠ2 / ΑΠ4 / ΑΠ8 06.06.2013

Διαβάστε περισσότερα

Είναι τα πράγματα όπως τα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας;

Είναι τα πράγματα όπως τα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας; Είναι τα πράγματα όπως τα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας; Εμείς που αντιλαμβανόμαστε είμαστε όλοι φτιαγμένοι από το ίδιο υλικό; Πώς βρεθήκαμε σ αυτόν τον κόσμο; Ο θάνατός μας σημαίνει το τέλος ή

Διαβάστε περισσότερα

ἐπιθυμητικόνἐ θ ό Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή

ἐπιθυμητικόνἐ θ ό Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή Τριπουλά Ιωάννα 1 Εισαγωγικές παρατηρήσεις Πλάτωνος Πολιτεία ή Περί δικαίου (380 π.χ.) δικαιοσύνη = οἰκειοπραγία: κάθε μέρος ενός συνόλου ή μέλος μιας ομάδας πράττει το έργο που του αντιστοιχεί αναλόγως

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΤΟΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ. 1/9/2009 ΤΡΙΤΗ Ευρωπαϊκή ιστορία (Υ) Σ. Ψαρρού 18:00-20:00 ΧΗ8 / ΑΠ1

Α ΕΤΟΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ. 1/9/2009 ΤΡΙΤΗ Ευρωπαϊκή ιστορία (Υ) Σ. Ψαρρού 18:00-20:00 ΧΗ8 / ΑΠ1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2008-2009 Α ΕΤΟΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ 1/9/2009 ΤΡΙΤΗ Ευρωπαϊκή ιστορία (Υ) Σ. Ψαρρού 18:00-20:00 ΧΗ8 / ΑΠ1 3/9/2009

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής Σε τι αναφέρεται το μάθημα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία Σωτήρης Χτούρης,

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 7- Πρόσθετο Υλικό: Πολυπλοκότητα Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Εισαγωγή 1 H γοητεία της δουλειάς του ιστορικού είναι ότι έχει να αντιμετωπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΝΤΙΑΝΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ. Βασικές αρχές και θέσεις

Η ΚΑΝΤΙΑΝΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ. Βασικές αρχές και θέσεις Η ΚΑΝΤΙΑΝΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ Βασικές αρχές και θέσεις Ο ΚΑΝΤ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ 22 Απριλίου 1724: γέννηση στο Καίνιξμπεργκ της Ανατολικής Πρωσίας. Καταγωγή από οικογένεια μικρομεσαία και ευσεβή 1737: θάνατος της

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101)

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ (Φ101) 1 η ενότητα: Σκοπός, Περιεχόμενο και Δομή του μαθήματος Γιώργος Ζωγραφίδης Τμήμα Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985)

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Επιρροές και βασική θέση της «ενεργητικής θεωρίας» του Kurth O μουσικολόγος E. Kurth διαμόρφωσε την «ενεργητική»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Διττός χαρακτήρας Συντάγματος 2. Διάκριση θεσμού-κανόνα 3. Η σχέση λόγου - πνεύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα # 2: Επιστημολογία και Φιλοσοφικά Ρεύματα Μιλτιάδης Χαλικιάς Τμήμα Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΆΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΉ

ΔΙΆΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΉ 1 Εισαγωγή Ο Χέγκελ είναι ένας από τους φιλοσόφους της νεότερης φιλοσοφίας που τα έργα τους έχουν αποτελέσει αντικείμενο διαφορετικών και συχνά αντιτιθέμενων ερμηνευτικών προσεγγίσεων. Ένας από τους λόγους

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Οι φιλοσοφικές καταβολές της ψυχολογίας Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Φ 619 Προβλήματα Βιοηθικής

Φ 619 Προβλήματα Βιοηθικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Οι κυριότερες μέθοδοι της Βιοηθικής (1): Ωφελιμισμός, Καντιανισμός. Περιπτωσιολογία. Ελένη Καλοκαιρινού Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Παναγιώτης Θανασάς www.thanassas.gr ΟΔΗΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Ο παρών οδηγός επιχειρεί να καταγράψει την ελληνική βιβλιογραφία για τους σημαντικότερους εκπροσώπους της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Τα φιλοσοφικά ερωτήματα: Δε μοιάζουν με τα επιστημονικά, γιατί δε γνωρίζουμε: από πού να ξεκινήσουμε την ανάλυσή τους ποια μέθοδο να ακολουθήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης.

Λογική. Μετά από αυτά, ορίζεται η Λογική: είναι η επιστήμη που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους καθολικούς κανόνες της νόησης. Λογική Εισαγωγικά, το ζήτημα της Λογικής δεν είναι παρά η άσκηση 3 δυνάμεων της νόησης: ο συλλογισμός, η έννοια και η κρίση. Ακόμη και να τεθεί θέμα υπερβατολογικό αναφορικά με το ότι πρέπει να αποδειχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ / Θεολόγος Καθηγητής DEA

Διαβάστε περισσότερα

Hegel ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Hegel ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 50 ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ Hegel ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ι. ΕΡΓΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 27 Αυγούστου 1770 Γεννιέται στη Στουτγάρδη ο Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Ο πατέρας του δημόσιος υπάλληλος στην κυβέρνηση της Βυρτεμβέργης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Η ΥΠΕΡΒΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΑΝΤ»

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101)

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ (Φ101) 6η ενότητα: Τι (μπορούμε να) γνωρίζουμε; Η δυνατότητα της γνώσης Γιώργος Ζωγραφίδης Τμήμα Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4. Γνώση και υποκειμενική πρόσληψη. Συνθετικές προσεγγίσεις

Κεφάλαιο 4. Γνώση και υποκειμενική πρόσληψη. Συνθετικές προσεγγίσεις Κεφάλαιο 4. Γνώση και υποκειμενική πρόσληψη. Συνθετικές προσεγγίσεις Με τη διαίρεση ανάμεσα σε έναν κόσμο εμπειρικών αποφάνσεων, που αφορούσε αλήθειες βάσει παρατηρησιακών δεδομένων και γεγονότων και σε

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΖΟΡΤΖ ΜΠΕΡΚΛΕΫ (George Berkeley, )

ΤΖΟΡΤΖ ΜΠΕΡΚΛΕΫ (George Berkeley, ) ΤΖΟΡΤΖ ΜΠΕΡΚΛΕΫ (George Berkeley, 1685-1753) ΜΕΡΙΚΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ (Από το φιλοσοφικό έργο του Τζορτζ Μπέρκλεϋ) " Να κρίνουμε σύμφωνα με το σύνολο. Όποιος θα καταπιασθεί να κρίνει ένα μέρος, θα ήθελα να συμφωνήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η Καντιανή Θεώρηση. Κώστας Παγωνδιώτης

Η Καντιανή Θεώρηση. Κώστας Παγωνδιώτης Η Καντιανή Θεώρηση Κώστας Παγωνδιώτης Πρόλογος ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1 1. Τα κύρια φιλοσοφικά ρεύματα πριν τον Kant.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Βιβλιογραφία... 23 Εισαγωγή... 27 ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΝΟΙΑ - ΠΗΓΕΣ 1. Έννοια κ.λ.π... 29 Α. Εισαγωγικά... 29 Β. Εξωτερική συμπεριφορά... 30 Γ. Διατάξεις... 31

Διαβάστε περισσότερα

Ο φιλοσοφικός στοχασμός ως κριτήριο της επιστημονικής αξίωσης

Ο φιλοσοφικός στοχασμός ως κριτήριο της επιστημονικής αξίωσης Ο φιλοσοφικός στοχασμός ως κριτήριο της επιστημονικής αξίωσης Στέφανος Ροζάνης Διδάσκων στο Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών γώ θα επιμείνω περισσότερο στη Φιλοσοφία.

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Επιστημολογίας. Ρένια Γασπαράτου

Θέματα Επιστημολογίας. Ρένια Γασπαράτου Ρένια Γασπαράτου αισθήσεις λογική γλώσσα συναίσθημα πού εδράζονται οι γνωστικές και νοητικές μας δεξιότητες; τι είδους δεξιότητες είναι; πώς θα τις μελετήσουμε; Το σκληρό πρόβλημα της συνείδησης : τι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ 2014-2015 Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) 27.08.2015 Πέµπτη Παιδαγωγικά Ι: Εισαγωγή στην παιδαγωγική επιστήµη Θ. Καραλής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 3: Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 3: Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 3: Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΝΤΙΑΝΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία Επιβλέπων καθηγητής:νικόλαος Αυγελής

Η ΚΑΝΤΙΑΝΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία Επιβλέπων καθηγητής:νικόλαος Αυγελής 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤOMEAΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΟΝΟΜΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ: ΣΜΑΡΑΓΔΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Η ΚΑΝΤΙΑΝΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία Επιβλέπων καθηγητής:νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Αλέξης Καρπούζος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η περιπέτεια της ανθρώπινης χειραφέτησης Εγχειρίδιο έρευνας και διδασκαλίας Εργαστήριο Σκέψης - Αθήνα 2011 Τίτλος: Εισαγωγή στην κατανοητική φιλοσοφία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΡΟΥΧ ΝΤΕ ΣΠΙΝΟΖΑ (1632-1677)

ΜΠΑΡΟΥΧ ΝΤΕ ΣΠΙΝΟΖΑ (1632-1677) ΜΠΑΡΟΥΧ ΝΤΕ ΣΠΙΝΟΖΑ (1632-1677) ΣΧΟΛΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ 1 ΜΠΑΡΟΥΧ ΝΤΕ ΣΠΙΝΟΖΑ (1632-1677) Από το βιβλίο Η Θεολογία της Επιστήμης 2000 Η ύπαρξη του Θεού, με την πιο αφηρημένη έννοιά του, αποδεικνύεται και

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 8 η : Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Με τι ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Σπύρου Ν. Πνευµατικού Καθηγητή Μαθηµατικών Πανεπιστηµίου Πατρών ΕΚ ΟΣΕΙΣ Γ. Α. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ 2005 Σ. Ν. Πνευµατικός Η αναπαραγωγή ολικά ή µερικά ή περιληπτικά, ή η αντιγραφή του

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Οικονομικών Θεωριών

Ιστορία Οικονομικών Θεωριών Ιστορία Οικονομικών Θεωριών Ενότητα 7: Η κριτική της πολιτικής οικονομίας: Karl Marx Νίκος Θεοχαράκης Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Να εξηγήσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Σελ.1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ Νοημοσύνης και Λογικής. Λογική είναι οι γνώσεις και οι εμπειρίες από το παρελθόν. Η Λογική έχει σχέση με το μέρος εκείνο της

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ. 18/1/2010 ΔΕΥΤΕΡΑ Νεότερη πολιτική φιλοσοφία (Υ) Α. ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ 18:00-20:00 ΧΗ8 / ΑΠ4 / ΑΠ8

Α ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ. 18/1/2010 ΔΕΥΤΕΡΑ Νεότερη πολιτική φιλοσοφία (Υ) Α. ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ 18:00-20:00 ΧΗ8 / ΑΠ4 / ΑΠ8 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2009-2010 Α ΕΤΟΣ 18/1/2010 ΔΕΥΤΕΡΑ Νεότερη πολιτική φιλοσοφία (Υ) Α. ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ 18:00-20:00 ΧΗ8 / ΑΠ4 / ΑΠ8

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΕΜΦΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ-ΔΙΑΥΛΩΝ. Βιβλίο-Δίαυλος 1: Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΜΟΡΦΕΣ ΕΜΦΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ-ΔΙΑΥΛΩΝ. Βιβλίο-Δίαυλος 1: Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΜΟΡΦΕΣ ΕΜΦΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ-ΔΙΑΥΛΩΝ Βιβλίο-Δίαυλος 1: Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ Ι. Συνοπτική παρουσίαση του Βιβλίου-Διαύλου Η Ψυχική Υγεία: Η Ψυχική Υγεία εγγυάται τη συνοχή ομοειδών ιδιοτήτων και χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Νεότερες Θεωρίες γνώσης

Κεφάλαιο 3. Νεότερες Θεωρίες γνώσης Κεφάλαιο 3. Νεότερες Θεωρίες γνώσης Η απάντηση στο ερώτημα ως προς τις πηγές της γνώσης αποτέλεσε κατά τους νέους χρόνους την αφετηρία για την ανάπτυξη διαφορετικών σχολών σκέψης. Τα ερωτήματα διακρίνονται

Διαβάστε περισσότερα

1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο)

1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο) 1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο) Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα Οι μαθητές/μαθήτριες να: - εξετάζουν το φαινόμενο της αθεΐας ως άρνηση/απόρριψη του Θεού, διακρίνουν την επίδραση της αθεΐας σε διαμόρφωση πεποιθήσε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΤΕΣΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ

ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΤΕΣΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΤΕΣΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΕΠΟ22 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΪΟΣ 2007 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή...3 2. Από το νου

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ

Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ Ενότητα 2η: Ιστορική αναδρομή στην γένεση της ερμηνευτικής Όνομα Καθηγητή: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΛΕΡΗ Τμήμα: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 1. Σκοποί Ενότητας Σκοπός της ιστορικής επισκόπησης είναι να

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Επιστημολογίας. Ρένια Γασπαράτου

Θέματα Επιστημολογίας. Ρένια Γασπαράτου Ρένια Γασπαράτου Λογική vs Αισθητηριακή Αντίληψη γνωστικές δεξιότητες πηγές γνώσης μέθοδοι ελέγχου πεποιθήσεων Λογική λογική (reason) & λογική (logic) λογική (reason) > λογική (logic) Descartes η λογική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα