Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ. Γεκήηξεο παλφο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ. Γεκήηξεο παλφο"

Transcript

1 Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ Γεκήηξεο παλφο

2 ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 2 -

3 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΠΟΤ ΔΠΖΡΔΑΕΟΤΝ ΣΖΝ ΤΓΔΗΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΟΤ ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΟΗ ΚΑΣΖΓΟΡΗΔ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΩΝ ΜΔΣΑΓΟΖ ΚΑΗ ΑΝΣΗΜΔΣΩΠΗΖ ΣΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΩΝ ΜΖΥΑΝΗΜΟΗ ΑΜΤΝΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΗΝΟΤ ΟΡΓΑΝΗΜΟΤ ΒΑΗΚΔ ΑΡΥΔ ΑΝΟΗΑ ΜΖΥΑΝΗΜΟΗ ΜΖ ΔΗΓΗΚΖ ΑΜΤΝΑ ΜΖΥΑΝΗΜΟΗ ΠΟΤ ΑΝΣΗΜΔΣΩΠΗΕΟΤΝ ΣΟΤ ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΟΤ ΜΔΣΑ ΣΖΝ ΔΗΟΓΟ ΣΟΤ ΣΟΝ ΑΝΘΡΩΠΗΝΟ ΟΡΓΑΝΗΜΟ ΜΖΥΑΝΗΜΟΗ ΔΗΓΗΚΖ ΑΜΤΝΑ - ΑΝΟΗΑ ΣΑΓΗΑ ΑΝΟΟΒΗΟΛΟΓΗΚΖ ΑΠΟΚΡΗΖ ΠΡΟΒΛΖΜΑΣΑ ΣΖ ΓΡΑΖ ΣΟΤ ΑΝΟΟΒΗΟΛΟΓΗΚΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ ΠΡΟΒΛΖΜΑΣΑ ΜΖΥΑΝΗΜΩΝ ΑΜΤΝΑ & ΑΝΟΗΑ ΤΝΓΡΟΜΟ ΔΠΗΚΣΖΣΖ ΑΝΟΟΛΟΓΗΚΖ ΑΝΔΠΑΡΚΔΗΑ (AIDS) ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 3 -

4 1.1 ΠΑΡΑΓΟΝΣΕ ΠΟΤ ΕΠΗΡΕΑΖΟΤΝ ΣΗΝ ΤΓΕΘΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΟΤ ΒΑΙΚΕ ΕΝΝΟΙΕ- ΕΠΙΗΜΑΝΕΙ: Ζ ηθαλφηεηα ηνπ νξγαληζκνχ λα δηαηεξεί ζηαζεξέο ηηο ζπλζήθεο ηνπ εζσηεξηθνχ ηνπ πεξηβάιινληνο (ζεξκνθξαζία, ζπγθεληξψζεηο δηάθνξσλ ζπζηαηηθψλ θηι.), παξά ηηο εμσηεξηθέο κεηαβνιέο, νλνκάδεηαη νκνηφζηαζε. ηνλ αλζξψπηλν νξγαληζκφ νκνηνζηαηηθνί κεραληζκνί ξπζκίδνπλ ηε ζεξκνθξαζία ηνπ ζψκαηνο Σν δέξκα ηε ζπγθέληξσζε ηεο γιπθφδεο Σν ήπαξ ζην αίκα, ηε ζπγθέληξσζε ηνπ λεξνχ, Οη λεθξνί ην ph ηνπ αίκαηνο, πνπ πξέπεη λα Οη λεθξνί είλαη ζηαζεξφ ζην 7,4, ηα επίπεδα ηνπ CO2 ζην αίκα. Οη πλεχκνλεο Γηαηαξαρή ηεο νκνηφζηαζεο κπνξεί λα πξνθαιέζνπλ Οη παζνγφλνη κηθξννξγαληζκνί Οη αθξαίεο κεηαβνιέο ησλ πεξηβαιινληηθψλ ζπλζεθψλ (ζεξκνθξαζία, αθηηλνβνιίεο, δηαζεζηκφηεηα νμπγφλνπ), Ο ηξφπνο δσήο (θάπληζκα, αιθνφι θηι.). έθθξηζε ηδξψηα δηαζηνιή ησλ αγγείσλ ηξίρεο θνληά ζην δέξκα ξίγνο ζπζηνιή ησλ αγγείσλ αλφξζσζε ησλ ηξηρψλ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 4 -

5 1.2 ΜΘΚΡΟΟΡΓΑΝΘΜΟΘ ΒΑΙΚΕ ΕΝΝΟΙΕ- ΕΠΙΗΜΑΝΕΙ: Μηθξννξγαληζκνί ή κηθξφβηα ραξαθηεξίδνληαη εθείλνη νη νξγαληζκνί ηνπο νπνίνπο δελ κπνξνχκε λα δηαθξίλνπκε κε γπκλφ κάηη, γηαηί έρνπλ κέγεζνο κηθξφηεξν απφ 0,1 mm. Καηεγνξίεο κηθξννξγαληζκψλ Παζνγφλνη Με παζνγφλνη Γπλεηηθά παζνγφλνη Οη κηθξννξγαληζκνί πνπ δελ πξνθαινχλ αζζέλεηεο ζηνλ άλζξσπν Οη κηθξννξγαληζκνί πνπ πξνθαινχλ αζζέλεηεο ζηνλ άλζξσπν Οη κηθξννξγαληζκνί πνπ άιινηε ζπκπεξηθέξνληαη σο παζνγφλνη θαη άιινηε σο κε παζνγφλνη πεξλνχλ φιε ηε δσή ηνπο ζην θπζηθφ πεξηβάιινλ ληηξνπνηεηηθά βαθηήξηα Κάπνηνη κηθξννξγαληζκνί πεξλνχλ έλα κέξνο ή νιφθιεξε ηε δσή ηνπο ζην εζσηεξηθφ θάπνηνπ πνιπθχηηαξνπ νξγαληζκνχ. Οη κηθξννξγαληζκνί Ο νξγαληζκφο πνπ ηνπο απηνί ραξαθηεξίδνληαη «θηινμελεί» ραξαθηεξίδνηαη σο παξάζηηα σο μεληζηήο. δπλεηηθά παζνγφλνη. φπσο ην βαθηήξην Escherichia coli φηαλ βξίζθνληαη ζε κηθξφ αξηζκφ θαη δε κεηαλαζηεχνπλ ζε άιινπο ηζηνχο θαη φξγαλα, απνηεινχλ θπζηνινγηθή κηθξνρισξίδα γηα ηνλ άλζξσπν, είηε δηφηη παξάγνπλ ρξήζηκεο ρεκηθέο νπζίεο ηηο νπνίεο ν άλζξσπνο δελ κπνξεί λα ζπλζέζεη κφλνο ηνπ (π.ρ. βηηακίλε Κ απφ ηελ E. coli) είηε δηφηη ζπκβάιινπλ ζηελ άκπλα ηνπ νξγαληζκνχ Αλ φκσο, γηα θάπνην ιφγν, απμεζνχλ (π.ρ. επεηδή ν μεληζηήο παξνπζηάδεη κεησκέλε αληίζηαζε) ή βξεζνχλ ζε άιινπο ηζηνχο, ηφηε πξνθαινχλ ηελ εθδήισζε αζζελεηψλ. Οη πεξηζζφηεξνη φκσο κηθξννξγαληζκνί φρη κφλν δελ είλαη βιαβεξνί γηα ηνλ άλζξσπν, αιιά αληίζεηα είλαη ρξήζηκνη ή θαη απαξαίηεηνη, θαζψο ζπκκεηέρνπλ ζε ζεκαληηθέο δηεξγαζίεο απνηθνδφκεζε ηεο λεθξήο νξγαληθήο χιεο ρξεζηκνπνηνχληαη απφ ηνλ άλζξσπν γηα ηελ παξαγσγή νπζηψλ ρξήζηκσλ ζε δηάθνξνπο ηνκείο (π.ρ. πγεία, δηαηξνθή θηι.). ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 5 -

6 Καηεγορίες παζογόλωλ κηθροοργαληζκώλ Δπθαξπσηηθνί Πξνθαξπσηηθνί ηνί Πξσηφδσα Μχθεηεο Βαθηήξηα Αθπηηαξηθέο κνξθέο δσήο Πξσηφδσα κνλνθχηηαξνη επθαξπσηηθνί νξγαληζκνί. Σα πεξηζζφηεξα αλαπαξάγνληαη κνλνγνληθά κε δηρνηφκεζε. Κηλνχληαη 1. ζρεκαηίδνληαο ςεπδνπφδηα (ακνηβάδα) 2. κε ηηο βιεθαξίδεο ή ηα καζηίγηα πνπ δηαζέηνπλ. Παζνγφλα πξσηφδσα Αζζέλεηα ή παζνγφλνο δξάζε Σξφπνο κεηάδνζεο πιαζκψδην εινλνζία θνπλνχπηα ηξππαλφζσκα αζζέλεηα ηνπ χπλνπ κχγα ηζεηζέ ηζηνιπηηθή ακνηβάδα ακνηβαδνεηδή δπζεληεξία λεξφ ή ηξφθηκα ηνμφπιαζκα Σξφπνη πνιιαπιαζηαζκνχ πξνζβάιιεη βαζηθά φξγαλα φπσο πλεχκνλεο, ήπαξ, ζπιήλα θαη πξνθαιεί απνβνιέο ζηηο εγθχνπο). Μχθεηεο θαηνηθίδηα δψα Δηεξφηξνθνη επθαξπσηηθνί κνλνθχηηαξνη ή θνηλνθπηηαξηθνί νξγαληζκνί Οη πεξηζζφηεξνη απνηεινχληαη απφ απινχζηεξεο λεκαηνεηδείο δνκέο, ηηο πθέο. δηαζέηνπλ θπηηαξφπιαζκα κε πνιπάξηζκνπο ππξήλεο παξαζηηνχλ ζε δσληαλνχο νξγαληζκνχο ζην έδαθνο Γηαβίσζε ειεχζεξνη ζην λεξφ ζηνλ αέξα ζηα ηξφθηκα κνλνγνληθά κε απιή δηρνηφκεζε κε εθβιάζηεζε ηνπο κχθεηεο απηνχο ζρεκαηίδεηαη ζε θάπνην ζεκείν ηνπ αξρηθνχ θπηηάξνπ έλα εμφγθσκα, ην εθβιάζηεκα, ην νπνίν, φηαλ αλαπηπρζεί αξθεηά, είηε παξακέλεη ελσκέλν κε ην γνληθφ νξγαληζκφ είηε απνθφβεηαη απφ απηφλ θαη δεη πιένλ σο απηνηειήο νξγαληζκφο. Μπθεηηάζεηο. Σα λνζήκαηα πνπ πξνθαινχληαη ζηνλ άλζξσπν απφ παζνγφλνπο κχθεηεο Παζνγφλνη κχθεηεο πκπηψκαηα. Ζ Candida albicans αλάινγα κε ην φξγαλν πνπ πξνζβάιιεη, κπνξεί λα (θάληηληα ε ιεπθάδνπζα), πξνθαιέζεη πλεπκνληθή θαληηληίαζε, θνιπίηηδα, ζηνκαηίηηδα Σα δεξκαηφθπηα εηδηθή θαηεγνξία κπθήησλ πνπ πξνζβάιινπλ ην δέξκα, ηδηαίηεξα ην ηξηρσηφ κέξνο ηεο θεθαιήο, αιιά θαη ηηο κεζνδαθηχιηεο πεξηνρέο ησλ πνδηψλ πξνθαιψληαο εξπζξφηεηα θαη έληνλν θλεζκφ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 6 -

7 Βαθηήξηα πξνθαξπσηηθνί νξγαληζκνί, δειαδή δε δηαζέηνπλ νξγαλσκέλν ππξήλα. ζπλήζσο ζρεκαηίδνπλ αζξνίζκαηα, ηηο απνηθίεο πρλά δηαζέηνπλ, επηπιένλ, κηθξφηεξα κφξηα γελεηηθνχ πιηθνχ, ηα πιαζκίδηα. Σξφπνο πνιιαπιαζηαζκνχ Μνλνγνληθά κε απιή δηρνηφκεζε. Ζ αλαπαξαγσγή ηνπο δηαξθεί κηθξφ ρξνληθφ δηάζηεκα. Οξηζκέλα βαθηήξηα, ζε επλντθέο γη απηά ζπλζήθεο, δηαηξνχληαη θάζε 20 ιεπηά. ε αληίμνεο ζπλζήθεο, φπσο ζε αθξαίεο ζεξκνθξαζίεο ή ππφ ηε δξάζε αθηηλνβνιηψλ, πνιιά βαθηήξηα κεηαηξέπνληαη ζε αλζεθηηθέο κνξθέο, ηα ελδνζπφξηα. Σα ελδνζπφξηα είλαη αθπδαησκέλα θχηηαξα κε αλζεθηηθά ηνηρψκαηα θαη ρακεινχο κεηαβνιηθνχο ξπζκνχο. Όηαλ νη ζπλζήθεο ηνπ πεξηβάιινληνο μαλαγίλνπλ επλντθέο, ηα ελδνζπφξηα βιαζηάλνπλ δίλνληαο ην θαζέλα έλα βαθηήξην. Παζνγφλα βαθηήξηα Vibrio cholerae Treponema pallidum πκπηψκαηα πξνθαιεί ηε ρνιέξα πξνθαιεί ηε ζχθηιε. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 7 -

8 ΒΑΙΚΕ ΕΝΝΟΙΕ- ΕΠΙΗΜΑΝΕΙ: Ηνί Ίσζε Παξαδείγκαηα ηψζεσλ Αλαθάιπςε Μέγεζνο Γνκή Πιεξνθνξίεο ζην γνληδίσκα ΙOI Βαζηθά ζεκεία ζεσξίαο Αθπηηαξηθέο κνξθέο δσήο ηα λνζήκαηα δειαδή πνπ πξνθαινχληαη απφ ηνχο ην θξπνιφγεκα ή ε γξίπε, αιιά θαη ζνβαξφηεξεο, φπσο είλαη ε πνιηνκπειίηηδα ή ην AIDS. ζην ηέινο ηνπ 19νπ αηψλα Σν κηθξφ ηνπο κέγεζνο (20 έσο 250 nm πεξίπνπ) απνηέιεζε αξρηθά αλαζηαιηηθφ παξάγνληα γηα ηε κειέηε ηνπο. Ζ αλαθάιπςε φκσο αξγφηεξα ηνπ ειεθηξνληθνχ κηθξνζθνπίνπ βνήζεζε ζην λα πξνζδηνξηζηνχλ αξθεηά ζηνηρεία γηα ηε δνκή ηνπο. Οη ηνί έρνπλ ζρεηηθά απιή δνκή. Απνηεινχληαη απφ έλα πξσηετληθφ πεξίβιεκα κε ραξαθηεξηζηηθή γεσκεηξία, ην θαςίδην, κέζα ζην νπνίν πξνθπιάζζεηαη ην γελεηηθφ ηνπο πιηθφ. Οξηζκέλνη ηνί δηαζέηνπλ θαη έλα επηπιένλ πεξίβιεκα, ην έιπηξν, ην νπνίν είλαη ιηπνπξσηετληθήο θχζεο. Σν γελεηηθφ πιηθφ ελφο ηνχ κπνξεί λα είλαη είηε DNA είηε RNA γηα ηε ζχλζεζε ησλ πξσηετλψλ ηνπ πεξηβιήκαηνο αιιά θαη γηα ηε ζχλζεζε θάπνησλ ελδχκσλ απαξαίηεησλ γηα ηνλ πνιιαπιαζηαζκφ ηνπ Πνιιαπιαζηαζκφο Οη ηνί εμαζθαιίδνπλ απφ ηνλ μεληζηή ηνπο κεραληζκνχο αληηγξαθήο, κεηαγξαθήο θαη κεηάθξαζεο, θαζψο θαη ηα πεξηζζφηεξα έλδπκα πνπ ηνπο είλαη απαξαίηεηα γηα ηηο ιεηηνπξγίεο απηέο. Γηα ην ιφγν απηφ ραξαθηεξίδνληαη σο ππνρξεσηηθά θπηηαξηθά παξάζηηα. Κχηηαξα μεληζηέο Ωο πξνο ην είδνο ηνπ μεληζηή πνπ πξνζβάιινπλ, νη ηνί δηαθξίλνληαη ζε ηνχο βαθηεξίσλ, ηνχο θπηψλ θαη ηνχο δψσλ. Ζ εμεηδίθεπζε φκσο ησλ ηψλ δελ αθνξά κφλν ην είδνο ηνπ νξγαληζκνχ αιιά θαη ην είδνο ηνπ θπηηάξνπ ή ηνπ ηζηνχ ζηνλ νπνίν παξαζηηνχλ. Γελεηηθφ πιηθφ ησλ ηψλ ηνί βαθηεξίσλ (θάγνη) DNA (ζπλήζσο) RNA (ζπάληα) ηνί δψσλ DNA RNA Αξθεηά ζηειέρε ησλ ηψλ θαη ζηηο δχν πεξηπηψζεηο ηνί θπηψλ DNA (ζπάληα) RNA (ζπλήζσο) ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 8 -

9 Μεραληζκνί εηζφδνπ ησλ ηψλ ζηα θχηηαξα ησλ μεληζηψλ Οη ηνί πνπ δηαζέηνπλ έιπηξν κπνξνχλ είηε λα εηζέιζνπλ νιφθιεξνη κέζα ζην θχηηαξν - μεληζηή είηε ην έιπηξφ ηνπο λα παξακείλεη έμσ απφ ην θχηηαξν, πξνζθνιιεκέλν ζηελ επηθάλεηά ηνπ. Οη ηνί πνπ δηαζέηνπλ κφλν θαςίδην, απηφ ζπλήζσο παξακέλεη πξνζθνιιεκέλν ζηελ επηθάλεηα ηνπ θπηηάξνπ θαη ζην εζσηεξηθφ ηνπ θπηηάξνπ εηζέξρεηαη κφλν ην λνπθιετθφ νμχ ηνπ ηνχ. Ο πνιιαπιαζηαζκφο ησλ ηψλ κε δίθισλν DNA, φπσο είλαη νη εξπεηντνί, γίλεηαη ζηνλ ππξήλα ηνπ θπηηάξνπ - μεληζηή. Μεηά ηελ είζνδν ηνπ γελεηηθνχ πιηθνχ ηνπ ηνχ ζην θχηηαξν ην δίθισλν DNA ηνπ ηνχ είλαη δπλαηφ λα ελζσκαησζεί ζην γνληδίσκα ηνπ θπηηάξνπ θαη λα παξακείλεη ζε ιαλζάλνπζα θαηάζηαζε γηα θάπνην ρξνληθφ δηάζηεκα. ηελ πεξίπησζε απηή ην DNA ηνπ ηνχ κπνξεί λα δηπιαζηάδεηαη καδί κε ην γνληδίσκα ηνπ θπηηάξνπ - μεληζηή, φηαλ απηφ δηαηξείηαη. Κάησ φκσο απφ ηελ επίδξαζε δηάθνξσλ εξεζηζκάησλ είλαη δπλαηή ε ελεξγνπνίεζε θαη ε έθθξαζε ηνπ DNA ηνπ ηνχ. Σν απνηέιεζκα ηεο δηαδηθαζίαο απηήο είλαη ν ζρεκαηηζκφο πνιιψλ ηψλ. Οη λένη ηνί ζα απειεπζεξσζνχλ απφ ην θχηηαξν μεληζηή θαη ζα κνιχλνπλ άιια θχηηαξα, κε δπζάξεζηεο ζπλέπεηεο γηα ηελ εχξπζκε ιεηηνπξγία θαη ηελ επηβίσζε ηνπ νξγαληζκνχ Ο πνιιαπιαζηαζκφο ησλ ξεηξντψλ, κηαο εηδηθήο θαηεγνξίαο RNA ηψλ, ζηνπο νπνίνπο αλήθεη θαη ν ηφο πνπ πξνθαιεί ην AIDS Σν γελεηηθφ πιηθφ ησλ ηψλ απηψλ πεξηιακβάλεη δχν παλνκνηφηππα κφξηα RNA, θαζέλα απφ ηα νπνία είλαη ζπλδεδεκέλν κε έλα κφξην αληίζηξνθεο κεηαγξαθάζεο, έλα έλδπκν πνπ θαηαιχεη ηελ αληίζηξνθε κεηαγξαθή, δειαδή ηε ζχλζεζε DNA κε πξφηππν RNA. Μεηά ηελ είζνδν ηνπ γελεηηθνχ πιηθνχ ηνπ ηνχ ζην θχηηαξν - μεληζηή ην RNA ηνπ ηνχ ιεηηνπξγεί σο πξφηππν γηα ηελ παξαγσγή ελφο κνλφθισλνπ κνξίνπ DNA. Σν κφξην απηφ, αθνχ γίλεη δίθισλν ρξεζηκνπνηψληαο ηα έλδπκα ηνπ θπηηάξνπ, ελζσκαηψλεηαη ζην γελεηηθφ πιηθφ ηνπ θπηηάξνπ. ηελ πεξίπησζε απηή, θάζε θνξά πνπ ην θχηηαξν αληηγξάθεη ην DNA ηνπ πξνθεηκέλνπ λα αλαπαξαρζεί, αληηγξάθεηαη θαη ην γελεηηθφ πιηθφ ηνπ ηνχ πνπ έρεη ελζσκαησζεί ζ απηφ. Με ηνλ ηξφπν απηφ κπνξνχλ λα αλαπαξαρζνχλ γεληέο θπηηάξσλ πνπ ζα θέξνπλ θαη ηηο γελεηηθέο πιεξνθνξίεο ηνπ ηνχ. Κάπνηα ζηηγκή, γηα ιφγνπο πνπ δελ είλαη πάληνηε ζαθείο, ην γελεηηθφ πιηθφ ηνπ ηνχ ελεξγνπνηείηαη, κεηαγξάθεηαη θαη κεηαθξάδεηαη, κε απνηέιεζκα ηελ παξαγσγή λέσλ ηηθψλ κνξίσλ RNA θαη πξσηετλψλ. Απφ ην ζπλδπαζκφ ηνπο παξάγνληαη λένη ηνί, νη νπνίνη, αθνχ εγθαηαιείςνπλ ην πξνζβεβιεκέλν θχηηαξν, κνιχλνπλ κε ηελ ίδηα δηαδηθαζία άιια θχηηαξα. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 9 -

10 1.2.2 Μεηάδοζε θαη αληηκεηώπηζε ηωλ παζογόλωλ κηθροοργαληζκώλ ΒΑΙΚΕ ΕΝΝΟΙΕ- ΕΠΙΗΜΑΝΕΙ: Μόλςνζη: Ζ είζνδνο ελφο παζνγφλνπ κηθξννξγαληζκνχ ζηνλ νξγαληζκφ ηνπ αλζξψπνπ Λοίμωξη: Η εγθαηάζηαζε θαη ν πνιιαπιαζηαζκφο ελφο παζνγφλνπ κηθξννξγαληζκνχ ζηνλ νξγαληζκφ. Λοιμώδη νοζήμαηα: Ολνκάδνληαη νη αξξψζηηεο πνπ πξνθαινχληαη απφ ηνπο παζνγφλνπο κηθξννξγαληζκνχο (κηθξφβηα θαη ηνί). Σα ινηκψδε λνζήκαηα κπνξεί λα είλαη κεηαδνηηθά ή επηδεκηθά. Σα ινηκψδε λνζήκαηα κπνξνχλ λα απνηεινχλ παλδεκία ή ελδεκία. Σα θξηηήξηα ηνπ Κνρ Μηα αζζέλεηα νθείιεηαη ζε έλαλ παζνγόλν κηθξννξγαληζκό, όηαλ ν κηθξννξγαληζκόο απηόο: Αληρλεχεηαη ζηνπο ηζηνχο ή ζηα πγξά ηνπ αζζελνχο ή ζηνλ νξγαληζκφ αηφκσλ πνπ πέζαλαλ απφ απηή ηελ αζζέλεηα. Μπνξεί λα απνκνλσζεί θαη λα θαιιηεξγεζεί ζην εξγαζηήξην. Μπνξεί λα πξνθαιέζεη ηελ ίδηα αζζέλεηα ζε πεηξακαηφδσα αιιά θαη λα απνκνλσζεί εθ λένπ απφ απηά. Τοξίνερ: Οπζίεο πνπ παξάγνπλ ηα κηθξφβηα θαη πξνθαινχλ βιάβεο ζηνλ άλζξσπν εκθαλίδνληαο παζνγφλν δξάζε. Σέηνηεο νπζίεο είλαη νη εμσηνμίλεο, νη ελδνηνμίλεο Οη ηνμίλεο ησλ βαθηεξίσλ ελδνηνμίλεο Βξίζθνληαη ζην θπηηαξηθφ ηνίρσκα νξηζκέλσλ παζνγφλσλ βαθηεξίσλ Δίλαη ππεχζπλεο γηα ζπκπηψκαηα φπσο ν ππξεηφο, ε πηψζε ηεο πίεζεο ηνπ αίκαηνο θ.ά. εμσηνμίλεο Δθθξίλνληαη απφ ηα παζνγφλα βαθηήξηα θαη κε ηελ θπθινθνξία ηνπ αίκαηνο δηαζπείξνληαη ζην εζσηεξηθφ ηνπ αλζξψπηλνπ νξγαληζκνχ θαη πξνζβάιινπλ, αλάινγα κε ηε θχζε ηνπο, ζπγθεθξηκέλα φξγαλα. Αέξαο άκεζε Νεξφ Άλζξσπνο Δπαθή Σξνθή Έκκεζε Αίκα πλνπζία Γεξκαηνινγηθή επαθή Φίιεκα Μνιπζκέλα Εψα Με αληηθείκελα πνπ έρνπλ ρξεζηκνπνηεζεί απφ κνιπζκέλν άηνκν ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

11 Λνηκψδε λνζήκαηα Πξφιεςε Αληηκεηψπηζε Δκβφιηα Τηνζέηεζε θαη ηήξεζε ησλ θαλφλσλ Ζ αληηκεηψπηζε ησλ βαθηεξηαθψλ πξνζσπηθήο θαη δεκφζηαο πγηεηλήο Παζηεξίσζε ηνπ γάιαθηνο ινηκψμεσλ ζηεξίδεηαη ζε κεγάιν βαζκφ ζηα αληηβηνηηθά Υισξίσζε ηνπ λεξνχ Υξήζε πξνθπιαθηηθνχ Αληηβηνηηθά Υεκηθέο νπζίεο κε αληηκηθξνβηαθή δξάζε πνπ παξάγνληαη απφ βαθηήξηα, κχθεηεο θαη θπηά. Γξνπλ επηιεθηηθά, κε ηελ έλλνηα φηη βιάπηνπλ κφλν ηνπο κηθξννξγαληζκνχο θαη φρη ηα θχηηαξα ηνπ αλζξψπνπ Γελ είλαη απνηειεζκαηηθά έλαληη ησλ ηψλ Ζ αιφγηζηε ρξήζε ηνπο έρεη σο απνηέιεζκα ηε δεκηνπξγία ζηειερψλ βαθηεξίσλ πνπ είλαη αλζεθηηθά ζηα αληηβηνηηθά Σξφπνο δξάζεο Σα αληηβηνηηθά δξνπλ αλαζηέιινληαο ή παξεκπνδίδνληαο θάπνηα εηδηθή βηνρεκηθή αληίδξαζε ησλ θπηηάξσλ ηνπ κηθξννξγαληζκνχ Μεραληζκνί δξάζεο Παξεκπνδίδνπλ ηε ζχλζεζε ηνπ θπηηαξηθνχ ηνηρψκαηνο ησλ κηθξννξγαληζκψλ (π.ρ. ε πεληθηιίλε). Αλαζηέιινπλ θάπνηα αληίδξαζε ηνπ κεηαβνιηζκνχ ησλ κηθξννξγαληζκψλ. Παξεκβαίλνπλ ζηηο ιεηηνπξγίεο αληηγξαθήο, κεηαγξαθήο θαη κεηάθξαζεο ηνπ γελεηηθνχ πιηθνχ ησλ κηθξννξγαληζκψλ. Πξνθαινχλ δηαηαξαρέο ζηε ιεηηνπξγία ηεο πιαζκαηηθήο κεκβξάλεο. εμνπαιηθψο κεηαδηδφκελα λνζήκαηα Ννζήκαηα, πνπ κεηαδίδνληαη θαηά θχξην ιφγν κε ηε ζεμνπαιηθή επαθή. Σξφπνη κεηάδνζεο κε ηε ζεμνπαιηθή επαθή. ε ζχθηιε, ε γνλνθνθθηθή νπξεζξίηηδα ή γνλφξξνηα) ε ινίκσμε απφ ριακχδηα κέζσ ηνπ αίκαηνο ή ησλ παξαγψγσλ ηνπ (π.ρ. ζε πεξηπηψζεηο κεηάγγηζεο ή ρξήζεο κνιπζκέλεο ζχξηγγαο), Παξαδείγκαηα ζεμνπαιηθψλ λνζεκάησλ απφ: Απφ κνιπζκέλε κεηέξα ζην έκβξπν. βαθηήξηα ηνχο πξσηφδσα κχθεηεο ν απιφο έξπεηαο, ε ινίκσμε απφ ηνχο ησλ ε ινίκσμε ε ινίκσμε αλζξψπηλσλ ζεισκάησλ, απφ απφ ην AIDS, ηξηρνκνλάδα θάληηληα. ε επαηίηηδα Β ε επαηίηηδα C. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

12 ΛΕΞΕΙ ΚΛΕΙΔΙΑ: Ομοιόζηαζη: Αζθένεια: Ζ ηθαλφηεηα ηνπ νξγαληζκνχ λα δηαηεξεί ζηαζεξέο ηηο ζπλζήθεο ηνπ εζσηεξηθνχ ηνπ πεξηβάιινληνο (ζεξκνθξαζία, ζπγθεληξψζεηο δηάθνξσλ ζπζηαηηθψλ θηι.), παξά ηηο εμσηεξηθέο κεηαβνιέο. Ζ δηαηαξαρή ηεο νκνηφζηαζεο ηνπ νξγαληζκνχ, ε νπνία έρεη σο απνηέιεζκα ηελ θαθή ιεηηνπξγία ηνπ. Παθογόνοι μικποοπγανιζμοί: Οη κηθξννξγαληζκνί πνπ ρξεζηκνπνηνχλ ηνλ άλζξσπν σο μεληζηή ηνπο θαη κπνξνχλ λα πξνθαιέζνπλ δηαηαξαρέο ζηελ πγεία ηνπ. Μύκηηερ: Μςκηηιάζειρ: Δπθαξπσηηθνί κνλνθχηηαξνη ή πνιπθχηηαξνη νξγαληζκνί Σα λνζήκαηα πνπ πξνθαινχληαη ζηνλ άλζξσπν απφ παζνγφλνπο κχθεηεο. Βαθηήξηα: Πξνθαξπσηηθνί νξγαληζκνί, δειαδή δε δηαζέηνπλ νξγαλσκέλν ππξήλα. πλήζσο ζρεκαηίδνπλ αζξνίζκαηα, ηηο απνηθίεο. Σν ζρήκα ηνπο κπνξεί λα είλαη ειηθνεηδέο (ζπεηξχιιηα), ζθαηξηθφ (θφθθνη) ή ξαβδνεηδέο (βάθηινη). Ιοί: Μηθξννξγαληζκνί ρσξίο θπηηαξηθή δνκή είλαη ππνρξεσηηθά θπηηαξηθά παξάζηηα Καςίδην: Έλςηπο: Ανηίζηποθη μεηαγπαθάζη: Μόλςνζη: Λοίμωξη: Λοιμώδη νοζήμαηα: Δμβόλια: Βακηηπιακέρ λοιμώξειρ: Ανηιβιοηικά: Πξσηετληθφ πεξίβιεκα κε ραξαθηεξηζηηθή γεσκεηξία, κέζα ζην νπνίν πξνθπιάζζεηαη ην γελεηηθφ ηνπο πιηθφ. Έλα επηπιένλ πεξίβιεκα, ιηπνπξσηετληθήο θχζεο πνπ δηαζέηνπλ νξηζκέλνη ηνί. Έλδπκν πνπ δηαζέηνπλ νξηζκέλνη ξεηξντνί ην νπνίν έρεη ηελ ηθαλφηεηα λα ζπλζέηεη DNA έρνληαο σο «θαινχπη» ην RNA ηνπ ηνχ Ζ είζνδνο ελφο παζνγφλνπ κηθξννξγαληζκνχ ζηνλ νξγαληζκφ ηνπ αλζξψπνπ Ολνκάδεηαη ε εγθαηάζηαζε θαη ν πνιιαπιαζηαζκφο ελφο κηθξνβίνπ ζηνλ νξγαληζκφ. Ολνκάδνληαη νη αξξψζηηεο πνπ πξνθαινχληαη απφ ηα κηθξφβηα θαη ηνπο ηνχο. Σα ινηκψδε λνζήκαηα κπνξεί λα είλαη κεηαδνηηθά ή επηδεκηθά. Σα ινηκψδε λνζήκαηα κπνξνχλ λα απνηεινχλ παλδεκία ή ελδεκία. Δμαζζελεκέλνη ή λεθξνί κηθξννξγαληζκνί ή θαη νπζίεο πνπ πξνέξρνληαη απφ παζνγφλνπο κηθξννξγαληζκνχο θαη εκθαλίδνπλ αληηγνληθή αιιά φρη παζνγφλν δξάζε, ελεξγνπνηψληαο ην αλνζνπνηεηηθφ ζχζηεκα ηνπ νξγαληζκνχ Οη αζζέλεηεο πνπ πξνθαινχληαη απφ παζαγφλα βαθηήξηα Δίλαη ρεκηθέο νπζίεο κε αληηκηθξνβηαθή δξάζε πνπ παξάγνληαη απφ βαθηήξηα, κχθεηεο αιιά θαη απφ θπηά. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

13 ΕΡΩΣΗΕΙ ΑΚΗΕΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΧΟΛΙΚΟΤ ΒΙΒΛΙΟΤ: 1. Ο οργανισμός του ανθρώπου προκειμένου να διατηρεί σταθερό το εσωτερικό του περιβάλλον είναι υποχρεωμένος να τροποποιεί συνεχώς τη λειτουργία του. υμφωνείτε με την πρόταση; Να αιτιολογήσετε την άποψή σας παραθέτοντας επιχειρήματα που θα αντλήσετε από το σχολικό εγχειρίδιο. ΑΠΑΝΣΖΖ: Ο άλζξσπνο, αλ θαη δεη ζε έλα πεξηβάιινλ πνπ ζπλερψο κεηαβάιιεηαη, δηαζέηεη κεραληζκνχο πνπ δηαηεξνχλ ζηαζεξφ ην εζσηεξηθφ ηνπ πεξηβάιινλ, εμαζθαιίδνληαο έηζη ηελ εχξπζκε ιεηηνπξγία ηνπ νξγαληζκνχ θαη επνκέλσο ηελ επηβίσζή ηνπ. Ζ ηθαλφηεηα ηνπ νξγαληζκνχ λα δηαηεξεί ζηαζεξέο ηηο ζπλζήθεο ηνπ εζσηεξηθνχ ηνπ πεξηβάιινληνο (ζεξκνθξαζία, ζπγθεληξψζεηο δηάθνξσλ ζπζηαηηθψλ θηι.), παξά ηηο εμσηεξηθέο κεηαβνιέο, νλνκάδεηαη νκνηφζηαζε. ηνλ αλζξψπηλν νξγαληζκφ ππάξρνπλ νκνηνζηαηηθνί κεραληζκνί πνπ ξπζκίδνπλ: ηε ζεξκνθξαζία ηνπ ζψκαηνο (δέξκα), ηε ζπγθέληξσζε ηεο γιπθφδεο ζην αίκα, ηε ζπγθέληξσζε ηνπ λεξνχ, ην ph ηνπ αίκαηνο, πνπ πξέπεη λα είλαη ζηαζεξφ ζην 7,4, ηα επίπεδα ηνπ CO2 ζην αίκα. Έλα απφ ηα πην ραξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα νκνηνζηαηηθνχ κεραληζκνχ ζηνλ άλζξσπν είλαη ν κεραληζκφο ξχζκηζεο ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ ζψκαηνο ζηνπο 36,6 C.Πην ζπγθεθξηκέλα, ζηελ πεξίπησζε πνπ βξεζνχκε ζε έλα ρψξν κε ζεξκνθξαζία κεγαιχηεξε απφ ηνπο 36,6 C, ε ζεξκφηεηα πνπ θζάλεη ζπλερψο απφ ην πεξηβάιινλ ζην ζψκα καο ηείλεη λα πξνθαιέζεη αχμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ. Ωζηφζν ε αχμεζε απηή δε ζπκβαίλεη, εμαηηίαο κηαο ζεηξάο δηαδνρηθψλ αληηδξάζεσλ ζηηο νπνίεο θχξην ξφιν παίδεη ν εγθέθαινο. Αξρηθά νη ζεξκνυπνδνρείο ηνπ δέξκαηφο καο, δειαδή ηα εηδηθά λεπξηθά ζσκάηηα πνπ αληρλεχνπλ ηηο κεηαβνιέο ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ πεξηβάιινληνο, «εηδνπνηνχλ» ηνλ εγθέθαιν γηα ηελ αχμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο κε κελχκαηα πνπ απνζηέιινπλ ζην θέληξν ησλ γεληθψλ αηζζήζεσλ ηνπ εγθεθάινπ. ηε ζπλέρεηα ην εηδηθφ θέληξν ξχζκηζεο ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ εγθεθάινπ, κε κελχκαηα πνπ απνζηέιιεη ζηνπο ηδξσηνπνηνχο αδέλεο θαη ζηα αγγεία ηεο επηθάλεηαο ηνπ δέξκαηνο, πξνθαιεί έθθξηζε ηδξψηα θαη δηαζηνιή ησλ αγγείσλ αληίζηνηρα. Ο ζπλδπαζκφο απηψλ ησλ δχν αληηδξάζεσλ ζπκβάιιεη ζηε δηαηήξεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ ζψκαηφο καο κε ηνλ εμήο ηξφπν: ηα αγγεία πνπ έρνπλ δηαζηαιεί θέξνπλ κεγάιεο πνζφηεηεο αίκαηνο πξνο ηελ επηθάλεηα ηνπ δέξκαηνο, ε νπνία φκσο έρεη ςπρζεί ιφγσ ηεο εμάηκηζεο ηνπ ηδξψηα. Απηφ έρεη σο απνηέιεζκα ην αίκα πνπ θζάλεη ζηα αηκνθφξα αγγεία ηνπ δέξκαηνο λα ςχρεηαη θαη επηζηξέθνληαο κε ηελ θπθινθνξία ζην εζσηεξηθφ ηνπ νξγαληζκνχ καο λα απνηξέπεη ηελ αχμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

14 2. Πολλοί θεωρούν το σύνολο των μικροβίων απειλητικό για την υγεία του ανθρώπου. υμφωνείτε με την άποψή τους; Με ποιους τρόπους ένα μικρόβιο μπορεί να πλήξει την υγεία του ανθρώπου; ΑΠΑΝΣΖΖ: Γεληθά, σο κηθξννξγαληζκνί ή κηθξφβηα ραξαθηεξίδνληαη εθείλνη νη νξγαληζκνί ηνπο νπνίνπο δελ κπνξνχκε λα δηαθξίλνπκε κε γπκλφ κάηη, γηαηί έρνπλ κέγεζνο κηθξφηεξν απφ 0,1 mm. Πνιινί απφ ηνπο κηθξννξγαληζκνχο, φπσο γηα παξάδεηγκα ηα ληηξνπνηεηηθά βαθηήξηα, πεξλνχλ φιε ηε δσή ηνπο ζην θπζηθφ πεξηβάιινλ. Άιινη, πξνθεηκέλνπ λα επηβηψζνπλ θαη λα αλαπαξαρζνχλ, πεξλνχλ έλα κέξνο ή νιφθιεξε ηε δσή ηνπο ζην εζσηεξηθφ θάπνηνπ πνιπθχηηαξνπ νξγαληζκνχ. Οη κηθξννξγαληζκνί απηνί ραξαθηεξίδνληαη σο παξάζηηα θαη ν νξγαληζκφο πνπ ηνπο «θηινμελεί» σο μεληζηήο. Μεξηθνί σζηφζν απφ ηνπο κηθξννξγαληζκνχο πνπ ρξεζηκνπνηνχλ ηνλ άλζξσπν σο μεληζηή ηνπο κπνξεί λα πξνθαιέζνπλ δηαηαξαρέο ζηελ πγεία ηνπ. Οη κηθξννξγαληζκνί απηνί νλνκάδνληαη παζνγφλνη. Οη πεξηζζφηεξνη φκσο κηθξννξγαληζκνί φρη κφλν δελ είλαη βιαβεξνί γηα ηνλ άλζξσπν, αιιά αληίζεηα είλαη ρξήζηκνη ή θαη απαξαίηεηνη, θαζψο ζπκκεηέρνπλ ζε ζεκαληηθέο δηεξγαζίεο (φπσο ε απνηθνδφκεζε ηεο λεθξήο νξγαληθήο χιεο) ή ρξεζηκνπνηνχληαη απφ ηνλ άλζξσπν γηα ηελ παξαγσγή νπζηψλ ρξήζηκσλ ζε δηάθνξνπο ηνκείο (π.ρ. πγεία, δηαηξνθή θηι.). Άιινη κηθξννξγαληζκνί, φπσο ην βαθηήξην Escherichia coli πνπ δεη ζην έληεξν, φηαλ βξίζθνληαη ζε κηθξφ αξηζκφ θαη δε κεηαλαζηεχνπλ ζε άιινπο ηζηνχο θαη φξγαλα, απνηεινχλ θπζηνινγηθή κηθξνρισξίδα γηα ηνλ άλζξσπν, είηε δηφηη παξάγνπλ ρξήζηκεο ρεκηθέο νπζίεο ηηο νπνίεο ν άλζξσπνο δελ κπνξεί λα ζπλζέζεη κφλνο ηνπ (π.ρ. βηηακίλε Κ απφ ηελ E. coli) είηε δηφηη ζπκβάιινπλ ζηελ άκπλα ηνπ νξγαληζκνχ. Αλ φκσο, γηα θάπνην ιφγν, απμεζνχλ (π.ρ. επεηδή ν μεληζηήο παξνπζηάδεη κεησκέλε αληίζηαζε) ή βξεζνχλ ζε άιινπο ηζηνχο, ηφηε πξνθαινχλ ηελ εθδήισζε αζζελεηψλ. Οη κηθξννξγαληζκνί απηνί ραξαθηεξίδνληαη σο δπλεηηθά παζνγφλνη. Οη παζνγφλνη κηθξννξγαληζκνί κεηαδίδνληαη ζηνλ άλζξσπν κε ηελ ηξνθή θαη ην λεξφ, κε ηελ επαθή κε κνιπζκέλα δψα, κε ηα ζηαγνλίδηα ηνπ βήρα αζζελνχο αηφκνπ, κε ηελ άκεζε επαθή κε κνιπζκέλα άηνκα, θαζψο θαη κε ηελ έκκεζε επαθή κε αληηθείκελα πνπ έρνπλ ρξεζηκνπνηεζεί απφ κνιπζκέλν άηνκν. πλήζσο εηζέξρνληαη ζηνλ νξγαληζκφ απφ θάπνηα αζπλέρεηα ηνπ δέξκαηνο ή απφ ηνπο βιελλνγφλνπο πνπ ππάξρνπλ ζε θνηιφηεηεο ηνπ νξγαληζκνχ φπσο ην ζηφκα, ην ζηνκάρη, ν θφιπνο. 3. Μερικοί θεωρούν ότι η δημιουργία ενδοσπορίων στα βακτήρια δεν αποτελεί τρόπο πολλαπλασιασμού τους. Είναι βάσιμη κατά τη γνώμη σας η άποψή τους; ΑΠΑΝΣΖΖ: Σα βαθηήξηα αλαπαξάγνληαη θπξίσο κνλνγνληθά κε απιή δηρνηφκεζε. Ζ αλαπαξαγσγή ηνπο δηαξθεί κηθξφ ρξνληθφ δηάζηεκα. Οξηζκέλα βαθηήξηα, ζε επλντθέο γη απηά ζπλζήθεο, δηαηξνχληαη θάζε 20 ιεπηά. ε αληίμνεο ζπλζήθεο, φπσο ζε αθξαίεο ζεξκνθξαζίεο ή ππφ ηε δξάζε αθηηλνβνιηψλ, πνιιά βαθηήξηα κεηαηξέπνληαη ζε αλζεθηηθέο κνξθέο, ηα ελδνζπφξηα. Σα ελδνζπφξηα είλαη αθπδαησκέλα θχηηαξα κε αλζεθηηθά ηνηρψκαηα θαη ρακεινχο κεηαβνιηθνχο ξπζκνχο. Όηαλ νη ζπλζήθεο ηνπ πεξηβάιινληνο μαλαγίλνπλ επλντθέο, ηα ελδνζπφξηα βιαζηάλνπλ δίλνληαο ην θαζέλα έλα βαθηήξην. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

15 4. Σρεις ημέρες μετά την αγορά και την κατανάλωση παστεριωμένου γάλατος σε κονσέρβα διαπιστώσατε ότι το υπόλοιπο του περιεχομένου της, παρά το ότι είχε τοποθετηθεί στο ψυγείο, «έκοψε». Σι μπορεί να συνέβη κατά τη γνώμη σας; ΑΠΑΝΣΖΖ: Σν γεγνλφο φηη ην γάια «έθνςε» ππνδειψλεη ηελ χπαξμε κηθξνβίσλ ζην γάια, ηα νπνία κε ηηο βηνρεκηθέο ηνπο αληηδξάζεηο επηθέξνπλ απηέο ηηο αιινηψζεηο ζην γάια. Με ηελ παζηεξίσζε, νπφηε ην γάια ζεξκαίλεηαη ζηνπο 62 C γηα κηζή ψξα, θαηαζηξέθνληαη φια ηα παζνγφλα, αιιά θαη ηα πεξηζζφηεξα κε παζνγφλα κηθξφβηα, ελψ ηαπηφρξνλα δηαηεξείηαη ε γεχζε ηνπ. Καηά ηε δηαδηθαζία ηεο παζηεξίσζήο ηνπ, θάπνηα κηθξφβηα κπνξνχλ λα δεκηνπξγήζνπλ ελδνζπφξηα, ηα νπνία παξακέλνπλ ζε απηήλ ηελ θαηάζηαζε φζν νη ζπλζήθεο είλαη δπζκελείο γηα ηελ αλάπηπμή ηνπο. Με ην άλνηγκα ηεο θνλζέξβαο θάπνηα απφ απηά ηα κηθξφβηα κπνξνχλ λα βιαζηήζνπλ πάιη, δειαδή λα επαλέιζνπλ ζηελ αξρηθή ηνπο κνξθή, εάλ βέβαηα είλαη αλζεθηηθά ζηηο ρακειέο ζεξκνθξαζίεο πνπ επηθξαηνχλ ζην ςπγείν (ςπρξφθηια). Τπάξρεη βέβαηα θαη κηα άιιε εθδνρή: ην ςπγείν καο, ηδηαίηεξα φηαλ αλνίγεηαη ζπρλά, νπφηε ε ζεξκνθξαζία ζην εζσηεξηθφ ηνπ δελ είλαη πνιχ ρακειή, δε ζπληζηά έλαλ απνζηεηξσκέλν ρψξν, ππφ ηελ έλλνηα φηη ππάξρνπλ θάπνηνη κηθξννξγαληζκνί πνπ είλαη αλζεθηηθνί ζε απηέο ηηο ζπλζήθεο θαη κπνξνχλ λα αλαπηπρζνχλ ζηα ηξφθηκα πνπ βξίζθνληαη κέζα ζην ςπγείν. Απηφο είλαη ν ιφγνο εμάιινπ γηα ηνλ νπνίν πξέπεη λα ηνπνζεηνχκε ηα ηξφθηκα κέζα ζ' απηφ είηε θαιά πιπκέλα είηε ζθεπαζκέλα. Αληηιακβαλφκαζηε ινηπφλ φηη είλαη δπλαηφλ λα αλαπηχρζεθαλ ζηελ αλνηρηή θνλζέξβα θάπνηνη κηθξννξγαληζκνί πνπ ππήξραλ ζην ςπγείν θαη βξήθαλ ην θαηάιιειν ζξεπηηθφ πιηθφ ζην γάια. 5. Είναι πιθανό να αποτελούμε ξενιστές για παθογόνους μικροοργανισμούς χωρίς να νοσούμε; ΑΠΑΝΣΖΖ: Παζνγφλνη νλνκάδνληαη νη κηθξννξγαληζκνί πνπ ρξεζηκνπνηνχλ ηνλ άλζξσπν σο μεληζηή ηνπο θαη πξνθαινχλ δηαηαξαρέο ζηελ πγεία ηνπ. Όκσο, ε εκθάληζε κηαο λφζνπ ζπλήζσο δελ εθδειψλεηαη ακέζσο κεηά ηε κφιπλζε, δειαδή ηελ είζνδν ηνπ νξγαληζκνχ ζην ζψκα καο, αιιά αξγφηεξα, κε ηελ εγθαηάζηαζε θαη ηνλ πνιιαπιαζηαζκφ ηνπ κηθξννξγαληζκνχ. πλεπψο ππάξρεη θάπνην ρξνληθφ δηάζηεκα ζην 0πνίν, ελψ απνηεινχκε μεληζηέο γηα ηνπο παζνγφλνπο κηθξννξγαληζκνχο, αθφκα δε λνζνχκε. Υαξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα απνηειεί ε πεξίπησζε ηνπ πλδξφκνπ Δπίθηεηεο Αλνζνπνηεηηθήο Αλεπάξθεηαο (AIDS), φπνπ έλα άηνκν κπνξεί λα είλαη θνξέαο ρσξίο λα εκθαλίδεη ηα ηππηθά ζπκπηψκαηα ηεο αζζέλεηαο, δειαδή ν ηφο λα βξίζθεηαη ζε «αλελεξγή» θαηάζηαζε. 6. Ανάμεσα στα μέλη της επιστημονικής κοινότητας υπάρχουν αρκετοί που θεωρούν τους ιούς έμβια όντα, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι οι ιοί αποτελούν απλές χημικές ενώσεις. Με ποια από τις δύο απόψεις συμφωνείτε; Να αιτιολογήσετε την άποψή σας. ΑΠΑΝΣΖΖ: Με βάζε ηελ θπηηαξηθή ζεσξία «θχηηαξν είλαη ε βαζηθή δνκηθή θαη ιεηηνπξγηθή κνλάδα πνπ εθδειψλεη ην θαηλφκελν ηεο δσήο», νη ηνί δελ είλαη θχηηαξα, άξα ζα έπξεπε λα κε ζεσξνχληαη δσληαλνί Δληνχηνηο, φηαλ παξαζηηνχλ θχηηαξα, ρξεζηκνπνηνχλ ηνπο βηνινγηθνχο θαη βηνρεκηθνχο κεραληζκνχο ηνπο θαη εκθαλίδνπλ ραξαθηεξηζηηθά ησλ δσληαλψλ νξγαληζκψλ, άξα κπνξνχκε λα ηνπο ζεσξήζνπκε έκβηα φληα. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

16 7. Να συγκρίνετε, όσον αφορά τη δομή και τη λειτουργία, τους προκαρυωτικούς οργανισμούς και τους ιούς. ΑΠΑΝΣΖΖ: ΠΡΟΚΑΡΤΩΣΗΚΟΗ 1. Έρνπλ κεγαιχηεξν κέγεζνο απφ ηνπο ηνχο. 2. Γελ εκθαλίδνπλ εμεηδίθεπζε. 3. Δίλαη θχηηαξα. 4. Έρνπλ απιή δνκή. Γε δηαζέηνπλ κεκβξαλψδε νξγαλίδηα, αιιά δηαζέηνπλ ξηβνζψκαηα. 5. Πεξηβάιινληαη απφ πιαζκαηηθή κεκβξάλε θαη θπηηαξηθφ ηνίρσκα, ελψ κεξηθά πεξηβάιινληαη θαη απφ έλα επηπιένλ πεξίβιεκα, ηελ θάςα. 6. Σν γελεηηθφ ηνπο πιηθφ είλαη έλα θπθιηθφ κφξην DΝΑ, ελψ κπνξεί λα δηαζέηνπλ θαη κηθξφηεξα θπθιηθά κφξηα DΝΑ, ηα πιαζκίδηα. 7. Σν γελεηηθφ πιηθφ βξίζθεηαη ζπγθεληξσκέλν ζηελ ππξεληθή πεξηνρή (ππξελνεηδέο). 8. Αλαπαξάγνληαη κνλνγνληθά κε απιή δηρνηφκεζε, ελψ ζε αληίμνεο ζπλζήθεο ζρεκαηίδνπλ ελδνζπφξηα. ΗΟΗ 1.'Δρνπλ πνιχ κηθξφ κέγεζνο, nm.. 2. Δκθαλίδνπλ κεγάιε εμεηδίθεπζε πξνο ην είδνο ηνπ νξγαληζκνχ θαη σο πξνο ην είδνο ηνπ ηζηνχ πνπ πξνζβάιινπλ. 3. Γελ είλαη θχηηαξα, αιιά ππνρξεσηηθά θπηηαξηθά παξάζηηα. 4. Γελ έρνπλ νξγαλίδηα. ρξεζηκνπoηoχλ ηνπο κεραληζκνχο θαη ηα πιηθά ησλ θπηηάξσλ ζηα νπνία παξαζηηνχλ. 5. Γελ πεξηβάιινληαη απφ πιαζκαηηθή κεκβξάλε, νχηε θπηηαξηθφ ηνίρσκα. 6. Σν γελεηηθφ ηνπο πιηθφ κπνξεί λα είλαη DΝΑ ή RNA. 7 Σν γελεηηθφ πιηθφ πξνθπιάζζεηαη κέζα ζην θαςίδην, έλα πξσηετληθφ πεξίβιεκα κε ραξαθηεξηζηηθή γεσκεηξία 2. Πνιιαπιαζηάδνληαη ζην εζσηεξηθφ ησλ θπηηάξσλ ζηα νπνία παξαζηηνχλ Ένας ερευνητής μπέρδεψε τα τρία δείγματα μικροβίων (Α, Β, Γ) με τα οποία εργαζόταν. Αν το μικρόβιο Α διαθέτει μια κεντρική περιοχή όπου είναι συγκεντρωμένο το γενετικό υλικό, το μικρόβιο Β διαθέτει πολυάριθμους πυρήνες και το μικρόβιο Γ δεν έχει καθόλου πυρήνα, μπορείτε να τον βοηθήσετε να διαπιστώσει ποιο μικρόβιο είναι μύκητας, ποιο ιός και ποιο βακτήριο; ΑΠΑΝΣΖΖ: Οη κχθεηεο είλαη επθαξπσηηθνί κνλνθχηηαξνη ή θνηλνθπηηαξηθνί νξγαληζκνί (δηαζέηνπλ θπηηαξφπιαζκα κε πνιπάξηζκνπο ππξήλεο). Οη πεξηζζφηεξνη κχθεηεο απνηεινχληαη απφ απινχζηεξεο λεκαηνεηδείο δνκέο, ηηο πθέο. (Σν Β γηαηί δηαζέηεη πνιπάξηζκνπο ππξήλεο) Οη ηνί έρνπλ ζρεηηθά απιή δνκή. Απνηεινχληαη απφ έλα πξσηετληθφ πεξίβιεκα κε ραξαθηεξηζηηθή γεσκεηξία, ην θαςίδην, κέζα ζην νπνίν πξνθπιάζζεηαη ην γελεηηθφ ηνπο πιηθφ. Οξηζκέλνη ηνί δηαζέηνπλ θαη έλα επηπιένλ πεξίβιεκα, ην έιπηξν, ην νπνίν είλαη ιηπνπξσηετληθήο θχζεο. (Σν Γ γηαηί δελ έρεη θαζφινπ ππξήλα) Σα βαθηήξηα είλαη πξνθαξπσηηθνί νξγαληζκνί, δειαδή δε δηαζέηνπλ νξγαλσκέλν ππξήλα. πλήζσο ζρεκαηίδνπλ αζξνίζκαηα, ηηο απνηθίεο. Σν ζρήκα ηνπο κπνξεί λα είλαη ειηθνεηδέο (ζπεηξχιιηα), ζθαηξηθφ (θφθθνη) ή ξαβδνεηδέο (βάθηινη). Σν γελεηηθφ ηνπο πιηθφ (DNA) βξίζθεηαη θαηά θαλφλα ζε κηα ζπγθεθξηκέλε πεξηνρή, πνπ νλνκάδεηαη ππξεληθή πεξηνρή (ππξελνεηδέο). πρλά δηαζέηνπλ, επηπιένλ, κηθξφηεξα κφξηα γελεηηθνχ πιηθνχ, ηα πιαζκίδηα. Ζ πιαζκαηηθή ηνπο κεκβξάλε πεξηβάιιεηαη απφ θπηηαξηθφ ηνίρσκα. Οξηζκέλα βαθηήξηα δηαζέηνπλ θαη έλα επηπιένλ πεξίβιεκα, ηελ θάςα. Γελ έρνπλ κεκβξαλψδε νξγαλίδηα, έρνπλ φκσο ξηβνζψκαηα ζηα νπνία γίλεηαη ε ζχλζεζε ησλ πξσηετλψλ ηνπο. (Σν Α γηαηί δηαζέηεη κηα θεληξηθή πεξηνρή φπνπ είλαη ζπγθεληξσκέλν ην γελεηηθφ πιηθφ) ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

17 1.3 ΜΗΥΑΝΘΜΟΘ ΑΜΤΝΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΘΝΟΤ ΟΡΓΑΝΘΜΟΤ ΒΑΘΚΕ ΑΡΥΕ ΑΝΟΘΑ ΒΑΙΚΕ ΕΝΝΟΙΕ- ΕΠΙΗΜΑΝΕΙ: 1. Απφ πνην θχηηαξν θαη κε πνηα δηαδηθαζία μεθηλά ν ζρεκαηηζκφο ηνπ αλζξψπηλνπ νξγαληζκνχ; Πσο ζρεκαηίδνληαη ηζηνί θαη φξγαλα ζηνλ άλζξσπν; 2. Απφ ηη εμαξηάηαη θαη ηη πξνυπνζέηεη ε επηβίσζε ηνπ αλζξψπηλνπ νξγαληζκνχ; 3. Πνηνη είλαη νη εμσηεξηθνί παξάγνληεο πνπ κπνξνχλ λα δηαηαξάμνπλ ηελ ζπληνληζκέλε ιεηηνπξγία ηνπ αλζξψπηλνπ νξγαληζκνχ; Γηάθξηζε ησλ κεραληζκψλ άκπλαο ηνπ αλζξψπηλνπ νξγαληζκνχ Με βάζε ηε ζέζε ζην αλζξψπηλν ζψκα Με βάζε ηελ εμεηδίθεπζή ηνπο Με εηδηθφο Δηδηθφο ακπληηθφο ακπληηθφο κεραληζκφο κεραληζκφο Δμσηεξηθφο ακπληηθφο κεραληζκφο Δζσηεξηθφο ακπληηθφο κεραληζκφο Έρνπλ γεληθεπκέλε δξάζε Έρνπλ εμεηδηθεπκέλε δξάζε Σν αίκα, ηφζν κε ηα έκκνξθα ζπζηαηηθά ηνπ (θχηηαξα) φζν θαη κε ηα ζπζηαηηθά ηνπ πιάζκαηνο, απνηειεί ην βαζηθφηεξν παξάγνληα νξγάλσζεο ηεο άκπλαο (εηδηθήο θαη κε εηδηθήο) ηνπ αλζξψπηλνπ νξγαληζκνχ Σν αίκα Κχηηαξα ηνπ αίκαηνο Πιάζκα ηνπ αίκαηνο Πξνθχπηνπλ απφ ηε δηαθνξνπνίεζε Σν πγξφ ζηνηρείν ηνπ αίκαηνο. πνιπδχλακσλ αηκνπνηεηηθψλ θπηηάξσλ, ηα νπνία βξίζθνληαη ζηνλ εξπζξφ κπειφ ησλ νζηψλ, πνπ απνηειεί ην θέληξν ηεο αηκνπνίεζεο. Απνηειείηαη θπξίσο απφ λεξφ κέζα ζην νπνίν βξίζθνληαη δηαιπκέλεο δηάθνξεο νπζίεο φπσο αλφξγαλα άιαηα γιπθφδε νξκφλεο πξσηεΐλεο νπξία θ.ι.π Κχηηαξα ηνπ αίκαηνο Δξπζξά αηκνζθαίξηα Λεπθά αηκνζθαίξηα Αηκνπεηάιηα Δίλαη ππεχζπλα γηα ηε κεηαθνξά ηνπ νμπγφλνπ ζηνπο ηζηνχο Κχηηαξα ηνπ αλνζνπνηεηηθνχ ζπζηήκαηνο ππεχζπλα γηα ηελ άκπλα ηνπ νξγαληζκνχ απέλαληη ζηα παζνγφλα κηθξφβηα Δίλαη ππεχζπλα γηα ηελ πήμε ηνπ αίκαηνο ζε πεξηπηψζεηο ηξαπκαηηζκψλ Φαγνθχηηαξα Λεκθνθχηηαξα Οπδεηεξφθηια Μαθξνθάγα Β-Λεκθνθχηηαξα Σ-Λεκθνθχηηαξα ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

18 1.3.1 Μεταληζκοί κε εηδηθής άκσλας Παξεκπνδίδνπλ ηελ είζνδν κηθξννξγαληζκψλ ζηνλ νξγαληζκφ καο Γέξκα Βιελνγφλλνη Αληηκεησπίδνπλ ηνπο κηθξννξγαληζκνχο, αλ θαηαθέξνπλ λα εηζέιζνπλ ζηνλ νξγαληζκφ καο. (πξψηε αληίδξαζε ζηε κφιπλζε) Φαγνθπηηάξσζε Φιεγκνλψδεο αληίδξαζε Ππξεηφο Αληηκηθξνβηαθέο νπζίεο Γέξκα Δκπνδίδεη απνηειεζκαηηθά ηελ είζνδν ησλ κηθξνβίσλ ζηνλ νξγαληζκφ ιφγσ: α) Σεο δνκήο ηνπ ε ζθηθηή δφκεζε ησλ θπηηάξσλ ηνπ δέξκαηνο, ε νπνία εληζρχεηαη απφ ηελ θεξάηηλε ζηηβάδα, πνπ απνηειεί έλα ζηξψκα λεθξψλ θπηηάξσλ ηεο επηδεξκίδαο, ιεηηνπξγεί σο απνηειεζκαηηθφο θξαγκφο ζηελ είζνδν ησλ κηθξνβίσλ. β) Σσλ νπζηψλ πνπ παξάγνληαη απφ ηνπο ζκεγκαηνγφλνπο θαη ηνπο ηδξσηνπνηνχο αδέλεο Ηδξσηνπνηνί αδέλεο Δθθξίλνπλ ηνλ ηδξψηα πνπ πεξηέρεη γαιαθηηθφ νμχ θαη ιπζνδχκε (έλδπκν πνπ δηαζπά ην θπηηαξηθφ ηνίρσκα ησλ βαθηεξίσλ). κεγκαηνγφλνη αδέλεο Δθθξίλνπλ ην ζκήγκα ην νπνίν πεξηέρεη ιηπαξά νμέα, πνπ δεκηνπξγνχλ δπζκελέο ρεκηθφ πεξηβάιινλ γηα ηελ αλάπηπμε ησλ κηθξνβίσλ γ) ηεο χπαξμεο ζηελ επηθάλεηα ηνπ δέξκαηφο καο κε παζνγφλσλ κηθξννξγαληζκψλ πνπ αληαγσλίδνληαη ηνπο παζνγφλνπο θαη εκπνδίδνπλ ηελ εγθαηάζηαζή ηνπο ζ απηήλ. Υρήζιμα ζηοιτεία: Ιδρώηας: Εθθξίλεηαη ζηελ επηθάλεηα ηνπ ζώκαηνο από ηνπο ηδξσηνπνηνύο αδέλεο. Απνηειείηαη θπξίσο από λεξό, κέζα ζην νπνίν είλαη δηαιπκέλα δηάθνξα άιαηα θαη νπζίεο πνπ πξέπεη λα απνβιεζνύλ από ηνλ νξγαληζκό. Σπκκεηέρεη ζηε ξύζκηζε ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ ζώκαηνο θαη απνηειεί εμσηεξηθό ακπληηθό παξάγνληα ηνπ αλζξώπηλνπ ζώκαηνο. Γάκρσα: Λεπηόξξεπζην πγξό ην νπνίν εθθξίλεηαη από ηνπο δαθξπτθνύο αδέλεο ζηηο νθζαικηθέο θνηιόηεηεο. Υγξαίλεη θαη πξνζηαηεύεη ηνπο νθζαικνύο απνκαθξύλνληαο κηθξννξγαληζκνύο θαη ζσκαηίδηα ηα νπνία ηνπο πξνζβάιινπλ (πεξηέρεη ιπζνδύκε, έλα έλδπκν πνπ έρεη ηελ ηθαλόηεηα λα δηαζπά ην θπηηαξηθό ηνίρσκα ησλ βαθηεξίσλ). άλιο: Λεπηόξξεπζην πγξό ην νπνίν εθθξίλεηαη ζηε ζηνκαηηθή θνηιόηεηα από ηνπο ζηεινγόλνπο αδέλεο. Απνηειείηαη θπξίσο από λεξό θαη πεξηέρεη βιέλλα, αληηζώκαηα θαη έλδπκα. Σπκβάιιεη ζηελ πέςε νξηζκέλσλ ζξεπηηθώλ νπζηώλ θαη απνηειεί παξάγνληα πξνζηαζίαο έλαληη ησλ παζνγόλσλ κηθξννξγαληζκώλ. (Πεξηέρεη ιπζνδύκε, έλα έλδπκν πνπ έρεη ηελ ηθαλόηεηα λα δηαζπά ην θπηηαξηθό ηνίρσκα ησλ βαθηεξίσλ). ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

19 Βιελλνγφλνο Δίδνο επηζειηαθνχ ηζηνχ ν νπνίνο θαιχπηεη θνηιφηεηεο ηνπ ζψκαηνο, (π.ρ. ξηληθή θνηιφηεηα, ζηνκαηηθή θνηιφηεηα θ.ιπ.). Απνηειείηαη απφ δχν ζηηβάδεο θπηηάξσλ. Σα θχηηαξα ηεο εμσηεξηθήο ζηηβάδαο παξάγνπλ θαη εθθξίλνπλ ηε βιέλλα. Βιέλλα: Παρχξξεπζηε θαη θνιιψδεο νπζία πνπ παξάγεηαη απφ ηα θχηηαξα ησλ βιελλνγφλσλ θαη παγηδεχεη ηνπο πεξηζζφηεξνπο κηθξννξγαληζκνχο πνπ πξνζπαζνχλ λα εηζέιζνπλ ζηνλ νξγαληζκφ καο. Ζ απνκάθξπλζε ηεο βιέλλαο θαη ησλ παγηδεπκέλσλ ζε απηήλ κηθξνβίσλ, γίλεηαη ζε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο κε ηελ θίλεζε ηξηρηδίσλ θαη βιεθαξίδσλ πνπ δηαζέηνπλ νη βιελλνγφλνη (π.ρ. ν βιελλνγφλνο ηεο αλαπλεπζηηθήο νδνχ δηαζέηεη βιεθαξηδνθφξν επηζήιην). Βιελλνγφλνο αλαπλεπζηηθήο νδνχ Γηαζέηεη βιεθαξηδνθφξν επηζήιην. Ζ θίλεζε ησλ βιεθαξίδσλ απνκαθξχλεη ηε βιέλλα θαη ηα παγηδεπκέλα ζε απηή κηθξφβηα Παξαδείγκαηα βιελλνγφλσλ Βιελλνγφλνο ηνπ ζηνκάρνπ Δθθξίλεηαη πδξνρισξηθφ νμχ. Σν φμηλν πεξηβάιινλ δξα αλαζηαιηηθά ζηελ αλάπηπμε κηθξνβίσλ. Βιελλνγφλνο ηνπ επηπεθπθφηα Γάθξπα (Λπζνδχκε) Βιελλνγφλνο ζηνκαηηθήο θνηιφηεηαο άιην (Λπζνδχκε) Ζ ιπζνδχκε (έλδπκν) δηαζπά ην θπηηαξηθφ ηνίρσκα ησλ βαθηεξίσλ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

20 Μεταληζκοί ποσ αληηκεηωπίδοσλ ηοσς κηθροοργαληζκούς κεηά ηελ είζοδο ηοσς ζηολ αλζρώπηλο οργαληζκό ΒΑΙΚΕ ΕΝΝΟΙΕ- ΕΠΙΗΜΑΝΕΙ: Μεραληζκνί κε εηδηθήο άκπλαο (ζπλέρεηα) Φαγνθπηηάξσζε Σχπνο ελδνθχηησζεο : κε ηνλ νπνίν ηα θαγνθχηηαξα ηνπ νξγαληζκνχ (νπδεηεξφθηια, καθξνθάγα) εγθισβίδνπλ θαη δηαζπνχλ μέλα θχηηαξα ή ζσκαηίδηα. Δίλαη κεραληζκφο κε εηδηθήο άκπλαο θαη ελεξγνπνηείηαη κεηά ηελ είζνδν ησλ κηθξννξγαληζκψλ ζηνλ νξγαληζκφ καο Σα θαγνθχηηαξα αλήθνπλ ζηα ιεπθά αηκνζθαίξηα ηνπ αίκαηνο Φαγνθχηηαξα νπδεηεξφθηια Μνλνθχηηαξα ηα νπνία δηαθνξνπνηνχληαη ζε :καθξνθάγα Φιεγκνλψδεο αληίδξαζε ή θιεγκνλή Δίλαη κεραληζκφο κε εηδηθήο άκπλαο θαη εθδειψλεηαη ζε πεξηπηψζεηο θάθσζεο ηζηνχ π.ρ 1. απφ ηελ δξάζε παζνγφλσλ κηθξννξγαληζκψλ (κφιπλζε) 2. απφ ηελ επίδξαζε ρεκηθψλ νπζηψλ (π.ρ έγθαπκα απφ ηζρπξφ νμχ) 3. απφ κεραληθφ αίηην (π.ρ ζπάζηκν νζηνχ) Υαξαθηεξηζηηθά ζπκπηψκαηα θιεγκνλήο 1. ην θνθθίληζκα ζηελ πεξηνρή ηνπ ηξαχκαηνο 2. ην νίδεκα (πξήμηκν) 3. ν πφλνο 4. ε ηνπηθή αχμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο. Βαζηθά ζηάδηα ηεο θιεγκνλήο 1. Γηεχξπλζε ησλ αηκνθφξσλ αγγείσλ θαη αχμεζε ηεο δηαπεξαηφηεηαο ησλ ηνηρσκάησλ ηνπο 2. ρεκαηηζκφο ηλψδνπο 3. πγθέληξσζε θαγνθπηηάξσλ 4. ρεκαηηζκφο πχνπ Ππξεηφο: Με θπζηνινγηθή πςειή ζεξκνθξαζία ηνπ ζψκαηνο, 1. εκπνδίδεη ηελ αλάπηπμε θαη ηνλ πνιιαπιαζηαζκφ ησλ βαθηεξίσλ. 2. παξεκπνδίδεη ηε ιεηηνπξγία ησλ ελδχκσλ ησλ θπηηάξσλ, ε νπνία, ζε πεξηπηψζεηο ηψζεσλ, έρεη σο απνηέιεζκα ηελ αλαζηνιή ηνπ πνιιαπιαζηαζκνχ ησλ ηψλ. 3. εληζρχεη ηε δξάζε ησλ θαγνθπηηάξσλ. Οπζίεο κε αληηκηθξνβηαθή δξάζε Ηληεξθεξφλεο: εηδηθέο πξσηεΐλεο πνπ παξάγνληαη απφ θχηηαξα πνπ έρνπλ κνιπλζεί απφ ηφ. ε έλα πξψην ζηάδην αληρλεχνληαη ζην θπηηαξφπιαζκα ηνπ κνιπζκέλνπ απφ ηνλ ηφ θπηηάξνπ. ε επφκελν ζηάδην απειεπζεξψλνληαη ζην κεζνθπηηάξην πγξφ θαη απνξξνθνχληαη απφ ηα γεηηνληθά πγηή θχηηαξα. Με ηελ εηζαγσγή ησλ ηληεξθεξνλψλ ζηα πγηή θχηηαξα ελεξγνπνηείηαη ε παξαγσγή άιισλ πξσηετλψλ νη νπνίεο έρνπλ ηελ ηθαλφηεηα λα παξεκπνδίδνπλ ηνλ πνιιαπιαζηαζκφ ησλ ηψλ. Έηζη πξνζηαηεχνληαη ηα πγηή θχηηαξα, ζηα νπνία αλ εηζρσξήζεη ν ηφο ζα είλαη αλίθαλνο λα πνιιαπιαζηαζηεί. πκπιήξσκα: νκάδα 20 πξσηετλψλ ζηνλ νξφ ηνπ αίκαηνο. Πξνπεξδίλε: νκάδα 3 σλ πξσηετλψλ ζηνλ νξφ ηνπ αίκαηνο. Γξα ζε ζπλδπαζκφ κε ηηο πξσηεΐλεο ηνπ ζπκπιεξψκαηνο γηα ηελ θαηαζηξνθή ησλ κηθξνβίσλ. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

21 1.3.2 Μεταληζκοί εηδηθής άκσλας - Αλοζία ΒΑΙΚΕ ΕΝΝΟΙΕ- ΕΠΙΗΜΑΝΕΙ: Αλνζία: Αληηγφλν: Ζ ηθαλφηεηα ηνπ νξγαληζκνχ λα αλαγλσξίδεη νπνηαδήπνηε μέλε πξνο απηφλ νπζία θαη λα αληηδξά παξάγνληαο εμεηδηθεπκέλα θχηηαξα θαη θπηηαξηθά πξντφληα (π.ρ. αληηζψκαηα), ψζηε λα ηελ εμνπδεηεξψζεη. Ζ μέλε νπζία πνπ πξνθαιεί ηελ αλνζνβηνινγηθή απφθξηζε Ωο αληηγφλν κπνξεί λα δξάζεη 1. έλαο νιφθιεξνο κηθξννξγαληζκφο (π.ρ. ηφο, βαθηήξην θ.ά.), 2. έλα ηκήκα κηθξννξγαληζκνχ 3. ηνμηθέο νπζίεο πνπ παξάγνληαη απφ κηθξννξγαληζκνχο. 4. ε γχξε, (αιιεξγηθέο αληηδξάζεηο) 5. δηάθνξεο θαξκαθεπηηθέο νπζίεο, 6. ζπζηαηηθά ηξνθψλ, 7. θχηηαξα ή νξφο απφ άιια άηνκα ή δψα θ.ά. Υαξαθηεξηζκφο κεραληζκψλ εηδηθήο άκπλαο Δμεηδίθεπζε Μλήκε ηα πξντφληα ηεο αλνζνβηνινγηθήο απφθξηζεο ζα δξάζνπλ κφλν ελαληίνλ ηεο νπζίαο πνπ πξνθάιεζε ηελ παξαγσγή ηνπο, «ζπκάηαη» ηα αληηγφλα κε ηα νπνία έρεη έιζεη ζε επαθή, έηζη ψζηε κεηά απφ κηα πηζαλή δεχηεξε έθζεζή ηνπ ζ απηά λα αληηδξά γξεγνξφηεξα. Αλνζνβηνινγηθφ ζχζηεκα Πξσηνγελή ιεκθηθά φξγαλα Γεπηεξνγελή ιεκθηθά φξγαλα 1. ν κπειφο ησλ νζηψλ 2. ν ζχκνο αδέλαο 1. νη ιεκθαδέλεο, 2. ν ζπιήλαο, 3. νη ακπγδαιέο 4. ν ιεκθηθφο ηζηφο θαηά κήθνο ηνπ γαζηξεληεξηθνχ ζσιήλα. Σα θχηηαξα ηνπ αλνζνπνηεηηθνχ ζπζηήκαηνο Φαγνθχηηαξα Πξψηε γξακκή άκπλαο ηνπ νξγαληζκνχ φηαλ ηα αληηγφλα θαη νη εηζβνιείο πεξάζνπλ ηνπο θπζηθνχο θξαγκνχο ηνπ νξγαληζκνχ Οπδεηεξφθηια Μνλνθχηηαξα Μαθξνθάγα Λεκθνθχηηαξα Κχηηαξα πνπ απαξηίδνπλ θπξίσο ην αλνζνβηνινγηθφ ζχζηεκα, ηα νπνία αλήθνπλ ζηα ιεπθά αηκνζθαίξηα. Δίλαη θχηηαξα κηθξά, ζηξνγγπιά, κε ζθαηξηθφ ππξήλα. Β-Λεκθνθχηηαξα δηαθνξνπνηνχληαη θαη σξηκάδνπλ ζην κπειφ ησλ νζηψλ. πλζέηνπλ θαη παξνπζηάδνπλ ζηελ επηθάλεηά ηνπο εηδηθέο πξσηεΐλεο πνπ νλνκάδνληαη αλνζνζθαηξίλεο ή αληηζψκαηα. Σ-Λεκθνθχηηαξα δηαθνξνπνηνχληαη θαη σξηκάδνπλ ζην ζχκν αδέλα θαη είλαη απαξαίηεηα γηα ηελ νινθιήξσζε ηεο αλνζνβηνινγηθήο απφθξηζεο ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

22 Σ-Λεκθνθχηηαξα Παξάγνληαη ζην κπειφ ησλ νζηψλ, δηαθνξνπνηνχληαη θαη σξηκάδνπλ ζην ζχκν αδέλα Βνεζεηηθά Κπηηαξνηνμηθά κλήκεο Καηαζηαιηηθά ελεξγνπνηνχληαη απφ ην εθηεζεηκέλν ζηελ επηθάλεηα ησλ καθξνθάγσλ ηκήκα ηνπ αληηγφλνπ θαη ζηε ζπλέρεηα ελεξγνπνηνχλ ηα Β- ιεκθνθχηηαξα ή άιια είδε Σ- ιεκθνθπηηάξσλ κέζσ νπζηψλ πνπ εθθξίλνπλ. ελεξγνπνηνχληαη απφ ηα βνεζεηηθά Σ-ιεκθνθχηηαξα θαη θαηαζηξέθνπλ θαξθηληθά θχηηαξα ή θχηηαξα πνπ έρνπλ πξνζβιεζεί απφ ηφ. παξάγνληαη κεηά ηελ έθζεζε ηνπ νξγαληζκνχ ζε έλα αληηγφλν θαη έρνπλ ηελ ηθαλφηεηα λα ελεξγνπνηνχληαη ακέζσο κεηά απφ επφκελε έθζεζε ηνπ νξγαληζκνχ ζ απηφ. ζηακαηνχλ ηελ αλνζνβηνινγηθή απφθξηζε κεηά ηελ επηηπρή αληηκεηψπηζε ηνπ αληηγφλνπ Β-Λεκθνθχηηαξα Παξάγνληαη, δηαθνξνπνηνχληαη θαη σξηκάδνπλ ζην κπειφ ησλ νζηψλ, πιαζκαηνθχηηαξα Β-ιεκθνθχηηαξα κλήκεο παξάγνπλ θαη εθθξίλνπλ κεγάιεο ελεξγνπνηνχληαη ακέζσο κεηά απφ πνζφηεηεο αληηζσκάησλ, ίδησλ κ απηά επφκελε έθζεζε ηνπ νξγαληζκνχ ζην ίδην πνπ ππήξραλ ζηελ επηθάλεηα ηνπ Β- αληηγφλν. ιεκθνθπηηάξνπ απφ ην νπνίν πξνήιζαλ. Αληηζψκαηα ή Αλνζνζθαηξίλεο Πξσηεΐλεο κεγάινπ κνξηαθνχ βάξνπο πνπ παξάγνληαη θαη εθθξίλνληαη απφ ηα ελεξγνπνηεκέλα Β-Λεκθνθχηηαξα (πιαζκαηνθχηηαξα) σο απάληεζε ζηελ εκθάληζε ελφο αληηγφλνπ. Δμεηδηθεπκέλε δξάζε: Κάζε αληίζσκα ζπλδέεηαη εθιεθηηθά κφλν κε ην ζπγθεθξηκέλν αληηγφλν πνπ πξνθάιεζε ηελ παξαγσγή ηνπ Όπσο θάζε θιεηδί αλνίγεη κία ζπγθεθξηκέλε θιεηδαξηά, Γνκή Σν κφξην ηνπ αληηζψκαηνο απνηειείηαη απφ ηέζζεξηο πνιππεπηηδηθέο αιπζίδεο, δχν κεγάιεο θαη δχν κηθξέο. Οη κεγάιεο πνιππεπηηδηθέο αιπζίδεο νλνκάδνληαη βαξηέο θαη νη κηθξέο ειαθξηέο. Οη αιπζίδεο απηέο ζπλδένληαη κεηαμχ ηνπο κε νκνηνπνιηθνχο δεζκνχο θαη ζρεκαηίδνπλ κηα δνκή πνπ κνηάδεη κε ζθεληφλα ή κε ην γξάκκα Τ. Ζ πεξηνρή ηνπ κνξίνπ ηνπ αληηζψκαηνο πνπ ζπλδέεηαη κε ην αληηγφλν νλνκάδεηαη κεηαβιεηή πεξηνρή. Ζ κεηαβιεηή πεξηνρή, αλάινγα κε ην ζρήκα ηεο, πνπ νθείιεηαη ζηελ αιιεινπρία ησλ ακηλνμέσλ ηεο, θαζηζηά ηθαλφ ην αληίζσκα λα ζπλδέεηαη κε έλα ζπγθεθξηκέλν αληηγφλν. Αληίζεηα, ην ππφινηπν ηκήκα ηνπ είλαη ίδην ζε φια ηα αληηζψκαηα θαη απνηειεί ηε ζηαζεξή πεξηνρή ηνπ αληηζψκαηνο. Ζ ζχλδεζε αληηγφλνπ - αληηζψκαηνο έρεη σο απνηέιεζκα: 1. ηελ εμνπδεηέξσζε ηνπ κηθξννξγαληζκνχ, 2. ηελ αδξαλνπνίεζε ησλ παξαγφκελσλ ηνμηλψλ, 3. ηελ αλαγλψξηζε ηνπ κηθξννξγαληζκνχ απφ ηα καθξνθάγα κε ζθνπφ ηελ νινθιεξσηηθή ηνπ θαηαζηξνθή. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

23 ηάδηα αλοζοβηοιογηθής απόθρηζες ΒΑΙΚΕ ΕΝΝΟΙΕ- ΕΠΙΗΜΑΝΕΙ: Λεπθά αηκνζθαίξηα θαγνθχηηαξα Λεκθνθχηηαξα Οπδεηεξφθηια Μνλνθχηηαξα Β-ιεκθνθχηηαξα Σ-ιεκθνθχηηαξα Μαθξνθάγα Πιαζκνθχηηαξα Κχηηαξα κλήκεο Βνεζεηηθά Κπηηαξνηνμηθά Καηαζηαιηηθά Κχηηαξα κλήκεο Ζ αληίδξαζε ηνπ αλνζνβηνινγηθνχ καο ζπζηήκαηνο ζηελ είζνδν θάζε αληηγφλνπ ζπληζηά ηελ αλνζνβηνινγηθή απφθξηζε, ε νπνία δηαθξίλεηαη ζε πξσηνγελή θαη δεπηεξνγελή. Ζ πξσηνγελήο αλνζνβηνινγηθή απφθξηζε ελεξγνπνηείηαη θαηά ηελ πξψηε επαθή ηνπ νξγαληζκνχ κε έλα αληηγφλν Δλεξγνπνίεζε ησλ βνεζεηηθψλ Σ-ιεκθνθπηηάξσλ Με ηελ εκθάληζε ηνπ παζνγφλνπ κηθξννξγαληζκνχ ελεξγνπνηνχληαη ηα καθξνθάγα. Σα καθξνθάγα εγθισβίδνπλ θαη θαηαζηξέθνπλ ην κηθξφβην (αληηγφλν). ηάδην 1 ν Σα καθξνθάγα εθζέηνπλ ζηελ επηθάλεηά ηνπο ηκήκα ηνπ αληηγφλνπ, ζπλδεδεκέλν κε ην αληηγφλν ηζηνζπκβαηφηεηαο. (αληηγνλνπαξνπζηαζηηθά θχηηαξα). Σα βνεζεηηθά Σ-ιεκθνθχηηαξα αλαγλσξίδνπλ ην αληηγφλν θαη ελεξγνπνηνχληαη. α. Δλεξγνπνίεζε ησλ Β-ιεκθνθπηηάξσλ (Υπκηθή αλνζία) Σα βνεζεηηθά Σ-ιεκθνθχηηαξα εθθξίλνπλ νπζίεο πνπ ελεξγνπνηνχλ ηα Β- ιεκθνθχηηαξα. Σα ελεξγνπνηεκέλα Β-ιεκθνθχηηαξα πνιιαπιαζηάδνληαη θαη ηειηθά δηαθνξνπνηνχληαη ζε πιαζκαηνθχηηαξα θαη Β-ιεκθνθχη-ηαξα κλήκεο. Σα πιαζκνθχηηαξα, εθθξίλνπλ αληηζψκαηα εηδηθά γηα ην ζπγθεθξηκέλν αληηγφλν. Σα αληηζψκαηα απειεπζεξψλνληαη ζην αίκα θαη ζηε ιέκθν, αληηδξνχλ κε ην ζπγθεθξηκέλν αληηγφλν θαη ην εμνπδεηεξψλνπλ. Σα Β-ιεκθνθχηηαξα κλήκεο ζα ελεξγνπνηεζνχλ ζε επφκελε έθζεζε ηνπ νξγαληζκνχ ζην ίδην αληηγφλν. β. Δλεξγνπνίεζε θπηηαξνηνμηθψλ Σ-ιεκθνθπηηάξσλ (θπηηαξηθή αλνζία) Σα βνεζεηηθά Σ-ιεκθνθχηηαξα βνεζνχλ ηνλ πνιιαπιαζηαζκφ θαη ηελ ελεξγνπνίεζή ησλ θπηηαξνηνμηθψλ Σ-ιεκθνθπηηάξσλ. Σα θπηηαξνηνμηθά Σ-ιεκθνθχηηαξα θαηαζηξέθνπλ θχηηαξα κνιπζκέλα απφ ηάδην 2 ν ηνχο, θαξθηληθά ή θχηηαξα κεηακνζρεπκέλνπ ηζηνχ. Ζ δξάζε ησλ βνεζεηηθψλ θαη ησλ θπηηαξνηνμηθψλ Σ-ιεκθν-θπηηάξσλ απνηειεί ηελ θπηηαξηθή αλνζία. ρεκαηίδνληαη Σ-ιεκθνθχηηαξα κλήκεο (θαη απφ ηηο δχν θαηεγν-ξίεο Σ- ιεκθνθπηηάξσλ). Σα νπνία ζα ελεξγνπνηεζνχλ ζε επφκελε έθζεζε ηνπ νξγαληζκνχ ζην ίδην αληηγφλν. ηάδην 3 ν Σεξκαηηζκφο ηεο αλνζνβηνινγηθήο απφθξηζεο Οινθιεξψλεηαη θαη ζηακαηά ε αλνζνβηνινγηθή απφθξηζε κε ηε βνήζεηα θαηαζηαιηηθψλ Σ-ιεκθνθπηηάξσλ θαη ησλ πξντφλησλ ηεο ίδηαο ηεο αλνζνβηνινγηθήο απφθξηζεο. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

24 Ζ Γεπηεξνγελή αλνζνβηνινγηθή απφθξηζε ελεξγνπνηείηαη θαηά ηελ επαθή ηνπ νξγαληζκνχ κε έλα αληηγφλν γηα δεχηεξε (ή επφκελε) θνξά. Ζ δεπηεξνγελήο αλνζνβηνινγηθή απφθξηζε επηηπγράλεηαη κε ηελ ελεξγνπνίεζε ησλ ιεκθνθπηηάξσλ κλήκεο. (Β θαη Σ) είλαη πνιχ ζπληνκφηεξε (ε έθθξηζε αληηζσκάησλ μεθηλά ακέζσο). παξάγεηαη κεγαιχηεξε πνζφηεηα αληηζσκάησλ. ην άηνκν ζην νπνίν ζπκβαίλεη δελ αζζελεί θαη πηζαλφηαηα δελ αληηιακβάλεηαη φηη κνιχλζεθε, επεηδή δελ πξνιαβαίλνπλ λα εκθαληζηνχλ ηα ζπκπηψκαηα ηεο αζζέλεηαο. Πξσηνγελήο αλνζνβηνινγηθή απφθξηζε Ζ αληίδξαζε ηνπ αλνζνβηνινγηθνχ ζπζηήκαηνο ζηε πξψηε επαθή ηνπ νξγαληζκνχ κε έλα αληηγφλν Παξάγνληαη Β θαη Σ ιεκθνθχηηαξα κλήκεο ηα νπνία ζηε θάζε απηή παξακέλνπλ αλελεξγά Ζ παξαγσγή ησλ αληηζσκάησλ είλαη θαζπζηεξεκέλε (ζπλήζσο μεθηλά ηελ πέκπηε εκέξα κεηά ηε κφιπλζε ηνπ αηφκνπ).σηε γξαθηθή παξάζηαζε ε θαζπζηεξεκέλε παξαγσγή αληηζσκάησλ εθδειώλεηαη από ηε κηθξή γσλία θιίζεο Γεπηεξνγελήο αλνζνβηνινγηθή απφθξηζε Ζ αληίδξαζε ηνπ αλνζνβηνινγηθνχ ζπζηήκαηνο ζηε δεχηεξε ή γεληθά επφκελε επαθή ηνπ νξγαληζκνχ κε ην ίδην αληηγφλν. Δλεξγνπνηνχληαη άκεζα ηα Β θαη Σ ιεκθνθχηηαξα κλήκεο, ηα νπνία είραλ παξαρζεί θαηά ηελ πξψηε επαθή ηνπ νξγαληζκνχ κε ην ζπγθεθξηκέλν αληηγφλν. Παξάγεηαη πνιχ κεγαιχηεξε πνζφηεηα αληηζσκάησλ (κεγαιύηεξν ύςνο θακπύιεο) θαη ζε ζπληνκφηεξν ρξνληθφ δηάζηεκα (κεγαιύηεξε γσλία θιίζεο) Σν άηνκν εθδειψλεη (ζπλήζσο) ηα Σν άηνκν δελ εθδειψλεη (ζπλήζσο) ηα ζπκπηψκαηα ηεο αζζέλεηαο ζπκπηψκαηα ηεο αζζέλεηαο ιφγσ ηεο θαηαζηξνθήο ησλ αληηγφλσλ απφ ηελ άκεζε ελεξγνπνίεζε ησλ ιεκθνθπηηάξσλ κλήκεο. Ανοζία: Η ηθαλόηεηα ηνπ νξγαληζκνύ λα παξάγεη θύηηαξα θαη θπηηαξηθά πξντόληα (αληηζώκαηα) πνπ είλαη απνηειεζκαηηθά ζηελ εμνπδεηέξσζε νπνηνπδήπνηε αληηγόλνπ. Δνεργηηική ανοζία: Τα αληηζώκαηα παξάγνληαη από ηνλ ίδην ηνλ νξγαληζκό. Επεηδή έρνπλ παξαρζεί ιεκθνθύηηαξα κλήκεο, ε δηάξθεηα ηεο είλαη καθξνρξόληα. Η ελεξγεηηθή αλνζία είλαη θσζική αλ ν νξγαληζκόο έιζεη ζε επαθή κε αληηγόλν πνπ βξίζθεηαη ζην πεξηβάιινλ, είλαη ηετνηηή αλ ν νξγαληζκόο δερζεί πνζόηεηα εκβνιίνπ. Παθηηική ανοζία: Σηνλ νξγαληζκό ρνξεγνύληαη έηνηκα αληηζώκαηα πνπ έρνπλ παξαρζεί από άιιν νξγαληζκό. Η δξάζε ηεο παζεηηθήο αλνζίαο είλαη άκεζε αιιά ε δηάξθεηα ηεο παξνδηθή. Φσζική παθηηική ανοζία επηηπγράλεηαη από ηε κεηέξα ζην έκβξπν δηακέζνπ ηνπ πιαθνύληα, ή από ηε κεηέξα ζην λενγλό δηακέζνπ ηνπ κεηξηθνύ γάιαθηνο. Σετνηηή παθηηική ανοζία επηηπγράλεηαη κε ρνξήγεζε νξνύ. Δμβόλιο: πεξηέρεη λεθξνύο ή εμαζζελεκέλνπο κηθξννξγαληζκνύο ή ηκήκαηά ηνπο. Ελεξγνπνηεί ηνλ αλνζνβηνινγηθό κεραληζκό γηα λα παξάγεη αληηζώκαηα θαη θύηηαξα κλήκεο. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

25 1.3.3 Προβιήκαηα ζηε δράζε ηοσ αλοζοβηοιογηθού ζσζηήκαηος ΒΑΙΚΕ ΕΝΝΟΙΕ- ΕΠΙΗΜΑΝΕΙ: Απηνάλνζα λνζήκαηα Παζνινγηθέο θαηαζηάζεηο, πνπ πξνθαινχληαη φηαλ ην αλνζνβηνινγηθφ ζχζηεκα ηνπ αηφκνπ ζηξέθεηαη ελαληίνλ ησλ δηθψλ ηνπ ζπζηαηηθψλ 1. είηε παξάγνληαο αληηζψκαηα (απηναληηζψκαηα) πνπ αλαγλσξίδνπλ ζαλ μέλα θαη θαηαζηξέθνπλ ηα δηθά ηνπ θχηηαξα 2. είηε ελεξγνπνηψληαο θχηηαξα πνπ θαηεπζχλνληαη ελαληίνλ ησλ θπηηάξσλ ηνπ νξγαληζκνχ. Παξαδείγκαηα απηναλφζσλ λνζεκάησλ ξεπκαηνεηδήο αξζξίηηδα ζπζηεκαηηθφο εξπζεκαηψδεο ιχθνο πκπηψκαηα ηφρνο αληηζσκάησλ πκπηψκαηα ηφρνο αληηζσκάησλ Πφλνη ζηηο αξζξψζεηο θαη δπζκνξθίεο Κχηηαξα ησλ αξζξψζεσλ Ππξεηφο, αδπλακία θαη9 θαηαζηξνθή ησλ λεχξσλ DNA, λεπξηθά θχηηαξα θαη θχηηαξα ηνπ αίκαηνο Τπνζέζεηο πνπ εξκελεχζνπλ ηελ εκθάληζε απηνάλνζσλ λνζεκάησλ Έλαο ηφο κπνξεί λα «δαλεηζηεί» πξσηεΐλεο ηνπ θπηηάξνπ - μεληζηή θαη λα ηηο ελζσκαηψζεη ζην έιπηξφ ηνπ. Σν αλνζνβηνινγηθφ ζχζηεκα ζεσξεί ηηο πξσηεΐλεο απηέο μέλεο θαη ζηξέθεηαη ελαληίνλ ηνπ ηνχ, αιιά θαη ελαληίνλ φζσλ θπηηάξσλ ηηο θέξνπλ, δειαδή ησλ θπηηάξσλ ηνπ ίδηνπ ηνπ νξγαληζκνχ Σα Σ-ιεκθνθχηηαξα δελ έρνπλ «κάζεη» λα μερσξίδνπλ νξηζκέλα ζπζηαηηθά ησλ θπηηάξσλ ηνπ ίδηνπ ηνπ νξγαληζκνχ απφ ζπζηαηηθά μέλσλ θπηηάξσλ, κε απνηέιεζκα λα επηηίζεληαη θαη ζηα θχηηαξα ηνπ νξγαληζκνχ. Γηα παξάδεηγκα, ζπζηαηηθά ησλ θπηηάξσλ ησλ βαιβίδσλ ηεο θαξδηάο κνηάδνπλ κε ζπζηαηηθά νξηζκέλσλ βαθηεξίσλ πνπ δξνπλ σο αληηγφλα. Μεηά απφ κηα πηζαλή κφιπλζε απφ έλα ηέηνην βαθηήξην ηα αληηζψκαηα πνπ παξάγνληαη ζηξέθνληαη θαη ελαληίνλ θπηηάξσλ ηνπ νξγαληζκνχ. Μεηαβάιιεηαη θάπνην ζπζηαηηθφ ζηα θχηηαξα ηνπ νξγαληζκνχ ή εκθαλίδεηαη έλα λέν, κε απνηέιεζκα απηά λα αλαγλσξίδνληαη ζαλ μέλα θαη λα ελεξγνπνηνχλ ην αλνζνβηνινγηθφ ζχζηεκα. πζηαηηθά θπηηάξσλ ηνπ νξγαληζκνχ πνπ αλήθνπλ ζε ηζηνχο νη νπνίνη δελ αηκαηψλνληαη έληνλα αλαγλσξίδνληαη ζαλ μέλα (π.ρ. ε πεξίπησζε αλάπηπμεο θαηαξξάθηε). ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

26 Αιιεξγία Ζ ελεξγνπνίεζε ηνπ αλνζνβηνινγηθνχ ζπζηήκαηνο ηνπ νξγαληζκνχ απφ παξάγνληεο, νη νπνίνη δελ είλαη παζνγφλνη ή γεληθψο επηθίλδπλνη γηα ηελ πγεία φπσο γηα παξάδεηγκα θφθθνη γχξεο, ζπζηαηηθά ζηα ηξφθηκα. θάξκαθα, θ.α Αιιεξγηνγφλα: Οη παξάγνληεο πνπ πξνθαινχλ ηελ αιιεξγία. Γηα ηηο αιιεξγηθέο αληηδξάζεηο επζχλνληαη νπζίεο φπσο ε ηζηακίλε Γξάζε ηζηακίλεο: πξνθαιεί αχμεζε ηεο δηαπεξαηφηεηαο ησλ αγγείσλ πξνθαιεί ζχζπαζε ησλ ιείσλ κπτθψλ ηλψλ δηεγείξεη ηελ εθθξηηηθή δξαζηεξηφηεηα ησλ βιελλνγφλσλ αδέλσλ. Σα ζπκπηψκαηα ηεο αιιεξγηθήο αληίδξαζεο εμαξηψληαη απφ ην ζεκείν ηνπ ζψκαηνο φπνπ εθθξίλεηαη ε ηζηακίλε: φπσο ην δέξκα, ε αλαπλεπζηηθή νδφο θαη ν γαζηξεληεξηθφο ζσιήλαο Οη αιιεξγίεο έρνπλ ζπλήζσο σο απνηέιεζκα ηελ εκθάληζε άζζκαηνο, λαπηίαο, θαηαξξνήο θαη δηάξξνηαο, Ζ ρξήζε αληηηζηακηληθψλ θαξκάθσλ ελδείθλπηαη γηα ηελ θαηαπνιέκεζε ησλ ζπκπησκάησλ ηεο αιιεξγίαο. Πξνζνρή: δελ ζεξαπεχνπλ αιιά πεξηνξίδνπλ ηα ζπκπηψκαηα ησλ αιιεξγηθψλ αληηδξάζεσλ. Γηα λα εθδεισζεί κηα αιιεξγηθή αληίδξαζε πξέπεη λα γίλεη ε επαηζζεηνπνίεζε ηνπ μεληζηή ζε θάπνην αιιεξγηνγφλν θαη ε επαλέθζεζή ηνπ κεηά απφ θάπνην ρξνληθφ δηάζηεκα ζε απηφ Μεηακνζρεχζεηο - Απφξξηςε κνζρεπκάησλ Αληηγφλα ηζηνζπκβαηφηεηαο: πξσηεΐλεο πνπ θπζηνινγηθά ππάξρνπλ ζηελ επηθάλεηα νξηζκέλεο θαηεγνξίαο θπηηάξσλ (π.ρ. ησλ καθξνθάγσλ), νη νπνίεο είλαη ραξαθηεξηζηηθφο θαη κνλαδηθφο γηα θάζε άηνκν Ρφινο αληηγφλσλ ηζηνζπκβαηφηεηαο: 1. πκκεηέρνπλ ζηελ ελεξγνπνίεζε ησλ κεραληζκψλ ηεο εηδηθήο άκπλαο (ελεξγνπνίεζε Σ- ιεκθνθπηηάξσλ απφ ηα καθξνθάγα θχηηαξα) 2. παίδνπλ θαζνξηζηηθφ ξφιν ζηελ απφξξηςε ηζηψλ ή νξγάλσλ ζηηο κεηακνζρεχζεηο ε νξηζκέλεο παζνινγηθέο θαηαζηάζεηο θξίλεηαη απαξαίηεηε ε κεηακφζρεπζε ηζηψλ ή νξγάλσλ γηα ηελ επηβίσζε ελφο αηφκνπ. Ωζηφζν, ζηελ πεξίπησζε πνπ ηα αληηγφλα ηζηνζπκβαηφηεηαο ησλ κνζρεπκάησλ (ηζηψλ ή νξγάλσλ) ηνπ δφηε παξνπζηάδνπλ ζεκαληηθέο δηαθνξέο κε απηά ηνπ δέθηε, ηφηε ελεξγνπνηείηαη ην αλνζνβηνινγηθφ ζχζηεκα ηνπ δέθηε (θπηηαξνηνμηθά Σ-ιεκθνθχηηαξα) θαη απνξξίπηεηαη ην κφζρεπκα. Ζ απνθπγή απφξξηςεο ηνπ κνζρεχκαηνο επηηπγράλεηαη: 1. Με επηινγή ηνπ θαηάιιεινπ δφηε, απηνχ δειαδή πνπ έρεη ηα ίδηα αληηγφλα ηζηνζπκβαηφηεηαο κε ην δέθηε 2. Με ηελ ρνξήγεζε ζηνλ δέθηε θαξκάθσλ πνπ θαηαζηέιινπλ ηε ιεηηνπξγία ηνπ αλνζνβηνινγηθνχ ζπζηήκαηνο. Λφγσ φκσο ηεο αλνζνθαηαζηνιήο ν δέθηεο ηνπ κνζρεχκαηνο γίλεηαη επάισηνο ζηε δξάζε κηθξννξγαληζκψλ, κε ζπλέπεηα ηελ εκθάληζε αζζελεηψλ. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

27 ΑΚΗΕΙ - ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ: Προβιήκαηα κεταληζκώλ άκσλας & αλοζίας 1. Σο επόμενο διάγραμμα περιγράφει την αντίδραση του ίδιου οργανισμού στην επαφή με το ίδιο αντιγόνο, με παραγωγή αντισωμάτων, σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές. α) Πώς μπορεί να ήρθε ο οργανισμός σε επαφή με το αντιγόνο; Ποιος τύπος ανοσίας αναπτύσσεται λόγω της επαφής με το αντιγόνο; β) Ποια ήταν η πρώτη επαφή και, ποια η δεύτερη; ε τι οφείλεται η μεγάλη τιμή στην οποία φτάνει η μια καμπύλη; γ) Γιατί μειώνεται τόσο αργά η συγκέντρωση των αντισωμάτων στη μια περίπτωση; δ) Να σχεδιάσετε τις αντίστοιχες καμπύλες συγκέντρωσης του αντιγόνου. ΑΠΑΝΣΖΖ: α) Ο νξγαληζκφο κπνξεί λα έξζεη ζε επαθή κε έλα αληηγφλν κε ηνπο εμήο ηξφπνπο: Η) Με θπζηθφ ηξφπν, φηαλ πξνζβάιιεηαη απφ απηφ (π.ρ. κφιπλζε απφ ηφ). Δάλ πξφθεηηαη γηα παζνγφλνπο κηθξννξγαληζκνχο, απηνί κεηαδίδνληαη κε ηελ ηξνθή ή ην λεξφ, κε ηελ επαθή κε κνιπζκέλα δψα, κε ηα ζηαγνλίδηα ηνπ βήρα ή ηνπ θηεξλίζκαηνο αζζελνχο αηφκνπ, κε ηελ άκεζε επαθή κε κνιπζκέλα άηνκα θαη κε ηελ έκκεζε επαθή κε αληηθείκελα πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη απφ κνιπζκέλν άηνκν. ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

28 Δάλ πξφθεηηαη γηα θαξθηληθά θχηηαξα, απηά δεκηνπξγνχληαη φηαλ ζπκβνχλ θάπνηεο ζπγθεθξηκέλεο κεηαιιάμεηο (ζηα πξσηννγθνγνλίδηα θαη ζηα νγθνθαηανηαιηηθά γνλίδηα). Δάλ πξφθεηηαη γηα αλεπηζχκεηε ελεξγνπνίεζε ηνπ αλνζνβηνινγηθνχ ζπζηήκαηνο, εμαξηάηαη απφ ηελ πεξίπησζε: - ζηηο αιιεξγίεο, κε επαθή κε θάπνηα κε παζνγφλν νπζία ηνπ πεξηβάιινληνο, - ζηα απηνάλνζα λνζήκαηα, φηαλ αλαγλσξίδεηαη θάπνην ζπζηαηηθφ ηνπ ζψκαηνο σο μέλν, - ζηηο κεηακνζρεχζεηο, κε επαθή κε ηα αληηγφλα ηζηνζπκβαηφηεηαο ηνπ κνζρεχκαηνο. ΗΗ) Με ηερλεηφ ηξφπν, φηαλ δέρεηαη κηα πνζφηεηα εκβνιίνπ, ην νπνίν πεξηέρεη λεθξνχο ή εμαζζελεκέλνπο κηθξννξγαληζκνχο ή ηκήκαηα ηνπο. β) Ζ θακπχιε Β πξέπεη λα πεξηγξάθεη ηελ πξψηε επαθή ηνπ νξγαληζκνχ κε ην αληηγφλν θαη ε θακπχιε Α ηή δεχηεξε. Ζ πςειή ηηκή ζηε ζπγθέληξσζε ησλ αληηζσκάησλ, φηαλ δελ πξφθεηηαη γηα πξψηε επαθή, νθείιεηαη ζηα θχηηαξα «κλήκεο», Β - ιεκθνθχηηαξα πνπ παξάγνπλ πιαζκαηνθχηηαξα θαη βνεζεηηθά Σ - ιεκθνθχηηαξα πνπ ελεξγνπνηνχλ ηα Β. Σα θχηηαξα κλήκεο εμαζθαιίδνπλ άκεζε αληίδξαζε ηνπ νξγαληζκνχ κε έθθξηζε αληηζσκάησλ, ψζηε λα κελ πξνιαβαίλνπλ λα εκθαληζηνχλ ηα ζπκπηψκαηα ηεο αζζέλεηαο. γ) Δπεηδή είλαη πην άκεζε ε παξαγσγή ησλ αληηζσκάησλ, θηάλεη ζε πην πςειά επίπεδα. Παξάιιεια, ν παζνγφλνο παξάγνληαο δελ πξνιαβαίλεη λα πνιιαπιαζηαζηεί ψζηε λα δαπαλεζνχλ πνιιά αληηζψκαηα. Έηζη, παξαηεξείηαη πεξίζζεηα αληηζσκάησλ. Αληίζεηα, ζηελ πξψηε επαθή, κε θπζηθφ ηξφπν, ν παζνγφλνο παξάγνληαο πξνιαβαίλεη λα πνιιαπιαζηαζηεί ζεκαληηθά πξηλ λα αληηδξάζεη ην αλνζνβηνινγηθφ. δ) ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ. Γεκήηξεο παλφο

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ. Γεκήηξεο παλφο Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΤΓΕΙΑ Γεκήηξεο παλφο ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ - 2 - ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ 1.1. ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΠΟΤ ΔΠΖΡΔΑΕΟΤΝ ΣΖΝ ΤΓΔΗΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΟΤ... - 4-1.2. ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΟΗ... - 6-1.2.1.

Διαβάστε περισσότερα

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΥΓΕΙΑ ΕΡΩΣΗΕΙ -ΑΠΑΝΣΗΕΙ. Γεκήηξεο παλφο

Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΥΓΕΙΑ ΕΡΩΣΗΕΙ -ΑΠΑΝΣΗΕΙ. Γεκήηξεο παλφο Βηνινγία Γεληθήο Παηδείαο Γ Δληαίνπ Λπθείνπ ΑΝΘΡΩΠΟ & ΥΓΕΙΑ ΕΡΩΣΗΕΙ -ΑΠΑΝΣΗΕΙ Γεκήηξεο παλφο 2 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ 1.1 ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΠΟΤ ΔΠΖΡΔΑΕΟΤΝ ΣΖΝ ΤΓΔΗΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΟΤ 4 1.2. ΜΗΚΡΟΟΡΓΑΝΗΜΟΗ 5 1.2.1. ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ

ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΓΔΙΑ ΔΝΟΣΖΣΑ 1.1: ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΠΟΤ ΔΠΖΡΔΑΕΟΤΝ ΣΖΝ ΤΓΔΗΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΩΠΟΤ ΔΡΩΣΖΖ: Πνηνπο νκνηνζηαηηθνχο κεραληζκνχο γλσξίδεηε: 1) Ο νκνηζηαηηθφο κεραληζκφο ξχζκηζεο ζεξκνθξαζίαο ζψκαηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΘΕΜΑ 1 Ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 εως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ 1 ΘΔΜΑ Α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ Να γπάτεηε ζηο ηεηπάδιό ζαρ ηον απιθμό καθεμιάρ από ηιρ παπακάηυ ημιηελείρ πποηάζειρ Α1 υρ Α5 και δίπλα ηο γπάμμα πος ανηιζηοισεί ζηη λέξη ή ηη θπάζη, πος ζςμπληπώνει

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΚΣΗΣΗ ΑΝΟΙΑ. Δπίθηεηε αλνζία είλαη ε ηθαλόηεηα ηνπ αλζξώπνπ λα αλαπηύζζεη εηδηθή αληίζηαζε ζε ζπγθεθξηκέλνπο εηζβνιείο

ΔΠΙΚΣΗΣΗ ΑΝΟΙΑ. Δπίθηεηε αλνζία είλαη ε ηθαλόηεηα ηνπ αλζξώπνπ λα αλαπηύζζεη εηδηθή αληίζηαζε ζε ζπγθεθξηκέλνπο εηζβνιείο ΔΠΙΚΣΗΣΗ ΑΝΟΙΑ Δπίθηεηε αλνζία είλαη ε ηθαλόηεηα ηνπ αλζξώπνπ λα αλαπηύζζεη εηδηθή αληίζηαζε ζε ζπγθεθξηκέλνπο εηζβνιείο 1.Υπκηθή αλνζία γηα ηελ νπνία ππεύζπλα είλαη ηα Β-Λεκθνθύηηαξα θαη ηελ 2.Θπηηαξηθή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΕ ΑΛΛΟΑΝΟΟΙ. (απηνάλνζνη, αιινάλνζνη)

ΑΝΟΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΕ ΑΛΛΟΑΝΟΟΙ. (απηνάλνζνη, αιινάλνζνη) ΑΝΟΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΕ (απηνάλνζνη, αιινάλνζνη) ΑΛΛΟΑΝΟΟΙ Καζε θύηηαξν δσληαλνπ νξγαληζκνύ δεί ζε γεηηλίαζε θαη ζπλεξγαζία κε όια ηα δηπιαλά ηνπ. Γηα λα επηηεπρζεί απηή ε θαιή γεηηλίαζε θαη ζπκβίσζε πξέπεη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΟΓΟΥΔΑ Σ-ΛΔΜΦΟΚΤΣΣΑΡΟΤ

ΤΠΟΓΟΥΔΑ Σ-ΛΔΜΦΟΚΤΣΣΑΡΟΤ ΤΠΟΓΟΥΔΑ Σ-ΛΔΜΦΟΚΤΣΣΑΡΟΤ 6 Τα Τ-ιεκθνθύηηαξα παίδνπλ ζεκαληηθό ξόιν ζηελ αλνζηαθή απάληεζε έλαληη ηωλ πξωηεϊληθώλ αληηγόλωλ. Από ηε ζηηγκή πνπ όινη νη παζνγόλνη κηθξννξγαληζκνί πεξηέρνπλ πξωηεΐλεο, ηα

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

SOS ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

SOS ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Θέμα 1 ο 1. Απφ ηε κεηέξα κεηαθέξνληαη ζην έκβξπν: α. αληηζψκαηα. β. κηθξννξγαληζκνί. γ. αληηγφλα. δ. φια ηα παξαπάλσ. 2. Πνηα απφ ηα παξαθάησ κηθξφβηα πξνζβάιινπλ ην ήπαξ: α. ν Candida albicans θαη ε

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα.

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα. Καηαζηάζεηο ηεο ύιεο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΗΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΟΗ ΦΤΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Κπθινθνξηθό ζύζηεκα ηνπ αλζξώπνπ.

Κπθινθνξηθό ζύζηεκα ηνπ αλζξώπνπ. Κπθινθνξηθό ζύζηεκα ηνπ αλζξώπνπ. Βηνινγία Α γπκλαζίνπ Σαρηλίδεο Σπκεώλ Η πνξεία ηνπ αίκαηνο: Τν αίκα θαηαιήγεη κέζσ ησλ θιεβώλ ζηελ θαξδηά. Τν αίκα απηό είλαη πινύζην ζε διοξείδιο του άνθπακα. Οδεγείηαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Σηάδηα επεμεξγαζίαο πγξψλ απνβιήησλ Πξσηνβάζκηα ή Μεραληθή Δπεμεξγαζία Γεπηεξνβάζκηα ή Βηνινγηθή Δπεμεξγαζία Τξηηνβάζκηα ή Χεκηθή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ Α. Αεπόβια ικανόηηηα: ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ 1. Φόλλοος ζηα δύο καλάθια: νη αζιεηέο είλαη απέλαληη από ηα ηακπιώ ζε δπν γξακκέο. Οη πξώηνη έρνπλ από κηα κπάια. Με ην ζύλζεκα θάλνπλ θόιιννπ

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1 22,50 01-2019 1/2 22,50 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50 20 MIC 10 ΜΙC 80 MIC 10 MIC 0,4 MIC 5 MIC 10 MIC 01-2020 01-2021 01-2034 01-2035

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ Ζ ΚΑΚΖ ΘΡΔΦΖ Δπεξεάδεη: ηε κπτθή ηζρύ ησλ ζθειεηηθώλ κπώλ κε απνηέιεζκα ηε κεησκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΑΘΗΜΑ 2T2 41 ΓΟΜΙΚΗ ΦΤΙΚΗ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΟΝΑΓΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΠΑΡΑΜΔΣΡΟΙ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΟ ΑΓΓΕΙΟΠΕΡΜΩΝ. Μάξζα Λαδαξίδνπ Αζαλαζηάδνπ Καζεγήηξηα. Εξγαζηήξην Μνξθνινγίαο θαη Φπζηνινγίαο Φπηώλ

ΑΝΘΟ ΑΓΓΕΙΟΠΕΡΜΩΝ. Μάξζα Λαδαξίδνπ Αζαλαζηάδνπ Καζεγήηξηα. Εξγαζηήξην Μνξθνινγίαο θαη Φπζηνινγίαο Φπηώλ ΑΝΘΟ ΑΓΓΕΙΟΠΕΡΜΩΝ Μάξζα Λαδαξίδνπ Αζαλαζηάδνπ Καζεγήηξηα Εξγαζηήξην Μνξθνινγίαο θαη Φπζηνινγίαο Φπηώλ Σκήκα Δαζνπνλίαο ΔΦΠ, παξ/κα Δξάκαο, ΣΕΙ Καβάιαο, ΑΝΘΟ ΣΩΝ ΑΓΓΔΙΟΠΔΡΜΩΝ Η εγγελήο αλαπαξαγσγή ησλ αγγεηνζπέξκσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c.

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c. ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) y y z z t t Σν νπνίν νδεγεί ζην όηη = - π.(άηνπν), αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mikelson-Morley είλαη =. Δπίζεο y = y, z = z, t = t Σν νπνίν ( t

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ 1 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ ΘΔΜΑ Α Να γξάςεηε ζην ηεηξάδηό ζαο ηνλ αξηζκό θαζεκηάο από ηηο παξαθάησ εκηηειείο πξνηάζεηο Α1 σο Α5 θαη δίπια ην γξάκκα πνπ αληηζηνηρεί ζηε ιέμε ή ηε θξάζε, πνπ ζπκπιεξώλεη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση info@arnos.co.gr

www.arnos.gr κλικ στη γνώση info@arnos.co.gr Θέκα 1. Τη ζεκαίλεη ν όξνο «αλάδξαζε» γεληθά ζηε βηνινγία θαη εηδηθόηεξα ζηε θπζηνινγία. Τη είλαη ε αξλεηηθή θαη ηη ε ζεηηθή αλάδξαζε. Δώζηε παξαδείγκαηα, ηόζν από ηε Φπζηνινγία όζν θαη από άιιεο πεξηνρέο

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα ΥΤΛΛΟ ΕΡΓΑΙΑ 8 Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα Α. Ψυχρά και Θερμά χρώματα Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας Ο πετροπαιχνιδιάτορας... φωτιά ναι το πηγούνι του χρυσάφι το πηρούνι του Οδ. Ελύτης Σα χρώματα στη

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ

ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Δξγαζηεξηαθό Κέληξν Φπζηθώλ Δπηζηεκώλ Αγίωλ Αλαξγύξωλ 2/4/08 Τπεύζπλνο Δξγ. Κέληξνπ: Καιιίληθνο Υαξαθόπνπινο Δπηκέιεηα Παξνπζίαζε : Λακπξηλή ηαθάθα ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Γ ΛΤΚΔΗΟΤ (ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ) Α. Δπίδξαζε

Διαβάστε περισσότερα

Δμάηκηζε πκπύθλσζε Βξαζκόο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΟΙ ΦΤΙΚΔ ΔΠΙΣΗΜΔ ΣΗΝ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 2: ΘΔΡΜΟΣΗΣΑ

Δμάηκηζε πκπύθλσζε Βξαζκόο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΟΙ ΦΤΙΚΔ ΔΠΙΣΗΜΔ ΣΗΝ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 2: ΘΔΡΜΟΣΗΣΑ Δμάηκηζε πκπύθλσζε Βξαζκόο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΟΙ ΦΤΙΚΔ ΔΠΙΣΗΜΔ ΣΗΝ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 2: ΘΔΡΜΟΣΗΣΑ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΞΑΣΜΙΗ ΤΜΠΤΚΝΩΗ ΒΡΑΜΟ ΔΞΑΣΜΙΗ Καηά ηελ εμάηκηζε ηα κόξηα ηνπ πγξνύ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ Α.Να γξάςεηε ηα ηππηθά ζηάδηα ηεο αλαγλώξηζεο ζηελ Οδύζζεηα. Το θέμα της αναγνώρισης είναι συχνό, ιδιαίτερα στις τελευταίες ραψωδίες του έπους, δηλαδή από τότε που ο Οδυσσέας

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY

ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΚΣΖΝΗΑΣΡΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΜΔΑ ΚΛΗΝΗΚΧΝ ΚΛΗΝΗΚΖ ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΧΝ ΕΧΧΝ ΛΟΗΜΧΓΔ ΔΚΘΤΜΑ ΠΡΟΒΑΣΧΝ ΚΑΗ ΑΗΓΧΝ ΝΔΟΣΔΡΑ ΓΔΓΟΜΔΝΑ

ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΚΣΖΝΗΑΣΡΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΜΔΑ ΚΛΗΝΗΚΧΝ ΚΛΗΝΗΚΖ ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΧΝ ΕΧΧΝ ΛΟΗΜΧΓΔ ΔΚΘΤΜΑ ΠΡΟΒΑΣΧΝ ΚΑΗ ΑΗΓΧΝ ΝΔΟΣΔΡΑ ΓΔΓΟΜΔΝΑ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΚΣΖΝΗΑΣΡΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΜΔΑ ΚΛΗΝΗΚΧΝ ΚΛΗΝΗΚΖ ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΧΝ ΕΧΧΝ ΛΟΗΜΧΓΔ ΔΚΘΤΜΑ ΠΡΟΒΑΣΧΝ ΚΑΗ ΑΗΓΧΝ ΝΔΟΣΔΡΑ ΓΔΓΟΜΔΝΑ ΣΑΜΠΟΤΛΖ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΚΣΖΝΗΑΣΡΟ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΑΣΡΗΒΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ T A E K W O N D O Δ. ΠπθαξΨο ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ ΦΠΗΘΝΘΔΟΑΞΔΗΑ Ο Ρ Ι Μ Ο Φπζη(θ)νζεξαπεΫα εϋλαη ε επηζηϊκε, ε νπνϋα κόλν κε θπζηθψ κωζα θαη κεζόδνπο πξνζπαζεϋ λα ζεξαπεύζεη

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ / FOR ALUMINIUM FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά

Διαβάστε περισσότερα

Μέηξα Αηνκηθήο Τγηεηλήο γηα ηελ Πξόιεςε & Αληηκεηώπηζε ηεο Νέαο Γξίπεο. ύξνο 15-10-2009

Μέηξα Αηνκηθήο Τγηεηλήο γηα ηελ Πξόιεςε & Αληηκεηώπηζε ηεο Νέαο Γξίπεο. ύξνο 15-10-2009 Μέηξα Αηνκηθήο Τγηεηλήο γηα ηελ Πξόιεςε & Αληηκεηώπηζε ηεο Νέαο Γξίπεο ύξνο 15-10-2009 Ση είλαη ε γξίπε? Ομεία αλαπλεπζηηθή λόζνο πνπ πξνθαιείηαη από ηνπ ηνύο ηεο γξίπεο (θπξίσο Α ή Β) Δκθαλίδεηαη ππό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Λφκειο Πατρών β τετράμηνο 2012-2013 ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. Θέμα: «Προςταςία και προφυλάξεισ»

9 ο Λφκειο Πατρών β τετράμηνο 2012-2013 ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. Θέμα: «Προςταςία και προφυλάξεισ» 9 ο Λφκειο Πατρών β τετράμηνο 2012-2013 ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Θέμα: «Προςταςία και προφυλάξεισ» Πεξηερόκελα ζειίδα Περίληψη 1 Πρόλογοσ 2 Ειςαγωγή 3 Μεθοδολογία 14 Ευρήματα 15 Επίλογοσ 19 Συμπεράςματα 20 Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Η επηινγή ηεο θαηάιιειεο κεγέζπλζεο ζην κηθξνζθόπην εμαξηάηαη από ην πξνο παξαηήξεζε αληηθείκελν. Η δπλαηόηεηα δηάθξηζεο ηωλ δηαθόξωλ ηκεκάηωλ ηνπ θπηηάξνπ νθείιεηαη ζην

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΞΥΛΙΝΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ / FOR WOODEN FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά κε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα